title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: De veel verzet en uitstel vindt, is steeds tot geven ongezind. ONGEZOND, Al te veel is ongezond. Onaansprakelijk. Zwijgen is kunst; Klappen maakt ongunst. (Zie KUNST.) ONGEUR. Hij heeft het van den ongure gemaakt. ONBEDIEN. Die staat voor ongelegenheid is beducht, ’t Is zelden, dat hij het ontvlucht. Ongekwalificeerd. (Zie GEKVALIFIEKEERD.) Wanneer het ongeval is geschied, Dan lukt ’t ongekwalificeerd klagen niet. ONHEIL. Die staat voor onheil is beducht, ’t Is zelden, dat hij het ontvlucht. Onheil zoekt help. (Zie HELP.) Wanneer het onheil is geschied, Dan lucht ’t ongekwalificeerd klagen niet. ONHEUSCHHEID. Onheuschheid kaait. ONINBAAR. Hij is oninbaar. [Dat is: men kan hem niet innen, of voor goede munt ontwikkelen. Men zegt dit van den dronkaard.) ONKLAAR. Het is onklaar. ONKOSTEN. Dan zou men in apothekers onkosten vervallen. (Zie APOTHEKER.) Het is onkosten en moeite verloren. (Zie MOEITE.) Wie dan geven wil, als de schaal van recht dwingt, die moet ook de onkosten betalen. ONKRUID. Aarde wil van aarde niet, ’t Spek wil van den zwaarde niet (of: Onkruid uit den gaarde niet, ook wel: De kat wil uit den gaarde niet, En zij laat haar muizen niet). (Zie AARDE.) Daar een boer op zijn spade leunt en gaapt, is het vreemd, dat het onkruid toeneemt? (Zie BOER.) Daar is onkruid onder de tarwe. Dit spreekwoord is ontleend aan de gelijkenis van het onkruid onder de tarwe, zie: Matth. xiii: 24-30.) Een ieder weidt zijn onkruid groen, — Ik heb genoeg met ’t mijn te doen. Een weidt zijn hof, en ik den mijn, Zoo zal het onkruid haast verdwijnen. (Zie HOF.) Er groeit veel onkruid in vrouwenschoenen. Het onkruid wast zonder zaaden (of: van zelf). 17 Cats bl. 465, 18 Cats bl. 534. Mergh bl. 58. 19 Gruterus I. bl 117. X v. Lennep bl. 152, N v. Eijk 111. bl. 68. ONKRUID. ook wel: weliger dan het gezaaide. (Zie GEZAAID.) Onder het beste graan vindt men wel onkruid. (Zie GRAAN.) Onkruid Spruit uit (of: Gaat niet uit, ook wel: Vergaat niet, verderft nood, wast vast, alsmede: Blijft altijd boven). Van het onkruid dient niet het loof alleen, maar ook de wortel uitgetrogen. (Zie LOOF.) Viooltjes groeien ook tusschen onkruid. Weeg het onkruid uit, eer het wortel schiet. ONKUISCHHEID. Gulzigheid, traagheid en onkuischheid zijn vijanden van vrede en eer. (Zie BER.) ONKUNDE. Hij is meester in de onkunde. (Zie MEESTER.) ONKUNDIG. De onkundige heeft eerst misdaan. (Zie de Bijbel.) De onkundige is oorzaak van zijn eigen ongemak. (Zie ONGEMAK.) ONLUST. Onlust maakt ouderdom. Onrust maakt onlust. Volg den lust, en hij baart onlust. (Zie LUST.) WORLDS LUST IS ONLUST. (Zie LUST.) ONMAAT. Maat houdt staat; Onmaat vergaat. (Zie MAAT.) ONMacht. De schepen liggen in onmacht. Twee rechten breken kracht (of: Maakt onmacht). (Zie KRACHT.) ONMOGELIJK. Tot het onmogelijke is niemand gehouden. ONMOGELIJKHEID. Onmogelijkheid is niemand onderworpen. ONNOOZEL. Als wordt de onnoozele beschuldigd, Zijne onnoozelheid blijft boven, en wordt vermenigvuldigd. De onnoozele moet het altijd bekoopen. De onnoozen (of: onschuldigen) moeten de bal (of: het gelag) betalen. (Zie BAL.) De onnoozen spelen met de beurs — en de klepen met het geld. (Zie BEURB.) Hij is zoo onnoozel niet, ONNOOZELHEID. Als wordt de onnoozele beschuldigd, Zijne onnoozelheid blijft boven, en wordt vermenigvuldigd. (Zie ONNOOZEL.) i De onnoozelheid brengt hare onschuld mede. 9 De onnoozelheid moet zwichten, zei David, en hij zag eene muis door eene kat opeten. (Zie Mn Onnoozelheid is vrijmoedig. O vermoorde onnoozelheid! zei droevige Willem, en hij zag eene luis op een’ kam geknipt. (Zie KAM.) ONNDT. Die zich zelven is onnut, Hoe zou die andren zijn 4 v.d. Venne bl. 8 5 Winsehooten bi. 170. „6 v. Hall bi. 210. 7 Adag. quadam bl. 8. 1 Prov. seriosa bI.36. Mots bl. 47. Oampen bi. 135. Gheurtz bl. 54. Zegerus bi. 49, 60. Idinau bl. 393. Gruterus I. bi. 117, 118, 11. bi. 100, 161, 111. bl. 106. de Braune bi. 36, 111. Mergk bl. 38, 37. Bartortustert. X.3. Witsen29. v. Alkemnde di. 154. Tainman I. bi. 371. Adag. quadam bi. 53. Adag. Thesaurus bl. 86. v. d. Hulst bi. 11. Wiiilems 1V. 16. v. Eljk III. bl. @. $ Qrateras III. bl. 131. 3 Bervillus bi. 351*. 10 Gheurts bi. 10, 138 8 Adag. quadam bi. 18. 9 Mots bi. 45. de Brune bi. 487. 11 Prov. seriosa bi. 36. Gheurts bi. 76. 19 v. Waesberge Win bi. 17. 13 Magaziyn 06. Modderman bi. 116. v.Hal bl. 810. ON ten stut! 10 Hij is onnut, die nergens toe dient. NRAAD. Er is onraad in de wacht (of: aan boord BOORD.) Johan! ik geloof, dat er onraad op de kusti het schoone moflinnetje tot haar’ man; ik daar zoo’n zachte hand. (Zie HAND.) Onraad Neemt zak en zaad. 11 Waar het regt te gronde gaat, Ontstaat onraad. (Zie GROND.) Zonder vrienden kwaad; Veel vrienden (Zie KWAAD.) ÜNREGT. Arme lieden moeten altijd onrecht hebben LORDEN.) De een bewijst men grote eer, en hij ten onrecht; de ander heeft oneer, en hij niet gebeteren. (Zie BER.) De wetten beletten geweld en onrecht. (Zie G Die het eerst begint te schelden, heeft het aan zijn zijde. 12 Een man heeft weinig eerbare, als hij een slaap: is zij boos, zooo helpt het niet, vroom, zooo doet hij haar onrecht. (Zie SCHAND Eén penning weegt beter dan duizend zonder Eens onrecht, altijd onrecht. 13 Het hoogste recht is het hoogste onrecht. 14 Het is beter, onrecht te lijden, dan onrecht te doen. (Zie SCHAND.) Het is onrecht, dat de balk de splinter (Zie BALK.) Onrecht zal niet gedijen (of: beklijven). 16 Onthoor geen’ Kleinzieligheid’ het recht, als G onrecht doet. (Zie HANS.) Schade, zorg (af: Onrecht) en klagen dagen. (Zie DAG.) Wat honderd jaar onrecht is geweest, nimmer recht. (Zie JAAR.) Wat van dag onrecht is, is morgen geen DAAG.) 20 v.d. Venne bi. 286, UST. tlıst Volg onrust. (Zie LUST.) ügen en denken maakt geene onrust. 1 ONS. scen ons geluk dan een pond wijsheid. (Zie 08 oma geduld is meer dan een pond verstand. GEDULD.) em van aangeerfd verstand gaat vijfpond van ınen kennis te boven. (Zie KENNIS.) Be sorg kan nog geen ons schuld beta- kwaad komt met ponden, en het gaat weg X oncen. (Zie KWAAD. agelek komt met v # oacen. (Zie ONGELUK.) ONSCHULD. punoozelheid brengt hare onschuld mede. (Zie 5002ELHEBID.) scht ziine handen in onschuld. (Zie HAND.) te vrees 2 ijdie waan Brengt nimmer ware Aus GRN, auschull beschat hem gelijk een stalen muur f: a ijzeren wand en bolwerk). (Zie WERK. n, en het gaat weg ÖNSCHULDIG. een schuldige vrijgelaten, dan een onschul- 4 pozelen (ef: onschuldigen) moeten de ballen : het 3) betalen. (Zie BAL.) . Ye te um: schuldige moet de pap koelen, zei de otter ki verslond de visch. 5 ’ : huldigen moeten menigmaal met de schul- - weet, maar niet beletten kan, is onsclıul- teilig, Onschuldig. (Zie ERNVOUDIG.) .. „ONSTRRFRLIJKHEID. sit er voor de OpskeriebjKHEHL der ziel. zeggen: de gr ‚ die gij voor da 1ack hebt, al geldig zijn, het bewilst Wehniet alles. Wie zich met ech’ kwinkslag van ern zaak wi) Kg bezigt dit spreeknoord. De in behandeling zijnde zaak was wel bewe- =, altkans pariij kon zich niet ıncer verde- ügen, Dit echter wil hij niet bekennen, en daarım kt hij over een ondırwerp, dat nid in ling was. Zäjnreplick is: alwat 9 angevoerd hebt, bewijst niets voor de on- werfeliikheid der ziel; ergo hebt ge ’t pleit niet Kronnen.] ONSTERK. @sterkste (of: veegste van den huize) geeft a de kaars in de hand. (Zie HAND.) ONSTUIMIGHEID. gelijk de visch, die nog modderig nog zout, door de onstuimigheid en door het zout doet gedenken, zei de vos tegen de haan. V. Baselt bl. 7. Campen bl. @. Na ILU. Mergk bl. 36. V. Nijenborgh Huis 218. Mulder bl. 436. Sartorius pr. 11. 84, X.38. Harrebomnte TYd 3. Gruterus il. b.163. Mergk bl. 60. Sartorius pr. IV.6. Tuinman 1. bl. 189, 11. bl. 9337. V. Klyk tl. na}. De Jager Bijdr. bl. 138. V. Duyse bl. ONTVANGER. deren; toen noodde bij haar op een ontbijt. (Zie HOEN. Voermans ontbijt, dronkaards paternoster. (Zie DRONKAARD.) ONTDEKking. Hij gaat op landontdekking uit. (Zie LAND.) ONTERVING. Onterving zonder schuld lijkt geen recht. ONTFERMING. Ontferming is rechtvaardigheids moeder. (Zie MOEDER.) ONTHAAL. De tafel in ’t rond: hoe minder gasten, hoe beter onthal. (Zie GAST.) ONTHALSDEN. De gedreven leven, de onthalsden sterven. (Zie GEDREVEN.) ONTHOUDING. Zonder onthouding geen genot. (Zie GENOT.) ONTIID. Beter in den tijd dan ten ontijd. (Zie BIJZONDER.) Beter ten ontijd dan nimmermals. (Zie IMMER.) Hij kon altijd ten ontijd. Nooit deugd ten ontijd, noch ondeugd in tijds. (Zie DEUGD.) Tussen Paschen en Pinksteren (of: Ten ontijd) vrijen de onzaligen. Zoo ontijdig als een varken. ONTKOMING. Dat is een Pella ter ontkoming. (Pella is een stadje in de Overjordaanse, waarwaart de Christenen, bij de vermwoesting van Jeruzalem, aan de vervolging ontkwamen, en daar zij, uithoofde van een vrijwillige onderwerping aan de Romeinen, veilig waren.) ONTLEDER. Iedereen is zijn eigen taal-ontleder. ONTRouW. Eenen ontrouwe en eenen dief vindt men eer dan den getrouwe, waarnaar men zoekt. (Zie DIEF.) Wie ontrouw is, die gelooft eent' betrouwt niemand. Ontrouw slaat haar' eigen' heer (ook wel: zichzelf). (Zie HEER.) Ontrouw wordt gaarne met ontrouw betaald. Trouw heeft brood, als ontrouw ligt in grooten nood. (Zie BROOD.) ONTVANGER. Harmen is de ontvanger der verteerde kosten. (Zie HARMEN.) Het is goed, een ontvangers vrouw te zijn; maar kwart, de weduwe. Die wat ontvangt, kan ook wat uitgeven; maar houdt ’t ontvangen op, dan moet het uitgeven wel achterwege blijven. Hij geeft al vrij wat weg, als hij bij den ontvanger is. [Ontvanger is eufemistisch de witdrukking voor de plaats der omreinheden.] Gheurtz bl. 78. Bohaberg bl. 70. v.d. Venne bl. 363. Campen bl. 40. Campen bl. 9. Gruterus III. bl. 154. Muijer LI. 83. ONTVANGST. Bij de ontvangst van het geld is geen verlies. (Zie GELD.) ONTZET. Leiden ontzet! (Zie LEIDEN.) ONVERLAAT. Het is een onverlaat: hij maakt het gehele gezelschap te schande. (Zie GEZELSCHAP.) ONVERSAAGD, Hij speelt den onversaagde. ONVERSAAGDHEID. Onversaagdheid wijkt zelden. ONVERSTAND. Onverstand doet dolen. Onverstand is vreesachtig. ONVERVAARD. Gij dreigt den onvervaarde. ONVERZOCHT. De oorlog is den onverzochte zoet. (Zie OORLOG.) ONVRIJ. Als tevreed is (of: wordt onvrij). (Zie VRIJ.) Geven is vrij, nemen is onvrij. Liever dood dan onvrij. (Zie DOOD.) ONWAARD. Door vragen wordt men wijs, maar onwaard. (Zie de Bijlage.) ONWEDER. Daar broeit een onweer. Daar is onweer in zee. Die wind zaait, zal onweer maaijen. Een gerust slaap vreest geen onweer. Er is onweer aan de lucht. (Zie LUCHT.) Hem hangt een onweer boven het hoofd. (Zie HOOFD.) Het is een onweersvogel. (Zie VOGEL.) Het onweer drijft af (of: is over). (Zie AF.) Het onweer is niet van de lucht. (Zie LUCHT.) Hij heeft altijd onweer in het hoofd. (Zie HOOFD.) Hij heeft dat onweer wel aan zien komen. Hij loopt ertegen in als een bul tegen een onweersbui. (Zie PUR.) Hij ziet veel onweer te voren, om niet in zee te gaan. (Dat is, gelijk men met een ander spreekwoord zegt: Hij zoekt veel (af: duizend) uitwegen, om er vrij van te komen.) Hoe komt ons dit onweer aan? (Zie AAN.) Meeuwen aan land, Onweer aan strand (of: Storm voor de hand). (Zie HAND.) Men eet daar storm- en onweerskost. (Zie KOST.) Men moet zich tegen storm en onweer van rok en regenkleed voorzien. (Zie KLEED.) Men weet niet, waar het onweer zal losbarsten. Na het stilte, groot onweer. (Zie STIL.) Na het onweer volgt schoon weer. (Zie WEER.) Het is een Roomsch Onzevader: de kracht. (Zie KRA.) Tijds genoeg, te schuilen, als het onweer. (Zie SCHUIL.) Wanneer men schapen tegenkomt, is men onwelkom, wanneer er schapen met ons mee gaan. (Zie SCHAPEN.) ONWETEND. (Zie ONWET.) De kunst en de wijsheid hebben geen grooter vijand dan de onwetende. (Zie KUNST.) Smijt de onwetende, hij wordt erger; een goede, hij wordt beter. (Zie GOED.) ONWETENDHEID. De onwetendheid is een zacht oorkussen. Geen kwaad, dat verder is verspreid, dan de onwetendheid. (Zie KWAAD.) Onbekendheid is niet onwetendheid. (Zie KENDHEID.) Onwetendheid baart stoutmoedigheid. Onwetendheid en laatdunkendheid gaan samen. (Zie LAATDUNKENDHEID.) Onwetendheid is doof. Onwetendheid is geen zonde. Onwetendheid maakt schuld. ONWIJS. De onwijze geeft altemal wijzen raad. De tijd leert soms wijzen en onwijzen. Hij is onwijs, die zichzelf niet deugt. Hij is wel onwijs, die van een zot wijheid heeft. (Zie de Bijlage.) ONWILLIG. Men geeft den onwillige leven noch geld. (GELD.) ONGELUKKIG. Daar worden geen ongelukkigen met wijn begotten. Lang arm, lang ongelukkig. (Zie ARME.) Tussen Paschen en Pinksteren (of: Ten ontvreten de ongelukkigen. (Zie ONTIJD.) ONZEYAADER. De heerlijkheid is eruit. (Zie HEERLIJKHEID.) ONZINNIG. Wie zichzelf schendt, die is onzinnig. ONZOEKT. Al te veel is onzoet. OOST. Het is hard oost, dat de tijd niet meukt. Rijp oost, Haast Braak. (Zie de Bijlage.) Al komt de wolf tot den priester, en zet men voor het boek, om psalmen te lezen, toch houdt hij een oog naar het bosch gekeerd. (Zie WOLF.) 9 Sel. Prov. bl. 4. 14 Adag. quaedam bi. @. Adag. Thesaurus bl. 30. 15 v.d. Venne bl. 347. Harrebomede Tijd 201. 16 de Brune bl. 421. 17 v.d. Venne bl. 190. 18 de Brune bl. 482. 19 v. Hasselt bl. 4. 20 Sel. Prov. bl. 56. 21 v.d. Venne Poorb. bl. 3. Harrebomede Tijd 10. 22 Grutenis III. bl. 158. 23 Gheurts bl. 15. 24 de Brune bl. 200. 25 Sel. Prov. bl. 159. 26 Campen bl. 78. 27 Sartorius tert. VII. 88. Tuiornen Libel 288. 28 Gats bl. 589. Harrebomede TIa 184. 29 Adag. quodam bl. 54. 30 de mensch zijne oogen sluit, is voor hem de zaad uit. (Zie MENSCH.) men de haven in het oog krijgt, loopt men sen. (Zie HAVEN.) bij bet voor uwe oogen te baar heeft men een kwaad oog. 2 we gezien, maakt kwade oogen. er is de schaamte in de oogen, dan een vlek in het hart. (Zie HART.) de kat kijkt de knie, dan hebt gij vier oogen. KAT. Bu: x de kraai op, en zij zal u (van uw kind) de pens uitpikken. (Zie KIND.) het hart, daar de doorn. (Zie HART.) is geen oog op te houden. 3 is niet zooveel gebleven, als hem in zijne gen steekt. 4 zul liefde zijn, 200 jaar lang er oogen en schoon- u in de wereld zullen zijn. (Zie LIEFDE.) zul de ton Terschuur: moet het oog geen gereden. (Zie HONGER.) dient (of: Het sluit, ook wel: Hij is zoo snel) als een vuist in het oog. 5 been man, die uit zijne oogen ziet. (Zie MAN.) u maar voor het oog. # viel in ’t oog, zei Maaitje van Overschie. Met MAAITJE VAN OVERSCHIE, keek ik wel in mijn oog. Dit gebeurt in 't algemeen. Sie eekte zinne uit. Het was niet gemakkelijk te vallen, zei Koen: als ik zeg, zag ik er maar aan te sluiten; hij meende dat oog, want hij had er maar aan zitten. (Zie KOEN- taart zit in het oog druipen.) Hij zei: die zak zorgt pijnlijk zijn. Door het indruipen van enig speeltje vocht, wordt het oog gevoelig aangedaan. Men beaakt deze zaken, want wanneer een verkeerde daad harde onaangename gevolgen te groot doet zien. Het beste mest op den akker is des wetten oog en keel. (Zie AKKER.) Bossen hebben oren, en de velden ogen. (Zie BOSCH.) Vriendschap, of vriendelijkheid, ziet men ten oogen uit, gelijk den beul de barmhartigheid. (Zie BARMHARTIGHEID.) De dood ziet hem uit de oogen. (Zie DOOD.) De duivel ziet hem de oogen uit. (Zie DUIVEL.) Gezondheid heeft arendsvleugelen, maar uil ogen. (Zie AREND.) Kraai ziet hem de oogen uit. (Zie KRAAI.) Hoopvollendheid ziet hem de oogen uit. (Zie HOOPVOLLENDHEID.) Peren dezer wereld zijn gelijk aan sneeuwpoppen, die de oogen verblinden, en weldra verwarren. (Zie GOED.) Een oogslag is een stoot, die de oogen verwarren. (Zie GOED.) Achtenswaardige 38 Erasmus VII. Bone M. 488. Sartorius tert. IX. 10. U. 1090, 207, W.3L Mergh 61.35. Tulman I. bl. Doye td. 215. Modderman bi, 74, De pact & lezing met de oogen niet genezen. (Zie Wie kraai (of: raaf) pikt de andere geen oogen. (Zie Sartorius pr. I. 93, V. 50. Witsen 448. Wijn- schooten bl. 334. Tuinman I. bl.294. Gales bl. 4. Brakmanburg VI. 6. Koning bi. 31. 8 Wijn-schooten bl. 173. 10 Cats bl. 417. De. Prosv. bl.16. v. Waesberge Frijen bl. 61. Modderman bi. 301. 11 Prosv. seriosa bl. 10. Gruterus II. bl. 139, de Brune bl. 434. De. Prov. bl. 198. De honger ziet hem ten oog uit. (Zie HONGER.) De liefde klapt uit haar oogen, en dringt door de handschoen heen. (Zie HANDSCHOEN.) De luiheid ziet hem uit de oogen. (Zie LUIHEID.) De min komt door de oogen in. (Zie MIN.) Den arme ziet men met halve oogen, den rijke met hele oogen aan. (Zie ARME.) Den dood onder de oogen zien. (Zie DOOD.) De nijd ziet hem de oogen uit. (Zie NIJD.) De oogen moeten vol zijn voor de aars (of: de buik). (Zie AARS.) De oogen uitkijken. (Zie NIJD.) De oogen van den zieke kunnen geen licht verdragen. (Zie LICHT.) De oogen zien verder (ook wel: zijn altijd groter) dan de buik (of: de maag). (Zie BUIK.) De oogen zijn de vensters van het hart. (Zie HART.) De schillen vielen hem van de oogen af. [Deze spreekwoorden is ontleend aan Hand. De schoonheid der vrijster ligt in ’s vrijers oog. (Zie FREIER.) De wolf heeft altijd het oog op het schaap. (Zie SCHAAF.) De wreedheid ziet hem de oogen uit. (Zie WIJD.) [De oogen zijn de tolken der ziel, de vensters van het hart, en is het dus niet te verwonderen, dat een zaak, zij kwaad of goed, ten mand ten oogen uitziet. Daarom zegt men, inschertsenden zin, dat deugd, vriendschap en vriendelijkheid, — als natuurlijke gewaarschijnlijkheid, dat de dood, gaarlijk lijden en honger, — en als kwaad eigenschap, dat de duivel, luiheid, id en wreedheid iemand de oogen uitzien, gelijk door verschillende spreekwoorden, van deze rubriek wordt aangetoond.) Die blind wordt, komt het eerst in de oogen. (Zie BLIND.) Die boven zijn hoofd kappt, dien vallen de spanen in de oogen. (Zie HOOFD.) Die goed bidt, heeft geen oogen, zei heerdom. Die in het vuur blaast, die vliegen de vonken in de ogen. Die maar aan 00g heeft, wrijft het dikwijls over het dak, of waakt het na of trakteert het zaal. Die niet oogluiken kan, en zien door de vingers, dien niet te heersen over stad of kinderen. Die ’t betuigen der Don acht, Die timmert op je van eenen nacht. Die verkoopt, behoeft maar aan oog; maar die koopt, die heeft er wel honderd noodig. Die wat hebben wil, die moet erom uitzien, zei Geurt, en hij kreeg een’ dikken neus en twee blauwe ogen. Die zijn handen niet bedwingen wil, die bedwingen zijn oogen. Die zijn oogen voor zich heeft, struikelt niet. Dikwijls heeft men een oog op den hond om des meesters wille. Een ander het kaf uit de ogen willen doen. Een ander oog, maar dezelfde pers. Eene deugdzame vrouw heeft ooren noch ogen. Eene keukenmeid moet het een naar de pan, en het andere naar de kat hebben. Eene mug steekt wel een leeuw in ’t oog. Een kalf met een oog kan dat gemakkelijk zien. Een kwaad oog moet men niet raken. Een kwaad oog op iemand hebben. Een ooggetuige is geloofwaardiger dan tien oorgetuigen. Een timmermans oog ligt niet. Een valken-oog, een leeuwen-hart en een jufferhand is den medicijnmeester noodig. (Zie HAND.) Een vriend, die vriend is om 't profijt, Een zwaar, die in de oogen sch... [Bij dit spreekwoord van den schijnvriend ziet men op het geval met TOBIAS.) Een wijs man heeft steeds den dood voor oogen. (Zie DOOD.) Een zeer oog kan het licht niet verdragen. (Zie LIORAT.) Een zeer oog moet met den elleboog verbonden worden. (Zie ELLEBOOG.) Eer, geloof en oog lijden geen scherts. (Zie ERR.) Er begint zand in on te vallen. [De slappe thee hem.] Ga uit mijn oogen. Geef hem een' watersteen, dat hij de oogen droogt. 5 (Zie de Bijlage.) [Men dit van iemand, die zijn verdwenste tranen niet kwijt kan raken. Geen beter loog dan 't vrouwen-oog. (Zie LOOG.) Gelijke schotels maken geen leep oog. 6 Gij schuilt, maar in allemans oog. (Zie MAN.) Hare oogen glimmen als een kool. (Zie KOLEN.) Heeren (of: Schouten) hebben veel ooren en oogen. - (Zie HEER.) Heeren-oogen maken schoone paarden. (Zie HEER.) Hetgeen het oog niet ziet, bekoort (of: begeert, ook wel: bekommert, bezwaart, deert, of smart) het hart niet. (Zie HART.) Het geschiedt zelden, dat men zonder twist en oproer de kraaijen de oogen uitsteekt. (Zie KRAAI.) Het goud, dat schoon in 't oog is, Velt alles, zelfs wat hoog is. (Zie GOUD.) Het heeft geen oog. 7 Het is al prijs, wat schepen de oogen aanschouwen. Het is elkeen niet gegeven, even met droog oog te schillen. (Zie AJUIN.) Het is jonker Jan in het oog. (Zie JAN.) Het is verzwonden voor 's mensen oogen. (Zie MENSCH.) Het is zout in het zere oog. (Zie ZOUT.) Het oog in het venster, en de aars op het kalf. (Zie AARS.) Het oog is leidsman van de min, En brengt van eerst de lusten in. (Zie LEIDS MAN.) Het oog is 's harten tuig. (Zie HART.) Het oog is vies van 't licht: 't Wil wisselen, of zwakken. (Zie LICHT.) Het oog om de oog. (Zie OOG.) Het oog op niemands brief (of: boek), noch hand in iemands kast (of: beurs). (Zie HOE.) Het oog van den meester is de beste haver voer voorbeeld. (Zie HAVER.) Het oog van den meester maakt het paard (of: kudde) vet, En dat van het vrouwtje de kat in de kraam. (Zie KAMER.) Het oog van den meester wint meer dan zijn bezaan. (Zie HAND.) Het oog vangt en laat omvatten. (Zie OOG.) Het oog wijst, Wat 't hart prijst. (Zie HART.) Het oog wil ook wat hebben, zei de man, en sloeg hij zijn vrouw een blauw gezicht. (ZIE AANGEZIEN.) Het oog wil zijn deel niet. (Zie DEEL.) Het speelt mij in 't oog, dat ik mijn wilzaan. (Zie WIL.) Het steekt hem in de oogen. (Zie OOG.) Het voorhoofd en de oogen zijn de tolken van het hart (of: Uit het voorhoofd en de oogen men bet hart). (Zie HART.) Het vaur springt hem uit de oogen. Het wordt hem groen en geel voor de ogen: Het wordt hem groen en geel voor de jongens of voor de meisjes: 't Oor dan 't oog te trouwen. (Zie MAN.) Hij begoochelt hem de oogen. (Zie GOCH.) Hij dreaait hem een rad voor de oogen. (Zie RAD.) Hij durft den hoed niet uit zijn oogen zetten. Hij durft hem goed onder de oogen zien. Hij geeft hem een oogje. Hij lonkt hem toe, aan van geheime verstandhouding. Hij geeft zijne oogen den kost. (Zie KOST.) Hij gunt hem het licht in de oogen niet. (Zie LICHT.) Hij heeft Irish (Zie ARGUS.) Hij heeft balken onder zijn oogen. (Zie BALK.) Hij heeft daar een scheel oog op. Hij heeft den buik eer vol dan oogen. (Zie BUT.) Hij heeft den wind vlak in ’t oog. Als wat hij onderneemt, loopt hem Hij heeft de oogen zoo diep in het hoofd, dat niet ziet, wat omtrent hen is. (Zie HOOFD.) Hij heeft een vlek op het oog. Het begint den drinkebroer te schemeren. Hij heeft een schoolmeesters oog. (Zie MEESTER.) Hij heeft geen oogen genoeg. Hij heeft goed uit zijne oogen gezien. Hij heeft hen in ’t oog. Hij heeft het met lede oogen aangezien. Hij heeft katoogen. (Zie KAT.) Hij heeft kippeogen. (Zie KIP.) Hij heeft menigenmaal de oogen geopend, en menigen hond gestild. (Zie HOND.) 13 Tuioman I. bl. 183. v. Moczbeck bl. 268. v. Eijk 143 ef sog gem 00g geloken (af: kan geen oog ec im bet hoofd. (Zie HOOFD.) it ook oogen in zijn’ nek. (Zie NEK.) - VIBSCH-00gen. eht Sehiedam beet (4: in ’t 00g). I anneer temand, den drank u naaumwelijks op de beenen weet te houden, gegt men: Hıj heeft Schiedam beet (af: in ’t g), en wanncer hij erbij neervali: Schiedam t bem bee (of: in ’t oog).] ft voorntjes oogen. a kleine oogen, met roode kringen zeit zijne oogen op zak. [Dat is: kij ziet niet, wat om hem heen ge- art, en laat zich van alle kanten en door Sedercen bedotien.] er een wakend 00g over. 3 ; kem een doorm in het o0g. (Zie DOORN.) met beide oogen stekeblind. (Zie BLIND.) met een blaauw o0g tevreden. 4 siet blind, naar zonder oogen. (Zie BLIND.) te Isi, dat hij uit zijne oogen ziet. (Zie LU1- am zijne eigene oogen niet gelooven, kt door eene anders o0gen. akt ait zijne laatste oogen. gt het zijnen oogen. 5 iaipt een oogje. sat er met een blaauw 00g af. wat u schoon voor Oogen, maar meent het %.6 seeg er een schalk (0/: kwaad) oog op. 7 riet den rook van den vijand in de oogen. het oogluikende toe. 8 ij weiden. 9 ckt, dat ziine en. ervan overloopen. 0 in het oog (of: den kijker). (Zie KıJ- bem blind met ziende oogen. 10 eat zich te zegenen, en hij steekt zijne vin- sin de oogen. 11 st beter uit zijne oogen gezien hebben. 12 t bet paard juist in ’t oog. 18 hreit zijine oogen uit. 14 it zijne oogen voor de waarheid. met hem in zijn oogen. Opte al, eer hij de maan ziet. (Zie MAAN.) Het zet de oogen uit. (Dat is: hij maakt hem blind; hij weet te fezerken, dat een ander zich houdt, alsof hij zijn zaak niet zag. Dit geschiedt door omkoping. Oft in den zin van schitteren en boven anderen mishandelen, wordt het spreekwoord gebruikt.) Smeekt in de spotterij tot de oogen toe, en nog bij met een ander spotten. (Zie, Sartorius pr. X. 51, s. 11.12. 11 Mots bl. 38. bi. 248. Winschooten bl. 178.) Hij neemt een. M. 8. 13 Sartorius bl. 88. Campen bl. @. Mo@bl.®. Mijne, Sartorius pr. IV. 26. Winschooten bl. 173, 368. Tuinman I. bl. 70. Tuinman I. bl. 369, 183. Sartorius pr. VI. 680. Tuinman I. bl. 351. Hij strooit (of: werpt) hem zand in de oogen. Hij valt erop aan, of hij het met zijn oogen wil verslinden. Hij waagt er een blauw oog aan. (Dat wil zeggen: er is gevaar bij zijn onderneming; maar hij schroomt dat niet. Zie de betekenis van blauw bij de spreekwoorden over dat er te). Hij wilde hem wel met de oogen dooden. Hij wordt als bloed onder de oogen. (Zie BLOED.) Hij wordt leverkleurig onder de oogen. (Zie KLEUR.) Hij wordt vuurrood onder de oogen (of: Hij wordt zoo rood als een vuur). (Hij wordt zoo bleek onder de oogen als asch. (Zie ASCH.) Hij zal het u op uw oogen zetten. (Eu dringt sterk op de beslissing van een zaak aan.) Hij zei niet eens: blauw is uw oog. (Men zegt dit van een onverschillig mensch.) Een blauw geslagenoog is voor elk zichtbaar. Wie zoiets niet opmerkt, ziet al zeer weinig. Hij zet grote oogen op. Hij ziet alle dingen met kwaad in zijn ogen aan. (Zie DING.) Hij ziet als een rat uit zijn oogen. (Zie RAT.) Hij ziet den dood onder de oogen. (Zie DOOD.) Hij ziet door een paardenoog. (Hij ziet de voorwerpen vergroot.) Hij ziet een vezel in een andermans oogen. (Zie MAN.) Hij ziet met arendsoogen rond (of: om). (Zie AREND.) Hij ziet met het oog, wat het hart geloopt. (Zie HART.) Hij ziet uit zijn oogen als een Maartsche kater. (Zie KATER.) Hij ziet uit zijn oogen als een schichtig paard. Hij zit nog op mijn oog.. Hij zoekt met het oog, daar hij mee eet. Hij zoekt met het wit van het oog.. Hij ziet het voorwerp voorbij, en vindt het Hij heeft (of: Hij heeft), al Hij zou en (of: Hij heeft nimmer genoeg), zodat hij beide oogen in de hand. (Zie HAND.) Hij zou u het wit uit de oogen stelen. (Zie DOOD.) Hij zet zijn oog, dat hij zijn oogen verkeerd. (Zie DOOD.) Hoop het of geloof het niet, Als 't uw eigen oog niet ziet. Huishouders moeten meer dan twee oogen hebben. (Zie HUISHOUDER.) Iemand de oogen openen. Iemand iets voor oogen houden (of: stellen). Iemand in het oog houden. Iemand met bedroefde oogen aanzien. Iemand met geen goede oogen aanzien. 38. Tulmans I. blz. 16, 39. Tulman J. blz. 16,3%, 11. blz. 189. v. Zutphen 1.33. Braakburg IV. 6. Koning blz. 26, SOMMEN. Iemand naar de oogen zien. Je ziet op het oog hebben. Ik heb een galg in het oog, zei het wijf, en zij zag er haar man aanhangen. (Zie GALG.) Ik heb het met mijn eigen oogen gezien. Ik heb volop gehad, zei de jongen tegen zijn vader, en hij kwam met twee blauwe oogen en een dikke neus thuis, (Zie HUIS.) Ik wilde de man graag voor mijn oogen zien. (Zie MAN.) Ik zou daar niet wederkeren, om een oog te halen, ware het, dat ik het daar gelaten had. Indien zon en maan twee oogen aan de hemel waren, de hemel zou scheel zien. (Zie HEMEL.) In eens anderen oog ziet hij een kaf, Maar in zijn eigen oog ziet hij geen staf. (Zie KAF.) In het eigen oog blinkt alles liefelijk. In het huwelijk moet men van weerszijden aan oog toedoen. (Zie HUWELIJK.) Jongens, doe je oogen toe. (Zie JONGEN.) Kijk eens in mijn linkeroogje. Men zegt dit, het linkeroog knippende, tot iemand, om hem te kennen te geven, dat men wel bevroedt, dat hij erop uit is, om ons te verschalken, maar dat hem dit niet zal lukken. Laat ons moedig handelen, oogen en ooren toedoen, en niet versagen. (Zie DAAG.) Lichte dag, lichte oogen. (Zie'DAAG.') Ligt je hoed, dan ziet men onder je oogen, wat je voor wezen hebt. (Zie HOED.) Loos en rook, uijen en bruijen, waken en braken Zijn zes zaken, die kwade oogen maken. (Zie LOOK.) Men kan dat met een half oog wel zien. Men kan de oogen niet in de zak steken. Men kan het met geen droge oogen aanzien. Men kan ook lachen, dat men tranen uit de ogen krijgt. Men moet een oog in het zeil houden. Men moet geen schele ogen (of: geen scheelkind) maken. (Zie KIND.) Men moet uit eigen ogen zien. Men ziet de splinter in een ander oog, maar niet de balk in ons eigen oog. (Zie BALK.) Men zou de er wel een oog aan gewaagd hebben. [Met kijken nl. naar een schoon voorwerp, — als zou men daardoor in gevaar zijn, een oog te verliezen.] Men zou de hem de buik wel verzadigen, kon de men hem maar de volgen. (Zie BUIK.) Met gemak, zei Roorda, en hij kreeg een vuist in ’t oog. (Zie GEMAK.) Mijn oogen zijn geen kousen. (Zie KOUS.) Mijn oog kan wel missen, zei de schipper, en hij zag een boot voor een huis aan. (Zie BOOT.) 11 v. Alkemade bij 108. 144 0 Proefwerk bij 133. Bermoyen bij 68. Kerkboven bij 153. v. Eljk L. bij 163. Meijer bij 68. Zeepl, bij 86. v. Wassbergrijen bij 58. Bauch bij 34, 53. Modderman bij 6, 58. Bogsrt bij 8, 100. v. Bandwijk bij 38. v. Lennep bij 77. 33 Gheurtz bij 53. Zegerus bij 46. Idinau bij 87. Oruterus II. bij 188. de DBruine bij 10. MergA bij 3. Tuinman I. bij 71. Adag. quadam bij 50. April 13. Mulder bij 435. Minaars oogen zijn geen mannen oogen. (Zie M) Mond toe, oogen open. (Zie MOND.) Mundus vult decipi, zei de kwakzalver op theater, En hij verkocht den lui krotensop oogwater. (Zie KROOT.) Neem de oogen in de hand, en zie door de (Zie GATEN.) Niemand weet, wat hem aan het oog hangt. In Niet is goed in een zeer oog. 11 Niet is voor de oogen, maar kwaad voor tanden. 12 (Zie de Bijlage.) Onder gebaren valt een leep oog. (Zie BUURM Onder vier oogen. 18 Ongelijke schotels (of: delen) maken schele oogen. (Zie BROEDER.) Op Een oog na was de koe blind. (Zie KOR.) Pas op, dat je geen zeere oogen krijgt. (Men bezigt dit spreekwoord, als men naar iets ziet, dat tot het lacherveld behoort.) Poesje is 't oog uit. 14 (Zie de Bijlage.) Dat wil zeggen: die man is gewend Het spreekwoord is genomen van een kalend (of: een hond) heeft het oog door een hond is vijandig gebeten, of een andere kat is uitgekrabbend. De toekomst, waarin zich deze dan bevindt, grenst aan zorgen. Strekken de handelingen van een daarheen, om een ander zeer boos te maken, dan zegt men: Zoo raakt poesje het oog Schiedam heeft hem beet (of: in 't oog). Schoon voor de oogen en vuil achter den raak afkeerlijke gebreken. (Zie GEBREK.) Schoon voor het oog, maar vals achter de 15 (Zie de Bijlage.) Twee oogen hebben van eenen valk, of niet een valk. 16 (Zie de Bijlage.) Twee oogen zien meer dan een (100% wel: Vier zien meer dan twee). 17 Twee oogen zijn niet genoeg, om een vroetje te kiezen. 18 Uit het oog, uit het hart. (Zie HART.) Verwonnen oog, begonnen min. (Zie MIN.) Vlak in mijn oog, zei Lekkerbeetje. (Zie LEKKERBEETJE.) Voor een lief meisje zou men den droes zelfs (de oogen zien). (Zie DROES.) Voor het oog en achter de rug is hij deze wereld (Zie MAN.) Vreemde oogen dwingen best (of: maken menselijk). (Zie MENSCH.) Vrijsters mogen nimmer met geloof, oog in spel. (Zie VRIJ.) Vrouwen-handen hebben oogen: ze geloven ’t of ze moeten ’t zien. (Zie HAND.) Vrouwen-rouw wordt klein geacht, Als ’t een weent en ’t ander lacht. 19 (Zie de Bijlage) Vuistlook eten, dat de oogen overloopen. (Zie WIE.) beide, waar oog. (Zie LIEFDE.) heeft hij zijn oogen niet opengedaan? 1 gegaan in het oog komt, vermaakt ons niet oog ziet, Bedriegt het hart niet. (Zie ART.) In de oogen blinkt, bekoort. Zie die rat, fel uit hare oogen, zei stinkende, is, omdat hij zag een’ molen kruipen. (Zie GIS.) Zij oogen zien, maken zijn handen. (Zie!) Siet wijs in uwe eigene oogen. (Zie BALK.) Voor het eerst den balk uit uw eigen oog. (Zie BAL.) Aan het keeren, zei Lourens, en hij kreeg een’ in zijn oog. (Zie BAL.) Kan oog en tong verstoppen! (Zie) Wat je ook doet, dien gaat een oog uit. (Zie) Wist, die is een loer; Oogluiken is heerenwerk. (Zie HIER.) Bet, die de schoonste oogen hebben: zijn vijf, die de liefde bezegeld heeft! (Zie LIED.) Zulk een’ Goliath onder de ogen durven ten den vaak verre van onze oogen keeren. (Zie GOLIATH.) Om de li (of: Mooi voor het oog), maar gek op een hoekje. (Zie GEK.) Al alle dingen met goede oogen aanzien, dan staat door de vingeren kijken. (Zie OGEN.) Sogen maken er meer. (Zie!) Uit uwe oogen. (Zie!) Niet uit uwe oogen, uwe dingen beschenken niets. (Zie DING.) Oogen als oordjes pottekens. (Zie de!) Oogen met straatsteentjes droogen. (Zie de!) Vegen uitkijken. (Zie OGEN.) Sogen verklaren. (Zie!) Sogen wassen met lauw water. (Zie!) Zpen elkander oogjes toe. (Zie GANG.) Ga als mijn oogen open staan, en ik adem snel beet. (Zie ADEM.) Je het oog uit. (Zie!) Wist met de oogen gluurt, en met haar gehele lichaam, Is ’t wonder, zoo ze niet met andere lichaam. (Zie GANG.) Zei men met oogen zien kan. zeid is vol haken en oogen. (Zie HAAK.) De oog van des snijders schaar getrokken daar trekt wel meer door. door het oog van een naald gekropen. (Zie NADEL.) dat lapje geen dief, zei meester Eendarm, en stal de brosk door het oog van de schaar. (Zie BROSK.) is geen oog voor vet op. Het is tegen twaalf (of: honderd) oogen gedobbeld. Hier ook elf oogen. Hij gooit met twee dobbelsteentjes dertien oogen. (Zie DOBBELSTEEN.) Hij heeft honderd oogen. Hij werpt (of: smijt) hooge oogen. Zeven oogen, kramers kans. (Zie KANS.) Een oogenblik dwalen, geeft een bitter leven. (Zie LEVEN.) Een oogenblik staan verloren veel gewonnen. Hij ligt hem alle oogenblikken op de leden. (Zie LID.) In een oogenblik kan er zo veel schuren, dat men 't in een jaar niet weer zal kunnen lappen. (Zie JAAR.) Kan hij met de leeuwenhuid zijn oogmerk niet bereiken, dan doet hij het vossenvel aan. (Zie MUINA.) Men ziet aan het werk ieders oogmerk. Oogst. Als de oogst niet goed is, zaait men toch (af: zaai weer). De eerste regen van de oogst verjaagt de most. (Zie MOST.) De nalezing moet niet beter zijn dan de oogst. (Zie NALEZING.) De zon in de oogst bedriegt de meisjes in de hof. (Zie HOF.) Die zijnen oogst laat voorbijgaan, betreurt zijn dwaasheid. (Zie DWAASHEID.) Een landman, die maar alleen tarwe zaait, ziet zijn oogst dikwijks mislukken. (Zie LANDBOUWER.) Eens wijven mans oogst duurt het hele jaar. Het is nu zijn oogst (of: Hij is in zijn oogst). Hij heeft zijn oogst wel opgedaan. Hij slaat zijn zeisen in een andermans koren (of: oogst). (Zie KOREN.) Ik heb een rijken oogst in de schuur, zei de vrijer; maar hij wist niet, waar ze stond. In den haveroogstzijnde hoenders doof. (ZieHAVER.) In den oogst is het goed oogsten. 19 In den oogst werkt jong en oud. (Zie song.) Korte takken,, lange wijnoogst. 20 (Zie de Bijlage.) Men moet van geene rozen drooamen, Als de oogst is gekomen. Ongezaaid koren maakt een’ ongewissen oogst. (Zie KOREN.) Spade oogst duurt lang. Valt de eerste sneeuw op een’ nat geregenden grond, zoo kan de oogst gering zijn; valt z op een’ be- vroren bodem, zoo kan de oogst goed worden. (Zie Bopfm.) Van eenen natten oogst kwam nooit dure tijd. 21 Vergader graan in uwe schuren: De oogst zal toch niet eeuwig duren. (Zie GRAAN.) Wie in den oogst slaapt, die leeft ter schande. 23 18 Tuinman I. bl. 333. Mor ll Bancho-Panca bl. 83. 19 Mots bi. 16. Vans u. 08, 33 Tulnman I. bl. 363. v. Moerbeek bl. 351. v.d._ 320 Mots bl. 71. Cats bl. 535. Sei. Pros. bL. 66. v. une, Hulst bl. 15. v. Eijk ILL. bi. 84. Eljk ILI. bl. 58. Bogaert bi. 84. has. 13 Tuinman I. bl. 202. 31 Gruterus IT. bl. 188, IUI. 1.170. MergA b). 3. aa sc IX.60. 7. Wassberge Frrijen bI.61 14 Serrillus bl. 238°. Tuinman II. bl. 95. Modderman bi. 191. Har- u. 87. 35 v. Eljk IL. nal. &3. rebomde Tijd 148. um 16 de Brune bl. 415, 480. de Mery Holl.5. 23 Witsen 356. uw. 17 Tuinman I, bl. 239, 826. 19 OOGST. Wie in den oogst slaapt, die slaapt op zijne kosten. (Zie KOSTEN.) Zoo ’t regent op Medardus-dag „mag men voor een’ weeken oogst vreezen. (Zie DAG.) Zulke oogst is kranke troost. 1 Oor. Aan het lammeren ziet men, wat ooit vol geweest is. Dat wil zeggen: het zal later wel wit komen, wat er van de zaak is, men zal ontwaren dat men met valsche beloften is om den tuin geleid. Als eerst de oogen zullen gelammerd hebben, kan men hare vrucht beoordelen. Daar zal een ooi lammen. Hebben daar grote beloften, die niet vervelen zullen worden. Wat er komt, is toch nog maar een schaap. Een jong ooi en een oude ram geven binnen 't jaar een lam. (Zie JAAR.) 't Gebeurt wel, dat een kalf een ruige ooi kwam. (Zie RUIG.) Gehoornde ooiëvaars met vier poten klimmen zoo hoog niet. (Zie HOREN.) Het is wel een slechte kudde, daar de ooi de bel draagt. (Zie BEL.) OOIËVAAR. Als hij een paar rode kousen aan de benen en een pijp, leeg in den mond had, gelijk hij just een ooiëvaar. (Zie BEENEN.) Daar zijn kikkers, zijn ook ooiëvaars. (Zie KIKVORSCH.) Daar kon de ooiëvaar. Dat wil zeggen: het is een slok op; hij neemt alles mee. De ooiëvaar, zegt BILDERDIJK, in zijn Aanteekeningen op HOOFT, bl. 156, "werd toen op de vischmarkt gehouden, om het rommel en overtallig te eten; gelijk sedert enige jaren op nieuw ingevoerd is." Dat is een schoon verhaal, zei de Engelsman, en hij zag een ooiëvaar in het veld lopen. (Zie ENGELSCHMAN.) Dat zijn geen praatjes van de ooiëvaar. Eene zwalu (of: Een ooiëvaar) maakt geen zomer. (Zie de Bijlage) Een ooiëvaar geeft meer dan zeven pompeltjes. Ga in den naam des Kievits, dan beschouw de ooievaar niet. (Zie Kievit.) Gelukkig, als de ooievaar je toevliegt. (Zie Gelukkig.) Het is een ooievaarsstorm. (Men zegt dit van een sterken wind in het voor- en najaar, omdat de ooievaars in zulk weer hun tochten ondernemen.) Hic sunt liores, zei de ooievaar, en hij zat op de kerk. (Zie Kerk.) Hij eet als een ooievaar. (Hij heeft een' hals als een ooievaar. (Zie Hals.) Hij heeft ooievaars beenen. (Zie Been.) Hij is als de ooievaar, die de troep niet volgde en alleen achterbleef. Hij is erop gebeten als een ooievaar op een kikvorsch. (Zie Kikvorsch.) Sartorius sec. VII. 45, tert. VILL. 33. v. Moreboek bl. 863, v.Rijk II. nal. bl. 38. de Jager Bijdr. bl. 111. Sartorius sec. IX. 83, sec. III. 8. v. Eljk IL. nal, bl. 37. de Jager Bijdr. bl. 111. Cats bl. 670. Fokkert bl. 19. de Brauwer bl. 379, 290. Tuinman II. bl. 96. Folkmann bl. 124 Lassenius XXXVIII. Lublinck Verk. bl. 97. Wintery. bl. 6, v. Eljk II. bl. 100, Mannheim bl. 194. Bogaert LI. 91. Fokkert bl. 107. 146 Gij zijt te Ool nog niet over. Dat is: gij zult in uw voornemen, te schaden, niet slagen. De ons toegewijde hulp is sterker dan de middelen, die hand hebt. Het spreekwoord is heilig, dat de veerschipper den Spaanschen toeroep, die prins WILLEM VAN ORANJE zijn vlucht naar Duitsland naakte, prins werd in de veerpont gelukkig te Oostenrijk, gebracht, soms schipper deed zinken, om alle voor den oogenblik onmogelijk te maken. VOLIJK. Oolijk, Maar vrolijk. Daar lag oom Kool. Dat is een omgekeerde klok, zei Michiel, hij zag een’ stamper in den vijzel staan, KLOK. Dat is een streek van oom Kool. Eerst oom en dan ooms kinderen. Het is bij Jan oom. Het mag hem niet beter gaan, al ware ons gezien oom. Het zijn breede dingen, zei Jan oom drie schollen in een’ schotel liggen. Hij heeft geen bed, om bij Jan oom te verplaatsen. Hij heeft Klaas oom bij het slipje. Hij is een lastige oom. Die man is niet gemakkelijk te voorzien. Hij mag met de ooms mee gaan. Hij wil met de ooms mee doen. Hij zit daar als oom Kool. Je kunt wel denken, dat de koning je oom is. Ik heb wel een voorstel, maar geen prof, zei Jan oom. Lieve Huibert-oom! moest gij op uw oude dag sterven! Mijn oom mag gaarne zijn ingebrande pijp een zwavelstokje weer op de juiste wijze brengen, zei Jochem. Oude moeieren Doen ’t goed groeien; Maar hielden ze niet op. u. 147 a Zija maar dromen. (Zie DROOM.) avven kaarsen: mijn lieve oom is gekomen. } KAARS, bg mijn oom. 1 (Zie de Bijlage.) kt haren buik uit, zei Jan, als de mosterd- sa mijn’ oom Klaas. (Zie BUIK.) i een ezel ook drie ooren, Zoo kon hij nog- niet veel hooren. (Zie EZEL.) was 00T. van ons gesproken wordt, tuiten ons de 00- (ef: Het rechteroor tuit). 2 t, dan is het kermis achter zijne ooren. KERMIS.) aures Pamphile, zei de boer tegen zijn paard;; de ooren stonden hem even eens gelijk de (Zie BOER,) keat hij zijn oor wel aan. 3 een schielijk overtogt, zei de vos, en ze m bem het vel over de ooren. 4 ser de nieuwste mode, zei Geurt, en hij sde zijn wijf twee oesterschelpen, om er een vorlappen van te maken. (Zie GEURT.) ben hebben ooren, en de velden oogen. BOSCH.) is goed, zei Goosen de tapijtwever, en maar tot over zijne ooren in het slijk. (Zie EZEL.) heet den anderen langoor. (Zie EZEL.) bornd bijt den anderen in het oor. (Zie MUUR. mdheid is een zacht oorkussen. (Zie ee hebben ooren. (Zie MUUR. mdheid is een zacht oorkussen. (Zie en hem. [dat is onrustig van begeerte naar nieuws.] nstaan hem te vast. 5 is het oorkussen van de vermoeidheid. (Zie die op het oorkussen zingt, vermag veel. 