title: Floris ende Blancefloer door Diederic van Assenede. Mit Einleitung, Anmerkungen und Glossar herausgegeben von Hoffmann von Fallersleben
creator: Diederik van Assenede, ca. 1230-1293 | Hoffmann von Fallersleben, August Heinrich, 1798-1874
text: Hi jor wech foeken Blancefloere ende feide, en waren dat hafe beroere, hi foutse foeken fonder ende 1605 ende evelike int eilende. Dat Florb kom en tussen fiat Digitized by L^ooQle 40 ende fine verneren wei op harte paf bi achte fijn daehvaerde ende 1 fijn dinc ende nam raetmet sine camera, 1610 welcfins menfe beft fierst fechte. die camerline seide, dal htm beft dochte, dat si Toeren ter bavenen, daer Blancefloer metten komane a schepen ende vaer. si voere, si lange, dat si quamem 1615 haer herbeighe si met enen partre namen, die gewone was te berberghen komand ende hofelijke liefde wel entluden kan, sine geschte was baten harde rijdic, binnen fcone ende sprookig. 1620 men stalde die paarden ende gaf hem ghtven te volle van hoie ende van even. verna gaew si termarct, als hem was gheheven om hären drinken om haer eten, ter berberghen si genvetch weder zenden dat eerste eten dat si te koppen vendes, brood ende wijn ende als te vollen dat si ten eten heeven fidlen; ende doen ghereden hende dat eten dat hadde hem Floris te vooran gheheven. daar si eren ende groot heerschap hadden. si zeggen, dat si komand si en gierne wenden twee schepen ende over varen ende an andere kopie haer goed bewaren. Als haer eten was gereed, men rechtte die taafelen, die waren best; men eetide water ende si dweegte, twee ende twee hem te gader voegde. die werd hadde drie vroende Wide, daar jonchere fette hi nevens strekte siide, ende si begonnen eten ende drinken. daar mocht men doe den wijn smaken daar ginghen die gouden koppen tegen de eiser. 1645 die te voren hadden geschenken ontvangen, moederlijke, zoo dronken wel en aten, dat ze de moed hadden alle vergaten, en zegden, alles wat ze voelden, ze hadden die herberg besteed te Meijstds. 1650 ze lachten en spraken haargen en geknuffeld, maar Floris bedekte alle andere gepeins, hij niet had bloot so joye gehad onder om Blanefloer alleen; ze hare was altijd eenige gedachte. binnen den eten hij meer onbekend en dikwijks om haar verloren, nog eten nog drinken dat hij mocht, zo weinig hij op zijn handen kort den gepeste, dat hem in het hart lach, dat hij niet wist weerstand bood zo weinig, dat in de mond voelde dit deed hij voor dik en voor openbaar, dat de vrouw was gehouden, haren man niet meer deed ze behendigheid. hier, en zeg niet, hoe droevig hem die jongere gevoel en verfocht? in weet, wat hij peinsde en vracht. hij niet gehobd en niet dronken wijn. als zei hij, dat hij commandeerde: 1655 ze zijn eer om hem te portretten, dus sprak hij te hem overleent : 'jongere, ik heb je gehoord aan, van begin van den eten tot nu heb je veel hebt gepiekt en weinig gegeven; in weet niet, wat de rede lichte hier was, dat je begeert. ook zag ik hier, des is niet lang hoeven, 1680 een jongedame denzelfde gevoel, die met docile dat aldoor voor; haarzelf noemde ze Blanefloer, je denkt met harde gespeelden been beide van huid en van haar, van pijnzende hield ze geen mate. je denkt met van die geheime en van de voorren dat je in dacht. je verfochtte over een dikke onbekende.' En de gewezen dikke een haar amis, die stond hard en hield Floris, 1600 daarvoor was een werf ontdekt en verkocht dat faden die hier hadden gebracht, dat zij voor verkoop waren en te Babylonie met hem zouden gaan, Als Floris Blancaflor noemen hoorde, hielp hij niet, wat hem overkwam, zijn moed werd veranderd, dat hij een nap met wijn, die voor hem stond, 1700 met een meszelf om zijn hoofd. Doe sprak hij toe en loeide te spelen en te zeggen openbaar, dat hij boete zou dichgen, dat hij om zijn loeiende wijf, 1705 de misdade moest gebeden zijn. Doe dede Floris reken in zijn maal, een gouden kop als met de schaal, die rijkelijk was en hard groot, blidelijk hing daar een vrouwenboot. "Vrouwen, deze kop geeft u", bedi jij hebt mij verteelt nooit van Blancaflor, deze niemand, die ik geverisd kon van daar, tote ik je wist, dat je foekje was waar? 1715 na je zoekjen en volgen haar naar te Babylonie in die straat, daar gaf zij mij hebt gekwist en vond dat zijzelf, die vrouw nam den kop in de hand; ik wist, men zou je weinig foekje vinden 1720 te dien tijd in die port. Haar man gaf zijn vroetje en danste den jongere van den loon en bad God, dat hij die foekje te vinden wilde nog moest winnen 1725 en weer terugbrengen te land binnen, dus zei Floris, dat hij beter wonnen die misdade, die in zijn leven tweede optie was, den wijn verwerft. Finest dronken hij gebiet, dat hij schuine den wijnbeker alle den genen, die daar binnen zijn binnen de muren, die willen drinken. Daar mocht men mildelijk zijn schijnkje, daar ginghen die gouden koperen pot, daar was geraught en eindelijk de domme, daar dochte de blinde, dat hij 't kon zien; daar was geen zo arm onder de gasfout, hij en dacht, dat hij zo rijk was, dat hij den hoogedie en kom gewenning. Met groter bliaspas hebben zebracht den tijdt welnaertijd met de middag. Daar ginghen die joncheer een klein flapje, zodat de schiltesnechte enne slappe, die van den weg waren gehaald meteen was hun hoog gevoelen, die wind keerde hem om in het noorden. daar deden die vermaan roepen in de port, overigens geen commando waren, die in Babylonie wilden varen, dat ze in havenen voerden die hier gaf je de beste voeding, als dit eiland hoopde, hij bepaalde hem vast, en werd blootgesteld aan het gewel, in Babylonie zijn geest te verliezen. Daar hij fonde op de hoogte, hij deed quaken, dat hij al had gezien en nam onverwacht zijn wijn vast, met goed aan zijn zalf blijven. Zijn moren deden je over de rivier in de haven van die stad, daar hij goede schepen en werkte te bont. Daar zeiden ze, "Meester, die waren aan vroet, dat ze den wijn hadden te verkopen, die niet daar en gebracht waren weder." Geveld daar deden ze breken neder, hun schappen dien sijn bevelen. Toen huilden ze, dat ze 't zwaar op hadden; sommigen gingen ten gellen, sommen ten gruinen. met enen ghefta^ 1770 romedep^ ylip hayeqe yan der fiat, na hoort, ^at . Flojis de^ ftierman bat, die van j^.X^pe was gjidf^rft: dat hine apt lajat fette, alrerft dat hi in die fiat yan Babylpmen moc^t cppien, 1775 bedi hem was ghefeit ejadp h^dde vemom^n, dat van dien daghe oyer dertech n^cht alle die coninghe hadden gh^a^t, die van hilden £asr ri^e, dat fi ter feefien alle ghemepohhe 1780 te hove te Blancefloey foucleq alfi elcs jaers ghewone yy^ii; mocht hi die fpefte daer betonen, hi fonde fjjn goet daep wel v^fogep, fine fcarlakene ende fijn fidene .d|,d^r 1785 yele te diere ende t<$ gtyepedef. die fiierman gheloofde aldus Digitized by L.ooQle 51 daer was in den fchepe vfcle fpife van brode, van vleefche ende van wine, alfe met conincs kinde behoeft tfefine. 1790 fi hadden wlntte maten ende niet te vele ende feiltien Weht daghe met vollen feie, fint dat fijs alreierft begonnen, dat fi lant ne gheen ghefien en conften, no daden feil daerbirinen ftriken. 1795 eens anders daghes faghen fi bliken ene roke, daer op Was ghefeten een fiat, die Bftndas was gheheten. van der fiat foch men m die fe twintech milen verre ende me. 1800 daer feide die fchipman bver waer, wäre Flöris met finen ghewande daer, hi mochte binnen viertech daghen vort te Babylonien väreti in die port ende met hem driven fine fomeren alle, 1805 fi en worden belet met onghevalle. Tierft dattie fiiermah verfach de fiat, hi ftierde derwairt den redeten pat, die hi confie, ende fi ghewonnen die havene bi den lichte vhn der fonnen. 1810 men galt den vermanden, veracht voor een einde gaf hem boven al finen loe meer dan hij verwacht had, hebben woude; twintig maart van vijftig en tien van zeventig deden hem ere hebben Floris. 1815 hem dacht, hij hadden gevoerd in het paradijs, dus hine aan en had gefeat, dat hij vinden zou, Ide en werd belet bij anderen ongeval, Blancefloer en gewinnen, of hij bevoorrecht was. 1820 zijn orde, zijn vereren die hij overhepen, zijn verhoren, zijn maken te laten leven, hij verwaarde de avond en genas zijn herberg, roet een rijke man, die menige weg had cont; 1825 hij had in die haven een draaimont en was gewoon, dat hij laden deed, en als hij was geladen, dat hij mee in Spanje, ook in andere landen voer. met een schip was Blancefloer van Spanje naar Blandas over gebracht met de commandant, die had gebocht. ten veven huis had hij geleghen een nacht, daar Floris had te herbergen geacht, daar mag hij anders niemand horen 1830 Jaan Blancefloer, die hij had verwiend. later dat zij te herbergen kwamen, men zette den schaapen, dat zij goot namen ten vroemen en ten andere paarden, dat zij droegen en wel bewaarden. 1835 zij volgden die herberg goed bewaard Jaan dit hem behoefde beid, voor de hoefigheid en voeder. Jaan voor goede herberg en goed voeder van men quade, de avond daar, Yan fpifen fi vonder ghenoech, broot ende wijn, ende verkenvleefc ende renderijn, ghefonten ende onghefonten bede ende Yan meneghen dinghe fcone gherede. L 1850 Alfe die fchiltcnechte ende die garfoene hadden ghedaen, dat hem fioet te doene, haers felves ghemaecs fi doe plaghen, , want fi waren Yerpijnt in neghen daghen ende binnen neghen nachten in die fe; , 1855 des haefie ment daer Yele te me. daer Yonden fi ooc in enen qnaden fede, want dammirael daer nemen dede, harde fwaren toi enen finen feriant. Digitized by L^ooQle 53 diet gherechte van hem hilt int lant; 1860 waeft recht, waeft onrecht, fi vertolden daer van hären goede fwaren vaer. doe fi hären toi hadden af ghedaen, teten was ghereet ende ghinghen dwaen. die jonchere was int fcoonfie ghefeten. 1865 doe dede men vort bringhen dat eten. men diende hem rijdic alrerft, want hi van hem allen was gheherft, met güldenen ende met filverenen vaten. fi dronken alle yrolike ende aten. 1870 maer hi felve des lettel achte; emmer hadde hi fine ghedachte, daer hi omme was gheporret uut. dit vernam die wert ende fprac overluut: ‘jonchere , mi dinct, dat ghi lettel et. 1875 ic woonde, in harde aan een eten laat ende in harde, met in uwen moede defe grote toit van uwen goede. 'Verdient', zei hij, 'dat veel weten wel, dat daar omheen voor en na om en om, 1880 dat ik die pijn en druiven bemind. 'Doe', antwoordde die werf en sprak te hem: 'Verdient', zei hij, 'bij deze voorten gedacht met nu, en bij den gelaaten, dat ik vemelen aan u: hier was een gezelschap van commandanten, 1885 die ik wist dat van Spanjers waren, in deze herberg laghen een en nacht, van Spanjers had ik ze voor met gebracht als hier in deze port met mijn drakkenmond. alle waren zoo blij davon geteld. Maar daar was meteen eenenzeventig jonge vrouw, die veel pijn deed en had rouw, dat ze niet mocht drinken noch eten.' Blancfloer, die feit zij dat zij was geheten, en als noemde, die met haar waren. Digitized by Lööle 1895 Floris was de blik van der niemaren, 'Die here, die mocht dan voor te tellen van die jonge vrouw en van die gevoelen, oft ghij je vertelt, hoe hij hem bereden, waar hij zouden jaren, die hij henep scheiden?' 1900 'Jongere', die hij, 'die achten te verneukten te Babylonien in die port, die dede Floris reken van scharlaken rood een mantel, die hij vond in een boot, en een zilveren nap, beide voor zijn vrouw;' 1905 'Hier is, deze ghedenk zijn beide uwe, de rebelse Blancefloer. weten dan, van haar minne heeft hij zo groot bewondering, dat hij dor hun wilde moet verpesten, in zijn lande was hij met verzoeting; 1910 en weet hij, waar hij zich vinden zal? 'Die', zei hij, 'god geeft hem ongeluk, die heeft beraden dit leed! God moet hij aan die wiften geven, en moet u nog met haar geholpen, 1915 blijf daar, speel en lange leven.' Daar faaten zij over een en spraken van den ene en ander geschenk. Maar Floris kon haar niet vergeten, daar hij genoeg al had gedenken en op waren gedaan die soortspel, Floris vroeg de bedden te meenemen, zelf ging hij op de soort spelde, daar Floris sliep, hem droomde gevochten om Blancefloer, want hem duchtte, dat hij met zijn ogier slaap en hij in haar armen lachte, zij in den soort en hij in den haar, als hij ontwaakt, was hij gejokt, dat het droom was en dat overal afgelopen, daar vloekte hij fere zijn ongeluk, dat de blijdschap te niet bleef, die hem dacht dat hij dreef, die nacht liet, die hem verwierfd. 1935 smeergens alfa die wachter blies, ende Floris fach, dat tie 1 dagher op ginc, die wekte hizelf fine camerlingen. die porten schilden ende waren, ende daan dat hem beïnvolg te doen. 1940 die someren dreef men als 1 in en nog plicht. die en wilde Floris langher meren niet. die Wacht gebrachtene uit de flat te Babylonien op de rechte pas des nachts herbergen zat hi in een café. 1945 daar hij zijn wilde ook hadden een deel. hi vond een herberg en goede verhalen, ende gouden ridijk dat hij had verwen, ende portend sonders smeerlingen vroeg. in een dorp buurt herbergening hij daar, 1950 daar men hem zei, dat men hem had zitten lijden ende met bevelen te Babylonien rijden. Des andere dagen portend hij meesten dag ende voer vooruit op de rechte pas ende kwamen ongeveer die vervolgende 1955 tegen het water, dat het was zeer breed, die Fire was, en was barrière diep, een arm van de zei, die zo ver liep, dat hij niet kon over gaan, een brug daar aan een steek hinden; 1960 die brug was verboden, cypressen die steek en was daar gehangen om die steek : die den vermand hebben wonder, dat hij den brug zou blazen fuur. aan de andere zijde stond Monflijs. 1965 de brug nam in die hand Florijfs en zetten te inzinken en belastende knoep. Dat zette hij te Monflijs brug den. de schepelingen te hem vroegen, hoor dat hij de brug vermaand had. ende loeden in schip in korte standen wat zo hij te voorover vond. die meester was zelf met een boot over komen en had Horb met hem in schip genomen. als hij hadden geladen, keerden zij terug, 1970 Floris was peinzend en floot neder, als hij gewoon was en dikke plek. De hoorn vernam en de jongeling riep Van zijn edele gedrag en droevige gebaar: "Jongere, zeg ik, Srelcins wilde varen, 1980 en wat voor reden zo eet in dit land?' Floris antwoordde hem te hant: "Meer zeker, dat veel tezelfde gevoel, Dat wij komen zijn en coppen vliegen, Te Babylonie heb ik geacht te komen. 1985 Maar te nacht zouden wij blijven gerust; Hela ik de nacht, de poort Heb ik elke huis in dit port, Dat je met wellicht herberg kan nemen met mijn gefallen, Ongeveer verder en ongeveer paarden Hellen?' "Ja, zeg ik, ik heb herberg goed, Dat ik je wel herberg kan nemen met gemak. En al je gefallen doen gemakkelijk, Dat ik je eer vragen en aan je vragen, Dat was bedacht, met dochter des, Ik weet wel, dat komt te vieren Dat vierdeel van een jaar, Dat een jonkvrouw van die gebaren Alleen met mij hier over vervoerd, Die hede noemen zich Blancefloer, 2000 Die met hem hadden gebracht; Dat feit is dat men had verkocht Om een jongere, die in Spanje bleef, Daar is groot gevaar om om te dringen. 9 Toen Floria van haar spreken hoorde, 2005 Ze wel behaarden hem die woorden, Dat hij hem te bitterer gehaald "Ja, zeg ik, Vaarwel, doos ik hen stuurzei?' "Ik vrees, ik schijn al te vaarwel te hebben verneind, Die commandement, daar ik mee was gekomen, 2019 Vergeef me de admiraal om grote schuld, En ik bleef te Babylonien in die staat, Dat weet ik wel zeker. 9 Daar hield hem Floria vroedelike, Die wilde niet laten gaan niet laten verloren, Al was hij de andere gehad gedaan. Daar bracht hij haar goed te land en had tragen ter herberg en bleef den nacht Ghemakkelijk met de goede man. des meesten al het daghen begon, 2020 qoiten fi haer wedden ende namen orlof vroeg. tien pond gaf Floria aan finen werd doe, omdat hi hem vriendelijk had gedien: 4 hier werd, ik bid u, of ghi eenigen vriend te Babylonien hebt in die fiat, 2025 die daar n fonde doen iet wat, daar ona te herbergen voechde te fine, dat ghi hem ontbiet met uw klein line, dat icker hebbe te doen, dat hi mij geholpen ende geraden fi . 9 2030 die werd seide: ‘genere, ik zweer, wat ghi doet. ten Babylonien vind ik een vloot, die fel ea, diep ende breed die brug, die daar over gaat, begon een goed man ende fitter beschrijven, 2035 dat daar niemand en mag lijden, hi en moet verdwijnen tegen hemzelf. als ook al dat den verfcat neemt, neemt hi den toi van der brug daar. Digitized by v.o. Oosten 58 wi hebben gescheiden gescheiden jaar. 2040 wat voor wi verhogen ende wijnen, delen wi getroosten ende met minnen. te Babylonie in die eiland (tote heeft hi staartde fine gbefaat met zijn tornen ende met heil. 2045 dit vingerlijkt veldi hem toegven te kinderen, dat hi der minnen wil alle openbare ende stille geholpen fi, oft ghijs hebt nood.* Floris nam dat vingerlijkt , als hi hem vroeg, 2050 en dankte hem hartelijk, doe hi van hem 1 fehlt, dat hi hem te fineü maken geriet. Hi nam orlof ende voer met fineü goede.' voor middag kwamen fi ter selsver vlucht daar af gestergeten te Vorenwas. 2055 den portret van den stervende op een gras, aan den seide onder tuit boom, om finen toi doen in tente' goom. daar hadden van allen een denier van goud; was man ochtend daar stater liden zoud, 2060 daar moest hi verdelen die over die brug leeg. van voorrijden geleden Was highfedeet, dat hij scheen die rijden zijn der staat. Floris ging te heten was, daar hij zat, van alle den goden kwam hij overal door. Daar na zijde hij reed, groot was het gerecht! van zijn gevoel, en toch had hem zijn grootste; 'zit hier gewaakt Lettij! en hoor, ik zeg wat u ontbied? oft zo gevecht, dat ons niet geschied, dat het ons hoop en troost, als gij bent voorzien doen, en niet en laat beide openbaar en stil, en gij ons herbergde daar u zijn wilde, en peins en acht om onze vrome den goeden man was Muisjonie, toen dat hij verkwistingsgebaar, hij noemde en geschreven, dat zij en wijfde hem een toren in een straat. 'Waar', zei hij, 'zit gewoner mijne gevaar, daar vind ik mijn wijf en mijn zoon in bed, gaat daar en vecht, dat ik haar ontbied, dat zij u herberging en wel onthoofd, u en mijn gevoel altemaal, en toch baar ook mijn vinger in, gij scheiding haar welkom doe voor Floris van hem blad pagina, te zware herbergen, daar het hofelijk was, na zijn was hij een en zijn geherbergd bij den lieken. En is Floris gekomen, daar hij wenselijk zou, hem bedaarft wel, dat hij hem houdt met zijn en penning weer, en oordeel als hij komt in die poos, daar hij Blancefloer in weet, noch al denkt hem hard ongekraakt zoo getrunken Trent, dat zijn troost te zware taken gebracht al is hem dacht en helpen met leven dat hij heeft gewonnen, zelf werd hij peinzend in zijn finen finn, dat hij grote voorzicht heeft bevolen. Floris sprak tegen hem de eerbewijst: "wat hebt u gedaan? waarom hebt u me bij mijn rijkste de heren gedaan onverwachte? en bent u komen daar Blancefloer is. 2105 wien machtu nn ghetroowen des?» da ne kens hier , niemen» diedighere raet* lijfiaas jeghen iemene , hets di quaet, ende het den ammu&el wert vort ghefeit, hi foade di doen becopen dine domheit, 2110 hi foade di doen fiepen ende hanghen Digitized by L^ooQle 60 ende daer na verbauen ochte vanghen. beghef diere fotheit, die da heeft gheacht, kere weder te lande, fo da ierft macht; dijn vader (hl di feie wijf ghewinnen, 2115 die da wd falt moghen mhmen, die fcone fal fijn ende van hoghen gheflachte. bere god, wanen qoam mi dit ghedachte? wat heefftu ghefeit ? bepeins di bet! en ghedinct di niet, dattu hats gbefet 2120 dine greffie te diere herte binnen? ende fonti hebben verfleghen dor haer minne, ©m dattu wanes, dat fi waer doot? maer dat mijn moeder fach ende mi verboet. ende foatftofe al hier weder foeken? 2125 te waren ja da! wät darf di dan roekenf dattu beft daer dofe dan foeken fouts? om alfo vele ülvers ende goots, alfe te Babylonien in die (tat es binnen ende dammirael felve foade ghewinnen, 2130 fo weet ic wel, dat ic niet en voere weder te lande fbnder Blancefloere, behonden minen Bve ende miere eres ne mach ic fonder bare niet weder kere». k fal bliven noch ende fien, 2135 oftic emmer moghe comen an dien, die ml ghehelpe dat iefe fpreke. ter raumen es fo meneghen treke: fi maect faen meneghen ghefont, dien fi te voren heeft ghewont, 2140 dier lettel op hopet , dien gheeft fi gheral. des hopic te bat, dat iefe ghewinnen fal. dat bliven es mi beft na dien dat ftaet. fi fal felve daer toe foeken raet, mochtfijt ghevreifchen, dat ic waer hier. 2145 men feit, dat quaet te wachten es dat dier, dat te woude wart lopen willem, dat fiet die. dorpere in finen. bispulle. dat helpt ter dink dick den man, daer hi zelf die hand flakt aan. in defen twijfel stoet hi lang, aan minnen stoet hi in groten bedwang, dat hem die voorge verbood te doen, dat hiet hem die minne ende maakten koene. die minne troosten ende zieden: "Blaf!" 2155 die voorge hiet hem behouden lijf, ende keren te lande ende velen zijd, zo lang was hi in defen stride, dat zijn hart ter herberghen kwam, terst dat hine vroeg ende vernam peinzende staande ende harde geworven, alsof een die wel raad behoeft: "Vriend, kom van der herberghen ene naaste, dat icker van ghcbeten moge, dat zal ik n beteren, zit wel in hoger. "Here", zei hij, "god lone uwer schoon re trek, aan herberghe kom ik met ghene take, maer ik danker u ende bidde te god, dat hi mij u acht nieuwe boodschap laisse geschieden, dat ik n moet der eren danken, die ghi mij doet, maer ik voorge ende denk in vare, dat ik soms zal vinden die waren, die ik zocht te defen ftonden, ende al gehaveld ook, dat si worden, dat ikzelf gewinnen zal, en doe goot raad ende groot geval. *Vriend*, zei hij, "nu ga ik eten, daar na wil ik nog fake weten. na die dat ik hoort dat u zegt, sal ik n geven den besten raad, dien icker kan gehelen tot men gaf water ende ik droomden doe. die was was vroet ende van gebeten riet, te hem riep bi die wer dit deel." 'Vrouwe', feit hij, 'plecht voor de jongeren, ontvang bladiku en met erens, en merkt ook wel, oft de werken echt gefaakt lood een kind'. Het ging hierdoor, sitten alle drie te verderen, ik wilde nu noemen barre drie namen. Die werd heet Daris, zijn Werdunelitoris, tussen hem tussen zijn fappen deden voor dat eeta bracht Veel schinken daar omte ginghen; tussen die gende hoepjes 'Waar zijn de schinken?' Schinken aan den claren mochten winnen, moraat en andere dieretarie. Het vond in alle schinken te laat, Noemde ik die geselecteerde allen. Om dat ik was, dat ik beter bevalt, gevallen soorten daar ik mag, ik weet wel, dat uwer geen ene heer no onder heren no onder elkaar zo wel gehouden en zo feenelijk geregacht als men daar ter tafel droeg. Alle die waren, hadden ik genoeg. Tegen die werd ik hen te brengen van kruisdoop, daar ik hen meende en voor hen hadden hun tijd en keuzen aten. Ze dronken hun wijn en zij zagen bladelijk en met grote vreugde dus ik deed Floris een gondeldienst brengen al vol geschenkt met dierentevelen, die wel voor zich eens koning te zijnen daar Blancefort om hem was gegeven, diens dochter met groten pijn te verduren. Hield dat haar aan haar gevoel. 2225 na hoort, wat hij hen verwen > spook: 'Ach, Perse, zocht hij, een ongewild gevecht, en stelde, hoe geslagen was hij daar, wat wereldden drieviertig hoofd, daar hij den koning van Griekenland sindsdien weduwe was, Helenen ontvoerde, over zijn dood, zijn god, en zij met elkaar, dat mochten geschieden, dat ik voorover lig, aldus de gekruisigde Blancoefloeiwas. Hoe lang mag ik dat eten, dit dikke dieren! Ja, en hevel hem de weer de volgende dag, dat hij de val, als wij hebben Rieten, gericht en geholpen zijn, daar zijn gezondheid heelt; hoe meer vroemt mij des stalgis (hier!)- daar liepen hem de tranen over de wang, zodat de vrouw werd gewaar, rieft dat zij zich schaamde, ontstomt en barer, en begon te klappen zijn gevoel, die geschapen is van zijn zijde, zijn edele doen, zijn witte kaan, zijn mooie oogen, daar de tranen nat liepen, geschreven over zijn lijden, de vrouw was hovelijk en goedertieren, en sprak door tranen man en tegelijkertijd: 'Hier, na meer, wat ik hier vernemen. Des is leden goed zij, dat ik verhoor, dat dit kind des teerst is lief; doe wel, doe op die tast dragen, en weten troosten en vragen, wat hem misschien ook wat hem daar, dat hij dit droevet.' Daar deed de vrouw al als hem de vrouw riet, men las op het laken, als men hoorde: daar hieven zich beide, hij en vrouw, op te troosten van zijn rouw. 'Vriend', zei Daris, 'en heelt niet, zo wat vernuft u is geschieden.' Dit is het einde van de tekst, de rest is corrupt. Hier zijn enkele aanpassingen gedaan om de tekst een beter vorm te geven. dies en hebt u ook ghene fcame, 2265 ghi ne fecht mi al uwe meeste; ik faire u toe raden, zo ik bestd kan. Doe sprak die vrouwe te hare man: 'hier, ik peins en merk des, dat Blauwflour, die hier boven is, die dammeiraal zo heeft ghemakt, wondert mi, dat ik dit kind die zelfde gedaan, die zelfde gebaard zit ik aan hem, die ik zocht aan hare. zo harde gelijk hij heeft van veden, 2275 van handen, van haar, van alle ledematen, mijn bedrieglijke gedachten. bedrijf dat icker merkt aan, zo ben ik zeker en weet, dat hij der jonge vrouw iets gebeurt. in dit huis was ze vijftien dagen in grooten rouwen en in dagen om een Floris, die ze minde, daar men ze al eerst om verfinde en verkocht in vreemden landen. 2285 ze vloog haar haar en wrang haar handen, en dreef uitermate grooten rouw. dans koos dammeiraal de jonge vrouw, die hij zo graag had willen houden, dat hij tienweerds week met goud 2290 de bevelen, daar hij tegen koos. Digitized by v.ooQle 65 dichte vachten hard ongevochten verwechten en harde meslaten en weende tranen uitermate om de genen, die ze hadden gemaakt. 2295 haar Daris, besliste wel dat kind, dat weet ik wel en geloof ik des, dat deze jonge dereen weer is, de jonge vrouw broeder ook haar lief.' met deze woorden Floris stond op en hij was haar naam waardig voorzichtig, 2300 on haar naam was hij zo vast in zijn harten, dat hem dacht zo, of hij was in het paradijs. 'vrouwe', zei hij, 'niet broeder, maar vriend, Doe hem dit woord was ontsproken, 'vrouwe', zei hij, 'ik heb je beloofd: wij hebben een vader en een moeder. is mijn zuster en ik haar broeder, daar begon hij zijn schilderij te vragen. 'Vrient', zei Darius, 'wat helpt dit verbond, dit verderren, geschenk en weerzien uw woord, gaat bij de waarheid rechts, maar ik schegge overal, vidi om hare geportede uit, zo vidi dommelike hier komen. Ik weet wel, had dat dertig jaar vernomen, dat hij u al te dikken trecken dade.' 'Hier', zei Floris, 'door god genade! Ik fal de waarheid liegen al gader, die koning van Spanje is mijn vader; ik hebbe van land naar land gevaren om Blancefloere, die met is verlaten, daar gij afvrekt en ook welkind, ik heb van herten gehouden, dat ik zonder haar niet kan leven. 'Hier, veel dier raad toegeven, en ik zou kunnen winnen uw hand.' 'Waart met zekerheid, waart met godheid, des fouders u geven al zoveel, al zoveel pijn hebben jagen, dus eis en boek voor dit gedaan is, dat ik in deze maand hebben moet,ocht die baron wijle blijven dood.' 'Vriend', sprak Darius, 'dat was een groot verdorren, dat u daar naar binnen van een vrouw, meer dan geschied is van uw leven. Maar daar toe neem ik je niet op, niek je raad geven, die goed toe was ook mocht gehad hebben, dat menigvouden geven winnen mochten behouden ongekroonde leven en zonder toren. Dat beste, dat icker toe weet, moet boden, maar gij een feit niet doren beïsten; gij werd gesneden van den staf ontdaan, wordt gesignaleerd de admiraal. 2345 Des ben ik zeker en weet ook wel, dat geen koning es die dragt kroon, al minder hier Blankevloer die kroon en wilde hier hem onderwerken dies, dies gij onderwijd, hier en waar een reis! 2350 Alle die nu zijn in het rijk en waren vroeger, arm en rijk, en droegen over een al te famen, ik weet wel, dat zij niet en namen de admiraal, noch een gewonnen bij al der vloot, die zij kunnen. noch liet nog kracht naar toe, noch gokkelie, noch iets dat men doe. ons admiraal heeft zo groot gewacht, dat van koning Coleen en is zo sterk, 2360 dat hij daar laten ochtend meer dan iets hij en komt te Babylonien, als men een brief. Babylonie die staat is besmet twintig miljoen in alle rijken, die omdoobt is rond, of hij weer gehakt; 2365 die muur is dick en zo Taft ge wrakt van zelfs mortier binnen, dansen noch steun noch staal mag gehakken. zeven en twintig gehaald is hoger die muur. nimmer nee wordt wijch nog storm voor stuiven, dat men van buiten iemand ontsiet. dertig stalen poorten en drie zijn bij meestren in den muur gevestigd, alsof men vele torens daarop gericht; alle dagen in jaar eertijde eist volle beervol, binnen de stad staan torens die meestal, die ik man zag, nog vevenhonderd. mijn stoor en mijn wonder, dat gij de zothemde hebt belegd te doen. deze toren houden vevenhonderd baronnen van Babylonien, die hoogste kunnen bellen, die rechten die stad enige veste. van defen baroenen, die ic mene, en heeft en gheen die ghewelt fo dene, dat hi den keifer van Rome ghewike, 2385 no coninc ne gheen, die fi fo rike. in de middelt ftaet ooc van der ftat een tor, die cofte gtoteri fcat ende was ghemaect bi ouden tide hondert ghelachte hoghe ende hondert wide, 2390 boven dandre mach menne feouwen; van roden marbre es hi ghehouwen ende ront ghemaect &1 nten gronde, bat dan iemen ghefegghen conde. Dat verwelf es binnen van kerftale, 2395 die hnve boten es gheftneet van ftale, dat mach fconwen fo wie ft wille. hondeif voete es lanc die ftille, ghewracht tan gonde van Romeme. 5* Digitized by L^ooQle 68 daer boven moochdi grote meeftrie 2400 an den appel fien, een diere werc, daer was toe van goude driehondert merc» bet ghemaecten ne fach nie man gheen. daer op ftaet een carbonkelfteen, die fo bernet bi nachte ende biiket 2405 fo claer, dat hi der fonne gheiiket. defe (tat maecfrhi binnen fo licht, dat no weder garfoen no cnecht ne darf draghen in fijn hant Tier in lanteme no brant. 2410 diene over twintech milen fiet ende daer af te voren en weet nict, hem dinct, dat hire bi in ene mile ghehinde fi, Tier woninghen fijn in defen torre, 2415 daer ic u defe tale af porre, die Tloere fijn al Tan marberfiene ende hebben onthontneffe el ne ghene, maer datter een pilaer in die middelt (taet, die dor elken Tloer in den hogheften gaet. 2420 Tan kerfiale es al die pilaer. daer binnen clemt een fonteine claer toter hoghefier woninghen ende keert weder bi enen condute toten andren neder. groten wijfdom die meefier confie, 2425 die fodanech werc ierft begonfte, ende dat water berghen ende dalen dede, daer mochtmen merken bendechede. In de tuin wonen de edelknaap en Blondeau. Daar hebben elk hun kamer binnen, Dearen werf twintig hun gezellinnen. In de pilaar staat een tap, Daar kunnen ze met bekers en met nappen, Als de tap willen trekken, zitten, Ontvangen het water van de spuit. Die kamers, daar wonen boven, Nemen geen genoeg lof aan de heilige profeten, Die deuren hebben nog nooit ooit temmen, En het hout is vanzelf aard, Dat ze nooit meer mogen duren. Vriend, zeg dit hier, na meer en neem geld: Ebenezus is de boom, Daar de deuren aan zijn, en is vanzelf, Dat hij nooit meer mag verbergen van dier, Die vrees is vanzelfken hout ook, Dat nie was rook, die zo voeten rook. Dat is een boom, ooit iemand om vragen, Die myrte heet en myrte draagt. En mag daar die vrees lijden, Vliegen en motten te genieten tijden, Nochteloos worm, die gewinnen, Verwijdt de jonge vrouw, die wonen binnen, Die deurenluiken daar in de muren, Die zijn met goud en met lauwer Gehouden baten en binnen, Het behoefte, dat ze lezen kunnen En wel geleerd zijn in hun schrifturen, Die de geschenken en daven torens Beleven en voort en die beiden, Die zijn gehaald, van goeden beiden, In de toren zijn jonge vrouwen gedaan, Die vroet en hovet zijn en wel gedaan, Zevenwerf twintig no meer no minder. Om dat de jonge vrouwen wonen in, Is hij de jonge vrouwen toren genoemd, Dat merk zichzelf, en wilt weten, De jonge vrouwen moeten naar beneden gaan daar Uit hun kamers naar de pilaar Van de toren tot een grade, Tot de ammiralen kamer. Op de plek daar de emir en de dienst hem goed, dat hij hem twee jonge vrouwen dienen doet, veertien nacht al om en nemen; die gingen de grootste, die ik zeggen eer. De een droeg water, de ander dwaalde, te dienen de here, de amiralen. Daar moest hij haar gedachten leggen aan de vijanden, te vinden slapen, te vinden opstaan. Vriend, zei hij, 'het is waarheid al, dat ik zeggen en verdelen zal. Die portewaarder is voorzien en voorzichtig, dat niemand den meer der genaken daar, dat hij nooit zoiets coenen, hij en toch, wat huren heeft te doen. In elke woning wonen wachtren vier, zei en quaalt en putert; haarlijk dragen altijd onder zijn arme zwaar ochtend en avond, bij godienaar zoiets gemaakt, dat hen nooit dag nochtans nacht en vaakt. Altiid wachten en waken; tierf dat fire iemanden een genaken, hij en mag toch redelijk fake, zonder gedachtes en wederzijdse spraken, voor niemand weerstaan, zolang hij leeft toch als een haan ten dood wie hij is. Trient', zei hij, 'ik zal nu zeggen waar. De amiraal is gewoon, een jaar en niet langer te houden aan een vrouw. Dit heeft hij geploggen als zijn lichaam. Dat hij nooit zijn vrouw zijn voor zijn gevoel, dat loont hij haar met vreemden loon. Als dat jaar ene termijn niet is, es, 2505 des meest edel recht fijn gewest, voor ontbiet ik met mijn falanx. Fine man, dat is eonen niet ene bi mijn letteren gemeen, ook al die hoogste van den rijk, koning, hertogen, graaf, tel al vergaderd is in die zee, doet hij de vrouw bringen gehaten; terst dat hij beter is, zo is gerecht een ridder, die bar niet afslagen des plicht bij, dos gehad in zijn raad, dos moet in het eind een open de vrouw die ere met grooten troew gebracht dat doet hij in die ene om dat, dat niemand de vrouw, die bij heeft gelegen, en te bedde heeft geleund met hem, noch der noch ridder meer neemt. Als hij dan kiest een ander vrouw weer, alle die jonge vrouwen doen bij dan naar den toren gaan in een bogezicht, daar gaan zij verweerd en verwaard dat ze genoeg hebben, te hopen de ere om de dood, die zij dragen bereid dat zij veilig zijn weten de dood tene van den jaar gereed, voor welke voor daar toe werden gekozen, van den bogarde veel horen, waarom die jonge vrouwen daar in gaan, die bogarde is al om bezaan en befloten met een meer daar met goud en met laan en met andere dieren vermaakt daar aan meer dan ik je kunnen verduolen, want is befloten in alle fluizen, zodat niet kan komen in een water daar al door gaat, die van den toren naar den bogart gaat. Een fuut is ons tussen paradijs gegeven, die loopt den bogart al omtrent; daar vindt men in menghertieren, meerdere soorten Herten en dieren, de bogart heeft al jaar geblazen. wat waandt, vrient, hoe fooi bet doeit ende boei bequame, daar in te fine? daar litte ik jaar die vogelkine baren talmen in den gehavende vliegen, die alhoor finghen ende niet vliegen. daar fint eemal die nachtegaal, die merel en de weduwe; daar maak ik die lijster hooren klinken ende neder gaan met barre stemmen, ende andere vogels die ene en grote, die daar maken menige voet noot. ik weet ook, dat geen boom is, noch moeras, noch cipres, noch vigebaum, noch olijfer, noch plataan, noch kastanjeboom, die voor dieren is ook voor goed ocht die vogelna een vrucht doet, men mogen s gemoed vinden daar daar blooit staan alhoor in jaar. An torrijn, van balzamier, van akleien, van eglantien, maak ik daar vinden een grote sool; roos, lelies, menige violet, suiker, mirre en wieroc, dat maak ik daar binnen vinden ook; galiaan, pram, gamas, kruidnagel, knoflook, en van menige andere kruiden een deel daar was getrokken en kaneel, gebrandel fijzer, kardaam. zo wil ik in den bossaart zijn entie hemmen boorde klinken, hoge demmen en nederzinken den voet aan metten voeten luiden, en rook de geur van den kruis en sacht zo menech gebleeke rijs, hier soude wenen zijn in het paradijs. Een fontein spruit daar in de middewaart in die schoonste blauwe bogaert. daar boven staat gewapend een boom; daarvoor kom je, dat zijn naam boom, dat nooit logen, nooit varen geven, dat hij nooit die jaarwerte geven, 2590 nooit nooit die jaarwerte kan genoemen, hij en mag geen alsnog gedane bloemen'. En de onzin blijft te gade driven. Vriend', sprak Daris, 'daar uw groot meslaat, zodat ik u geven den heiligen raad, die ik altijd maken weet. Zeggen tot je zodat je groot gevoel en je jaar ten torre gelijk een man, die hogere dingen verstaan kan, met uw voeten meet de vijand en beschouw den tor aan wederzijde, die hoogte, die dicte markt weet dien portwerder veldje in tijden van zwaar, in taal zal hij niet fetten voorlijk, en antwoordt hem geestadelijk, dat hij zeventiig komen den tor te merken en als hij komt te land, naar die toe te werken een ander en een beter te maken. Als hij u hoort spreken van zijn hoogheidsdaken, hij volgt hem tegen een beoordeling vaan en nodigt, of hij wilt spelen gaan. Dat zal zijn gezaai en niet egaar, ik weet wel, hij speelt graag dat spel, 2615 als hij weet tegen Wien, hij pleegt veel; houdert bifanten tenen speelt, om zoveel te spelen en niet nu. geeft nog God scheiding en gewin, dat zijn veldje hem weer geven, daar toe dat uwe, mist uw leven. Sanders dagje keert weer en staat te spelen der bifanten twaalf voor veel, dat is geven hem weer, of hij wint, en des nuwe hond niet een twintig. daar zal uw geschiedenis en uw goed verweven zijn eeuwen moest. Des derde dagje je niet en laat, nemen uw kop en daar toe staan driehonderd bifanten te gade in het spel. Maar en speelt ook niet, gij kent wel, zodanig als wat al voor jegens is en staan fal, en of gij wint, geeft hem weer zaaibalk dat zijne metten uwen, als ik zei eer. dus gewonnen fine hulde ik lauw en meer. maar ik raad u en beveel, dat gij uwen club niet en zet te spelen. daar na alst genoegheid u beiden, dan zei hij u met ter herberg te leiden en bidden, dat gij met hem et. aan uwen club zei hij hebben gezet zo hard fine sin, zo dat hij gemeen zoude geven om durent mark van goud; maar gij en zet hem verkoop niet. als gij daar aan zo hingebiekt fiel, zo bieden hem en zeggen, dat gij in vriendschaps in zitten nemen. dus veldijne met uwen zittingen drinken fine juist hart, dan zei hij denken en peinen, hij en mag dat grote goed, enten ere gedachten, die gij hem doet; Smerghens vroeg hij op zijn part En reed rijkelijk ten torre waar, Dus vonden schilten ochten met hem naam, Als hij ten voeten aan den torre quam, Harde condemnende liet zijn aan zijn ogen Hij mat en bevelde die hoge, Die banden mat met zijn voeten, Doe kwam die portewerder met onverwacht woord En met bitte woorden, als hem was gedaan 'Trien', zei hij, 'Ik merk je domheid, Die zo groot is, want je gebaar Oftu spijker ochter verrader was. Mijn wonder, dat je iemand daarvoor Soo na kom je onsen torre/. 'Heren', zei hij, 'Spier en was ik niet; Dat ik den tor dus hard bevelde, Dat bedacht oft mocht wezen, Als ik kom ten lande, dat ik na defens Een ander se dat dichten en maken. Doe verwonderde hem van zijn grote schrik Die portewerder en bevelde zijn gedaan En zijn verzet geleverd en meer ter aan, Dat hij was van hoge geslagen. Als hij dat feitelijke en hem bedacht, Dat hij zo rijkelijk taal hoorde, Begaf hij zich aan zijn fure woorden: 'Vriend', zei hij, 'Je hebt gedaan Zo edel, dat we wel verstaan, Dat je spijker niet en zijt. Wild ik kom je korten uw tijd En spelen keert, geloof ik je niet. 'Heren', zei hij, 'Ik ben niet Te spelen nu ochter tegen speelt Zelf om haven Tele/. Die portewerder vroeg hem scherpt, Hoe hoog hij spelen wilde en hoe scherp. Floris zei, hij speelde een partij Om honderd biljarten en niet om Doe loofden zijn beide gemeenen. Men bracht hem een speel van voorbenen, Dat een was en rijkelijk. Honderd biljarten vatte hij kloppend, Zaten zijn speel en begonnen Zerghelijc te spelen, als ze wel konden. Floris kostte best en want al. Deed de als hem fijn verbaal en gaf hem weer en al daarmee dat hijzelf had op gezet. De poortwachter wonderde hard daaraan en danste hem van de grotere have. Deze geschiedenis was hem hard genoemd en baat hem, dat hij weer kwam sands dag ten korten hem den dag, smeergrens als Floris zijn tijd achter. Tweehonderd spaanden voerde hij voor hem toe, tegen als vele fatten hij toe. Het zaken ging hij zitten neder; hij wachtte, en gaf hem weer voor wat hij op hem geven, en daarna toe de pracht. Die man was voorbeeld, dat hij in die rijke schone een woord gesproken niet en konde. Daarna sprak hij over land en zei hem der geschiedenis aan, die hij hem had gegeven, en zwoer, als lang hij zal leven, dat hij die liefde diens feiten zou vinden zijn gerechtigheid. Dat Floris een schoon beeld. Des derde dag kwam Floris met hem aan en vond gouden cop en kwam al daar weer ter selver riet, verstand dat hij ten zaken zat en de schutsnacht dien hij geboot, driehonderd spaarden daarop goot, die in Spanje nuwe lingere waren gebracht, die poortwachter fatter dan als vele haden. Elke fater zijn spel na zijn genoede en togden beide haar behendigheid en pijnen hem te spelen wel. Floris deed verort gaan zijn spel; hij leidde aan harde zijn gedachte en maakte nuwe dracht en vocht, binnen de tijd hij een dracht verkoos, daar die poortwachter bij verloren een ridder en een roos van zijn spel en ook van zijn ronden vele. Des Fachs Floris harde ontdaan; met rechtvaardig op hem gegaan, hi vanten geconfirmd ende fonder acht ende fetten binnen der derde dracht met een oude schaaf en maken mat ende wanre mette al den feit. des fachs hine hebben grote toren om dat goed, dat hij had verloren, doen en wilde hij dat doen en ghenen bidden, hij ging hem weer en maakten bladig. Digitized by 100Qle Doe de poortwachter had weer gezond goed en daar toe dat hij een stok kreeg, doe vroeg hij de kinderen, of wonder den kop stukken, die Tal goud zo rijkelijk was en zo mooi had gemaakt, hij vond dat niet veel, dat het vele Floris en wouten hem niet onderwinden. als hij aan hem niet kon vinden, doen en wilde hij hem nooit vergeven en leidde met hem naar de herberg en baat hem, dat hij met hem at. hij nodigde en eerdigde om den zwaar, die hij hem had gegeven te Toren en met gerichte spel verloren. dus stonden zij en spraken haar en gingen; die poortwachter had grote peining en was in angst in zijn hart binnen, hoe hij den zwaar mochte winnen. hij vroeg boven en onder, hij vroeg aan geveven wonder; hij vroeg den vogel, diertjes boven stoet en den kraaien hij het onder zin voet, en zei, dat hij graag zou duizend mark daar om graag van goud en baat, dat hij hem verkoopde. 