title: Handboek voor den nederlandschen Tuinbouw
creator: Theodorus Frederik Uilkens
text: Het is das van belang, dat men het onderscheidingsteeken van de rijpheid der verscbillende vruchten kent, opdat deze~ ter juister tijd worden ingeoogst. Er worde dus op al dat» gene gelet, v Waaraan de rijpheid der vruchten te onderkeunen is. Jalbessen (roode). Hoog rood en doorschijnend van kleur zijnde, kan men ze voor rijp houden. Dito (witte) , bleek wir y an kleur en doorschijnend. Dito (zwarte) , git zvqart en glänzend. Digitized by Google 95 Jbrikozen zijn rijp geelachtig rood van kleur en zacht in- het voelen , hetwelk nogtans zoo veel mogelijk vermeden moet worden. Jmandelen. Van deze moet de grpene schil smoddig bruin zijn en beginnen te splijten. Jppelen. De rijpheid van deze vrucht wordl door de kleur, aanraking en zwartheid der pitten kenbaar gemaakt. Berbarissen: zijn ze schüterend rood en sterk gezwollen, zoo dient men dezelve te plukken. Bettels moeten hoogrood van kleur en glänzend zijn , hetwelk in mal en donkerrood verändert bij overbodige rijpheid. Braambezien zijn bij rijpheid zwart en glänzend. Druiven. Zachtheid bij aanraking en de donzige glotd zijn hier teekenen van rijpheid. Frambozen (roode) ; van deze wordt de rijpheid door de hoog roode kleur aangeduid. Duo (witte). Deze zijn dan bleek geel van kleur en glänzend. Hazelnoten. Derzelver groene schil verdort bij rijping en wordt even als de noot zelve bruin van kleur , terwijl bij aanraking de noot los laat. Kastanjes laten bij rijpwording de groene schil los. Kersen. Aangezien deze in kleur verschillend zijn , leite men inzonderheid op de voldragenheid der vrucht en het zackte bij drukking. Kornoeljes. Wanneer deze hoog schüterend rood van kleur zijn, mag men ze veilig\plukken 9 Kruisbezien. Wegen s de groote verscheiden heid der vrucbt doet de kleur hier niel ter zake ; maar oordeele men naar het gevoel % en bij sommige soorten naar de door- schijnendheid. Kweeappels. i Omtrent deze vei lale men zieh niet op het gevoel, Kweeperen* ) maar op de kleur , zijnde zij rijp hooggeeL Mlspels» Niet de weekheid , maar- de donker bruine kleur waarbörgt derzelver rijpheid. Digitized by Google 96 Moerbezien. Van deze wordt de rijpheid door de gitzwarte en glanzende kleur der vrucht gekeomerkt. Peren. Dezelfde ooderkenningsteekenen als bij de appelen. Perziken. "Wanneer deze rijp zijn, ligt er een zachte dornige glotd op en zijn zij weck in het voelen , hoewel dir' de vrucht spoedig doet rotten. n Pruimen. Rietvan is de kleur evenmin het zekere teeken , daar ook deze naar de vrucht verschillend is« Te dien einde sla men den dauw of het waas gade , waarmede de rijpe pruim overdekt is 9 en de zacht weerstand bie- dende weikheid. Walnoten* Daarvan wordt de groene schil bij rijping donker van kleur en laat de noot los. In welke maanden men de onderscheidene vruchten gewoonlijk oogsten kan. Mei. Vroege Kersen. Junij. Kersen, Aalbezien, Kruisbezien, Frambozen. Julij. Kersen, Morellen, K riefen, Appels, Abrikozen, Pe- ren, Perziken, Pruimen. Augustus. MoerbeziSn , Appels, Abrikozen, Pruimen , Kruisbes- sen, Frambozen, September. Moerbezien, Appels, Peren, Pruimen, Kornoeljes , Kastanjes , Okkernoten , Hazelnoten en Druiven, Oc tober. Peren , Bottels , Berbaris * Hazelnoten f Druiven f Braambezien , Amandelen , Kweeappels en Kwee- peren. JSovcmber. Peren, Mispels , Appels. Algemeene aanmerkingen omtrent het inoogsten van Appelen en Peren. Wanneer men de Appels en Peren lang wenscht te bewa- Digitized by VjOOQIC Ä7 reo, moeten zij niet geschud, maar gepluki worden. Zolks verrigte men, wanneer de vruchten vooral niet meer dan rijp zijn, inzonderheid de zomer- en hcrfstvruchtcn , welke anders spoedig droog en smakeloos zullen worden, bij droog weder, doch niet op den vollen dag. Over het hewaren der wuchten. Aalbczien. Wanneer de bessen bijna rijp/ zijn, omringe' men den aalbessenboom , wiens vruchten men bewaren wil , met schoon . roggestroo, waarna men deze met eene stroomat overdekt, zorg dragende, dat daarin geene ope- ning blijft. Op deze wijze kan men tot aan de vorst toe de bessen bewaren. AardappeUn. Tegen de vorst bescher men. Jppcltn. Deze legge men eenige dagen na de plukking op eene lnchtige plaats , om te kunnen uitzweeten. — Zoo dit behoorlijk is geschied , neme men eene kist , en strooije op den bodem 6f droog fijn zand, 6f boekweitdoppen. Op deze laag plaatse men eehe yan appels, welke weder door zand of doppen wordt gedekt, en zoo vervolgens 'naar omhoog, tot de kist gevuld is, welke dan lucht- digt dient gesloten te worden. Op deze wijze zal men de appelen niet alleen langen tijd goed kunnen houden, maar zullen zij ook den smaak niet verliezen. BloemhooU Idem als doperwten. Boone&ruid. Idem als pieterselie. Doperwtcn. > Deze worden gedopt en in kokend water geworpen , waarin men ze vijf of hoogstens zes minuten laat staan , naar gelang van bare grootte. Vervolgens giet men ze> op een vergiettest en verkoelt ze schielijk met koud water. Na ze na goed te hebben laten uitlekken , spreidt men ze op papier, op eene zeef, of op eene rietmat In eenen oven of in eenig warm vertrek uit , 7 Digitized^by Google ae waar ten hoogsle eene wärmte van 40 graden rraümue beerseht. Als lij droog z\jn f worden zij in papier gewikkeld en op eene drooge plaats bewaard« Drogen. Idem als pieterstlk. Druwen, Men doope de steelen der grossen in gesmolten was, of men lakke dezelve, waarna men ze in eene drooge plaats ophangt. ^- Anders. Men neme eene nieuwe ton of kist van wit hout , in welke men beurtelings eene laag in den oven gedroogde zemelen en eene laag vastgesloten druiventrossen legt. Men aorge vooral, dat de draiven niet met het hout in aanraking komen. Men spijkere vervolgens de kist of ton luchtdigt toe, en zette dezelve op eene drooge plaats. Endyvie. Deze kan men best in den grond bewaren. Te dien •inde grave men eene grep'van a5 dnim diep, lengte naar willekenr, doch slecbts zoo breed, dat de tndyvit zijdelings tegen den vasten grond kan rüsten, waarna men deze met de worteis naar boven daarhi plaatst, en baar met aarde dekt. Frambozen. Zie moerBezUn. Grooie boonen. Idem als doperwten. Kersen. Dezelfde bandelwijze als met de drxüvtn. Knollen, Idem als dopenvten. Knolscldcrij. In droog zand plaatsen. Mispels. Deze bewaart men bet langst tauschen rogge- stroo. Moerfezi&i. Doe de moerbtziön, v66r dat zij nog volkomeo rfjp zijn, in eene flescb , sluit deze goed luchtdigt, en plaats dezelve in eenen ketel of pot met koud water, en breng dit langzainerhand aan bet koken. Neem , zoodra bet kookt, bet vuur weg, laat bet bekoelen , en baal de flescb er na verloop van y 4 uur nit. Deze flesch behoort zeer naanwkeurig en met s zorg gesloten te zijn. Digitized by Google ae Dit ook kan op de kernen en aalAtsnn worden to*» gepast. Ptren. Dezelfde handelwijs als de appclen. PieterseÜe, Droogen in de schaduw, niet in de zon. Rammenas. In droog zand plaatsen« Savoije kool, Ophangen aan de steelen, ter plaatse waar hat niet wiest« Smjboonen. Niet te jong ajnde , moeten zij als bij de doperw* ten omschreven is, bebandeld worden. Walnoten. Moeten in zand worden gezet. Witte kooL Hiervan snijdt men de bkderen in groote stak* ken, spreidt dezelye luchtig uit en droogt ze in vier etmalen ; bij* 'het gebrnik moeten zij yooraf in laaaw^ wa- ter geweekt worden. WorteU. Idem als doperwten. • 23. OVER hbt INZAMELEN dbr TUINZADEtf. ALGEMEENE BESCHOUWING. De qndenrinding beeft ons geleerd 9 dat niemand zeker Tan bet xaaizaad is, dan bij die het zelf wint. Niet alleen tocb dat men dan weet, boe oud het zaad is, maar ook kan men dan voor verbasterd zaad waken, hetwelk zoo dikwijle onze verwachting te leur steh. Het winnen van zaden maakt dos op zieh zelf beschouwd eene afzonderlijke afdeeling des tuinbouws uit, en is als het wäre het fundament , waarop het andere gebouw dient te worden opgetrokken. Ten einde niet wydloopig te worden., zal ik daarom siechte de voornaamete pusten opgeven, pun- ten, die, wanneer zij wel bebartigd worden, een veelzijdig nut zollen verspreiden. Lees dan: Digitized by Google 100 Wat men in acht te nemen hebbe hij het opwinnen der 2aden. I. Alle beeiden ter opwinning van aanverwante # laden dienen zoo ver mogelijk van elkander verwijderd te zijn. Vorder nooit van denielfden stam groenten voor uw ge- bruik en voorraad van zaad. in. Neem de zwaarste gewassen ter opwinning. IV. Zamel nimmer zaad in , dan na volkomen rijp te zijn , en bij droog weder. V. • .. ' "Win nimmer zaad van den hartstcngcl y maar snijd dezen bij de iool, salade enz. uit, het zaad van de tijdslengels in- zamelende. VI. Oliezaden* oogenblikkelijk na de inoogsting gebruikt wor- dende, geven minder olie. VII. De zaden % over bet algemeen genomen , laten zieh niet on- middelijk na de inoogsting zaaijen , naardien de beginselen van voortteeling dan nog niet genoeg ontwikkeld zijn. Teekenen, toaardoor ons de tijd tot de inoogsting van het zaad kenbaar wordt* A. Zaden , welke in huisjes of vliezen besloten zijn , moeten ge- wonnen worden, wanneer deze zieh openen of gemakkelijk loslaten; als snij-, saladeboonen , sconeneren, salade, uijen enz«. B. De rijpheid der zaden , welke van dessen gewonnen worden, Digitized by Google 101 , * wordt door de kleur en weekheid daarvan gekenmerkt; als: azerolen , kersen , üjstcrbessen. > • C. Het zaad van vleeschachtige vruchten kan men voor rijp houden, wanneer deze eene ongewone kleur aannemen, in plaats van groen gee( 9 violetkleurig of hoog rood worden , als : homkommersy mebenen, augurken, enz. , D. Andere zäden mag men voor rijp houden , wanneer de vruchten eene, bijzondere geur van zieh geven 9 als : kweeappeU , iweeperen, enz. Hob men omtrent eommige zaden te handelet* hebbe. Augurken* Idem als mcloenen. Boonen, ) > Dorschen ; beter ontdoppen. Äomkommers, Dezelfde handelwijze als mcloenen. Mebenen. Dit zaad wassche men met zand of asch , waardoor men de pitten gemakkelijk van het slijm zuiveren kan. Salade. Even .als de scorseneren. Scorseneren. Deze worden uitgepluisd en daarna gewreven. üijen. IJitwrijven. ' Hoe men de zaden het best bewaren kan. Alle zaden dienen droog te worden bewaard, op plaatsen, waar eene zachte, koele en gelijke luchtgesteldheid is. n. Peulzaden houdt men het langst v goed , door ze in de peulen zelve te bewaren. m. Meloen, komkommer , augurke zaden enz, moeten in droog zand bewaard worden. Digitized by Google 102 IV. Fijne xaden blijvcn zeer goed in houtskool, stof of gruis, waardoor de ODmiddelijke aanraking ' met de lucht wordt vttorgekomen. V. Zaden in flesscben, £ie N Inebtdi&t toegestopt ajn , bewaard , yerliezen al hnnne goede hoedanigheden« ' JBoe men het tuinzaad heproevenjtan. Men legge te dien einde bet» zaad ged wende een Uür in een glas met water« Wat na verloop van dien tijd boten op het water drijft, werpe men weg, terwijl betgeen zieh op den- bodem van bet glas bevindt goed om te zaaijen is. 2Z. OVER BLOEMSTOKKEN , BOONESTOKEEN te* ERWTEWRIJS. ALGEMEENE BESCHOUWING. | Zoo wel het goed gelukken van den oogst, als de netheid MUßT tuinen vorder t, dat men ook omtrent dit punt, hoe eenvoudig bet zjjjn möge , niet onverscKillig zij , te meer daar het wel bebandelen dezer voonwerpen zeer derzelver onkost- baarbeid bevorderen kan. Handelen wij dan eerst over de Btoemstohken. Deze dienen van goed greinen hont, zonder kwasten, ver- vaardigd te »jn, naar bet gebroik in grobün, middelmattgen Digitized by VjO'OQ IC 103 en kleinen te worden verdeeld , wit geverwd , van anderen langzaam puntig toeloopende, Tan boven plat afgeatoken an zoiver Vierkant te wezfen. — De dikte. des stoks bangt natuur- -iijk van de lengte af. Boonestokken. Hiertoe kan men ciken- of esschen tilgen , en des noods öok elzen bezigen, doch deze duren slecbts 66n jaar. Zij moeten van de scbors ontdaan worden, en van onderen spits toeloo- pes* De overbodige lengte kappe men af, daar deze siecht« noodeloos wind zoude vatten, en allen daardoor eene gelijke lengte kunnen verkrijgen. De fraaiste en doelmatigste boonestokken zijn de Noordsche Sparren , niet de inlandsche , daar deze op verre • na zoo regt niet zijn. De Sparren moeten de scbors behouden , als. zeer dienstig om de slingerranken voor nederglijden te behoeden , zijnde men bij de andere stokken genoodzaakt, met Muscovi- ache mat aan te binden. Dat ook deze uitgespitst dienen te worden spreekt van zelf. Erwtenrijs. Het beste en doelmatigste erwtenrijs is dat van tilgen boo- men. Men bezigt hiertoe ^ewoonlijk 3 of 4 jarig gewas, het- welk des winters gekapt en tot rijs geschikt gemaakt kan worden. De rijzen dienen zoo veel mogelijk plat en waaijerachtig te zijn, en vooral eene goede kroon te h ebben. Men . dient dezelve in drie soorten af te deelen , bezigende de zwaarsten bij het grootste gewas en zoo vervoJgen*. Het is inzonderheid van belang, dat men ook genoeg «kleine rijs- *je* in voormad hebbe , om deze het eerst kruiselings bij ket jonge plantsoen te pkataen , ten eiade bet opklimmen te 'bevorderen, want joo men dit verzuimt, zullen de ernten Digitized by Google 104 orer den grond kruipen en niet weder tegen het grootere trwtenrijs , het welk men later bezigt, kunneo worden op- geleid. • Men kan de Kokken en het rijs het best bewaren, wan- neer men de panten gloeit , dezeive dan in kokende teer dorn« pelt , en ze daarna in droog fijn zand steekt. 24. OPGAVE en BESCHRlJVING der WERKTUI- GEN, WELKE MEN TOT DEN TUINBOUW . BENOODIGD is. TOT HET BEWERKEN VAN DEN GROND. Greep (ook vork met drie tanden), eensdeels noodig bij het verwerken der mesUtoffen , anderdeels ter uitroeijing der vruchten en van het onkruid. Kruiwagen. Gebruik bekend. Schop. Met een gebogen steel», van voren met ijzer besla- gen , dient zij tot het opnemen der paden. Spade, Deze zijn zeer onderscheiden , en worden veelal »aar de geaardheid van den grond vervaardigd. Tuinhouwcel. Dienstig bij het be werken van harde gronden. Tot het aanleggenvan tuinen. Maatlat* Tevens dienstig, om te ontdekken of de glooijingen regelmatig zijn. Maatstok. Deze heeft dezelfde gedaante als eene hark, woidt van hont vervaardigd, doch heeft slechts twee tanden, aan ieder eind eene. Deze tanden zijq zoo >verre van Digitized by Google 105 elkander verwijderd, als men de paden breed verkiest, terwijl , wanoeer men nu een perk gereed heeft, men met dezen maatstok die gedaante maar behoeft le volgen, zullende zieh dan de breedte van het päd evenwijdig aan de tegenovergestelde zijde kenmerken. Plakker. 'Een zwaar stak hout met een schninschen steel , noödig om de zoden , wanneer zij gelegd zijn , effen te slaan. TuinÜjn. Deze moet aan ieder eind om eenen stok gewoeld zijn , en wordt bij het aaoleggen gebezigd om cirkels te trekken/ Fork. (kleine). Dienstig bij het leggen der zoden. Zodenmes en schoffel. Werktuigen , zeer ' dienstig , wanneer men eene groote hoeveelheid zoden benoodigd is. Tot het zuiveren van den grond en de boomen. Bak. Een* naar binnen gebogen schoffel» dienstig tot het verdelgen van het onkruid. Bark (houten). Ook rijf genaamd, wordt het meest gebe- zigd , om de zwaarste kluiten eerst te verbreken. Bark, (ijzeren) kleine. Ten dienste der smalle paden , en om tnsschen de planten te bezigen. Het is niet kwaad , dat • de eerste tand eener hark plat geslagen en geslepen zij, om tevens tot schoffel te dienen. Bark, (ijzeren). Ten dienste der bedden en paden. ; Mosschrabber of schrapers , om de boomen van de woeker- plant te zuiveren. Bupsenschaar. Tot vernieling van dat ongedierte. Spkqffel. Ter verdelging van het onkruid, en zeer dienstig bij het leggen van erwten. ßckqffelploeg. Wordt op buitengoederen in plaats van hand- schoffel tot het zuiveren der paden gebezigd. Tuinegge. Eveneea*. in plaats van eene hark. \ Digitized by Google 106 Tainrol. Wordt gebroikt tot alechting van oneffene partijen , padeD en gratperken. Toi het planten en verplanten. Jardappelcn poter. £co krukvormige pootstok, van onderen kegelvorinig toeloopende en met ijzer besiegen. Afyctpot* Ter Jeggiog van planten. BlöemBoor. Ten einde de bloeijende planten zonder beschadi- ging te Terzetten. Dubbele citinder verplanter ^ idem. Glazen klokken. Tot dekking van jonge planten. Nijptangvormige verplanter. Hetzelfde gebrulk als Uoeraboor. Palmplantcr* Geschikt tot het zetten van lavendel, palm eni» Planthout. Eene lat vana dm. Vierkant en een voet lang, waarin evenwijdig vier pennen ter dikte van een duim ateken en puntig toeloopen, teer dienstig, wanneer men iets in rijen planten wil. Barnen van geolied papicr. Dete zijn driehoekig, van latten ge- maakt , en aan twee zijden met papier overtrokken , kun- nende zij op de bedden geplaatst worden , ter afwering van vorst of om de planten meer te stören. Trüffel. Met eenen langen steel, ten gebruike bij de planten. Verplantfeuds. !Jen zaamgebogen achoffettje , zeer gemakkelijk tot het opgraven van planten. Tot het snoeijen, enten enz. Bindwilg. Ten dienste der kweekerijen. Boomschaar. Aan eenen langen, ataak verbonden , wordt dezelve met een touw toegetrokken , oefenende eene veer de ta- genkracht uit, ten gebraike bij het snoeijen der booeaen. Entmes. \ Emtwas. > Ten dientte der kwttkerijtn. Entxaag. ) Etiquettes. Van hout, zink of blik, hangende en vaate. Digitized by LiOOQ IC M7 Halve maän. Tot snoeging van hooge boomtakken. Handbijl. Deze dient ligt en scherp te zijn. Hegschaar, Ter snoeijing van heggen, aalbezien, krutsbts- sen, eoz. Musewische mat. Ten dienste der kweckerijcn. Snoeibeitel. Om zware takken uit te beitelen* Snoeiladder. Zijnde ligt en van haken yoorzien. - Snocimes. Ten dienste der kweekerijen. IJzertn harnen Van voren ^espleten, ten einde tevens de plaats van nijptang te vervullen. Tot het hegieten. Gieter, Slechts bij hoogen nood te bezigen* GUterspuü. Ten beboeve der Oranjerie enz. Bandpomp. Noodig om hooge boomen te zuiveren. Tot het inzamelen van vruchten* Jpptlhaak. Noodig bij hooge vruchtboomen. Jpptlplukker. Zijnde eene lange staak, waaraan twee ronde beügels zijo bevestigd , beide met leder gevoerd voor het overige ingerigt als de boomschaar ♦ dienstig tot bet pluk- ken van fijn ooft van hooge boomen. Aspersitsteker. Zijnde een beitelvormig mes. Kersenladder of dubbele ladder. Moerbeztänplukker. Een lange staak, waaraan een koehoorn of blicken trechter, zeer gemakkelijk bij het inzamelen der moerbezien, welke anders zeer moeijelijk van de leiboomen te plokken zijn. Drap. Groote en kleine. Tot vervoer van hak- en potgewassen. Bfoempotten* Draagberrie. DMäghtok. Platte jnaaden. , Digitized by Google 108 Tot het verdrijven van ongedierte. Molleval. Molpomp. Mmzedooder. MuttevaL ITip. Kleine tuingereedschappen. Hangende dtiquettes. Ten behoeve der vruchtboomen. ; Kcrfstokken. Ten dienste der broeijerijen. Lijnschraagje. Ten einde lange lijnen voof het doorzakken Cf v v bewaren. Nummerhoutjes. Thermometer» Ten dienste der broeijerijen. 2$. OPGAVE der MEEST BEKENDE VRUCHT- BOOMEN. I. • APPELBOOMEN. A. Hoogstamde, halfstamde en laagstamde kroon* boomen. ZURE. A. Aagt (blanke). Jan.» Febr. » (roode). Jan., Febr. r JngelUr-appel t Dec,, Jan. Anijs-apptl of Venkel-appel , Jan., Febr. Jpis. (Enkele en dubbele), Jan., Febr. Jppel Tan Rosande, de grootste der tot nog toe bekende app#ls. Digitized by VjOOQIC 100 3- Bellefleur (Hollandscbe). Dec., Jan. Belleflcur (Westlandscbe). Dec., Jan. Bloemzure, Blanke rabauw. Sept., Oct. Borsdorfferappel , wüte Leipzigerappel f Reinette batarde. Oct. Nov. Brand-appel. Dec. , Jan. C. Cahille Zomer (wüte). Aug., Sept. » Winter (dito). Dec, Jarf. » Zomer (roode). Aug., Sept. ' » Winter (dito) Dec. , Jan« Catalonier-appcl. Febr. , Maart. ' Citroen-appel (Zomer). Aug., Sept. » (Winter). Febr. , Maart. Courtpendu (Graauwe). Jan. , Febr. , » (Roode). Jan. Febr. Cuissinot of Kroon-appel. Jan. , Febr. D. Dantziger kant-appel. Sept. , Oct. Doeke-Martens. Sept., Oct. Drap-d'or, Febr. , Maart. E. Engeische carolijn. Sept. , Oct. Enkhuizer-appel , Enkhiäzer aagtje. Sept. , Oct. Erveling. Oct., Nov. Eijer-appeL Oct. Nov. F. Fenouillet- , Jnijs* of VenkeUappel. Jan. , Febr. Framboos-appel. Sept. Oct. Framche kroon. Nov., Dec. G. Glas-appcl. Julij, Aug. Guldeling (Gele) of Goud-appel. Dec. , Jan. » (Graauwe). Dec, Jan. xDigitized by Google IAO Guldeting (Dabbele graauwe). Dec., Jan. » (Fraosche). Aug., SepL » (Roode). Jan. H. Hcer-appel, Nov., Dec. Jopen-appel. OcL, Nov. K. 4 Kaasjes-zure of Schtjvcling. Jan., Febr., Kantjcs-appcl. Jan., Febr. Krappe-kruin. Dec. Jan. Kroon- of Aagt-appel. Jan. , Febr. Kroon-apptl (Roode). Jan., Febr. » (Zomer). Aug., SepL Xruid-appel. Aug., Sept. » (Jufifers) en dubbele. SepL , . OcL » (Louweris). Aug., Sept. » (Witte). Aug., Sept. Kruis-appel (Geldersche). Febr. , Maart. » . ( » roode). Febr. , Maart. M. ßlei-zuur, Maart, April. Moscovische-appel. Aug. , Sept. N. flelguin. Febr., Maart. O. Oranje-appel.lpec. , Jan. Paasch-appel Febr., Maart. Paradija-appeL Julij > Aug. » (Winter) enkele. Febr., Maart. » » dubbele. Febr. , Maart. Parmain d'ete. Sept. , OcL » d' Hiver. Dec., Jan. Digitized by G<oc 111 Parmain Roijal. Febr., Maart. Pigeon, (Bonte). Nov., Dec. » ' (Dubbele). Nov. , Dec. » (Enkele). Nov. , Dec. Pipping. Wit, blank Nov. , , Dqc ; ; ' graauw Dec, Jan.; groen Maart, April. » (Engeische). Dec, Jan. » (Goud). Dec. , Jan. » (Kent). Febr., Maart. • (Konings). » (Rood). Dec, Jan. » (Wijker). Nov. , Dec. Pomme St. Jdore 1 . Aug., Sept. Pomme-dame* Dec, Jan. Pomme-figue. (Vijg-appel). Julij , Aug. * Pomme-rose de France, Oct*, Nov* Post-appeL Febr. , Maart. Princes-appeL Nov. , Dec. Princesse-noble , of Picterselie-appel Nov., Dec. Reuet van JÜsema. Jan., Febr. » » . E kenstein. Nov., Dec » (Dubbel graauwe). Jan. , Febr. » van Karelsveld. Jan., Febr. » » Middelstum. Jan., Febr. » » Praag. Febr., Maart. » » Füsiren* Jan. , Febr. » » Zorgvliet. Jan«, £ebr. Rcinctte-blanche (Witte renet,}. Jan. , Febr. » dore* (Goud renet). Jan. , Febr. Reine tte-grise. (Graauwe renet). Jan., Febr. Renette-Jaune (Gele renet). Jan,, Febr, » rouge (Roode renet). Febr. , Maart* » verte (Groene renet). Febr., MaarU Digitized by Google 112 Roos-appel. Nov., Dec-. S. Spaansche-zure. Febr. , Maart. SpiegeUappeL Febr., Maart. SuUcer-appel. Oct., Nov. Sypel-appel. Aug., Sept. T. Tulp-appel. Aug., Sept. i - V. Vänenburger. Oct., Nov. Venkel-appel of Fenouillet. Jan., Febr. W. Wijn-appel (Witte). Oct., Nov. • (Roode). Oct., Nov. Yzer-appel of Yzer-hard. Jan. , Febr. Zon-apptl of PooCscheveling 9 Dec. , Jan. Zifden-hemdje. Nov., Dec. ZOETE, Benderzotte. (Oubbele) Dec., Jan. Blankezoete. Nov., Dec. Blanke peerzoete. Sept. , Oct. Bloemzoete of Hollandschrzoet. Sept. , Oct. » ' (Witte). Sept., Oct.; (Winter) Dec, Jan.^ BeUefleur. Jan., Febr. C Courtpendu. Jan., Febr. D. Dolfijn. Dec., Jan. Digitized by Google 115 E. Erveling. Nov., Dec. F. Fenouillet douce of Venkel-appeL Jan. f Febr. G. Goud renet. Jan., Febr. Graauwe zoete. Jan. , Febr. Guldeling. Jan. , -Febr. » (Dubbele). Jan., Febr. H. Holaard. Dec. , Jan. J. Jopen (Roode). Oct., Nov. » (Witte). Oct., Nov. K. Kantjes-appeL Jan. , Febr. Kleidaal. Febr., Maart. Kroon-appeL Dec, Jan. M. MeUzoeU Maart, April. • 3fees~koops-zoele. Sept., Oct. P. Paradijs-appcl. Julij , Aug. Peer-zoete. Sept., Oct. Pieterselie-appel. Febr. , Maart. Pomme-dame. Dec. , Jan. Prinses-appeL Dec , Jan. n R. Rabauw (Graauwe). Dec., Jan. Reinette grise musque (Zoete graauwe renet). Febr. , Maart, » nonpareil (Zoete gele renet). Jan., Febr. S. Schijveüng of Kaasjes-zoete. Jan. , Febr. Spaansch-zoete. Oct. , Nov. 8 Digitized by VjOOQlC Feentjes. Maart, April. U4 w. Wijker pipping (Porome madajne). Dec«, Jan. Z. Zilverling (Witte). Dec. , Jan. » (Gele). Nov., Dec. Zon-appel of Pootscheveling. Dec, Jan. B. Hoog- en laagstamde faihoomen , . Pyramiden , Kom- en Struikboomen. ZOMER-APPELS. Citroen-appeh Glas-appeL Paradijs-appeL Tulp-appel. HERFST-APPELS. Calvüle (Roode)* Framboos-appel, Peppin germain. Princet** riobie* WINTER-APPELS. Cakille (Witte}. » (Roode). Goudrenet. I nradijs-appel. ' Pißeon Roode). » (Witte). Pipping' (Goud). Pomme-dame. I rincesse noble. Regtet (Graauwe). » van ZorgvlieU » 9 Vilsiren enz. Digitized by Google US II. PEREN. Hoogstamde- , halfstamde- en laagstamde kroonboomen. Jmadonte. £>ec, Jan, Amboise of Beurri. Oct. , Nov. Ambrette. Dec. , Jan. Ananaspeer. Aug., Sept. Angelique. Febr., Maart. B. Baron-peer. Jan. , Febr. Zomen Aug. , Sept. 2?e//e «/ faii/ie. Jan., Febr. Bergamot (Dubbele). Sept., Oct. » Sappig Groentje. Nov. , Dec. Bergamotte Bugy, Febr., Maart. » - Crassane, Dec. , Jan. » <fe Pdques. Dec., Jan. » d> Perton. Dec. , Jan. » Sahire. Dec. , Jan. » 5k|m6 longue. Sept., Oct. » t » ronde. Sept. , { Oct. fiezy cfe Chaumontel. Febr. , Maart. » d' Hery. Nov., Dec. Beurre' d'Angleterre. Sept., Oct 1 , » d'aout. Aug., Sept. » &&i7ic. Sept., Oct. » Äfa/ic /an/*/; Oct. , Nov. » #r& Ott twf. Oct. , Nov., » roifgie. Oct., Nov. Bestevaars-peer , Winter graciole. FeÜr. , Maart. Digitized by Google 116 Bon chretien d'ete, kanteLpetr. Sept. , Oct. » » d' automne. Nov., Dec. »» d' hiver, Febr. , Maart. Brusselsche-peer. Sept., Oct. C. Calbas-Musquee. Nov., Dec. Chair ä dame. Aug., Sept. Chassery. Dec, Jan. C/ewc (Doctor). Nov., Dec. Clou Marceau. Dec, Jan* Citron des carmes. Aug. , Sept. » d* Automne. Nov. , Dec. » de Sirine. Julij, Aug. Ottmar, Roskammer-peer. Febr., Maart. Cuisse-Madame. Julij, Aug. D. Diamant-peer. Oct., Nov. Dirkjes-peer. Sept., Oct. Dubbele Keizerinne-peer. Julij, Aug. E. l?/ttff* a" hiver. Dec, Jan. Eijer-peer. Aug". ^ Sept. F. . Foppenpeer* Jan. , Febr. Franc roj«/ </V/£ Aug., Sept. » » tf" hiver, Jan. , Febr. Fransche keizerinne-peer. Julij, Aug. G. 5/. Germain. Dec, Jan. » » (Gele) Dec, Jan. Gezegende-peer. Sept., Oct. Goud-peer (Zomer). Aug., Sept. » (Herfst). Oct. , Nov. Gracioli di Napoli* Sept., Oct. Digitized by Google 117 Granaat-peer , Bloed-peer. Aug., Sept. Grand Monarque , Groote Mögol , Harmkarkes. Febr. , Maart. H. Ballemine» Sept., Oct. £toe langer hoe liever % Tijsjes-peer* Sept. , Oct. J. Jargonelle. Julij , Aug. » d'automne. Oct., Nov. Jut-peer. Aug., Sept. K. . Kalmer-peer. Sept.» Oct. Kamper-venus, Jan., Febr. 51. Katharina-peer. Nov., Dec* Kent-peer. Dec. , Jan. Keizerinne-peer. Julij , Aug. » (Dubbele). Julij, Aug. » (Fransctie). Aug., Sept. L. Louise-bonne Dec., Jan. Louwtjes-peer. Jan., Febr. M. Maagde-peer (Enkele). Febr. , Maart. » (Dubbele). Febr. , Maart. Mantjes-peer , Manneke-peer , Nov., Dec. & Magdalene-peer. Aug., Sept. ' ttarkiezinne-peer* Oct., Nov. Messire Jean , 6&z/ic. Nov. , I >ec. » , » </or£ Nov. , Dec. » » gris. Nov., Dec. Mooi-Neeltje. Julij , Aug. Muscadelle rouge. Sept., Oct. m Muscat TAUemand. Nov., Dec. I » rfVfc. Aug. Sept. Digitized by Google 118 Muscat (petit). Julij , Aug. » Robert. Julij, Aug. O. Orange (Dubbele). Aug., Sept. » d' hiver. Jan., Febr. » musquee. Aug., Sept. » roi^e. Aug., Sept. 9 tutipee. Aug., Sept. » cerfc. Aug., Sept. P. Potre <T Jnglcterre. Sept., Oct. » Napoleon. Dec, Jan. » <fe /><?cÄe. Sept., Oct. » Raus seiet. Aug., Sept. » 5a/M /whi. Aug., Sept. » 5a/w pepins. Aug., Sept. » Seigneur» Aug. , Sept. » ~cfe v /^7i«, Oct. , Nov. Prinse-peer. Aug., Sept. Prinsesse-peer. Julij, Aug. Pucelle d* Orleans* Dec. , Jao. R. Riet-peer (Enkele). Sept. , Oct. » (Dubbele). Sept., Oct. Robijn-peer. Aug., Sept. Rood-wangetje. Julij , Aug. Rousselet d' hiver. Jan. , Febr. » , de Reims. Sept. , Oct. S. Sucre'e grise. Oct., Nov. Suikerij (Vroege). Julij, Aug. 9 (Graauwe). Aug., Sept. » (Herfst). Oct., Sept. » (Kortstelige). Aug., Sept. Digitized by Google 119 Suikerij (Langstelige). Aug. , Sept. - • (Winter). Jan., Febr. V. Virgoulcuse. Dec, Jan. Vijg-peer. Sept, Oct> W. Witte prinsesse-peer. Aug. , Sept. Wijn-peer. (Fransche). Sept., Oct. » (Vroege). Julij, Aug. Z, Zuthania. Nov., Dec. Hoog- en laagstamde leiboomen , Pyramiden en , Struikboomen. ZOMER-PEREN. UAvant-peer. Bergamotte. Jut-peer. Kaneehpeer (Fransche). Muscaat Robert. Poire-Madame. » Sans peau. Bict-peer (Dubbele). Boyale d'e'td. Boodwangetje. Smiker-peer (Dubb. witte). HEBEST* PEBEN. Bergamotte Crassane. Beurre (Witte). »* (Graauwe). » (Roode). Gezegende-peer* Mouille*bouchc d' automne, Poire de Figne. Fette longue. Rous setine. WINTER-PEREN. Amorette. Ben chr&ien d'htoer. Bezy de Chaumontel, Cobnar. Schauerte. St. Germain. Petitoing. Rousselet df&toerj Royale d* hiver. Verie longue. Winter~Gratiool. Digifized by Google Aftwe-appelen. Atoee-pereo. 120 III. KWEEEN. Halfstamde kr oon boomen. van Jngiers. Portugalsche kwee. IV. . MISPELEN. Hoog- en laagstamde kroonboomen. Zure. I Zonder steeneo. Zoete. ' I Spiegelmispel. PERZIKKEN. Hoog- en laagstamde leiboomen. Jörißcoos-perzik, Admirable {Belle de FUri). Jvant~perzik (Dubbele witte). » (Roode). Z?/oft£-perzik (Sanguinole). Kale-perzik (Witte). » (Gele).' » (RoodeJ. Zö/t-perzik (Groote). Madelaine (Witte). Melcaton (Vroege). *» (Late). Mignonne (Vroege). Montagne (Dubbele vroege). » ( » late). Monstrueuse. Nectatinen , Geel. » Oraoje (vroeg). » Rood. » Zwart. » Wit. 0/wi/>-perzik (Dubbele). » (Enkele). Teton de Venus. Zwolsche-perzik (Dubbele). Digitized by Google ist VF. ABRIKOZEN. Hoogstamde kroonboomen, Roog- en leiboomen. laagstamde Jmandel-ifoTikoos. Avant hatif. Oranje Abrikoos (Dubbele). Piche. Prinses-Abrikoos. Tros-oranje-Abrikoos. Hongaarsche- Abrikoos. Van Breda. VII. KERSEN. Hoog- en halfstamde kroonboomen , Hoog- en laagstamde leiboomen , Pgramiden en Struikboomen. > Jgaat-kers. Muscadel-kers vroeg. Bigarreau Luuwerman. * Oranje. » NapoUon, Oranf e-kers. » noir. Rouaansche-kers. » monstrueux de MezeL Spaansche-kers (Dubb. bonte). Brusselsche bruine. , » ( » gele). Gadorpsche kers. » ( » roode). Griotte (Dubb.) van den Broek. » ( » zwarte). » van Beijerland. » ( » witte). Groote Turksche, » (Enk. witte). » » zwarte. ündule Precoce, rijp in Mei. Meikers (Dubbele). Fan Praag , late. » (Late). /''tf/i </er iVa/. Morel-kera (Dubbele zure). Weichsel, vroege roode. » » zoete). Zwarte Jan de Ries -kers. > (Zwarte zoete). Zwarte puntkers. Digitized by Google IM VIII. PRÜIMEN. Hoog- en halfstamde kroonhoomen, Laagstamde leiboomen en Pyramiden. J briAoos-pr uim (Bonte) jjmelia-pruim. Riaauwe Fransche. Mirabelle (Dubbele groene). (Gele). Notre Dame ambrette. * Wijnpruim. Boeren wüte (Eokeie). » » (Dubbele). GaMo/we-pruim. Ora/f/e-pruim. Perdrigon ViohU Perzi£-praim. Reine Claude t roode. Cat otogne. Damas-pxxxvaa , lange. » » ronde. Ztaqp <f or. Eijer-prulm , blaauw. » * roodj. » » groene. • 9 Je Bavay. KWETSEN. Dubbele vroege. Groene, » v wit. Mirabelle (Eokeie groene). Leipziger. Hongaarsche. IX. KORNOELJES. Hoogstamde kroonhoomen en Pyramiden. "Witte. Gek. Roode. X. AMANDELEN. Hoog- en laagstamde kroonhoomen., Zoete. Bittere. 1 Met harde doppen. 1 Met sachte doppen. Digitized by Google isa l'tigalade. Enkele. Dubbele. XI. ' KASTANJES. Hooystamde kroonboomen. I firgiaisehe. xii: walnoten. Hooystamde kroonboomen. Virginische. XIII. HAZELNOTEN. Halfstamde kroonboomen. Zeeuwsche dubbele. Met roode pit. Met witte pit. Spaanschc. XIV, WIJNDRÜIVEN. s Bocren blaauwe. , Diamant-drmf* Frankenthaler (Lange blaauwe). » (Ronde * • Lacrimae christi. Leipziger (Witte). Museadel (Biaauwe) Muscadel (Witte). » (Bonte). PaarWruif (Blaauwe). » (Wi v tte). PieterseUe-druiL Witte van der Laan • (Vroege). Digitized by Google 194 CHASSELAS. Witte. Gele. Van Fontaineblcau. Roode. Konitigs. Vroege roode. Knappende. Muskaat. Pieterselie (Witte). Paarl. Nieuwe Hongaarsche. Mansard. Gros noir d'Espagne. Blaauwe Alicant. Gentil noir. Druif van Candole. La vigne Isabelle. MUSKAAT. Witte. Grijze. Roode. Blaauwe. Violette, Zwarte. Lange. TRAMIN. Gris rouge. Ruland. Zwarte cleveru Witte » Tokaijer grijze. Teinturier. Yverdun-dtmi. Sauvignon-druif. Pinquant Paul. MALTEST. Witte Bloussard. Zwarte » Gulden. Witte. Precoce de Lahn. Muscatel du Lot. Dolcedo. Cärniola dt Roma. Spaansche. Witte of Tokaijer. SYLVAINS. Groene» Blaauwe. Zwitsersche. Patrijsvoet. Groote druif van Corinthe. Digitized by Google 185 C1BÄBBS. GDIAGHES. Danas. Gr. wit. Roode. » » blaauw. Hengling roode. Maroccaansche blaauw Duilsche witte. Cibebes wit. » roode« » blaauw. Syrische. Saint Laurent, i Orleans wit. 1 XV. MOERBEZIEN. Hoog- en laagstamde kroonboomen^ Leibdomen en Pyramiden. Jmerikaansche. I Witte. | Zwarte. » roode. , XVI. AALBEZIEN. Pyramiden en Komboomen. Witte. j Oranje. Gele. 1 Zwarte. Roode. Groseilte Cerise* XVH. KRUISBEMEN. Pyramiden en Komboomen. Gewone Groeue. Lange gele. Groote » Roode. Gewone witte. Violette. ♦ Groote » Zonder doornen. Digitized by VjOOQIC iS6 XVIII. FRAMBOZEN. Maandbloeijers. Engelscke Nieuwe roode. » » Witte. Roode. Witte. v Framboos van Falstojf. XIX. BERBARIS. Roode. | Violetkleurige. Kleine roode. I van Canada. XX. BRAAMBEZIEN. XXI. VIJfrEN. Witte vijg, groote lange. » » » ronde. » » kleine » Violetkleurige vijg , groote lange. Z warte » » » van Marseille. 26. OPGAVE der VOORNAAMSTE SIERBOOMEN eh HEESTERS vooiiM VOLLEN GROND. A. STAMBOOMEN. acer arg. fol. variegat. Ahorn , met zilverbont blad. » aur. fol. variegaU, met goadbonte bladeren. » Laciniatum , met klaauwvormig blad. Digitized by Google I»7 acer Rubrum , met kleine karmozijn roode trosjes« » Striatum , met gestreepten bast. 9 Saccharinum , suikergeveode. 9 Tartaricum, met witte trosbloemen. » Negundo , Virginische Ahorn (groen). « Creticum. 9 Dasycarpon, ruwe Eschdoorn. » Dissectum, met diep ingesneden blad. > » Monspessulanum , Fransche. » Obbngum, des winters bedekken. » Plantanoidcs, fol. var. spitsbladige (bontblad). » » Lobelii. » Trilobatum , drielobbige. aesculus üippocastanum , gewone wilde Ka&tanje^ of Paarde- kastanje. 9 Aur. fol. var., met goudbonte bladeren. * » » » met zilverbonte blätteren, » Tortuosum, kortledig en gedraaid. 9 Pavia Rubra, Karolinische Kastanje, met roode bloemtrossen. » , Pavia flava, met licht gele bloemtrossen. » * Ohioe'nsiSy met lange bloemtrossen. AiLAKTHUS Glandulosa, Ghineesche vernis- of Godenbobm , prach- tig gewas, regt opgaande takken, blad, groot, gevind, puntig ovaal; bloem: een tuiltje » groen van kleur. alnus Glutinosa fol. var. Elzenboom met bont blad. 9 Lacineata y Piramidale Eis, met nitgeaneden blad» 9 Grandifolia , grootbladige. 9 Quercifolia* met eiken blad. 9 Incana. 9 ündulata. AKELA2ICHX& Botryapium* AHT0DAXU3 fol, var. , Amandelboom , met bonte bladeren. Digitized by Google 128 amygdalus flore albo , met witte bloemen. » flore pleno , met dubbele bloemen. B. bktula Alba, gewone Berkenboom. » Laciniata, met gesneden blad. v Pendula , met nederhangende takken. » Nigra, Zwarte Amerikaanscbe Berk. » Populifolia, met populier blad. » Pubescens , ruigachtige Berk. C. cabaoana Arborescens. Siberiscbe bastaard-Acacia. gastanea Fesca , Kastaoje met eetbare vrucbten. » Aur. fol. var., met goudbonte bladeren. » Beterophyila. Eetbare Kastaoje met ongelijke bladeren. » Jmericana* » Cochleata, gevouwdbladige. celtis Occidentalis. Virginische Lotusboom, bloeijende aan lange steelen, groen van kleur, ovale kersvruchten van eene donkere purper kleur ; des winters dekken. » Australis , met goudbonte bladeren:. gerasus Padus. Vogelkers, met witte nederhangende tros- * bloemen. » Mahaleb. Welriekende Steenrotskers ', met witte geu- rige bloemen. comiros Mascula. Kornoeljeboom ,' met gele bloemen en hoog- roode eetbare kersvruchten. » fol. var. , met bonte bladeren. » Alba, met witte bloemen en witte bessen. » Nigra, met zwarte vrucht. a » Mascula fol. arg. et aur. var. , met goud- en zilver- bonte bladeren. » Sanguinea, roodtakkige met witte bloemen. » Alternifolia, Pensylvaansche kornoelje , met overhoeksche bladeren , witte bloemen en violetkleurige bessen. Digitized by Google 129 corntjs Florida, filoemrijke Kornoelje, bloemen groenachtig wit, enkel, rooskleurig, blöeijende zeer vroeg. corylus Satha. Gewone Hazelnoot. Crataegus Oxyacantha, Haagdoorn met welriekende bloemen. • » Celsiana. » flor. plen., met dubbele bloemen. » flor. plen., mutabilis, met veranderlijke bloemen. » flor. rubro, met roode bloemen. » fol. var. , met bonte bladeren. » querci folia, met eikenblad. Crusgalli, blöeijende wit van tuiltjes, met groote scharlaken roode bezien. Salicifolia, met wilgen bladeren. Tomentosa, met wollige krüisbezienbladen en groote gele vruchten.. Parvi folia , met berkenboomblad. Pruni/oäa, met pruimbopmblad. Pjrifolia , met pereboomblad. Tanacetijolia , met wormkruid bladen. Jzarolus, Napelsche Mispelboom ; heeft groote en donker roode vruchten. Lucida , Amerikaansche Haagdoorn , met schitterende glanzige bladeren , bloemen wit in trosjes. Arid) Italiaansche Haagappel-boom ; een pyramidaal gewas , bladen groot, ovaal, evenwijdig geaderd , diep getand , van onderen wit en donzig , bloeit kroonsgewijze wit en geurig, bessen rood. dTTSUS Laburnum , Gouden regen met gele bloemen. » » quefci fol., met eiken bladen, en lange gele trosbloemen. » » fol. var., met bonte bladen. » » pendulnm, Treurgoudenregen. » » flor. purpureo , met purperachtige bloemen. Digitized by VjOOQIC 130 FAGUS Syivatica aspleni folia. Varenbladige Beukenboom. » » cristata , met hanekamvormige bladeren. » » fol. var. , met boote bladeren. » » pendula.' Treurbeuk. » . 9 sanguinea. Zwarte beuk. » » querci folia. Beuk met eikenbladen. fraxinus Excelsior , fol. arg. var. Essebenboom , met zilver boute bladeren. fol. aur. var., met goud bont blad. jaspidea, met goudgele schors. > pendula. Treuresch. rotundi fol«, met ronde bladeren. juglandi fotla. Walnootbladige Esschen boom. Americana alba. Esschenboom met witte schors» 9 nigra , met zwarte schors. Ornuslage. Pluimesch , met witte geurige bloemen. Crispa. Esch, met douker groene geplooide bladen. G. ouiLANDiifA Dioica. Een mooije boom , takken uitgebreid , blad dubbel gevind, bloeijende aan körte trosjes, aan het einde pijpachtig en wit. jüGians Alba adorata. Okker- of Walnotenboom , met welrie- kende bladen en witaebtige vruchten. » Cinerea, met lange zwarte vruchten. » Beterophylla , met ingesneden blad. » Nigra. Gewöne Amerikaanscbe. » Regia* * L. liquidambar. Siyracißua. Styrax of Amberboom , vormende eene fraaije regelmatige kroon, bloeijende in gele trossen , blad aangenaam ruikende. 9 Orientale. Digitized by VjOOQIC 131 luuodbndron Tulipifera. Tulpen boom, een aanzienlijk gewas, groole, diep ingekerfde bladeren, zacbt groen van kleur, bloemen nederhaugend klokvormig, groen« achtig geel , van binnen rood , met oranjekleu« rige meeldraadjes gevuld. , » Flava* • • integri folia. Effen randig. M. mkspilus vulgaris. Gewone Mispelboom. » fr, major. Mispel boom, met groote vrucht. »» Gotoneasier. Ruigbladige, met roode bessen. » Jmeleancher. Mispelboom 9 met groote, zwarte bes- sen, zeer zoet van smaak. » Canadensis. ' Trosbloemige Mispelboom , met zwarte ' * bessen. ^. » Jrbuti folia. Aardbezienbladige Mispelboom. 9 Rotundi folia. Rondbladige Mispelboom. » Macrophylla. Grootbladige. » Pyracanthos. Altijd groene Doorn, bloeijende aan trosjes, wit met eene zachtroode tint. » Diffusa. , » fr. sine nucleo. morus Papyracea. Chinesche Moerbezienboom , ronde kruin, rawe bladeren , allen in vorm verschilfende , vrucht kleine roode bezien. » Canadensis. • » Constanänopoliiana. > Indica. 9 Tartarica, P. PLATAifüS Orientalis., Oostersche Plataanboom, met uitgebreide takken, groote diep ingesnedene bladeren van een aangenaam groen. » Occidentalis. Westersche Plataanboom , bladeren groot Digitized by Google 135S van onderen, met ceer fijn witacbtig dons bc- N dekt. platanüs Hispanica. Spaansche Plataanboom , bladeren klei- ner, dieper ingesneden eo minder wollig* » Acerifolidy met aborn blad. » » macrophylla. 9 Cuneata, wigvormige. populus Alba laciniata. Witte Populier, met ingesneden bla- deren. Trtmula» Bevende Populier. Cordi folia. Populier f met hartvormige bladeren. Balsami/era. Baisem gevende Populier» Heterophylla , met ongelijke bladeren« fol. var. , met bonte bladeren. Jngulata. Hoekige* Cahdicans, DÜatata. Graeca. Grandideniata. Laevigata, Macrophylla» Monilifera. Nigra. pruwus Armeniaca, fol. arg., var. Pruim)>oom, met zilver- bonte bladeren. » fol. aur. var., met goudbonte bladeren* Cerasus flore pleno, met dubbele bloeraen. » fol. arg. var., met zilverbont blad* » fol* aur. var., met goudbont blad. » pendula , met nederhangende takken* Domestica. Wilde of Kroosjespruim. » flore pleno, met dubbele bloemen* » fol* .var. , met bonte bladeren. Mahalep* Mahalebpruim. Digitized by Google 135 rauNUS Mahalepi fruct. luteo, met gele vrucht. Padus bracteata. . Struikvormig. » fol. var. Vqgelkers met bont blad. Pensyhanica* Sinensis, Spinosa flor. pleno. Dubbelbloemige Sleedoorn. Virginiana. Amerikaansche. ptbus Communis amygdalifolia , Pereboom , met amandelboom- blad. flore pleno , Pereboom , met dubbelen bloei. fol. arg« var. , met zilverbont blad. fol« aur. var., goudbont blad. Sanguinea» Bloed- of Granaatpeer. Sativa. Trosvruchtige Muskaatpeer. Malus föl. arg» var. , Kweeboom , met zilverbonte bla- deren. \ » fol. aur. var., met goudbonte, bladeren. » fructu nigro , met zwarte vrucht. » Siberica. Nepaknsis van Nepal. Salici folia. Wilgbladige. SpectabiÜs. Dubbelbloemige appel. Q- queegus Vulgaris fol. var. Gewone Eikenboom, met bonte bladeren« » Phcllos. Wilgbladige Eikenboom. » Rubra* Roode virginische, ook scharlaken Eik ge- naamd , met langwerpige ovale bladeren , welke in den herfst^rood worden. » Nigra* Zwarte Eik, met lange breede bladen, van boven zwartachtig groen. » » Latifolia , breedbladige. » Cuneata. Eik , met spitse driehoekige bladen , heb- bende res insnijdingen. Digitized by Google 134 quebcus Castanea. Kastanje bladige Eik. » Tinctoria. Kleurgevende Eik, de bladeD langwerpig ovaal, van onderen wollig. Palustris. Lage roode moeras Eik* Triloba. Drielobbige. Beterophyüa , met ongelijke bladeren. Aegüops. Moseik. Jlba. witte. ~" ' Banisteria. zeegroene. Bicolor. Tweekleurige. CafesbaeU Carolinische. Zeer klein. 1 CerrhiS) dentata. Bourgondiscbe. » fol. var. Coccinca. Scharlaken roode. Discolor. Ongelijkverwige. Falcata. Scheefbladige. Gramuntia. Laciniata. Gescheurdbladige. Leucumbeana. Groenblijvende. R. bhüs Tjphina. Virginische Sumach, bloeijende troswijze, geelachtig groen. bobikia Hispida. Roodbloemige Acacia , bloeijende aan lange trossen. » 9 Arborea. » » Pubescens. 9 Pseudo acacia. Baslaard Acacia, ook Sleedoorn- boom genoemd , de takken zijn bros en met zware doornen bezet , bladen uit een groot getal vinblaadjes zamengesteld , bloemen wit aan hangende trossen, ruikende naar oranje bloe- men. » Pseudo acacia crispa. Acacia, met gekrulde bladeren, bloeijende in hangende witte bloemtrossen. Digitized by Google 13Ö • robuoa Pseudo acacia caragana. Siberische Robinia, bloei- jende in lange gele trosbloemen. » » ^€bamlagu. Cbineescbe Robinia, met groote gele bloemen. » » tortuosa. Een boom van eenen vreemden vorm , kortledige takken , ge- draaid , bladgevind. » » aorea. Goudkieurige Robinia, » » apectabilis. Deze heeft fijnere takken, kleinere en meer gevulde bladeren. » » . ' macrophylla. Groot bladige Robinia* i » » heteropbylla, met ongelijke bladeren. , » » -fol. arg. var. Acacia, met zilverbonte bladeren. x * » » fol. aur. var. met gondbonte bladeren* » » pendula. Acacia, met nederhangende. takken. » Fiscota. Lijmige Acacia, met bleeke rooskleurige trosbloemen. » »> alba, met witte trosbloemen. / S. sslLVL alba variegata. Bonte Wilgenboom. » Eabilomca. Babilonische Treurwilg. u Laurtfotia* Xaurierbladige Wilgenboom« n Crispa, Kruhiilg, hebbende opgerolde bladeren als een slakkenhuisje. » Caprea. Geitenwilg, of Wilg met saliebladen. » » fol. var. met bonte bladeren. » Pentandra. Laurierwilg. » Fiolacea. Violetkleurige. sambucus Canadensis. Kanadasche Vlier, met. oneven ge- yinde bladeren en groote zwarte bessen. » Nigra. Gewone Vlierboom. » »> fol. arg. var. , met zilverbonte bladen. Digitized by Google 136 sambucus Nigra fol. aur. var. , met goudbonte bladeren, »» »> v fruct alb. Vlierboom met witte bessen. » w laciniata. Pieterselievlier , met zwarte besäen, »» » » fol. var. Pieterselievlier , met bonte bladeren. » » monstrosa. Zwaard- of wansckapene Vlier. » " rotundifolia , met ronde bladtren. ♦> Racemosa. Bergvlier, met witte trosbloemen eo roode bessen. ' sophoba Japonica. Japansche Sophora, bladei gevind , bloe- meo wit. " » fol. var., met bonte bladea. »> » pendula. Sopbora , met nederhangende i takken. SOBBU3 Aucupariq. Wilde Lijsterbessenboom. » » fol. var. , met bonte bladeren. - r> Domestica. Tamme Lijsterbessenboom, bladen bree- der , de nevenblaadjes langwerpiger , van onderen wol- lig, bessen peervormig en rood. » Hybrida. Bastaard Sorbenboom, met onverdeelde bla- deren, van onderen wollig, bloeijende wit aan kroon- tjes, groote bessen met eene roode tint. « Jmericana, De takken van dezen staan regt , blad als van den wilden Sorbenboom , bbemen en kroontjes aan bet einde der takken, dikke bessen, vermillioen rood van kleur. » Pendula. Treur Lijsterbes. »> Latifalia. fireedbladig. »> Nepalensis. » Tanninalis. Rondbladige. sybinoa Fulgaris. Gewone blaauwe Spring. »» »> alba. Witbloemige gering. » •» fol. arg. var. , met fcilverbonte bladeren. » »> fol. aar. var., met goudbonte bladeren. Digitized by Google 137 SYfiiNGA Sinensis, Cbineesche Sering. » . * fl. roseo. ^ » »> media. Tusscheosoortige. » Josikaea. Josikea Seriog. » Persica. » » - alba. » »> la ein iata, » »> pterifolia. » Media. Tusscheosoortige. » Macrothyrsus. r » ' Duchesse de Nemours» » ' Prince Notgar. » Duchesse d' Orleans. T. Aurea. Goudbladige Linde. Argeotea. Zil verlinde, de bladen van on- deren doozlg eo bloemed van eene Sterke geur. fol. var. Bontbladige Linde. Pyramidata. Pyramidaalvormige Linde. .> Jmericana. Grandifolia. Grootbladfge Linde. » »> Nigra. Zwarte Amerikaanscbe Linde , bloei- jende witaebtig groen. rt " Pendula. Lindeboom , met nederbangende takken. » » Obliqua. » »> Pubescens. »> « Vitifolia. » Pubescens* Leptophylla. U. ulhus Jmericana* Amerikaanscbe 01m- of IJpenboom. »n ' » Pendula. IJpenboom, met hangende takken. » Campestris fol.  met goudbont blad. » __ major, fol. var. Groote bontbladige IJpen boom. » * minor, fol. var. Kleine bontbladige IJpen- s boom. »» »> crispa. IJpenboom, met geplooide bladeren, donkergroen met geel gevlamd. "* »? w pyramidata. Slingerijp, met geplooide bladeren. i> »> incisa. »> »> ^ viscoaa. » Effusa fol. var. » Fulva, donkerbladige. »» Microphylla fol. var. » » Pendula. h Suberosa fol. var. X. xahthoxtlon Fraximum. TaodpijnhouL Een prächtige boom met körte zeer " stekende doornen bezet , bla- den gevind, ovaal puntig,. bloemen klein bij bo»jea , aan hat oude hout peulen , rood en georig. Jfeesters ß welke tot eene middelmatige hoogte "groeijen. A - ACER Campestre. Spaansche Ahorn. aesculus Pavia hybrida. Bastaard Pavia, zijnde een fraaije heester, 'met bleekroode bloemen. »> Pavia macrostachya. Kleine Pavia, bloeijende wit, aan lange piramidales trossen. »> Discolor , met veelkleurige bloemen. -' amobpha Fruticosa. Bastaard Indigo , een fraaye heester, met gevinde bladen en paarskleurige bloemen. / Digitized by Google 139 amobpha Angustijolia. Smalbladige bastaard Indigo. » Fructicosa lewisii. Smalbladige. ajcoha Glabra; des winters dekken. abat.ta Spinosa. Gedoornde Angetica,* een boompje met za- mengestelde bladen , bloemen paarsgewijze in kleine kroontjes , witachtig en van eene aangename genr. Dezelve is op kleigronden moeijelijk voort te kweeken. asdoha Triloba. B. baccharis , Halinifolia. Deze moet des winters gedekt worden» bebbabis Vulgaris. Gewone Berbaris of Sausenboom , met roode vrachten. » Vulgaris, fl. albo. Berberis, met witte bloemen. •> fl, violaceo, met violet kleurige bloemen. * •» asper rima. Zeer sterk bedoornde Berberis. »» Canadensis, Ranadascbe Berberis, met zwarte fruch- ten. » f » / fol. var. , 4het bonte bladeren. >} Asiatica y deze des winters dekken. » Heterophylla, des winter dekken. >i Ilicifolia, des winters dekken. .> Nepalensis y des winters dekken. o Sinensis. bignohia Caialpa , Katalpenboom , een van de schoonste beesters, groote hartvormige bladen., bloeijende pluimsgewijze rood en geel van kleur. »> Caialpa , fol. var. Katalpenboom met bonte bladen* C. cbttcacthus Floridus , Specerij- of Meloenboombloemen , tolps- wijze donkerpurperachtig , met de genr der meloenen ; ook het hout zoowel dood als le- vend riekt zeer aangenaam. »» Praecox. Vroegbloeijende Meloenboom« i » Inodorus. Zonder renk. Digitized by Google 140 calycanthüs Jsplenifolius. •» Longifolius. » , Glaucus. •» Laevigatus. CABAGAHA AUügana. ^ »> Arborescens, hooge. •» Chamlagu, des winters dekken. »> Fructescens. Heesterachtige. »> Redowskii. » Spinosa. Gedoornde. gabpinus Betulus. Gewone Haagbeuk» » » querci fol. Haagbeuk , met eiken bladeren. » » fol. var. Haagbeuk, met fraaije bonte bladen. » »» asplenifolia. Haagbeuk , met steenvaren blad. geecis Canadtnsis % Kanadasche Judasboom, met kleine vlin- derachtige roodpurperkleurige bloemen. » »» fl. carneo, vleeschkleurige bloemen. »> Siliquastrum. Spaansche Judasboom, met bijna ronde groote bladen, onder welke trosjes van bloemen voortkomen , als die van de Turkscbe boon. 11 » flore albo. Judasboom, met witte c bloemen. GHioifAiiTHUS Firginica. Sneeuwvlokboom , witte bloemen , met een kort pijpje en vier lange stippen, in losse trossen verdeeld. ° » latifolia. BreedbladigeSneeuwvlokboom. rt »» maritima. •» « montana. colutea Jrborescens. Linzen- of Blaasboom met gele bloemen* » Orientalis. Blaasboom , met rood en geel gevlakte trosbloemen. » Cruenta, met bloedroode "bloemen. cobylüs Jrnericana. Amerikaansche Hazelnoot. »/ Colurna. Boomachtige Hazelaar. Digitized by Google 141 % cokyij7s Rostrata. Gesouite Hazelaar. • Jvellana rubra. Hazelnoot met donkerbruine b laden. » » laciniata, met gesneden blad. ^ » »> alba» » » purpurea. ciDOMU Sinensis. » Japoniccu Een fraaije heester, me* roode klokbloe- men en kleine groene vrucht. »» »> flore albo, met witte bloemen. D. desmodium NutanSj des winters dekkeo. DiospYROs Lotus. Bastaard Lotusboom , met brui nachtige vruchten. »> Firginiana. Amerikaansche Mispelboom, bloemen* klein groenachtig , vruchten als eene abrikoos, welke door de vorst smakelijk worden. » Pubescens. Zachtharige Italiaansche Dadelpruim. E. zuusagkus Jngusüfotia. Wilde Olijfbobm. »> . Macrophylla* evokymus Vulgaris. Papenmuts , met rooskleurige bloemen» » Europaeus. latifolius. Breedbladige , met groote don- kerroode vruchten. » >\ atropurpureus , met donker purperkleu- rige bloemen. .. » verrucosus, Papenmuts met gepokt houU »> » fol. var. met bonte bladen. » i» fr. albo, met witte vrucht. -. F. ficds Carica. Vijgenboom, des winters dekken. » Fr. albo; des winters dekken. G, G1HK.GO Biloba. Japansche Notenboom, met vreemde lederach- tige bladen. GXJrorrscHiA Sinensis , Chineesche Boonenboom. Digitized by Google 142 gleditschia Sinensis , inermis. Ongedoornde Boonenboom. »> Horrida. Grofgedoornde Boonenboom , donker geel van bloem. Triacanthu. Driedoornige Boonenboom, met wit- achtige bloemen. o Monosperma. Eenzadige Boonenboom. » Subvirescens. Groenacbtige Boonenboom, met kleine doornen bezet. gymnoclades Canadensis. » » fol. vär. H. halSsia Diptera. Tweewiekige Halesia, met hangende witte klokbtoemen. » Tetraptera* Halesia , met klokvormige witte trosbloe- men , vierwiekige vrucht , welke eetbaar is. s Hamamelis Firginica., Tooverhazelaar , bloeijende geel aan tros- jes en kleine vruohten. # hibiscus Syriacus fl. albo. Althea met witte bloemen , des ' winters dekken. N 9 „ Syriacus fl. albo ,pleno. Althea, met dubbele witte . bloemen : winters dekken. „ ,, fl. purpureo, met purperkleurige bloemen; winters dekken. „ / ,, fl. purp. pl. , met dubbele purperkleurige bloemen ; winters dekken. ,, „ fl. rubro , met roode bloemen ; winters dekken« 9 i „ fl. rubro pleno, met dubbele roode bloe- men; winters dekken. „ ,, fl. variegato , met bonte bloemen ; winters dekken. „ „ fol. maculato , met gevlakte bladeren ; win- ters dekken. „ „ fol. variegato , met bonte bladen ; winters dekken. Digitized by VjOOQlC 143 bofpophae Ahamnotdes. Dufobes, met grijze lange smalle bladeo» „ Canadensis. Duinbes , met breede zilverachtige bladen. „ v Salicifolia; des winters dekken. K. koelbeute&ia. Paniculata. Een fraaije heester, regte steng, gevinde bladeo , en groote gele pluimsgewrjze bloemen. L. laubus Nobilis un du lata. „ . Sassafras. leiophyllum Buxijolium , met palmboomblad. „ ThymifoUum , met tymiaanblad. ugustbum Vulgare. Gewone Liguster, „ „ fol. var. , met boote bladeren , witte bloe- meo aan staaode trossen. i} „ foliosum. italicum, Tartaarscbe Hondskers, met rooskleurige bloemeo. Arkadische Hondskers, met gele bloe- Pyrenesche Hondskers, met lichtroode bloemen. „ Ciliata. „ Orientalis* „ Xylosteum. Vroege. iiTCiUM Europaeum. Boksdoorn, een duntakkige heester, met / kleine lichtroode bloemen. „ Ruthentcum. M. macluria Aurantiaca. magnolia Glauca. Blaauwbladige Beverboom , \met groote lang- werpige eironde bladen , bloemen wit , van eene zeer aangename Sterke geur en schoone roode bessen. „ Tripetala , driebiadige Beverboom , bladen groot , 9» » CEBJ , Tartarica. n Dirvilla. men. » Pyrenaica, >Oöl( 144 / lancetvormig , bloemen wit en uit Degen blaadjes za- mengesteld. magnolxa Purpurea , met klokvormige purperroode bloemen ; winters dekken. „ Grandiflora. Grootbloemige Beverboom , winters dekken» „ Macropkylla. Grootbladige Beverboom. „ Jcuminata. „ Juriculata. „ Conspicua. i, Cordata, if9 Gracilis. Slanke; winters dekken« ii Norbertiana. mali» Spectabilis. Boeket of Chineesche Appelboom , met half- dubbele rooskleurige bloemen. ii fl. pleno* Dubbele bloemsappel. „ Coronaria, Geurige Appelboom , bloeijende aan tuiltjes , wit en aangenaam renkende. „ Baccata. Kers-appelboomtje. ,i fr, nigr. , Appelboom , met zwarte vrucht. i, fr. perenni, Appelboom, met aanblijvende vrucht« i, Siberica. Siberische Glas-appel. N. htssa Jquatica. „ lntegrifolia. „ nüosa. o. ornus Europaea , fol. var. Osteta Carpinifolia. Hppwielboom. ' ,i Virginica. otycoccos Macrocarpon. oxtdkwdron Arboreum ; winters dekken« P. phHiADElphus Coronarius. Welriekende witbloemige Jasmijn. ii ii flore pleno. Jasmijn , met dubbele bloemen. Digitized by Google 145 Philadelphia Coronarias t fol. var. ,~met boote bladen. „ Floribundus. Sterkbloeijende Jasmijn. „ Inodorus. Reukelooze, met groote witte bloemen. ptelea Trifoliath. Driebladige Lederboom, bloeijende aan tuiltjes, geelachtig groen van kleur, aangenaam ruikende. „ Nigra. Zwarte Lederboom. R. hhamhus Cathartica. Weegdoorn of Sapgroenboom „ Frangula, Beziendragende Sapgroenboom. „ Glandulosa. Klierachtige Sapgroenboom. ,, Alpina. Alpische Weegdoorn. „ „ latifolia. „ i. Erythroxylon. * rhodoba. Canadensis. Een lief beestertje , met heldere blaauwe bloemen. bhus Glabra. N. Amerikaanache gladbladige Sumach , bloei- jende in groote regtopgaande trossen. 