title: Die rheinpreussischen landrechte
creator: Maurenbrecher, Romeo, 1803-1843, comp | Rhine Province (Germany). Laws, statutes, etc
text: In verkoopingen, opdrachten, verbintenissen, terseinen, verpandingen van Huizen en Erfgoeden, moeten alle voorafgaande Renten en lasten daarop staande, beschrijvend gemeld, en in de Brieven vermeld worden, zodat niemand bij het verswijgen daarvan worden verruption of bedrogen. De rechter, bij het verfahren in zaken van erfbetelingen, mag geen openbaringen over andere feiten dan die welke een belang hebben voor de uitkomst van de zaak, toelaten. Bij het verfahren in zaken van testamenten mag de rechter geen openbaringen over andere feiten dan die welke een belang hebben voor de uitkomst van de zaak, toelaten. De rechter, bij het verfahren in zaken van vervolgingen, mag geen openbaringen over andere feiten dan die welke een belang hebben voor de uitkomst van de zaak, toelaten. De rechter, bij het verfahren in zaken van geschillen, mag geen openbaringen over andere feiten dan die welke een belang hebben voor de uitkomst van de zaak, toelaten. De rechter, bij het verfahren in zaken van contracten, mag geen openbaringen over andere feiten dan die welke een belang hebben voor de uitkomst van de zaak, toelaten. De rechter, bij het verfahren in zaken van misdrijven, mag geen openbaringen over andere feiten dan die welke een belang hebben voor de uitkomst van de zaak, toelaten. SDtefe OeffentliAfeit is justerste engefdjärse burcht ba* ewige schijn. 36: Ten anderen, soo dikwijls geboren, dat in de verkoopingen, oft belastingen van de onverkoppen goederen, de verkopers verswijgen de voorgaande lasten, servituinen, verboden van te alienieren, oft andere lasten, oft obligaties, tot dewelke deszelfde schuldig daar na bevonden worden gehouden, en geaffecteerd te zijn, tot groot prejudicie van de koop, wij laten toe aan allen die gene alsulk een onverkocht goed verkregen hebben, en zieh bevelende van de voornoemde verswijging, dat zij mogen op gehoor worden te koste, hen versieren tot verzekering van hun koop, van ons brieven van purge, stellende den prijs onder de wet dat daartoe behoort, en doende met openbare uittroepingen bekend, aan allen die een recht zouden mogen hebben op de voorgeseinde goederen, en alsof voorts procederen tot het intelekt van de voorgeschreven brieven, volgende den stijl van alle tijden gebruitoikt in de Quartieren van Rijsel en Dornick, datwelk zal gepreegt en uitgedrukt worden bij de voorgeschreven brieven. Strafen in geval van verlies, wie wellicht aanbermachtigd effecten, op bij onderlating van zeer gevoelige beringsschulden niets. Niettemin, om te verhinderen zo veel het mogelijk is, dat zulks niet gebeurt, zo zullen vooruitlopende die Secretarissen en Secretarissen, die over enige overdrachten of verbintenissen van goederen staan, den verdwijven of vercoöperen ondervragen, wat voorgaande lasten of verbintenissen op dezelfde goederen staan, en hun verklaren wat hun voorkeur is, tot last van diegene die iets verswijgen, en daarvan bij de Secreten en Brieven, die zij daarvan uitgeven, verhaal doen, op elke penning van drie gulden bij de Secretaris te verbeuren, die daarin gebrekkend gevallen zal zijn. En op dat bij die Protocollen en Bekentenisboeken altijd gevonden worden, wat Gerichtelijk is gedaan, bekend, ofte anderszins te boek gesteld, van hetgene dat op andere plaatsen behoorlijk is gedaan. Zo zal in elk Gericht daar vercoopingen en overdrachten, verbintenissen en versettingen van Erfgooederen, en dergelijke saken gebeurd, gemaakt en gehouden worden eene Komp ofte Kiste, daarin die bewaard zullen worden, op elke penning van drie gulden, tot last van de Gerichtsleden. Van welke Komp ofte Kiste zal in de Steden daar gevestigd, maar bij de lijfmouter bleef bodi bemachtigd, de Koper immer verantwoordelijk. Daar lag de garantiel, dat de Kist met de bewaard zaken in gevolg gehouden zou worden, muren en voorwerpen. ©elbernfsdjè 2anbrcd)t. Xty. 3. Sit. i. §. 1. twee Secretarissen zijn, elk van hun een bepaalde Sleutel, en in Steden of andere plaatsen ten platten Land, daar zijn een Secretaris is, die zelfde Secretaris den eigen Sleutel. en den oudsten Schrift den anderen hebben. en zal in hunner beide tegenwoordigheid de Komp ofte Kiste geopend, en die voorgesbraken Prothocollen ofte Boeken, als men die van doen beeil, daar uit gehaald, en weer om in gesloten werden, op straffe van drie Goudgulden, tot last van elk van hun beider, als daar gebrek in zal vallen. Bloote vermelding van voorgaande Tijns of Renten in enige vereeniging of verbindtenissen, als of die op het Pand stonden, en geeft geen Recht van Tijns of van Renten, noch en verandert den aard of gestel is van dezelfde Tinssen of Renten niet, om den Tijns of Rentenheffer minder of meer Recht te geven, dan hij in de werkelijkheid en heeft. Edoch, wanneer de Verkoper van enige Tinssen of Renten vermelt heeft, als of die op het verkochte pand uitspraken, en bij de bezitter van die te betalen moesten worden, die men na het verkochte pand niet te staan of geacht te zijn, of daar uit niet te betalen en moesten worden, dan is de Gelder gehouden de Verkoper goed te doen, ten genoegen dat het pand des te waardiger is, door hem bekennende gelijkwaardige Renten op hetzelfde pand, of hem betalende de hoofd-som van diezelfde, en middelerijdt is en blijft hem dat Onderpand daarvoor verbonden. Aan gelijken als den Vercooper van eenige Tinsen ofte Renten, heeft vermindert aan onquittabe, ofte als heerlijken Tins (218), of anderszins van beswaarlijker vorm, dan die in de werkelijkheid zoude worden bevonden, moet den Cooper hem naer advenant ook goed doen, de meerdere waarde van den pandt. Alle Servituten oft Erfdiensten, Tinsen, en onquittbare ofte andere beswaarlijke lasten, moeten ook in de Coopercedule, oft met de Opdrachts-brieven verklaard worden, op pijn als hier vooren is gesproken, en dat den Cooper van wegen alsulke verschoongebrachte Erfdiensten ofte andere onquittbare lasten, die hem te zwaar zouden zijn, overwegingslese des Gerichts van den Cooper te mogen scheiden. En ter contrarien, wan eenige Erfdiensten oft andere lasten verklaard waren tot lasten van eenig goed te staan, en dat bevonden wordt dat de verkochte panden daarvan vrij zijn, moet dan alsdan de Cooper zoveel meer aan den Vercooper te goed doen, als het goed meer zoude gebracht hebben gehad, zoveer de Vercooper niet en hadde verklaard alsulken last daarop te staan. 23. Als twee Huizen met een Rente samen zijn belast, en dat na de selve Rente, by Magiërscheids, of anderszins een van de Huizen in 't geheel te laste wordt gelagd, of als eenige Huizen ofte Erven, in Subsidium ofte tot onderstand zijn verbonden, in gevalle men van den principale Pandt niet betaalt en wordt, en dat de Vercoop in de Cooperatie zelf heeft verklaard, zo en is by van wegen als zulk een last aan den Cooper niet gehouden, als waart dat na de verkoop van dat pand, by gebrek van betaling van de Rente, ofte Tien wordt uitgewonnen, of dat de Cooper die rente betalen moet. 24. Maar magh in sukkens gevallen der Cooperatie daarvan zijn verhaal nemen op den gemen, welke Rente den last, Rente ofte Schuld te dragen gehouden is, ofte den gemen die hetzelfde ten laste gelagd is geweest, en tot dien eind wordt hem by zulk een verklaring, verstaan, overgegeven te zijn, die Gerechtigheid die van begin aan is geboort is geweest, tegens den gemen, die denzelfde op bem, ofte tot laste van syn pand had aangenomen, ofte besitter van denzelfden. 25. Des Gelder ofte Cooper van eenigh Hoys oft Erve rooet volgen al datter nagel-vast, eert-vast, oft wortel-vast is, oft ander ss in ts tot gedueiiijck gebruyck van 't Huys ofte Erve was ge-eygent, eade öfter jet wacre , d'welck een an- der toebehoorde ende den Vercooper niet vermelt badde, daer van sal die weerde des Gelder goetgedaen werden 22 1> §. 2. Leveringe ende cessie oft overgevioge van gereyde goederea ende uytstaende schulden. 1. Een jegelyck magb syn Haeve oft gereyde goederen, waer oft tot wat plaetse die oock aijn , voor Schepenen, to- talis ende getaygen , onder syn Handtscbrift , oft arsderssiots uyt der bandt , sonder gesebrift aen een ander vercoopen , overgeven ofte verbinden, ende daer by den selven daer van volkomen Meester maeoken, oft pandtsebappe geven, mits die daetebjck overle verende, oft jet anders doende, daer door by die uyt syne banden laet gaen , ende stelt in de macht vao den genen , aen den welcken by die verbringbt oft ver- bindt 222). fang einet ventepflid)tiQctt(3uM au$ bem ftentritfaiif! S3gl. ob. Slnm. 142. 221) ©te betbeit ÜRomenre, mldje fjitt alt cnrfdjetbenb übet bte 9>erttnenjqnalttät eine* SRbbeld gtt einem 3mmobel aufgejleUt werben , jmb gang bic gemei* reditlicbett : bie Gofjäreng unb bte SweAiettlt^fett 222) X)ai Ctgentfjum ober (ba* onbere bmgttcfje SKedjt, toai ttod) an üHobilten mbglid) tfl) ba$ $fanbred>t an 2Robt(ten wirb nid)t anberä erroorben , al$ mittel)? Uebertragung be$ $eft&e$ : bte efnjige Qrrwerbfonn tfl baljer bie Xrabttion. 2*gf. III. 5. $. i. n. 3. IV. 2. §.!. n. 3. IV. 7. §. 1. n. 1.2. «Bor ber Xra> bition f)at ber Ääufcr ein Mo* perfon(td)ed 9led)t (f. n. 2. 14. b. unb bte oben angef. eurele unb ber Serf änfer gft afc Agenten IV. 12. §.1. n. 3. Die Eigenschaften des eingebürgerten Grundbuchs bei Edikten (n. 5.) und bei den Berücksichtigungen der Gerichtbarkeiten (n. tx), wobei Digitized by Google IbernfdK* Sanbrfcfjt. 3. JKr.1. §.2. €75 2. Ende oft der Eigenaner der verkauften oft verbundenen Güter, nicht enthält und hatte überreicht, oder andersintes gestellt in der Macht der den genen, dass an ihn die hat verkauft oder verbunden, Soo und sollte den Verkäufer nicht anders haben denn eine Aktion oder Gerechtigkeit, um die Güter oder Punden, durch middle Arest oder andersintes, in seine Hand zu tun kommen, so weit die noch unter den Eigenaner, oder in seine Macht sind, berustend 223). Sonder das nichtan, allgemein Gerechtigkeit den Kooper oder Kreditoren (als hätte er darauf sein pennichten gelten), irgendein Vorteil sollte geben vor die andere Schulden oder Kooper, indien der Schuldner nach dem Quellen zu brechen, ten waere das er auch vor ihr erst darauf vervollständigt hätte getan, um dazu zu gelangen, und dass daer darauf gut tot ihr Bedarf streitig sollte sein geworden. 4. Derwegen oft het gebuerde, dat der Eygenaer, naer d'eerste verkoopinge ofte verbintenisse, sonder overleveringe der goederen ofte panden die aen jemandt anders hadde ver- bonden , verkocht , ofte anderssiots uyt lästigen Tytel ver- bracht ende gelevert , al cer den eersten Cooper , verpande Crediteur , oft Schuldt - hebber , daer op Recht - vorderinge badde gedaen , de sclve tegens den tweeden Cooper oft Pant- bebber niet cn solde mögen kommen, oft tegens hem eenigh verhael hebben 5. Voorbeheltlijck nochtans dat verbintenisse van Schee- ) 5£rabttiott unnötig tft> roemt ba* 5Hccf)t^cfcf>dft, toeU djrö ben Uebergang be$ Ötgenttjumä ref». ber gforbe* rang bewirten fott , gertd)tttd) gefd)Iojfen roorben. ©^mbolifdje Xrabitionen Ummm aber aller* bmg* aud) oor. 223) 2>ie SBirfung tiefe* Sfrrefled befielt in etnem Sorjuge beim ßoneur*, aber baö GhqetUbunt wirb baburd) metjt erworben IV. 3. §. 1. n 8. IV. n. §.1. n.3. IV. ü. $. 4., n. 4., ift alfo nfd)t «Surrogat ber Xrabitioit. 224) Unter «rareren ß&nfern gefyt berjenige, weldjem trabi'rt ift, allen anbern uor: lü. 2, §.2. n.'i. » » Digitized by Google 676 ©dbfrnfcM EanMjt. Xty. 3- SÄ. l. $. 2. peil , Ponten oft Schüyten , voor Schepencn gedaen, zyn van wecrden , ende geveo volkomcn Recht van Pantschap ende versekerheydt, al is t dat die Scheepen , Ponten , oft Schuy- ten , dactehjek niet en zyn gelevert , oft anderssints gestelt in de macht Van den genen , aen de welcke die worden be- bst 2»5). 6. Overgevingen en verbintenissen van Actie ofte Gerechtigheid, personelijke schulden, versechene Renten, Pachten, oft Huizen, hoe groot dat ook zijn, al zijn die maar gedaan voor Notaris en getuigen, oft anderszins zonder bedrieg van iemanden, zijn van weer en weder, ook niet ontspringende, dat de schuldenaars buiten gesete zijn, bevattende dat de Cessionaris ofte Overnemer, die daarop voor begeert te gaan, schuldig zal zijn daar eerst de wetten of zaken te doen, aan dezelfde schuldenaars. 7. En ofte de Overnemer hetzelfde niet en had gedaan, en dat tusschen beide der Schuldner aan de Overgever de schuld had betaald, ofte met hem bij compensatie ofte opheffing van de schuld had voldaan, ofte dat tusschen de Overgever en de andere waren verdragen, ofte anderszins waren vergelijken, ofte dat op dezelfde schuld Commer waren gedaan, ofte dat ook de Overgever daar naer die aan iemand anders had overgeschopt, die eerst daarvan die weten aan de Schuldener had gedaan. Zo ook die betalingen, opheffingen, verdragen, tweede overgevingen oft Commer, zijn volledige kracht en werkingen hadden, zonder dat de eerste Overnemer daar tegenover mag komen. 8. Zo is het avers geboord, dat na dato van de overgevingen der Overgever kwam een insolvent ofte onbetaalbaar te worden. Digitized by Google I ©cfocrnfcfad 2ant>re*t. SEfrL 3. Xiu 1. $. 9. 677 worden, al eer de weete aan des Schnldenaer is gedaan, soo en solde hem die overgiving oft Cessie niet helpen, maar solde daar toe berechtigt zyn, die eerst daar op Commissar oft Arrest gedaan solden hebben, 't zy der O verneent sei ver oft andere Creditoren, die als zelfEigenaar oft anderszins daar toe Recht van voordeel solde hebben, volgen 't gene hier naer wordt gesaght, onder den Titel van praefentie oft voordeel van Creditoren ende Commissar, Besluit oft Arrest recht 2228. 9. Ende om alle bedrogh, zo veel als't mogelijk is, uit te sluiten, bij voor dateringen van cessie, oft weet daar van gedaan, zo sal vooruitgaand der gener, die hem met enige Pandtschap, oft overgeving van Rechtighed, ende gedaan weet der zelf, sal willen behelpen, daar van moeten doen blijken bij Schepenen, Notariaat, oft ander wet-lijke beschrijft, inhoudende den datum van het Handgeschreven, oft tijd van dat die zijn geschiedt, ofte zal daar van roosteten blijken, bij drie geloofswaardige Getuigen. 10. Zo wanen iemand enige Papieren, Coopermanschappen, Handgeschreven, Schulden, Actie en Credits, op andere plaatsen is hebbende, die bij zal willen verkoopen, overgeven, ofte verbinden aan een ander tot zijn versekerdheid, oft onter waarschijnlijk da's af ter Meester en Eigenaar te maken, die mag hetzelfde voor Schepenen doen, en als zulke overgevingen oft verbintenis is van weerstanden, al of het goed van die overeende met der daad waar geleverd, ofte in banden gesteld, al waart ook dat der Facteur, ofte die het goed in banden heeft, hetzelfde al noch niet en wist. 11. Des moet der gene, die zulke overgevingen, cessie of verbintenis doet, den Overnemmer daar en boven geven synen Brieven aan de Facteurs, oft Onderhebbers van de goederen, om te volgen desse last en orde, oft die goederen te houden voor zijn Rekening, oft tot zijn willekeur, en de Overnemmer wensende met den eersten daar van over al te hebben den volkomen effect, is gehad daar van den. 227X6. Alle IV. Il §. 4. a.3,4U Digitale versie door Google. weete te doen aan den genen die als zulke goederen onder hebben (228). Ende oft de Overheer hetzelfde niet en had gedaan, en dat die Facteurs ofte onderneemers van de goederen, te voorzien die tot goeder trouwen hadden verhandeld ofte versaat, oft penningen daar op verschoten, en zouden derwegen niet behoeven te verantwoorden, dan van het gene dat onder hun daar van vrij en onbelast is berustende. Van gelijksoortig mag men als zulke verkoop, overgifte en verbintenis van goederen, en Coopmanschappen, anderszijnde tijdens, doen en bekennen voor Notaris en Getuigen, oft onder het band-tekent, en geschrift van de Eigenaar, mits daar toe behoorlijke Brieven aan de Facteurs, ofte Onderbeheerders van de goederen, in de manieren hier vooren verhaalt. Maar uit kracht van de zelfde en kracht der Overheer tot de zelfde goederen geen Recht van Eigenheid, oft Pandschap, dan van de tijd afgest, dat het blijkt, dat die zelfde goederen bezem metter daad overgegeven zijn, oft dat de Facteurs, oft Onderbeheerders daarvan der wet is gebracht. "Onder de wetten heeft iemand van enig goed, stoorgemoed of hinder te lijden, het recht van de Officier bevel en verbodt te vervangen, tegen diegenen die hem zullen vernietigen of beroemd te doen, opdat hij hem des wachters, en daarvan ontbreekt, op bepaalde straffen bij hem te verbeuren, ten profijte van de Heere, en ingeval van oppositie ofte wederspreken, dat hij tegen diegenen die voor recht bescheiden worden, om zijn redenen en die tegenreden van partijen gehoord, recht te verwachten naar behooren, en dat hij middels wijle tegen de Clerc noch op die strijdige goederen niet en atentie ofte voortskeert. Die eenigh goed wel en behoorlijk jaar en dag bezeten heeft, die moet in zijn bezit gehouden worden, en waar dit iemand hem eenige stooringen daarvoor deed, mag hij de zelf binnen jaar en dag van de stooringen, en daar na niet, voor de rechter doen dagen, om daar in geernatuerd en gehouden te worden, en zo vernietigd wordt van des Clercs bezit, moet de zelf verweren met recht daarinnen gehandeld blijven, en de Stoorder moet hem den schaden van de stooringen ofte ongebruikt betalen." Tot welken einde magh der gener, den eenige nieuwigheden, beletsel ofte ongebruik, in zijn bezit en gebruik van goederen wordt aangedaan, hem des beclaagen aan den Scholtis en Schepenen ofte Gerichtslui-den, daar onder. Admijn en bezit Sijdertafel unb Sijdertafel Grißentbum an 3mmo* bt Uen, spridt tnöbfonbere n. 1—31. Ooh ben posseffortsdjeh, n. 35—37. Oott ben per tjortsdjeren SRedjttomtter. Sjoefjerbem nuttig bie erfle Sibttjeüuna, een zustäbige unb umfassenbe GarfMung bes tyro* jeffeä um S3e(T& b. t. M f. fl. possessorii unb broar nad) ben betben gormen besliefben, bte ba$ gemeine 3Redjt anSgebtlbet sjat: bes ordmarü unb bes sum- niariissimi. Ote Sjoortfdjriftt Überbad Petitorium sunb ju fu d)eu: V. 10. §. X S*ort possessorium ord. battbftt: n. 2 — 14., Oort summarässimum : n. 15— 34. Med met(i roratfaV* «Kcdjt, ote e* bamal* »erflan* ben mürbe ! A3o) £ier ber materielle Orunbfafc für baä possessorium ordinnanun l Digitized by Google 680 (Selbernfc&tf 2anbrea% Xty. 3. Zit. 2. $. 1. Goet gelegen is, die terstont daar op sullen verordenee den Schölt» ende eenige van de Gerichts-lui-den, om hun te vinden ter stridiger plaatsen, die wederpartij daar tegens gedagen, ende hun t'informeren ofte berichten, op't gene dat aldaer versocht ende aangegeven sal worden a3i). Die voordende Scholten en Schepenen zijn ter plaats gekomen, zijnde, zal de Clero verhaal doen van zijn vreedzame bezit, en gebruik van jaar en dag voor de stoorzetting, en van de nieuwigheden en beletsel, hem binnen jaar aangetrokken, en voorts van alles dat hem denkt tot zijn intentie en voorzomen dienst, lijkt te zijn. En derwegen Eyschen maken van in zijn rustig bezit en gebruik gehakt, en alle diezelfde nieuwigheden, beletsel en stoorzetting, kosteloos en schadeloos geweerd, af, dood en te niet gedaan te worden, en dat hem bij provisie die Recredentie zal worden aangewezen. En ingeval die Clero beducht of vreest dat daar inzwijgen zwaarheid mochte vallen, zal daarbij moeten worden verleend, dat in dat vallei die strijdgerechtelijke goederen zullen worden gesteld in Sequesters ofte Gerichtelijke bewaarders hand, tot behuef van de genen, die daar toe bevonden zal worden gerechtigd te zijn, ter tijdstip en wijlens toe, dat anders bij vonnissen verclart zal zijn, of wel die heilzame gewoonlijke Clausule en besluiting van de Eyschen, of dat anderssinds aangaande de zaak possessorische Recht en Justitie gedaan zal worden, zo men naar de gelegentheid van dezelfde zaken zal bevinden te behooren. Indien de Bedachte ter strijdgerechtige plaatsen gedaagd zijnde, aldaar niet komt, zullen die Schepenen met de Officier tegen de Bedachte verlenen acte van defect of uitblijven, bij gebrek van aldaar niet gekomen te zijn, en voor het profijt van hetzelfde, de Clero bij provisie of voorraad houden in het bezit en gebruik van de strijdgerechtige goederen, en hem ontsagen tot Belet of profijt, oftewel voorzorgen tegen een formele procedure. Digitale herdruk door Google Books © Clebernjei 2 juli 2019. Sty 3. Zit. 2. S. t. 68 productie van sijnen Toen, en van allen anderen bewijs en beschrijving. 7. Zullen ook den Bedachten sekeren tijdelijke dag aanstellen, waar voor Recht te komen, en het Decreet van handhavende in het goede te zien bekrachtigen en bevestigen, en den Clerken breeder uitleg en besit en gebruik aanwijzen, daar op te antwoorden, en tegenstelling verstiek of Eisch te doen, en de saak voorts bedingen, en daar op Recht te verwachten, naar behooren, van welke dag der Clerken aan den Bedachten in tijdelijk den weten zal laten doen, om daar tegen te komen en hem gescheur te houden. 8. En ofte de Stoorder ofte Bedacht ter strijdigere plaats kwam en hem tegen die versuchte handhouding des Clerks opponeerde, ofte partij maakte, zo mag hij contrair Eische aan ofte overgeven, en in een weg verzuiken, dat hij zelfverdomd bij die Schepenen in het bezit en gebruik van de strijdige goederen gehouden zal worden, immer zo bij provisie, ofte dat die zullen worden gesteld in des Heeren hand, en onder de zelfverdomde bij een gerichtelijke bewaarder geregeld, ofte anderszins, zo hier voor is gesagt, en op de zelfverdomde feiten ook informatie ofte onderzoek te doen, en laten nemen, als op die van den Clerks. G. Op alle't welke die Gecommitteerde, ook ter zelfverplaatsen zullen ordonneren : ten ware dat zij mits de contracicteyt ofte verschillend bewijs, ene den Toon ten beide zijden gedaan, de zaak zoo zwaar en donker vonden, dat zij raadsaam achten, die aan het Gericht te rapporteren ofte over te brengen, en daar op zamenlijk te ordonneren, Belastende niettemin, dat ondertussen de gene die zij bevonden hebben, dat ten tijde van het beklag, ofte zoo korts daarvoor, dat hij bequeme tijd mocht hebben om zich te beraadhen, en te beklagen, was in gerust bezit, en gebruik, daar in zal blijven, tot dat anders zal zijn geordonneerd, en dat die Wederpartij hem daarvoor geen leidsel zal doen, noch hem die goederen onderwijden. Na dat bij die Commissarissen, in de manier voorgesreven is geordonneerd, en roepen die Wederpartij niet gehoord werden : teken zij dat zij haar der Commissarissen Ordinantie gemakkelijk houden, en die over al waar komen, zonder haar daarvoor na het strijdvigh besit ofte 't gebruik der goederen te onderwijden, tot dat bij vonnis van Recedentie ofte van betrouwen ofte van volkomen aanwijzing van 't bezit en gebruik op rapport der Commissarissen bij den Gericht anders zal zijn versien, en ofte hij daarvoor legens dede, sal die Recedentie zijn en blijven bij die Wederpartij. Als op het rapport van de Commissarissen of anderszins op naader bevel van de zaak bij den Gericht aan een van de partijen de Recidende aangewesen is, dat welke geschiedt zonder aan partijen openbaring van de motieven te doen, zo en zal die Wederpartij tot sijnde voordere oppositie of tegenspoed niet onthaal worden, hij en hebben eerst gevat riebtingen, oft eerstaanwezig van de nieuwigheid, en alles gesteld in zijn eersten staat, en dat hij hem daar naer het strijdige bezit en gebruik van het goed niet onderwinnaar, tot dat bij uitspraak op volkomen bezit en gebruik van hetzelfde anders zal worden gesagt. La. De welke, oft de gene, dem de Recedentie, oft be-trouwe, besit, ende gebruk afgewesen is, niet naar en quelle, maar hem, des niet tegenstaande, het strijdige gebruk onderwindt, en daarinnen zijn Wederpartijen stoornissen of beletsel deden, zal te eenmaal van zijn recht possessor of besit vervallen zijn, en zal die saec, wijders ten prinicipalen bedingd moeten worden, en staat alsdan partijen vry, als zulken voorder bewijs te doen, om bij levende ofte ligende konden, als zij te Raad zullen vinden te behoren. Soo wanneer de Beklagter gedaagd is, om d'ordonnantie van Commissarissen te zien bevestigen, en die saec Possessoire naar behooren te bedingen, en dat bij niet en komt, zal de Cleger zijn verslag van Recedentie aangewesen worden, van in't bezit en het gebruk van het strijdige goed gehouden te worden, en hem daarinnen geen hindernis of beletsel te doen. En wanneer hij voor die tweede reis gedaagd zijnde, ook niet en komt, zal de Cleger ter principale zijn verslag van volkommelijke in die possessie, bezit en gebruk van de goederen gehouden te worden, met verstaging van vruchten, profijt, schaden, kosten en Interesse aangewezen worden. Maar komt de Bedachte voor recht, zullen partijen op alles volkommelijk worden verhoort, om daarop niets minder op die Tuitulen, beschrijven en afgeleiden Toon (die nietens als dan aan partijen niet en worden gegeven) aangaande de Recedentie recht gedaan te worden, naar behoort. 15. Die Recidende ofte betrouwde gebruikt van de goederen zal toe erkend worden, aan diegenen, die ten tijde van de Klacht, oft kort daarvoor, in de manieren hierboven gesproken, was in het bezit en gebruik vanzelf, oft zoolt niet wel klaren en is, welke van partijen daarinnen was, diegenen die den meesten tijd van het jaar voor de Klacht daar in is geweest, oft zoolt hetzelfde ook niet klaren en is, die den beste Titel en waarlijkste Recht tot het bezit en gebruik heeft (a3a). 16. En indien men daarvan ook niet wel d'één noch d'ander bevinden of weten kan, oft dat groot perijkel of vrees was, dat partijen met gewapende hand tegen elkaar kunnen komen, zal het Gericht diezelfde strijdige Goederen stellen in bewaarder band, tot behuef van den genen die bevatte zal worden daartoe bereidt te zijn. Bevelende en belastende voorts partijen, tegen het gene bij het Gericht in of op die Recidende of sequestratie is geordonneerd, niet te doen noch voorts te keeren, op de verbeurdte van honderd Goldstukken, ofte zulke andere boete, naar de erkentenis des Gerichts, en tot dieen, hun recht Possessoir of bezitter te verliezen. 17. Die zaak bij provisie geweest zijnde, is aangankomen de Recidende of sequestratie, staan partijen voorts (a5a) bij de inhouding van de stukken, te verschijnen met bewijs van hun recht, zodanig zij hun vorderingen op de goederen, die onder sequestratie staan, te verdedigen of voorts daarmee, naar behoef, te doen. 18. En indien het Gericht, bij gebrek aan bewijs van recht, van een partij die voortgaat met de sequestratie, aankomt, zal het die partij gelasten, een beroep te doen tegen die sequestratie, binnen een maand dagelijks te rekenen van de dag de uitspraak daarover, zodat de sequestratie in werking blijft, tot na die maand, en alvorende die termijn zal het Gericht de andere partijen, welke aanspraken op die goederen, gelasten diezelfde goederen in handen van de voorzitter van het Gericht te doen overdragen, tot behuift van diegenen, die daarin een recht hebben dat zij na die maand aanspraken kunnen doen. Ten principale vrye, by voordere productie ende openinge van Toon, Reproche ende Salvation, oft wederleggen ende verantwoorden van den zelfde Toon oft beseheiden, ende anderszins behoorlijk te volgen, ofte belijden, ende zelfde gedaan, sal men in de wijsen van de saekle principale letten, wie de meesten tijd van jaer ende dag voor dato van het beklag in' het bezit ende gebruik van die strijdige goederen gerustelijk is geweest, ende oft daarvan niet genoegzaam en blijken, wie daar toe de beste Titel ende waarschijnlijkste Gerechtigheid bevat, ende tot die ende mag men den zelfde overgeven, als komende tot versterking van het bezit ende gebruik, om daarmee volgend verdict te vormen. Ende oft ten beide zijden even gelijk bewijs waren, sonder blijken van eenigen Titel, soo wordt in het bezit ende gebruik gebalde der Beklaagster, die met de daad daar in is: ten ware dat bij bij gewalt, her innerlijk oft beedts-gewijze daar raak waren gekomen, ende zijn Wederpartij daar uit badde gezet, omdat dan zijn Claim (niet ten gevolg van het bezit ofte gebruik van zijn wederpartij) in zijn voorgaande bezit ende gebruik gehouden worden. 19. Als die saeccke van banthaldinge ia< besit van't goed met Eyntoordcel geweest is, soo is die van den winner niet gebalden ten Petitoir, oft aangaande den eygendom van de goederen, te procederen, tot dat betreffende vonnissen volkomenlijk is volbracht, soo wel betreffende die kosten, vruchten, profijten, en emolumenten, als alle schaden, en Interesten, soo verre die ook zij aanwezig geweest: ten ware dat aan den Winner zelfstandig, dat hetzelfde niet en wordt volbracht, 'Ware by gebreke van vervolging van liquidatie, oft anderszins, in welke gevalle alle der Gedampten, oft gecondemneerde zal volstaken met genoegzame versekering, volgende de wetten die hier onder ook wordt gesproken. 20. Die bevonden zal worden iemand tegenrecht in zijn besit en gebruik te hinderen oft te stooren, zal boven de kosten, schaden en Interesten van partijen, gedumpt worden tot voordeel van den Heer, in de boete van vijf en twintig Gulden, en waar de stooring oft troebei gedaan met gewapender hand, zal strengelijker gekstigd en gestraft worden, naar goedvinden van den Greffier, en waar het, dat iemand hem ten onrechte beklaagt, heeft wegen stooring oft troebei, zal in gelijke valien in de boete van twaalf Gulden, en ingeval van geweld, met gewapender hand, tot som van vijf en twintig Gulden, oft andere zulke als naar gelegentheid van de saeccke en personen zal bevonden worden te behoren. a. Niemand mag het bezit en de bruik van een goed ontnemen, daar uitstellen of ontweldigen, en of hem iemand vervorderde zulks te doen, zo mag de bezitter van hetzelfde goed zich met de recht daartegen stellen, en zich in zijn bezit houden en verweeren, en of hij dat niet had gedaan, als hij te zwak vindend of meerder periculum vreesend, mag hij terstond daar na de hand weer op leggen, en in zijn voorgaande bezit en bruik treden, en daar in zal hem de Heer of Officier, de versochte zijnde, die hand houden, en zal des niettemin zijn actie tot vergelding van alle zijn schaden en interesten hebben, en de werkt stellen. 2. En of iemand bij gewalt uit zijn bezit en bruik gesteld waar, als voor, en dat hij die macht of middel niet had om zichzelf terstond weer daar in te stellen, zo mag hij daar van aan het Hof of het Gerecht daar onder het goed gelegen is, tot kennis van hetzelfde zijn klacht doen, of dVellek bevindende bij sommige in forma of onderzoek, zijn bezit, bruik, en dat daarvan die gewelddade afneming binnen een jaar is geschied, zal hem terstond bij provision weer daar in stellen, of doen stellen, en voorts die zaak ten principalen, aangaande die volkomen herstelling in bezit en bruik, mitsgaders op de kosten, schaden en interesten, partijen verhooren, en recht doen, naar behoort. A5. Tot welken ende sal der Bedachter tot zekerheid, daags voor Recht, aan zijn persoon, om hem te komen verantwoorden, beschreven worden, ende zoodanig verre hy alsdan daar in gebrekelijk valt, sal der Clerer stukken Eischen aangewesen ende 't vonnis voltrokken worden: ten ware dat bij ten naasten gedinge daarvoor Recht, omdat 9 en wettige Redenen van onschuld van zijn niet komen voorbracht, ende aan zijn persoon niet voldaan zijnde, sal voor die tweede reis voldaan en voorts gedaan worden, als voor. 24. De gemeente het bezit en gebruik van zijn goed ondergaat, ende daar uit staat, ende zelf daar in treedt, terwijl hy uitwendig is, oft die ook 't zelf heeft gedaan bij geweld, oft gewapender hand, Magh der wegen aangesproken worden, niet alleen binnen jaar en dag na die nieuwigheid, stoornissen oft belachelijkheden daar in gedaan, maar ook binnen den tijd van Dertig jaren, en heeft hy 't zelf gedaan bij heimelijke wijze, oft zonder gewapender hand, binnen den tijd van Tien jaren, maar zoodanig zelfs geschiedt na jaar en dag, dat men uit het bezit en gebruik geweest is, moet daar in Recht gedaan worden, met vollkomen kennis van saak. Als gewalt en fort voorzien van wapenen, wordt iemand verstaan uit het bezit en gebruik van zijn goed, gesteld te zijn, niet alleen als hij met geweld wordt verjaagd uit zijn huis of erve, of als iemand naar hem met wapenen komend, zijn huis of erve verlaat en door anderen ingenomen wordt, maar ook als hij van zijn goed hier of daar gegaan is, en meenende weer daar op of in te komen, hij onderweg bij gewalt wordt opgehouden, en daar en tusschen zijn huis of erve ingenomen, of als hij weer komend, bevolkt die hem beletten weer op of in zijn te komen. In zaak van redintegratie, oftewel wederstelling van de bezitter, in het bezit en gebruik van het strijdige goed, als iemand met kracht of gewalt daar uit gesteld is, en geholpelijk de bedachte niet te zeggen, dat hij eerst bij kracht en gewalt, of herhaling wijzer van zijn Wederpartij daar uit gesteld zou zijn, of dat hij van hem bedrieg gewijschap zou hebben, moeten alle dagen als hij met gewalt daar uit gesteld is, dat hij er binnen den derden dag zijn Wederpartij weer daar uit had verdreven, gelijk hier voor is gesproken. 27. Van gelijken om te ontgaan de Redintegratie, ofte wederzetting van iemand in zijn goed, dat hem afhendig is gemaakt, en helpt niet de exceptie van te zeggen, dat het daar op enige kennis nemen, maar moet dem niet ten tegenstander van de voorgaande Bezetters demselde ontvreemt, oft daar uitgesteld is, eerst en voor al weerom daar inne gesteld, en bem alle kosten en schaden goed gedaan worden, voor en al eerder bij in Rechte gehoord mag worden. 38. Welverstaande, dat als die kwestie van Vruchten, kosten, schaden en Interesse niet klar is, en meerder onderzoek verheyst, en dat het strijvende goed weer ingeroepen is, en de Cleger zelf geen lage vervolging daarop en doet, als niet zuchten de saak van de proprietiteit ofte eigendom in kennis te laten komen, alsdan volstaat de Beklaagde om de saak te weten principelelen te mogen bedingen, mits stellend genoegzame versekerdheid. 29. Dat eenen anderen gewaltselijk uit de possessie ofte bezit van een goed heeft gesteld, en is niet alleen aan de zelf gehouden, in het gene des gesaght is, maar valt ook in de straf van honderd Goudgulden aan de Heer, indien hij het met geweld aan geprobeerd heeft gedaan, en is zelf geschied met hulp van andere gewapende personen, in de straf van twee honderd Goudgulden, en na gestelde risico's van tijdelijke of eeuwigheidsbannen, of ook tot Lijfstraf, tot erkenning des Gerichts. Unbreakable, that als die kwestie van Vruchten, kosten, schaden en Interesse niet klaar is, en meerder onderzoek verheyst, en dat het strijvende goed weer ingeroepen is, en de Cleger zelf geen lage vervolging daarop en doet, als niet zuchten de saak van de proprietiteit ofte eigendom in kennis te laten komen, alsdan volstaat de Beklaagde om de saak te weten principelelen te mogen bedingen, mits stellend genoegzame versekerdheid. Bij de eenen anderen gewaltselijk uit de possessie ofte bezit van een goed heeft gesteld, en is niet alleen aan de zelf gehouden, in het gene des gesaght is, maar valt ook in de straf van honderd Goudgulden aan de Heer, indien hij het met geweld aan geprobeerd heeft gedaan, en is zelf geschied met hulp van andere gewapende personen, in de straf van twee honderd Goudgulden, en na gestelde risico's van tijdelijke of eeuwigheidsbannen, of ook tot Lijfstraf, tot erkenning des Gerichts. Geloof hecht aan de kracht van de woorden De 5e eindigt hetzelfde waren gedaan, ook geweld van Wapenen, terwijl de Bezitter buiten het Land was, zo sal de Vreemdeling van een anderen goed, staken ter breken ofte boeten aan de Heer, tot som van honderd Goltguldens. En de zelfverkeer was binnen het Land, als zulke geschoten, sal verhoord hebben die som van vijftig Goltguldens, alles tot erkenning van het Gericht, dat welke voorgeschreven boeten sal mogen vermeerderen, verminderen, of daarvan telkens ontledigd, naar dat daarvan redelike en waarschijnlijke oorzaken van onschuld zouden mogen zijn. Als iemand een goed heeft gekocht, of dat hemzelf werd gegeven, of dat bij anderen hoe dan ook Recht om hetzelfde als Eigenaar te mogen hebben en te bezitten, had verkregen, of dat hem hetzelfde ook raad van vonnissen waar aan gewijddood was gewest, en mag daarom hem zien in het bezit of te gebruiken van dat goed niet stellen, maar moet ook bij handovering, opdragende en erfenissen van de Verkoper of Gever, of bij hunnen goeden wil, en zonder hun beletsel of tegenspoed daar toe komen, of bij weg van Recht door de Officier daar in gesteld worden. 3a. Ende ofte jemen te hier tegenstelle ofte anders deden, en solde alsulken besit ofte gebruk niet mogen behouden, maer solde 't zelf moeten weder inruimen, met alle die Vruchten by hem ontfangen, aan den genen, die 't sche van te voorhen in sijo besit ende gebruk heeft gehad, al koste hy bewezen, daar toe recht van hem ofte sijn voor- saet te hebben, en solde daar en boven staan ter bote des Heeren, naer de gelegentheid van de zaak, ten verklaren des Gerichts a5^). 55. Uit kracht, van Brieven van 't Hof, daarbij jeman in de Posseie ofte besit van de goederen wordt gehouden, en magh der Beklaagster uit syn besit oDgehoort niet geset worden, als hy daer tegenstelle begeert gehoort te zijn, maar wordt dem niet tegenstaande tot syn verantwoording ontfangen, ende hebben alsulke Brieven van bevelen alsdan maar kracht dan blooten dagent: Ten ware dat die zelfde Brieven waren inhoudende de clausule die bevelen Stadtbewindende, niet tegenstaande oppositie ofte appellatie. 34. Men mag geen Brieven met dergelijke clausules verlenen, ten ware dat het Hof van voorafgaandelijk summierlijk ware gebleken van het bezit ofte gebruik des Clerks, en van de onbruik, nieuwigheden, stoornissen ofte geweld hem daar in gedaan, en dat als die verleent en voltrokken 21 jaren, is en blijft de Beklagte in zijn gebleken rechten ongerecht schendt, verantwoording en tegenbericht te doen, en daar op Recht te verwachten, als aangaande de Re-credentie, Sequestratie, ofte volledig bezit van de goederen. 35. Als is het ordinarieflijk der strijd op het bezit en gebruik van de goederen voor gaat, en daarna van de Gerechtigheid des Eigen doms gekant wordt, dan staat nog steeds de Cleger, die in zijn bezit gestoort of daar uit gesteld is, als hij vrij, d'een en d'ander gelijkelijks, of elk besonder in rechten te brengen, en te vervolgen, en alsdan zal hetgene daar in men bevindt dat de Cleger het beste recht heeft, met aangewezen worden, en die het volle bezit eens aangewezen is, en zal daar niet uitgesteld mogen worden, tot dat hij met Seal en Brief ofte met Recht, naar die gesteltenissen ofte eigenschap des goeds, daar uit is gekozen of gewonnen. 36. Om den Eigen dom van enige Erfgoedern ofte ander vervolgen ofte vorderen, wilt, is voor alle schuldig zijn tegen partijen voor den Gerichte te doen daggen, en bij ordinair wijze zijn Eisch en Klacht te doen, en allen schijn en beschrijving daar toe dienende over te geven, om partij gehoord, recht gedaan te worden, naar behoort. 