title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Hij zit er maar dadelijk met zijn poot op. 7 Hij zit op met hangende pootjes. 8 Hij zuigt het uit zijn poot (zijn teenen, of: zijn vinger). 9 Men moet niet aan een eendere haan leggen, want die trapt het met uit en aanstukken. (Zie kr.) Men zal bemeden poot lekken. Met post en bek trekt de haan tot zicht. (Zie BEK.) Poot aan poot. 10 Uit nood roert de kat haar poot. (Zie KAT.) Wie van het minnen ziek is, zal hoenderpooten eten. (Zie HOEN.) Zij laat hem opzitten en pootjes geven. 11 Hij schuift (af: suurt) het in de poten. 12 [In dit spreekwoord is de poot een jonge spruit van een boom, voornamelijk van een wilg, die men gemeenlijk aan de slootkanten in de aarde zet. Wordt een zaak verkeerd gedaan, omver gestoten, of haar op een of andere wijze een hindernis is den weg gelegd, waar door zij geen voortgang kan hebben, dan zegt men, dat ze in de poten geschoven (of: gestuurd) wordt.] - OP. De rups dient in de pop gedood. 18 Hij heeft wespen (of: poppen) in den kop. (Zie KO.) Dan heeft men de poppen aan 't dansen. 14 Elk denkt zijn popje 't schoonst. 15 Eik heeft zijn popje, daar hij mee speelt. 16 Eik huldigt zijn popje op zijn manier. (Zie MANIER.) Elk kleedingpop naar zijn fatsoen. (Zie FATSOEN.) Het is alle dagen (of: aldag) geen kermis, al dansen de poppen (ook wel: al staan er kramen). (Zie DAG.) Het is een paarlen pop. (Zie PAR) Het is een toegemaakte (of: opgeschikte) pop. 17 Het is een kermis-popje. (Zie KERMIS.) Het is een poppemooi. Sartorius tert. I. 8. Tuinman I. bl. 136, 330, II. bl. 127. Jan. 10. Everts bl. 297. v. Rijk II. bl. 76. Bogaert bl. 88. 3 Everste bl. 345. v. Eijk II. bl. 42. 4 Tuinman 1. bl. 126, v. Eijk II. bl. 75. 5 Bartolus sec. IX. 57, tert. X. 3. 6 v. Eljk II. bl. 43, 7 v. Eljk III. bl. III. 8 Tuinman I. bl. 838. Mond bl. 182. v. Bijk II. Panca bl. 68, bl. 75, bl. 43. Bogaert bl. 43. 9 Campen bl. 38. de Brune bl. 438. Mergk bl. M. Tuinman I. bl. 191, v. Eijk II. bl. 75. Sancho- 10 Tuinman I. bl. 138, bl. 18. 11 v. Waesberge Yrien bl. 188. Bancho-Panca bl. 13 Winsehooten bl. 196, 307. 18 Cata bl. 415, 451. Se. Pror. bl. 93. Fakkel bl. PORSELPEN [Men zegt dit van karmozijnen, wits vels en b en.) Het is een poppasie op de kast. (Zie PAS.) Het is een Sint Nicolaas-popje. [Even als een kermis-popje op kermisdag is, zegt men van een kind, dat op 6 December ter wereld komt, dat het een Nicolaas-popje is.] Het sop is de pop, daar elk om danst. [Dat wil zeggen: elk is om voordeel uit het geld te trekken. Met een afspraak zegt men: Het geld is de bruid, waarom danst wordt.] Hij is zoo fijn als gemalen poppenstront. Hij is zoo net als een pop. Hij ziet uit, om zijn poppenkraam te bergen. (KRAAM.) Lof molenaars akker, bij heeren poppengood. (AKKER.) Meer halen, zei de jachter, en hij bracht het pengood zijner dochter in de lomberd. (DOCHTER.) Men moet niet de pop een afgod maken. uit het spel spreken, maar geen poppen noemden. Dat is: men mag wel in het algemeen toepassen, en de gebreken helpen het verkeerde ten toon stellen, maar dat niet tot de personen afdalen, noch hen bij noemen. Het spreekwoord zal wel aan het ongelijke spel ontspringen zijn; of misschien aan het kaartspel: de poppen of geringe dingen daarbij hebben gewichtige invloed. In dezelfde zin kan men zeggen: Geen namen noemen, er zijn namen die niet zijn zonde. Wel fis, al het denkbeeld is goed, zei de Bremer, hij zag zijn wijfse poppenkast door de tunnel. (BREMER.) Zie toch: nu zullen de poppen vijsten. Zij is een echte pop. Het is een zielloos schoon ding. Zulke poppetjes zijn gelijk aan boter in de zon. (BOTER.) POPPIJN. Het is, om de poppenkast op zijn lijf te krijgen. (LIJF.) POPULAIR. Haar tong gaat als een blad van den populier. (Zie BLAD.) PORCELAIN. Daar is weinig porselein op de markt (of: wand). (Zie WAN) Dat hoor ik, zei dode Jan, en hij smeet z'n porselein aan stukken. (Zie aan.) Dat is kraakporselein, zei Dirk, en hij hoorde een aarden schotel aan stukken vallen. (Zie AARD.) Hij dient er als een aap in de porselein-kast. (AAP.) BOGNERT. 12 Geiles bl. 41. Everte b). 367. v. Eijk IL 15 Jullus. Gruterus L. bl. 104. Sol. Pros 16 de Brune bl. 46, 93. Tulsmaa LM. 3% Sermon bl. 54. Modderman bl. 8. 17 Sartorius zoe. VI. 38, 18 v. Eijk IL. bl 51. 19 Camper bl. 183. ISBLEIN. is zo goed als kraakporselein. (Zie KRAAK.) Porselein koppen voor aarden koppen. (Zie AARD.) Porselein aan de wand, gerand volk. Kees zegt dit en die gepoept op een zeker punt, die spoedig zich beloonde en denken om met hem leven. Vrijheid is de moeder van de porselein-kast; en de pulletjes niet. (Zie Kast.) Een porseleinen dak over zijn hoofd heeft, die bij zijn buren de glazen niet in. (Zie An.) Kamers hebben kleine portalen. (Zie Kamer.) Komt in het heiligdom niet dan door het portaal van de kerk. (Zie Heiligdom.) Op de portie. Een amperlijke bij mij eten. Een sobere portie. Een beetje gekregen (of: zulke bekwame portret). Portugal. Kegtenigd als een Portugees ep. De slordige twijgaadje van een Portugees wordt op de persoon, die in een slordige wereld steekt, overgebracht. Portugees. Vegt van zich af als de Portugezen. Men zegt dit van mensen, doelende op de Joden, die niet zichzelf verscholen, maar gewone vloekers doen. Post. Een schooner snoek, zei Paul de hengelaar, die haalde een vis op. (Zie Hengelaar.) De vis is zo goed als de eerste, zei de visser, die haalde het tweede visje aan zijn eersten op. Een wit vis gekloven. Possessie. Een dag in possessie geweest is, moet daarin gesteneerd worden, al ware hij vrij met een geweer daarin te lopen. (Zie Dag.) Post. Gaat een schaap over den dam (de brug, of: den) is, volgen er meer. (Zie Brug.) Heen gaan, likken ze de post van de deur. DEUR. 3 zan geen gebonden. 5 ' Ongeluk aan de oude post (of: dam). (Zie AH TE WRIEVEN TEGEN DE POST. 6 (Zie DE UWE HAND (OF: VINGEREN) NIEVANDERTUSSEN DE DEUR (OF: TUSSEN DE SCHORS EN DE DEUR. (Zie BOOM.) Procrustes bi. 41. v. Moerbeek bi. 341. Witsen 413. Orsteras 11. bi. 138. de Bruns Nederland. 9. Talman 11.01.286. 10 Tuinman I. bi. 3%. Harrebomee Tijdschrift 164. Tuinman I. bi. 396, II. bi. 106. POT. Dat is verzonden met den vijandigen post. [Dat wil zeggen: de brief is niet verzonden, maar verbrand. ] De post zal afgaan. 7 Drie beesten schiep onze Heer: ezels, varkens en posten te voet. (Zie BERST. Het is een brief na posttijd. (Zie BRIEF.) Het komt te paard (of: post), en vertrekt te voet. (Zie PAARD.) Dat komt met den vliegend post. Hij weet de kracht te vinden als een postpaard. (Zie KRACHT.) Per extra-post naar den Haag. (Zie'SGRAVENHAGEN.) Zij lopen als postpaarden. (Zie PAARD.) Ambten en posten hangen niet aan de boom, maar wel aan de kruiwagen. (Zie AMBT.) Blijf op uw post. 8 Elk moet zijn post wel waarnemen. 9 Hij heeft een harden post. 10 Ik sta op mijn post. 11 Het is een dode post. 12 POSTILLON. Ik zal met dat beest niet hollen, zei de postillon, en hij ging op een ezeltje zitten. (Zie BEEST.) POSTUUR. Hoe maak je zulke aardige posturen, zei de beul tegen een gauwdief, en hij geeselde hem lustig. (Zie AH.) Alleen de pot wordt niet wel gekookt. (Zie man.) Als de hond in den pot is, vliegen de vrienden. (Zie HOND.) Als de pot omgestort is, loopen de vrienden heen. Als ik dood ben, zóò kook mij een potje met bier en brood. (Zie BIER.) Daar is een pot te vuur. Dat wil zeggen: daar is hem een groot onheil te wachten, en hij kan het niet afweren. Het spreekwoord zal wel oorsprong hebben uit de aloude heksenbezweringen. Allerlei soort van kruiden werden in een pot gekookt, en onder de schrikbarendste gebaarden werden daarna door de heksen hun bezweringen uitgebraakt. Dat past als een haspel op een moespot. (Zie HASPEL.) Dat de pot. De drinkpot maakt menigeen geldeloos. (Zie GELD.) De pot, die gedurig geroerd wordt, schuimt wel, maar kookt niet door. De pot is aangebrand. Men zegt dit van een zwangere vrouw.] De pot is een jufvrouw: zij moet op den tijd bediend worden. (Zie JUFVROUW.) De pot is gaar. De voorzichtige mensch kan wel een luis in den brijpot laten vallen. (Zie BRIJ.) Die te huis bij den brijpot blijft zitten, wat zou die weten! (Zie BRIJ.) Die te laat komt, vindt den hond in den pot. (Zie HOND.) Een God, Een pot. (Zie God.) Een kleine pot is haast geheet (of: wordt haast heet). 1 Elk wat, zei de warmoespot, dan heeft niemand te klagen. 2 Gemeene potten met heeren zieden welsterk, maar deelen kwalijk. (Zie Heer.) Gewoon een' winde tot den pot: Een jagthond wordt een keukenzot. (Zie Hazewind.) Gij zijt een recht magere man: roer den pot. (Zie Magerman.) Het is al een pot nat. (Zie Nat.) Het is een lastige pot nat. (Zie Nat.) Het is een pottekijker (of: kijk-in-den-pot). (Zie Kijker.) Het is een sobere kok, die den lepel zoekt, als de pot overziedt. (Zie Kok.) Het is vetpot, zei de jongen, mijn moeder heeft een daalder gewisseld. (Zie Daalder.) Het kijkt bij iedereen in den pot. Het lag er al, zei Flip, en hij stiet den pot in ’t roeren om. (Zie Flip.) Het spek gaat bij die menschen altijd in den pot. (Zie Mensch.) Het spek is altijd vetst in anderlei lieden pot. (Zie Lieden.) Het spek smeert den pot wel. 3 Het vet is van den ketel (of: den pot, ook wel: Daar zit geen vet meer op). (Zie Ketel.) Het vuur moet gestookt worden, terwijl de pot overhangt. Hij eet uit den pot van Egypte. (Zie Egypte.) Hij heeft duchtig den pot geroerd. Hij heeft nog jong vleesch in den pot. 4 Hij moest de vleespoten van Egypte verlaten. (Zie Egypte.) Hij pruttelt als een moespot. (Zie Moes.) Hij rijst op als een pot met beslag. (Zie Beslag.) Hij steekt den neus in eens andermans pot. (Zie Man.) Hij weet het beste vet van den pot met den vischspaan af te schuimen. Hij zet daar ook een' pot te vuur. Hij zit altijd bij moeders pappot. (Zie MOEDER.) Elke moet zijn eigen potje koken. Jong vlees zwelt in den pot. Kijk in uw eigen potje eerst. Kleine potten loopen (ef: koken) gaauw over. Laat deze pot eens zoo lang te vuur gaan. Men zou erop verliegen, als een kat op den moederspot. (Zie KAT.) Op een ziedenden pot zit nooit een vlieg. Pot en vuur wijzen het uit. Redenen genoeg, om haar potje gaar te koken. Schep maar op, daar is meer in den pot. Schuimers houden het vetje van den pot. Zij hebben den pot overgehangen. Zij keeren zich (of: hunkeren) naar de vleeschtotten van Egypte. (Zie EGYPTE.) Zijn mond gaat als een pot met groeven, die op het vuur staat en kookt. (Zie GRUTTE.) Zij zetten wel den pot op het vuur, maar koken niet. Zoo het jaar, zoo de pot. (Zie JAAR.) Zoo lang de pot kookt, leeft de vriendschap. Alle ding, daar het behoort: de pispot op hek zoor. (Zie DING.) Als de pot gebroken is, maakt men weinig van de stukken. [Als de man dood is, gedenkt men s5 sten niet meer, en laat weduwe en weea hun lot wer.) - Als de pot ledig is, valt er niet te schrapen. Als er geene karnemelk in den pot is, kookt« niet. (Zie MELK.) Beter eene luis (muis, of: musch) in den pet; gansch geen vleesch, (Zie LUIS.) Daarvan komt niets in den put. 15 Dat is een pot met twee ooren. (Zie G0R.) Dat is een pot zonder ooren. (Zie OOR. | Dat is een suffisante doofpot, zei de mof, en ki een? distilleer-ketel. (Zie KETEL.) Dat is tante Bloemkool, een nichtje van gi uit den pottekelder. (Zie BLOEMKOOL.) Dat is zoo min goed als een stuk roet in e6 met zuurkool. Dat proef ik, zei Loutje, en hij dronk een’ pis uit. (Zie LOURRNS,.) Dat slacht den pispet: ’t is z00 geed ask (Zie Pıs.) Dat sluit als het deksel op den pot. (Zie DEX Dat vuurtje brandt voort, gelijk de koflij loy ’t motje. (Zie KOFFIJ.) Dat zijn de potten niet, die op hunne eigene kels staan. (Zie PIKKEL.) De ketel gekt met den Bor 178 KETBL.) Dek toe den pot: daar is aal (of: paling) in. De mens is als een pot, die aan het vuur Waarin voortdurend vocht en as was. (Zie MENSCH.) De een helpt de zalf, en de ander het potje De pot met rozen ontdekken. (Zie ROZEN.) De pot heeft dikwijls wat anders in dan 't hoort. (Zie OPSCHRIFT.) De pot heeft zijn deksel gevonden. (Zie DE) De pot is bij hen omgekeerd: zij hebben niets te zieden of te stoven. (HEMEL.) De pot verwijt de ketel (of: heugel), dat hij (HEUGEL.) De reuk, die men eerst in de pot doet, blijft lang in. (BIO.) Die de potten maakt, mag ze wel breken. (TULMAN I. bl. 17, vel. 51, 35, 119. SE bl. 19. Modderman bl. 3. Bogaert bl. 40, 108. dd 16 Tulman I. bl. 314. Bogaert A 17 Tulman II. bl. 216. 18 Witeen 459. 19 v. Moerbeck bl. 271. Motz bl. 60. ... ... De weduwnaar bemint, Potten en pannen (PAN.) Hij zit zijn kostje met spinnen te winnen, Moet aar wat zuiniger teren: 's Avonds een potje melk bij het vuur, En de boter wat dunnesmeer. (Zie AVOND.) Spijs brandt zóó hard aan de pot, dat ze er Met is af te schrapen. (Meer dan dit spreekwoord teekent men den gijzelaar.] Hij veel aan de pot wrijft, maakt zich vuil. Gich met den inkt pot geneert, moet den koker in de rechte zijde hangen. (Zie INKT.) Sardine pot bij een' metalen kan nimmer iets nadeel halen. (Zie AARDE.) Kleine pot met weinig vuur maakt wel groot geluid. (Zie GETIEN.) Open pot of open kuil, Daarin steekt liggen zijn' muil. (Zie HOND.) Pot, die lang te vuur gestaan heeft, is altijd beter, om een' anderen toe te dekken. Pot heeft twee oren. (Zie OOR.) Is geen pot zoo scheef, of er past een dekselje (Zie DEKSEL); Mensen potten duren het aangezicht. Tokken potten zijn niet te helen, Blind mensch kan er pot of pan in stukken breken. (Zie MENSCH.) Zult het spek uit den pot kallen. (Zie VLEES.) Klei geeft goede potten. (Zie KLEI.) Het potje bij de oren. (Zie OOR.) Ga met de rapen in den pot. (Zie RAP.) Dat is: die verdienste gaat op, daar ze in de huiselijke uitgaven wordt opgenomen. Alsof er zeep aan den pot gesmeerd is. Men zegt dit, als het water niet wil koken. Het is verloren, wat men in een' gebroken pot giet. Een weerbarstig mensch is geen goed huisgenoot. Het is de dood in den pot. (Zie Dood.) Een moeilijke pis-pot. (Zie PIS.) Een regt gelukkig man, Diets' huis zijn potje kan. (Zie HUIS.) Been wrakke pot. (Zie WINSCHOOTEN) WINSCHOOTEN zegt, dat dit "oneigendelijk" een kramer (of: potjes-) Latijn, (Zie KRAMER.) Pottenbakkers werk. (Zie BAKKER.) Echt in den pot, eet eruit. van den pot met water. Die zaak wordt door u te vergeefs beproefd. Went vol (af: scharrelt door elkander) als een je met pieren. (Zie PIER.) Opschrift van die pot is goed. (Zie OPSCHRIFT.) Probleem meeuwt potten en pannen. (Zie PAN.) Sin zieltjes van potaarde. (Zie AARDE.) Een Deegint eene grote kruik te dragen, en het rest op een klein potje uit. (Zie KRUIK.) Draagt den vleempot altijd op zijkant. De haat als een stront in den pot. Het haalt melk in een bloempot. (Zie BLOEM.) Set. n. 6 Tulnman I. bl. 345, Samen 1. 1.106, II.bI.43. Modderman bl.28. 7 Tuinman I. bl. 823, II. 366. 8 Folle 1.169. N Bartolomeo pr. 7.34, VIE. 77. S Tuinman II. bl. 215. Gales bl. 34. 10 Sancho-Panza bl. 58, 9 Sartorius pr. VIII. 64. Winschooten bl. 39. POT. Hij haalt om een potscherf God en de wereld over had: (Zie Gon.) Hij heeft buiten den pot gepoetst. Hij heeft een boven als een ijzeren pot. (Zie HOOFD.) Hij heeft het inwendig, bij slacht den kandelaar-pot. (Zie KANDEEL.) Hij heeft in den strooppot gezeten. Elerzegt dit van iemand, die den hik heeft.) Hij heeft potten als Gebazel. (Zie GEBAZEL.) Hij heeft zijn potten wel geschraapt. [Tuinman beweert, dat dit wil zeggen: hij heeft veel goed vergaard,” en brengt het us op den spaarpot ?’ huis, ofschoon hij later vraagt: „“Speelt dat op de bierpotten?! Of op de volgeschraapte geldpotten ?”” Daar men van een persoon ook slechts van een spaarpot spreekt, meen ik de eerste vraag bevestigend te moeten beantwoorden.) Hij houdt zijn reputatie als een vaatdoek bij de potten, Hij is een gemeen pottebakker. Hij is in de pottenbank. (Zie BANK.) Hij is niet waard, den pispot te langen. (Zie PIS.) Hij is potdicht (of: zoo dicht als een pot). 9 Hij is potdoof (of: zoo doof als een pot). 10 Hij is vlug als een luis in een strooppot. (Zie LUIS.) Hij kijkt als een hond, die het vleesch uit den pot gestolen heeft. (Zie HOND.) Hij kijkt als een pintpot. (Zie PINT.) Hij kookt tweederlei pap in één pot. (Zie PAP.) Hij likt aan het potje. Hij loopt als een koffiepot. (Zie KOFFIE.) Hij loopt met den lijmpot. (Zie LIJM.) Hij loopt met den strooppot. 11 Hij maakt potten met ooren. (Zie OOR.) Hij moet over den pot springen. 12 Hij smeert en zalvt alles uit één pot. 13 Hij vat den pot bij (of: aan) het verkeerde oor. (Zie OOR.) Hij wil uit één pot twee muren witten. (Zie MUUR.) Hij zal veel potten meer breken. 14 (Dat is: hij heeft geen krachten meer, om iets te doen, tot het geringste werk zelfs is hij niet meer in staat.) Hij zou een olifant in een pispot verdrinken. (Zie OLIFANT.) Hoe sneller de pot, hoe beter het deksel. (Zie DEKSEL.) Je gaat mee naar Ochtrup, pispotten bakken. (Zie OCHTRUP.) Iemands potdeksel zijn. (Zie DEKSEL.) Ik moet mijn eigen potje schrapen. 15 In alle landen zijn holle (of: gebroken) potten. (Zie LAND.) In kleine doosjes en potjes bewaart men de beste specerijen (of: zalven). (Zie DOOS.) Jongen, doe den pot toe, want de geesten zullen evaporeren, zei dokter Filebout, en hij kookte karnemelk. (Zie DOKTER.) Kleine potjes (of: keteltjes) hebben ooren; Kunnen ze niet veel zien, ze kunnen toch veel horen. (Zie KETEL.) 13 Tuinman I. bl. 118, 346, 14 Tuloman I. bl. 383, 15 Tuinman II. bl. 39. POT.. Kwak klok, kwak klepel; Kwak pot, kwak lepelt. (Zie KLEPEL.) Lekke potten zinken haast. 1 Lieve en mogen wel een potje breken. (Zie KIND. Lijd niet: de pot houdt vijf mengsels. (Zie MENGEL. Luipende katten hebben het eerst het vlees of spek) uit den pot. (Zie KAT.) Men mag wel een potje breken, maar daarom geen servies vergruizen. 2 Men moet voor den oude pot een nieuwe koopen. 3 Men wordt nooit begrepen (of: bekroond) dan van een vuile pot. 4 Men ziet aan de scherven wel, hoe danig de pot was. 5 Met den pis-pot kroon. (Zie PIS.) Op dit potje dient zulk een dekseltje. (Zie DEKSEL.) Overal vindt men gebroken potten. 6 Schrapen helpt niet, als de pot ledig is. 7 Sluit de deur toe, de pot loopt over. (Zie DEUR.) Te veel gestookt, doet den pot overloopen. Viel de hemel, dan bleef er geen aarde pot of pan heel. (Zie AARDE.) Voor een oude pot een nieuwe kan koopen. (Zie KAN.) Wij beleven wonderlijke tijden, zei Joost de vis- scher, en ik zag een garnaal in een pispot zwemmen. (Zie GARNAAL.) Wrakke potten worden gewraakt. 8 Zij heeft ogen als oordjes POMMEKEN, (Zie OOG.) Zip...» (Of: Kk..... ) allen in eenen pot. 9 Zij steekt haren buik uit, zei Jan, als de mosterd- pot van mijn oom Klaas. (Zie BUIK.) Zoo de klok is, zoo de klepel; Zoo de pot is, zoo de lepel. (Zie KLEPEL.) 200 potje, zoo pannetje. (Zie PAN. Zoo pot, zoo deksel. (Zie DEKSEL, Zoo wat van het potje in het pannetje, maar de soep blijft deze zelfde. (Zie PAN.) Zotten blijven zotten, Al drinken zij uit gouden potten. (Zie Goud.) Dat kan niet in vaders pot. De spaarpot komt het geld toe. (Zie GELD.) De pot is een wees. Die bij het spel verliest, moet inzetten. De pot houdt niets te goed.) De spaarpot komt den gilden toe. (Zie GILD.) Die den spaarpot aan scherven slaat, is zijn pen- ningsken kwijt, eer hij het kent. (Zie PENNING.) Eén penning in den spaarpot maakt meer geraas, dan als hij vol is. (Zie GERAAS.) Geen pot zoo krom, of ik vang zijn schijven. (Zie de Bijlage.) Het is een Warner meerden pot. (Zie WARNER.) Het is een gierig potje. (Zie GIERIG.) Hij heeft een potje gemaakt. Hij heeft veel geld gespaard.) Hij heeft lelijk den pot verteerd. Hij heeft nog een potje apart. Hij schraapt het linzen pot. (Ik trekt den pot. (Zie NEGEN.) Oude potstukken zijn soms veel geld waard. POTAADJERE. Als de duivel kok is, dan heeft men een sneeuwpot. (Zie DUIVEL.) Van heete potaadje snoept geen kat. (Zie POT.) POTENTAAT. Het is een lastige potentaat. Hij beschouwt de potentaten. Men zegt dit aan boord van den deserts. Goeden morgen, Pothof. (Zie MORGEN.) Polaris. Hij draagt als een pekelaar op een pothuis, i (HAARING.) Is de schoenlapper niet in zijn pothuis? 14 Men bergt eer duizend mannen in een pothuis twee vrouwen kunnen leven in een groot (Zie HUIS.) Twee schoenmakers in een pothuis. 15 POTLOON. Alles komt te recht, behalve de potloodjes en koppen dubbeljetjes. (Zie DUBBELTJE.) POTOSI. Zend hem naar den berg Potosi, dan kan bij graven. (Zie BERG.) POVVER. Het is jonker Pover. (Zie JONKER.) Achter hol en pover. (Zie HOLLAND.) PRAAM. Dat pronkt als een vlag op een modder- en vuilnis-schuit (of: praam). (Zie MODDER.) De praam wordt hem zo nauw gelegd, dat hij merkt, dat er niets afvallen zal. 16 Het is een mannetje, om in een praam te zitten. (Zie MAN.) PRAAT. Dat is kippenpoot praat: de haan lacht en (Zie HAAN.) Dat zijn geen praatjes van de ooievaar. (OOIEVAAR.) Dat zijn praatjes van het gebraden varken. (ZIE PAARD.) Die met de duivel te scheep is, moet hemiss praat houden. (Zie DUIVEL.) Een kerkpraatje voorwerpen. (Zie KERK.) Een schoon praatje voor uw geld. (Zie GELD.) Een stadspraatje duurt maar drie dagen. (Zie DAG) Een wijf, dat veel uit praten gaat, Dat raakt menselijk op den praat. (of: Dat raakt ligt op ieders praat). 17 Geen zottepraat, of gij moet de kar af. (Zie KAR) Sertorius, see. II. 8. Beddingius, bl. 3. Winschooten, bl. 196. Wischeid, bl. 140. Cats, bl. 468. Mergh, bl. 50. PRAXIS LAT. 199 Met u wachten voor de daad, Maar niettemin K voor den praat. (Zie DAAD.) Is al verloren (of: malle) praat. 1 Is een praatje uit de keuken (9/: een keuken- Batje). (Zie KEUKEN.) Is een regte praatvaardig. 2 Een spinrokken praatje. 3 Is kinderpraat. (Zie KIND.) Sn pispraatjes. (Zie PIS.) Sind praatjes voor den vaak. 4 Geeft bem wat praatjes op’zijn’ schotel. Feest al den praat (of: snap) alleen. 5 Is allemans praats. (Zie MAN.) Pakt em aan den praat. [Hij leidt hem van den regten weg af.] Weer op zijn’ praatstoel. 6 Mij met geen praatjes afschepen. I komt praat. Hij vult geen gaatjes (00% wel: vult den TR niet), (Zie BUIK.) Op de straat, Ligt op den praat. 7 Sch door praat (00% wel: schijn) in alaap laat Zien, Dien kan men wonder gaauw bedriegen.8 Wer -en zijn avond-zang: Zij geven niet Klauwier Zijne morgensprookjes en Praatjes verschillen magtig; ook zelf Zijne Gen- en zijine avondredenen ko ). (Zie AVOND.) Omdat men op den praat. £ PRAATZUCHT. j Men niet over- Getrommel. (Zie GETROMMEL.) Ducht is even lastig als honden-gejank. (Zie JANK.) PRAUW. Een mannetje, om Op een praauw te zetten. MAN.) Kleine magt. (Zie MAGT. Basar hebben 4 eere en een Goede Hen worden als ezels veracht, (Zie EER.) PRAKTIJK. Hij had de praktijk nog een ander geneesmiddel- Als sanerege (Zie GENEESMIDDEL.) Kwade praktijken. Hij leert praktijken (0/: kunsten, ook wel: Lijkt zich een prooi van praktijken Wil niemand verrijken. Goede kunst te leven, praktijk is een molenbrood. (Zie KUNST.) "Dat is multiplex!" zei de duivel, en bij dat woord met hooivorken. (Zie BRIJ.) "Dat is multiplex!" zei de duivel, en hij sneed de oren van de boer af, en gebruikte het vel tot lappen voor zijn schoenen. (Zie BOER.) Het kwade in praktijk brengt, die komt het bos in. (Zie HUIS.) PRATER. De suikervlaam praatte zijn baan weg. (Zie BAAN.) Tuinman I, bl. 198. Tuinman I, bl. 194. v. Moerbesk bl. 371. Sero, &c. u Wambrechtl, Win bl. 13, Sang bl. 108, u Bogaert bl. 19. 9 Bartorius 860. T. 7. Bartorius, pr. VII. 88. Cats bl. 468. Tulman I, bl. 838. Gent bl. 196. Cats bl. 469. Tulman I, na bl. 136. Bogaert PREEK. Het is een mooiprater. 9 PREBENDE Die zal een prebende krijgen in de abdij van Gaggen. (Zie ABDIJ.) PREDIKER. Daar gaat onze confrater, zei de smid tegen de schoorsteenveger, op een' predikant wijzende; want hij is ook in 't zwart. (Zie CONFRATER.) Die huwt, krijgt gemeenlijk eenen prediker, geestelijke of controleur. (Zie CONTROLEUR.) Elk is een dief in zijn nering, zei de prediker, en hij stootte aan de zandlooper. (Zie DIEF.) Onder de galg is elk prediker. (Zie GALG.) Wijs mij een' predikant, die niet heerschzuchtig, en een' koster, die niet kwistig is. (Zie KOSTER.) PREDIKSTOEL. De predikstoel liegt niet. 10 [Tuinman houdt dit spreekwoord voor een satire; want hij zegt: "niet het hout; maar wel een valschen leeraar, wanneer zulk een daar op staat." Ik heb het echter altijd in ernstigen zin hooren gebruiken, in toepassing op de verkondiger van Gods woord. Hij is van den preekstoel gevallen. Hij is van den preekstoel gevallen. Zijn huwelijk is afgekondigd. Hij is zoo barsch als een spijkerkop op een' prekstoel. Hij verricht stoute daden, die elk een hem niet na zal doen. Barsch geldt hier voor vermetel, en dat is de spin, wanneer zij op den predikstoel haar webbe weeft, en daarvoor in de ronde zitting neemt, terwijl de leeraar zijn gemeente sticht. Hij spreekt zoo hoogdravend als een haan, die op den predikstoel kraait. (Zie HAAN.) Hij wil ook op den predikstoel staan. Hij geeft zich een air, alsof hij vrij wat is, en men hem als een verliefd gids zou kunnen raadplegen; maar al zijn kennis is naar elders. Let op de gebaren; zei de paus, en hij stak zijn indexhoog over den preekstoel. (Zie ELLEBOOG.) Oude hoeren kruipen (of: zitten) vlak onder den preekstoel. (Zie HOER.) Zeg dat hem onder de kap van den preekstoel. (Zie KAP.) PREEK. Dat was een mooie prek, zei de snijder, men vond er de elleboog bij het laken. (Zie EL.) De boeren bebben dikwijls dorst: Zij houden van een korte prek en een lange worst. (Zie BOER.) Eene vroegpredikatie doen. [Dat doet de vrouw, die aan haar man 's morgens vroeg allerlei aanmerkingen over zijn gedrag maakt.] Onze dominee kan zijn prek niet kwijt worden, zei de boer. (Zie BOER.) Preken moeten drie K's hebben. (Zie x.) "Wie preken wil hooren, Die sla een kwaad wijf aan de ooren; Hij geeve haar vrij een' goeden slag, Zoo hoort hij preken tot den dag. (Zie DAG.) Zij houdt een gordijn-prek. (Zie GORDIJN.) 18 Folte 1.8. v. Eljk II.n93. bl. 46. de Jager Bijdr. bl. 118. Modderman bl. 776. 13 Tuinman 1. bl. 303. PREIS. Peer. Hij zal wel vijzen, al eet hij geen prijs. PRELAAT. Hij is zo dik als een vette prelaat. PRELUDIUM. Hij maakt preludiums. Een preludium is een voorspel, bijzonder toepasselijk op het orgel; daarom zegt men van iemand, die allerlei bedingen maakt, voorbij in een zaak toestemt, dat hij preludiums maakt. PREMIER. Dat is een premie. PRENT. De nijd in het prentje. (Zie win.) Hij krijgt een prentje met een duiveltje erop. (Zie DUIVEL.) Kinderen laat men prentjes kijken. (Zie KIND.) PRESENTING. Dat avanceert als een luis op een presenteerling. (Zie LUIS.) Hij is zo vlug als een luis op een presenteerling. Zeven presenteerlingen zijn een dekkleed van geperst zeildoek, dienende tot beveiliging der goederen, die ermede bedekt worden. Men bedoelt dit spreekwoord van iemand, die in zijn doen niet vooruit komt. In dezelfde zin zegt men van trage loopers of van slecht voortgaande zaken: Dat avanceert als een luis op een presenteerling, of wel: Hij komt vooruit (of: De zaken gaan er voort, ) Gelijk een luis op een presenteerling, gelijk mede: Hij galoppeert, (of: Het werk gaat voort) als een luis over een verlaten huik. PRESENT. Dat is een present-kaas. (Zie KAAS.) De dood neemt geen presentje aan. (Zie DOOD.) Ik zou het niet willen hebben, al zou hij 't mij present geven. Wat mij betreft, kunt 't wel present krijgen. Prijt is de pret. PRIESTER. Als komt de wolf tot den priester, en zet men hem voor het boek, om te lezen, toch houdt hij een oog naar het bosch gekeerd. (Zie Boer.) Als de kerk gemaakt is, behoort ze den priester toe. (Zie Kerk.) Het zijn Baäl-priesters (of: Zij buigen zich voor den Baäl). (Zie Baäl.) Het zijn niet allemaal klerken, die priesters schijnen. (Zie Klerk.) Hij slacht den priester: hij zegent zichzelf het eerst. Hij ziet er zoo bedroefd uit als een priester, die de mis leest voor een' dood' mensch. (Zie Mensch.) Kosters, priesters en vrouwen zijn nooit te vertrouwen. (Zie Koster.) Tuinman T. bl. 107. Folle I. 46. 7 Tuinman I. bl. 8. Gale I. bl. 36. Witsen 148. v. Lennep bl. 170. Meijer bl. 106. v. Duyse bl. 216. Gruterus III. bl. 166. Bartolus tert. III. 68. v. Lennep bl. 170. Mots bl. 77. Gruterus II. bl. 1837. de Brune bl. 196, 389. Mergh bl. 13. Meijer bl. 86. Op is mooi, zei de priester. Priesters en vroedvrouwen moet men onderhouden. Raak den gezalfde niet (of: Handen van de zalfde): priesters zijn ook mensen. (Zie Zalfde.) Prijs. De vliegen volgen den honig t' allen tijden, gulzige honden de prijs. (Zie Hond.) Prijzen. Dat lijkt wel naar de capitulatie van Rijssek, Jaap de boer, en hij zag een prijscourant, BOER.) De markt leert den prijs beredeneerden. (Zie man: De prijs daarvan is nog te geven. 7 [Dat wil zeggen: die zaak mag zich voordoen, zij is nog niet tot volledig bracht: om haar te prijzen, dienen we een einde af te wachten. „Die is genomen, TUINMAN, ‚van de Griekse en Romeinse spelen, waar in de overwinning voor ’t volendigen en afkampen toegegeven werd.”] De prijs is klein, De waarde is rein. Deugd is zichzelf een prijs. (Zie DEUGD. Die met de duivel wil plagen, moet een prijs verwachten. (Zie DUIVEL.) Die van de markt komen, weten den MARKT.) Die waand zich wijs, heeft van zotten prijs. 8 Die waar houdt geen prijs. Eene weigerende dochter vermindert baar Zie DOCHTER.) Elk geldt zijn prijs, zei Salomo, als hij in zijn planten staat. (Zie PLAATS.) 9 Het is al prijs, wanneer de ogen aanstaan Zie OOG.) Hij gaat hem in prijs te na. 10 [ Hij verduistert eens anders roem.] Hij heeft het prijs gemaakt, 11 Hij stelt er geen prijs op. 12 Koop voor zoooo kleinen prijs, als gij kunt. 13 Men moet zijn waar op prijs houden. 18 Prijs prijs. 14 [Dat is: prijs, wat een prijs verduistert.] Prijzen van de rijke vragen, Kan de rijke misbagen. 15 Te huis prijzen maken; van huis verkoopen, de markt is. (Zie HUIS.) Ter zijner prijs Bemint zot en wijs (af bee gaarne). 16 Trek ik een eens rijs, zei Jantje van Dan steek ik door de vreugd van nacht in 't spit. (Zie JANTJE VAN DER LIT.) Twee kooplieden kennen wel de prijs van een (Zie KOOPMAN. Van der ondankbare logis hield men nog noch vroeger. (Zie za) PRINZ. Bij principe rijkt zij van te "die anders heeft. ii; Adag. Thesaurus bl. 4. Bruyn bl. 139. Van der Venne bl. 368. 4de. Thesaurus bl. 38. Sartorius see. II. @. Van Waesberge Geld bl. 166. 201 prikken eten. yes met prikken, Daar mag je eens aan likken wel: als ze drijven, dan zijn ze gaar). (Zie DSSEN. moet de prikken levend houden. ex zal hem gebraden prikken koken. ken in de pan. (Zie Pan.) meent gij te eten? gebraden prikken? heeft hem eene pen (of: een’ prik) op den neus . (Zie NEUS.) is een mooije speldeprik. Hi doet een’ fijnen zet.) st mijn prik. Sceusel heb ik er net voor over.) den prik kan doodelijk zijn. (Zie NAALD.) et bet voor een prikje. Peet het op een’ prik. liken elkander op een’ prik. msten elkander op een’ prik. PRONK. is kwaad wrijven tegen den prikkel. (Zie de valt hard, de verzenen tegen de prikkels te Dit woord is genomen uit Hand. IX: DE JAGER toont, in zyn Taalkundige Hand- ding tot de Staten-overzetting des Bijbels, het woord verssen, aan, door de aanhaling Job 41:9en Joh. XIII: 18, dat „„wel. Taalkundig Woord. en »«lV. Verklaring. Geslacht. verdeelde zeggen, dat het woord in het en- Religieus niet in gebruik is.” seht tegen den prikkel. aan den prikkel stooten. PRINCIPALE. principle wordt eerstgedaagd, Als men over gen klaagt. (Zie BORG.) is principaal. principalen mogten het hooren. PRINS. het weer is, is men prins. ge een prins, jaag niet zoo sterk, Dat gij uzelf uw eigen werk. [ Dit spreekwoord bevat een waarschuwing tegen de overenthousiaste lust naar de jacht, waarbij gezondheid en welvaart wel eens worden geofferd. ] Gaat niets de vrijheid van het paard te boven, zoowel een prins als een lakei ter aarde (Zie AARDE.) Het slag, dien een prins doet, Wordt bij den jongeren hoop geboet. (Zie HOOP.) Een prins komt. [Men zegt dit van een krekel. ] Een koning, die ze houden kan; een prins, die er-heen kan. (Zie KONING.) Een prins moet twee gelijke ooren hebben. (Zie OOR.) PROCES. Het is voor den prins. [Dat is: men verkrijgt er voor zichzelf niets van. „Ik vrees niet," zegt TUINMAN, „of dit spreekwoord springt uit de hofdiensten, waar toe de onderdanen op hun eigen kosten aan de Landvorsten plagten verschuldigd te zijn. Van dat soort waren ook de heirvaarden of gemeene optogten ten slotte.” Hij heeft den prins (of: de keizer) gezien (gesproken, of: ingehaald). (Zie KEIZER.) Hij kijkt als een prins van bijenscheerding. (Zie BIEN.) Hij kijkt van verre, gelijk de prins van Oranje. (Zie ORANJE.) Hij leeft ervan als een prins, Hij maakt zich al te gemeenzaam met de edellieden, zoals een prins. (Zie EDELMAN.) Hij meent, dat de prins zijn meester is. (Zie MEESTER.) Hij staat niet op, al ware het voor de prins. Hij weet van de prins geen kwaad. (Zie KWAAD.) Hij zal uit liefde de prins dienen. (Zie LIEFDE.) Hij zit daar als een prinsenkind, dat verarmd is. Ik ben ook al elfmaal met de prins over de Maas geweest. Men kan wel dansen, al is het niet met de prins. 't Tij gaat zijn keer, 't Past op prins noch heer. Voorzichtigheid betaamt een prins. Wanneer een prins springt uit den band, Dan lijdt dikwijls het gehele land. Zingt de abt wel, de prior blijft hem niets schuldig. Probatum est. Eerst hangen, daarna proces maken. Goede vrienden in het hof maken een kort proces. Het ligt nog in proces, of het vlas of veren zal worden. Wanneer een zaak in proces ligt, dan is het nog 200 spoedig niet met de beslissing bekend, en het kan al vrij wat tijd aanhouden, alvorens men den afloop weet. Daarom wordt dit proces al jokkende op den baard toegepast, als de jongeling zonder grond zich te den aanzien vrij wat luchtig gedraagt. Het proces hangt aan den spijker. Om het uitstellen van een proces of een zaak aan te duiden, gebruikt men dit spreekwoord, en zulks, omdat men vroeger de gewoonte had, om de zakken, waarin administratieve zaken bewaard werden, aan den spijker te hangen; die daar dan voor langen tijd of wel voor altijd bleven hangen, ten koste van de zaken zelf, die niet werden afgedaan. Hij heeft zijn proces verloren. Witte 08, Witsen 238. Tuinman I. bl. 138. Tuinman II. bl. 133. Bartorius sec. VI. 49. Tuinman I. bl. 837, 350. Hij is in de geheimen van het proces ingewijd. (Zie GEHEIM.) Hij wint het proces met kosten en al. (Zie KOSTEN.) Hij zal geen processen in de wereld brengen. Om een hazelnoot zou hij wel een proces voeren. (Zie NOTEN.) Processen brengen geen min in. (Zie MIN.) Processen zijn kwade beesten: men kan er niet af, als men wil. (Zie BERST.) Verdrukte lieden verliezen altijd het proces. (Zie LIEDEN.) PROCESSION. In de processie gaan, daar de duivel het kruis draagt. (Zie DUIVEL.) Men kan niet luijen en met de processie gaan. (Zie MAN.) PROCUREUR. Dan leert men, hoe de advocaten en procureurs in den Haag aan den kost komen. (Zie ADVOCATE.) Noch advocaat, noch procureur Zien ooit hun eigen zaken door. (Zie ADVOCATE.) Oud advocaat, jong procureur: Dat is vooral de beste keur. (Zie ADVOCATE.) Proef. Dat is de proef op de som. 2 Dat is een bakkers proef, zei Govert, en hij dweilde den oven met een oude pruik. (Zie BAKKER.) De proef van een beuling is in het eten gelegen. (Zie BEULING.) Het is een broers proeven. (Zie BROEDER.) Het is een proefstuk. [Ten tijde der gilden moest elk ambachtsman, alvorens hij zich als baas kon vestigen, een proefstuk leveren, waaraan dan natuurlijk tijd noch kosten gespaard werden. Men past deze spreekwijze toe op voorwerpen, waarop niets is aan te merken.] Hij heeft de vuurproef ondergaan. Hij kan de vuurproef niet doorstaan. De vuurproef was uit het Heidensche bij- gelonf al langzamerhand het christiendom ın- je mens en had daarin, in de vijfde eeumw en ter, een’ grooten opgang gemaakt. Een’ aan- geklaagde, wien men niet van schuld overtuigen kon, liet men geblinddoekt over eenige glveijend gemaakte ijzers loopen. Liep deze proef goed af, dat is, had de aangeklaagde geen letsel van zijne wandeling bekomen, dan werd hij voor onschuldig gehouden ; maar etterden de brand- wonden, drie dagen na de procfneming (en dit was, zonder het plegen van bedrog, vrij natuurlijk meesitijds het geval), dan was hıj schuldig, en de a volgde op de wezentlijke of aangeitjgde mis . En dat noemde men het vordeci Gods! Daarom heet het nog, wan- neer iemand zich op eene overtuigende wijze van eene op hem rustende beschuldiging weet te zuiveren, en zijne onschuld klaarlijk aan den dag komt: Mij heeft de vuurproef' ondergaan. In het tegenovergestelde geval zegt men: Hij kan de vuurproef niet doorstaan.] — 1 Bancho-Pancga bi. 31. Bogrert bl. 96. 2 Galesbl. V. 8 v. Alkemade bi. 161. 6 v.d. Venne Foorb. bl.7. 5 Prov. seriosa bi. 38. Campen bl. 28. Onlebl, 8543. Witsen 363. Winschooten bl. 219. Maga- ® 7 Witsen BI. 202 sin 87. Modderman bl. 115. Schaberg bl. 71. 6 Servillus bl. 69. Bartorius bi. 187, 8 Gheurtz bl. (3. Wlisen 388, Tualnman I. bl. 4. Verz.47. v. d. Hulst bl. 17. v. Dayse bl. 199. v. Eijk bl. 8. Schaberg bi. 70. z PROFIS Men kent geene menschen dan bij de proel. { (MENSCH.) Op de proef goed bevonden. 3 PRORYVER. Hij is een poel wijnproever. * Proevers, bapt niet te happig. 4 PROFERT. Die het op de galg aanstelt, zei Joris, die een profeet en een martelaar. (Zie GALG.) Er moeten zoowel martelaren als apostelen (profeten) zijn. (Zie APOSTEL.) Het is alleen profetenwerk: van een klein kruikje vele vaten te vullen. (Zie KRUIK.) Het is een wijze profeet. (Zie BRUUT.) Het is profeten-drank. (Zie DRANK.) Hij doet beter om Mozes, de profeet. (Zie MOZES.) Hij heeft profeten-drek gegeten. (Zie DREK.) Het is een profeet, die brood eet. (Zie BROOD.) Hij heeft paardenkeutels voor profeten-bezien, (BEZIE.) Ik ben er nog maar een profeten-zoon. Ik ben, zegt Amos, geen profeet, Maar ik doe het. (Zie AMOS.) Lijkelijke lieden zijn halve profeten. (Zie LIED.) Wat doet Saul (of: Is Saul ook) onder de profeten. (Dit spreekwoord is genomen uit 1 Samuel 10 en 19 : 24.) Wij zullen er de weten van de profeten gens op nala. Dat profijt kan hij.wel in een’ wetsteen knoog Dat protijt steek ik wel in mijn oog. (Zie 006 Deze profijten kunt gij gemakkelijk in den 54 bergen. (Zie BUIDEL.) Een luttel voordeel is niet altijd profijt. 12 Een vriend, die vriend is om ’t profijt, Een luw, die in de oogen sch... (Zie 006.) Elk een let maar op zijn profijt. 13 Elk moet zijn profijt zoeken, zei de boeren-@ 'en hij 'gaf eene ton bier ten beste, op hoop de kinkels door den drank aan het vechten deu raken. (Zie BIER.) 9 v. Mjkbl.38. 10 v. Eijk bl. 18. 11 Campen bl. 51. Tuinman I. 1.18 85. v. Waesberge Ge)& bi. 165. Begmt ib 13 Groterus 111. bl. 143. Meijer bl. 8. 13 de Brune DI. 276. Adog. Thessuru tt & BFLT. ae Me . konıt, Leb ik goed op te Iaken (0f: te 1 deet het niet uit hast of nijd, Maar wel om been profijt. (Zie HAAT.) pet profijt, Die niet bedijd. beb er schade noch profijt bij. 2 proßjt guat de Beap ten altaar. en ALTAAR.) sart profijt, Maar op zijn’ tijd. 3 dezen hebt gij uwem dunk en uw profijt al fhus. (Zie DANK.) ; gen’ gierig’ mensch komt noch deugd noch mäjt, voor bij sterft: dan is de erfgenaam ver- id. (Zie DEUGD.) sanderen profijt benijdt, Die teert zijn bloed i% zija’ tjd. (Zie BLOED.) t is altijd geen profijt. 4 ei weinig of niet; die geen profijt doet, jest ook niet. 5 PROFISTERTIR. ki dat ding smerig, zei Grietje Viesneus, en ji bad een ae in hare hand, (Zie Ding.) BOL, beschut zijne prol. ProLoce. ge maaltijden en korte prologen prijst men meest. MAALTIJD.) ne dient deze groote prologe? 6 Pronk. Sta ik nu alvast te kijken, zei hij, en hij stond op het schavot te pronk. Dat is een staaltje, zei ik, een puikje, pronkje, of een juweeltje. Zo mooi als een paaschpronk. (Zie PASCHEN.) Zei Trijn, en zij moest op het rot te pronk staan. Het goed is niet te pronk. (Zie LAKEN.) Een ponker kan niet zo veel verpraten, als een handwerkster verslingen. Een sierlijke verwaarloosde meer dan een ponker. Een kaler jonker, Hoe grooter ponker. (Zie JONGER.) Is iemand een jonker om geld of om goed, Dan heeft ook een ponker, Die hij dienen moet. (MEDE GELD.) De prooi verre van huis, dan wordt ze dikwijks door de wolf verslonden. (Zie HUIS.) Kunnen jullie uw prooi verkrijgen. Op hun prooi, Alg de kraai op een schaap. (Zie KRAAI.) De kraai haar krassen liet, zij zoude ongemoeid haar prooi alleen behouden. (Zie KRAAI.) Veen kom dat een tenen ossen, goede prop voor het kanon. (Zie KANON.) Ook op de propen. Pragerge: het is een gat, of het hout in gehakt is. (Zie BIJL.) Proposta komt niet wel aan propos, zei een sapachtige. (BERVILUS.) Gerrit, en hij kreeg een drachma rottingolie. (Zie DRACHMA.) Het komt niet te propoost. PROPOSITIE. Ik heb wel een voorstel, maar geen enkele propositie, zei Jan oom. (Zie JAN.) Het vleesch is bij den Roomsche even zo snel uit de kuip als bij den Protestant. (Zie KUIP.) Hij heeft het, maar een ander gaat met de proviand naar de markt. (Zie MARKT.) PROVENIERSHUIS. 