title: Biographisch woordenboek der Nederlanden, bevattende levensbeschrijvingen van zodanige personen, die zich op eenigerlei wijze en ons vaderland hebben vermaard gemaakt
creator: Aa, A. J. van der
text: NYEVELT (Feedbeik vah Zoylen van), zoon van An- tonie van Zuylen van Nycveld, derde zoon van Fre- derik en Stephanie de Gruiter (1), en van Bernar- dine Grauwert (2). Hij was heer van Bylevelt en Hardenstein, lid der ridderschap van Utrecht. Van der Houven meldt *dat hij gerekend werd onder de driftigste, kragtigste en kloekmoedigate tegenstrevers van den graaf van Leyceater.” Hij stierf den 11 Mei 1597 en liet bij zijne vrouw Godefrida de Coning dochter van Godefroi, achepen en burgemeeater van Utrecht in 1525, 26, 27 en 28 geen hinderen na. Zijn broeder Bernard werd na zijn dood heer van Bijleveld en Hardeuateiu. Deze was ook lid der ridderschap van Utrecht en in 1577 Drost van Steenderen en huwde Mathilda van der Maath, dochter van Philips en Mathilda van Gracht wijk, bij wien hij hinderen ver- wehte. Zie Gailliard, p. 90, 91; Freachot, Arb. (fUlr. p. 68; Rar- mao, Jaarb. 1). 111 bl. 45, 85, 144; Te Water, yerb, d. Eäelen, D. IV bl. 309; van den Houven, UoU. Atoude Yrijieid, no. 170, 171. NYEVELT (Gtsbbet van Zuylen van), zoon van den vorige, vriend van Maurits van Nassau, die hem ann het hoofd der Nederlandsche troepen naar Oost-Friesland zond om de Oost-Friesen tegen graaf Enno III bij te staan. Hij huwde in 1608 Barbe de Greve, dochter van Herman, en . . .. van Kleef. Zie Gailliard p. 92, Familie berigt. (1) Hy was lid der ridderschap van Utrecht, heer van Bylevelt en Hinderstein. Hg komt onder verachillendc acten voor. (2) Dochter van Bernard, heer van Hardenstein en Weerdestein, eerste onderman der stad Utrecht (1471, 1473. 1476), en van Ceertrnid van der Ee m. Digitized by Google 399 NYEVELT (Hbbmak va.N Zoylbn van), zoon van den vorige, Uoutvester der domeinen van het graafschap Aurich. Hij atond in hooge achting bij Ulrich II, die peet van een zijner Zonen was. Waarschijnlijk was het deze Herman, die zieh als dapper zeeman onder Tromp, die 27 April 1643 met kapitein Verbeeck een koninklijk fregat van Duiukerken, gewapend met 24 kanonnen nam en vele gevangenen maakte, onder welken de kommandant Hocus Nikasius. Hij huwde Christina van Malbezijen en liet 5 kinderen na, onder welke Jacob (die volgt) Gijsbert, 16 Januarij 1639 te Aurich geboren, schepen van Rotterdam gehuwd 27 November 1675 met Geertrui Zeeghers van Wassenhoven, dochter van Jan, heer van Wassenhoven en Agatha van Berkel, gestorven 8 Maart 1701 en met zijn kwartieren Zuylen, Nye- velt, Malbezijen, Bodeghem, Greve, Zeeghers van Wassen- hoven, Berkel, Eamacker, Ram bij zijiie vrouw in de kerk van den Bergschenhoek begraven; Pieter, 22 Januarij 1645 te Aurich geboren, kapitein eener compagnie mariniers in dienst der Nederlanden in 1672, in 1682 ongehuwd gestorven ; Ulrich, peetekind van graaf Ulrich II, Ln 1646 geboren en vroeg gestorven. Zie Gaillisrd, p. 93, Chrom. Utr, Hut. Geteltch. jaarg. 1849, bl. 264 NYEVELT (mr, Jacob van Zoxlbn van), zoon van den vorige, 10 December 1640 te Aurich geboren, president van ’t bestuur, dijkgraaf en houtvester van de stad en ’t graafschap van Lingen. Bij den inval van den bisschop van Munster ging hij naar Holland, en werd bailjuw, raad en president burge- gemeester van Rotterdam en van wege deze stad gedeputeerd bij de Staten van Holland. Hij is vooral bekend door het oproer van 1690 te Rot- terdam, ten gevolge van het ter dood veroordeelen van C o r n e 1 i s Costerman, beschuldigd van een kraaijer of verklikker door- stoken te hebben. Het graauw plunderde cn vernielde zijn huis, en hij werd van zijn ambt verlaten, doch reeds in 1692, kreeg hij de eclatantste satisfactie, die een man van aanzien kon Verlangen. Hij werd niet alleen in zijn ambt bersteld. maar ook met / 150,000 gadedomageerd voor de geledene schade. De schrijver van het Beroerd Nederland en Wage- naar hebben de gescbiedenis van dit oproer breedvoerig ge- bockt, Bilderd ijk neemt er het stilzwijgen ovcr in acht, doch Prof. Tydeman wijdde er een Bijlage achter D. X in Bilderdijk (rescA. dei Vaderl. aan. Hem scheen het toe dat het tumult van een shiatkundigen aard en de hoofdofhcier Jacob van Zuylen vanNyevelt een körten tijd het slachtoffer werd van de heimelijke woe- lingen der Anti-Stadhoudergezinden ; hij een opregt voorstan- der van Willem III , met wien hij regtstreeks, later Digitized by Google 400 door tusschenkoniBt van Bentinck, over de belanp;rijk8te regeringszaken correspondeerde. Ook T. beschuldigt Wage- naar en zijne naschrijvers, ofschoon zij het voorgeval* lene vrij getrouwlijk opteekenden, van partijdigheid, die hij aantoont. Zcer groot is het getal pamfletten, pasquillen, ge- dichten en ook blaauwboekjes bij die gelegenheid in het licht gegeven, aangeplakt, uitgestrooid. Zij worden door Müller in zijn Bibi van Pamßetten op^enoemd, doch nog veel meerdere in handsch. en gedrukt bernsten bij de nakomelingschap van de hoofdschout. Jacob van Ny ev eit was ook een groot voorstandcr der regtzinnige leer Gailliard noemt hem, tun zdle fondateur de la secte des Pidtistes, secte qu’on lui reproche d’avoir souteuue ct favorisde avec trop d’ardeur en usant mdme de rinfluenca qu’il exer^ait ä raison des hautes fonctions, dont il dtait rdvetu.’’ Hij overleed 24 Junij 1695, bij zijne huisvrouw Johannna van Beaumont, dochter van Arnold, ge- heime raad van den Prins van Oranje en president van den grocten raad van Brabant en JohannaGoch 5 kinderen nala- tende: Arnold, geboren 2 Julij 1664, burgemeester van Botterdam en Buwaart in het laiid van Putten, vergezelde in November 1688 als edelmau Willem 111 naar Londen en was den 23 Febmarij 1689 bij zijne krooning tegenwoor<lig, huwde Martha Maria van Lichtenberg en overleed 10 Junij 1731; Johanna Christina; Arondine Maria, beide ongehuwd overleden; Herrn an geboren 28 October 1670 in 1693 secretaris van Botterdam, huwde 9 September 1706 Ida Adriana van Berkel, en Jacoba in 1696 gehuwd met Ploris van Baven. Zie H'aaraght. Verh. van'i gepatx. te RoU , too ten regarde na» hei tangen, examineren r» onthoofden van Cornetit Kotlerman, all van gheene daar Op ii gevolght. Door A. .)/. Roll. 16^0 40; Ferx. van einige SluHen en Beleihten, dienende toi ophelderingh ean het leven ende daeden van den hier en meeiier Jacob Zuylen van Nyeveli, ge- toeten hoofd-offic. der tiad Roll. Lord. 1690 4o. ; Crimin Rgtch van den Procur, Qener. van Holl., Zeel, en Wetl-Frietl. Op en jegent Jacob Zuylen van Nyevell, 1691 4o. ; Cond. v. Anita, in de zaketoor den Rogen Rade in Holl, lalitpendent lunchen mr, J. v. Z. — contra de Procur. Qener. enz. ’s Hage 1691 fol ; Beroerd Sederl. Holl, Here. 1690; Wage naar, Red. Hist. L. XIV bl. 122; Co r i- 8 i 0 r, Red. Gebeurt. Bilderdijk, Geich, dei Vaderl. 1). X bl. 845 V.; (äutker), Gerlof on V o r b u r g h, Alg . Rill. L. II bl. 205; Ger. van Looii, Red. Riit. penn. L. III bl. 507, 508 (penuing voorslellende den brand van het bnis van v. Z u / - len) J. F. M a r t i n 0 t, het Vereen. Red. bl. 337; M n 1 1 e r, Cat. V, Pamfl.-, Gailliard, p. 92; Coli, van Stukken rakende het tumult te Rott. en plunder. van het huii van den Bailliu mr. Jacob Zuylen van Ryevelt, deeli gedrukt, deelt mit. tn een zioare foliant in bezit van de familie Zuylen ; Rotlerd. Patquil en Zang- bund, qf verzam. van al de gedickten en paiquitlen en liedekent, ler gelegeuh. tan den oproer tot Rott onislaan, omtrent het uittoerpen van den heer van Zuylen van Ryevelt, geteezen hoofd-ojjtc. ald., en het ufbrj van deizelfi hutt tn hof, openb. aangeil. en gezong., neffeni Digitized by Google 401 ««I Kurie aant. der geealte» en getth. ier malerte dienende, tlierbii bekooren eenige brieven, die alle kenieek. dragen nan op tlraat bij de plunder. geladen te hebben, weleer in bezit van C. v, A 1 k e m a d e, cn P. V. d. S c h e 1 1 i n g; Cat. C. v. A. en P. v. <1. S. 1848 bl. 12 ; Roll, en Haagtehe aanteei., gedaan door J. Ouda.tn van 1663 — 1690 ms. t. 8. p. ; NYEVELT (Abnolu van Zoylen van), zoon van den vorige, den 4 April 1701 geboren, was luitenant generaal der cavallerie en gouvemeur van Grave, waar hij in i?69 stierf. Hij iiuwde Jacoba Erancisca, baronnesse Trip van Zui* telande, dochter van Baudewijn, kolonel van een regeoient infanterie en gouvemeur van Hulst en van Sara Elisabeth lleldewier, bij wien hij naliet: Johanna Adelaide, geb, 11 Junij 1738, ongehuwd, Willem Rudolf, geboren 17 October 1740, kapitein der cavalerie bij hct regement van Famars, ongehuwd; Sara Gerardine, geboren 17 September 1742; Wilhelmina Elizabeth, geboren 11 Maart 1764, gehuwd met Robert Douglas, zoon van Karel Ayton, lotd van King- lassa en van Christina Hapsburn; Johanna Wil- helmine geboren 18 Augustus 1747, gehuwd met Otto Geabade, luitenant kolonel der arlillerie; Jacob Josua, geboren 1 Mei 1755, in 1768 page van den crfstadhouder, in 1772 kapitein der garde te paard, in 1793 kinderloos overleden. Zie Gailliard, bl. 97, 98. NYEVELT (Paulus Jacob Zoylen van), zoon van Jacob (geboren 17 Jannarij 1739 president-wethouder van Rotterdam, gestorven 10 Maart 1805), en Adriana Maria Cornets de Groot, eene regclregte afstammelinge van den ambassadeur Pieter de Groot en alzoo van den onsterfeüjken Hugo, schrijver van hct onvergankelijk werk over het regt van oorlog en vrede, den 10 Augustus 1775 geboren, werd kolonel en kapitein ter zee, overleed 14 Februarij 1855, huwde 1. Johanna Jacoba Theodora Bichon, 2. Gerardina van Wes- tree n e n , doch liet geen hinderen na. Zie Gailliard, p. 100. NYEVELT (CoRNELTs van Zoylen van), broeder van den vorige, werd den 3 October 1777 geboren, was ridder en tresaurier der orde van den Nederlandsehen Leeuw, bckleedde verschillende diplomatische betrekkingen, en was o. a. secre- taris van legatie tc Napels en secrebiris-generaal van hct depar- tement van biancnlandsche zaken. Hij huwde Catharina Geertruida Bergsma, dcchtcr van Ennius Herman, raadsheer bij het hooge geregtshof te ’s Hage en B o r t b a Bourna Schultz, Na ziju dood hertrouwde zij metHen- 26 Digitized by tiOOgle 402 ilrik, baron Collot d’Esoury oveilecd 26 NoTcmber 1852. Zie Gailliard, p. 100. NYEVELT (Hugo van Zotlen van), broeder van den vorige, Heer van Nieuw-Beijerland en ’a Gravenambacht werd den 7 JuHj 1784 te Rotterdam geboren. In Maart 1800 werd hij als Student te Utrecht ingeschreven en verliet in 1803 de akademie, na het verdedigen van een »pecimen academicum exhibeni observationes quasdam de munere Legatorum 4o.) dat doorslaande bewijzen van niet gewone belezenheid, goeden smaak, scherpzinnigheid en vernuft gaf. Het werd dan ook met toejuiching ontvangen. Hij was advocaat by het hof van Gelderland, toen Gerard Brandtsen, tot ambassa- deur bij keizer Napoleon benoemd, hem den voorslag deed, hem nnar Farijs als »particnlicr secretaris werkzaam aan de legatie’’ te volgen. Hij nam dit voorstel met erken- telijkheid aan, en verkreeg bij beslnit van 1 July 1805 den rang van kapitein bij den generalen staf, met verganniug het uniform en de andere onderscheidingsteekenen aan dien rang verbanden te dragen. Smartelijk viel hem eenige maanden later de taak den raadpensionaris Schimmelpenninck de tijding over tc brengen, dat het besluit van N a p o 1 e o n, om zijn broeder Lodewyk tot koning van Holland te ver* heffen, onherroepelijk vast stond. Niettegenstaande deze ver- andering van een regeringsvorm, bleef de ambassadeur B r an t- sen, en nevens hem, zijn secretaris, na kortstondige afwezig- heid, bij voortduring te Farijs, tot dat die den 20 Maart 1807 tot secretaris van legatie, later tot charge d’affaires, tc Madrid werd aangesteld, van waar hij eerst, ten gevolge van de inlijving van het koningrijk Holland en het Fransche keizerlijk iu 1810 naar het vaderland terugkeerde. Hetkeizer- lijk besluit van 12 Mei 1811 benoemde den toen ambteloozen diplomaat tot adjunct-maire van zijne geboortestad Rotterdam, »in welke qualiteit (betuigde hy later) ik aan den Heer M a r i- vault, directeur van politie, zoo weinig genoegen gaf, dat ik in 1812 niet weder op het tableau der Municipalitcit verscheen, en zulks tot mijn groot genoegen, werdende alzoo geheel vrij, om mij pro viribus et pro aetate (ik was in 1813 reeds dertig jaren oud) aan te sluiten aan de zeer confidentiSle bera> mingen van G. K. van H o g e n d o r p c. Ook vermcldt de eerste zijn naam onder die der leden van Digitized by Google 403 ]iet nieuw Stedelijk bestuur van Rotterdam. Doch rreldra riep bet aandenken aan zijne diplomatische antecedenten hem tot zijn gewoneii werkkring cn op een mecr uitgestrekt veld terng. Bij Beslnit van 11 Januarij 1814 werd van Z uy 1 e n aangesteld als commissaris diplomatiek bij de commanderende generaals der geallieerde en der Hollandsche troepen in BelgiS, tot aanmoediging en bevordering der goede gezindheden van de ingezetenen van dit land. Als zoodanig volgde hy het hoofd* karakter van den Friiissische luitenant>generaal von Bu low, in een tijd, toen Bergen>op>Zoom zieh nog in ’s vyands magt bevond en Antwerpen door C a r n o t werd verdedigd. Den 18 Junij 1814 kreeg hij de benoeming tot buitengewoon gezant en gevolmagtigd minister aan het Hof van Zweden, tot het weder vastsnoeren van de oude banden van vriendschap cn handelsvcr- keer tusschen de beide rijken. Al ras echter kwam daarbij eene gewigtige cn ingewikkelde zaak, de onderstcuning namc* lijk, die hij op last der Nederlandsclie Kegering, aan de hon* ders van obligatien ten laste van het Zweedsche rijk, als wier vertegenwoordiger VV. (j, van de Poll handelde, moest verleenen, In Pebmarij 1816 verliet van Zuylen het gure en harre Noorden, cn reeds eenige maanden geleden tot het gezantscliap te Madrid bestemd, begaf hy zieh in Junij daaropvolgende op reis naar het bekoorlijk Zuiden. In de hoofstad van Spanje aangekomen, trof hij er het Hof niet aan, maar volgde het eerst naar Guadalaxara, daarna naar Alcala de Henares. Hier, op eenige uren van Madrid, slaagde hij er in, binnen eenige dagen de laatste hand te leggen aan eene reeds te ’s Hage door den generaal Don Miguel deAlava en den Nederlandscben minister van buitenlandsche zaken, den baron van N a g e 1 1, tot zekere hoogte gevoerde ondethande- ling over een definitief verbond ter beteugeling der met onge- wone stoutheid gepleegde en dagelijks toenemende zeeroove« rijen van de Barbarijsche staten Algiers, Tunis en Iripoli. Op den 10 Augustus Werd het gedenk waard lg traktaat geteekend, dat, hetzij dan wegens den goeden stijl en de zorgvuldige bepa> ling van den Casus foederis, hetzij als voorl^eld van eene ridderlijke en belangloozc politick, die meer de zaak der mcnsch* heid en der in slavenboeijen naar vrijheid en verlossing smach* tende christenen beoogde, dan wel ängstig en naauwiettend het meerder of minder stoffelijk voor* of nadeel beeij- ferde, in den Ouide Diplomatique van Ch. d e M ar ten s eene welverdiende plaats gevonden heeft. Den 22 September 1829 verliet hij Konatantinopel, en nam met de oorlogsbrik de Echo, vervolgens met het fregat de Javaan de terugreis naar het Vaderland aan, en werd met bijzondere onderscheiding te Maltba en aan het Eransche Hof ontvangen. Binnen het jaar na zijne wederkomst uit het Oosten, ten gevolge van dun gevvelddadigen afval van Belgiö, en van de bedenkelijke wending, welke de ter kwader ure ingeroepen tussohenspraak der tweede Londensche conferentie voor den Koning der Nederlanden nam, achtle Willem I de toevoeging van den met verlof hier aanvvezigen ambassadeur aan den begaafden Falck wenschelijk. In December 1830 ging hij voor eene, door de maatregelen der regering en ver- tegenwoordiging beide reddeloos bedorven zaak, naar Engeland, en bleef er schier zonder tusschenpoozen tot het voorjaar van 1838 »een tijd vol onvruchtbaren arbeid en inspanning, vol kwelliog, kwade trouw en beginselloosheid.” Zijn ontslag ging gepaard met zijne benoeming tot Minister van Staat, als een blijkbare hulde aan zijne zeldzame bekwaamheid en bedrij* k Digitized by Google 405 vigheid. Hiermede sluit zijne eigentlijke diplomatische loop- baan, ofschoon de berhaalde waarneming van bet interim der buitenlandsche zaken, de te Wiesbaden in 1839 gesloten con> ventie wegens de regten der Nassausche agnaten, en de buitengewone zending naar Brussel en Parijs ter aankondiging der troonsbeklimming van Willem II bet vermoeden had doen veld winnen, dat geen ander dan de baron van Zuy- len, bij de aftreding van den minister Vers to Ik met de leiding der diplomatische aangelegenbeden zou belast worden. Men had zieh bedrogen. Aan het hoofd der zaken van de Hervormde en andere eerediensten, uitgezonderd de Koomsch Ketholyken, werd Hugo Baron van Zuylen van Nyevelt geplaatst. Alleen in September 1841 werd Verstolk van Soelen door van Zuylen vervangen, doch slechts voor den körten tijd van eene maand. Van Zuylen was minister van 1 Maart 1842 tot 15 Maart 1848. Zonder mocite of naberouw zeide hij toen het openbaar leven vaarwel en sleet sedert des zomers zijn dagen in de omstreken van Haarlem op Duin-en-Berg, tegenover de bonwvallen van het huis te ßrederode, of wel op Meer- vliet, nabij Velsen, rüstig en tevreden, zoo als weleer zijn voorzaat Pieter de Groot. Een niet gering deel van zijn tijd werd met schaars geevenaarde vlugheid aan een zeer drukke briefwisseling besteed opmerkelijk door den lossen en puntigen stijl, gelijk door de rijkdom van de daarin behandelde zaken. Ook vervaardigde hij toen het Memorandum betrekkelijk zijne diplomatische verrigiingen in Junij, Julij en Augustus 1831 als Mede-Plenipotentiaris ter Londensche Conferentie, dat hij, ter wederlegging van eene eerroovende aantijging in het werk van den graaf van der Duyn en van den baron van Grovestins voorkomendc, in de Fransche taal vervaardigde en liet drukken, doch niet in den handel gaf. Met stilzwijgen mag dit niet worden voorbijpgaan, dat zijne vaderlandslieven- de zorg en waakzaamheid in de stille afzondering van het staatsbedrijf, niet insluimerde; dat, bij gelegenheid der voor- dragt van wet ter voldoening der veel besproken »Knssische schuld,” zijne tijdige en doeltreffende herinnering aan de con- ventie van 16 November 1831 der Natie en hären verte- genwoordigers de oogen heeft geopend. Zoo was de avond van zijn leven nog aan het welzijn van den Staat gewijd. Hij overleed den 18 Maart 1853. Vier dagen later sprak Ds. Hnydecoper bij zijn graf. »Hij was een goed man, vol liefde, van een beminnelijk karakter, een menschen- en ook een kindervriend. Hij was een nederig en waar Christen. Nooit heb ik hem te vergeefs voor ongelukkigen gevraao-d ; menig een lijdenden en behoeftigen heb ik door zijne hand mögen helpen; weldoen was zijn lust. Zoo leefde, zoo stierf hij.” Behalve da genoemde geschriften en eenige toespraken (niet in den handel) heeft de baron van Zuylen geen geschriften Digitized by Google 406 van zijne Imnd in het liebt, gpgeven, doch hij liet belaugrijke memoridn betreffende zijn vcrsebiUende gezantschappen na. Hij was een voorstander van knnsten en wetensebappen en traebtte beider bloei naar zijn vermögen te bevorderen. Aan bet konink- lijk Nederl, Instituut schonk hij eenige bclangrijkc boekwerken; de hoogleeraar Vreede droeg hem zijn Eussische Schuld, Dr. S c h o t e 1 zijn Abdy van Rijnsburg op. De Maats, van Nederl. Letterk. te Leyden benoemde hem tot lid, en droeg, aan den hoogleeraar Vreede de taak op ’s ranns leven voor bare jaarboeken te besehrijven. De koning der Nederlanden benoenade hem in 1818 tot kommandeur der Orde van den Nederlandschen Leeuw, Karel X tot Grootkruia der orde van het legioen van eer. In 1810 werd hij Grootkruis der orde van Karel III van Spanje, in Augustns daaraanvolgcnde van de Turksche Orde van Nechan Iftihar, in Januarij 1846 van de Poolster van Zweden. Ook ontving hij van George IV, en keizer N i c 0 1 a a 8 prächtige gouden snuifdoozen met jaweelen omzet. Zijn portret is op steen gebragt en door hem, behalve aan bloedverwanten, aan sommige ambigenooten en diplomaten vereerd. Hij huwde den 12 Maart 1823 jonkvrouwe Cornelia Adriana Boreel, die hem eene dochter schonk, een half jaar later reeds overleden. Zie Baron de Keverberg, Du Royaume det P. S, T. I. p. 25, 26, 114 — 116, 118 — 121; de Torrono, Hiit . du toulivem. du la Guerre ei de la Reuoluiion d’Btpagne, T. I. p. 135 — 145, T. II. p. 103—105, 122, T. III. p. 6, T. V. p 46, 488; Capefigne, Ucnmei <PBtai de VEurope, p. 351 — 381; Ch. Withe, Reo, Beige, 1830. T. III. p. 274; Lord Holland, Souv, Dipl. 1851. T. V. p. 80, 82; Oailliard, p. lOI suiv. ludepeuäauce Beige, 26 Mars 1853, Revue det deux moudes, 1 Avril 1853, Chronique p- 198 (ed. Paris). JouTu. det Debalt, 24 Juilict 1S29, 24 etc. 25 Nov. 1829. Couservaliont~£exiiou der Gegenwart, Leipzig (Brocklians) 1841. S. 529 ff.; von Hammer Purgstall, Getch. det Osmanitehet Reichet, T. IV. S. 158 ff. Mem. det Kömgl. Preutt, Getier, L. Freiherr von W'oltogeu, (Leipz. 1851) S. 247. Corretp, Deip. and olher papert. of vite. Catielreagh, Third Seriet, vol. l (IX) 1853 p. 100, 153, 194, 220, 249, 236. II (X) p. 209, 253, 194, 226, 261, 307, 503; Koninil. Alm. v. dr jaren 1808 en 1802; Konijnenbnrg, Nal. Gedenii. der Ned. XJnie, 's Gravenb. 1816 bl, 160; Staart. Jaarb. v. h. koningr, der Ned. voor 1816 D. I. bl. 84, 128; 1820 Ü. I. bl. 56, 56—60, 1821 D. II. bl. 52 — 61; van Dijk, Rep. hitl. et Chronol. detTrait. eonelut par la Holl. p. 294; Ch. Martens, Guide Diplom. T. II, p. 117— 121; Snonckaert van Sch an barg, sur/«s3/>n.pu57. (1833) p. 105; de Grovestins, La Conf, de Loudr. et Guillaume I, Paris 1844 p. 15; Bosscha, AVrf. Bold, te land. D. bl. Dez. Lev. V. Willem II, bl 654, 641, 717; Thorbecke, Aant, op de Orondw. (.\rt. 194) H. II. bl. 232; Mr. G. Groon van Prin- sterer, Ferteheidenh . over Slaaftr, en Polil, I). VI. bl. 256 — 258; Vreede, Berinn. van een Staataman betreikeliji de verheffing van Willem I toi Souverein Forti der Fereen. Nederl. \iaH. 1850; Vreede, de Ruit, Schuld, bl. 4, 15; Jaark, voor het Kon Ned. lutl, 1847, bl. 104; Dr« Janssen, Betckr. der Orieitche, Romeimche en Digitized by Google 407 Elrtritehe Monumente» van hei Mtueum tan Ondheden te Leyden. I 118, IBS, 278; Dagilad van Z-Holland en ’t Gravenhage-, Nietnee JLoii. Cour. 26 Haart 1853; Tijdgenoot 21 July 1842 bj. 375 volgg 1843, bl. 487 Tolgg. 7 Sept, 1848 bl. 495, 649 Tolgg. 571 en 6 Junij 1844. V 365; Nederlander, ilmst. 1861 no. 248, 254 OD lateren ; V r e e d o, Levensberigt vvn Hugo Baron van Zuylen van Nyevelt, achter Vertl. der Jaarl. Ferg. d. Maaltvh. van Ned. LeUerk. 1853. (waaraan hoofdzakelijk ons opetel ontleenden); Kobue en de Rirecoart; L. Bnonap. Getehiedi. Ged, NYEVELT (Phiuppds Jduüs van Zdylkn van) broeder van de vorige, werd den 20 April 1785 geboren. Hij was beer ran Hin- derstein, lid der riddersebap .van Utrecht, gedeputeerde van deze aan de ataten dezer provincie, kamerbeer van den koning der Nederlanden, luitenant kolonel in dienst van Holland, ridder der militaire Willemsorde, buwde Frederica Maria, gravin van Bylandt, geboren den 25 November 1784, doebter van Otto Willem, graaf van Bylandt, beer van Marienwaard, en van Caroline, baronnesse van Wassenaer van Star- renburg, weduwe van 1. Maarten Adriaan, baron van Brak eil en 2. van Willem, baron van Spaen la Lecq., burgemeester van Eiburg. Zij stierf te ’s Hage, 5 October 1808. Zie Gailliard p. 105. Familiepsp. NYEVELT (Jan Adbiaan van Zdylen van), zoon van Jacob Zuylen van Nyevelt en Adriane Marie Cor- nets de Groot, lid der riddersebap van Friesland, geboren den 25sten Augnstus 1776 te Rotterdam, was griflier der Staten van Holland, toen hij b^ kon. besluit van 3 Nov. 1826 benoemd werd tot gouverneur van Priesland, welke betrekking bij rnim 13 jaren eervol bekleedde. Hij werd commandeur der orde van den Nedcr- landschen leenw. Hij buwde Ouirina Catbarina Petro- nella Teding van Berkbout, doebter van Jan en Elisabeth van Sypesteyn. Hij overleed den 29 Maart 1846, nalatende: Elisabeth Sophia Cornelia, geboren 4 September 1815; Adriana Maria, geboren 18 Februarij 1819, Staatsdame van prinses Frederik der Nederlanden te ’s Hage, huwde 5 Augnstus 1847 Willem Dirk Arnoud Marie, baron van Brienen van de Groote Lindt, geboren te Amsterdam 5 Maart 1814, kamerbeer van den koning der Nederlanden, lid der provinciale staten van Zuid-Holland, ridder der orde van den Nederlandschen leeuw, groot-officier van de orde van den eikenkroon, ridder der orde van St. Jan van Jeruzalem enz., gestorven te ’s Hage, den 9 April 1868; Hugo Ferdinand, geboren 1 Maart 1821, kamerbeer in (1847) van den koning der Nederlanden, lid der provinciale staten van Zuid-Holland, ridder van den Nederlandschen leeuw en van de orde van Leopold, koning der Beigen, den 5 Jan. 1853 te ’sHage gehuwd met Wilhclmine Louise Frede* Digitized by Google 408 rika, gravin van Limburg-Stirnm; Anne Jean nette Pe> tronella, geboren 16 Augustns 1822, den 20 November 1846 gehuwd met H ngo, baron van Rep ela er van Driel; Quirl ne Catharine, geboren SO December 1823; Jacqueline Elisabeth Susanna Henriette, geb. 21 Nov. 1828. Zio GailUard, bl. 106, 107 Eckhoff, Gejch, can Friesl. bl. 441, 500. Familicpop. NYEVELT (Philip Julius v.4.n Zlylen van), zoon van Jacob en van Adelaide Johanna Timracrs, werd 9 Januarij 1743 geboren, trad in 1767 als volontair met den rang van körnet in cen regiment karabiniers in dienst, werd spoedig ritmeester, vcivolgens majoor, en later luitenant kolonel in het regement dragonders, in 1703 belast met de organisatie der kavallerie en tot generaal-majoor benoemd. Bij gelegenheid van den inval der Engelschen en Russen in Noord-Holland was hij aanvoerder van den linkervleugel van de Bataafsche krijgs* magt, sterk 5236 man en was gekantonneerd in de dorpen tusschen Calantsoog en Alkmaar. Hij onderscheidde zieh door dapperheid en militaire talenten, werd den 21 Augustus 1799 gekwetst en den 10 December daaraanvolgende zijn paard door ’t vijandelijk vuur hem onder ’t lijf weggeschoten. In 1804 werd hij luitenant-generaal en gouverneur van ’s Hage cn bchtereenvolgenden onder Louis Napoleon, maarschalk van Holland, militair-commandant der provincie Holland en Utrecht, groot-kamerheer en groot-ceremoniemeester aan het hof, president van den hoogen road van adel, gouverneur der militaire scholen. Na de vereeniging van Holland met het Fransche keizerrijk, faenoemde Napoleon hem tot senateur cn graaf van ’t rijk, cn als zoodacig teekeude hij in de gedenkwaardige zitting van den Senat Conservateur, 6 April 1814 het nieuwe ontwerp der Fransche constitutie, die het gouvernement monarchaal en erfelijk en L o> dewijk XVIII tot koning verklaarde. Na den at'stand van keizer Napoleon, behicld hij den rang van luitenant-generaal en koning Willem I verleende hem den titel van graaf voor hem en zijn mannelijke nakomelingen. Hij paardc aan uitstekende wetcnschappelijke kennis, de be- minnelijkste hoedanigheden en gaf verschillende werken in het licht, die van de eeiste getuigden, o. u. Traile de la Superiorite aux ichec», avec planche», 1798, meer- malen herdrnkt en in verschillende talen overgezet. Tot zijn eer werd te Zwolle bet schaakgezclschap van Zuylen van Nj/eveltge- sticht, dat nog bestaat. L'AUracüon detruite par le mouvement primordial, ou Theorie nouvetle du coura des corps celestea et du mouvement, ome de planchea, herdrukt Brussel 1826. Na meer dan een halve ecuw de uitstekendstc burgerlijke, diplomatische en militaire ambten bekleed te hebben, stierf bij te Utrecht 20 Februarij 1826. Digitized by Google 409 Hij was grootkruis der orde van de Uuie, der koninklijke orde Tan den gouden adelaar van Wurtemberg, officier van het legioen van eer, enz., en huwde met Clara Helena, dochler van Hendrik Wacker van Son en Anna Sophia van Hollebeek. Zijn kinderen waren: Adelaide Johanna, geboren 16 Maart 1780, gehnwd met Frans Steven Karel, graaf van Eandwijck, en overle* den 185.. ; Susanna Henrietta, geboren 1781 ongeiiuwd gestorven, Pieter Hendrik, geboren 1 1782, kommandant- generaal van Luxemburg, gehuwd met zijnc nicht Susanna Martha van Zuylen van Nyevelt, dochter van J a- cob en Adriana Maria Cornets de Groot, den 6 Maart 1817 gestorven, kinderen nalatendc: J u 1 ia, geboren 14 Decemher 1783, gehuwd met E w o ud, baron van Vredenburch, staatsraad, gouverneur van Noord-Bra- bant, vervolgens van Zeeland, kommandeur der orde van den Nedcrlandschen leeuw; Johanna Maiia Catharina, geboren 28 September 1786, gehuwd met Alexander Jacob, baron van Spaen van Biljoen, heer van Biljoen en Hengenberg; Arnoud Jacob, geboren 9 November 1788, majoor der kavallerie, ongchuwd te Batavia overledeu; Hen- riette Catharina, geboren 4 Maart 1792. Zie C. van der Aa, Geichiedmitvandenjongtl geeindigdtn oarlog, Amst. 1806 D. VII; L. C. Vonk, Geschiedenit der landing van het Engeltch RuuUehe leger in Noord^lIoUond, Haarl. I80l. 2 d. Ge- ichiedk. heeehontv. tan den Oorl. op het grondgeb. der Bat. Rep. ia 1799 door den luil.-gen. baron Xrayenhojf. 1832. Veldt. tan den gen. Bruce ent. betr-hreven door een offle. tan lijn elat.-maj. Vit het Fr. Haarl. 1802; M. Domas, Pricit dee Evenement ni/i/, etc. Pa- ris 1800 T. 1. lliit. de la camp, faite en Holl, trad. de V Anglait par M. Mae •earthy, chef de bataill. ePlnfant. etc. Paris 1810. The Uittory of the campaignt in Germany, Jtaly etc, tu the yeari 1799 to 1799. Jjond. 1812 4 voll. 8. Narrat. of the Duke of Yorkt camp, in Förth- Holl, in 1799 in the Fatal and military magae. p. 1; E. Walsh, Farrat. of the Exped. to lloll. etc. London 1800 4®. Feldzug in Ford- Uoll. im Jahre 1799 nach dem Englischen der If’aUh, bearbeitet von .Venu ton Minutoli, ßerl. 1810. Bosseba, Federt, heldend. te land. 11. 111, bl. 166, 173, 209; Gailliard, p. 200 soiv. Ann. des hornmes tat. et cel. Brox. 1828 p. 228. Courier des P. B. tfi- 5 7. 26 Pebr. 1826. Koch, Codex des Schaehsp. Inl. p. 44; W. Lours, Elementsof the game of ehest; III. London Feiet 31 üct, 1850. Alg. Hand. 5 July 1851. fett oter den graaf van Zuylen van Fyevelt tooral in betrekking tot tijne Verdiensten omtrent het tchaaktp. NYEVELT (Steven van Zcylen van), zoon van Willem heer van Snaefburg (1), en Maria van de Vijvere, werd (*) Zijn grootvador was Steven, jongste zoon vaii Frede- rik en Uidcrica ran M a a r s s o n, in 1441 dijkgraal on atadbouder van Leonen van het graal'scbap Leordam, en ilelwicb van Acquoi. Zijn vader Froderik, in 1485 geboren, gehnwd 1. met Lucio van Bnchel. 2. met üornclic van Aspereo Digitized by Google 410 den 4deu October 1603 te Utrecht geboren, was lid der rid* derscbap dier stad, deed eene reis naar Rome en keerde na eene afwezigheid ran 20 jaren tcrug. Hij huwde den 16den Januarij 1641 Adriana Botter van Snellen berg, ge- boren in 1607, gestorven 6 September 1651. Hij overleed den lOden Februarij 1657 en liet deoe dochter na, Maria Anna, geboren 24 November 1644, 7 October 1664 te Utrecht kinderloos gestorven. In een Treurdicht over het afsterven van de hoog edele geborene Jvßrouw, Mejufvrov.w Maria Anna van Zuylen van Nievelt, Vroutoe tot Snaephburg, gerast binnen Utrecht op den 7 October 1664, door M. v. B., wordt zij genoemd: ibet rooseken van hct Sticht, het bloemeken van Nieveit, die in eigendom had so veele landen en kasteelen. BO kostelycke schatten; zy was so ryck, so edel, so schoon etc. Haar oom Pieter Frederik van Zuylen van Nye- Veit was haar erfgenaam. Zie Kok, Woord. D. I. bl. 198, n. XXII. bl. 38-40. D. III. bl. 1138 — 1139; liachione. Bei. der Ned. A. bl. 285, 286; van Xieenwen, Bat. Ul. bl. 847—849; van der Monde, Tijdi. voor Ulr. Hut. 1836. bl. 407, 408, 1837. bl. 20, 26, 161, 172, 240, 243. Dez. Biit. van Vir, bl. 99; Teg. Staat van Vtr. D. I. bl. 206. Goodboeveo, CAron. bl. 226; Frescfaot, Noil. <CVtr. p 38. Gailllard, p. 114 sniv. NYEVELT (..... van) was burgemeester van Utrecht, tijdens de kortstondige regering van den bisschop Hendrik van Beijeren. Hij bezocht ten jare 1527 gemelden bisschop, Wiens krijgslieden de Utrechtsche burgerij niet wilde binnen* laten, ten einde eene ovcreenkomst, zoo mogelijk te sluiten, te Oostbroek, waar de bisschop zieh toen ophield. Zie van der Cbjt, de Manien der iiii. van de Aeerl. en de itad ütrecAt, bl. 253. NYEVEEN of Nieveen, een der verbondene edelen, van Wien niets meer bekend is. Zie to Water, verb. d. Edelen, D. III. bl. 163. NYEWAEL (Daniel tan), secretaris van Utrecht, koos in de geschillen tusschen David van Bourgondie en Gijsbert van Brederode de zijde des eerstgenoemde en werd diens* volgens in 1456 voor zijn leven lang ter stad uitgebannen ; terwijl daarbij levens bepaald werd, dat hem nooit zou worden toegestaan, met eenen nieuwen bissehop weder in te körnen. Zie Bur man, Vtr, Jaari, D. II. bl. 314. van Vuren, Zijn vader Steven, beer van Snnefbarg, geboren 10 Angnstos 1530, lid der riddersebap van Utrecht, gebnwd 1. met Cornelia van Uostrnm. 2. met Johanna van Krnel. Hij zelf werd 23 Jnlü 1563 geboren en bad in tweede buwelijk W i I h el mina V a n Biobeck. Digitized by Google 411 NIJHOF ( ), luitenant kolonel, na den dood von den kolonel Merwede, annvoerdcr van het Nederlandsche regimeut in 1626 door de Statcn aan den koning van Dene- marken ter hulp gezonden, dat zoo zeer decide in de nederlaag, welke Mansvcldt, aan de Dessauerbrug von Wallenstein onderging, dat hct bijna geheel vernield werd. Ook Nijhof liet het leven op het slagveld. Zie Bosscha, Neerl. Held, ie Utnd, ü. I. bl. 421« NIJHOFF (JoHAN)of Nieuwhoff. Zie opNIEUWHOFF. NIJHOFF (Willem van) of Nyeuhoff, kapitein ter zee, zoon van den kapitein der Infanterie Hugo v a n N ij h o f f en van Maria de Co n in ck, werd in September 1613 geboren, den 29 April 1637 kapitein ter zee, overleed 4 Julij 1653 in de Middellandsehe Zee op het schip Koevorden, en werd begraven tu Livorno. Hij was gehuwd met Isabella Margaretha van der H|eyden, waarbij hij zeven hinderen verwehte, als : Catharina, gehuwd met Hendrik van Tholl, kapi- tein ter zee. Wilhelmina, gehuwd met Abraham Ferdinand van Zijll, kapitein ter zee. Hugo, geboren te Amsterdam, 4 Februarij 1636, kapitein ter zee 3 JanuariJ 1659, sneuvelde 14 Augustus 1665. Zijn lijk werd aan den Burg te Texel begraven. Dirk, geboren 1640 of 1646, luitenant op het schip Koe^ vorden, bleef in een geveebt op den 7den Junij 1669, nadat zijn regterhand afgeschoten en het schip in brand geraakt was. Willem, geboren 12 Jun(j 1652, kommandenr bij de ad> miraliteit te Amsterdam 20 Junij 1675, overleden te Amster- dam 14 Januarij 1681, te Texel begraven. Hij was gehuwd met Margaretha Tholinx, waarbij Arend Willem, geboren 8 October 1676, kommandeur ter zee bij de admira- liteit te Amsterdam. Ilij overleed ongehuwd in de Middellandsehe Zee, en was de laatste mansoir van zijn geslacht. Johau, geboren 15 Augustus 1656, kapitein ter zee, ge- huwd aan Catharina Beckx. Zie J. C. de Jonge, Neürl. Held, ter zee, D. II. d, bl, 352. Farn . Pap. NIJHOFF (J.sooB Lodis), zoon van Paulus Nijhoff werd 10 Aug. 1782 te Arnhem geboren, studeerde te Utrecht werd in 1805 predikant te Druten, en hetzelfde jaar te Ooster- beek, eindelijk in 1817 te Gouda, waar hij 18 December 1844 in den ouderdom van 68 jaren overleed. Hij huwde Aletta B rou wer. Hij gaf in het licht: Twacdfial Leerredenen, Arnhem, 1831. Uet is beter ie vollen in de kand dez Heeren, dan in de Digitized by Google 412 handen der mentchen, Ben woord ter leiding der gedachten bij de ihana heerackende tiekte, Brief aan eenen vriend, aangaande het achrijven van C. H, van Senden, predikant te ZwoUe, en hetgeen deswege voor~ kamt in de Bijdragen tot Bocken- en Menachenkennia, verea- meld door J/r. P. S. Schult en A. van der Hoop Jr. Illde deela, IV de atuk, Arnhem, 1835, gr 8o. Het kruia van Chriatua onte eenige roem, eene overdenking op den Goeden Vrijdag, met eenen voorafgaanden brief aamijne medebroedera in de Evangelie bediening ovtr het prediken der lÄjdenageachiedenia, Gouda, 1840, gr. 8o. Nagelaten Leerredenen, Arnhem, 1846. Zie Boekz, d. Gel, Wer, 1813 a bl. 91 — 92. NIJHOFF (mr. Isaak Akne), zoon van den boekhandelaur Paulus Nijhoff en Maria Sophia Brou wer, dochter van den liberalen predikant Paulus B r o u w e r tc Maassluis, halve broeder van den vorige, werdden 26 Julij 1795 te Arnhem gebo- ren. Reeds op 12 of 13 jarigen leeftijd namen een paarzijner betrek- kingen hem op eene reis door ßelgiS mede, en he^een hij er zag cn ondervond leckende hij op en liet het drukken. Op veertieu- jarigen leeftijd werd hij aan de zorg van Nikolaas Lobry, predikant te Gorinchem toevertrouwd, met wien hij later naar Leeuwarden vertrok, van waar hy na een verblijf van drie jaren naar de ouderlijke woning terugkeerde, om van nu af tot het einde zijns levens met onverpoosden ijver en volhar- ding in zijn maatschappelijk bcdrijf werkzaam te zijn. Hij was een sprekend vootbeeld van den echten Nederlandschen boek- bandelaar, wien goede trouw boveual ten harte gaat, was in 1842 een der hoofdbestuurders van de vereeniging tot bevor- dering van den boekhandel, toen het vijf en twintigjarig bcstaan van dien band gevicrd werd en werd gekozen om bij die gelegenheid de feestrede uit te spreken. Hij gaf daarin waarschuwingen in wenken en opwekkingen in het belang van den bockhandel en niet alleen wenken maar beant- woordde daaraan met de daad. Als burger van Arnhem nam hij deel aan allerlei nuttige inrigtingen en was een werk- zaam lid van het aldaar aanwezige Natuur- en Letterknndig genootschap, later de Geldersche Maatschappij van Geschied- en Letterkunde onder de zinspreuk Prodeaae conamur. Van het groot aantal voorlezingen door hem in deze maatschappij gehouden zijn vele in den Gelderache Volks-Ätmanak, enkele in de Bijdragen uitgegevcn. Jaren lang was hij een onmiabaar lid van menigvuldige commissien van onderwijs en werd eerst bij de laatste regeling, op zijn dringend verzoek, als secretaris der commissie van onderwijs vervangen. Ook was hij een der Stichlers eener openbare bibliotheek, waaraan zijn zoon als bibliotbecaris werd geplaatst. Sedert 1817 arbeidde Nijhoff Digitized by Google 413 mede »an onderscheidene Tijdschriftea, zoo als iiet Lelterlie^ vend Maandschri/t, de Vaderlandsche Lelteroefeningen, de Be- censent, de Leiterbode en later de Spectator. Van 1817 tot 1819 schreef hij sclioolboekjes voor Reken- en Aardrijkskunde; de laatste, in het Nederdnitsch en Franscli opgesteld, werden meermalen herdrukt. ln 1820 verscheen zijne Wandelingea in een gedeelte van Oelderland, een werk dat in zestien jaren tijds vijfmaal aangevnld en herdrukt werd. Ook bniten Arnhem toonde hij zijne werkzaamheid door het inventariseren van het Archief van het voormaliggraafschap Kuilen- burg, dat tot hiertoe in een verwaarloosden toestand verkeerd had. Deze arbeid werd hem in 1829 opgedragen, en hij volbragt zyne taak op eene wijze dat hem ’s konings goedkeuring met de groote gouden medaille te beurt viel. Den rykdom dezer verzameling, waarin hij orde gebragt heeft, heeft hij zelf in het eerste stuk zijner Bijdragen doen kennen. Een vurige wensch werd vcrvuld door een bcsluit van den gonverneur van Qelderland van 10 November 1847, hetwelk de schifting en beschrijving der gemeente-arebieven in dat gewest regelde. Nn strekte zieh zijn invloed over de gehecle provincie uit en kon aan zyn plan om deze zaak op eenen eenparigen voet te brengen gevolg gegeven worden. Digitized by Google 414 Uit deze dorre opgave blijkt rceda dat onvermoeide arbeid* zaamheid een hoofdtrek in hst karaktcr van Nijb off waa, dock onze verwoudering , over hetgeen h|j gedaan heeft klimt, wanneer wij hem als archivaris van Gelderland beschouwen. Den Gden Augustus 1816 werd hij als zoodanig aangesteld, en begon hij de reorganisatie van de archieven van het hof en de rekenkamer, van de opgevolgde besturen na 1795 enz., welke onder verschillende namcn op verschillende plaatsen veratrooid lagen. Vooral trok zijne belangstell ing het gedeelte van het oudc archief van het Geldersche Hof en de Reken* kamer (afgescheiden van dat gedeelte, waarvan zijn zoon in 1856 de registers heeft uitgegeven), waarin de bescheiden zijn, welke later als historische gedeukstukken in de Gedenhwaar- digheden zijn opgenomen. N ij hof f wist beter dan icmand, hoeveel er nog in die geschie- denis op te helderen en te verbeteren was, en welke bronnen de door het stof der eeuwen bedekte stukken zijn, om tot eene meer juiste en volledige kennis te geräken. Bond am had zijn Charterboek tot 1286, van Spaen zijne Geschiedenis tot 1343 gebragt. Hieraan wilde hij zieh aansluilen endeGedenik- waardighedm voortzetten tot den dood van hertog Karel van Egmond in 1538; een tijdvak van ruim een paar eeuwen, maar toch eene onderneming van grooten omvang, als wij letten op de zeven kwartijnen die hij uitgaf. De archivaris de Jon ge noeradc reeds het eerste deel » een boek vol diepe geleordheid en voor de geschiedenis des vaderlands van het hoogste aanbelang, hetwelk dat van Bondam op zijde streeft, ja in veleopzigten overtreft," Sedert versehenen deel I — VI, het laatste in 1862, dat eindigt met den vrede van Gorinchem in 1528 Nog negen jaren ontbraken aan de voltooijing van zijn plan, het- geen hij berekende, dat op zijn zeventigste jaar, bij voort- durendc gezondheid, zou knnnen plaats hebben. De dood vergnnde hem de vervulling van dien wensch niet. De Ge- denkwaardigheden,“ getnigde een bevoegd schrijver, s worden door geen ander werk van dien aard buiten ’s lands overtrof* feu en zijn eene eer voor onze natie.” Een ander noemt ze, >het duurzaamst gedenkteeken van Nijhoffs stalen ijver en van zyn oordeelkundigen arbeid.” Prof. Heeren schreef in zijn be- oordeeling van dit werk in de Göttinger Anzeigen, ■ eine solche zuverlässige Schilderung des Zustandes eines Landes in einem früheren Zeitraum ist baarer Gewinn für die Geschichte; es ist ein heller Fleek mehr in ihrem Gebiete.” En loch niet afgemat door dat omslagtig werk, begon hij in 1837 eene andere onderneming: de Bijdragen voor Vader- landsc/te Geschiedenis en Oudheidkunde, eenigzins als voort- zetting van het tijdschrift Antiquitäten door Westeudorp en Reuvens uitgegeven. Tien dcolen met een register maken Digitized by Google 415 (le «erste reeks uit; drie deelen behooren tot de tweede reeks. Het allerlaatste door hem er in geplaatste stuk is: Overtigl van de tot keden in het lieht versehenen registers en inven- tarissen van oude archteven in Nederland. Nq h 0 f f was eerelid en lid ran verschillende in> en bni> tenlandsche genootsehappen, die door Molhnijzen in zijn leren ran N. worden opgenoemd, o. a. was hij lid der ko- ninklijke Akademie ran Wetensebappen in Nederland. De koning benoemde hem tot ridder der orde ran den Nederlandschen Leeuw en de Senaat der Groningsebe Akademie honoris causa tot doctor in het Bomeinsche en licdendaagsche regt. Zijne echtgenoot Martina Cornelia Houtk amp, achonk hem negen hinderen, waarran een als uitgerer, en binnen- en bttitenlandsche boekhandelaar, een tweede als archivaris ran Gelderland, ’s raders roetspoor met grooten lof drukken. Hij orerleed 20 Junij 1863 aan een borstkwaal, die sedert den dood zijner jongste dochter, ruim drie maanden roor hem ge- Storren, sterk was toegenomen. Hij gaf, bebalre de genoemde werken, in het licht: De vertneerderde mögt en het gevestigd aantien der Romeinen beschouwd als in tick bevaltende de kiem van het verval en den ondergang des Romeinsehen staats. Eene proeve van des mensehen korteigtigheid in het nasporen van de keten van oor- eaken en gevolgen in de lotgevallen der toereid, in Vacl. Lel- teroef. Mei 1820, II. 293, Redevoering over de mulukte pogingen van Karel den Groote ter herstdUng der vervallen wetensehappen , in Ree. der Ree. 1820, II. 365, 401. Proeve eener besehouwing van den taehügjarigen oorlog legen Spanje en destelfs voordeeligen indoed op den koophandel onter tegenwoordige Noordelijke Provineien, in Vad. LetteroeJ, 1821 n. 656. Eenige regele uit den inventaris der nalatensehap van Karel van Egmond, hertog van Oelre, als bydrage tot de gesehie- denis der voeelde van tijnen tijd, in Vad. Letteroef. 1821, II. 656. Besehouwing van den invloed, welken de iaehtigjarige oor- log legen Spanje en het afwerpen van het Spaansche juk op de wetenschappelijke besehaving der Vereenigde Nederlanden uitgeoefend hebben, in Ree. 1826, U. 461. De invloed van den tijdgeest in ons Vaderland gedurende de eerste jaren van den taehügjarigen oorlog^ Aid. 1829, II. 133. Eed van prins Maurits als Stadliouder van Gelderland, in Alqem. Konst- en Lett. 1829, I. 94. Landdag in Gdderland, Aid. 1829, I. 94. Bijdrage tot de Gesehiedems van het JUuntweten in Gel- derland, Aid. 1831, II. 419. Digitized by Google 418 Heerlijke regten van Breevoort, VIII. 181. Bepalingen aangaande de waarde der loopende munten in 1501, MIL 193. Het ontstaan van het Pannerdenchen kanaal, VIII. 217. Hei klooster Bethlehem of Bvlhem bij Doetichem, IX. 1. Zeldtame verklaringen betretende grensbepaling, IX. 61. Nijmegen en de Jesuiten in 1555, IX. 139. Vrijgeleide-brief van Karel van Egmond, hertog von Gelre, IX. 140. Berigt aangaande het oude Archief der stad Boesburg en Ttoeede Serie, II. 103. Verordening betreffende het beheer der inkomsten van de inkomsten van den Taleweerd, als betiUing van het fraterhnis te Doesburg, II. 138. TI'^a^ Karel van Egmond, hertog van Gelre en graaf van Zulphen in de Vadtrlandsche Geschicdenis beteekent, II. 140. De stijl der Orde van St. Jan van Jemzalem en der Malteser Ridders, II. 267. De nederlaag van Jonker Frans van Brederode, vermeld door Jan, graaf van Egmond, II. 269. Voorts talrijke boekbeschouwingen. Zie P. C. Molhugson, Levemb, van Mr, l. Ä. Nijhoff, in Levensb. der Maats, va» Ned. Leit. 18G4. Jaarl. Vers, van het Frov. Vir. Oen. 1864. Jaarb. toor den Ned. Boekh. 1864 (met zgn portr.) Sieuwsbl. voor den Boekh. 1863. no. 82. bl. 135 en Terv. NIJKEN was in 1589 predikant te Arnhem en een hevig vijand van het gebruik van het orgel in de kerken. Zie van Hasaelt, Chron. der stad Amh. bl. 238; Kist en Bo/aards, Arch, (eerste Serie) X. bi. 248, 249. NIJKERK (K.) wordt door van derAa vermeld als medearbeider in de Dichtkundige Cypressen-bladen. Hij was een weinig beteekend dichter. Zie N. B. A, C. Woord. \ NIJKERK (Joosr Wiliemsz.), koopman te Amsterdam, in den aanvang der 17de eeuw, deed met Elias Trip een voorstei tot oprichting eener compagnie voor den handel op Moscovien. Hij schreef: Klaer Bericht ofte Aenwysinghe hoe ende op wat vrijie, de tegenwoordige dierte der Granen sal kunnen geremedieert Vierden, ende de schipvaert deser lande vergroot, ’s Grav. A. Henris, 1630. Met vele veranderingen er in vindt men het bij Aitsema, D. I. bl. 104, vr. Naerder Bericht, ofte Aenwysinghe hoe en op wat mamiere dat men altydt goedt koop Broodt aen de Qemeynte sal ver- oorsaecken, ende den uytvoer van ’t Cooren wederom vry stellen. Waar in wederleydt worden twee Tractaten, die legen ons Claer Bericht uytgegeven tijn, waar van het eene is ge- Digitized by Google 4t9 naemt Orondigh Teyken-Sericht ende ’t andere Tegen-Bewye, Amst. bij Broer Jansz. en Pt. Walscbaert, 16S1. Zio Maller, Cat. tan Tamfl. D. I. bl. S99, SIO. NIJLAND (Hendrik), cameraar of tbesanrier te Deventer, genoemd het »koninkje van Deventer,” hoofd eener factie in die stad in 1672, die in de vroedschap bijna alles naar zyn band zette. Men noemde zyne partij, waartoe ook zijn broeders Willem en Andries behoorden, de Nijlandanen. Hij speelde vooral een groote rol, in 1672, toen De* venter door de gecombineerde Pransche*, Munstersche* en Eeulsche legers werd ingesloten, was bij een der oorzaken ran de spoedige orei^ang dezer veste, waartegen zicb burgemeester Boekholt Terzette. 