title: Algemeene Kerkelijke geschiedenis der Christenen : Met plaaten
creator: Hamelsveld, Ijsbrand van
text: nen naam WINFRID, in den veelbeteekenenden Ro. 814 mein/chen naam BONIFACIUS veränderde (*), waar na hij zich zelven fomtijds den titel gaf van Um- verfalis Ecclefe Legatus Germanicus „ et fervus Jedis Apostolice, dat is: Zendeling der algemeene Kerk in Duitschland, en Dienaar des Apostolifchen Ssoels (+) Doch, voor alles moest BonIPAcIUS een’ ced van Zijn eed hulde aan den Roomfchen Bisfchop afleggen ($), Amden ’ die onder anderen ook in de verzameling van zijne yanRome Brieven ftaat (**), en dus luidt: ;, Ik BONIFA- cıus, van Gods genade Bisfchop, beloove u, den zaligen PETRUS, Prins der Apostelen „ en uwen plaatsvervanger, den zaligen Vader, (Pape, ) GRE+ GoRIUS, ook zijnen opvolgeren, bij den Vader en Zoon en Heil. Geest, de ondeelbare Drie&enheid, en bij dit uw allerheiligst ligehaam; dat ik alle ge loof, en de zuiverheid des Katholijken Geloofs waar« nemen, en in de eenheid van het geloof, op het« welk ongetwijfeld de geheele zaligheid der Christ nen (*) wıtisaro 4 c. Gap. 7. (+) Epist. Bonif. VI. VII. ci. ($) oruLo Fira S; Bonifachi Libr. I. Cap; 19, 20 (**) Pag. 163. Xl. DesL. Q IV BOER I Afdeel. ‚1I Hoofdft. na C. G. Jaar 622. tot 814. 242 KERKELIKE nen rust, met Gods hulpe, volharden wil; dat ik „ op geenerlei wijze, tegen de eenheid der gemeen- fchappelijke en algemeene Kerk, op iemands raad, ergens in bewilligen; maar, zoo gezegd is, het ge- loof, mijne zuiverheid en medewerking met u, en de voordeelen uwer Kerk, wien van God den Hee- re, de magt om te binden en te ontbinden gegeven is, en uwen plaatsvervanger, en deszelfs opvolgers, in alle ftukken, houden wil. Zoo ik ook mogt vernemen, dat eenige ‚Bisfchoppen tegen de oude voorfchriften der Heilige Vaderen handelen: zal ik geene gemeenfchap of verbindtenis met hen onder- houden; maar veel meer, als ik zulks weeren kan, weeren ; maar Zoo niet, het terftond getrouwelijk aan mijnen Apostolifchen Heer melden. Indien ik, hetwelk verre van mij zij, ergens in tegen deze mij» ne belofte, het zij opzettelijk, of bij gelegenheid, mogt ondernemen te doen: wil ik in het eeuwig oordeel fchuldig bevonden worden, en mij aan de ftraffe van ananlas en SAPFIRA fchuldig houden,, die zich verftout hebben, u, ook wegens hunne eigene goederen, te bedriegen of te. beliegen. Dit opftel van eed heb ik, zonIrAcıus, gefinge Bis- - fehop, met eigene hand gefchreven, en nadat. het- zelve op uw allerheiligst ligchaam,. zoo als boven te lezen is, gelegd is geweest ,„ heb ik den eed, voor God, als getuige en rigter, gezworen; wel. ken ik ook beloof te zullen houden.” In der daad, wat men ook uitzondere „ eene nieuw verzonnen proeve van de heerschzucht des Roomfchen Bis- fchops. GRE- GESCHIEDENIS. 243 GREGORLUS voorzag hem te geliik var Brieven IV yarı aanbeveling aan den Frankifchen Vorst, Ka, BOER REL MARTEL (*), ook aan de Bisfchoppen, en a de overige Geestelijkheid, (C/erws;) als mede aan 11 de Hertogen, Burggraven, (Castaldos,) en andere Sa Graven; en in het gemeen aan de Christenen in Jaar 622. het Fraukifche Rijk. Aan de Geestelijkheid en Ge- !0t 814. meente „ welke soniracıus gefticht had, meldde yj;; ont- GREGORIUS (}) zoo wel de randigkeil, als den vangt last, welken-hij aan BONIFACIUS gegeven had. Hi selben van aan« zou niemand, die twee echte vrouwen gehad, of beveling die geene maagd getrouwd had, geenen ongeleer- Yan den den, of gebrekkelijken, of die te voren boete had a moeten doen, niemand, die in een gild of in an- Sehop ale dere burgerlijke verpligtingen ftond, tot Geestelijken ne aannemen. Ook zou hij daar toc geene Afrikanen martEL» nemen , die zich zochten in te dringen, omdat men dezelven meermalen bevonden had Manicheen,, of Herdoopten, (dat is, Donmatisten,) te zijn. Hij moest zoeken, de vaten, goederen, en fieraden der Kerk te vermeerderen; en van derzelver inkomften , en de haar te beurt vallende giften en gefchenken , vier deelen maken, voor zich zelven „ voor de Geestelijken, voor de armen en vreemdelingen, en eindelijk voor den opbouw der Kerk enz, KAREL MARTEL was reeds vroeger begeerig geweest, eenen man, wiens ijver in het bekeeren der Zesfen en Thuringers, bij hem door de aanzienelijkfte Fran- ken (*) Int. sonir. Episet. n. 5. (+) Epist. onir. VII, Qa2 Wijze van »3+ KERKELIKE ken zeer geprezen was, te leeren kennen. Maar toen BOoNIFAcıus ten Hove verfcheen, bragten de kunftenarijen der valfche Leeraren' en vleijjers, zO® werden zij genoemd, doch misfchien waren het ‚ Bisfchoppen ‚die niet geern zagen, dat eenige vreem- . delingen zich in hun Kerkelijk Gebied tot Leeraren “ opwierpen ‚te wege,dat hij niet heel gunflig ontvan- gen werd. Maar als BonIFAcIuSs den aanbevelingsbrief van den Roomfchen Bisfchop vertoonde, en zich aan KARELS heerfchappij en befcherming plegtig onder« wierp, verkreeg hij ook vanı KAREL in het jaar 724 of 725 eenenBrief van vrijwaring (*),in welken aan de Heilige Heeren en Apostolifche Bisfchoppen, de Hertogen „ Graven , en andere Bevelhebbers des Rijks, bekend gemaakt wordt, dat KAREL hem in ziine befcherming, ( Mundeburde, Mundeburgium, Momboirfchap ,) genomen had, en dat zij dus te zorgen hadden, dat hij alle veiligheid en onderfteu- ning genoot. Ook erkende sonıraeıus, lang daar na, nog (+), dat hij, zonder deze befcherming van den Frankifchen Vorst, het volk niet regeereır, noch de Priesters „ Kerkedienaars „ Monniken of Nonnen verdedigen, noch zelfs de Afgodifche ge= bruiken der Heidenen beletten kon. Het ontbrak sonıracıus ook niet aan raad varı de Heide- kundige mannen,, hoe hij zich, in het bekeeren der nente be- keeren. Heidenen, had te gedragen. Bijzonder is hier voor ons. de Brief van DAanıeL, Bisfchop van Winches- ser, welke onder den naam van den XÄatecherifcher be- (*) sonir. Ep. 32. (H Ep. 3- GESCHIEDENIS. u, bekend is (*), ten hoogften belangrijik. BONIFA- cıus moest, zijns oordeels, ,, juist zijn werk niet „, maken, om den Ongeloovigen, de ongegrondheid „, der geflachtrekening hunner valfche Goden aan „ te toonen. Hij moest hun toegeven, dat zij re a C.G. „ echt zijn kon; dech daar uit dan afleiden, dat Jaar 62a. „ deze Goden een begin gehad hadden. Voorts !0! 814 „, moest hij hen vragen, of zij meenden, dat de »» Wereld een begin gehad had, of niet? Zeiden „ zij ja; dan moest hij onderzoeken, wie dezelve „ gefchapen had? en aantoonen, dat niet een van „,; hunne in den tijd gewordene Goden, met grond, „ voor den Schepper der Wereld kon gehouden „, worden. Wilden zij zeggen, dat de Wereld „, eeuwig was; dan moest hij zulks met alle gron- „, den wederleggen , en hen, bij voorbeeld, vragen: „ wie de Wereld beftuurde, eer ’er hunne Goden 9’, waren? Wie den eerften hunner Goden of Go« „> dinnen had voortgebragt? Of ’er nog Goden a, Voortgebragt werden? en 200 neen; waaröm niet? „, zoo ja; of dan het getal der Goden niet reeds „ oneindig geworden ware? Wie de magtigfte on- „, der alle deze Goden ware? en zoo dit onzeker a» geöordeeld werd; hoe veel gevaar men dan niet „>, lep, om, door het eeren van den minderen, „, den meerderen te hoonen? Of zij hunne Goden „, Gienden, om hier, of om hier namaals gelukkig „ te worden? Zoo het ceerfte, waar in toch de „, Heidenen gelukkiger waren dan de Christenen ? oo. „. Wat (*) Inter Epistt. sonıracn Ep. LXVII, Q3 246 KERKELITKE E) Er 7 > Er) Wat voordeel zij toch den Goden, door hunne offeränden, aanbragten, die alles onder hun ge= bied hadden? En beheerschten de Goden allesz waaröm lieten zii deHeidenen dan door de Chris- tenen overweldigen? Behoefden zij de Goden;z waaröm verkoren zij ’er geene magtiger? Be- „ hoefden zij ’er geenen; waaröm offerden zij dan? Zulke en vele dergelijke vragen moest hij hun 95 doen, niet op cene verwiitende en tergende, maar 7 Ei) > = Fi op eene vriendelijke en zachtzinnige wijze; fom- tjds de Christelijke leere tegen hunne Biigeloo- vigheden overftelende, opdat zij eer' befchaamd dan verbitterd mogten worden. '’Wijders moesz£ de Geloofsprediker bier op aandringen, hoe toch de Goden konden geöordeeld wörden, de regt- vaardigen, in dit leven, te beloonen, en de om regtvaardigen te flraffen; daar zij de Christenen, die hunne Beelden alömme omverre wierpen, en de ganfche Wereld van hunnen dienst afkeerig maakten, ongeftraft lieten? Waar het voorts bij tockwam, dat de Christenen vruchtbare landen , win en olie in overvloed. waarzeggerijön en tooverkunften aanhielden, en over !Ot 814 het geheel eene vermenging der beide Godsdienften. Op zekere plaats, zegt wILLIBALD (*), Gaesmare geheeten, (waarfchijnelijk het dorp Geismar in Ne« derhesfen,) was een verbazend groote eikeboom, welke van de Heidenen Fupiters-2ik gerioemd werd. Dezen ondernam BONIFACIUS, in tegenwoordigheid van eene groöte menigte Heidenen, om te houwänz ook fpleet de boom wonderbaarlijik in vier deelen van gelijke Iengte „ zonder dat zijne reisgenooten hem de hand behoefden te leenen. De aanfchou- wers, die. hem cerst 'de dood gedreigd hadden ; werden, toen zi de heilige eik zagen vallen," tot het 'Geloof overgehaald. sonmracıus bouwde varı het hout des booms eene Kapel, welke hij aan den Heiligen pEritus wijdde. Uit Hlesfenland ging nontracıus, wiaarfchijnelijk Hij reist na het jaar 725, weder naar Thuringen, alwaar, naar Thu- z | ringen. volgens wiLLısaLD (+), nadat de magt der Fran- kifche Koningen verzwakt was, het volk zich aan de heerfchappij der Sakfen had onderworpen , waar door ook het zuivere Christendom ophield, en val- fche Brocders het volk verleidden. Zonder dat ons | ng (*) 2 c. Cap. 8. p. 241. GEN Q4 IV BOEK ı Afdeel, III Hoofdft, na.C. G. Jaar 622, tot 814. 248 KERKELIKE, nader verklaard wordt, hoedanigen deze zoogenaam- de valfche Broeders waren; of zulke Leeräars, die, het Heidendom met het Christendom wisten te ver« eenigen; of die vrijör leefden, dan de Roomfche Bisfchoppen en hunne afhangelingen geern zagen. Maar zoo dra de Frankifche Vorften pıryn van, Herfßal en KAREL MARTEL, zich .weder meester van Thuringen maakten, kon ook het Christendom in dat land weder verder uitgebreid worden. On- der deze voordeelige omftandigheden, wendde zich BONIFACIUS, met een gocd gevolg, aan, de voor- paamfle Heeren van Thuringen ,„ maar , vervolgt WILLIBALD, onder den naam van Godsdienst „ had- den de valfche Broeders eenen .zeer -grooten Ketter- fchen aanhang gefticht,„ waar toe. hoereerders en echtbrekers behoorden, die den hevigfien aanval op de mannen Gods waagden; maar. door de ware Icer _wederlegd, den verdienden loon. ontvongen, Hier komt men weder op het vermoeden, dat de- ze: zoogenaamde valfche Broeders zulken waren „ die den Ongebuwden Staat der Geestelijken- afkeur- den, en zich aan het verbod des .huwelijks niet kreunden , te meer, omdat deze Schrijver (*), B0- NIFACIUS vervolgens prijst, dat hij in Ooszfranken de ongeöorloofde verbindtenis der Geestelijken mer echte vrouwen gefcheiden heeft. Na derzelver be. teugeling predikte »onıracıus in Thuringen met nog grooter voorfpoed „ en ftichtte verfcheidene Kloosters en Kerken. Ook ontbood hij uit ziju , van (")ıc Cap. 9 GESCHIEDENIS. 249 waderland nog verfcheidene medehelpers, onder wel- IV ken genoemd worden BURCHARD EN LULLUS, WIL- er LIBALD, eü WUNNIBALD zijn, Broeder; wITTA,(uit Afdeel. WIGBERT zamengetrokken „Jen GREGORIUS ; 00k vrou- _ 111 Hoofdft, ‚wen, CHUNIGILD en hareDochter BERATHGIT, die „C.C. beide zoo veel kundigheden bezaten, dat hij haar tot Jaar 622. leeraresfen aanftelde, waarfchijnliik voor Nonnen, of!0t 814 om de vrouwen onder de Heidenen te leeren; cHu- NITRUD, die hij naar Beyeren zond, om het zaad des Goddelijken Woords te ftrooijen; TECLA, LIO» BA, EN WALTPURGIS, hare Zuster enz. (*)... Ook onderhield sonıracıus Briefwisfeling op Zijne Engeland, bijzonder met EADBURGA, Abdis van Briefwis- het Klooster Winimburn, aan welke hij een’ zilve- oe zen ftift, wat fluweel, en herst zond (+), zij zond fchen en hem Geestelijke Boeken ($);: hij verzocht haar Corıusif. ook, om hem de Brieven van zijnen Heer, den Apostel PETRUS, met gouden letters af te fchrij- ven, opdat deze heilige fchriften voor de oogen der vleeschgezinden te meer eerbied, gedurende zijn prediken „ verkrijgen mogten. In deze en in meer andere Brieven noemt .hij zich /ervus fervorum Dei, Knecht der Knechten Gods, welke nederige tijtel, gevolgelijk „ toen nog niet bijzonder eigen was aan de Bisfchoppen van Rome. Andere Bisfchoppen maakten ’er ook gebmik var, of in denzeifden zin aoemden zij zich: Dei famulorum famulus, fanc« se plebis famulus enz. Aan dezelfde Abdis ver- haalt (*) wILLIBALD A c. oTuLo 4 c. Libr. I. Cap. 25, (t) zonır. Zp. VIL. ($) Ep. XIV, | Q5 250 KERKELUKE IV haalt sonıracıus de zeldzame gezigten ,: welke. eem BOEK opgewekte uit de dooden in de andere Wereld ge- Afdeeı, had zal hebben (*). Meermalen raadpleegde hij UT den Roosnfchen Bisfchop GREGORIUS Il, over voor na GC. g, komende omftandigheden ; -waar op deze lem ant- Jaar 622. woordde (+), hem’prijzende, dat hij zich tot den tot 814. Aposwl PETRUS gewend. had: Eigenlijk. moesten geene nabloedverwanten met malkanderen trouwen z maar dewijl men met. eene barbaarfche natie niet te ftreng te werk moest' gaan, zou het huwelijk na den vierden graad, (20s$ quartam ‚generationem, ) georlocfd zn. Als cen Priester van het volk be= - fchuldigd. wordt, en °’er kunnen geene geloofwaar- dige getuigen tegen hiem bijgebragt worden, dan zal hij zich door eenen eed regtvaardigen, en ook zijn ' ambt behouden. Wie vau eenen Bisfchop de vor ming ontvangen heeft, behoeft ze niet nog eens te ontvangen. Bij het vieren van het Avondmaal moet mäaar een drinkbeker- gebruikt. worden, omdat curıs- Tus ’er maar een’ gebruikt heef. Men mag geen offervleesch eten, alfchoon ’er het teeken des kruis over gemaakt is. Kinderen, die door hunne ouders al vroeg in een Klooster gebragt ziin, 'mogen het- zelve niet verlaten, als zij mondig zijn ‚geworden, Eenige overipelige Priesters hadden Heidenen ge- doopt, zonder die eeue Geloofsbelijdenis af te ne men; dezen behooren niet weder. gedoopt te wor= den, indien zij in den. naam der Drietenheid ge doopt zijn; maar zij moeten vljtig onderwezen | 2°. WOr- (*) Ep. XX. (CH) Zp CXXVI. GESCHIEDENIS,. a5t worden. Zulke kinderen, die men aan hunne ou- 1v ders ontnomen heeft, moeten gedoopt worden, als men geene getuigen vindt, dat zij reeds gedoopt Afdeel, zijn. Aan de melaatfchen kan men het Avondmaal IL. mededeelen , als zij geloovige Christenen zijn ; maar ac zij mogen met gezonde menfchen niet eten,. Uit Jaar 622. eene Kerk of Klooster te vluchten, waar eene be. !t 314 fimettelike ziekte is ingeflopen , zou zer dwaass zin, dewijl men Gods hand niet ontvlieden ‚kan. Eindelijk wordt aan BonIrAcıus vergund, met on- deugende Priesters of Bisfchoppen, als zij mäar geene Ketters zijn , te fpreken en te eten, . zij te ligter bekeerd kunnen worden. Na de dood varı GREGoRIUS II, zond deszelfs Hij wordt opvolger GrEGOoRIUS III aan Bonıracıus, die hem Fig dezeifde gehoorzaamheid als aan zijnen voorzaat be- loofde, behalven andere Gefehenken en Reliquien van Heiligen, den Aartsbisfchoppelijken Mantel (*). In eenen Brief van het jaar 732 (}) noemt GRECo- rıus dit het Gefchenk van den Heiligen Mantel, maar van welken hij geen gebruik moest maken, dan wanneer hij het Avondmaal bediende, (.Misfa- rum Solemnia,) of wanneer 'hij eenen 'Bisfchop in- wijdde. Hem werd echter geen bijzonder Regtsge- bied als Aartsbisfchop toegewezen, veel meer was dit een eerbewijs, hetwelk hem in het algemeen tot een Opperöpziener der Christelijke Gemeenten in Duissch- land maakte, Door deze belooning sangefpoord , ftichtte hij we- Ilij reist der (*) wırııe. 4. c. Cap: 8. CH 29 CXXI: 252 KERKELIJKE ıv der nieuwe Kerken en .Kloosters, waar na hij in het 1 jaar 733 naar Beyeren reisde, alwaar HUGBERT Afdeel. thans Hertog was, en waar BONIFACIUS niet alleen 1 als Leerar omreisde, maar ook den toeftand der Boom. Gemeenten aldaar onderzocht. Zijn iiver na C. G. yn AjVerT , ZEegt Jaar 622. wiLLiBaLD ,„ werd door de kracht des Heeren zoo Dr E08 gewapend, dat hij eenen door Ketterfche boosheid naar Bey- bedrogenen Scheurmaker, EHRENWULF, volgens de eren. Kerkewetten, veröordeelde en ftrafte, en het volk van de verkeerde Afgoderij van deze partij aftrok. Breeder verhaalt een ander Schrijver (*), dat B0- NIFACIUS ARIOVOLIPHO , ( waarfchijnelijk vervormd uit EHRENWULF ,) die in waardigheid en gezag bo- ven anderen uitftak ,„ en dergelijke Priesters ,„ die, naar geld en eer begeerig, knechten der wellusten waren, en die, onder voorwendfel van Godsdienst, de kudde Gods mishandelden, den Godsdienst ver- boden, en ieder een’ vermaand heeft, hen voor booswichten te houden, alle verkeering met hen te mijden, en hen niet eens voor de Regtbanken toe te laten, maar in hunne plaats had hij Priesters aan« gefteld, die de Schapen van cnurıstus met hemel- che weide gevoed, een deugdzaam voorbeeld gege= ven, ern de Heilige Schrift onöphoudelijk gelezen hebben. Ondertusfchen wordt niet gezegd „ waar in eigenlijk de Ketterij van deze partij beftond, waar« om men het niemand kwaliik kan nemen, die hier in Bonıracıus een’ heerschzuchtigen. gevolmagtig-« den van Rome befchouwt „ die alles onderdrukt, wat (*) avensınus-Annal. Bojor, L. III. C. 8. GESCHIEDENIS. 253 wat zich niet aan de bevelen van zijnen Opperheer |vw onderwerpen wilde. De Bisfchop var Rome had BOrR hem, bij het overzenden van .den Aartsbisfchoppelij- Afdeet, ken Mantel, tevens het regt gegeven, om Bisfchop- 11 pen aan te ftellen, en de dwalenden op den regten nn weg te brengen (*), ook beval hij hem, die van Jaar 622. Heidenen gedoopt waren, weder te doopen in den !0t 814 naam der Drieöenheid. Hij zou volftrekt niet toe= laten, dat fommigen, gelijk hij hem gemeld had, wilde, en nog anderen,tamme paarden arten. Overle« dene Christenen, als zij niet godloos gewecst wa« ren, zou hij in de openlijke gebeden laten geden« ken. Zoo mogelijk, zou hij zorg dragen, dat nie- mand, wiens vrouw geftorven was, ’er nog twee name. Wie zijn’ Vader of Broeder, zijne Moeder of Zuster, had omgebragt, zou voor. zijn overige leven niet tot het H. Avondmaal toegelaten worden, behalven in zijn fterfuur. Hij zou ook geen vleesch eten, of wijn drinken; en op den tweeden, vierden en zesden dag der weck vasten, en op deze wiize, onder tranen, zijne misdaad uitdelgen. Eindelijk moesten Christenen, die hunne lijföigenen aan de Heidenen tot flachtöffers verkochten, met dezelfde boete, als de moordenaars,, geftraft worden. In het jaar 738 reisde Bonıracıus voor de derde BoNIFAcı- maal naar Rome, om zijne verbindtenis met GREGO» ce Rıus Ill. nog vaster toe te halen, en zich aan de’naarRo- voorbidding der Heiligen aldaar aan te bevelen. Hij an werd hier treffelijk onthaald, en met vele Gefchen- qsar in ken. (*) Inter zonir. Epistt. CXXIL. 254 KERKELIKE IV kenen Reliquien befchonken, ook gaf hem GrE+ BOER Gorıus bij zijne terugreis eenen Brief mede aan Afdeej, Vverfcheidene Duit/che Volkeren. Teruggekeerd zijn ill de, werd BonIrAcıus door oODELO, Hertog in Bey« Hoofdlft. PER u na c. q. ren, verzocht, eene poos in dit land te blijven, Jaar 622. zoo als hij deed; hij predikte, bezocht de Gemeen- tot 814 ten, en dreef derzelver verleiders weg, die zich Beyeren, voor Bisfchoppen en Priesters uitgaven, en welke waar bij WILLIBALD weder van Ketteriji en Hoererij befchul« a. digt; ook verdeelde hij, met bewilliging van den Hertog, geheel Beyeren in vier Kerspels, ( Paro chie,) over welke hij vier Bisfchoppen aanftelde, waar door het gezag van den Bisfchop van Rome meer en meer gevestigd werd, waaröm 00k GREGO* rıus hem hoogelijk prees, dat hij zijne bevelen was naargekomen, en hem nadrukkeliik aanbeval , om toch in Beyeren alles naar de leere der H. Room- che Kerk in te rigten. Hijhoudt Ijverig was BonIrAcıus , om aan deze oogmerken Kerkver- des Roomfehen Bisfchops te voldoen, ten welken Ze einde hij ook verfcheidene Kerkvergaderingen hield, var welke de eerfte gefteld wordt, in het jaar 740 (*), ook ftichtte hij om dezen tijd het Bisdom van Zichflad in Frankenland, waar zijn Zusters Zoon WILLIBALD tot Bisfchop werd aangefteld, en kort daar na, in het jaar 741, nog drie anderen, waar van hi) in eenen Brief kennis geeft aan za« CHARIAS, die in dat jaar GREGoRIUS Ill opvolgde (d> in (*) ecknart Rer. Franc. L. XXIL T. I. 2. 378: (+) Epist. CXXXIL GESCHIEDENIS. 255 in welken Brief hij dezen Bisfchop van züne gehoor- ıv zaamheid verzekert, zoo als hij die bewezen had BOrK aan zijne voorzaten, en hem tevens om zijnen raad Afdeel, en bevel omtrent zekere zaken verzockt. De Hl Prankifche Hertog KAROLOMAN had hem verzocht, —. in zijn Rijk, Oosrfranken, eene Synode te houden, Jaar 622. en de Kerkelijke tucht , ( Zeeiefiastica Religio,) 8 te herftellen, waar aan in geen 70 jaren de hand Ei gehouden was. Thans waren onder de Franken de meeste Bisdommen met gierige ‚Leeken, of overfpe- lige Geesteliiken, Hoereerders, en Tolbedienden, enkel gewins halve bezet; onder de Kerkebedienden waren ’er, die nog vier of vijf bijzitten hielden, en onder de Bisfchoppen dronkaarts, vechters, en ja- gers, die zelfs in de legers vechtende, het bloed van Heidenen en Christenen vergoten. Om deze allen te bedwingen en af te zetten, had hij de be- flisfing van den Apostolifchen Stoel noodig. BonI- Facıus wenschte verders, naar het bevel var cr» Gorıus Ill, eenen zijner Priesteren tot zijn’ opvol- ger aan te ftellen, maar dewijl deszelfs Broeder een’ Oom varı den Vorst had omgebragt, verzocht hij, dat ZACHARIAS hem daarömtrent raad gaf, om den Vorst niet te ergeren. Eindelijik klaagt hij over eenige ergerliike tooneelen ,„ die van Rome, tot zijne befchaming, verhaald werden. De voorgemelde Bis- fchop GREGORIUS zou een’ voornamen Leek ver- gund hebben, de weduwe van zijnen Oom te trou- wen. Sommigen vertelden ook, dat zij jaarlijks te Rome, op den eerften Januwarij, bij dag en nacht Heidenfche gebruiken gezien haddenz; verders wij- ven, 256 KERKELIKE IV ven, die, op de Heidenfche wijze, zekere banderi BOEK aan handen en voeten droegen, die zij ook te koop Afdeeı. aanboden. Zelfs kwamen ’er Frankifche Bisfchope li pen van Rome terug, die, fchoon in overfpel en nn hoererij levende, echter verzekerden, dat de Apos= Jaar 622, tolifche Stoel hen in hunne ambten bevestigd had, sot 814. hetwelk hij niet gelooven kon. Eindelijk voegde BonIFACıUS bij zijnen Brief, ten teeken van zijne liefde en gehoorzaamheid, eenige gefchenken, een laken, en wat goud en zilver (*). Op deze vragen antwoordde zacHarıas (}), ald hi) op verzoek van KAROLOMAN eene Synode zou houden, moest hij volftrekt niemand der ondeu= gende Bisfchoppen, Priesters en Kerkedienaren, in hun ambt laten blijven. Zijn verzoek omtrent eenen opvolger werd hem afgeflagen „ alleen werd hem vergund, in zijn fterfuur jemand daar toe te benoe- men. Daartegen ontkent zAcHarıAs, dat zijn voor» zaat vrijheid zou vergund hebben tot een bloed- fchendig huwelijk, en meldt, dat hij de Heidenfche gebruiken, die door aanftoken des Duivels te Rome weder doorgebroken waren, terftond beteugeld had, Kerkver- Thans volgde de meergemelde Synode of Kerkver« en gadering, in het jaar 742, zonder dat wij weten, 742. Tin welke flad van Frankryk, maar onder voorzit- ting van KAROLOMAN ($). In de Inkiding vam derzelver befluiten zegt KAROLOMAN, dat hij op raad zije (*) zonırac. Ep. CXXXIL. - (}) Zp. CXLII. ($) Derzelver Befluiten ftaan bij orıLo, L. 1. C, 42% In sonırac, Ep. LÄXVIII, enz. GESCHLEDENIS. 057 zimer Bisfchoppen, ( Servi? Dei, ‘) en wereldliike IV ftanden, (Oprimates,) de Bisfchoppen van zijn Rijk BOFK met de Priesteren bijeengeroepen had — opdat zij Afdeel. hem raden mogten,hoe deGoddelijke wet en deKer- _ IH ketucht herfteld, en de Christenen tot hunner zielen en zaligheid geraken; maar niet, door valfche Prieste- Jaar 622. ren verleid „omkomen mogten. Volgens hunnen raad, !%t 814 vervolgt de Vorst, had hij in de fteden Bisfchoppen ü aangefteld, en ovet hen den Aartsbisfchop BoNIFA- ceıus, den afgevaardigden van den Heil. perrus, (Misfus S. Petri;) en ook belast, dat ’er, jaarlijks, in zijne tezenwoordigheid, ten beste der Kerke en yan den Godsdienst, eene ‚Synode zou gehouden worden. Onder de overige zes Befluiten of Kerkregels dezer vergadering , verdient de vij/de hier eene plaats , waar in bevolen wordt „ dat elk Bisfchop in zijn Kerspel, volgens de Kerkewetten, en met hulp van den Graaf, (Gravio, die de Koninklijke Rigter was,) als verdediger der Kerk, zorg had te dra- gen, dat het volk’geene Heidenfche gebruiken, (2a- ganie,) onderhield; het zij dan doodenöffers, of waarzeggerijen „ en wigchelarijön, of tooverijen, of offers, welke dwaze menfchen bij de Kerken, op ' Heidenfche wijze, onder den naam van Heilige Mar- stelaren en Belijders bragten, en daar door God en ziine Heiligen tot toorn verwekten;. het zij die God- looze vuren, welke Niedfeor„ (of Noodvuren,) ge= noemd worden (*). Ter- . (*) Men zie over dit Noodvuur waGEnaar Foderl, Hist. 1. Deel, Biadz. 395. XL Deer. R 053 KERKELITKE IV Terftond in het volgende jaar 743 werd weder re eene Kerkvergadering gehouden te Liptine, waat Afdeel, voor men Lestines, een vlek in //enegouwen, houdt, Ill op welke sonIracıus tegenwoordig was, en KARO- u w LOMAN voorzat. In het vierde van derzelver vier Jaar 622. Befluiren (*) wordt eene boete gefteld van vijfien tot 814. gondguldens, op het waarnemen van Heidenfche ge- Andere bruiken. Ook is ’er een list achtergevoegd van Kerkver- zulke Heidenfche Bijgeloovigheden, (/rdiculus Su- r perfiitionum et Paganiarum.) Ouder dezelven 743: fiaan de volgende: de facrilegio ad fepulchra mor- suorum , als men. met de overledenen hunne ge- reedfchappen, wapenen en fchatten begroef, hunne paarden doodde , en zelfs hunne vrouwen dwong, om zich zelven het leven te benemen; de facrilegio füper defunctos, id est Dadfifas „ misfchien var doodmalen; de fpurcalibus in’ Februnrio, van zeker Feest in Februarij ,welke maand nog in Nederfakfen Sporkel, bij de Nederlanders Sprokkeimaand genoemd wordt, op hetwelk een wild zwijn geflacht werd; de facris filvarım, gue Nimidas vocant „ welk laatlte geächt wordt, ontitaan te zijn uit Niunhida of Nunhida , een offer van negen 'menfchenhoofden , hetwelk in de bosfchen geöfferd werd; de /acris Mercurii vel ovis, waarfchijnlijk de verering dert Duitfche Afgoden THoR en woDan, die hier met Romeinfche verwisfeld worden; de facrificio, quod fit alicui Sancto, flachtöffers bij de Graven der Hei- (*) In zomirac Zpistt. I. c. ap. BaLuz. Capital. Regz. Franc.T. 1, 9, 149. HARD, Act. Cone. T, III. pP. 19214 GESCHIEDENTIS,. 239 Heiligen, de phijlacteräis et ligaturis, toovermidde- IV len en banden,, van metaal, hout, of andere ftoffe, DOER welke om den hals gedragen werden, om ongeluk Arfdeel, af te wenden ; de obfervatione pagana in foco, yel 1 obferyatione alicujus rei, teekenen uit ‘het vuur' op. den imard', of andere teekenen omtrent den uitflag Jaar 622; eener zaik; de June defectione, quod dicunt- vince- '9! d14 Juns , 'wanneer aın de tanende maan overwihhing over haren gewaanden vijänd werd toegeroepen 5 de. fimulaere de consparfa farina, uit meel. gebakken afgodsbeelden ;' de eo quod credunt, qui Benina Junam comendent, quod posfint corda hominum tok lere juxta paganos, dat de Tooverhekfen de’'maan gebieden , en dat zij levende menfühen’ het hart ver» teeren kunnen enz, Her a Nog is.als een aanhangfel Mn ‚de: Beßuiten dezer yerguiering gevoegd een Formulier van verzaking des Duivels ,; (abrenuntiatio 'diaboli,).en ceene Ge loofsbelijdenis:(*), herwelk in de oud Frankifche taal. dus Wide; De Doopeling“ werd. gevraakd 4 Forfachistu, (verzaakt gij,) Diabole? en’ hij ant» woorddes Zc (Kk) forfacho :Diabole. Werder: End alltum Diabol gelde? (en al het duivelsch gild of gezelfchap ?) "Antw: Ziwnd ee forfache allum Die abal gelde. Eimdelijk : End allum Diaboles werk cum? (werken’). Antw. End 'ec forfäche allıra Diaboles Wercum end Wordün, (‘woorden.) Thu Buer., —): _ Woden; De end "Saxı er) Ook te vinden in ECKHART de ar „Fran, Or. Tom. I. pag. 440. a. Ro 260 ‚KERKELIKE: ww‘ San Orte, (Sakfıfchen ornın,) ende allum them Bock Unhöldum, (‚alle booze Geesten ,„) the hira. genobas I ; Afdeel, Ant, (. die hunne mcdegenooten zijn. ) Daar op Il werd hij naar zijn Geloof gevraagd: . Gebbistu in a Got-almehtigan :Fadaer? ; Antw. Be gelobo in Got Jaar 622. almehtigan Fadaer.. Gelbistu:in Christ Gotes Su- tot 814.49? Kc gelobo in Christ Gotes. Sune. Gelobestu in Halogan Gast? Lc gelobo in ‚Halogen : Gast. IJver van „, Wij ‚hebben reeds ; herhaalde keeren, gezien ,; dat BONIFACI- BONIFACIUS moeitt had. met. zekere ‚Leeraren 5 die de Fr door zijne Levensbefchrijvers valfche, Broeders , volks- noemde wverleiders, ontuchtige en overfpelige ‚Priesters , Ket- sg ters enz. genoemd ‘worden, en tevens opgemerkt, penren dat ’er niet weinig. reden‘ van vermoeden.is, dat de KLEMENS. orootfte misdaad dezer zoo kwalijk beruchte lieden daar,in-beftaan hebhe; dat.zij zich- niet: gereedelijk aan de ‚Geestelijke heerfchappij van. BONIFACIUS eD van den .Roomfchen Bisfchop 'hebben willen onder- werpen,. Thans befchuldigde bij ‚weder. ‚bij - ZACHA* RIas ‚twee, Priesters of Bisfchoppen , ADELBERT en BRBMENT. (N u | oe . ADEEBERT, ( waarfchijnlijk dezelfde naam met ALBERT, )- was een Gallier of Westfrank, want BonIFacıus verwisfelt ‚meermalen ‚deze namen. ze, many fchrijft BONIFACIUS aan. ZACHARIAS, had zoo veel ingang bij de menfchen gevonden, ‚dat zu zeiden, ‚dat. Bonracıus. hun. in «hem. eenen \zeet heiligen ‚Apostel, eanen Voorbidder en. Leeräft, ce zijk»was in deugden en wonderen, ontnomen had. (*) Epist. CNXXVIIL. e £ | GESCHIEDENIS 201 Maar hij was reeds in zijne vroegere jaren. een hu» IV chelaar geweest ‚die voorgaf, dat een Engel, inmen- 80EM fchelijke gedaante , van de einden der aarde af, hem Afdeet, Reliquien van wonderbare maar onzekere Heiligheid Sein; had aangebragt, en federt kon hij van God alles na C. G; verkrijgen, wat hij begeerde. Door deze huichelarij Jaar 622, was hij , volgens de voorzegging des Apostels, in !t 814 de huizen ingeflopen, en had 'de vröouwtjes, die met zonden beladen zijn, gevangen weggefleept,, als ook eene menigte boeren, die 'hem voor een’ man varı Apostolifche heiligheid: en een’ grooten wonder- doener hielden. Vervolgens had hij ongeleerde Bis- fchoppen omgekocht,, die hem, tegen de Kerkewet- ten, geheel onbepaald, (abfolute,) tot Bisfchop gewijd hadden. Eindelijk. was hij zoo trotsch: ge- worden, dat hij zich zelven den Apostelen ‚gelijk geächt, en het voor zich onwaardig gerekend heb- be, eene Kerk op den naam der Apostelen en Mar- telaren in te wijden. Hij had de menfchen gevraagd; wat zij met hunne bedevaarten naar de Graven. der Apostelen bedoelden ?_ Vervolgens had hij tot zijne eigene eer bedehuizen ingewijd, kleine kruisjes en bedehuizen op de velden, bij bronnen, en. waar het hem behaagde, opgerigt, en aldaar openbare ge- beden laten houden, zoo dat groote hoopen volks, met verächting der overige Bisfchoppen, en der ou- de Kerken, op die plaatfen bijeen kwamen, zeggen- de: ,, De verdienften van den Heiligen ADELBERT zullen ons helpen!” :Hij had zijn haar en nagels aan de menfchen gegeven, om ze te veräeren, en zevens met de Religuwiön van den Heil. pETRUS te R3 | dra- 262 KERKELIKE iv dragen. Ja, zijneGodslastering was zoo ver gegaan, BOX dat hij tot het volk, hetwelk voor hem nedervid, Afdeel, en heim zijne zonde wilde belijden ,„ gezegd hebbe: Ul „,ik ken alle uwe zonden, en uwe geheimen; het na C. G. » 15 niet noodig, die te belijden; nwe voorgaande Jaar 622. „, zonden zijn u vergeven; keert gerust en vrüge tot 814. „ {proken naar huis.” Van den anderen Ketter, KLEMENS, een Schor of Zer, (Scortus,) meldt BontrAcıus aan den Room fehen Bisfchop, dat hij zich tegen de Roomfche Kerk verzette „ de Kerkewetten verwierp, en de Schriften der Heilige Vaderen, HIERONYMUS, AU GUSTINUS, eN’ GREGORIUS, wederleide. opdat de geest behouden worde in den dag ven Il Hoofdft. CHRISTUS; en opdat zij, dewijl:zij naar de Ge-.C.G. meente niet hooren wilden, van de Christenen als Jaar 622. Heidenen en Tollenaren geächt mogten worden, tor 0 814. zij leeren niet langer te lasteren, en den rok van CHRISTUS te fcheuren. Bij deze befchuldigingen kwamen naderhand nog ergerlijke fchriften , welke BOnIFAcIUs, door zijnen afgevaardigden, ten nadeele van ADELBERT , aan den Roomfchen Bisfchop liet ter hand ftellen. Het eerfte was eene Levensbefchrijving van ADELBERT „van welk _ flechts een klein begin bewaard is gebleven „ waar in gezegd wordt „dat hem de genade Gods reeds in moe= ders ligchaam was medegedeeld „en dat zijne moeder , . ten kenmerk daar van,in een gezigt een kalf gezien had, dat uit hare zijde was veortgekomen. Van het tweede dezer fchriften, hetwelk een Brief van CHRISTUS ziin zoude, die te Feruzalem varı den Hemel nedergevallen, en varı den Aarts-engel mI- CHAEL bij de poort van Zfraim gevonden zou zijn, is ook alleen het voorloopig berigt in de. Inleiding overig, dat dezelve „ door een’ Priester openlijk voorgelezen en afgefchreven, uit de eene ftad in , de andere, en eindelijik te Rome bij het Graf van PETRUS, waar de Sleutelen des Hemelrijks lagen, zij gebragt geworden enz. Eindelijk is ook van het derde opftel een Gebed voorhanden, hetwelk ADELBERT zal opgefteld hebben, dus beginnende: R4 ‚„’ Heer, 264 KERKELIKE IV ,, Heer, almagtige God! curıstus! gij Zoon vaır BOEK (5od! Vader van onzen Heere JEZuUs CHRISTUS! Afdeel, en Alpha en Omega! die gij op den zevenden Il troon, en boven de Cherubim en Serafim zit! Groo- m te vroomigheid efi' zoetigheid genoeg is bij u, Jaar 622. Vader der Heilige Engelen! die gij hemel en aarde, tot 814. en zee, en al wat daar im is, gemaakt hebt! U roepe ik aan, tot u fmeek en roep ik over mij hoogst ellendigen, omdat gij u verwaardigd hebt te zeggen: Wat gij den Vader bidden zult in mijnen naam, dat zal hij u geven enz. Tot u bid ik, u bezweer ik, u fmeek ik, Engel urıöL! Engel RA- GUEL! Engel TUBUEL! Engel MICHAEL!” en 200 als nog vier Engelen van hem genoemd worden. Alles wat wij valı ADELBERT en KLEMENS We- ten, weten wij alleen wit het berigt van BONIFA- cıus zelven, dien wij niet voor onpartijdig kunnen houden, daar hij tegen hen beide ten fterkften ijver- de. let zij zoo, dat ADELBERT cen dweeper ge weest zij, maar daaröm is ’er, zelfs in het berigt van BONIFACIUS, Nog geen bewijs, dat hij een er ge Ketter geweest is, veel min, dat hij gevangenis en burgerlijke ftraffien verdiend hebbe. Behalve dat men het meeste, wat tegen ADELBERT Wordt inge- bragt, in een’ regt goeden zin, kan verklaren , wan- neer bij flot blijken zou, dat hij veel meer redelijken Godsdienst, en minder Bijgeloof gehad hebbe, dan BONIFACIHUS zeif. War den gewaanden Brief var CHRISTUS uit den Hemel betreft, die was, in allen gevalle, rceds in de Vllde eeuw bekend, welk ge- bruik ’er ADELBERT dan ook van gemaakt hebbe. Da GESCHIEDENIS. 265 Dat hij Kapellen ten platten lande oprigtte, kan ge- IV fchied zijn, ten behoeve der landlieden,, die anders, BOFR N I om hunnen Godsdienst te oefenen,, dikwijls een’ ver- Afdeel, ren weg moesten afleggen naar de fteden. Dat hi Il _ die Kapellen aan geene Heiligen wijdde, dat hij de bedevaarten en geheime biecht der zonden afkeurde, Jaar 622. en met de Reliquien zelfs den fpot dreef, zeggen- tt 814. de, dat zijn haar en nagels even zoo veel kracht hadden , als deze, kunnen meer verlichte Christenen hem niet ten kwade duiden, gelijk het hem tot eere ftrekt „ dat het volk hem, wegens zijne godsvrucht en gedrag, voor eenen Heiligen, ja zelfs voor cen’ Wonderdoener eerde. De gewaande Ketterij varı KLEMENS beftond ook wel meest daar in, dat hij de waardigheid en het regt van eenen Christen Leeräar kende, en oefende,hetwelk reeds federt eeu- wen verloren was, om, onäfhankelijk van Befluiten van Kerkvergaderingen , of gevoelens der Kerkleera- ren, en voorfchriften van den Roomfchen Bisfchop , zelf te denken. Ook fchijnt hij, nog in zijn leer- aarämbt „ zijine huwelijksverbindtenis aangehouden te hebben, hetwelk door den Roomfchen Bisfchop en verfcheidene Vergaderingen verboden was, en daaröm als hoererii en overfpel werd uitgekreten. Met in woord „ BONIFACIUS vertoont hier eene zucht ,„ om te verketteren, welke men alleen aan eenen onder eede ftaanden Zendeling van den Room- fchen Bisfchop, wien alles gevaarliik voorkwam, wat met de belangen van zijnen Heer ftrijdig was, vergeven kan, : Doch daar voor werd hij ook door denzelven Rz troUW-= 266 KERKELUKE: IV trouwhartig onderfteund. szomiracıus had de beide BOER zoogenoemde Ketters op eene. Symode afgezet (*), Afdeel, en. zelfs, met hulp van.KAROLOMAN , in de gevan- a a 2 genis gebragt; in welke zij echter niet lang fchijnen pa C. G. gebleven: te zijn. Op de Kerkvergadering te Sois- Jaar 622. fons,. welke de Frankifche Hertog PIPYN, KAROLO- tot 814. ams Broeder, in het jaar 744, met 23 Bisfchop- pen en eenige Frankifche Grooten hield, en op welke hij zelf voorzat, werd de Ketterij- van ADEL- BERT veröordeeld, en bevolen., dat de door hem opgerigte kruisjes verbrand zouden worden (}). Het is zeer waarfchijneliik, dat sonıracıus hier mede de hand toe geleend hebbe, tem minften ZA CHARIAS betuigt hem, in het jaar 745, zijn genoe- gen ($),dat hij de Synode, door PIPyYN en KAROLO- MAN beleid , waar hij zijn plaatsvervang.er geweest was, bijgewoond ‚van dezelven zoo veel bizftand genoten, en alles, met betrekking tot de valfche Bisfchoppen, en andere zaken, zoo gelukkig uitgevoerd heeft. Naderhand gaf zacuarıas hem bewel, om, als ADELBERT £N KLEMENS zich niet bekeerden, hen aan hem over te zenden, opdat hunne zaak onder zocht, en zij hun verdiend vonnis ontvangen mog- ten m. Eindelijk hield ZACHARIAS, in het jaar 7455 (*) Dit ziet men uit ziinen bovengemelden Brief‘, ‚en uit het verflag van zijnen afigevaardigden te Rome. Rom. Synod, de Hereticis in zonracı Epistt. p. 687. (rt) Conc.: Sueshon. ap. warn. T. III. ac/. Concil. Pr 1933: ($) Ep. IX. 2. 1907. ı c. (**) Zp. VII. 2. 1906. 4 6 GESCHIEDENIS. #% 745, eene vergaderiug van Bisfchoppen te Rome(*), IV in welke de Brief van soniracıus‘, en de door u hem overgezondene opftellen betreffende ADELBERT Afdeel, voorgelezen , maar , met verfoeijing van den Kerter, _ I aangehoord werden. Het vonnis, hetwelk over hen ne uitgefproken werd, kwam daar op uit, dat beiden Jaar 622. afgezet zouden worden, en boete doen; maar zoo Pt 814 zij in hunne dwalingen volhardden, zouden zij in den ban gedaan, en met alle hunne aanhangers door het eeuwig oordeel Gods verdoemd wezen. Een later berigt, maar welks geloofwaardigheid on- zeker is (} ), voegt hier. bij, dat BONIFACIUS, met verlof varı KAROLOMAN, Met ADELBERT een ge- fprek gehouden, hem daar in volkomen befchaamd,, te Mentz van zijne waardigheid afgezet, en vervol- gens in het Klooster Fu/da opgefloten heeft, alwaar hij langen tijd hard behandeld was geworden ; dat hij vervolgens ontvlugt, maar van eenige zwijnen- hoeders oımgebragt is. Van KLEMENS lezen wij volftrekt niets meer. Niet zoo infchikkelijk betoonde zich ZACHA- Verfchil RIAS, jegens »ONIFACIUS, bij eene andere gele- nn ve genheid ,„ waar deze zijnen ijver al te ongepast in kwaad had gebruikt. Een Priester in Beyeren, die geheel Latijn. geen Latijn verftond , doopte eens; Baptizo te in-nomine Patria, et Filia, et "fpiritus fancti, BO» (*) Concil. Rom. ap. uaRDd. 1 ce. Pag. 1935 er ih Bonirac. Epistt. pag. 186. (+) Supplem. ad Willibaldi vitam S. Bonifacii in Act. SS. Antverp. Menf. Jun, T. I. p. 437. 268 KERKELIKE: Vi sBoniracıus wilde, dat deze Doop, wegens deze BOEK four tegen de taal.„ herhaald zou worden. Maar, de Afdeel. Roomf/che Bisfchop, wien men dit had. overgebragt, Il onderrigtte hem (*), dat, als het‘ wezenlijke ; Doopsformulier van eenen Ketterfchen Geesteliken Jaar. 622. gebruikt was, ’er geen nieuwe Doop, maar alleen 10t 814 de oplegging der handen , tot zuivering van den Gedoopten,:noodig was. Daartegen keurde hij het goed, dat soniracıus Christenen, die van Pries- ters, die Ketterfche of zelfs Heidenfche Gods dienstgebruiken waarnamen, gedoopt waren, en die niet zeker wisten, of dezen dit, in den naam der Goddelijke Drieöenheid ,„ gedaan hadden, weder doopen liet (}). vırciLtus Tevens ftond zAcHarIas hem bij, in eenen an- en deren zonderlingen twist, welken hij, met den Pries- burgver- ter virGiLius, naderhand Bisfchop van Saltsburg, oordeeld. nad ($). Deze en een ander Priester in Beyeren, sIDoNIus, waren de genen geweest, die BONIFA- cıus hal willen noodzaken, den Doop var den bo vengemelden onwetenden Priester te herhalen, en zi) hadden zich deswegens tot ZACHARIAS gewend. Daartegen beklaagde zich sonıracıus weder bi hem over. hen, en bijzonder, dat vırcıLıus, de wijl hij bem van cene dwaling in het Katholijk Geloof overtuigd had, zich vijändeljk jegens hem gedroeg, en ook tusfchen hem en zijnen vriend oDILO, Hertog van Beyeren, vijändfchap zocht te Sich (*) Inter Epistt. nonırac. Ep. CXXXIV. ch Eis. AL. (HAc GESCHIEDENIS. 969 füchten; en eindelijk dat hij voorwendde, dat za IV CHARIAS hem toegeftaan had, een der Beyerfche gt Bisdommen in bezit te nemen. ZACHARIAS Ants Afdeel, woordde aan BonIFAcıus (*),: dat het laatfte on- A ne waar was, en als het klaar worden mogt, (ff ca no G. rifscatum fuerit,) dat virGILIus de verkeerde leere, Jaar 622. 