title: Swaving's reizen en Lotgevallen: Door hem Zelven Beschreven
creator: J. G. Swaving
text: Mehr als 100 Jahre sind vergangen seitdem dieses Buch in Druck erschien. In all diesen Jahren wurden die Originalbände verschieden oft nachgedruckt und dadurch natürlich i seine Einzelteile zerstreut. Hier liegt ein neues, digitalisiertes Exemplar eines der Originalauflagen vor, das in einem der letzten großen Ausgaben von 1932 erschien. Die Ausgabe von 1932 weicht von den älteren Ausgaben insofern ab, dass einige Korrekturen vorgenommen wurden, ohne dass die wesentliche Gestalt des Werkes berührt wurde. Darüber hinaus wurde ein neues Titelbild eingefügt, das die grundlegende Gedanke der Darlehenstabelle illustriert: Einem Knappen, der ein großes Pferd hält, nähmen zwei Knechte einen runden goldenen Meisterknaften ab, der für das Pferd ein günstigerer Knaften ist. Dieses Bild wurde vom Künstler Hermann Sturm gemalt und ist das erste von drei Bildern, die in den Ausgaben von 1932 erscheinen. In den Texte sind einige Korrekturen vorgenommen worden, die jedoch die wesentliche Bedeutung des Werkes nicht berühren. Zum Beispiel wurde in der zweiten Auflage (1838) in der zweiten Fußnote zu Buch III, Kapitel VI, Absatz 2 die Angabe "Bruchteil der Lebensmittel" zu "Bruchteil der Einkünfte" korrigiert. Außerdem wurden einige drucktechnische Fehler korrigiert, die sich in den älteren Ausgaben finden. In der gegenwärtigen Ausgabe wurde die Reihenfolge der Kapitel in einigen Bücher modifiziert, um eine bessere Aufteilung zu erzielen. Dasselbe gilt für die Ordnung der Fußnoten. Außerdem wurde ein Index zu den verschiedenen Kapiteln hinzugefügt, der in den älteren Ausgaben fehlt. Das Buch hat das Urheberrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erinnerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nutzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in partnerschaftlicher Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nie htsdesto trotz ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: + Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche für Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. + Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. Das Buch hat das Urheberrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erinnerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nutzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in partnerschaftlicher Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nichtsdestoweniger ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: + Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche für Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. + Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. + Beibehaltung von Google-MarkenelementenDas "Wasserzeichen" von Google, das Sie in jeder Datei finden, ist wichtig zur Information über dieses Projekt und hilft den Anwendern weiteres Material über Google Buchsuche zu finden. Bitte entfernen Sie das Wasserzeichen nicht. + Bewegen Sie sich innerhalb der Legalität Unabhängig von Ihrem Verwendungszweck müssen Sie sich Ihrer Verantwortung bewusst sein, sicherzustellen, dass Ihre Nutzung legal ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass ein Buch, das nach unserem Dafürhalten für Nutzer in den USA öffentlich zugänglich ist, auch fiir Nutzer in anderen Ländern öffentlich zugänglich ist. Ob ein Buch noch dem Urheberrecht unterliegt, ist von Land zu Land verschieden. Wir können keine Beratung leisten, ob eine bestimmte Nutzung eines bestimmten Buches gesetzlich zulässig ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass das Erscheinen eines Buchs in Google Buchsuche bedeutet, dass es in jeder Form und überall auf der Welt verwendet werden kann. Eine Urheberrechtsverletzung kann schwerwiegende Folgen haben. Über Google Buchsuche Das Ziel von Google besteht darin, die weltweiten Informationen zu organisieren und allgemein nutzbar und zugänglich zu machen. Google Buchsuche hilft Lesern dabei, die Bücher dieser We lt zu entdecken, und unterstützt Au toren und Verleger dabei, neue Zielgruppcn zu erreichen. Den gesamten Buchtext können Sie im Internet unter |http: //books . google .corül durchsuchen. h 1 1 r I-. 1-: U i' f.- • 5 f -: ; it SWAVING'S REIZEN BN LOTGEVALLEN. \ y j s u> cxv \^ ^ ^-fs^ /i- - - fr /^ S W A V I N G 'S REIZEN EN LOTGEVALLEN. BOOK HEM ZELVEN BESCHREVEN. SBASTB DEBl«. # T£ DORDRECHT, BiJ BLüSSfi EN VAN BRAAM. 1827. 1 ^ <« * * . _ * ^ , ' m » * * • • - V. ■ • ^tf VAt NtW Y»KK püBLit; LinnARY 56103 A A8TOR. LENOX AND TILDÜI F9UC4«An«R8 R ItCC L • . < < r • * ■» » v ♦  •..* * • • • '*v • ♦•♦^. AAN ÜEN WELED&LäEBO» BEN BEER JAN HUGO CANTZELAAR! EofitB '^IBHI) ät WsiiDoBABR! rergun nuj'j dat üi äste btaden ah eem 'T^derige ■ Offferande aan het' aliaar der i>riend* 9ohapj als eene- verschuldigde ^ eene geheim « ligdB hulde aan uw^ edel haraiteri buHendl phn schaamtfi^ poor uwe yoeten nederlegge^ \. * en t • (?^^ {JJiVVOi*''> ^ /l.{4 1,^1 »'7 ■■'- T^ Xf O F P R Ji & V. 'toelächtef en het wo» ooh Segelfck handj die näf in den herher te Jlieuw^Yprk pan {den rand des gntfs ierugbragty doar m^ hat maordtuig U ontwringeny tot hetwelk wahhoop en vertwijf^Hing mff hyna krfhartig de toeulugt kaddm^ doen nemen. Het was 'diezelfde nimmer voor . m^f gfs^tene handy 'die rpif de edebnoed^ete halp en bjf stand wrleende ' toen ih in i8f2y na mifrie nood-* lottige scfdpbreük vöor het eiUmd Langeroogy naakt en bloot gepcmkelifh werdweggepoerdi yn door welke andermaal myn lepen werd gered toen gtj iti^L te Assen , in /let landr' sQhcp Drenthcf door medewerling van den cnder^prefelt aldaar^ de armen deed losma-' ien pan de lyjiy am welke de Gendarmerie my gelifktijdig met eene b^nde misdadigers *pan 'de eene plaats tot de andere poortsleep^ te. — Het was uwe poor mj/^ immer zoo 9er^ ö T D nd ar.^ pereerende vriendschap en edebnoedige cnder^^ stand y die m^ den^ in het eerst %oo vreemd ^* ZOO 'alaafsch y zoo TuxrdvaUmdenySoldatenBtanä j* * • - dragelp'ker hielp'en maken en die in aUe de^ uilecnloopende lotsperwUeeHi^en vqor mff de* zelfde hieven. Aon tMiea kon ih das^ dU nufn werk met meer bevoegdheid opdragen? Van, wien kan ik hier opregt&r deelmmingy jidster beoor^ deeling ten opzigte der ipoarheidf en ioe^ geeflijker inactukkebjkheid verwachten? Eene vriendschap , die zülke zeldzame toetaen heeft kunnen dooretaan , kan my , hoe anu^aardig^ ik mij dezelve ook gemaakt hebbey de per^^ püUmg von een myner geheiligste y myner^ dierbaarste perpügtingen onmogelijk ten kwar de dulden y en het is iu deze hbjde en troost^ i^olle pooronderstelling y dai iky zonder uwe toestemming in te wachten y het wagen durue * 3 deze H« OJ? D R A G T. <tof#. Qp4r<V*t «W? ^A «^«r* «i8 plfffUsßns * 9 Wbii EDBiiOBBoaBN Hee: r UfPelEdelgeb. Onderdanige Dienaar j L Gf SWAVING. Itondon^ f Januar^/ iS»y. w TOOR- I V o o R R E rr E. .Äffet' moet sioo a^n eiäch KiBben in de tve^^ reldm £eH hoeh äifHder poorrede is epeh ats ^ng pot zonder ooren ^ en praagt men , w'adr^* tt)e dienen toch d^ meeßte dier voorreden^ 0eSre treelal origeteiun en oriopengeaneden blg'^^ ■ Pen: üiiten? dcuti möet men inderdaad toe^^ etentnten f dat^ het lezend puhlieJs er waärlgi oVi?r het at^rheen niet Peel acht op eläatm Zelfs zoude het mif niet perppdnderen ^ dd£ eommige poorYeden siechte alsecholaatietefor-* mulen uit de oUde döoe MechöUwd worden f i0elle men zeer i^el'zoüde huhnen' mieeenm ih phor rhg teh minste heb eeh heiniel^h poorge" pöeVj dat^ irten hier zeer weinig waarde aän de milnk zdl hechten ^ f^äahdb^e ik uit p'oqr" zörg al dätgene in m^%e eirati hoofdaluHek heb ingelaaöht j ipat anderen by uitäluiting s/i'* derzeJper poorberigten zoudeh geplaatet htb^' bih^ teh einde rrig langa dien weg te perze'^' ihren ^'dat tH^ des lezer» dandacht niet ont'^ ehappe ' b^ die pühten 9 weite /£' be^eep' hem * 4 het het noodufendigMt by anticipatie ondet hei QOg ie moeten brengen* Alle die peelbehpende aanpry fingen ^ van Wßlie de meeate echrijverB zieh gewoonlqi in derzehfer poo^berigten be^ier^r^^ hitnneny ver^ beeide ih my , toch waarl^'k weinig of nieta tot de deugdel^hheid van het werh zelve toe-^ brengen? want wat zaude het my bateüf oß ih hier nu al met de hateli/ke pedanierie eena geleer de een Uijereel^wifde^ ophangßa vßn^t heigene deAezer hier zal iomen ie verneinen ^. vqß de echtheid en vooral van de zeldzaamheid mgner berigten i van den langdurenden ea zwaren arbeid daqr mjfaan derz^lver zarnen-f , Stelling teni loUe gelegdy van de u^aarschw ^fingen en fvereld^ en men^chlundige le^ße^ e(i raadgevingen f^ welle er voor den^onerva^. reue in liggen qpgeßloien^ vande,aaißmoßdi^ gingen en uitnoodigingen x wefie , reed^ sedert een tiental jaren , tot het, ir^ hßt lioht geveut V<vi dit wert van alle ißnfer^ bg mq zjgn in^ geiomenf en van 4^ vley endete verzehe'ringeu ^f^ opzigte van eenßn günstigen ontvanget van zoqdanig wert bg eeß leeegierig publiek? Wie sfoude toch ligtg^loqvig en ineic/^iiielgb genoeg .willen we^^^ ^ om de helft dier gewp^ . ^e preßmbulejs voor goede jnunt aai% tß nemen?" Zquden ir ,wel qoit^ eenige andere da/^' aller^f fUfiistß.^erhen var^ de pers Iomen y Indien jner^^ ?iich , q^. al heigeea er i(i de m^ßesiß, . . voor" ¥p6rierigien %o6. al opgige^en wordi , PöUonß^n %ok iferlaien? 8iaan.de..nm0Mi0 9o4rredßn nißt htolUft^enr gelfh , äan die ho0g0pg9^ndm uü^ hangiorden en fraai b0$childärde sehermenf ^Me de poorgei^ele i^ah one^ Jan Kiaa^s^n;^ eh heeiien^peUen op aaee gewonß ja^nnariten hedeiheny en feeUe den aansqhouwer dpor* "gUan» allkrjammerlgtet miähiden en . ieleur^ stellen? De eene , echFJi0er iterbeeUi eich daor eene hoogdratfende poQtred^ $i/nen u^iinde oogen . Mn eem eerdeplitindig publieh t^oor eenen - Päii U entten doei^ doorgoßn» De an'^ der ft^eder maäl$ Pan deee gelegenheid ge'^ iruii am ej^ne leters f doeh voaral de recen-^ eenien^ in derzeluer geuoel of eigenlief de aan ie .taeien 9 door eich hier mei allerlei honig^ • ioete bewoardingin te verooimoedigen^^ door eenen mwerm van, uitptUgten tn perachoonin-^ gen uit ie Iramen 9 ten einde genadfgljft door de Pingeren, geüeH te^ worden en de welpery ßiende roedß der irittei tp oniloopen^ Ih pöor mf b^n van ^oordeel^ dat al m^'n poorlbopig g^^Arjff, t9oh reinig of nieta ha-- tun %al,^ dßt mgne . leeer* niet naar n^yne pariffdigt en bohrompene oordeelp^Uingen f Maar, naar ^hun eigen . gofiddunien . en o$^ertiiir ging tuüen ' finUen ifi .wj^ri gaan f en dai in^ dien reeeneenten he( noc^eaiel^'t en biUi'b achten f om Wf. poor altyd uit het gilde^.der MchrfP$re weg te jagen ^ mif'ne perechooningem * 5 en S W A VIN G'S REIZEN BN LOTGEVALLEN. s Vn) o^v »*^ ^ i& wiUen geilen f -dap ii- ii^t^k^oger be^üfmming öpgekid zoude gpa* Jff^t nf iirrainm daari, Jt aärzel g0en 'oogeHbßij 'am:f^'^lm6hdig i^ iäk&HH$Hi dat Unimmahpoor^nutem'indfi ^i0g gehgd b$ni dat ik sinwhvoUlkgm wezi^ hiei hen in het uah der wetenkehappen «4 fradfft UiMrtn ;* dlxi die koofipünie^ , i^kUs ei^n^i de 4>QQrnaafHsi0 ^eiithten^ im eeM biögtaphte motten uftmaiek , jüißt in dt m^nm het petett t0 soeleh tfn , dat H nuf op geenk i^erdieneUfn no6h fkeidendaden , doch opy eenigib tutsteletide p^rrigtingen hoegknaan^ beroe*- fnen han^ eh ih b^ ^^eublg Ptfietreif. geen regt pan aariiprdal kpbföp de aanda^ht päd een bee gierig piMieh i ""iens^ mek Permdah mögt pinden in aPontureh* eh mmderbaarl^'le lötge^ paüen / hant heigeen wnaripi ih in ändere öpzigten te tort eclUet^ hen ih hierptpat^dii punt hetreft i o/ zeg ih hei üe^i weder eenige honderdeh biographiäten vereeheidene iehreeß^ jee pooruit* JBPen^zöo ben ih öoh poltamem bewuät f tvat dtverhepene en eilleen doör hoofd^ brehen en praht^t te perhrfgene hoedanigUe^ den er toe behaoreiVf om oper een'^onderipprp aU d&t oiNir mijn eigen ik eenige bdehdeelem op te puUeH ; gonder ejfrte leeere te doen.gä^te^ fpenj gapeni of wedgem Men leopt oneindig minder gepoar f.en^ meje, echffß peelal^ jop . eenen Peel prifmoedtgertdon als als men 00er ienumd anderr .spreehu^ f^nn^ ^ar- 00h de reue y waarom m^n.eer9ie ptam- eigenlyk geufee9t is am dit werije ander deri' iitel von Joost de Wanddaar in hei lieht im geilen » en euÜs had ih .mei ie meer grond* lunnen doerif daar ih juiai ioet^aUig mei dien ioddigen poornaam gedoopi ben geworden; doch il zag hier van af^ dew§Lih ieigeene^* ziM van mijn hari- ion i^erhr^'genf .eeo pele^ inderdaad hoQgH meldeame en noodlottige • qntmoetifigen aia de, mynen womler nanm.uit te gepenj en dezeh^e wao daende met eenige^ h^ hei hoetje 9an detltaard byeei^geraapie ^ sprooije» gelgk te eMSen» Mei ie deee be'm, denting aUeen y die m^^van beebni deed ver^r, anderen 9\ in weerU^il dni ii polhomen door^y drongenufae ff an al de moeyelgkheden i weite- ih jng moe^d^Ulig op ßen hals haaide y en. ifan al de bill^'he aanmerbingen f beriepingen. eß beepattingenf aan w^lhe ih mg- niei siechte door' mijne begane misptappen zehe^ maaw. bopendiep, ^og door de w^ze f waarop ih de^* zebfe henbaar mahey önmiebaap moeet blooi^ e feilen r üfant om de heien mgner lo^geuaUen. ouafgebrphen ie tf^ruolgen 9 ien einde daar^ door aü^ eohg.i^.van Kerdichieel te .tferm^'deafx mqgi ih geene enhele echahel oiferelaan ylwaar» , door er hier erp daar einige blad&ijden'^ zuileh ^oorhomen 9 die dee a^hrgpere harahter alleat befialee riQt eer f^eP^trekhny andere weder y, die m rOOHJRJBDE. t 4 Boah IM Mtechtif dai Tken e^rßif 7i0tt^' ien goede of ten hii^ade ^ groote opipraah ge^ maakt heeft^ en dan geiaf het werh alijfd grif pan de hand. Zulhs zietrnen nu im-' mers weder op eene aprelende wijze heveetigd in de poorbeeldehoze happigheid^ met welke byna alle onze boehperhaopere zaten te plaa-^ sen op de vertaling pan Iiet lepen pan Napo^ leonj een man ^ wiens naam in f^ederland nog erger dan die ' pa*n BelsSbub in echrik en afgrijzen 'gehouden werd^ en pan wien men attee perbrandde en pernieiigde ^ wat zijn aanz^n elechte eenigzina aan het geheugen pan de nakomelingschap kon terugbxengen* 4L Maar* wat ko/t toch zoo iemand bewe^^ gen ? ^ praagt een derde , « zijne lepensb^^ - zonderheden uzt te geilen poor een publiek ^ hetwelk kern op zulkeene ernetige wpze naar Ugchaam en naar ziel gehapend heeft? -» ^ TVat kan hg toch bg die bekendmaking an-^ dera in het oog hebben ^ dan zieh j zoo ala doorgaane met de meeete peroo^deelden het ' gepal is ^ onechiddig te willen doen beachou-* weny zieh welHgt ala een martelaar poor de " zcmk pan rede en Gadadienat te willen laten ' doorgaan^ en geheel de wereld metzgne^' klaagliederen pan Jeremiaa 'laatig te-pallen^ of welligt zijne gal uit te braken ' legen hen die de oorzaak pan zgnen pal geweeat zyh ^ en ona met een d^amet pan partgdige byzonder'* * heden aan boord ie homen? )» «— Neen , dit ia in het geheel het g€Pal nieim li heb de wereld te i^eel dooriruist ^ om tm a^terif dat asuli een ondertt^erp hoegenaamd geen ingang zoude pinden% en zelfa soude het Tng voUtrekt niet be^reemdeni dat^ indien sulie werhelgh het geifdl wäre ,y toodanigwert ah een Übel zoude iferboden worden» * Batzen» dien heb ik al te i^el verpligiingen aan one Gouvernement^' hetwelk m^\ als eitfiml amb^ tenaar en als miliiair , met te f/ele weldaden , gedurende eene reeke i^an jaren^ o^erladen heeft^ om my de gf^ingete echampere tuin^ merhingen tegen hetzehe ^ of tegen een - i^an deazelfa onderdanen , te i^eroorlot^en* .Geen enhel bitter WQord j noch hateHjh fferwijt ont^ glipte mynepen tegen wien het ook «y. It heb my veeleer hoofdzalelyh toegelegd^ om^ ofachoon ten loate mgna eigenen peraoona ^ de laclispieren m^ner Uzera op te wellen ^ want ik if erbeeide m^\ dat men in een water^^ achtig land als het onze ^ pooral aedert de laatate zielten en oifcratroömingen , buitendien reeds genoeg tot het ernatige , tot het- droef^ geeatige,' tot het neeralaglige oiferhelt^ zon^ der dat il hier nog een tafereel mifner eige-» na rampen behoette bq te poegen^ en zoo luchtlgheid van atyl en ßchrgf tränt in eenig verband ataat met plaataelijke en ge?noede~ Igle omatandigheäen , in welke een werk ge^ achre- imii ^ r ^ ö it n ^ D Jk^ schreiben wordt^ dmn heb ih een heimttfi Pm^rgmoBl dat m^nh tetetB hier meer etof tnäenPindeh ioi iagchen don tot zuckte ^ «f^^MMfiy of erntige "operdenhingen f umnt dii 4iferi is , in plaaie pan in eene bedampfe Jkagehel-^bamer f poer een groot gedeelte mid'* den in Londene woeligete etraten boven ep den top eener enel poortrenrfende 8ta|peH:oacli perpaardigd. ^ « Dit begrgp ii nietf » hoor ih hier meggen , ^de man ie toch immere ^en hoeteier of patfrenier geworden ? )» «-^* De^ opheeing pan dit raadael ie etfenwel tseer eenpoudig. De echr^per u>oont buiten Lon^ denf in weihe städ en ommeetreker^ hy dage^ Ifke y ter uitoefening pan gifn beroep , ah 'Onderw^eer in preemde taten j tueachen de imntig en dertig EngeUch€ mijlen heeft af te ieggnn ^ en om Mich den ho$telgken tgd goo Peel mogelfb ten nutte te mähen y legt h^ dit afetandeh redende afj en eulhs opereenhom^^ etig de gehruihen pan den lande , boven 6p de Imperiale der gewone Londensche dili'^ genoea , alwaar h^ de rneeate zyner opatellen poorloopig heeft geechetat en poorbereid; zoo*' dat^ ' indien zulhe eenigen luchtigen inuloed hebbe op de geeet^ en op de gemoedagääteld^ heid pan den opateUer ^ de Uzer bfna pooraf tan berehenen in fpelhen tränt dit werh möet geaehreven zijn. van gevoelen zj'n , dat de publiehmahing de'* zer Tnpne leuenei^zonderheden eene vIeh zow^ de hunnen zqn op het achtenewaardig ge» elachPy tothetufeUk ih de eer heb te behooren$ qf in allen gevalle een aUerheepotte^het hon^ • traet moeten öpUfßeren met de godedienetige . werhen m^ns eerwaardigen vadera* — pyat m^'ne eigene vrouw en dochters betraft ^ voor deze behoeue ih mg hier ^ wegena eenige in ^het werh voorhomende al te guUe behentenia'* aen^ niet te veroniachuldigen s want geluhli^ gertpgze ia geen van hun allen in ataat dU werh te lezen 9 tenzy hetzelue vroeg of laat de eer mögt genieten van in het .Franach of \ in het Engelach vertaald te worden y- het geen . ^iet zeer waarachynlijh it. . ■'. . Voor r o o R ji js p s^ , Foor hei 09erige referere ih my aan 4en. inhoud de$ weris sel^e^ en Kai m^ als.d^/- geluhkigate der etervelingen heachouwen ^ %oo)' hetzelMe mijne lezera eenig nut en ifermaah ^' ^ \ ^n m^ne uitgßpere eenig voordeel möge aan-^i'^^ hrengen* ::-^. Landen y # Januarg 4S%y. •• •" /: : >» J. G. SWAVING.-- o t « n ■ 4 •» » INHOUD./. . •. •. * 1 N H O U D. HOOFDSTUK I. Itijne geboorU en opvMdiiig. Klnchtigo Uloorsulliiig in hei kweekschool te Aasterdanu Aanitvlling als kadet ier see in dienst der Bataafscho Republielu Afscheid. Komil aan boord van de Washington. De schr^er hveekt zijn regtar sleutelbeen en iwee linker ribben» Zedel^ke toesUnd. £en sche^sdonin^ Het ]e?en eens kadets aan boord van een oorlogssckip. Story's vlqgt van de ree van Texe]. M^ne kortstotndige krqgsgevan- genscbap en overgang in  de Wasbingtoo« ^ Zgne aankomit en loesUffid op bet eiland Te^I. Zi^ne onUnoetuig aan .de fLoog in eene, tot kazeme dienand«! karki 2^0^ ia* * 3 kwar- iLWartieriiig b^ eenen vleeschfaouwer «n kpddig« bqdM(|^. I)e «cfar^ver wordt voor eenen schapendief afftogezieii^ fin in hechtenis gesteld. Gelukkige oinwenteling van zaken. De Heer jßerger, M^ne aanstelHog als adel- borst in dienst van Prins Willem de Y i aan boord van bet fregat de Fenu9, Yertrek naar den Helder. Dei Heer Hendrik pan Siral^n. Het vergaan van de Ye*^ BUS» Zonderlinge redding. QntmoetiDg op de Noorder- baaks. De scbr^ver verlost 9p z^n s4e jaar eene En*. ge Ische vroavir in barensnood. Aan^raak aan e^ne le« xeressen, Zgn eerste peterschap te Portsmoutb. Bl. a2. HOOFDSTUK lU. leerste aankomst in Engeland. Eenige inleide.nde opipe.r^ kingen över ni^ne driejarige kruislogten door het kanaal en längs de Engeische en Franscbe kosten. M^ne rei« ä(en naar ouderscheidene Zeehavens. Naar Jersey en Goernsey.. Naar leiiand. Over ni^ne scheeps-avontu-. ren, enz. De afdanking der Prinseli^ke vloot in i8ox. Mqn vertrek nas^r Lenden. Terügreizc naar Holland. Invallende gedachten bi; het wederzien ;i*an Texel en bet voorh^zeilen van bet schip Bozendaal. Heimelqke tenigkomsi le Naarden. Eerste wed^rontmoeting in iict ouderl^k hivis. • , , . . 4o. HOOf DSTÜK ly. Al^ne gejpangeiinemiQg als overlooper. De Baadsheer Doq-. ker Curtlus is mign redder. Beklagel^ke Staat van des •cbrijvers verwaarloosde opvoeding. Zgne aänmerkingen ■o%«er het iezen van levensberigten. Eene anecdote. De fobrijver v?ordt opgeleid tot den geesleEgkcn stand De prc- ▼6 ^ Idre^ibnl AnoA. Os keer Boivdd btioigt dta teb^ ytt eenen cmeko pott Eeaa Mildes. Befdiri|Tai|^ tan hat Büreaa tui Confurpie der Watiomlift-Sdinld td ^1 Grayenhage. De bekwaamhedim Ibohhii mal de^ pest« ' • «  ineester Zark op den Dennenweg. V^ne drie konden. De Ifationale Bibljotheek en Honaenr Fiament De Eor gelacke taalmeester Dancaii. Bet letterlieyend Driemaii* •cihap. ySS^ eerste nerken, gedteld, c De Ijof«der MisiÄaaktkeida an « Terbandeling over de andergcheir dene geskckten |ler apen.» IS^ne aanstelÜBg als ondei^ koopman te Baiana. Migiie \r^aadje me| eene gebog-; ^elde» Kksteelen m de lacht. £en blaaawe acbeeOf y^ai^oop en ligtzinnig gednig. Yenrolguig van scbuk^ fiacbers. Ylugt uit den Haag. Qntmoeting aan be( Baagscbe Schouw en te Haarlenii Eene Mulattin^ 77. HQQFDSrUK VL Pver bet kiezen eeoer ^ade. Het bal te Haarlem. Ge^ ]nkkige kenniamaking nie| BIejufvrouw B ... en de fin. inille ^. op Stad en Yaart b^ Haarlem. Spoedig ge« klouken trouwbeloile. Inboud eens briefs aan mqne 90-^ deren , of körte scbets van de eerate beldin der gescbie«. denia. De scbrigver troowt eene scbatr^ke Mulattin« Scbeta yan dat bnwel^k. Zonderlmge lotverwisseliiig» riieuwe levenaw^ze. Uitatapje naar Gelderland. Yer-. trek naar Noord-Amenka. • • • ' • 'gi. **. HQOflV: ^ # * • ^ •» •» dagrqrhi^ , Yereischle in^ «^Ben lüogcapbul» Zpnder« )ing0 Iierinneringen bg het ^vrederzien ran het ^diip Rozendaal, tan de Texelsche vioot, "wa de Noorder- haaks. Ben woord over Oöst- en West-Indische gduk- xoek^i«. Qnse reisg^noot MArtiuaet. De mislukt« ader« latxi^ Qnaasi^aiae toestad Land Ho / Pl^de |[e- wa^rproirdiqgen b;g de eerste ontdekking der j^Unenkeen- jiche Xust Geno^. i» zUauke« )>ji het biiuienzei}en «an de DeUware. Aankomst te Philadelphia. Men doet ^ ons l»g dm eersten st^ aaa >Bnd den bijbel kussen. Yoorri|{[t mo Trgmetselaar te zigo. Voorooideel onder de Amerikanen tagen lieden y/xa de klaur, Aanmerkjn- gen oyer de vooroordeelctn in het algemeen« BL ai3« «OQFDSfüK YiU. De Heer Le<!hleitener.9 Hollandsch Gonsul te Philadelphia. De kniidenierswinkeL Ooze hatelqke toestand. De groote hoed en siu^r« Tafereelen van Philadelphia. Aan l^leivlingen wprdt ilen toegaog in den schouwbui^ (tea anlaste in de JogesJ ontze^ Afzonderlgke plaatsen Tpor Kleurlingen in Gods umpel. De zwarte Domino. lets over de juebouwen en. huizen in het algemeenj als t iianken^ hospitaleni ^ewngenissen , kerken, museoms« jQver .de Straten, fonteinen , kerkhoven^ kaaigen. £en W>ord over Penn, ower 4e markt^ oirer de HoUandsche hpcren en boerinnen aldaar, Over de schoonheid cler . Amerikaansche vrouvven* Over de duurte der levensmid- delen» gastvrigheidyineubilairy kleeding, vveelde. 23o. HOOF0- £00 2jozickig in Philadelphia. Sch«ts Tan eene kivakier^ sehe godsdienst-oefening. Bezoek in eene gemeente Tan het Nieuwe licht. Yerregaande dweeperq en Godadien- stige razem^. De geliefkoosde waodelingeo. De, voor* bereiding« £en wcx>rd owr m^ne awarte eohoonmoedar« De Asnerikaanadie wgae van thee drinken. Schafs van eene jimenkaansche Gninguiue. Ueerl^ke Tooruiuiglen* Herdenking aan het voor^edene. Ooze inacheping naar het eiJand Barbados. Een BoUandsch daTenschip jnel VTestphalefs^ Bladz. i44i HOOFDSTUK X. Teleiu^sielling. Uilstapie door Mieuw Yersej* Gemanlowiu Quakerstown. Gheanui-HiU. Nazareih* Bedüehem. Bei- widere. De Delaware. Terugreis naar Philadelphia. Met moseura <van den heer Peale. Yertrek naar Barbadoa. Aankomst in dat eiland. OntmoietisgeB aldaar. Inaohe* ping naar Berbice. Lasgdurige reis derwaarts. J^n- kojost voor de slad I^ieuw-Amslerdam. . « i£o* HOOFDSTUK XL Telenrstelling hq het zien der kosten Tan Guiana« Bat krabben-eiland. De reede Tan Berbice« lißt Gonreme- mentshuis. De stad IfieuTir Amsterdam« De glibberige Janding. Eer^te ontmoeting b^ Mama Lucia. Portret Tan die dame. Sterfte onder de Europeanen in de Kolonie Berbice. Eene körte karakterschets Tan de Berhicianen. BaadgeTing aan nieuw aankomenden. Voorbeeldelooze gastvr^heid. Het ontb^t ten buize 'van den heer Ire- nen- HOOFDSTÜK XT. Xi^ii ir^fjarig terbiqf in Berlnce , opgelost in de tolgend« kapittels. 1. Trekken t^b iueschbeid en ge^oel bg sierfgfetallen €ii begrayenisseD. 3. Rekening Tan eenen Berbiceschen ge- nee^beer. 3. Berbicescbe intrigries. 4. Yroawel^ke toe- derbeid. 5. M^ne eerfte regtsoefening als West^Indiscb pkotar. 6. Berbicescbe buisboodsters. 7. Berbicascba plagen. 8. £en woord over den toestand en de bekee- ring der sla^en en de afscbaffing der slaTemg. Bl. a3o. HOOFDSTÜK XVL Dwaze gebecbtbeid aan zigne bezittingen« Reis}e naar Da« merarj en Essequebo. Eerste kennismaking met den beer Jan Hugo Gintzebur. Toorregt yan de rampen niet te kennen die ons boven bet boofd zweven. Da Jieer van Braam. £en woord o?er de ^isselvaUigbeden des levens. De scbonwbnrg. Een Demerariscb predi« kant. Beisje naar Fort eUand en de Zandbeuvels. De koek. Beisjf naar Ginje, Zonderlinge yiscbpartg. 271, HOOFDSTÜK XVIL Berbicescbe landziekte en -wijze van genezen. Bgkdom zonder gezondbeid eene bersenscbinu Ingebeelde waar- de yan West-Indiscbe scbatten. Een woord oyer admi^ nistratenren yan plantagien. Togt naar de Boyenlanden Tan Berbice« Kort bistoriscb oyerzigt der kolonie. Het fort Zeelandia. De carayane in de Sayane. Zonderlinge uityrerkselen yan de brandende zonnestralen op menscb en beeit De sentimentele begrayenis, Een kind yan • ae Xll ao jaren red het leven ynn s^nen Tader door eenen tq«>« ger te dooden. Het kablnet van natuurl^k^ zeldzaam- Jbeden ifta dei» W« Smitk« Wf^e om koUitrieljes te vangen, zonder dit hemelscb beestje te beiehadigfln* )el« ovty de Indianea» Laieli^ke Tooniemens« Bbt ge^ Taarlqke vt^u het levenslgdyak tasscbjsii 30 en aS jareiu Be kranksminge! slielvader* Mislakte vr^aadje. Bliiii« Haar Lifacpool» Slot wx bet isCe DeeU • • 9 • * . Bladz* 2669 «WA- SWAVINGS REIZEN BN LO T Gfi V AL L EN. HOOFDSTÜK 1. t M^ne gehoort0 en opvoediiig. — Klucbtige telaarsielling in het kweeliscliool te Amsterdam. «- Aanstelling ab kadet ier ±e6 m dienst der Battoafsche Repnbliek« --* lAlsclieid. •• Komst aan boord van de Washington. — - De »chrq-ver hreekt zqn regter sleutellieen en'twee lin« ker ribben. » ZedelijlLe toestand. — £ea schisepsdomi* - n^. — Het ieven eens kadets aan boord van eeif oor- logssehlp, — Story'8 vlugt rato de ree Tan TexeK — Mg- ne kortstondige kr^gsgevangenschap en ovcrgang in " diefist 'van Prins Wille» V^ '. :Aaii iden oever dei* Zuiderzee ^ 1 binnen de hooge wallen van het stil en eenzaam Naai^ den, stak ik' mijn lK>ofd> in Jul^ 1784, yoor het eerst al schreeuwende de wereld in ^ juist' op het ongelegen ii^dstip, dait mijn waardiger yader met mantel en bef gereed stond }Vaar^ A. dens /■ 3 swaving's reizen dens predikstoel te beklimmen; hetgeeni zon- der twijfel, door de teleurgestelde gemeente yoor een* allerongunstigst yoorteeken gehoudeft werd. ' Mijne opyoeding was, zoo als met predikants kinder^i mee^al ihet geyal is y yan eenen zeer mgetogen en bij aitstek zedigen aard, Gee- ne predikatie, kathecbisatie, oefening^ noch zanggezelscbap over te slaan; beortelings, met de kinderen uit bet diakonie-weesbuis, luid*« keels eenige yragen uit ien Heidelberscben ka- tbecbismus in de kerk te beantwoorden ; in xnijns yaders studeerkamer , dikwijis doör tus- scbenikoinst yan talbout^Qf paatojOfely uit Gor- m\mA Nepos te yertaieii 'en liorokiativiis men- M te leären , alyorens ik ih^iie inbediertaal yerstond \ i^dere morgen staande aan de biit« b^l-t^fely beurtelings met.mjgna z^y.en broe- deis en Musters ^' een kapittel uifc bet oude of nieuwe testament yoor te lezeri; op twee dikke folianten aan mijns yaders zijde zitten* de , godgeleprde yisrhanddingsn: y of beant- woordingen op pclj s yragien' yan/Teiiecs/genoot«- scdiap te kopieren , . op tiat inign yad^fs - ge«* sdoffift riidt kenbaat zoude worden. Ziedadr^ tifgen ml] diep iiigenomen, lezer! de tyi|ze^ waaröp mijne onderen rai| Hebben opgebragt. Met MN iiOTGBVAliUN. 3 Met zolki eene opvQeding^ in eene stad als Na^rdenj m eene woning, welks drempel b^^ lia door niemand anders dan predikanten , ou- detUngen , diaJcenen , kathechisanten en een-* Tondige vrome luidjcs betreden werd; in eene froning 9 welks "i^^ipden aan alle kanteii met ^ afteeldselen van beroemde ^odTreezende xaaxmen versierd en tot ^an den zolder )toe met godsdi^stige werken opgevuld was; in een Kfooiäp cmder bet toavoorzigt yan zolke brare ^ d^ugdzame .onderen als de milne, diende iky naar den menscb gesproken^ nictt alleen «en .voorbeeld vslji w^'sheid en Godsrrochti maar zelfs een waairJjjg opyolger te aijn yap Lem^ die mi^ bet aanz^n gaf; Tan b^m ^ wiens naam steeds in e^re en boog^cbting gc- boaden wordt b^ allen ^ die bem gekend b^b- ben« Of ik na met eiene meerdere boeyeei-f I^id er&onde bedeeld, of yoor zulk eene op- Tpeding minder gesclukt ben geweest dan an- deren , zulks wil ik bicr liefst niet onderzoe« ken; maar dit is althans zeker^ d^tiker^ iu plaats van vroom en bedaar/i^ behas ! boe langer boe wilder en dai;teler t^gen in groei- de, «n dat ik yeel meer lust en roeping scpheen te bebben yoor een oorlogsscliip^ ^kn yoor den geestelijken tabbaard. In kbmmen , klautercn , yecbten , zwemmen ^ schielen y enz. was in Gooi- A 2 land« 4 äwaving's reizkm « land , al zeg ik het zelf , mijne wedei^a niet te Tinden. Zonderling zijn dikwijls de beweeg- oorzaken van de eerste keuze, welke veelal onzen volgenden loopbaad beslist en , alle pre^ destinafie en diepzinnige wljsbegeerte terzijde gelaten^ moet men toestemmen, dat het griU lige toeval, by het doen yan zoodanige keuze, eyen als in het kiezen eener gade, eene groo* te rol speelt Ik voor mij herinner mg al* thans nog zeer wel, op welke toevallige w^ze mijn zonderlinge inyal, om kadet ter zee te willen worden , in mijne harssenen is opge- komen. Een der tegenwoordige gouyemeors in Neerlands Indie, wiens yader de getrouwe berder was yan Naardens Wallonsche kadde, passeerde eens in zijne uniform als zee-officiery voorbjy onzen y aan de istvaat uitkomenden tuinkoepel, en naauwelijks kreeg ik zf|Degroo-« te^ gladde, driepuntige hoed, ^ijnen yergulden rok en yooral zijne langen^ Oyer de straalstee^ nen yer achteruitslependen sabel in het oog^. of mijne keuze was gedaan. Geen mantel» noch bef,, noch yerbeyen preekoAstoelte , kon in mijii oibg tegen dit gezigt opwegen. Van- dit bogenblik af was mijn besluit genbmen , en niets was in stciat , mij yan hetzelye af te brengen. üü SN IiOTGBVAliLEK. 5 • » Uit alie de standen des maatschappclgken levens bad ik eyenwel geenen kunnen uitden« den y die grooter kontrast opleverde met dien y tot welken mijne ouders m^ zoo gaa'rne had-- den t)pgeleid. Het woord ooriogssclup alleen joeg hun eene koude rilling op het lijf; te vergeefs poogde men mq af te schrikken door angst-inboezemende vertelsels van yerongelukte scbepen, stormen en orkanen, van hemelhoo- ge goWen en yerslindende haaijen j te yeigeefs poogde men mq aan te moedigen door de aanlolckel^kste tafereelen van het huissel^k ge«- luk eens dorps-predikers ^ wiens dagen eyen ZOO Stil en yreedzaam henenylieten , als de zilyeren heek , welke onder mischende olmen längs ^ijne pastorij kabbelend henen kronkelt; nocVi de tränen mijner moeder^ noch de ein- stige vermaningen mijns yaders , konden lüer iets baten; zoo dat men eindel^k besloot^ m^ naar het kweekschool yoor de zeeyaart te zenden, Nog herinner ik mij hoe mgn hart yan blij- de verrukking klopte^ toen ik> hij onze aan- komst te An^erdam, de mästen yan. het schip boyen de hooge Linnenplaats zag uitsteken en mijne aa.nstaande raakkers tegen dezelye zag opklauteren ^ nog Staat het mij tbans leyen- dig yoor den geest hoe ongeduldig ik yer-^ A 3 lang- j 7^1 WOOBOSEBOL mt. '» 08 joschtpbf. Oier de eeiisel«|jheid va« jQfla.^aiQiais- dagrqrl^al. , YereischUi in, ««Ben VogcapUst. Zpnder^ Jinge lioniineriiigeii bg het wederzien van het icbip Rozendaal» tan de Texelsche vioot, van de Noorder- liaaks. Ben woord over Odst- en West-Indische gdnk- xoeVe«* Oi^e relsrnnoot MftrtjMaet. De mUIult« ader» latxn& Qnaas3|^aiae toestad Land Ho / pi^de |[e- wapifvoirdii^en b|| de eerste ontdekking der jlUnenkaen- jiche Xusu Genoi dw zinLuke« 1>9 bet biimen;iei}en «an de DeUware. AankoniAt te Philadelphia* Men doet ons bg dm eersten st^ aaa v^alden bijbel kusaen. Yoorre|[t van vrymptselaar te zqq. Tooroordpel onder de Amerikanen legen lied^n yva de klaur» AanmerUn- gen o\er de voorocnrdeelen in bat algemeen« BL ai3« , aOQFDSXU& YUL De Heer Le<!bleitener.j Hollandscb Gonsul te Philadelphia. De kruidenierswinkeL Ooze batelqke toestand. De groote boed en 8id|er. Tafereelen van Philadelphia. Aan l^leivlingen v?prdl ilen toegang in den scbouwburg (ten anlaste in de Jogas) ontze^ Afzonderlgke plaatsen veor Kleurlingen in God« tempel. De zwarte Domino. lets over de j^eiionwen en. buizen in het algemeeuj 9X^1 iianken^ bospitaleni ^evangenissen , kerken, museums« jQver .de Straten, fonteinen , kerkhoven^ kaaijen. £en V9oprd over Penn, over ^e markt^ over de BoUandscbe bperen en boerinnen aldaar. Over de schoonheid der . Amenkaansche vrouwen* Over de duurte der levensmid- > ^ • • • ' ' 'deleii,gastvi^heid,iBeubilair, Ue«cliog, yreelde. i3o. HOOFD- IX £eo Zondftg in Philadelphia. Schets im eene kwiker^ sehe godsdienst-oefeDing. Bezoek io eene gemeeDte Tan het liieuwe licht. Yerregaande dweeperq en Godsdüen- stige razemij. De geliefkoosde 'waodeliogeo. De. foor* berelding« £eo woord over m^ae cwarte eohoonmoedeiw De AmeriVeangche WQce van thee drinken. Schets van eene jimerikaansche GoinguiUe. Ueerl^ke vooruiuigleii* Berdenking aan het voorledeoe. Ooze inachepiog naar Jiet eiland Barbados.. £en BoUandsch dafenadiip jnet Westphakrs^ • Bladz. i44« EOOFDSTUK X. tTelemistelling. Uilstapje door Mieuw Yersej. Gemanloinu Quakerstown. Ghe^iiui-HiU. I^azarelh. Bedüehem. Bei- Tidere. De Delaware. Terugreis naar Philadelphia. Mh jnnjeura «van den heer Peale. Yertrek naar Barbados. Aankomst in dat eiland. OntinoietisgeB aldaar. Insohe- ping naar Berbice. Lasgdunge reis derwaarts. J^n* kojost voor de slad I^ieuwArosterdam, . • . i£o* HOOFDSTDK XL Telenrstelling bq het zieii der kosten van GuiMUu Set krabben-eiland. De reede van Berbice« Hpt Gonveme- jnentshuis; De stad IfieuwAmslerdanu De glibberige Janding. Eecste onUnoeting b^ Mama Lucia. Portret ^van die dame. Slerfte onder de Europeanen in de KoXpnie Berbice. Eene körte karakterschets van de Berhicianen. BaadgeFing aan nieuw aankomenden« Voorbeeldelooze gastvrgheid. Het ontb^t ten buize ^an den beer %ac- nen* 8 swaying's reizen der Marine Spoors, en vecrtien dagen daamii ontTing ik mijne akte van aanstelling als Jon;^ ker aan boord van *s Lands schip yan oorlog Washington , onder beyel van den Schout-b^-« nacht Story. Zij, die een regtgeaard ouderlijk hart in hunnen boezem rondddragen, kunnen zieh hier en vooral bij mijn vertrek naar Texel het beste voorstellen, wat er in dit oogenblik niet al moest omgaan in het binnenste eener altijd zorgende en teederhartige moeder, die haar twaalfjarig kind, het welk zij eenmaal mel ZOO veel inoederlijke lie£le had gezoogd en op- gevoedy naar een oorlogsschip moest zien ver- trekken. Zij alleen kunnen zieh een denkbeekl vormen van de gewaarword'ingen eens door en door godvreezenden vaders , die zijnen geliefdon zoon, in v\relken hij eenmaal eenen waardigon opvolger dacht te vinden, op deze wijze de gevaarvolle en verleidelijke wereld, zonder mentor^ moest zien instappen. Nog zie ik , hoe zij , bij die aandoenlijke gelegenheid y ban- ne öotmoedige gebeden voor .mijn behoud , on- der eenen vloed van tränen, tot den troon des Alierboogsten opzonden , hoe teederlijk zij mij aan hunnen boezem drukten, en mij aan mijne verpligtingen ; jegens God en mijnen naasten» herinnerden. Ach! dat de jeugd, de onbezon«- nene dartele jeugd, in zulke oogenblikken wa( eriv^ MV I4OTGEVALLEN. 9 einstiger over die ouderlxjke Icssen en raadgew Tingen nadachte, hoe vele onheilen zouden er dan dikwijls niet ofgeweerd. hoe yele mis^ Stappen zouden er dan niet voorgekomen wor- den !. • Maar hoe weinig wist ik destijda deze, meestal te laat erkende voorregten, op pr^s te stellen j hoe weinig dacht ik daarbij aan al die onberekenbare gevaren, zoo oimf« scheidelijk aan den stand eens' zeemans ver-«» bonden; ecn stand waarl^k, in welken men gestadig op de vleugelen des doods^ niet slechts met het gedachtste der dementen , maar hui« tendien nog met het zwaard des oorlogs te kampen heeft; een stand, in* welken de wei- nige grondbeginselen van deogd- en godsdienst- liefde, welke mijne brave ouderen mij steeds ▼an kindsbeen af met zoo veel moeite en ge* duid hadden ingeprcnt, aan de slechtste voor« beeiden en aan gestad/ge yerleiding moesten bloot staan , ja ieder oogenblik geyaar moes« ten loopen van schipbreuk te lijden. Niels moet, dankt mij , koddiger, ja be* lagcbeHjker kontrast opgeleverd hebben, dan het uiterlijk Toorkomen tussdien yader en zoon bij onzc aankomst in NeerJands boofd«^ stad. Mi^n dreumesaclitig postuur en yooral m^ne uniform ^ welke mij sprekend op eenen gekleeden aap deed gelijkenen, stak zoo ver«* bazend af bij de r^zige en eerbied-inboeze^ mende gedaante, en bij het deftig geestelijk gewaad m^ns waarlijk boog-eerwaardigen va- ders, dat aller oogen op ons gevestigd wa- ren ^ vooral bij het instappcn in de Texelsche beuitman , alwaar wij beidep Ic gelijk van de ons BH liOrafiTAiiiiEir. ii oiis toe^^ereikte smalie plank in 'eene^ met kalreren geladene scboit, naar beneden tm«* melden. Men dient het Amsterdamsdi gemeen en Yooral dat yolk^ hetwelk zieh aan kaaqea fsa scheepsweiren ophoudt^ te kennen , om zieh te kunnen voorstellen, wat er bi^ deze gelegenheid zoo al yoorriel. Alles liep editer zonder pngelukken af y met uitzondering eren*» wel dat m^nen grooten gladden IxMrdpapie- ren hoed^ door eene buiteling in den Am- stely gebeel en al van yorm yerandetd was« Nadat mijn yader nu den beartman yoor m^ nen oyertogt naar den Helder yoldaan en mq , onder den uitroep yan «c Grod sQ met u^y een paar Zeeuwsche rijksdaalders in de band geduwd had, zag ik mij^ yoor het eerst m^ns levens, aan m^n eigen lot oyergelaten, Het isj geloof ik^ in zolke oogenblikken ^ dat de betrekking tasschen kind en oaders en ouders en kind op het heyigste werkte ten minste ik herinner m^ thans nog zeer wel 9 dat m^ne aandoening eensklaps met een Inid geB^een begon los te barsten, toen h^, aan wien ik mijn aanzljn yerschnldigd was, mi| op eenigen a&tand tusschen het zieh nu en dan openend gedrang der ontelbare mästen f met zija driepuntig hoedje een laatst yaarwel t^ezwaaide. Dqze | door de niituur in aller har- 12 SWAVINa'S RBIZBN harten ingeschapene gemoedsbewegingen ^ veiw dwenen echter al aanstonds bi^ het naderen der Tezelsche reede , alwaar ik de gansche Ba- taa&che Tloot in al deszel& pracht en loister Toor mi^ ten anker liggen zag. Hier moest nn ongelnkkig nog b^koi|ien> dat ik door eenen ral, yan het halfilek, längs het koelzeü, in het zoogenaamde botte* liersgat, tot onder op de victualievaten , (z^n^ de eene hoogte van vier verdiepingen,) m^n regter sleutelbeen en twee mijner linker ribben br^y en zoo doende yerscheidene maanden achtereen , in eene , opzettelijk voor m^ ver-* vaardigde rustbank, plat op mi^nen mg moest bJtjven liggen. Hoe i4 swAirma^s aBizfi«. Hoe weinig men sich gewoonl^k ook op «en oorlogsscbip aan de luidets laat gelegen iiggeii) ZOO moet ik hier evenwel denWoor-« maligen Scbout-J»$«iiacht Story openlQk ter eer^ nageven, dat er in dien bagchelijken toestand aUe mogel^ke zoi^ voor niij gedragen iwevd. Terw^l men mij voor dood naar de koebitig overbragt , en c^ de groote chirurg^ns-kist ont- kleedde^ deed de Schout-b^^aacht het aignaal opb^sohen toot al de opperste Chirttfgijiis zij-» ner onderheUbende scheepsmagt. Een twaalftal escoläpen , rondom mijn w^l^^r' baar bloedig Igk^ benrtellngs derzelinsr kunat- tennen uitgekraamd hebbende^ besloten^ on eenige hevige debatten, om mij te trepane-^ renj doch zulks bi^ het kaalscheren en af* wasschen m^ns zwaar gekneusden scbedäls on«* noodig beyindende, ging men oVer tot .het in-* eenzetten en omzwachtelen dergebroX^rae en door het vel heuen atekende ribben en ande^ re gebrokene en gekneusde deelen ran mi^n langzaom weder herieyend ligchaam. ^ Met niet minder behingstelling werd er ook in alles voorzien, wat tot mijne verdere her- steUing noodig was. De beer Story zond mij , maan- BN IiOTOEVAliLB». l5 maanden achter een^ x^nen hofineester^ aan weiten ik dechts te bevelen had, wat ik tot in^'ne versterking, of verkwikking yerlangde; dau de scbeeps-domin^ 9 of zoogenaamde zie- kentrooster, wien de taak was opgediagen., om bq m^ te waken, had zieh dooi^aaw voor het grootst gedeelte van die versoaperingeK meester gemaakty alvorens ik m^ aan dezelire kon ^ vergasten, m^ wat nog het ei|;ßte an oadbeschaamdste van allen was, z^n weleerr waarde Jedigde zelfs meer dan eens de brai^ dew^nflesch, welke tot betting n)]|ner wind^ seien dienen moest , zoo dat hi} , in plaats yaa mij, die arQi noch hee^ v^rroeren kon, te. heJpen en bj^ te slaan, ^ikw^Is, zoo dfonkefi als een zwijn, naast mijne mstbank «iorkm4 nederzeeg , en ik , doot ^e i)KaDdiendste p^lia^ gafolterd^ vreerade holp ^noest inroepen. De wereld kan nit dit staaltje beoordeeleii aan welke soort van herders dest^ds de zielen der Sataafsche zeemagt werden toevertrouwd» en hoe jammerlijk het met m^ne eigene ze-- deli^ke opvoeding in dien t^d moet gesteld geweest zijn ; te meer daar de oorlogsschepen toenmaala voor het grootst gedeelte met bet uitvaagsel der maatschappij j het schnim der natie^ bemand waren. Ook zal ik mij hier wel l6 swAviNa's RBi^Bir wel zorgyuldig onthouden , met bet zedig ooir te kwetsen, door een tdfereel op te hangen van al die gruwelen en beestachtigheden , yah Mrdke ik in mijne kincisheid zoo al ooggetui- ge geweest ben, en bet is yöor de eer tan ons tegenwoordig zedeL'ev^d Gouvernenieiit yan barte te wenschen) dat er ih bet befioe* 'inen yan scheeps«-ziekentröosters y thans met ^at meer zorgyuldigbeid worde te werk ge- gaan; als ook dat al die yoormalige^ yoor de natie onteerende scbeepsgebruiken , mögen op- gebouden bebben te. bestaan; als onder an* deren y bet zoogenaamde uitluijen yan scbeeps-^ wascbyrouwen , welke yan ontuebt of eigenlgk yan de geyolgen yan ontuebt yerdadbt gebou-^ den worden. Eene strafuitoefening , waarbij koodanige yronw yoor een ieders oog moeder-^ naakt ontkleed, yian anderen tot boyen met de pik- en teerkwast bestreken , in yeeren ge* rold en yeryolgens in dien afzigtelijken toe- Stande onder een zeer gezwind en gestadig kleppen yan de groote scbeepsklok , aan wal wordt gezonden. Niet minder schandelijk en , zedebederyend zcjn ook de yoorregten , welke , yolgens een ond scbeepsgebruik ^ worden toe* gestaan aan de manschappen, die in bet spil loopen; namelijk, yan alles yrij iiit te mögen zeggen , wat derzelver bedorven geest mögt EN IiOTC^EVAiiLfi]^. ij ^ibigen; eh bq wdke gelegenhedea dm kltgd de afgruwelyliLSte tuilighcden worden mU gebraäkt. Dit laätste bedr^f yiel ecEtfer sledits eenmaal 's jaars, en wel b^ bet betrekkea bnzer winterkwartieren ^ Yoot; want <le Etfgel«^ sehe ^rloot» die bet gat Tan Texel blokkeerde,^ en op ieder uitzeilebd schip, als een bayik 6p defi^elfi prooi ^ n^erviel , zorgde Wel dat tich niemand bttiten Jiet bereik otizer batterijeii» ttp delf Uelddr ddrfde vertooneni Ik lieirinner mi) bier nog de yolg^nde snedige ealembout, welke gednatfkt Werd bi^ bet uitzeilen yan bet fr^at de Bäiarierf dadat reeds twee andere rehepen i kdrt te roren | vkk voor den. DliA hoe wisinig iifwisseling .zulk eenfe oiw -d^geli^ke eentooniglieid ook aanbood j wist men bns erenwel even zoo druk bezig te hoiidön^ th öf het welzgfi van deh Staat vaD onze v&t-^ l'igtiDgen afhing. Reedk TOdr dag eil tdor dauw werden wi^, door bet bekunde Oüd^ •deuntje: « daar zat een aap je op eeh ^stbkje^b to door bet scbei gedraiscb vän döi» IJoot^maA's inlveren f^p^ uit onze bangmatten geja^gd, öfy l>T) da minste yertraging, met dezelvef op da barde afiuiten der acht en Teertig pbilders^ bo>- ▼en welke dezelve aan ringen zijn opgeba- aeben, nedergeworj^en. S|ibt8eD> knope»» ^«v- leren, roeijen, revehi of ^efctren ifief kanön, draeibas, donderbtts, pislool, sabel, piek of tiitierbijl, was nt^^s aah de ordeir ?an den iag, M Hoöit kern tnen beteiriptaata ilitdenken, em ieitiand vafi kindsbttcn af aan de wisselTat^ ligheden van het iövtsn t^ fe^ren geiprenweii^ thti aaYi boord ^m ebb bbriöglssisbi^. Hi^l te^M eogenbfik deed ik , ate btevelilebbbr ^¥er grM-« ft sloep^ Irrtet ^ MMrdsdlb jdl of bittItaVf •f aan^^e zijde des boiiei^fs, hij hek t^fl^eelm tto^ ec^tit^s^ of Vbte ih <d^ ii&ihbüi$y >bij btl op- »IV LOTßETAT.tEV; ^|| fSpkcheppeii der «etbakkeii , df tas^chefl dekf^i • gedurende het ledigen derzelven, di tnet to&^ per iri de 6ene y en ki^ker in de andere band « als jonker rän piket , mijn gezag gelden lot handhaving der göede ordt^ Het ander oogen^ l>lik stond ik als gemeen soldaat in het geli4 öm ih de handgrep^n met het geweer onder^ Wezen te wotden y of ik enterde als gemeef^ inätrobs in ßih \eisSsäMtBSt y öp de nok Yän de tä ; dm een rif iti h^f zeit t6. leggen. 