title: Algemeene Kerkelijke geschiedenis der Christenen : Met plaaten
creator: Hamelsveld, Ijsbrand van
text: Kerkvergadering goed te keuren of te veränderen; _ IV maar de Bisfchop was te fchroomvallig, om den en var beiden te doen (*). Gewigtiger is het geen, Jaar 622. ten aanzien van dezen Bisfchop, door pauLus den! 814 Diaken (}), en anasTasıus ($), welke Schrij- .vers echter malkander hier hebben nagefchreven , verhaald wordt, te weten, dat ARIBERT , Koning der Langobarden, een Gewest in Opper - ltalie, Alpes Costie geheeten, dus genoemd naar eenen Koning, ten tijde van auGusTus, en het hedendaagfche Pie- _ mont, hetGenueefche, en een deel van het NZilanee- fche bevattende, aan de RoomfcheKerk gefchonken, of wel herfeld hebbe. Doch, daar men in ouder tijden noch in het vervolg niet de geringfte fpoor van zoodanige bezitting der Roomfche Bisfchoppen vindt, en de zaak zelve zeer onwaarfchijnelijk is, mag men met later Schrijvers denken, dat de woor- den Patrimonium Alpium Cottiarum niet meer zullen betekenen , dan zekere landerijön en goederen, welke aan de Roomfche Bisfchoppen in die Zraliäanfche Gewesten gefchonken waren, hoedanigen zij ook elders en bijzonder in Siciliö bezaten. SISINNIUS, die in het jaar 708 niet langer dan sisinnıuss twintig dagen Bisfchop was, zorgde echter in dien | kor- (*) Aanastas. in Joh. VII. pre. 320. (t) De Gess. Langob. Libr. VL. Cap. 28 ($) 4 e. pag. 319. XII. Deer. D 50 KERKELIKE iv korten tijd voor de herftelling der muren van Ro. BOrK „ne (*), niet omdat hij het gebied over deze Hoofd- Afaeeı, ftad had, maar enkel om zich geliefd en veräerd te IV imaken, hetwelk hem en zijne opvolgers in zoo ver ar gelukte, dat de Romeinen zich dra gewenden, om Jaar 625. hummen Bisfchop meer te veröeren, dan hunnen Op- tot 814. pervorst, den Keizer. Ook was de tegenwoordige Keizer justinıaan Il, cen der verächtelijkfte en nietswaardigfte Vorsten. Eens van den troon verfto- ten, van neus en tong verminkt, was hijj, na zijne herftelling, een woeste wreedäard, die eenigen tijd daar na ook weder van den troon geftoten’ en van "het leven beroofd is. xonstan- Men kan uit deze omftandigheden gevoegelijk re» TINUS. den geven van de buitengewone eer, welke hij aan KONSTANTINUS, denopvolger van sısınnius bewees. Ti) ontbood dezen, in het jaar 710, bij zich, waar- fchijnelijk, om hem voor zich te winnen, en een einde te maken van het verfchil over de Zru/laan- fche Kerkvergadering. Te Konfantinopolen werd de Bisfchop, door ’sKeizers Zoon TIBERIUS, met alle de Grooten, en door den Patriärch, met zijne 'Geestelijkheid, te gemoet gegaan, en ingehaaldz vervolgens verzocht Jusrtinıanus hem te Niceä te komen, waar bij zich bevond. Hier viel jJusTı- NIANuS, met de.kroon op het hoofd, (cum regne in capite,) voor hem neder, en kuste hem de voeten; den volgenden dag ontving de Keizer het Avondmaal van hem, beval zich aan zijne voorbede bij (*) ANASTAS. Page 321e Te bertanneäloissnnmenn. x Iipfr pre gemım I & 5 N u: IE on, Ei Be Ai Fr | ... U du u 3 LP E- POIER — By no 0 na A - U Hier viel JUSTINIA voor hem neder GESCHIEDENIS. 51 “ bij God aan, voor zijne zonden; ook bevestigde IV hij alle de voorregten der Roomfche Kerk, en liet es hem vervolgens terug reizen (*). Men weet, dat Afleel, de Keizers te voren de voetkus ontvingen, evenwelbe- IV hoeven wij ons ook over de laagheid van Justinianus n.. niet te verwonderen,, maar dat de Bisfchop van Jaar 622, Rome zich zulke vernedering van ziinen Vorst lier 0T 814. welgevallen , is eene van die nieuwigheden, door welke deze Bisfchoppen over het algemeen in deze Vlllfte eeuw hunnen voorzaten meer en meer onge- lük zijn geworden. — Waarfchijnelijk heeft de Kerk- voogd van Rome, bij deze gelegenheid, de Trul- /aanfche Kerkvergadering aangenomen, ten minften zoo ver zij niet ftrijdig was, met de gebruiken van zijne Kerk. Door denzelfden Keizer JusTINIANUS Il, werd ook de Aartsbisfchop van Ravenna aan den Bisfchop van Rome onderworpen,, hetwelk ech- ter niet zonder opfchudding fchijnt gefchied te zijn , waaröm de Aartsbisfchop FELIX van het gezigt bc. beroofd, en naar Pontus in a gevoerd werd (}). FILIPPICUS BARDANES, die in het jaar 711 Jus- TINIANUS lI van den troon en leven beroofde, ver- klaarde zich terftond ten voordeele der Monotheli- ten, wier leere hij ook te Rome poogde te doen aannemen ; maar de Bisfchop KONsSTANTINUS liet veeleer, met goedvinden der Romeinen, cene fchil- derij van de VI algemeene Kerkvergaderingen in de (*) anast. in Conflantino. (t) Anast. in Conflantino. Da 52 KERKELIKE ıv de St. Pieterskerk plaatfen; ook werd de naam des BOEK Keizers bij den Godsdienst niet genoemd „ zijne Afıce), beeldtenis niet in de Kerk gebragt, dat is, de Kei- IV zer werd, het geen tot hier toe zonder voorbeeld was, ftilzwijgend in den ban gedaan; ook wilder Jaar 622. de Romeinen hunnen nieuwen Hertog of Landvoogd tot 814. perrus, hun door den Zxarch gezonden , niet aannemen, omdat hij eeu Momotheliet was, waar bij verfcheidenen gewond en gedood werden, tot dat de Paus door zijne Geestelijken tusfchen bei= den kwam. Ook werd de geblindde Aartsbisfchop van Ravenna herfteld, nadat hij berouw beleden had van zijnen tegenftand (*). Maar in het jaar 7ı3 gebeurde ’er eene geheele omwenteling. FI LIppIcus werd vermoord ,„ en ANASTASIUS, die hem opvolgde, was regtzinnig. Dus nam KONSTAN- Tınus deszelfs Geloofsbelijdenis gewillig aan, en zond terftond zijnen Zaaksgelastigden naar Aonfan- tinopolen. Ook werd thans perrus Hertog of Be- velhebber te Rome, terwijl hij beloofde, niemand lastig te zullen wezen. GREGORI- ° De volgende Roomfche Bisfchop GREGORIUS Il, en is, in vele opzigten, merkwaardig, maar inzonder- begin heid door zijnen twist met LEO den /faurier, over a den Beeldendienst, en de gevolgen varı dezen hergebied tWist. — ‚GREGORIUS II wordt door ANASTASIUS ren een goczalig, in de Schrift geleerd, welbefpraakt, nn. = en verfiandig man genoemd. Alhoewel de Keizer ANAS- (*) ANASTAS. en PpAULL. Diacon. de Ges. Lanrgobs Libr. VI. Cap. 34. GESCHIEDENIS. 53 ANASTASIUS reeds in het jaar 716 afgezet werd, IV wordende door THEODOSIUs opgevolgd, bragt dit 2 ug echter geen hinder toe aan de herftelde ver&eniging Afdeel, der Kerken van Rome en Konflantinopolen. — Ook _1V zorgde GREGORIUS van eerften af voor de herftel- un ling der muren van Rome en der goederen van zij- Jaar 622. ne Kerk, daar hij het ftadje Cume, door den Zan- !%t 814. gobardifchen Hertog van Beneyento haar ontnomen, onttrek- met den bijftand van den Griek/fchen. Hertog van ken. Napels, weder aan zich bragt. Ook wist hij LuIT- PRAND, Koning der Zangobarden, die hare bezit- tingen in de Costifche Alpen wilde intrekken, tot gunftiger gedachten te bewegen (*). Door middel van WINFRID, Of BONIFACIUS, den zoogenoemden Apostel der Duirfchers, onderwierp hij zich de Oostfrankisch- Duitfche Gemeenten. De Bedevaar- ten der Angelfakfen naar Rome werden ook van tijd tot tijd menigvuldiger, en bij eene zulke gelc- genheid leide omtrent het jaar 721 een Koning van dit volk den grond tot eene nadere verbindtenis met de Kerk van Rome, welke naderhand aanlei- ding gegeven heeft tot de fchatting, bekend onder den naam van Si. Pieters-penning (+). Eenige jaren vroeger was THEODO, Hertog var Beyeren, insgeljks te Rome gekomen, om het Graf van re« TRUS te bezoeken. Zelfs werd Rome meer en meer vermaard door heilige en wonderdoende gefchen- ken. (*) anastas. in Gregor. II. pauLm Disc. 1, e. Libre VI, Cap. 36. (t) Zie Dee XI. Blade. 214. D3 54 KERKELIKE IV ken. Aan eupo, Hertog van Aguitanie, werden BOFK in het jaar 725 de fponfen als een gefehenk gezon- Afdeej. den, met welke men de tafel van erEcorRIUS af- IV veegde. In het volgende jaar fchreef hij aan den un. Roomfchen Bisfchop, dat in eenen veldflag tegen Jaar 622. de Saracenen van dezelven 375,000, doch van zijne tot 814. Franken flechts 1,500 gebleven waren; te weten, 'hij had de gezegde fponfen in kleine ftukjes gefne- den onder zijne foldaten laten uitdeelen, en van al- len, die daar van iet gekregen hadden, was nie= mand gedood of gewond geworden (*). Ondertusfchen was LEO de /fauriör in het jaar 7ı6 op den Keizerlijken troon gekomen. Deze gaf tien jaren daar na het berucht bevel, dat, in zijn scheele Riik, geene Beelden van crrısTus, Enge- len, Apostelen, Heiligen, en Martelaren geduld of godsdienftig ver&erd zouden worden. Hij gebood ook GREGORIUS hier aan, op verbeurte van zijn ambt, te gehoorzamen (}). GREGORIUS Wweigerde dit niet alleen, maar verklaarde ook deze enderneming voor ‚Ketterij, en waarfchuwde ieder een, daar aan geen gehoor te geven. Zoo wij ANASTASIUS gelooven zouden, had de Keizer reeds vroeger en nu weder» om, meermalen gepoogd, den Roomfchen Bisfchop te laten vermoorden. Doch, dewijl dit verhaal var niemand der Griekfche Gefchiedfchrijvers onderfteund wordt, en GREGORIUS zelf in ziine Brieven aan den , Keizer ’er geen woord van gewaagt, fchijnt dit mis- - fchien (*) AaNasT. PAULL. Diacon. I, c. L. VI. C. 46. (+) ınzor. Chron. p. 336. ANAST. in Gregor. IE GESCHIEDENIS. 55 fchien enkel een uitltrooifel geweest.te ziin, om de Iy: inwoners van Rome tot verdediging van hunnen B0ER Bisfchop tegen het Keizerlijik Hof in het harnas te Afdeet, jagen. Misfchien had de Keizer bevel gegeven, om _ IV : | Hoofdft, den ongehoorzamen Bisfchop gevangen te nemen, 7, C. G; en het niet gelukken van de pogingen daar toe kun- Jaar 622. nen het gerucht begunftigd hebben, dat men ijer ' 814 ergers tegen hem voornemens geweest zij. .' Kloe het zij, het gedrag van GREGORIUS jegenis den Keizer was van zijue zijde berispelijk genoeg : Daar hij den Keizer overäl als eenen Ketter ten toon ftelde, en hem ten aanzien van zijn Plakaat tegen de Beelden volftrekt niet gehoorzaamd wilde hebben, ontftonden daar door, in een groot gedeel- te van Zialiö, verfcheidene oproeren. Zoo wij het verhaal der Griekfche Schrijveren THEOFANES, GLY-+ KAS, ZONARAS, EN CEDRENUS volgen wilden, zou GREGORIUS Rome en geheel Zrali, ten dezen tijde, aan de opperheerfchappij des Keizers onttrokken; en ook verboden hebben ,„ den Keizer voortaan fchattingen te betalen. zonaras (*) meldt zeifs, dat hij den Keizer, met alle Grieken, die met hem gevoelden, op eene Synode, in den ban gedaan heb- be. Maar AanasTasıus, fchoon in een werk, het- welk enkel eene vertaling en uittrekfel wit de verha- len der Grieken is (+), hetzelfde fchrijvende, ftelt deze gebeurenisfen echter, in zijne Levensbefehrij= vingen der Roomfche Bisfchoppen, in een geheel wi —_ (*) Annal. Libr. XV. Cap. 4. (+) Zisz. Eccles. pag. 134. Paris, fol. D4 56 KERKELITKE ıv ander licht voor. De vrome man, zoo fchrift h5 Be van GREGORIUS Jl, ruszte zich tegen den Keizer, Afdeel, wegens deszelfs voor het geloof beledigend bevel, IV als tegen eenen vijänd, en waarfchuwde alle Chris- ne tenen fchriftelijk voor deze geddeloosheid. Hier door Jaar 622, werden de volken van Zraliö bewogen, om zich *öt 844. gegen het bevelfchrift des Keizers te verzetten; ge- heel Zsaliö nam .in overweging, de boosheid des Keizers vernomen hebbende, om eenen miewwen Kei- zer te verkiezen, en dien naar Konflantinopolen te 'geleiden. Maar GREGORIUS fuitte dit ontwerp „ dewijl hij op de verbetering van den Keizer hoop- te. — Nog zegt ANASTASIUS : GREGORIUS zocht tegen de Keizerlijke partij eene hoogere hulp, door rijkeljke aalmoezen, gebeden, vasten, en litaniön „ te verkrijgen; hij dankte het volk voor deszelfs goe- den wil, en bad het, om in de deugd' als in het geloof (tandvastig te blijven; maar vermaande het tevens, om van de liefde en trouw jegens het Ro- meinfche Rijk niet af te wijken. Een Brief var GREGORIUS zelven aan ursus,. Hertog van Fene= tin (*), fchint ook dit verhaal van ANasTAsIUSs te bevestigen; dewijl hij in denzelven den gemelden Hertog opwekt, om Ravenna, hetwelk de Zango- barden vermeesterd hadden „ weder onder de gehoors zaamheid van den grooten Keizer LEO en deszelfs Zoon KONSTANTYN te brengen, die hij zijwe Hlee= ren en Zonen noemt; opdat wij, fchrijft hij, vol ijver en liefde jegens ons heilig geloof, in onze ge- WO- (*) In sarom. Aunal. a. 726. ©. 27% GESCHIEDENIS. 37 wone betrekking, en in den dienst der Keizeren Iv vast volharden kunnen. ca Ondertusfchen kan men deze fchifubare tegenftrij- PN digheid zeer wel veröffenen; GREGOoRIUS heeft wel IV zelf geen oproer gefticht noch willen ftichten tegen en zijnen Oppervorst, hij matigde zich nog het regt Jaar 622. niet aan, om Vorsten af of aan te ftellen, maartot 814 zijn gedrag jegens den Keizer kon, onder de toen- malige omftandigheden van zaken, bij het reeds lang fmeulend ongenoegen der Zraliänen, en de zwakheid van het Keizerrijk,, uit welke de Zango- barden alle mogelijk voordeel zochten te trekken, niet wel andere gevolgen hebben, dan dat ten laat- ften Rome en Itali& voor de Griekfche Keizeren verloren ging, welke gevolgen de Griek/fche Schrij» vers varı later tijd dan aan dezen Bisfchop zullen hebben toegefchreven. Hoe onberaden en buitenfporig zijn gedrag jegens den Keizer was, kan men voorts opmaken uit twee varı zijne Brieven aan denzelven gefchreven, in het jaar 730 (*). In den eerften derzelven fchrijft hij: dewijl de Keizer /Jomp en ongefchikt was, moest hij hem ook J/ompe en ongefchikte dingen fchrijven, doch die evenwel in der daad Goddelijke kracht eu waarheid beheilsden. — Ze/fs de kleine kinderen , fchrijft hij, befpotten u. ,„, Ga eens in hunne fcho- „‚ lien, en zeg hun: ik ben de beftormer en vijänd „, der Beelden ; en zij zullen u terftond hunne „ fchrijf- (*) In Act. Concil. Oecum. VII. feu Niceni ll. ap. HARD. Zom. IV. pas. 1. /q9- D5 58 RERKELJYKE IV ,, fchrijftafels naar het hoofd werpenz; dus zult gü BOER „, van dwazen leeren, wat gij van verftandigen niet Afdeel, ; hebt kunnen Iceren.” Wij hebben u, laat hij IV er op volgen, uit kracht van de ons door den Prins der Apostelen opgedragene magt en gezag eene Jaar 622. ftraffe willen opleggen; maar dewijl gij zeif den vloek tot 814. op u gehaald hebt, moogt gij dien met uwe raad- gevers behouden! Hij ftelt hem voor, dat de leere der Kerk niet tot de Vorsten maar tot de Hooge- priesterss „ (of Bisfchoppen,) behoore, en veilig moet worden voorgedragen, Daaröm waren dezen over de Kerk gefteld, en Zehoorden zich van wereld- lijke zaken en belangen te onthouden, 200 als de Vorsten zich van Kerkelijke zaken onthouden moes- ten euz. Over dit laatfte fpreekt hij nader in den ıweeden dezer Brieven, in welken hij eindelijk zegt: „ Gij drukt ons gewelddadig met gewapende en vieefchelijke magt. ij, die ongewapend en naakt zijn, en geene aardfche kriijgsheren hebben „ roepen CHRISTUS, den opperften bevelhebber van het heer aller fchepfelen, aan, dat hij den Duivel over u wille zenden, zoo als de Apostel zegt: denzulken aan den Satan over te geven, tot verderf des vlee- fches, opdat de geest behouden moge worden. Ondertusfcehen bragt GREGORIUS zichzelven, en de Romeinen, door dit gedrag, van eenen anderen kant, in geene geringe verlegenheid. Noch hij, noch zij, wilden zich geheel aan het Rijk onttrek- ken, maar alleen den Keizer in zoo verre gehoor- zamen, als zij goedvonden; maar hier door gaven zij den Zangobarden, welke zij haatten, niet alleen om GESCHIEDENIS. 59 om derzelver verkleefdheid aan de Arianerij, maar IV ook om hunne gedurige invallen in het Keizerlijk Gebied, waar bij zij tot aan de voorfteden van Ro- Afdeel. ne kwamen ftroopen, fchoon fpel, te meer, daar IV derzelver omftandigheden, onder den tegenwoordi- ne gen Koning LUITPRAND, zeer -bloeijende waren. Jaar 622. Deze nam Ravenna weg, met de onderhoorige land. !t #'4 ftreek. Maar als de Keizerlijke Bevelhebbers GrE- Gorıus wilden gevangen nemen, vertoonden zich de Langsbardifche Hertogen, om hem te beveiligen, tot op de grenzen van het Hertogdom van Rome, Daartegen onderwierp LUITPRAND zich verfcheidene fteden in Zmilia, als ook het Gewest Pentapolis, en het fiedeken Surri, in de nabuurfchap van Ro- me, hetwelk hij echter, op het bidden, en door ge- fchenken van GREGORIUS, aan de Apostelen PETRUS en pauLus verderde. Eindelijk veröenigde hij zich met den Patricius Rurvycumws; die Rome in bezit nemen en ’s Keizers bevelen omtrent GREGORIUS ten uitvoer brengen zoude; hi) zelf wilde de Hertogen van Spolero en Benevento,die zich aan zijne heerfchappij . onttrokken hadden, weder aan dezelve onderwer- pen. Hier in naar zijn oogmerk geflaagd zijnde, kwam hij met zijn leger in de nabuurfchap van Ro- me, misfchien met oogmerk, om zelfs deze hoofd- ftad des Rijks te bemagtigen. Maar GREGORIUS tot hem uitgegaaı zijnde, wist hem te bevredigen, zoodat hij beloofde, niemand eenig leed te zullen doen. Ja, LUITPRAND wierp zich voor den Bis- fchop ter aarde, trok zijne kostbare wapenrusting uit, en leide die, met zijne gouden kroon, en een zil- Jaar 622. tot 814. Rn GREGORI- vuslil, 6o KERKELUKE zilveren kruis, voor het graf’ van den Apostel rn . trus neder. Vervolgens verrigtte hij zijn gebed „ , en verzocht den Bisfchop, dat hij zich met den bo- vengemelden Parricius vreedzaam verdragen wilde „ ‚gelijik ook gebeurde (*). Thans begonnen de Bisfchoppen van Rome het 00g te wenden naar de Frankifche Vorsten, niet juist, om hunnen opftand tegen den Keizer te ftij- ven, als wel om befcherming tegen de Zangobarden te zoeken, die zij van de zwakke Keizers niet ver- wachten konden. Het aanzoek van GREGORIUS II. daar toe, vond echter geenen ingang, uit hoofde der goede verftandhouding, welke, ten dezen tijde, tusfchen LUITPRAND EU KAREL MARTEL, plaats had. GREGORIUS HI, in het jaar 731 door het volk te Rome onverwachts en tegen zijnen wil verkoren, volgde zijinen voorganger na in den ijver ter verde- diging van de Beelden. Een en andermaal zond hij eenen Afgevaardigden met vermaningen aan den Kei- zer, om diens geltrengheid tegen de Beelden te ver- zachten; als dit vergeefsch was, deed hij op. eene Kerkvergadering te Rome, in het jaar 732, alle die genen in den Kerkenban, die zich tegen de verde- ring der Beelden van God, CHRIsSTUS, zijne Moe- der, de Apostelen en Fleiligen, zouden verzetten „ onder welken de Keizer dus ook behoorde, zonder dat hij echter uitdrukkeliik genoemd wordt ; ook plaatftie GrEGoRIUS kostbare beelden van CHRIS- TuS, (*) ANASTASIUS. GESCHIEDENIS. 61 - zus, de Maagd MarıA , en vele Heiligen in de IV Kerken van Rome. Daartegen liet LEO, in het faar a 732 of 733, eene talrijke vloot uitrusten, om den Afdeel. Rogmfchen Bisfchop en de afvallige Ztaliänen tot ge- IV ; : . Hoofädft. hoorzaamheid te dwingen; maar deze leed fchip- „„C.G. breuk in de Adriätifche Zee. Evenwel trok hij de Jaar 622. inkomften dezer Bisfchoppen, of het erfgoed, (ma !0t 814. lesuovz,) der Apostelen PETRUS en PAULUS, in Siciliö en Kalabrie in (*). Thans fcheenen de Romeinen en hun Bisfchop geenen toevlugt overig te hebben, dan tot de Lan- gobarden. Maar als zij zich in het jaar 759 de zaak der oproerige Hertogen van Spoleso en Benevento aantrokken „ kwam het tot eenen oorlog, in welken de Koning LUITPRAND tot voor de poorten van Ro- me toe alles verwoestte (}). In deze kommerlijke omftandigheden zond GRE- GorIUs in het jaar 741 Afgevaardigden aan KAREL MARTEL, den Vorst der Franken, met Brieven, en de fleutels tot het graf van PETRUS, en eenige ftuk- ken varı deszelfs ketenen, en andere gefchenken, met bede, dat hij de Romeinen tegen de Langobar- den wilde befchermen, hem daar voor de waardig- heid van Patricius beloovende; welke waardigheid niet alleen de verdediging, maar ook een zeker regts- gebied in Rome in zich bevatte ($). De (*) ruropnan. Chronograph. pag. 343. CEDRENUS Comp. Hist. pag. 457. (1) ANASTASs. PAULL. Diac. de Gest. Langob. Libr. VI. Cap. 55, 56, 57. ($) raedzc. Scholast, Chron. Contin. P. IL C. 110. Epistt. IV BOEK Afldeel, ıV Hoofdft. na C. G, Jaar 622, tot 814. — 62 KERKELIUKE De Afgevaardigden van GREGORIUS werden door KAREL zeer vriendelijk ontvangen, en twee Geeste- liiken door dien Vorst, als zine Gezanten, met heerlijke gefchenken naar Rome gezonden, maar hij overleed in het jaar 741, eer het voorftel van crE» corıus eenige uitwerking kon hebben. Intusfchen heeft men in later tijden getwist, hoe ver het voor- , flel van GREGORIUS gegaan zij, en of het zich tot eene heerfchappij over Rome hebbe uitgeftrekt, ge- lijik eene uitdrukking in des Bisfchops Brief fchijnt aan te duiden, dat hij hem de bovengewaagde fleu- zels zond ad regnum, (tot het Rijk,) maar men heeft opgemerkt, dat de ware lezing is ad rogam of rogum, hetwelk in het Latijn ten dezen tijde eene bede of verzoek beteekende. Ook blijkt het uit het gedrag zijner opvolgeren, dat zij zich nog onder- worpen rekenden aan de Keizerliike Oppermagt. zACHARI- Van zijnen opvolger ZACHARIAS , verzekert PAGI (*) Ss wel, dat zijne verkiezing niet, als te voren, door den 'Exarch van Ravenna bevestigd is geworden, maar vogrt daar voor geen bewijs aan; integendeel blijkt zijne afhankelijkheid van den Griek/chen Keizer, met wiens regerinugsjaren hij ook zijneBrieven dagteekent, duidelijik uit zijne verrigtingen. Trouwens , hij zorgde voor het Keizerlijk Gebied tegen de ondernemingen der Epistt. Gregor. UI. ad Carol. Dartel‘, in saronu Ann. ad a. 739. Nr 6. 740. 1. 20. (*) Dreviar. Gest. Pontif. Rom* pag. 291. gevolgd ook door BoweEr in zijne Zistorie der Paufcen en VE- neMa Hlist. Ecch. Tom. V. pag. 245. enz. GESCHIEDENIS. 63 der Zangobar.den ‚wier Koning beloofde ‚de vier fteden te voren aan het Hertogdom van Rome ontnomen, te= rug te zullen geven ‚indien de Romeinen hem hielpen tegen den oproerigen Hertog TRASAMUND van Spo- Zeto, maar als hij zijn woord geen geftand deed, bezocht ZzACHARIAS zelf hem te Narni, en ver- wierf varı hem niet alleen de teruggave dier fteden, maar ook varı vele goederen, die aan de Roomfche Kerk behoorden; en de Koning floot met den Hertog van Rome een beftand voor XX jaren (*). Ondertusfchen was LEO in het jaar 741 overle- den, en door ziinen Zoon KONSTANTYN opgevolgd. Doch, terwijl deze met den oorlog tegen de Ara- bieren belemmerd was, liet zich zijn zwager ARTA- BAZUS tot Keizer uitroepen, die, om de gunst der Geesteljikheid en des volks te winnen, de Beelden weder in de Kerken invoerde (+), gelijk hij ook te Rome als Keizer erkend werd, zoo als blijkt uit de befluiten eener Kerkvergadering ,„ onder ZACHA- RIAS, in het jaar 743, die met het tweede jaar van ARTABAZUS, en tevens ten blijke der vriendfchäp met de Langobarden, met het zafte jaar van LUIT- PRAND gereekend zijn. Nog in hetzelfde jaar fliet KoNSTANTYN zijnen mededinger geheel van den troonz; hij vond eenen Afgevaardigden van den Room/chen Bisfchop te Konffantinopolen , dien hij terug zond, tevens aan ZACHARIAS Op zijn verzoek twee landgoederen ver- eeren- (*) anasTas. in Zacharia. (Ct) nicEror. Breviar. Hist. pag. 38. IV BOEK I Afdeel, IV Hoofdft, _ na C. G. Jaar 622. tot 814. nur 64 KERKELIKE vw eerende, (due Masfe , waarfchijnliik voor Man ur fe) (*). Ook onderteckende deze Bisfchop federt Afdeel, Zijne Brieven weder met de regeeringsjaren van KON- IV sTantyn (+). CC In het jaar 744 overleed Rome’s geduchtfte na- Jaar 622. buur , de Langobardifche Koning LUITPRAND 5, tot 814. RacHıs, zijn opvolger, floot fpoedig een beftand voor XX jaren met de Romeinen, op voorflag var zacuarıas. Hij belegerde echter kort daar na de ftad Perugia, maar ZACHARIAS, zich in per- foon in zijn leger begevende, wist hem, door ge- beden en gefchenken, zoo te belezen, dat hij de belegering opbrak, en zelfs in, het jaar 749 zich met zijue Gemalin en Kinderen, door hem in de Pieterskerk, tot den Geestelijken Staat liet inwij - den, en met hen het Monnikenleven omhelsde. AISTULF, die in zijne plaats aan de regering kwam, werd binnen kort een even ZOO gevaarlijk vijänd voor Rome en het Keizerlijk Gebied, als LUITPRAND geweest Was. zscnanı- Maar de verbindtenis tusfchen den Roomfchen de u Bisfchop en de Zrankifche Vorsten werd thans hoe ziug van langer hoe naauwer toegehaald. De beide Zoons ale: van KAREL MARTEL, KAROLOMAN en PIPYN, be- vanFrang. fuurden een’ tijd lang ıe zamen het Zrankifche ryk goed. Rük, als eerfte Staatsdienaars, en maakten onder anderen, met behulp van Bonıracıus, den beroem- den Aartsbisfchop van DZentz, allerhande inrigtin- gen (*) anastas. 4 c (+) dp. narp. 7, IL. 2. 1333 ‚1907, 1909 , 1913 ‚1918. GESCHIEDENIS. 65 gen en fchikkingen in de zaken en het beftuur der IV. Kerken in hunne landen, volgens het voorfchrift en BIER den wil van den Roomfchen Bisfchop. .In het jaar. Afdeel. 747 leide KAROLOMAN de regering neder , en liet zich te Rome door ZACHARIAS tot een’ Geestelijken Hoofdft: naC., G. wijden, waar na hij, eenigen tijd, in het door hem Jaar 622. geftichte Klooster van den Heiligen sıLvester, op!0t 8 den Berg Soracte, en naderhand in het vermaarde Klooster Monte Casfino, geleefd heeft (*). | PIPYN, die nu het geheele Frankifche Rijk in zijn gebied had, geloofde, dat het thans tijd was, het Merovingifche Huis, hetwelk tot hier toe den nzaam var het Koningrijk bezat, ook daar van te ontzetten. In vertrouwen op zijn gezag ‚bij de Frankifche Rijksftenden, en op het gewigt, het- welk eene goedkeuring van den Roomfchen Bisfchop hebben zou, zond hij BURKHART, Bisfchop vaı Wurtsburg, en FULRADE , Abt van S4. Denys, aan ZACHARIAS, ten einde hem de vraag voor te leg- gen: ,, Of de tegenwoordige Koniugen der Fran- „ ken, die geene Koninklijke magt meer hadden, „, nog langer Koningen konden zijn? dan of niet „, veel meer die geen-Koning behoorde te zijn, die „„ deze magt geheel in handen had?” ZACHARIAS zich voor het laatfte verklaard hebbende „ werd CHILDERIK UI, de laatfte NZerovingifche Naamko- ning, afgezet, en pıpyn in deszelfs plaats ten troon verheven. Dit verhalen alle de Frankifche Jaarboek- fchrijvers, alleen in eenige bijömftandigheden ver- fchil- (*) Ecını. Fir. Carol MM. C. 2. XI. Dee. E I4 65 .KERKELIUOKE 1V fehillende, en ook niet in het jaar volkomen over» DOER senftemmende, noemende fommigen het jaar 750, Afdeel, anderen 752. Evenwel is dit geene reden genoeg , IV om met dezen en genen lateren Schrijver geheel te on ontkennen, dat ZACHARIAS zich met deze gebeurd- Jaar 622. tenis gemoeid hebbe. Daartegen hebben de meeste tot 814. jgrer Schrijvers beweerd, dat CHILDERIK, Op het gezag, en uit eigene magt, door- ZACHARIAS afge- zet, en het Rijk aan pıpyn gefchonken zal zijn. De Roomfche Paus grecorıus VII, in-de XIde eeuw, fchijnt tot deze gedachte den grond gelegd te hebben, die in een’ zijner Brieven ronduit be- weert? ,, ZACHARIAS heeft den Koning der Prau- „, ken, niet juist om zijie misflagen, als wel, om- ,, dat hij onbekwaam was, tot het uitöefenen van „ ZOO groote magt, 'van zijn Rijk ontzet, en Pr „> Pyn, Vader van den Keizer RAREL den Grooten „ „„ in deszelfs plaats benoemd; ook heeft hij alle „ Franken van den eed van getrouwheid ontflagen , *„, welken zij aan hem afgelegd hadden;” welke plaats ook in het Paufeliik Wetboek gevonden wordt (*). Men heeft zich ook beroepen op de uitdrukkingen , die vele Prankifche Schrijvers in de- ze zaak gebruiken, en die het gezag en magst vaı den Roomfchen Bisfchop bij deze gelegenheid geöe- fend fchijnen aan te duiden: Secundum Rom. Pon- sif. fanctionem; per auctoritatem Apostolicam; ex auctoritate S, Petri Apostoli, en in EGINHARDS leven van KARBL den Grooten: jusfu Stephani Rom, (?) Deeret. Pı I Caus. XV. Quest, VI.C. 3. P. 642. GESCHIEDENIS. 67 Rom. Pontificis ; als ook bij REGINO: per auctori- IV tatem Apostolicam jusft Pipinum Regem creari, ar £&9c. Maar daartegen gebruiken anderen veel zach- Ka, ter uitdrukkingen, die alleen eene raadgeving te IV Hoofädft. kennen geven: ex confultu B. Zacharie , Pape naC.G. urbis Rome, per Confilium legatorum et Zacharie Jaar 622. Pontificis enz. Waar uit blijkt, dat de eerfte uir- '9' de drukkingen niet in den volften nadruk moeten wor- den opgevat, te min, omdat de woorden auctori- tas, jusfio, en zelfs preceptum „ toen meermalen gebruikt werden, in den zin van toeftemming, ver- lof, goedkeuring enz. En het geheele beloop der Gefchiedenis toont, dat de Roomfche Bisfchop al« Icen als raadgever en goedkeurder zich gedragen heeft ,„ zoodat de ftrijd, over het regt van Koningen af en aan te ftellen, met betrekking tot dezen Bis- fchop van Rome, hier geheel noodeloos is. Dat BONIFACHS „ en andere ‚ Arankifche Geestelijken,, zich in dit geval gemengd hebben, heeft ons de Gefchiedenis in het voorgaande Deel’ doen vermoe- den, maar zij deeden zulks, als Geesteliijke Rijks- ftenden, van het Frankifche Rijk. zacHarıas zelf overleed, in dezen tijd, in het jaar 752. IHij ver- taalde de vermaarde wondergefprekken van zijnen voorzaat GREGORIUS den Gfooten in het Grieksch, zünde hij zelf een geboren Griek „ gelijk verfcheide- nen varı zijne voorzaten. Als eenige Venetiäanfche kooplieden eene menigte flaven van beide kunnen te Rome gekocht hadden, om die aan de Arabie- ren in Afrika te verkoopen, gaf hij hun hun koop- geld terug „en ftelde alle deze ongelukkigen in vrijheid. E: Zin IV BOER Afdeel. Jaar 622. tot 814 STEPHA- Nu; Tl. STEPHA- nus ll. 68 KERKELTKE Zijn opvolger STEPHANUS of STEVEN II, leefde niet meer dan drie dagen als Bisfchop, en wordt daaröm door AnASTASsIıus niet onder dezelven ge- teld, maar des te merkwaardiger is het vijfjarig be= wind van sTEvEN IH, die na hem verkozen werd. AIsTuLF, Koning der Langobarden, viel ten dezen tiide het Keizerlijk gebied aın, en nam Ravenna weg. Terftond zond steven Afgevaardigden met vele gefchenken aan hem „ die het ook zoo ver bragten, dat hij een befland van 40 jaren floor» Maar na vier maanden verbrak hij het beftand, en dreigde Rome zelve. Vergeefs deed sTEvEN door Afgevaardigden hier voorftellen tegen; ook liepen de onderhandelingen van eenen Keizerlijken Gezant vruch- teloos af. STEVEN verzocht toen den Keizer, om Rome en zijne /taliäanfche landen met genoegzame magt te befchermen, maar als deze zulks verzuim- de, hield sTEvEn in dezen nood eenen plegtigen omgang, om de hulp van den Hemel af te bidden,, doch was te gelijk bedacht, om zich de hulp van PIPyN te verwerven, die zich ook daar töe genegen toonde ,„ en met STEVEN eene affpraak maakte , dat deze in perfoon bij hem zou komen (*). Te gelijker tjd in het jaar 753 verzocht hij ook de Frankifche Grooten, dat zij, uit liefde tot den Apostel peTrus, hunnen befchermer, met hunnen Koning , gemeenfchappelijk voor de regten van den Apostel en der Heilige Kerk ftrijiden zouden; op- dat (*) anAstas. ;n Stephano. STEPIHANI Epist. ad Pipin. Cod. Carol. X. p. 69. ap. Cenzium. GESCHIEDENIS. 69 dat hun hunne zonden vergeven, en van dezen fleu- IV teldrager des Hemelrijks, naar de hem van God ge- rg fchonkene magt, hier namaals eens de poort tot het Afdeel, eeuwig leven geöpend worde (*). Vooräf echter _1V begaf zich STEVEN, met een aanzienlijk gevolg, Sr naar den Koning AısTuLr te Pavia, en drong bij Jaar 622. hem, maar te vergeefs, aan, om de teruggave der !Ot 814 fiad Ravenna, en van het Zxarchaat, ja hij ver- wierf, ter naauwer nood, vrijheid, om zijne reize te vervolgen. pıpyn integendeel ontlıaalde hem met buitenge- meene eerbewijzen. Hij kwam hem in het begin des jaars 754, met zijne Gemalin, zijne Zonen, en vele Grooten, te gemoet; wierp zich voor hem ter aarde, en verzelde den Bisfchop, die te paard bleef zitten, een eind wegs, als een ftalknecht (+); maar de Frankifche Jaarboeken: weten niets van zoodanige vernedering des Konings. Volgens een derzelven ($), veröotmoedigde zich de Roomfche Bisfchop veel dieper voor den Koning, in zak en asfche, hem, bij de barmhartigheid Gods, biddende , om hem te- gen de Langobarden te befchermen. Deze geheele reis van den Bisfchop, die op zichzelve niet noodig was, fchijut met pıryn afgefproken te zijn, opdat de Bisfchop dezen nieuwen Koning te meer aanzien en luifter bij zijne onderdanen zou bezorgen, en - ook (*) stern. Ep. ad Duces Franc, XI. ib. p. 71. (+) Zoo verhaalt anasTasıus in Stephano II. ($) Annal. Metens, ad a. 753. ap. DUCHESNE Tom, Ill, pag. 276% ‚ E3 ; IV BOEK Afdeel. IV Hoofdit, na C.G. Jaar 622. tot 814. v 10 KERKELDKE ook de Frankifche Grooten gewilliger zou maken tot den Ztaliäanfchen krijg, dan zij anders zouden geweest zijn. Ook ftemt het overig gedrag van STE- ven hier mede overöen, die pıpyn andermaal, als ook zijne beide Zonen KAREL en KAROLOMAN pleg- tig zalfde, tot Koningen der Franken, en tot Pa- tricii der Romeinen. WVoorts ontving hij de pleg- tigfte belofte van krachtdadige hulp en bijftand; niettegenftaande AıstuLr den Broeder van PIPYN, KAROLOMAN, genoodzaakt had, zijn Klooster te ver= laten, om zijnen Broeder van den oorlog met de Langobarden af te raden. Inmiddels wenschte sTEvEN, dat ’er tot zijne verdediging geen blocd mogt vergoten worden , waarom hi; AıstuLr fchrifteliik verzocht, aan de Heilige Kerk en aan het Gemeenebest van Rome, al wat daar aan ontnomen was, weder te geven, ook zond rıpyn Afgevaardigden met. foortgelijke voorftellen; maar niettegenftaande pıpyn hem daar voor geld aanbood, weigerde AISTULF volftrekt het ontnomene aan den Heiligen PETRUS weder in te ruimen. Eindelijk noodzaakte pıryn hem, in het jaar 754 of 755, met de wapenen, dat hij on- der eede belooven moest, deze eifchen te zullen vol- doen. Maar naauwelijks had rıryn Z2ali? verlaten, of 'AISTULF fcheen zijne belofte geheel vergeten te hebben, waar over STEVEN zijne klagten bij PI- pyn, dien hij ziinen Geestelijken Gevader , ( /Piri- talis compater,) noemt, (waarfchijuljk, omdat hij deszelfs Zonen ten doop geheven had, ) en bij des- 5 zelfs GESCHIEDENIS. Mi zelfs Zonen inbragt. (*), en hen bij God, de H, Iv Maagd MARIA, onze lieve vrouw, alle hemelfche er krachten, en bij dien Apostel, die hen tot Koning Agded, gezalfd had, fmeekte, hunne gift tot dadelijkheid te IV brengen; ' voornamelijk dewijl dit tot een losprijs van =. Sat hunne zielen, (pro mercede anime vestre,) zou Jaar 62u. ftrekken, en 'zij voor hunne gelöfte aan God en !Ot 814 PETRUS ten jongflen dage rekenfchap zouden moe« sen geven. — Onmiddelijk daar na fchreef hij we- der aan deze Vorsten (+), dezelfde klagten, met bijvoeging, dat aıstuLr hem naar het leven geftaan en in de fleden van den ER PETRUS alles ver- woest had, 'Spoedig echter klom de nood te Rome nog hoo- ger. AISTULF belegerde deze ftad met het begin van het jaar 755 twee maanden lang; en verwoest- te alle omliggende' plaatfen te vuur en te zwaard, Hier op fchreef srEven weder , in ziinen naam en in den naam der Bisfchoppen en overige Geestelij- ken, ook der Hertögen en andere Bevelhebbers te Rome, van het geheele volk en van het leger al» daar, aan de Frankifche Geestelijkheid, de Groo- ten en Bevelhebbers van hun Rijk‘, om onverwijlde hulp ($); hier bij voegde hi; nog een’ Brief in zijn’ naam alleen aan pıpyn (**); en eenen derdeny op.naam van den Heiligen PETRUS, met een nieuw en (*) Epist. VEL ap. ces. Cod. Carol. p. 73. (+) Cod. Carol. pag. 78. ($) Cod. Carol. pag. 84. (*) lc. pag. 98. E4 Jaar 622. sot 814 mn 272 KERKELIJKE en zonderling voorbeeld, aan de drie meergemelde Koningen en aan alle Franken (*). Deze Apostel, en door hem, de geheele Katholijke en Apostolifche Roomfche Kerk, als het Aoofd van alle Kerken : Gods, ook haar Bisfchop steruanus, wenscht hun daar in genade, vrede, en alle krachten tot redding van die Kerk. Vervolgens meldt hij hun de voor- regten, hem van CHrısTus gefchonken, en vordert, dat zii de hem bijzonder van God toevertrouwde ftad Rome van de onderdrukking der Zangobarden bevrijden. Hij geeft hun de verzekering „ als of hij levende voor hen ftond, dat deze: ziine wezenlijke vermaningen zijn, en dat hij, geliik God het hem te voren beloofd had, de Franken als een uitmun- tend volk befchouwde. Ook onze lieve vrouw, gaat PETRUS voort, de Moeder Gods en ‚gedurige WMaagd marıa, bezweert u met mij, en beveeltu, zoo als ook de Troonen en. Heerfchappijen, en het ganfche Hemelfche Heerleger, met alle Martela- ren en Heiligen, dat gij mijne Stad en Kerk zult befchermen, opdat ik u mijne belooningen fchenken kan. ' Loopt en helpt dezelve! dan zal ik u in al- les bijftaan, wat gij van mij bidt, geliik ik u reeds de overwinning over de vijänden der Heilige Kerk gefchonken heb. — Welke onbefchaamde verdich- ting! hoe vol var ongerijmdheden, en misbruik van den naam Kerk! en welke verwarring van aardfche goederen en Geesteliike zegeningen ! De eer en ftaatsbelang van PIPyn zullen hem ech- (")L c. Pag. 98. GESCHIEDENIS. 73 echter nog meer dan deze Brieven bewogen heb- Iv ben, om in het jaar 755 AISTULF dadelijk te nood- BOEK in u I zaken, om aan den Heiligen PETRUS en zijne Kerk Afdeel. hare goederen weder te geven. Deze waren het IV Exarchaat van Ravenna en de fteden van Penta- nn polis. rıpyns Gevolmagtigde, de Abt FULRADE , Jaar 622, am de fleutels dezer fteden van aıstunrs Bewinds- tOt 814. lieden over, en leide ze, benevens den Giftbrief var es PIpyn, bij het Graf van den Heiligen pETRus ne- der; welke oorfpronkelijke Giftbrief nog ten tijde van ANASTASIUS, dat is, in de 1Xde eeuw, voor« handen was, ja de verdedigers der Paufelijike Reg- ten hebben nog in het begin der laatstverlopene eeuw beweerd, dat zij nog beftaat, maar weinig geloof gevonden, omdat zij ze niet in het licht ge= bragt hebben. Dus verkreeg de Room/che Bisfchop eene aanzienelijke wereldlijke bezitting, en veränder- de van eenen Leeräar en Opziener der Christelijke Gemeenten in een Wereldlijk Forst, en bezitter van Landen. Ondertusfchen blift de vraag, welk regt PipyNn tot deze fchenking had ? Deze landen en fte- den hadden, eenige goederen der Roomfche Kerk in dezelven uitgezonderd, te voren aan de Griekfche Keizeren behoord, aan welken dezelve dan ook reg- tens hadden moeten herfteld worden, maar de ftaat- kunde leerde pıryn, op deze wijze, de Lamgobar- den, en tevens de Keizerlijke magt in Zsaliö te ver- zwakken; terwijl hij voor zich en zijn huis meer en meer den weg baande tot het overheerfchen van /ra- hie, blijvende zijne befcherming onmisbaar voor de Bisfchoppen van Rome. Vergeefs verzocht hem ook Es cen 74 KERKELIUKE Iv een Keizerlijik Gezant, onder aanbieding van groome re gefchenken, dat hij het Zxarchaat en Pentapolis Afdeel, aan zijnen Heer wilde inruimen; Ppıpyn verzekerde IV met eenen eed, ‚het.gene hij eens aan den Heiligen nn PETRUS en de Roomfche Kerk gefchonken had, zou Jaar 622, hij hun voor geenen fchat ontnemen; hij had niet tot 814 or Jiefde van menfchen, maar ter liefde van dezen Apostel, en tot vergeving zijner zonden, zoo dik- wijls gevochten. Te weten, hij had het Frankifche Rijk, op eene onregtvaardige wijze, aan zijnen regtmatigen Koning ontnomen, daar voor fchonk hij nu aan den Apostel eene landftreek in Zaliö, op welke hij even min regt had, opdat de Apostel voor hem bij God voor deze en andere overtredin- gen genade zou bezorgen. Nog minder regt had de Room/che Bisfchop, om dit gefchenk aan te nemen, hoe zeer de Christen- heid in het Westen al federt lang voorbereid was, om aan het Geestelijk Opperhoofd van alle Ge- meenten in naaın van PETRUS 00k regt op de We- reldliijke bezittingen der Christenen toe te kennen. Had men in dezen tijd fporen kunnen vinden varı eene gift van KoNSTANTYN den Grooten, deze Bis- fchoppen zouden niet verzuimd hebben ‚„ daar van tc gewagen, en de gift van pıryn als een gevolg varı dezelve te doen voorkomen. ‘ Hoe zeer de Roomfche Bisfchoppen door deze gifte van pıpyn cen Wereldliik Gebied verkregen , - en hoe gewigtige gevolgen men verders uit dit be- gin te wachten had, is het met dit alles moeijelijk te bepalen: hoedanig eigenlijk ten dezen tijde hunne magt, GESCHIEDENIS ' mmagt, en de regering van Rome zij gefteld geweest. Onmtrent het midden der voorgaande eeuw: fchreef IV Er de Koninklijke Akademie der wetenfchappen te Ber- PR Zyn eene Prijsvraag uit:. „, Wanneer heeft de op- s perfte magt der. Keizeren .aver Rome geheel op- na C. & „ gehouden? Welke regeringswijze_hebben de Ro- Jaar 622. „ meinen ten dezen tijde gehad? In welken tijd !Ot ade , is de Opperheerfchappij der Paufen over Rome” „» gegrond?” Op deze vraag werd in het jaar 1764 de prijs toegewezen aan eene Verhandeling van Fr. SABBATHIER, Profesfor op het Gijmnafium te Cha- lons aan de Marne, en tweeden Secretaris van het geleerd Genootichap aldaar, welke in dat jaar te Berlyn, en in het volgende jaarin den Haag her- drukt is. JOH. RUDOLF BECKER, Licentiaat in de Regten te Zubek, gaf daar in het jaar 1769 ook ziine Verhandeling op dezelfde vraag in het licht. Beide deze Geleerden hebben bewezen, dat de heer- fchappij der Keizeren te Rome met deze gifte var PIpyNn niet heeft opgehouden, alzoo ’er 'nog wel 30 jaren lang bewijzen voorkomen, dat de Paufen hen voor hunne Opperheeren erkend hebben; en het is hoogstwaarfchijnlijk ,„ dat de Roomfche Bisfchop , het Exarchaat verkregen hebbende „ zich eigenmatig hebbe aangemerkt „ als getreden in de regten der Exarchen , die Stadhouders der Griek/che Keizeren waren; ook bleef ’er nog fteeds een Aertog van Rome, die het regtsgebied in naam des Keizers oe- fende, | AISTULF haastte zich echter niet zeer, om aan ziine verbindtenisfen volkomen te voldoen. Na zijn OVEi=. IV BOEK I Afdeel. IV Hoofdft, na C,G. Jaar 622. tot 814. 1 3 6 KERKELIKE overlijden in het jaar 756, werd de Hertog DEsSIDE- rıus op den troon der Langobarden tegen zijnen mededinger RACHEs, Broeder van den overledener Koning, gehandhaafd door de legermagt varı pıryn , en zelfs der Romeinen, onder beloft@, dat hij de bedongene fteden allen zou overleveren, en zich voorts vreedzaam gedragen. Ook ruimde hij dade- ljik het Hertogdom Ferrara, Faventia, en nog twee _ kleine plaatsjes aan de Roomfche Kerk in. De ove- PAULUS, rige werkzaamheden van sTEVEN Ill. bepalen zich tot den twist over de Beelden, waar bij hij. ons we- der zal voorkomen. Zijn Broeder pauLus I, het eenigfte voorbeeld van dit foort in de opvolging der Roomfche Bis- fchoppen, volgde hem in het jaar 757, en beftuurde het Bisdom tot het jaar 767, zijnde hij feeds ijve- sig werkzaam, om het gene hem door PpIPyNn ge=- fchonken was, te behouden, en zijne magt verder wit te breiden (*). DESIDERIus, Koning der Zan- gobarden, de beide oproerige Hertogen van Spoleso en Benevento overwonnen hebbende, deed aan den Keizerlijken Gezant bij pıpyn een voorftel, om met den Keizer gezamenhjk Ravenna aan te tasten, en die ftad voor den Keizer in te nemen, ook bleef hij weigerig, de nog beloofde fteden aan den Hei- ligen PETRUS in te ruimen. Over het een en an- der viel pauLus geltadig klagtig bij rıryn, wien bij (*) AnasTasıus meldt weinig van hem, maar 37 van ziine Brieven in Cod. Carol. ap. CENN.Z, I. 2. 133-140 geven meer bijzonderheden op. | GESCHIEDENIS. 27 tij om krachtdadigen bijftand verzocht. Maar eeni- ge jaren daar na zocht hij DESIDERIUS aan tegen de Grieken, die Ravenna en Pentapolis met eenen in- val dreigden, toonende zich nog meer afkeerig van de Grieken dan van de Zangobarden, onder voor- Hoofdft. na C. G wendfel van zijnen heiligen ijver voor de Beelden, Jaar 622. maar in der daad, omdat hij de wraak van her !0t 814. Keizerlijke Hof duchtte, aan hetwelk hij zoo fchoo= ne landftreeken ontnomen had. Met dit alles bleef ’er nog fteeds eene betrekking van afhankelijkheid jegens dat Hof overig, hetwelk blijkt, omdat hij Afgevaardigden naar Konflantinopolen zond, wel over den twist omtrent de Beelden, maar welke Af- gevaardigden het Hof toch niet ontvangen zou heb- ben, indien hij zich reeds geheel van het Keizerrijk had losgefcheurd. 