title: Algemeene Kerkelijke geschiedenis der Christenen : Met plaaten
creator: Hamelsveld, Ijsbrand van
text: preftando a Comitibus et aliis Fudicibus. ibid. p. 329 GESCHIEDENIS. 9% Inst. omteeut de Bisichoppsn , die kum gehoorsamen 1 en aan hun. onderzosk. en. fchikkingen zieh onder- un wespen moesteH. u: +... DR 20.5 Afdeeh Gelik de Geestelikheid gan den &enen kayt hare IV beftemming te buiten ‚ging , ‚dopr zich. zoo vecl in Eee wereklljke zaken te mengen „: zeo. verwiiderde zi) Jear 623; zieh, aan den anderen kant, verder van de in ‚hun, !M&- 814; ne oogen verächteliike wereld, door haren angehum Huwelij- den flaas, Het hawelik: was reeds in wenigvuldige ken der büzondere weiten der-V ‚en VIde eeuw niet. alloen en aan de hoogere Geestelifkheid verboden, maar ‘ook voor de lagere: -meejelijk- gemaakt. Evenwel : was hetzelve nog door geene algemeene 'Kerkeliike wer volftrekt verboden, hoe zeer Keizers,. Kerkvergader ringen, en inzonderheid Roomfcbe. Bisfshoppen , zich bemoeid hadden, om de ande,ysjbeid in der zen te onderdrukken. In de Griekfehe Kerk nogr tans hield dezelve zieh genigermate nog ftaande, dan in.de "Westarfche, Der Een wmerkwaardig.'bewäjs hier van levert het ver- Voor. maarde befluit der aigemeene Kerkvergadering te fchriften Konflantinopolen op, van het jaar Kor, die den nanm .._ drangt var Trullaanfche Kerkvergadering. . Deze de alge- maakte verfcheidene befluiten omtrent het. hırwelijk re der Geestelijkheid (*). In haren derden. Canon fcheKerk- zeide zii, de Keizer had bevolen, dat de ledem vergade- der Geestelijkheid onbeviekt, en van de fchande "® van onregtmatige huwelijken bevrijd zouden zijn. N3- (*) Coneil. Quinifexs. five in TruNo ap. urn. Tom. Ill. pag. 1690. Bba2 488 KERKELIKE {W Nadien na de Roomfche Kerk zich hier in füpt nka BOEK hare ftrengere fchikkingen rigtte, maar de Konflan- Afdeel. Finopolitaanfche integendeel een menschlievend mede«- IV jijden volgde , wilde de vergadering beiden met mal- en kanderen veräenigen. Zij flelde dus vast, dat de Jaar 622, genen , .die tot den ızden Januarij 691 sweemaal ge wi BI4. yyouwd waren geweest, zouden afgezet worden; maar zulken, die, vöör dit befluit, hun twede hu welijk te niet haddeu gedaan, of wier tweede vrouw geftorven was, zouden, als zij op den weg der be= keering waren, het zij zij Ouderlingen of Kerkedie- naars zijn, zich eenigen ‚tijd van, alle ambtsverrig- tingen onthouden ,„ en boete doen; maar evenwel hunnen post onder de Geestelijkheid behouden. Maar die genen , die eene weduwe getrouwd hebben, of na hunne wijding in een onwettig huwelijk getreden zün, (hier wordt gefproken var Ouderlingen en Kerkedienaren,,) zullen voor een’ korten tijd afge- zet en beftraft worden, en dan hunnen vorigen post wederkriüjggen; doch echter niet hooger klimmen, in- dien zij hun huwelijk niet fcheiden. In het vervolg zal de ı7 en ı8de Apostolifche Canon of Kerkregel gelden ,„ volgens welken niemand, die na zijnen Doop tweemaal getrouwd is, of een bijzit gehouden heeft, insgelijks die eene weduwe, eene verftotene , eene hoer, eene flavin of eene tooneelfpeelfter, ter vrouwe genomen heeft, onder de Geestelijkheid mo- gen zijn. — Op gelijke wijze, wordt in den VIde Canon, over&enkomftig den aö6lten Aposzolifchen, vastgefteld, dat onder die genen, die ongehuwd on- der de Geestelijkheid aangenomen worden, enkel de Voor- GESCHIEDENIS. 389 Woorlezers en Foorzangers zullen mogen trouwen. Een Ouderling, Diaken en Onderdiaken mag het alleen doen, eer zij tot hunne ambten ingewiid wor- den. — Naardien verders de vergadering vernomen “had, dat in Afrika, Libye, en andere Gewesten, IV BOEK Afdeel, IV "Hoofdft. na C. G, de Zisfchoppen, ook na hunne inwijding, de ver- Jaar 622. jrouwelijke verkeering met hunne vrouwen, tot eI- gernis van hunne Gemeenten, onderhielden, zoo ver- biedt zij dit, onder ftraffe van afzetting. Volgens hare verklaring, wilde zij daar door wel de Apos- tolifche Kerkwetten niet aflchaffen „ (want in de yijfde derzelven, wordt aan de Bis/choppen, Ouder» lingen, en Kerkedienaren verboden, zich van hun- ne echte vrouwen, onder eenig godzalig voorwend- fel, te fcheiden;) maar zij hield haar. verbod daar- om voor noodzakelijk , opdat het heil der Gemeen- ten, en derzelver vwoorsgang in het goede, bevor gerd, en ook de Geestelijke Stand niet en zou worden, Thans volgt de XlIlIde Canon ,„ e&n van ae. welke de Roomfche Kerk van deze vergadering niet heeft willen aannemen. In dezelve wordt gezegd: Het is een ‚voorfchrift der Roomfche Kerk, dat die genen, die tot Kerkedienaren of Ouderlingen gewijd worden „ belooven. moeten, hunne vrouwen niet meer echtelijk te zullen bijwonen. Maar wij willen den ouden Apostolifchen Kerkregel in acht nemen, en de regimatige huwelijken der heilige mannen, ook voor het vervolg, van waarde gehouden hebben. — Maar zoo iemand hunner zich zelven . onder een Godsdienftig voorwendfel van zijne vrouw afzondert, Bb3z die tot 814 0 RERKEUBKE IV die zul in den bat gedaan, en volhardt hi} Adr bif, FOR äfnezet wörden, -.\ Allen intakt - de” vergndering ih Jirdeeh den NNNRREM Canow hierömtrent eene uitzondetine, YW ten wäanzien van Priesters in barbaaffehe of vreemde re Gg, !ähden, wanneer deze gelooven, dät zii daat doof Dar A auftoot vermijden kuhnen, en -indien hunne vrou- ot 814, wen daar mede te vrede zif. '- Buftendien verör detrde. de vergatering in den XXVFflen Canor, dat een Ouderlng, die, zonder zijn weten, in esır on- rertmatig huWelifk leeft, zijne post wel behouden, Maar geene daar mede verbondere werkzaamheden verrieten, ei voorts zijn huweltik feheiden zal. Eindellik zb, vöhrens dem XLVTMten Canon, de echte vrouw der genen, die tor de Bisl&hoppelijke waardigheid verheven wordt, met gemeetfchappeliike bewiiliging, van hem gefchenten worden; na zijne inwäding int-een ver win heim afselegen‘ Kloostet sam, en dimr door-hem onderholden worden. Als zij het verdient, mag men haar tot Diekonesfe aaım ftelleni Zoo fkrifche Is "deze" vergadering imet Zich zelve,' Daar: zijy: tegen- de’ Roomfehe Kerk, op de voortzetting van her’ hawelik- van ecıtem Ouderling en andere Geesserifiken aandrinet, ’'), öpdat de’ door God ingeftelde en 'gezegende-haweliike Thrat niet ih verächting komme,” verbiedt 'zi7 dir‘ voortgezette hır- weliik te gelljker tjd aan“ dev Bisfehnppen, hetweik eene nieuwigheid was in’de En Kerk (*). in (*) Dit erkennen zeifs BALSAMON eh ZoNaRas Sch in Canones SS. Apst. par. 7. in bull. BEVERECH fo dico Tom. I. Oxon. x672. fül. GESCHIEDENIS., 591 het eerst mishiasde deze ı15de -Canon van: de zesde IV algemeene Kerkvergädering, wänt dus wordt dezelve a ook #enoemd, oMdat Zij ter vervulling van de zes» Aftech de Kerkvergadering diende, aan de Roomfche Bis- a fehoppen niet minder, dan vif anderen van hare „..C, G. befluiten. Mäar omtrent hönderd jaren later erkende Jaar 62%, abrıaan 1. deze Kerkvetgädering gchtel, waardm DE Bi ook deze Caron, vetvolgehs; it’ het Paufelijk wet- bock i8 ingevoegd „' wäat zij, Haast de Roomfche geboden , ortremt het huwellik‘, cehe zeldzame ver- i tooning maakt, 0m In het Westen ging ‘men’, ‘in deze eetiwen; In het voort, fitenger te hafidelen omtrent het huweliik Io. der Geestelijken ; fchoon ”er no geen algemeen ver: hawelijk bod tegen hetzelve was. Ptiesters en Kerkedienaars , der an die in her hmwellik leeflen, werden, in de VITIE (wear en vergadefing van 7%/edo „ in het jhar 653, voor eveti meer te- verfoedeliike overtreders vetkläard, als zulken, die a onkuifche verkeering met vrouwlieden aarihielden (*). De Roomfehe Bistchoppen ijverden voormameliik tes en de.huwelifken der Geesteliiken. GREGOTKIDS II. fchreef wel aan sowiracıus, dat hij, in Oostfranms ken, twiemand tot Geestelijken “zou lareh‘ wiideh, die tweemäat of niet mer eene maAgd getrouwd wasz imadr Haarteren fchlint uit de befluiten eeher vergi- defing te Rome in her jaar ?&ı gehouden, dar 'nie- mänd de vfoumw van eenen Priester of Diaken tron- #eh zal mogen (+), te bliiken, dat deze genood- zaakt (*) Ap. mkp Tom. 11. par. 962. (t) 17. c. pag. 1865. Bb4 392 KERKELITKE Iv zaakt zijn geworden, van hunne echte vrouwen te ee fcheiden. De Bisfchop zACHARIA liet geen’ Pries- Afdeel. ter toe, te trouwen; maar deze moest veelöer zijn IV huwelijk ontbinden „ hetwelk hij mogt aangegaan na Cc, G, bebben, vöör her verkrijgen van zijn ambt (*). Jaar 622 Dit vorderde hij ook, ingevolge van eenen Afri- tot 814. kaanfchen Canon, van de Bisfchoppen, Ouderlin- gen, en Kerkedienaren; maar de lagere Geestelijken zouden daar niet tae gedwongen worden (}). Gevolgen Niets echter was moeijeliiker, dan dezen last op .. de fchouderen der Geestelijken te leggen, zoo- {che ze: dat men telkens noodig had, deze verboden denenge- te herhalen en aan te driogen, en toen men a daar mede echter voortging, openbaarden zich de telijiken. flechtfte gevolgen van dezelven bij velen „ gelijk blijkt wit de vastftellingen en befluiten, daar toe betrekkeliik. De bovengemelde Toletaanfche Kerk- vergadering zag zich genoodzaakt, de onkuifche Bisfchoppen in Spanje met afzetting te dreigen, of liever, hen, op deze wijze, tot meer. geheime en omzigtiger buitenfporigheden te. dwingen ($). In het voorgaande hebben wij RONIFACIUS, den Apos- tel van Duitschland,, hooren klagen, dat, onder de Bisfchoppen en Geestelijken in Oostfranken, echt. brekers en hoereerders, zeer gemeen waren, gelteld ook, dat hij foıntijds wettige huwelijken der Gees- teljken met die benaming bedoelde. De Kerkver» ER (*) Ep. I. ad Bonifac. ibid. pag. 1882. Ct) Ejusd. Ep. VIlL. ad Pipin. Major. domus. I. c. p. 1993» ($) Conc. Foler. VIIL. 4. c. pag. 992. | GESCHIEDENIS 993 gaderingen konden niet genoeg aan de Bisfchoppen en. IV andere leden der Geestelijkheid verbieden, om, be- ee halven hunne naaste bloedvriendinnen, toch geene Afdeel, vrouwsperfonen bij zich te laten wonen (*). THEo- IV ß i « „„ Hoofdft. DuLF, Bisfchop van Orleans, liet, omtrent het jaar „„ C.G. 997, niet eeıs aan de Moeder, Zuster, en andere Jaar 629. dergelijke naastbeftaanden, van eenen Priester toe, !t 814 om met hem in &&n hnis te leven, omdat, zeide bij (+), bij zulke gelegenheid „ andere vrouwsperfonen töegang tot het huis vonden, welke hem tot zonde konden bekooren, Zelfs komen ’er thans onnatuur- lijke wellusten onder de Bisfchoppen en anderen varı den Geestelijken Stand menigvuldig voor ($); waaröm men te Rome, ten dezen tijde, gewoon was, gelijk men ziet, uit eenen Brief van den Bisfchop Aprı- AAN aan KAREL den Grooten, van het jaar 790 (**), eenen Bisfchop, die gewijd zou worden, behalven naar zijn geloof, ook voornamelijk hier over te on- dervragen, of hij van die punten, (capitula,) zui« ver was, voor welken een Priester zich hoofdzake- lijk in acht. heeft te nemen. En dit waren eenige foorten der. fchandelijkfte ontucht: Inguirat illum Archidiaconus de quatuor capitulis; id est, de ar- Ja- ° C*) Men zie de befluiten daarömtrent bij HARDUIN. I. c. Tom. Ill. pag. 588. pag. 949, 19927, 1934, 1016, 1020. enz. Tom. IV. . (+) Tueoo. Capit. ap. marn. Tom. IV. p. 915. ($) Conc. Tol. XVI. a. 693. T. Il: HARD. 9. 1795. (**) Epist. LXXXV. in Cod. Carol. ap. CENN, in Monumentis dominat. Pontif. T. 1. p. 519. IV BOEK Afdeel, IV Hoofdft. naC. G Jaar 622. tot ‚814. Verbode- ne graden in het hu- welijk, 394 KERKELIKE.. fanoquita, ( agrwowsirus, ) :gund ers cubansı cum masculo; pro ancilla Deo farrasa, quae ‚a Francis Nouna dicitur ; pro quadrupedibus ; et pro muliera virg alig comjuncte; ans fi conjupem. habuis ex aliq yiro, quae a gracis dicitur deuserogamis. (*) Behalven de bovengemelde voorichriften voor de Geesteliijken, was dit Tijdperk ook vruchtbaar in voorfchriften omtrent den echten ftaat in het ge meen. De Trullaanfche Kerkvergadering onderftel+ de, als bewezen (}), dat de Geestelijke verwant Schap grooter is, dan de verbindtenis der ligchas men, en verbood daaröm, geliik JuUSTINIANUS reeds te voren, dat niemand de weduwe „ moeder van kinderen, die bij ten Doop geheven had, trouwen mogt. Dat dezelfde Synode huwelijken tusfchen Regtzinnigen en Ketters verbood ($), was flechts eene vernieuwing eener oude Kerkelijke wet. Op de Roomfche vergadering van het jaar 721, werd insgeliiks de Banvloek uitzefproken tegen iemand, die zijne gevaderesfe ,„ (commater [piritualis,) of zijne broeders vrouw ten huweliik nemen zou (**), Deze wet werd in eene andere vergadering te Rome varı het jaar 743 uitgeftrekt tat broeders- en zusters kinderen, en andere naastbeftaanden (}}). Eene an- de- (*) Ordo Rom. VIIL ap. mABILLON.C. 2. m. 5.Orda qualiter in fancta Rom. Eccl. Episc, ordinatur,, in BAL. Capit. Regg. Franc. App. Actor. Pett.n.4. T. II. p. 1372. (t) marn. 2 c. Tom. Il. pag. 1681. ($) ec. pP. 168. (HH). cp 1865. (tt) 4 c. Blads. 1928. GESCHILEDENIS. ! dere vergadering te Verberie, :cen’ Slot: bij Soisfous, IV in het jaar 752, gebood, dat de. huweliken binnen er den derden graad var bioedverwant/chap zouden Afdeel, gefcheiden, en voor die in den vierden graad Baete _ IV gedaan zou worden (*); aan jemand, die met “zi- nocials ne fhefdochter on&erlijk verkeerd heeft, liet zij, ge Jaar Goa. lijk ook haar, niet toe te trouwen, maar wel, on- It 814% der zekere voorwaarde, aan zijne vrouw. Aan een’ Priester , die zijne Moei getrauwd had, zebood zij, zich van dezeive te fcheiden; ook zou zij geen’ an- der trouwen, omdat zulks bij eene Priesters vrouw berispeliik is. Behalven de huwelijksfcheiding om overlpel, zou ook een man, wanneer zijne vrouw hem naar het leven ftaat, vrijbeid hebben, om eene andere te trouwen; maar zij zal boete doen, en ongetrouwd blijven. Merkwaardig is nog het befluit dezer vergadering, waar bij, in geval eene vrouw haren man aanklaagt, varı haar nooit den huwelijks- pligt bewezen te hebben, geboden wordt, dat zii beiden aan het kruis zouden gaan, (exeant inde ad crucem,) en als het waar bevonden werd, g& fcheiden worden. Men heeft zeer waarfchijnelijk ge- maakt, dat dit bewijs, d@ne der proeven van on- fchuld, in de middel-ceuwen, daar in beftaan heeft, dat beiden, de klager en de aangeklaagde, met‘ de armen wijd uitgeftrekt zouden flaan, om dus een kruis te verbeelden; en die, door vermoeidheid, de armen het eerst liet zakken, had daar door zijine zaak (*) Capitula data apud Vermeriam; ap. »aLız. T. l, 2ag. 161. 96 KERKELIJKE GESCHIEDENIS. zaak verloren (*). Op eene Rüksvergadering vatr het jaar 757 te Compiegne, welke ook eene Synoda ; heer, omdat de Bisfchoppen voornamelijk deel had» den aan de huwelijkswetten, welke daar gemaakt ;, werden, werden de graden van bloedverwantfchap op de voorheen gemelde wijze beftend; een man, " wiens vrouw, zonder züne bewilliging ,„ den fluijet heeft aangenomen, wordt vergund, haar weder tot zich te nemen; en aan de moeder of bloedverwand- ten van eene vrouw ,wier ftiefvader haar , tegen haren wil, had uitgehuwelijkt, wordt toegeftaan, om haar eenen anderen echtgenoot te geven. ÖOnder anderen werd ook vastgefteld, dat een melaatfche aan. zijne gezonde vrouw kon toelaten, een’ ander te trouwen. Doch bij de hier voorgemelde klagte eener getrouwde vrouw , over het onvermogen van haren man, zou de= ze,als hij zulks ontkent, meer geloofd worden (}). Eindelijk gebood KAREL de Groote ($), dat men de bloedverwantfchap der genen, die trouwen wil- den, vooräf naauwkeurig door de, Bisfchoppen „ Priesters, en aanzienelijk(ften des volks zou doen on- derzoeken, eer de zegen over hen uitgefproken werd. (*) Du FREsnE Glosfar. med. et inf. Latinit RR L p- 1274. v. Crucis judicium. (}) Capitulare Compendiens. ap. saLuz. p. 181. e& AP. HARD. Pag. 2004. ($) Capit. I. a. 502. ap. DAL. Pag. 373» Einde van het Elfde Deel, ALGEMEENE KERKELIJKE GESCHIEDENIS, DER CHRISTENEN.. Digitized by Google m —. .- ALGEMEENE KERKELIJKE GESCHIEDENIS, CHRISTENEN, DOOR IJSBRAND van HAMELSVELD. TWAALFDE DEEL. MET PLAATEN. TE HAARLEM BJ FRANCOIS BOHN, MDCCCVvL Digitized by Google BERIGT D.: acht eerfle eeuwen van het Christen- dom hebben meer uitgebreidheid van behande- ling vereischt, dan ik mij in het begin var dis Werk had voorgefteld. Trouwens, het zijn deze eeuwen, in welken, de verf[chillende ge- voelens , gebruiken en plegtigheden onder de Christenen het eerst zijn opgekomen en in- gevoerd, welke vervolgens het grooifle onder- fcheid tusfchen de bijzondere gezindheden der Christenen van later tijden hebben uitge- maakt, en tot heden toe uitmaken; inzonder- heid tusfchen de Proteftanten en Roomsch- gezinden. Om deze reden verdienden zij ook breeder ontvouwd te worden. | Doch van het begin der IXde eeuw af kun- nen wij ons merkelijk bekorten; de tijden van eg daar vI BER TICGT. daar tot de gelukkige Kerkhervorming leyeren veel minder belangrijke onderwerpen op, en de onwetendheid en het Bijgeloof, welke gedu- rende dezelven alom in de Christenheid de overhand hadden, verdienen naauwelijks eeni- ge breedvoerigheid, zoodat het alszins voldoen zal, indien men de gebeurtenisfen van dezelven kortelijk, hoewel te gelijk naauwkeurig , en naar waarheid, [chetfe. IN- IN DH O0 U D VAN HET TWAALFDE DEEL. VIERDE BOERK Bevattende het vierde tijdperk ; van de opkomst van mo- HAMMED , in de zevende eeuw, tot het begin der kruis- togten, of het Pausfchap van GREGoRIuUs VII, in de elfde eeuw., EERSTE AFDEELING. Van de opkomst van MOHAMMED, tot den dood van Ka- REL den Grooten, van het jaar 622 tot 814. VERVOLG VAN HET vVIERDE HOOFDSTUK Toeftand der Geestelükheid. Bisfchoppen , Monniken „ Kanunniken. Roomfche Bis- fchoppen enz. ; . . . Bladz. vVJFDE HOOFDSTUK Algemeene Gefchiedenis van den Godsdienst en Godgeleerdheid. Christelijk Bijgeloof. Di» I. va INHO DUD. Bijbelfche Canon. Bijbeluitlegging. JOANNES pamascEnus. Geloofsleere. Zedeleere. Pre. dikatien. . 0. . . Bladz. 96. E ZESDE HOOFDSTUK Godsdiensttwisten. Paulicianen. Nestorianen en Monophijfiten. Monothelitifche Twisten. Maroniten. Adoptianen. Verfchillen over } de Beelden der Heiligen. : . Bladz. 176. KER- KERKELIJKE GESCHIEDENIS. VIERDE BOEK BEVATTENDE HET VIERDE TYDPERK } VAN DE OPROMST VAN MOHAMMED „ IN DE ZEVENDE EEUW, TOT HET BEGIN DER 'KRUISTOGTEN, OF HET PAUSSCHAP VAN GREGORIUS VI, IN DE ELFDE EEUW. EERSTE AFDEELING. YAN DE OPKOMST VAN MOHAMMED ‚TOT DEN DOOD VAN KA+- REL DEN GROOTEN „VAN HET JAAR 622 TOT BI4e VERVOLG VAN HET WERDE HOOFDSTUK. Toefland der Geestelijkheid. Bisfchoppen, Monniken, Kanunniken. Roomfthe Bisfchoppen enz. Terwit het gezag en aanzien- der Bisfchoppen , in deze eeuwen, zoo "hoog geklommen was, dat IV > BR zij als de eigenlijke beftuurders der Christeljke Aldeel, Kerk mogten aangemerkt worden, nam tevens de IV Hoofdtt. eerbied voor de Monnikenftand meer en meer toe; naC.G. deze werden, bij hunnen eerften oorfprong, niet Jaar 622. onder de Cierici of Geestelijken, maar onder de tot 81% Laici of Leeken geteld, doch ten dezen tijde, al- Toene- XI. DEEL. A hoe- a. KERKELIKE- IV BOEK Jaar 622 tot 814 mendaan zien der Monni- ken. hoewel zij niet dopr eenig gezag van eenige Kerk- vergadering, tot den Geestelijken Stand in het al „ gemeen verheven werden, begon men echter hen allengs meer en meer onder de Geestelijken te re» kenen, zoo zelfs, dat het woord Clericare de be- teekenis kreeg, van iemand IMonnik te maken (*). Dewijl de Monniken zich bijzonder beijverden, om de Heidenen tot het Christendom te bekeeren , werden deze Zendelingen doorgaans tot Priesters, (Presbijteri, ) aangefteld, gelijk anderen tot Dis- kenen, terwijk zi; te geliik IMorniken bieven. \Vele Monniken werden ook tot Bisfchoppen verkoren, terwijl Abten te gelijk Bisfchoppen waren, die naar het fchijnt de uitgeftrektheid van het Kloostergebied tot hun Kerspel hadden. Aan fommige Kloosters was dit eigen, dat derzelver Abten den tijtel van Bisfchop voerden, gelijik de Abr van het Klooster Lobbes aan de Sambre in het Bisdom van Zuik, hetwelk in het jaar 638 gefticht werd (+). Uit de Kloosters werden ook Priesters gezonden om Opzieners te zijn van Landgemeenten, die varı deze Kloosters afhingen. ($). Op de Kerkvergaderin- gen verfcheenen de Abten, en bekleedden dikwüls de plaats der Bisfchoppen, ook onderteekenden zij mecr- (*) ou FRESNE Closfar. med; et inf. Latinit. T. I. FE. Clericus et Clericare. (7) TaoMassın Fer. et nova Eccles. Discipl. de Be- nefeiis P. I, Lihr. III, Cop. 15. page. 673. Vol 1. ($) masıLLon Annal, Cad, $. Bened. Tom. U. Libr. XXVII pag. 380. GESCHIEDENES, N imeermalen: dierzelver: befluiten, voor de Presdiiteri; IV: doch zij werden beiden voorgegaan: door. den Aarts- > diaken ; ook had-fomtüjds de: Diaken, als plaatsvers Afitech vanger van zijnen Bisfchop, bij zulke onderteeke: _YV ning, den rang voor de Abten „doch men vindt' ook ee voorbeelden, dat de Abten zelfs: teekenden voor Jaar 622, den Aartsdiaken der Metropolitaankerk, Ook kon! 8r4 den zij reeds, naar het voorfchrift der tweede Ni ceöifche Kerkvergadering van het jaar 787 (*), zoo zü) anders van eenen Bisfchop ingezegend „ en Pres- Bijteri waren, inindere Kerkedienaren ,- bijzonder Voorlezers, door. . oplegging : der handen inwijden. Ook zal de Roomfche Bisfchop‘ sonıracıus IV; op eene Kerkvergadering, in het jaat 610, aan: de Moenniken vergund hebben, als zij regtmatig in dei Priesterliiken Stand verheven wäre, - om alle de ambtsverrigtingen var eenen Priester waar te nemen, Evenwel bleven’zij, als Mommiken, niog_ fleeds var - de Geestelijken onderfeheiden, Men befchouwde voorts over‘ het BEE het Eerbied Monnikenleven, als een witmuntend leven, (melior en yita,) men bewonderde hunne heiligheid, en ver- Monni- dienftelifkheid, en kende aan velen van hunne hoof. kenwezen den, en flichters van nieuwe Ordens of Kloosters, de kracht van wonderwerken toe. Zelfs begon men reeds federt eenigen tijd hunne levenswij- ze, met nadruk ,„ Godsdienst, (religio,) te noe« men. Op de vijfde Synode te Orleans, in het jaar 5 549 (*) Can. 14. ap. uarpvin. 7» IV. 2. 496. Aa De Orde 4 KERKELIRE 549 (*), werd reeds de kleeding , „welke eene jon- ge dochter, bij.hare intrede in ‚het *Klooster , ont« ving, vestimenta religionis genoemd,. en thans be« teekende religionis habisus , füh evangelica religione ,, yivere, het Kloosterleven; en de Monniken werden religioß genaamd, gelijk naderhand "bij de Franfchen religieux ; en gelijk-bij"de Zralianen «religione meer- malen eene Monnikenorde aanduid. Voor lang werd. het, Monmnikenleven, als een: tweede Doop, anngezieu, ‘door ‚hetwelk,, als door den 'Doop,. de zonden vergeven werden (}). Menige Vorsten en Vorstinnen omhelsden dezen ftand ‚:als den eenigen weg tot Christelijke volmaaktheid ; .en werden flich- ters em flichteresfen van Kloosters, in welken. zij vervolgens hun leven doorbragten. En alhoewel Geestelijken vaak „tot ftraf wegens begane misdaden „. in een Klooster werden gebannen, en afgezette Ko- ningen en Grooten in Kloosters werden opgeflo- ten ,„ zulks verminderde geenszins de hoogäch- ting voor dit Monnikenleven, ‚omidat men hetzelve als eenen ftand van boetdoening „ ter wegneming. van alle zonden en gebreken „ en leidende. tot de ware volmaking var Godsdienftigheid „be fchouwde. Dit aanzien, en deze vermeerdering der Monni- der Bene- ken, had ongemeen veel te danken, aan de ver dictyuen breidt maardheid en den regel van den. Heiligen -BENEDIC- Ä TS, (*) Can. 19. ap. uarD. Tom. 1. (+) pacher. Spicil, Tom. I. pag. 43%. GESCHIEDENIS 5 TusS,.dien men, niet ten ‘onregt, den Patriärch IV der Westerfche Monniken noemt. Gedurende de BER geheele VIlde eeuw, lag wel het Hoofdklooster de- Afdeel. zer Orde op den Berg van Cafınus, thans Monte '\V Casfno, in: de :asch,, zijnde door de Zamgobarden Hoofäl: in het jaar! 589 afgebrand. Maar omtrent het .jaar Jaar 622. 721 bouwde een rük burger van Brescia, pETRo- '0 814 NAX, niet alleen hetzelve weder op, maar voegde zich meer. ’er nog een tweede ‚Klooster bij, aan den voet des en meer Bergs, waar thans de ftad San Germano ligt, al- oa waar hij zelf Abt werd. Evenwel hadden de cerfte » Leerlingen van BENEDICTUS en hunne navolgers zijne ‚voorfchriften in Zrali€ en buiten hetzelve. al« lerwege verbreid, hoewel daar uit niet volgt, dat. ook niet andere regels bij andere Monniken in waar-: de bleven, gelijk de regel van den Heiligen coLum- BANUS, in vele Frankifche Kloosters. In het mid- den echter. der achtfte eeuw werd, ten minften in het Oost- Frankifche Gebjed „ door .befluiten var Kerkvergaderingen, de waarneming van den regel van BENEDICTUS aan de Monniken.. en Nonnen aangeprezen (*). In het binnenfte van het Oost- Fronkifche Riik, of het tegenwoordig Duitschland, maakten de Be nedictyner Monniken zich bijzonder verdienftelijk , door hunnen ijver en werkzaamheden. Terwijl Bo- NIFACcIus en zijne medehelpers afbeidden aan de voortplanting van den Christelijken Godsdienst in de- (*) Over dit onderwerp zijn verfcheidene fchriften * gewisfeld tusfchen maBıLLon en zijne Tegenfchrijvers. A3 6- KERKELIDKE ıv deze :Gewesten, gaven de Kloosters, welke zij, ‚niet BOEK zelden in onbebouwde en woeste: plaatfen flichtten, A gelegenheid tot meerder bevolking. en bebouwing IV der landen. Zi) zelven en vele boeren „ door Hoofäl. Vorsten en Grooten, met uitgeftrekt Landsgebied Jaar 622. aan de Kloosters gefchonken, leiden rondöm in de tot 814. nabijheid derzelveu dorpen en viekken aan , waar it zoo: vele fteden in Duisschland ‚haar begin ge- nomen hebben, Hier kwam bij, ‚dat deze Monni- ken zich ook bezig hielden met het. onderwijs der kinderen, en fcholen in hunne Kloosters ftichtten , welke van de IXde eeuw af de voornaamfte ,„ ja genoegzame eeniglte inrigtingen 'waren in Duirsch- land, om eenige geleerdheid te verRigen, en voort te planten. Duitschland kreeg deze Benedierynen voorname- ljk van de Angelfakfen en Ieren. - Onder de eerst« gemelden fchijnt de regel van BENEDICTUS, Zz00 al niet door den ftichter des Christendoms in Kent, AuGustınus zelven, ten minften kort na zijnen tijd, ingevoerd te zijn (*). Bij de Oud- Brisfche Christenen werd dezelve eerst aangenomen, nadat zij zich met de Kerkgebruiken der Roomfche Kerk ver&enigd hadden; dus ook bij de Zeren of Schot« jen, zoo als zij in de Vllde eeuw genoemd wer den, Doch in Spanje duurde het langer; daar ken- de men, onder de regering der Westgorhen, geene andere voorfchriften voor Monniken, dan Oostersch- Egijptifche., pDonaTtus, die, in het jaar 570, het | Ser- (*) manıLL. Ann. Ord. S, Ben. T. I. p. 274-494. et. GESCHIEDENIS. n Servitaanfche Klooster flichtte, en die als de Va- ıv der der Spaan/the Monniken kan aangezien wor. BOER den, maakte zijne eigene fchikkingen, waar in hij Ardeet. de ouden navolgde (*). ısıporus, Aartsbisfchop _ IV varı Hispalis of Sevilla, die tot het jaar 636 ge a leefd heeft, en van wien wij, op zijne plaats, on- Jaar 622. der de geleerde mannen van dezen tijd gefproken !Ot 814 hebben, ftelde in het door hen geftichte Klooster, ( Coenobium Honorianum, ) een eigen voorfchrift op voor zürıe Spaanfche Monniken (+). In de Voorrede zegt ısınorus tot de Monniken , Regelvan dat, wie naar de volmaaktheid ftreeft, de regelen 1S1DORUS. der oude Vaderen moet waarnemen; maar dat hi voor den genen, die niet in ftaat was, dezelven te vervullen, den zijnen ontworpen had; welke de on- . derfte trap van eenen Monnik was, die zich ten minften van zonden bekeerd had, Hij fcherpt ver- volgens eerst en vooräl in, dat zij toch het Kloos« ter gefloten houden, en ver van de woonplaatfen der menfchen afgezonderd leven. Tot hunnen Z6# moet een man verkoren worden , van rijpe jaren, beproefde ‚heiligheid, geduld en nederigheid, in alles voor- beeldig, en bekwaam, om elken Monnik naar zij- nen toeftand liefderijk te behandelen. De Monniken moeten Apostolisch leven, eensgezind zijn, alles ge- meen (*) cennı de Antiquit. Eceles. Hisp. Tom. II. Disf: VI. pag. 320. | (t) /n Cod. Regull. quas SS. Patres Monachis et Virginib. fanctimonialibus feryandas prefcripfere N0L- sten P, II. dag. 198. Rome 1661. 4fa, | Aq nv 8 KERKELUKE iv meen hebben, en het tegenbeeld opleveren van alte BOER ondeugden. Wie de wereld verloochent, zal eerst Afdeeı. drie maanden lang in het verbljjf der vreemdelingen, ıV (hospitale,) dienen. Ook zal hij zijn vermogen re vooräf onder de armen verdeelen, of aan het Kloos- Jaar 622, ter fchenken, en fchrifteljk belooven, dat hij ’er tot 814 altjid in blijven zal. Wien ziine Ouders daar toe beftemd hebben, mag het ook niet weder verlaten, geljik samuer. Een flaaf mag niet eer een Monnik worden, voordat zijn Heer hem vrij gelaten heeft;z want de plaats Job. XXXIX. 8. Wie heeft den woud-ezel vrij henen gezonden? en wie heeft de banden des wilden ezels gelost? kan op den Monnik toegepast worden, die, vrij van wereldfche verhin- deringen, God dient. — Geen Monnik mag zich jet eigens vervaardigen of bezitten, zelfs om geene bijzondere Cel verzoeken. Even min mag hij zich in wereldfche bezigheden mengen. Elke Monnik moet eenig handwerk verrigten. Evenwel moet hij zijn bepaalden tijd hebben van bidden en lezen. Alles wat zij gewerkt hebben, brengen zij aan den Opzie- ner of Proost, (Praepofitus,) en deze geeft het aan den Abt, ( Princeps Monachorum. ) Voorts be- paalt hij hunne fpijzen, vasten, kleding, en de ftraffen voor overtredingen enz. rrucrvo- Ken ander Bisfchop in het Westgothifche Rik, fehrijft van niet minder aanzien , FRUCTUOSUS , die uit insgelijks het Koninklijk Geflacht afitamde , fchreef insgeliks regels voor de Monniken eenen nieuwen regel voor. Hij A had omftreeks het jaar 647 reeds zeven Kloosters ken. in Lufitanie, Asturie, Galliciö, en op het eiland Ga- GESCHIEDENIS. 9 Gades, ( Kadix,) gelticht. In plaats van dezelven iv te befturen, verborg hij zich in de diepfte Woeftij- > nen, waar hij bijna door een’ jager, die hem voor Afdeel. een wild dier aanzag „ doodgefchoten zou zijn. IV Maar de Monniken , zijne leerlingen, uit het Com- .C.G. plutenfisch Klooster in Zuftanie, zochten hem op, Fall 622. en noodzaakten hem, het opzigt over hetzelve op ‘OT 814 zich te nemen. De toevoer van Klooster-kwecke- lingen, die zich tot hem begaven, werd eindelijk zoo fterk, dat de Koning denzelven verbood, uit- gezonderd aan vrouwsperfonen. Ook bevonden zich wezenlijk, in de Woeftiin, waar hij toen woonde, omtrent 80 jonge dochters, om hem tot leidsman varı dergelijke levenswijs te hebben; voor welke hij aldaar een Klooster bouwde. Allengs verzamelden zich geheele huisgezinnen met hunne kinderen, ook oude lieden van beiderlei kunne bij hem, die allen in den Monnikenftand wilden treden. Om hun te voldoen, moest FRucTuosus aan dezen ftand eene nieuwe gedaante geven, en zich eenigermate fchik- ken naar de zwakheid van zijne vrome medeburgers, hoewel dezen zulks meestäl meer in fchin, en uit onzuivere beginfelen, waren, Sedert eenigen tijd, hadden in Spanje verfcheidene echtgenooten „ met hunne kinderen en dienstknechten, woningen ge- flicht, onder den naam van Kloosters, in welken zij in gemeenfchap leefden, en eenen door hen ge- kozenen Abt fcheenen te gehoorzamen; maar zich eigenlijk alleen .zijn’ zegen over hunne willekeurige levenswijze lieten mededeelen. Het ware oogmerk van deze zeldzame inrigting was: Zij wilden zich As var ‘ 10° KERKELIYKE iv var landsdienften en belastingen onder dit voor- BOEK wendfel ontflaan „ dat zij Monniken waren. Dit Afdeel, deeden niet alleen de landlieden, maar hunne Pries- IV ters begunftigden het ook, omdat zij anders vrees- den, hunne tienden te zullen verliezen, als zij hun Jaar 622. dit zoogenoemde Kloosterleven niet toeftonden. On- tot 814. dertusfchen was dit misbruik ook onder de Angel- fakfen ingeflopen (*). FRUCTUOSUs ging hetzelve nadrukkelijk te keer, en ontwierp voor de talrijke Monniken, die hem als hun opperhoofd veräerden, twee regelen; hij zelf, die een tijd lang Abt en Bisfchop van zijn Klooster Duma in Gallici& was, werd, in het jaar 656, door de Kerkvergadering te Toledo, tot Aartsbisfchop van Bracara in Gallicie benoemd (}). Hij overleed omtrent het jaar 675, fteeds onvermoeid in het ftichten van nieuwe Kloos- ters en Kerken, waar aan hij zelfs, bij nacht, ar- beiden liet ($). Regula Nog in die zelfde VIlde eeuw, in welke deze Magiswi. jegels voor de Spaan/che Monniken behooren , fchreef een onbekende Abt in het Frankifche Rijk ’er eenen dergelijken aan zijn. Klooster voor, die onder den naam van Regel des Leeräars, (regula magistri,) bekend is, en die uit 95 afdeelingen be- ftaat (**). In het eerfte Hoofdftuk van denzelven wor (*) Auctor anonymus Pite $. Pructuofi in NOLSTEN. Cod. regg. Monast. I. c. pag. 226. (+) Conci’. Tolet. X. ap. uaro. T. III. pag. 984. ($) masıLL. Annal. Ord. S. Bened. T. I. p. 437. (**) HoLSTEN. Cod. Regg. dag. 293-462. x GESCHIEDENIS. 11 worden vier foorten van Monniken befchreven,„ v zoo als men ze reeds uit ouder tijden kent, Coveno- BOERK bit@, anachorete, farabaite en gyrovagi, de vier- de van welken de opfteller zoo uitvoerig en leven- IV dig befchrift, als de fchandelikfte fchuimloopers Hoofät; van het &ne Klooster in het ander, dat men daar Jaar 622. uit moet afleiden, dat dezen in de Frankifche Ge- tot 814. meenten niet zeldzdam moeten geweest zijn, BI Daar felert de IVde eeuw zoo vele Monniksrege- I]ver van len waren opgefteld en ingevoerd, was cene verza- — oo. meling en vergelijking .derzelven noodzakelijk EeWOT- Aniana den. Deze werd in het begin der IXde eeuw on- a dernomen door BENEDICTUS „ Abt van Aniana, niken- wel te onderfcheiden van den Heiligen senevicrus , fand, ftichter van de Orde der Benedictynen. Hij was afkomllig uit Gorhie of Septimaniö, in het Zuiden var Frankryk, waar zijn Vader, Graaf van Mage- one of Magdelone, een dapper Krijgsbevelhebber , was. In zijne eerfte jeugd leefde hij aan het Hof van den Koning pıryn, wiens mondfchenker hij werd. Ook bleef hij in dienst bij deszelfs Zoon KAREL den Grooten, tot in het jaar 774, in het- welk hij deszelfs krijgstogt in Zrali& bijwoonde. Maar van daar terug gekeerd, ging hij, volgens eene gelofte, die hij, bij gevaar van te verdrinken, gedaan had, in het Klooster van den Heiligen se- QUANUS, in het Hertogdom Burpundie. Hier mar- telde hij, gelijk een zijner leerlingen verhaalt (*), zin ligchaam derdehalf jaar lang op eene ongeloo- fe= (*) Vita $. Benedicri Abb. Arian, auctore Ardonte feu Jaar 622, tot 814. 12 KERKELITKE felijike wijze door den honger, flapeloosheid, em ellendige kleeding; ook geloofde hij, dat de regel „ van den Heiligen BENEDICTUS alleen voor zwakke eerstbeginnenden gefchikt was, waaröm hij voor ;, zich verkoos die, welke door PACHOMIUS en BASILIUS ontworpen waren. Evenwel kreeg hij zin in den eerften, toen zijn Abt hem tot Keldermeester, (Ce/- Jarius, ) of Opziener der Voorraadkameren aanftel- de. Omtrent zes jaren daar na, als de Abt over- leden was, verkozen de Monniken hem, eenparig „ tot deszelfs opvolger. Maar bij onttrok zich door de vlugt, en rigtte op de landgoederen van zijnen Vader, aan de kleine rivier Anianus, een Kluisje op, waar in hij eenige jaren, in alle behoeftigheid, onder vrome oefeningen, leefde. Allengs kreeg hij hier zoo vele navolgers en leerlingen, dat hij , in de nabijheid, verfcheidene Kloosters aanleide „ in welken zij met elkander kampten, om hem gelijk te komen. Nu kon het ook niet wel anders, of hi moest een wonderdoener ziin. Men vertelde dus van hem, dat hij door zijn gebed den voortgang van eenen brand, als ook var eene overftrooming geftuit, en ook een zwerm van fprinkhanen ver- dreven hebbe. — Met het aangroejen van zijne ver- eering, verhief zich ook zijn Kloosterhutje tot een prachtig gebouw. Sedert het jaar 782 ftichtte hij, met hulp van eenige Grooten, een heerlijik Kloos- ter, rustende op marmeren pilaren, met verfcheidene Ker- feu Smaragdo, ejus discipul in MAaBILLON. Ach SS Ord. $. Bened. Sec. IV. P. I. pag. 194. /4- / GESCHIEDENIS. 13 Kerken omringd, in hetwelk men lampen ‚' kelken, IV en andere gereedfehappen van zilver, ook andere POEK kostbare kunstwerken, en religuiön in gouden va- Afdeel. ten en kasten vond. Thans verzamelde hij Voorle- _ IV zers, Zangers, Spraakkundigen en Schriftuitleggers , et voor zijn Klooster, als ook vele Boeken. Van Ka- Jaar 622. REL den Grooten verkreeg hij een’ Gunstbrief, !%t 314 waar bij zijn Klooster van alle regtsgebied der Bis- fchoppen , en van alle belastingen vrijverklaard werd, ook zou het den Monniken in herzelve vrij ftaan, na de dood van hunnen Abt, een’ ander te -kiezen, die den Regel van den Heiligen RENEDIC- Tus zou Jaten waarnemen. BENEDICTUS verkreeg vervolgens onder Keizer LODEwyKk , Zoon van KA- REL, het opzigt over de Frankifche Kloosters in het gemeen, en moest op deszelfs bevel in het jaar ‘ 817 te Aken met de aanwezende Abten en Mon- niken aan een ontwerp van verbetering var het Monnikenwezen arbeiden. Hij onthield zich ver- volgens in het Klooster /nda, thans Sr. Cornelis Munfter , niet ver van Aken, hebbende te Aniana eenen anderen Abt aangelteld. Hij overleed te /n- da, in het jaar 821, in eenen ouderdom van LXX jaren. Deze Hervormer der Monniken verzamelde de oude Monniksregelen in een afzonderlijk Boek, het- welk in den Codex regularum etc, onder den naam van L. HOLSTENIUS, na deszelfs dood uitgegeven, geplaatst is. Nog ftelde hij een werk op, Concor- dia Regularum genoemd; hetwelk de Benedictyner HUGO MENARD het eerst met zijne Ophelderingen,, te 14 KERKELIKE IV te Parys in het jaar 1658 in 4to in het licht heef® BOEK segeven. Het gene men overigens van kleine lee Afdeel,. ftellige en ftrijdichriften aan dezen BENRDICTUS IV toefchrüjft (*), is van geen belang, en behooıt de misfchien aan een’ jonger Schrijver. Jaar 622, Bij deze ijveraars en voorftanders van. het Mon- got 814. nikenwezen kunnen ligteljk meer anderen gevoegd BEDA „AL worden. BEDA, zelf een Monnik, de geleerdfte vam CUIN,KA- dezen tijid, gaf aan de Monniken groot aanzien , ner. de door zijne geleerdheid, AtLcum, fchoon geen Mon- voorftan- nik, was echter ijverig werkzaam tot verbetering un nn van de inrigting der Prun/che Kloosters , en ter ken, beöefening der Wetenfchappen in dezelven, KAREL de Groose, niet &&n der gewone Vorsten van dit Tijdperk, die alleen wisten van Kloosters te, flich- ten en te verrijken, en daar hunne aandacht in ta oefenen, leide zich toe, om ze nuttig te maken voor den Staat, den Godsdienst ,„ en de Weten- fchappen (t). Groot Het kan .dus niemaud verwonderen, dat het ge Al. tal der Monniken verbazeud: toenam, zopdat zij, ken, in verfcheidene Landen, het getal der genen, die in de wereld bleven, leven, evenaarden, en de we, reldfche menfchen te boven gingen in de bezitting vau de wereldfche goederen , waar toe zelfs de ver- flapping in de firengheid van het Monnikenleven veel toebragt, dewijl men zich toch altijd. verbeeld« de, de Chrisidlijke. volmaaktlıeid nader te zim. | | Toen .(%) In saruz. Miscell.. Libr. V. pag. 1-60 '(H) masınL. Ann. Ord. $. Bened. T. U. Z. XXV. GESCHIEDENIS. 15 Toen de vermaarde Angelfakfifche Bisfchop wir. IV FRID, omtrent het jaar 677, maar Rome reisde, DORK liet hi) in zijn, vaderland, hetwelk naauwlijks eerst Afdeel, het Christendom volkomen omhelsd had, vele dui- ne zend Monniken achter (*). Omtrent go jaren 2 Cı G. vroeger waren "er in het Kerspel van Fierge, in het Jaar Gas. Zuiden van Frankryk, ineer dan 1,200 Monniken , | 4 en bijkans 300 Nonnen. Honderd.jaren later waren zij nog talrijker, maar hadden tevens meer cene verbetering en hervorming in hunne zeden noodig. Eene menigte Aloosters is in dit Tijdperk gefticht, Vermaar- en “ . de Kloos- welke in vervolg van tijd zeer beroemd zijn BEWOH-. vers gan- den; doch geen van allen kan in vergelijking ko- gelegd. men, met het Klooster of Abdij van den Heiligen DIONYSsIUus, (Si. Denys,) den Patroon van Franks ryk, over wiens graf, vermaard door wonderen v ‚ zeeds voor lang eene Kerk gefticht was, en rceda voor het midden der VIde eeuw een Klooster. Maar DACOBERT I, beheerfcher van het Frankifche Riük, van het jaar 608 af, een wellustig Vorst, die daaröm in dezen Heiligen zich eenen magtigen voorbidder bij God wenschte te verkriigen, her bouwde deze Kerk en Klooster, met zoa veeh pracht, dat men hem eenigermate voor derzelver füichter kan groeten. Aan de Kerk werd goud, zilver, juweelen, zijde en marmer, overdadig ver- fpild ; de vloer was met ingelegd of mozaikwerk bedekt; boven het graf van den Heiligen, en op den gouden hem gewijden altaar kwam een kunst- fie- (*) manıLLon 4 c. Tom. I. pag. 539. Jaar 622. tot 814. Ko U Vrijheden 16 KERKELIKE firaad, door de hand van den Heiligen eLicıus of ELoy vervaardigd. Achtduizend ponden lood wer- „ den tot het dak der Kerk verbruikt; en de koperen deuren voor dezelve. liet de Koning zelfs uit de ‚Kerk van den beroemden nıLarıus, Bisfchop varı Poitiers, overbrengen; ook fchonk hij Koninklijke inkomften aan dezelve, in geld, dorpen, landerijen, en andere goederen. Met gelijke pracht werd het Klooster „ tegen de Kerk aangelegen, opgebouwd , als mede eenige andere bijgebouwen. Allengs vorm- de zich hier de ftad Ss. Denys. De Abt is de eerfte van alle Franfche Abten, en vrij varı het regtsgebied van den Bisfchop van Parys. In de Kerk is federt DAGOBERT de begraafplaats der mees- te Koningen van Frankryk geweest; daar werden ook verfcheidene rijkskleinoodien, en het gewijde rijksvaandel, (/Orifamme,) bewaard, hetwelk de Koningen voor dezen op hunne veldtogten medena- men (*). Voorts werden in het Prankifche Rijk nog gefticht de Abdij van Corbie in Pikardie, om- trent het jaar 659, door de Koningin BATHILDIS, en meer anderen. In Duitschland of het toenmalige Oostfranken, de vermaarde Kloosters van Reiche« nau, St. Emmeram, Prum, Fulda, Hersfeld, eu meer anderen, De aanwas en vermeerdering der Monniken en derKloos- ger Kloosters, in deze eeuwen, bragten ook der- ters, zelver vrijheden van het opzigt en het befluur der Bis- (*) Gesta Domini Dagoberti Reg. Francor, in DU- CHESNE SS, Ziss. Franc. Tom, 1. pag. 572. GESCHIEDENIS. 22 Bisfchoppen, van. tijd tot tijd, met zich, waar toe veok de Roomfche Bisfchoppen hun behulpzaam wa- ren, om hen nader aan zieh te verbinden, en door hun aantal en dienstyaardigheid hunne eigene .bedoe- ling van grootheid en verhefing te flijven. Ook Iv BOEK I Atdeel. - “IV * Hoofdft, na C. G; ‚waren ’er Kloosters, die van Koningen gefticht, Jaar 622. ender derzelver bijzondere befcherming bleven, en daaröm Koninklijke, en ook in het vervolg vrije Kloosters genoemd werden, dewijl zij volftrekt gcen Bisfchoppelijk regtsgebied erkenden, enkel den Ko- ning rekenfchap fchuldig waren, en van denzelven hunne Abten ontvingen. Evenwel deeden de Bis- fchoppen veelal hun best, om hun regtsgebied over de Kloosters te handhaven en te onderfteunen. On- tot 8144 der anderen erkenden wel de Spsanfche Bisfchop- pen (*), dat velen van hen de Monniken als Lijf- ‚eigenen behandelden, en zich zoo veel van de rceg- ten der Kloosters aanmatigden, dat zij bijua hun eigendom werden, waar door een z00 aanzieneljk erfdeel van curıstus, (ilustris portio Christi, ) in eene fchandelijke dienstbaarheid gebragt was; maar even daaröm vermaanden zij hunne medebroe- deren, over de Kloosters niet meer magt te oele- nen, dan de Kerkelijke wetten hun toeftonden , dat is, de Monniken tot een heilig leven op te leiden, Abten en andere Kloosterämbten aan te ftellen, en de overtredingen der Regelen te verbeteren. Op dezelfde wijze zorgden verfcheidene Zrankifche Kerk- ver- (*) Concil. Toler. IV. a. 633. Can. 51: ap. HARDUIN: Tom. 111. pag. 839. Xll. Der. DB ‚IV BOER Afdeel, IV Hoofäil. naC.G. Jaar 622. 18 KERKELIHKE vergaderingen, zelfs nog in het laatst der regering van KAREL den Grooten, voor Bisfchoppeliike reg- ten omtrent de Kloosters, aan welken ook de noo- dige verbeteringen der Kloosters werd opgedra- gen (*). In der daad, hoe min het thans jemand in ge- tot 814. dachten mogt komen, dat deze geheele levensinrig- Verbaste- ting ftrijdig was met het ware doel van den Gods- singen der dienst, en het welzijn der Burgermaatfchappij, even- Monni- ken, wel was de afwijking der Monniken van derzelver oorfpronkelifke inrigting, om, door afzondering van de wereld, en godvruchtige oefening, zich boven anderen te volmaken, tot het genot eener toeko= mende zaligheid, blijkbaar genoeg voor elken fchran- deren opmerker. De Monniken in het Oosten, die het naast bij hunne oude ftrenge levenswijze bleven, zag men niet zelden als gevaarliike Dweepers uit hunne Woeltijnen te voorfchijn komen, treurige on- rusten aanrigten, en door hunne onwetendheid, bij geloof, hoogmoed , en norschheid bewijzen, dat zij veel flechter menfchen geworden waren , dan zij waarfchijnelijk in het gezellig en werkzaam leven zouden geweest zijn. In het Westen verbasterden zij op eene andere wijze; daar gaven zij zich over aan gemak, aan praal en weelde, zelfs aan eenen krijgszuchtigen geest (7). Sommige Abten waren te (*) Coneil. Arelat. a. 813. Can. 6. HaRDuIN. Tom. IV. pag. 1004. Concil. Moguntiac. ejus. a. C. 12. ibid. pag. 1011. Can. 20. Pag. 1013. 