title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Hij ziet op een goed weerom. [.Dat is: hij geeft een geschenk met oogmerk, om daardoor een beier tegengeschenk te ver- krügen.) WEERONSTUIT. Dat is van den weeromstuit. Huitemetuit, Hoed u voor den we&romstuit. (Zie HUITEMETUIT.) WEERWOLF. Het is een weerwolf. 12 Tuinman 1I. bl. 166. 19 Aprü 33. 10 Gruterus III. bl. 170. Bartorlus bl. 168. Tuin- ınan 1. bl. 173, 11 v. Alkemade bi. 181. 13 Tulnman II. bl. 81. v. Eijk II. bl. 94. WEES,. WeRs. Aan weduwen en weezen wil elk trekken en pluk- ken. (Zie WEDUWE.) Dat lusten de weeskinderen uit Delft wel. (Zie DELFT.) De pot is een wees. (Zie POT.) Een kring om de maan: Dat kan nog gaan; Maar een kring om de zon: Daar huilen vrouw en kin- ders (of: weeuw en weezen) om. (Zie KIND.) Het doet wel wat minder dan een weesboom. (Zie BOOM.) Het is een wees. re wilzeggen: hijis een verlatene; niemand trekt zich zijn lot aan, noch springt voor hem in de bres. Hij staat met een loos kind gekjk.) Hij is een uitzuiger van weduwen en weezen. (Zie UITZUIGER.) WEESP. Het is een Weesper student. (Zie STUDENT.) WERT. Alle ding is maar eene weet, zei de gek. (Zie pıne.) De weet van alle zaken ligt in het tegendeel. (Zie TEGENDEEL.) Het is maar eene weet, zei de boer, en hij blies de kaars met zijn gat uit. (Zie BORR.) Hij is de weet kwijt. Hi vali in flaauwte.) Hij weet zijn weetje wel. 1 WEETNIET. Het kwijlen past den kinders of mallen weetnieten beter dau bedaagden redenaars. (Zie KIND.) WeEe. Aan den weg en aan de straatreekten rondden paarden en trouwe veteranen hun leven. (Zie LEVEN.) Als gij den wagen recht houdt, laat u den niet verleiden den rechten weg afbrengen. (Zie WAGEN.) Als hij mij tegenkwam, ik maakte een' omweg over Konstantinopel. (Zie KONSTANTINOPEL.) Als in den winter zijn de wegen, zoo is het met den mensch gelegen. (Zie MENSCH.) Altijd den oude weg op. (Zie Oude WEG.) Beter een vriend over weg dan geld in den koffer. (Zie GELD.) Beter niet begonnen, dan ter halverwege blijven. Daar is een goede weg voorbij heen. (Zie GOED.) Daar is geen weg 200 meter, of er is wel een slag in. (Zie SLAG.) Dat is bekend als de weg naar Rome. (Zie ROME.) Dat is de rechte weg, om den hals te breken, (Zie HALS.) Dat is de weg naar het gasthuis. (Zie GASTHUIS.) Dat is de weg naar Leipzig. (Zie LEIPZIG.) Dat is een ballast uit den weg. (Zie BALLAST.) Dat is een ongelegen kerkweg. (Zie KERK.) De beste koeien (of: paarden) vindt men op den stal, en slimme krengen langs den weg. (Zie KO.) De gemeene weg is geen weg. 8 Zegerus bij 15. Gruterus II. bl. 136,1&. MergA WEG [Dit spreekwoord is tegen algemene gewoontes gericht.] De Bandiet voet draagt over weg. (Zie =) De kortste weg is de beste. De lange weg maakt den man moe. (Zie =) De luiaard vindt veel uitwegen, om niets te doen. (Zie LUIAARD.) De naaste weg is al vaak de valste. Den weg op vijf vierkant nemen. (Zie VIJFDEEL.) De regte weg is niet krom. De wagen moet altijd voortgaan, al is het weg ongelijk. (Zie WAGEN.) De weg is niet open. De weg loopt voorbij de deur. (Zie DEUR.) De weg naar den hemel is zoo nauw, dat het hoog uit moet. (Zie HEMEL.) De weg naar het hart gaat door het hoofd. (Zie HART.) De weg naar Rome gaat door Berlioz. (BERLIoz) De weg van sterven is gemeen, maar de man zijn verscheiding. (Zie MANIER.) De zaak is op een goeden weg. Die aan den weg bonst, moet gekken verdrag hebben. (Zie GEK.) Die aan den weg timmert, heeft veel raadadviezen (of: meesters). (Zie MERSTER.) Die aan den weg timmert, lijdt veel aanstoot, heeft veel berekten. (Zie AANSTOOT.) Die den oude weg verlaat voor den nieuwsweg, dwaalt dikwijls (of: dwaalt leelijk). Die de poort uit is, heeft reed genoeg deel afgelegd. (Zie DEEL.) Die een goeden weg bewandelt, zoeke geen verderen. Die eenen verkeerden weg inslaat, raakt zoo lg in het kakhuis als in de spijskamer. (Zie KAG HUIS) Die op eenen kwaden weg is: pijn, om er weer uit te komen. (Zie PIJN.) Die op eenen onveiligen weg is, moet dikwijls zien. (Zie VERWIKKELD.) Die uit den weg is, was er wel weer gaarne in, Die verre be en luttel koopt, Dien is de weg lang, En hem berouwt de wedergang. (Zie CAM) Die rijke geeft en die wijzer leert, Is dikwijls van den weg (of: Is ver van de wijsheid) keer (of wel: Doe zij nalazen verkeerd). (ZIE RIJKE.) Een aap, een paap en een weegluis Zijn drie vellen in den boom. (Zie AAP.) Eene mooie vrouw en een fijn kleed ontmoeten altijd een' spijker op hunnen weg. (Zie KLEED.) Een ezel, met goud beladen, gaat gemaakt over weg. (Zie EZEL.) Een gek, die een gezadeld paard bij de weg staan, En dan toch als een LINE (Zie EEEK.) Een goede weg om En is geen krom. (ZIE PROV.) Prov. serios bl. W. Christi bi. 38. Zugmuller. Jan. Gruterus I. bi. 108, 12. u. Mk Of bl. 457, 512. de Brune 3.207,28. erg. Sol. Prov, bi. 68,180. v. Alkemunde bi 28. Te man 11. bl.170. Rabener D.16. Meter # Bogaert bi. 83. KEG. Een goed gezel over weg draagt u te paard; een deugd doet u de kar trekken. (Zie DEUG.) Ben mensch uit den weg, een plaatsje te meer. (Zie MENSCH.) Een vermoeid paard ziet liever een' vuile stal dan een' schoone weg. (Zie PAARD.) Br is geen weg zo effen, of men struikelt wel op. ligt een groote dam in den weg. (Zie DAM.) Leeuwen (of: beeren, ook wel: wolven) op weg. (Zie BEER.) Jenen vijver bij de rivier, geen wijngaard bij des weg. (Zie RIVIER.) Een pak zoo klein, of het bezwaar den vermoeide lange weg. (Zie PAK.) Men de hoeven der jonge paarden op eenen keiweg hardt. (Zie HORF.) Een rivier, grote heer en grote weg zijn drie kwade buren. (Zie BUURMAN.) Wij allen eenen zin, wij liepen allen eenen weg. En terug is de langste weg. Einde van den weg komt met den weg overeen. (Zie RINDE.) Het jenever-pad is de kortste weg naar het kerkhof. (Zie JENEVER.) Het is een houten hand aan den weg. (Zie HAND.) Het is een gebaande (of: ongebaande) weg. (Zie WEG.) Het is een goed verbeeld, dat den weg verzekert. (Zie ZEKERE.) Het is een kranke troost op eenen verren weg. (Zie TROOST.) Het is met hem: kort op den weg en lang in de kroeg. (Zie KROEG.) Het is schade, dat hij dwaalt, die den weg kent. (Zie SCHADE.) Het is weg, het blijft weg, en het is niet weg. Een woordspeling met een weg voor een een weg zijn voor verloren eigen.) Het is 200 jaar de weg (ook wel: als de weg van Rome (of: Kralingen)). (Zie KRALINGEN.) Het is 200 regels de weg naar Steen. (Zie STEEN.) Het zit hem niet in den weg. (Zie VET.) Zijn gelukkige voeten, die een gezond lijf over weg kunnen dragen. (Zie LIJF.) Het zijn vrienden van vriendenwege. (Zie VRIEND.) Bewandelt den koninklijken weg. (Zie KONING.) Krengt hem weder op den rechten weg. (Zie KRENG.) Ga den weg van alle visch. (Zie VISH.) Ga den weg van alle vleesch. (Zie VLEES.) Hij heeft geen verhoorder van 's konings wegen. (Zie VERHOOR.) (Zie Konina.) heeft mij nooit een strook breed in den weg gegaan (Zie STROOK.) en bouwt zich laag bij den weg. Hij staat achter uit de weg. 6 9 is veilig. De altijd onderweg. Dunpen bij 76. 19 Juli. Grueterus J. bij 107. Bd. Pros. bij 63. Tuinman 1. bij 381. Gales bij. Kverta bij 315. Meijer bij 36. v. Wasscheren en Schermer bij 876, Modderman bij. Winchester bij 13. 171. v. Moerbeek bij 394. Bij Prou. De 408, Basterus pr. 3. 84. 11 Kerkhoven bij 58, Bervilius bij 1, Camzen bij 58. Sartorius pr. 1. 8 v. Waesbergen Geld bij 161, Winschooten bij 365. Tuinman I. bij 39, II. bij 40. Dunpen bij 96. Bartorius pr. IV. 91,000. IX. 58. WEG. Dat men zeggen: hij komt nimmer waar je wilt; meestal toegepast op mensen van een zwakke gezondheid.) Hij is beeld van (of: ver uit) den weg (ook wel: op een on- (of: dwaal-) weg). 6 Hij is (af: loopt) zichzelf in den weg. 7 Hij is zoo mal als de weg van Loenen. (Zie LOENEN.) Hij is zoo vroom als een vos, die den weg naar het hoenderhok zoekt. (Zie HOEN.) Hij kent den weg en de spraak. (Zie SPRAAK.) Hij legt het ijs voorbedachtelijk in den weg. (Zie IJS.) Hij loopt den londen-weg. (Zie HOND.) Hij loopt den verkeerden weg. 8 Hij staat mij overal in den weg. Hij vraagt ook naar den bekenden weg. 9 Hij weet met zijn geld geen’ weg. (Zie GELD.) Hij wijst hem den verkeerden weg. Hij zal geen haar breed voor hem uit den weg gaan. (Zie HAAR.) Hij zal hem wel op een’ dwaalweg helpen. Hij zit zoo breed als een wegluik. (Zie LUIK.) Hij zoekt veel (af: duizend) uit-, (bij-, of: om-) wegen, om er vrij van te komen. Hoe kan een dief stelen, als hij den weg niet weet! (Zie DIEF.) Houd den middenweg. Huizen aan den weg timmeren. (Zie HUIS.) Hunnen wegen kruisen elkander. Iemand den weg afsluiten. Iemand den weg afsnijden. Iemand den weg banen. Iemand den weg onderleggen. Iemand den weg voorkomen. Iemand een ander gat (of: eenen anderen weg) doen ingaan. (Zie GATEN.) Iemand stokken in den weg leggen. (Zie STOK.) Ik heb hem geen spoor in den weg gelegd. (Zie SPIOR.) Ik hoor hem in wegen noch straten. (Zie STRAAT.) Ik weet daar geen weg mee (of: Ik weet mij geen weg). Indien elk zijns weega ging, niemand zou hinder- vleugels gewaar worden. (Zie HINDER.) In Godes wegen is Godes zegen. (Zie DON.) In vette landen zware weg. (Zie LAND.) Is de brug weg, zeg ga erover. (Zie BRUG.) Korte beenen maken den weg lang. (Zie BEENEN.) Kort op den weg en lang in de herberg. (Zie HERBERG.) Laat hem toch slapen: hij is u ver genoeg uit den weg. Lange stappen korten den weg. (Zie STAP.) Lieg bij den weg. Wees niet te stout in uw beoordelingen; spreek geen dingen te groot, die iedereen klaar ziet; zeg geen onwaarheden, die elk voelen en kunnen tasten. Men moet den steen uit den weg leggen, opdat er niemand over valt (of: zich aan stoot). (Zie STEEN.) Men vindt ze zoo niet in wegen of velden. (Zie VELD.) Men zegt nog, neef; maar het is van Adams wegen. (Zie ADAM.) Men ziet hem in geen velden of wegen. (Zie VELD.) Met die man kan men nog over weg komen. (Zie MAN.) Mijn kwade wegwijzers. 1 Niet altijd rijdt het karretje op eenen zandweg. (Zie KAR.) Of je hiepste en of je piepste, zei de boer (of: de mof), je zult er toch aan, jou leelijke beest, en bij trapte een gouden horloge, dat op den weg lag, aan duizend stukken. (Zie BEEST.) Omdat ze dolen, die den weg weten, Ziet men den wolf ’t zoete schaapje eten. (Zie SCHAAP.) Op den langen weg komt alles te recht. Op eenen betreden (of: Op alle mans) weg was geen gras. (Zie GRAS.) Op eenen kwaden weg: haast u. 2 Ter halverweg staan blijven. Ter mietenschade aan ten naasten weg. (Zie SCHADE.) Van lange wegen ruimen leugenen. (Zie LEUGEN.) Vooruit is de weg. Vrienden zijn goed bij den weg. (Zie VRIEND.) Wat baat hard loopen, als men niet op den weg is! 3 Wie aan den weg, Zonder beregten, iets wil maken, Dat waar’ gepoogd, Des hemels hoogte Met de hand te raken. (Zie BEREGT.) Wie niet bestoven wil zijn, blijve van den weg. Wie struikelt en niet valt, vordert op den weg. 4 Wij hebben te zamen al een goed eindje weg afgelegd. (Zie EINDE.) Zijn karretje gaat op eenen zandweg: van dag is ’t kermis, en morgen Sint Joris. (Zie DAG.) Zijn weg is met doornen bezaaid. (Zie DOORN.) Zonder voeten den a TE (Zie VOET.) Die met weinig water voedt, is onkostelijk kostelijk gezondheid. (Zie GEZONDHEID.) Hij herstelt zich als de haan in het weiland. (Zie AAN.) Karnemelk is koosjer als wei is borg. (Zie BORG.) Achter in het veen (of: op het veld) zijn de beste weiden, zei de vos, niet voor mij — maar voor de goede ganzen. (Zie GANS.) Als het hek van den dam is, loopen de schaapjes (of: een wei uit. (Zie DAM.) Als men braakt, zei de boer, drijft men een kalf zonder voeten naar de wei. (Zie BOER.) Daar zit niet veel gras op de weide, zei Teeuwes de boer, en hij zag een luis op een kalend kop grazen. (Zie LUIS.) Dat hooi is op mijn weide gegroeid. (Zie HOOI.) De beste wei dient gevroed, zal zij goed blijven. (Zie de Bijlage.) 1 v.d. Venne bl. 157. 3 de Brune bl. 481. &el. Prov. bi. 109, 148. 3 Rabener bl. 16. 6 v. Eeuw III. bl. 11. 448 4 Cats bl. 534. Sei. Proy. bl. 8. WEIJERU De hen is als haar weide is. (Zie HEN.) De knollen kunnen niet altijd voor den ploeg lenen: zij mogen wel eens in de wei. (Zie KNOL.) Die door geen rede zich laat leiden, gaat bij de koeien in de weide. (Zie KOE.) Die een schuw paard in de wei wil vangen, heeft een maatje haver nodig. (Zie HAVER.) Die koetjes loopen in mijn weide. (Zie KO.) Die uit Scherperije beter weide SCHERPERIJE.) Die van elk grasje verschrikt is, moet in geen P:2s4% Nr GRAS.) Een droge Maart is goud waard; Een natte Maar geeft boter in de wei. (Zie BOTER.) Er is een vreemde stier in de wei geweest. STIER. Groote weide voor magtig vee. (Zie VEE.) Het schaap, dat in de weide is, zoekt de kruiden. (Zie KRUID.) Het zijn mijne koeien, maar zij loopen in de weide. (Zie KOE.) Hij banketteert als een platteluis op een begraafweide. (Zie LUIS.) Hij heeft op lage weide gelopen. Hij houdt geen weide. Men zegt dit van de overspeler. Hij is daar in goede weide. Hij is in het gras, eer hij in de weide is. (Zie GRAS.) Hij is nu recht op zijn koeweide. (Zie KOE.) Hij springt als een kalf in de wei. (Zie KALF.) In dezelfde weide zoekt de ooijenkoe het gras, de windhond een haas, en de ooievaar een kikvorsch. (Zie GRAS.) In een anderen weide zijn de vetste beesten. (Zie BEEST.) Jong vee is dartel in de weide. (Zie VER.) Men moet detenten nemen dan verslaan, en de weide niet te zeer overladen. (Zie TENT.) Met de maand van Mei blijft geen koe beest uit de wei. (Zie KOE.) Niet om mijn willen, zei de wolf, maar de schaapjes waren best in die weide. (Zie Schaap.) Ruilen is geen zonde, zei kromhakige Dries; stal een koe uit de weide, en zette er een mik voor in de plaats. (Zie DRIES.) Sta op, lui beest, zei Gerrit de Snapper, en zag een dood schaap in een weide liggen. (Zie BEEST.) Verandering van weide doet de koeien en schapen goed. (Zie KOE.) Voor Sint Jan maait men in de weiden, voor Sint Jan uit de weiden. (Zie GRAS.) Vroeg in de weide en laat vet. (Zie Mei.) Vroeg in de weide, vroeg vet. (Zie VROEG.) Zij komt op het ossenboek (of: gaat in de omweide). (Zie BOS.) WEIGERING. Dat is een krankzinnige weigering. Maagden-weigering is vrijere geluk. (Zie GELUK.) Zijne weigering met verplichtende woorden pareren. WEIJERIJ. Een oudje hoort (of spreekt) nog gaarne over de weijerij. (Zie JAGER.) SARTORIUS tert. I. 9. WEIVIG. Weinig. Wild en weinig worden. Dat is: de grenzen van welvreedheid overschrijden. WEIMAN. Als de weerman is koud en nat, En de dronkaard roer zweet, Heeft de weerman nog een beet, Daar de dronkaard niet van weet. (Zie BEET.) Ben jij, waar men geen loop in ziet, En vangt als een goede weerman niet. (Zie HAAS.) Hetzij in 't veld of in het koren, Een beet naast te sporen. (Zie KOREN.) WEINIG. Beter te veel dan te weinig. (Zie VIEEL.) Het is geschil en grootst krakeel Is om te weinig of te veel. (Zie GESCHIL.) Is een weinigje goed, veel kan geen kwaad. (Zie VIEEL.) Loot is er weinig, daar genoeg is. (Zie GENOEG.) Het is eene grondloze ronde. (Zie AROUND.) WELDAAD. De weldaad heb ik ontvangen; de vrijheid is mij ontgaan. (Zie VRIJHEID.) De weldaden maken ondankbaar. (Zie ONDANKBAAR.) Die kat en hond dood slaat, Doet daar aan geen weldaad. (Zie BORD.) Eene weldaad wordt haast vergeten, maar een kwaadaardigheid gedenkt men lang. (Zie KWAADAARDIGHEID.) Bij geluk is eene weldaad voor den dwaas, maar voor iemand die er aan denkt, is het een vloek. (Zie VLOEK.) Mensen die verwijt hebben aan weldaden, klagen erover. (Zie de Bijlage.) Weldaad maakt gunst. (Zie GUNST.) Weldaad & Ondeugd Werden verheugd. (Zie ONDEUGD.) Weldaden leven nog na den dood. (Zie DOOD.) 5) hebben een welgevallen in de steeniging van Stephanus. (Zie STEENIGING.) WELGEZOND. Gezond en welgezond Is de meeste rijkdom, dien men vindt. (Zie GEZOND.) WELKOM. Dat dient hem (of: Het is uit, ook wel: Hij is zoo welkom) als een vuist in het oog. (Zie OOG.) Die is niet welkom in de keuken. (Zie KEUKEN.) Die wat kan, is altijd welkom. Bij is er 200 welkom als een hond in de keuken (of: viechtshal). (Zie AL) Ongenode gasten zijn zelden welkom (of: zet men schter de deur). (Zie DEUR.) Wanneer men schapen tegenkomt, is men welkom; wanneer er schapen met ons meegaan, is men onwelkom. (Zie ONWELKOM.) Welkom binnen in de kombuis. (Zie KOMBUIS.) Welkom, heilige vieravond! het is een lange week geweest. (Zie AVOND.) Welkom zijn ze, die wat brengen. (Zie de Bijlage.) 1 Barterius boo. I. 08. I dag. quadam bl. U. Aeg. Thesaurus di. U. 8 Wiens III. 118. 6 Berrillun boo. 139°. 18 Febr. Gruterus 1. boo. 101. Sd. Pros. boo. 62. 18 Febr. 8. II. 28, 11. bl. 46. 449 6 Servillus boo. 287°. Campen boo.109. Zegerus boo. 33. Gruterus III. boo.173. de Brune boo.90. Mergh boo. 13. Bartolius boo. VIII. 3. Tulnman I. boo. 0 Adag. quadam boo. 61. WERELD. Zijt welkom kwakelen met platte voeten. (Zie KWAKKEL.) WELLUST. De eerlijkste oorlog wordt tegen de wellust gevoerd. (Zie OORLOOG.) De wellust heeft een zoete smaak ; Maar 'tis de mens een duur vermaak. (Zie MENSCH.) Wanlust volgt wellust. (Zie WANLUST.) Ziedan wellust, als hij wijkt, —niet, als hij komt. WEISPREKENDHEID. Welsprekendheid gaat boven kracht. (Zie KRACHT.) WELVAART. Dood van de wolf is de welvaart van de schapen. (Zie Dood.) Die zijn huishuur ontziet, ontziet zijn welvaren. Eene leugen is koopmans welvaart. (Zie KOOPMAN.) Het kost ons al ons welvaren. (Zie WELVAREN.) Het welvaren van deze huize. (Zie HUYS.) Hij ziet er uit als ’e lands welvaren. (Zie LAND.) Om welvaart vaart men door gevaar. (Zie GEVAAR.) Zijne welvaart hangt ervan af (of: hangt eraan). (ZIE WELVAREN.) WELZIJN. Bij leven en welzijn. (Zie LEVEN.) Die wat zegt, dat tot algemeen welzijn dient, moet men voor geen kwaadspreker achten. (Zie KWAADSPREKER.) Wenn. Het is de wend tegen den keer. (Zie KEER.) WENK. Een knie is zoo goed als een wenk voor een blind d. (Zie KNIE.) Hij wordt op zijn wenken bediend. WERNIS. Kwa wennis, Kwa schennis. (Zie SCHENNIS.) Wennis maakt schennis. (Zie SCHENNIS.) WENSOR. Dat is een wensch, die tot de heilige nieuwjaars-dagen behoort. (Zie DAG.) De wensch plaagt. (Zie WENSCH.) Die naar wensch wil paren, Gebruike zijne jaren. (Zie JAAR.) Die het staan naar wensen gaat, Die weet ter wereld goed noch kwaad. (Zie GOED.) Die ’t alles gaat naar zijn wensen, Acht die een ongelukkig mensch. (Zie MENSCH.) Gierig mensch Heeft nooit zijn wensch. (Zie MENSCH.) Een zoon en een dochter is rijke luizen wensch. (Zie DOCHTER.) Gaan uwe zaken naar uw wensen, Dank God, maar pook niet bij de mensen. (Zie GOD.) Kleine menschen, Kleine wensen. (Zie MENSCH.) WENSCHER. Wenscher en wouders Zijn arme huishouders. (Zie HUISHOUDER.) WERELD. Al des werelds schat Moet door scherminkels gat. (Zie GAT.) Al de wereld haalt hij op zijn hals. (Zie HALS.) Al de wereld kondt gij raden; En gij blijft nog zelf beladen. (Zie BELADEN.) Al de wereld maakt mij dat niet aan. Al de wereld scheidt ze niet. Al die wereld achter. Alle man (of: Al de wereld) heeft er den mond van vol. (Zie MAN.) Als de hond onder ne: al de wereld wil hem krijgen (of: bijten). (Zie HOND.) Als de mensch zijn oogen sluit, Is voor hem de wereld uit. (Zie MENSCH.) Als het de geheele wereld verdriet, verdriet het God met. (Zie GOD.) Als hij lang genoeg wacht, wordt de wereld zijn eigendom. (Zie EIGENDOM.) Als ik dood ben, zoo is al de wereld met mij dood. (Zie DOODE.) Als ik zooveel geld had, zou ik vragen, of de wereld te koop was. (Zie GELD.) Als wij ziek zijn, wil de geheele wereld ons een drankje koken. (Zie DEN.) Al ware daar een gouden wereld met te winnen. (Zie GOUW.) Al wat daar ter wereld valt (of: wezen mag). Al wat naar de wereld smaakt, dat is verre van ons. Al wat ter wereld omgaat, is in Gods raad vastgesteld. (Zie GOD.) Al zou er de geheele wereld van gewagen. Assurante fi Onbeschamde) menschen hebben het derde deel (of: de helft) van de wereld. (Zie PER.) Bestond er zoi eigendom in de wereld, zou de hel te klein zijn. (Zie EIGENDOM.) Beter in de ruime wereld dan in den nauwen buik. (Zie BUIK.) Daaraan hangt de wereld niet. Daar al de wereld bij en aan stond. Daar geef ik de vierkante wereld om, zei de matroos. (Zie MATROOS.) Daar is maar geluk en ongeluk in de wereld. (Zie GELUK.) Daar zal liefde zin "zoo lang er oogen en schoonheid in de wereld zullen zijn." (Zie LIEFDE.) Dan zou het veel beter in de wereld gaan. Dat deed ik niet voor al het geld van de wereld. (Zie GELD.) Dat is al voor het Trojaansche paard in de wereld geweest. (Zie PAARD.) Dat is de geheele wereld niet. Dat is de gewone loop der wereldsche zaken. (Zie LOOP.) Dat is de verkeerde wereld. Dat is de wereld: De een gaat bescheiden, de ander beperkt. (Zie PAREL.) Dat is een leven van de andere wereld (of: vanden drommel). (Zie DROMMEL.) De booze wereld wil dat wel zeggen! De Christen moet zich van de wereld niet afscheiden, maar onderscheiden. (Zie CHRISTEN.) De eene helft van de wereld kwelt de andere. (Zie ELFT.) De eene helft van de wereld weet niet, waarvan de andere helft leeft. (Zie HELFT.) De gedaante der wereld gaat voorbij. (Zie GEDAANTE.) 450 8 Adag. quadam bi. 03, WERELD, De geheele wereld is een kamerspel. (Zie KAMER.) De goederen dezer wereld zijn peet aan SNEEUW-viokken, die de oogen verblinden, en weldra versmelten. (Zie GOED.) De lombard is de boomgaard der wereld. (Zie BOU-GAARD.) De mensch is een kleine wereld. (Zie MENS.) Des werelds blijdschap scheidt met druk. (Zie BLIJDSCHAP.) Des werelds goed onrust het gemoed. (Zie GEMOED.) Des werelds vreugde verheugt nooit lang. (Zie VREUGDE.) De vredelievendheid is uit de wereld, zei Filippus, en hij zag een kat met een rat vechten. (Zie FILIPPIJN.) De wereld gaat op schaatsen. (Zie SCHAATS.) De wereld geeft tol. (Zie TOL.) De wereld heeft er veel moeite aan, om gediend te worden. (Zie MOEITE.) De wereld is een dolhuis. (Zie DOLHUIS.) De wereld is een koolhof; elk plukt ervan, wat hij kan krijgen. (Zie BERE.) De wereld is een pijp kaneel; elk zuigt eraan, maar krijgt niet veel. (Zie KANEEL.) De wereld is een schouwtooneel; elk speelt zijn rol, en krijgt zijn deel. (Zie DEEL.) De wereld is hem te klein (of: te eng). 10 De wereld is maar een doorgaand kinderspel. (Zie KIND. De wereld is niet razend gemaakt, al wordt zij zend bewoond. 11 [Men voegt dit aan degenen toe, die alles even spoedig wil gedaan hebben.) | De wereld is om rapen uit, zei Joris Stompvoet, rijdende op den staart van een' laverenden kik- vorsch. (Zie JORIS STOMPVOET.) De wereld is vol haken en ogen. (Zie BAAK.) De wereld loopt ten einde, zei de jongen, en hij zag, zijn vaar op een varken rijden. (Zie EINDE.) De aan (af: Het volk) wil bedrogen zijn. (Zie VOLK. De wereld springt op krukken. (Zie Krug.) De wereld staat tegen zijnen dank. (Zie DANK.) Die de geheele wereld wil bebben, moet eerst eene wereld besteden of verslijten. Die de volmaaktheid wil, moet de wereld uit. (Zie VOLMAAKTHEID.) Die de eeuw wel beziet, Zij nooit schooner niet. Die een vijand op de wereld heeft, heeft niet een vriend bij God. (Zie GOD.) Die lichtelijk of niets heeft, niemand ter wereld is zijna vriend. (Zie VRIEND.) Die naar Gods wetten leeft, heeft klein voordeel op deze wereld. (Zie con.) Dien het zwaar naar wensen gaat, Die weet de wereld goed noch kwaad. (Zie GOED.) Die niet door de vingers ziet, Dient in de wereld niet. (Zie VINGER.) Die schoon geboren is, komt getrouwd ter wereld. (Zie SCHOON.) Die voor de geheele wereld spreekt of schrijft, blijft zonder opspraak. (Zie OPSPORAAK.) Die zich met armoede niet verbeugt, kan wat doet hiervoor in de wereld! (Zie ARMOED.) Een ezel blijft een ezel, al doet hij ook drie maal de reis rondom de wereld. (Zie EZEL.) Een erg filosoof stoort zich aan geen wereldsche zaken. (Zie FILOZOOF.) Ei, ei, hoe wijd is de wereld? 1 Eigenbaat, Jongen raad, Heimelijke haat Doe de wereld de meeste schaad. (Zie EIGENBAAT.) Eik draagt zijn kruis op de wereld. (Zie KRUIS.) Er gaat al wat om in de brouwerij van de wereld. Er is ter wereld geen gezondere lucht. (Zie BROUWERIJ.) Er is ter wereld geen groter geluk. (Zie LUCHT.) Er is ter wereld geen erger beest. (Zie BEEST.) Ga dan uw wereldse gang. (Zie AANCA.) Geen mens ter wereld gaat er hoger dan die de wereld ganz versmaadt. (Zie MENSCH.) Geen mens zal de wereld verwerven door wensen. (Zie MENSCH.) Geld, de ganzche wereld. (Zie GELD.) Geld is de wereld. (Zie GELD.) Gelach en een halve penning, al geld en wijsheid, Pimp in de wereld. (Zie GELD.) Erg akelig is de mensch, die, als het licht begint, In zijn verlichten geest een nieuwe wereld vindt. (Zie BEST.) Gods vriend, al der wereld vijand. (Zie GOD.) Had de kunst der pennen gedaan, Al de wereld was lang vergaan. (Zie KUNST.) Het bedrieg is groot in de wereld, zei de meestal, En hij kocht eene sproet voor een bokking. (Zie BEDROG.) Het gaat raar in de wereld. (Zie BANG.) Bet geluk is de wereld nog niet uit, zei de Jood, toen hij iemand acht stuivers en een vrijbriefje uit de loterij thuis bracht. (Zie BRIEF.) Het ongelijk is de wereld is ongelijk verdeeld. (Zie GOED.) Het huis (Hij, of: De wereld) rijdt op stelten (of: Het gaat er op stelten). (Zie HUIS.) Het is eene zonderlinge zaak in deze wereld: men laat het geluk liggen, om het vermaak na te jagen. (Zie GELUK.) Het is een heele Hans: al de wereld houdt van hem. (Zie AANCA.) (Zie HANS.) etis een man als eene wereld. (Zie MAN.) Het is een man van de wereld. (Zie man.) Het is gemakkelijker, God dan de wereld te die- nen. (Zie GOD.) Het is niets dan kwelling, om door de wereld te geraken. (Zie KWELLING.) Het is, of er geene liefde meer in de wereld is, zei Grietje, en zij zag twee jongens vechten. (Zie GRIET.) 7 Galeı bl. 17. 30 Barrebomde bi, 50, 451 6 Oampen bi. 65. Tulnman I. bL. 88. 8 Tuinman II. bl. 21. Everts bl. 313, Zespl. b1. 79. 9 Sartorius pr. 1V. 238, 36. WERELD. Het is ter wereld de grootste man, Die moed en lust bedwingen kan. (Zie LUST.) Hij besch.. de geheele wereld. 2 Hij draait de wereld op zijn duimpje. (Zie DvıM.) . haalt om eene potscherf God en de wereld over oop. (Zie @oD.) Hij heeft de wereld gezien. 8 Hij heeft gansch ter wereld niemand. 4 Hi) heeft geen’ duit in de wereld. (Zie DuIT.) Hij heeft geen’ penning in de wereld. (Zie PENNING.) Hij heeft Gods ter wereld niets. (Zie gonD.) Hij heeft hem naar de andere wereld geholpen (of: zonden). Hij heeft veel kruis in de wereld. (Zie KRUIS.) Hij helpt de geheele wereld, en verlangt daarvoor eerst betaling in den hemel. (Zie BETALING.) Hij is der wereld afgestorven. Hij is der wereld niet a nut. (Zie NUT.) Hij is de wereld te rijk af. (Zie RIIKE.). Hij is God en al de wereld schuldig. (Zie aonp.) Hij is naar de andere wereld. Hij is niemand schuldig dan alleen de wereld. Hij komt pas (of: eerst in de wereld) kijken. Hij krachtig het te benauwen in de wijde wereld. Hij laat de gekken om de wereld vechten. (Zie GEK.) Hij maakt een geweld van de andere wereld. (Zie GEWELD.) Hij neemt de geheele wereld op zijn horens. (Zie HOREN.) Hij schijnt de wereld wijs te willen maken, dat men meloenen uit raapzaad telen kan. (Zie MELOEN.) Hij stapt de wereld af, en leert dansen. Hij verstaat (of: kent) zijn wereld wel. Hij weet van de wereld geen kwaad. (Zie KWAAD.) Hij weet wel, wat er in de wereld te koop is. (Zie KOOP.) Hij wil met rechtvaardigheid door de wereld komen. (Zie RECHTVAARDIGHEID.) Hij woont aan het einde van de wereld. (Zie EINDE.) Hij zal de geheele wereld om en om keeren. Hij zal geen processe in de wereld brengen. (Zie PROCES.) Hij zal het niet ver in de wereld brengen. Hij zal wel door de wereld komen. Hij zou de geheele wereld overeind (of: op zijn eind) zetten. (Zie EINDE.) Ik hoor aan uw zeggen wel, dat de wereld veel varkenskabeljaauwshoofden geregeerd wordt. (Zie VARKENS.) Ik ken u als Gods ter wereld niet. (Zie GOD.) Ik verwonder mij, zei Jaanetje de eierwoning, dat de wereld geen eieren legt, dewijl ze zolang broedt doet. (Zie EIER.) In de wereld is niets duurzaam. In een andere wereld komen. Is Lieshout zonder dieven, Beek zonder moordenaars en Aarle zonder hoeren, dan duurt de wereld niet lang meer. (Zie AARLE.) Koopmans (of: Werelds) goed is eb en vloed. (Zie EB.) Kunnen wij de slang niet, de wereld weren, laat ons van haar venijn remedie maken. (Zie REMEDIE.) Laat vallen de gordijn, de klucht is uit, zei Rabelais, en hij ging naar de andere wereld. (Zie GORDIJN.) Leugen en bedrog en lagen, Zijn des werelds ploeg en wagen. (Zie BEDROG.) Men loopt om hem, of er geen mannen meer in de wereld waren. (Zie MAN.) Men moet gekken en wijzen in de wereld hebben, als alles goed zal gaan. (Zie GEK.) Men moet zich krommen, wil men door de wereld komen. (of: Met bukken en krommen moet men door de wereld komen.) Men moet zijn wereld kennen, om door de wereld te geraken. Men roept van vrede, en de wereld is vol strijd. (Zie STRIJD.) En weet niet, in wat wereld men is. Men zou hem voor den stomsten mensch van de wereld houden. (Zie MENSCH.) Men zou met hem de wereld uitloopen. Met der tijd vergaat het al, Wat men ziet in ’s werelds dal. (Zie DAL.) Met God en met eere den kost winnen (of: door de wereld komen). (Zie EER.) Met vallen en opstaan, zei manke Gijsje, zoo raakt men door de wereld, en hij viel van een moddersloot in een boeren-kakhuis. (Zie BOER.) Naar de ze is de wereld nog niet uit. (Zie OOST-INDIE.) Nee, ook het water bij, dan heb je de geheele wereld. (Zie WATER.) Niemand ter wereld, ten ware ’t een vogel in de lucht. (Zie LUCHT.) Niets ergers is ter wereld te vinden Dan kwade vrouwen en valse vrienden. (Zie VRIEND.) Nu roept hij al de wereld te hulp. (Zie HULP.) Och, wat zijn er slappe dingen in de wereld, zei Grietje de waschvrouw, en zij had een’ natte vaatdoek in haar handen. (Zie DING.) Of hij meer schuldig ware, dan bij in de wereld heeft? Om ’t goed der wereld te bewerken: Een zot is hij, die armzalig leeft, om rijk te sterven. (Zie GOED.) Ondankbaarheid is ’s werelds loon. (Zie LOON.) Onrust woont in de wereld. (Zie ONRUST.) Op dat kompas kan men de wereld niet ingaan. (Zie KOMPAS.) Op die voet zal hij wel door de wereld rollen. (Zie VOET.) Op het uiterste van de wereld. (Zie UITERSTE.) Rapen is een edel kruid: Al de wereld is om rapen uit. (Zie KRUID.) Stipt recht, of de wereld vergaat. (Zie RECHT.) Ter wereld is geen grooter vlieg, Dan vriend te schijnen en vijand te zijn. (Zie VRIJN.) Ter wereld is geen meerder pijn, Dan geld en goed heel eigen te zijn. (Zie GELD.) Van die slag zal de wereld gewagen, zei Tijs, en hij schoot een Jooden kanonnetje af. (Zie KANON.) Velen prijzen de oude wereld, maar leven maar lustig weg in de nieuwe. Tuinman I. bl. 156. Gales hi. 38. Sartorius pr. X. 95. Vele zaken der wereld zullen gemeenlijk, zoo de oordeelende besluiten. (Zie Oordeel.) Waren de goederen dezer wereld gemeend, Zoo werd de hel te klein. (Zie GOED.) Wat de wereld geeft, heeft geen’ vasten wortel. Wat ik zeg, dat moogt gij weten: De wereld is met kwaad vervuld. (Zie KWAAD.) Wat vindt men ter wereld zeldzame kinderen, zei de boer, en hij zag een' aap in het venster zitten. (Zie AAP.) Wereldsche zaken redden zichzelf. 'k Werelds lust is onlust. (Zie LUST.) Wie met booze lieden niet te doen wil hebben, moet de wereld uittrekken. (Zie LIEDEN.) Wie met wijsheid de wereld doorzoekt, vindt overal: mal op, mal neer, mal in, mal uit. (Zie MAR.) Wij zijn maar eens op (of: in) de wereld. Zeg niets aan een vrouw, dan dat gij aan al de wereld wilt zeggen. (Zie VROUW.) Zonder mijn en zonder dijn Zou de wereld hemel zijn. (Zie DIS.) Zoo draait de wereld, zei de looze, en bij keerde den schotel naar zich toe. (Zie LOOS.) Zoo gaat het in de wereld: de een loopt barrevoets, en de ander draagt schoenen. (Zie SCHOEN.) Zoo lang de wereld staat. WERELD. Doe geen twee hunnen op een werf (af) op eenen mesthoop. (Zie HAAN.) Hij is al de .. afgeloopen. Een Dehis. Als wij komen: hij staat .. de | loopen van deammerzeil, als ze vol | zijn, om daarna te bomen. Evenzo gaat het met den mensch: als hij zijn aardse baan volbracht heeft, krijgt hij zijn werkkring in een ander leven. ERK. Doe is werk als vlas. (Zie VLAS.) Het is werk bij het vuur. (Zie VUUR.) Hij staat verlegen als een haan in een dood werks. (Zie DODE.) Hij wil vlas en geen werk. (Zie VLAS.) Men kan het vuur met het werk niet uitdoen. (Zie VUUR.) Van grof werk kan men e fijne zijde spinnen. Veel werk, maar weinig vlas. (Zie VLAS.) Vuur bij werk ontsteekt haast. (Zie vuur.) Werk (of: Vlas) dient niet wel bij ’t vuur. (Zie VLAS.) Aan de werken zal men ’t merken. Aan het werk kent men den meester. (Zie MEESTER.) Ademhalen is ’t werk. (Zie ADEM.) Al heeft men tot het werk geen macht, de wil wordt evenwel geacht. (Zie Macht.) Alle begonnen werk neemt een eind. (Zie EINDE.) Alle veren worden aan (of: in) het werk gebracht. (Zie VEER.) Als de pot gebroken is, maakt men weinig werk van de stukken. (Zie POT.) Als het werk gedaan is, dan is het den zot leed. (Zie LEED.) Als het werk gedaan is, zoo is de knecht onwaardig. (Zie KNECHT.) FODR., 5 April, 10 Juli. Grote LURB. Bartorius pr. X. 8. Willems VIII. 38. WERK. Als je al aan ’t werk gaat, jaag niet zoo sterk, Dat gij verzuimt uw eigen werk. (Zie PRINS.) Bess! Dan ledig werk gedaan. Bezet is maar neuswijze werk. (Zie GELD.) Als een zaak voorzien, is ’t werk van wijze in. (Zie LIEDEN.) Als de buik goed gevuld, handjes aan het werk, zei de meid. (Zie BUIK.) Als geen kijken: Haar werk moet blijken. Daar is geen schot in ’t werk. (Zie SOORT.) Daar is niemand 200 wijs, of’ hij doet soms des zulke werken. Daar is nu het werk gansch en gaar verbrochen. Daar zit bij nu met zijn bestede werk. Dan had ik wel dagwerk. (Zie DAg.) Dat is een eerlijk werk, zei broer Kornelis, en hij joeg de varkens door het koren van de Geuzen, (Zie BROEDER.) Dat is een pover werk. Dat is een werk, dat niet verachtd is. is een werk der Danaiden. (Zie DANAIDEN.) Dat is een zaterdags werk. Dat is geen 1 werk. (Zie DAG.) Dat is geen molensteen werk. (Zie MOLEN.) Dat is maar leuterwerk. Dat is onvergankelijk werk, zei blinde Teunis, en bij zag een boerenhuis met stroo dakken. (Zie BOER.) Dat werk waren hersponnen. Dat arme diers werk. (Zie DIER.) De boer is stouter dan de barbier: hij durft op zijn ogen werk schieten. (Zie BARBIER.) De moed is sterk: Hij doet het werk. (Zie MOED.) De moed maakt het werk goed. (Zie MOED.) De woorden zijn goed, volgen de werken na. De zorgen moeten werk hebben, zei de knecht, en hij lapte met nieuwe hemden de oude. (Zie EN) Een oud huis heeft en een jonge vrouw, heeft werk genoeg. (Zie HUIS.) Die belt ambacht verstaat, krijgt beter werk, zei Jan de snijder, en hij kon in de paassteken een paar reuzen te verzolen (of: een oude broek te vissen). (Zie AMBACHT.) Die niets te doen heeft (af: geen werk weet), sla (of: smijt) den baljuw. (Zie BALIEUW.) Die veel met woorden voldoen, voldoen zelden met werken. Die verslaapt zijn ochtendwerk, bedorven is zijn dagwerk. (Zie DAS.) Die zich den droes op den hals gehaald heeft (of: Die den droes aan boord heeft), moet hem werk geven. (Zie BOORD.) Die zit en lolt, of zit en vrijt, Verlet zijn werk, vergeet zijn tijd. (Zie ZIT.) Naar mijn woorden, maar niet naar mijn werken. Doen, al wat men zeggen kan, Is geen werk voor alle man. (Zie MAN.) Drie, die elkander helpen willen, Zijn machtig, zes mans werk te tillen. (Zie MAN.) Drukte en geen werk. (Zie DRUKTE.) Een naarstig mensch ziet altijd gebrek in zijn werk. Een weinig geveinsdheid maakt al het werk ondeugend. (Zie GEVEINSDHEID.) Een zwakke grond bedriegt het werk, Al schijnt het nog zoo vast en sterk. (Zie GROND.) Eerst het werk en dan het plezier, zei de moordenaar, toen hij zijn vrouw den kop had afgeslagen, voor hij met de kleine kinderen begon. (Zie KIND.) Gelijk het werk, zoo de loon (of: Loon naar werk). (Zie LOON.) Gewillige arbeid is maar half werk. (Zie ARBEID.) Gij, ge van den lichten slag, Tot uw werk bereid, bij nacht en bij dag. (Zie DAG.) Gij zult hier niets dan moeite afmaaijen, en helpt u zelf aan werk. (Zie MOEITE.) Gij zult weerwerk vinden. (Zie WEERWerk.) Gods eer zij 't merk Van al uw werk. (Zie EER.) God voordert uw werk! (Zie GOD.) Gioede moed is het halve werk, zei de boer, en hij zag een koe kalven. (Zie BOER.) Goede werken leren na den dood. (Zie DOOD.) Goed gereedschap is half werk. (Zie GEREEDSCHAP.) Goed overleg is het halve werk (of: Is dat niet wat we verzonnen), zei de broddelaar, en hij zette den lap naast het gat. (Zie BRODDELAAR.) Grote werken eischen grooten tijd. (Zie TIJD.) Hasbistig werk is zelden goed. (Zie HASTE.) Handen heeten kloek en sterk, Maar moed doet het werk. (Zie MOED.) Heksen is allemal werk. (Zie HEKS.) Het begin is het halve werk. (Zie BEGIN.) Het einde kroont (of: prijst) het werk. (Zie EINDE.) Het einde van zijn werk is arbeiden. (Zie RINDE.) Het gelijkt wel gekkenwerk. (Zie GEK.) Het is afgesproken werk. (Zie AFSPRAAK.) Het is al een gemaakt werk. 15 j Het is alleen profeten-werk: van een klein olie-kruikje vele vaten te vullen. (Zie KRUIK.) Het is alles wijzens werk. 16 2 Het is beter stil gezeten, dan het werk voor licht-aards te doen. (Zie LICHAM.) Het is doorgestoken werk (of: spel). (Zie SPEL.) Het is doziemwerk. (Zie DOZIJN.) Het is duivelswerk. (Zie DUIVEL.) Het is een fraai ding, gedaan werk. (Zie DING.) Het is een landziek, werk. 17 Het is een verward werk. 18 Het is gedreven werk. 19 Het is geen aangenomen werk. Gij behoeft u niet te ho Het is geen heksenwerk. (Zie HEKSEN. Het is geen jachtwerk, ter galg te gaan. (Zie GALG.) Het is geen kinderwerk. (Zie KIND.) 13 Bartolus pr. 1X. Bl, ters. II. @. 14 Adag. quadam bi. 64. 15 Bartolus tert, VI. 89. 16 Bartolus sec. VI. 58. 17 Tuinman Il. bl. 198, 18 Bartolus tert. 1.38. 19 Winschooten bl. 50. WERK. Het is niet gemeend; maar slechts vertooning maken.) Het is gemeen mans werk. (Zie MAN.) Het is halfbakken werk. Het is hoofdbrekens werk. (Zie HOOFD.) Het is Jan Blaauwbaard werk. (Zie JAN BLAAUWBOSCH.) Het is krank werk: om en om. 2 Het is kreupel werk. 3 Het is kwakzalver werk. (Zie KWAKZALVER.) Het is malle pieren werk. (Zie PIER.) Het is moeilijk, aan de straat te werken (of: zijn werk aan de straat te doen). (Zie STRAAT.) Het is(of: Hij doet) monniken-werk. (Zie MONNIK.) Het is paardenwerk. (Zie PAARD.) Het is paauwenwerk, zich in zijn eigen pluimen te spiegelen. (Zie PAAUW.) Het is pogehang werk. (Zie POGEHANG.) Het is poortenwerk. (Zie POORT.) Het is pottebakkers werk. (Zie BAKKER.) Het is tweede lieden werk; maar ik deed het wel. (Zie LIEDEN.) Het is vast werk, een eeuwig bestand. (Zie BE- STAND.) Het is wel gezegd: meid, ga liggen; maar wie zal het werk doen? (Zie MEID.) Het is werk van de kunst. (Zie KUNST.) Het is werk voor een koning. (Zie KONING.) Het moet wel een goed metselaar wezen, die met een' bedorven trostiël allerlei steenen in het werk kan voegen. (Zie METSELAAR.) Het vuur en de liefde zeggen niet: ga naar uw werk. (Zie LIEFDE.) Het werk beschaamt zijn meester niet. (Zie MEESTER.) Het werk betoont waar hart naar buigt. (Zie WAARHEID.) Het werk blijft steken. Het werk gedaan: Geld moet er staan. (Zie GELD.) Het werk in het gelijk brengen. (Zie GELIJKHEID.) Het werk is klaar. [De zaak is voltooid.] Het werk leert zijn meester. (Zie MEESTER.) Het werk loont zijn meester. (Zie MEESTER.) Het werk moet begoten worden. Het werk moet melden, Wat mensen gelden. (Zie MENS.) Het werk prijst zijn meester. (Zie MEESTER.) Het werk staat slecht geschoren. Het werk was bekritiseerd. Het werk wil zijn meester zien. (Zie MEESTER.) Het werk zal getuigenissen geven. (Zie GETUIGENIS.) Hij bewijst het niet alleen met woorden, maar ook met werken. Hij doet nonnenwerk. (Zie NON.) Hij doet verkeerd werk. Hij eet liever zijn eigen kop, dan dat hij het werk zal doen. (Zie A) Hij gaat naar het vierkante werk. [Dat is: naar bed.] 11 Sartorius pr. IV. 3. 18 Tullemann II. bl. 141. Bogaert bl. 87, 98. WERKE. Hij gelooppert (of: Het werk gaat voort) als een droom. Aan de huik. (Zie HUIK.) Hij had ge werk genoeg te huis (of: van ziele ven): hij moest het buiten zoeken. (Zie HUIK.) Hij heeft gaarne weerwerk; ik maar ik die 't met hem doen wilde. 10 Hij heeft handen, hoofd en werk. (Zie HARD.) Hij heeft zooveel werk, dat hij naauwelijks ziet tot k...... (Zie TISD.) Hij is druk zonder werk. Hij is een martelaar in zijn werk. (Zie MARTEL.) Hij is weledel, die edele werken doet. (Zie DEEL.) Hij maakt er niet veel werk van. 11 [De zaak is hem vrij onverschillig.] Hij steekt de spade bij het werk. (Zie SPADE.) Hij verbroedelt het werk. 12 Hij verstaat zijn werk maar half. Hij weet wel, waaraan hij denkt, al is het geen werk. 13 zet er de kroon op (af: Hij zet de kroon het werk). (Zie KROON.) Hij ziet zo gaarne gedaan werk. 14 Hij zit tot over de oren in het werk. (Zie oor.) Hij zoekt werk, en dankt God, als hij 't niet vindt. (Zie op.) Hoe meer werk, hoe meer honing. (Zie HOED.) Je klaagt maar door, en je weet je werk. 