title: Leer- en handboek voor geneesen heelkundigen, om de voorschriften van in- en uitwendige geneesmiddelen behoorlijk interichten
creator: Tode, Johann Clemens, 1736-1806. n 83218017
text: $. CCCLXXIIL D.: Gewichten beftaan in Ponden van twaalf Oncen z in Oncen van agt Drachma’s; in Drachma’s van drie Scrupels; in. Serupels van twintig Grein; in welke laatiten geene verdere onderdeeling plaats heeft, dan een half Grein, a. Dit wordt genoemd het Medicinaal Gewicht, en moet van her Burgerlijke, waar van een Pond twee en dertig Lood bevat, wel onderfcheiden worden. b. Men moet ook hier op het gebruik des Lands letten: bij voorbeeld, in Frankrijk. bevat een Scrupel vier en twintig Grein, die echter niet meer dan onze Zwintig. Grein uicmaaken. $. CCCLXXIV. Van de Maaten heeft men, ten aanzien van de drooge en zeer ligte Geneesmiddelen, als Ärwiden en Diloemen, een hand vol, (Manipulus,) en een greep van drie vingeren, ( Pugillus).: a. Men kan hier toe ook brengen een arm vol, het welk twaalf handgreepen bevat. b. Een hand vol maakt vier vingergreepen uit. €. De verdere drooge Artikelen worden gewogen, $. CCCLXXV. "GENEESMIDDELEN. 3% $. CCCLXKXV. De Maaten van vloeibaare dingen zijn Kannen van swee Petten of Maaten; Potten of Maaten (’Menfu- rae) van twee Pond; Ponden van zestien Oncen ; hal= ve Ponden, enz. 4. De Büitehlhnders” hebben verfcheiden andere Moaten; doch die niet volkomen met de onzen over&änitemmen.. b. Die over de Gewichien en Madten breeder lezen ‚wil, raadplege de a nermacohei van den DErgeng- den erem. “sc. Alleenlijk Merken’ wij aan, dat een: Droppel ori trent zoo veel uitmaakt, als een Grein, maar waar 'omtrent het glas of ander vat, naar deszelfs en sen merkelijk 0 rei ge \ g SCCLxX vn. nis: dingen , als FRTRE uerige Sprcerijen, Ajuin enz., worden niet gewogen of gemeeten, maar naar hec getal ’ef.bij gevoegd. „S SSCLZIEE: Eindeliik wordt ook van Fehl den Imgrediönten "peene bepaalde hoeveelheid opgegeven, maar aan den Apotheker, bij de bereiding „ overgelaäten, en alleenn een Q. S., of quantum fufscit, daar bij gezet. EOSCHLLUIL Ook dit zal bij de afzonderlijke behandelng na- dsz blijken. ea VIJF- N + / 935 VOORSCHRIFTEN. van Wu) ee en DS iu Snaine av cd VIRTIENDE AFDEELING. | suhus Fan A 6 Riga Aerig e | ’Y „sr CCCLXXIX, 2 D ı na BY at A sb ‚Is D. bereiding moet bij jeder "Formülier, 200 veel Jmogelijk, «worden :opgegeven, en wel in. haare jui- Ite .orde. „9. Daar van. is reeds hiör, YnDfen, op verfcbeiden plaatfen gefproken , doch ı voornamelijk in.dit Deels, b. Men kort zulks echter zeer in, en verlaat zig op den Apotheker, ‚gelijk in Amandel - melken en ge: kookte Dranken, maar vooral in Pieifers en Auiten; ‚het geval is v5 .ı ‚ala ‚may iz E40: BIEOWD, ii so MEEN, % OOORKÜN lay sad Insa In ftede echter Yan hier eehe’ oridetrichting te ges „ven ,,die niet op. haare rechte plaats ftaan zoude, be» Tpaaren wij het “verdere. tot. jr Biondere behande= „ling, tot welke wij wel .dra grai zullen. ‚zija, ZES „GENEESMIDDELEN, 39 PRIZE UNENNER 5 ZESTIENDE an H e Yan’ Nr enden der Roc | e 'Y 2119.03 ; IRBW “ lev es} x A 3arl H.« onderfchrijven van ze ne toont,) watsde * Apotheker 'uit de Samehgefbldt EN Tape get. om busül ish a. Naar maateivan- (de vetfehiliende gedääncem dir " Geneesmiddelen; vindt hier‘ de "grootfte 'verfcheiden- heid plaats. 13 b. Wij zullen "het gewoonijkte, en meest: genen "zijnde , 5 gerne j en ‚09 “$, COCLARSIL- 13 W AFZEREN 0 i Het onderfchrijven der Per ‚wordt Anja An de Latijnfche taal gedaan, dewijl het alleenlijk ter “onderrichting .van..den Apotheker. dient... Gemeen- lijk wordt het met letters of eg ig gefchre- Wen. Ir7 ‚a. Dewijl het, een Ts is er de onderrichting , „idie de bereiding. yanıden «Apotheker betreft. b. Dewijl .de.Ingrediönten in het Latijn genoemd . worden, behoert.het geheele Recept,. tot de Signe- £uur toes in. ’tZatijn te zijn. $. CCCLXXXUL Ss VOORSCHRIFTEN Vin &% CCECLXXXIL. Het eerfte woord, of letter, die tot de. onderfehrif- ving van het Recept behoort, doch nier altijd Pin vindt, is Mifte of M. a. Bij alle Poeders, Conferven,“ Mengzels enz.; waar toe de dingen enkel gemengd moeten worden, ftelct men dit. b. Doch, wahreer/eehe' behoozlijke bereiding in het Recept is opgegeven ren, valt deeze_M. "Semeenlijk weg ; 'en Voegt ’er dan ook niet. e. Wij hebben gezegd, dat deeze onderrichting , de bereiding betreffende, zeer dikwils wordt ‚inge- "Kort, of om dat: men daar .mede,niet bekend- is, of -om:dat men tijd fpaaren wil. Als dan; moet men ci kerlijk de M. ’er bij voegen. 7. Wanneer met’ de laatfte woorden is te ‚kennen gegeven, dat ’er &&n of meer dingen ‚moeten worden bijgevoegd, met ddn woord, wanneer ’er een Adde is voorafgegaan, "wordt \deeze #7. onvoegzaam; fchoon het geen groot verfehil maakt, wanneer men chet‘’er bij za Ah ui ta R 6 ECoLxRKIW. abao Wanneer de menging van het middel door .desze « IM. is aangewezen geworden, of van zeif blijkt, is ' het tweede dikwils een Fiat, of’ Fi "het welk, ofal- »jJeen gefchreven Wordt, of waar bij mien in bijzondere "gevallen,, wanneer de-bereiding niet gemakkelijk is , een Lege artis, of Isa. voegt.'- Daar op volgt het verlangde Formulier, a. Dit "GENEESMIDDELEN. 341 a#. Dit: is dikwils het geval bij Poeders, Conferven ; Pillen, Pleißers, Zalven, eu. Men ftelt dan: F. Pulw., of F. Pill, of F. Ele&., of F. Empl., of F. Unguent., of F. Linim. b. Bijzonder is dit noodzakelijk in Pillen en Con« ferven. c. Daarentegen wordt het bij gekookte Ti Afirekzels, Sappen van Kruiden enz., bijna nooit ge= - plaatst. In pr d. Doch, wanneer de bereiding een zeker kuäst- maatig gedrag veronderftelt, het welk bij het Recepe niet wordt opgegeven, zoo wordt ’er L..4. bijge- voegd, ten blijke, dat men zig op de bekwaamlieid van den Apotheker betrouwt. e. Men wagte zig echter, om, wanneer reeds din gen, die tot Poeders gewreven zijn, bij het Receps worden opgegeven, ’er dan nog onder te fchrijven, F. Pubis. f. Ja in Poeders is het bijna nimmer noodig de »woorden F. Pulvis ’er bij te voegen; wantieer de Apotheker reeds zien kan, wat het zijn moet; wan- neer de Ingrediönten van dien aart zijn, dat zij niet anders, dan in Poeders, gegeven kunnen worden; of wanneer zij, tot Fe ER worden voor- gefchreven, g. Ik zoude deeze RR niet maaken, zoo ik niet dagelijks voorbeelden van dit mis« bruik zag. $ CCCLAXAXXV. Meenigmaalen wordt de M. weggelaaten, en ut F. daar onder gefehreven, wanneer her laatfte /ugrediöne Z geen 42 VOORSCHRIFTEN 'wan geen bepaald ‚gewicht \of ‚hoeveelheid heeft, en dus met Q; $. aangewezen, wordt. a, Wanneer het laatfte Ingredient een gedaante- ge vend middel is, het welk, uit dien -hoofde, in eene onbepaalde hoeveelheid, wordt voorgefchreven, dewijl de Arts niet naauwkeurig weet, hoe veel daar toe be- ‚hoort, ‘om zulk eene, en geene andere, -gedaante daar te ftellen, zoo, moet ook het begin.der onder- fchrijving ut F. zijn. db» Tot een voorbeeld kan het volgende dienen; &. O1 Amygd. dule. rec, Zis . Syrup. Viel. Vi. Ag. Ceraf. 38: Sem» Cyden. q: J u F. Linötus. SIEBETTIK TH. Ook wordt dikwils geen V, gefteld, wanneer , na= „melijk , eene andere bereiding wordt voorgefchreven , als Incifa & Contufa, en dergelijke. a. Dit is meestal het gevalin Aryiden, die als Thee getrokken worden, als welke .deels gefneden, deels geftooten worden. b. Meerdere voorbeelden zullen wij bij de afzon- derlijke behandeling ontmoeten. %. CCCLXXXVI. Thans koomt de verdeeling in Giften , wanneer de= 'zZelve noodig is. Ten dien opzichte ‚wordt gemeen- 'lijk, na dat de geheele algemeene hogyeelheid is opge- gr GENEESMIDDELEN. 343 geven, gelteld Dividatur , of Div., met de noodige bijvoegzelen. a. Het meest gewoone bijvoegzel is in part. aequal, , of gelijke deelen, dat is, Giften van een, even gelijk gewicht, het welk inzonderheid in Poe- ders het geval is. b. Doch, wanneer men Pillen voorichrijft , zet men meestal: P. Pil. grani unius, of granorum duo- rum, of granorum trium, of F. ‚Pil. Numero L; ort. ‘ $. CCCLXXXVIIL Of men vermeenigvuldigt het Geneesmiddel, waar van eöne Gifte was voorgefchreven, door middel varı een Difpenfetur, of Dijpenf. in duplo, of in tri= pDlo, enz. a. Dat is, dat zoo veele Poeders, en dergelijke, bereid moeten worden, als hier in eene enkele Gife worden voorgefchreven, of dat men het vermeenig« vuldigen moet, zoo als in het omgekeerde Fr eene ee moet gefchieden. $. CCCEXXKIX. Na de afdeeling der Giften, wordt ook wel ges meld, hoedanig het middel te omwinden, zoo als dit dilswmerf bij Pillen het geval is. a. Deeze worden gemeenlijk verzilverd, of mei Semen Lycopodii, of andere Poeders „ beftröoid. b. De voorbeelden daar van zullen in de bijzöndere behandeling worden bijgebragt, Z 23 & CecHG, 344 VOORSCHRIFTEN van & ccex& Eindelijk koomt het bijna nooit ontbreekende De- zur, of D., het welk beduidt, dat de Apotheker het gereed gemaakte Geneesmiddel aan den Zieken, of deszelfs Bedienden, geven zal. ‘“ a. Eigentlijk is het in den hoogften graad overtol- lig, wanneer het op zig zelven ftaat; het fpreekt im- mers van zelf, dat de Apotheker het Geneesmiddel niet bij zig moet houden. b. Maar het behoort onder de veelvuldige gebrui- ken, welken wij in de Geneeskunde zoo maar niet kunnen affchaflen.. $..CCCc&Cl Beter voegt deeze D., wanncer tevens gezegd wordt, waar in de Anoihäker het middel geven zal ; als, in een doos, in een kruik, in een glas, of Ba men noodig vindt. a. Het verftaat zig, dat 2z Onderrichting ook in het Latijn gegeven moet worden, dewijlzij nog voor den Apotheker gefchikt is. - - b. Men fchrijft de Poeders, wanneer zij in geheele hoeveelheden geördonneerd worden, bij ons meestal in - fuiker- glazen voor; echter is men ook wel gewoon doozen daar toe te neemen. c. Niet zelden, wanneer het voor aanzienlijke lie- den is, wordt uitdrukkelijk een wit glas, in plaats van een groen, begeerd. d. Het zelfde geldt ook van eene kruik ; wanneer die van porcelein of zuiver wit moet zijn, wordt het ’er bij gezet. .GENEESMIDDELEN,, 345 e. Men heeft trappens in deeze cierlijkheid. » Men fchrijft: D. in FE. nitid.sı of nitidiffs f. Niet zelden worden de Poeders in gewascht pa- pier, of charia cerata, vootgefchreven. g. Het zorgvuldig toebinden met een blaas, dergelijken „.hetiinpakken.der Aruiden in-doozen ,-be= hoart; ook ‚hier toe. ‚Kortom; alles war de Aporhe- ker:doen ‚moet, op dat het ‚Geneesmiddel behoorlijk bewaard: blij K4 NOREFRREN NEN 0 SCCXCN. en behoort insgeliis in: see, raanin ’er bij te«voegen, waar'mede, het: Geneesmiddel. moez worden: ingenomem of 'gebruikt. | a. Daär oe behooren' de Ouwelen, waar van ‚ hier vooren gefproken is geworden. b. Een klyfteer - fles'en:fpuit worden ? er niet. zel= den. bijgevoegd; zonder dat: het echter — is, daar van in ER onderrichting teıgewagen. «, ar & SCCCXCcHi. Hoe groot eene Spaanfche Vliegen Pleifter „ of eene andere ge/meerde Pleiffer, zijn moet, en hoe zij be- waard moet worden, moet in de onderrichting inge- vlochten worden. a. Bij voorbeeld; ik fekrijf meestal eene B/aarirek- kende Pleifter op deeze wijze voor: Extendat. fuper alut. magnitud. fol. major. odtav. & in angul. ex- tend. Empl. adhaefiv. q. f» D. fuperje&. chart. cerat. b. Zoortgelijke voorbeelden levert de bijzondere Verhandeliog op, alwaar ook, het geen hier mogt Z3 zijn 346 _ V.OORSCHRIFTEN! van zijn overgeflagen ) en’ niet: algemeen genoeg aasond is, zal worden PP er NY ecexcmv. In.deeze onderrichtiäg betaaint her den. Geneesheer volledig te zijn, zonderiets 6ver te flaan 5 her'geen näderhand Zwarigheid zoude kunfien - veroorzaaken. Hij behoude daar in de, wel barbaarfche, 'maar:best verftaanbaare, uitdrukkingen. a. Het is belachelijk, in het Recept iets uit te laa- ten, het geen, ten aanzien der gevolgen, noodzake- lijk is. Dit behoeft geenei witlegging. ::Wänneer Pi Ien aan’ elkander kleeven ,.issdir:de fchuld van den Arts; de Apotheker durftıdezelvenniet' verzilveren, wanneer de: Arts. Het: niet ‚uitdrukkelijk bevoleni Iheeft. Dit is niet onder de gevallen „»waar:in‘zijin: ee dat van:den Geneesheeraanvult.. 2.73 so - b. Nan het eenmaal' aarigenomen Fe is reeds hier vooren -gefprokem’ zn. ey f r F 7 Son ee % > ZE«= »GENEESMIDDELEN. 347 . ZEVENTIENDE ÄTDEELING, | Van de Signatuur onder de Recepten. nes? bivow 68 + GOGX.CV.: Trans gaan wij,;over tot.eene andere el die voor den Zieken z. of: deszelfs Aanhoorigen „, of Op- pasfers, dient, en uit dien hoofde in de gewoone taal des Länds,; of. in, de eigene; taal van den. Zieken, wanneer de ‚Arts Ba verltaat , MN .moet worden. =: liurda a. Deeze han is ‚voorzeker niet minder gewichtig,idan de eerfte.) Die daarı van nut möeten _ arekkeny'zijm dikwils eenvouwdige lieden, welke de klaarfte en; meest: voldoende'aanwijzing behoeven, zoo dat alle misflagen moeten worden vermijd,.' b. Dat deeze in de gewoone taal des Lands gefchib> ven moet worden, fpreekt vahırzelf. o- ‚CCccXeVl- ziü wordt“: zeer dikwils, ae wanneer de Geneesheer de manier:van gebruiken., ‚wegens.de kort- heid des tijds, zelf wil PPERNER: ‚„Dit is echter. Mal niet wel gehandeld.: bh a. Daar door: kuninen de ‚grootiie misflagen veroor- zaakt worden; het ‚Recept Zr geene bepaalde ,,en dus’ weinig, Waardes - zZ 4 b. Tess 98 VOORSCHRIFTEN wvAn b. Iets anders is het, wanneer de Arts het zelf laat bereiden en haalen , hoe zeer altijd het middel gevaar- lijk wordt, wanneer het gebruik ’er niet bij ftaat, zo0 als dit in braak- en ontlast-middelen vooral het ge- val is. 5 ECCXCVIE Men begint de -Signaruyr met het woord as of de letter $. "a. Deeze is de derde gewoone letteriop de Recap- zen. ‘Het Mifce, ''Detur, Signetur, vindt ‚men ’er bijna altijd op. 'b. Zomwijlen verkort men 'deeze: drie.. letters, door, bij voorbeeld, te zetten: $. 60 Droppels. c. Ook is het gebruik, wanneer verfchillende Ge- neesmiddelen naar het platte Land gezonden worden, zig dan de letters 4,3, C, enz. te bedienen; doch zulks kan aan dwaling onderworpen zijn. Dus is het beter, 'elk Geneesmiddel, naar deszelfs ea te noemen, &. CCCXCVIIL. Als dan zet men den titel, dien ‚het Geneesmiddel voeren moet, waar in men echter allen opfchik en on- voegzaamheid behoort te vermijden. ‘a. Dit is niet meer bij ons zoo zeer in den fmaak: wij laaten zulks meestal weg, ten ware .men verfchei- den dingen van denzelfden aart op eenmaal voorfchrij» ve, ten einde verwarring.voor te komen. b. Het zoude evenwel niet ongefchikt zijn, om de» zelven naar de voornaamfte oogmerken, waar toe zij AiR- -GENEESMIDDELEN.vY 38 ‚dienen, te noemen; alsz Maag - droppelen, ‚Borst- middelen ,. verkoelende ‚Mengzels ;, openende: Poeders; ‚rusiverwekkende, Amandel- melken, krampfillende Pil- den, enz. „Irardıy sihnsuttia 07, 61194159193 JIDWUOV c. In ”t bijzonder is dit noodzakelijk,, dewijl een Geneesmiddel een’oogmerk ‘kan gehad hebben, het welk niet dadelijk uit het Recept is af te neemen, of ook ‚wel \ongemeen. fterke.of, ‚zwakke. Ingredifuren bevat, ‚busbysa ud. De ‚witwendige, middelen; moeten ten minften met de ‚woorden, ..zatı witwendig ‚‚gebruik.,. aangewezen worden. lan #3 Host Has ev Soon ar efi e. Wanneer.de-Signaruur, juist en. uitvoerig iS Op- 'gegeven, kan\.men: met meer,zekerheid oordeelen ; of dat zelfde Geneesmiddei.ook..nog voor, een. ander zOU- ‚de kunnen:te. pas. komen. a: il «hin oT f De krachten, welken men op. deeze wijze.aan.de Genesswiddelen toefchrijft, moeten niet overdreven zijn, en vooral niet,hetyvoorkomen van wonderbaare krachten hebben. Men gebruike niet de woorden ‚van algemeene. Tinctuur , levendigmaakende Droppelen, .onvergelijkelijke Esfentie, Goud - poeder , gehoor -.ver- fterkende Droppelen, en dergelijken.. g. Het kan echter meestal aankomen;; dat men maag - verfterkend,, verzagtend, ‚bloed - zuiverend , -enz, 'zegt; want dit heeft op zig zelven grond, en het u: ‚meeftentijds de fchuld van den Geneesheer, wanneer de uitkomst aan dien lof niet beäntwoordt. Ah. In ’tbijzonder echter wagte men zig, het mid- del niet zoo. te betijtelen, dat. de. ftaat van den .Zie- ken ’er door verraden worde, vooral, ‚wanneer..hij eenig ongemak aan de teeldeelen heeft. Zoo moct men zig van alle ainfpelingen op Venerieke Ziekten, ie: Drui- rn rer e 956 VOORSCHRIFTEN. 'vAn Druipersy “en’'dergelijker, ‘zorgvuldig onthoudeh. Zawen, die töt‘Chankers gebruikt worden ,- in/puitin- geh vor Döoipers, «Kwik= zalven ;.'worderi allen een- ee aeteckends gut rg BE k trace ui ecoxcız. 30 „SI9mM39H 35 Is 21 EIN RB “Als cat \wörde meestaf de’ Eure aa er Bir gevoegd. "N Als, bijvoorbeeid, hoe vechDroppels, hoe woel ‘Pillen, 206 veel als op WE pütt vai'eenmes kan lig- gen, ter grootte van een noot, een theelepel vol, enz. de Lijder daar' van teikens neemen. mern" 0 2. Of, z00 het’ Geneesniiddel in Giften afgedeeld is, "wahtieer ng "Pöeder neemen moet. z c. Den tijd ’er bij te voegen,“vereischt 'weinig Mokife, ei verfchäft veel mut. KSyaihravo. Jr f Su gte j) Niandrabäow mag ;vacc;- nabiwow Sb ?. Y nverer vn ai: "wei opreyeen: ,„ met» welk Woche,‘ OP Pehteium ‚her miiddel- ‚mioer worden in- 7 N \ BRNSMED. Mg, Als Thee- ine, Kf; ran Brandon, en dergelijke ; dok ech Luk Suiker.: «win ©: 5. Hier-töe behodren dok'de Ouivel; warnneer 2 nop in gebrüik‘ waren; nr "of wel iuregiet “Priimen en Aalen. SEELEN ; S "e Zommigen hebben ‘ook wel de sewiübäte keid, | als HEISTER, om’ zö0danige Pehicula ra 0 voor te fchrijven. ER 4. Zommigen onder de Ouden gebruikten ook wel de ‚Zulspia , om tet te dien, 8.9 & Van ‚GENBESMIDDELENY gse vor. Van sdeveigentlijkeiensuneigentlijfke Yehicula zal hier na gefproken worden’ „molobbimesoun. " 28380 SiCCCEL,) „„Eindelijk is ‚het; niet; zelden nopdig sen gebruikelijk,, om. van het te hau, BedraB > van, den. lager SewaB te, ‚maaken. er Pr as Bij voorbeeld,, ihr L.iider z zig ie, Rn moet. hie den, ofen hoe veel hij moet toedrinken. ER ‚bsy Inzonderheid „is. „dit, het ..geval,- BER een braakmiddel, wordt voorgefchreyen, nn ie ws .r YHYS inne «baklasısd 5 Sein „cc gr : .S Dikwils. wordt dit alles achter _ wege. gelaaten , en alleentijk k ‚gezegd:, Do Igens aflpraak 1 be Bebruiken. Bir ä SD ade “namelik, ‘de Arts aan den Lijder, of“ rl: aanh we igen, eerst de noodige, onderrich- ting gege\ ven’h eft, sh > Doch dia is een misbruik. Een Recept inoet niets ‚geheimziunigs ‚behelzen „en. in al fe Ppunten "z00 Bepaald zijn, als mogelijk iS. "Ok ‚kan ner voor N» deren door.den tijd te pas komeh, "Wanne her ge» bruik behoorlijk © en ‚Oniftandig is, Re, TuE | s ceccım, Used pss Bij de wizwendige Geneesmiddelen wordt zoo veel, ten aanzien van de manier van gebruiken, opgege- ven, als wezentlijk noodig is. a. Zomtijds is deeze ehung zeer kort, wan- n:er het een zeer bekend middel betreft, als bij Z/aar- irckkende Pleijters, . e\ b. Zelfs 352 VOORSCHRIFTEN van .b. Zelfs over: ’t algemeen is men, ten aanzien van deeze Geneesmiddelen, zeer kort. g CeCcem. « Intusfchen behoort de Arts hier in den ernst en de waardigheid van zijne konst voor oogen te houden; hij maake de Sigmatuur wel volledig, maar niet wijd- loopig, en vooral met > läge van Buaeldn- vigheid. "z. Men zie toe, dat de Signatuur op het briefje jen, het welk de Apotheker aan het flesjen of doosjen vast= bindt, gevoeglijk ftaan kan. 5. Men vermijde hier ‘in de wat beuzelach- tig is. ec. Het. eenige geval, waar in men, buiten noad- zaak, zeer omitandig is, eu zorgvuldig fchijnt, is dan, wanneer men door een bezwangerd Meisjen wordt geraadpleegd. ‘Men zoekt flechis tijd te win- nen, tot dat de, toeneemende zwangerheid duidelijk blijke, wanneer men haaren toeftand te kennen geeft aan die Eee ‘die over haar het opzicht hebben. Dit is over ’t algemeen een teeder ftuk. _ Wanneer men haar weg zendt, vindt zij "anderen, die de vrucht afdrijven. En te vroeg misbaar te maaken, is ook zeer bedenkelijk. _ Al) | -AGT. GENEESMIDDELEN. 353 AGTTIENDE AFDEELING. Van het geen verder, ten aanzien der Recepten, moet worden in acht genomen. > $. CCCcv. Hoi komen in’ aanfchouw het opfchrift, het be= gin, de dagteekening, de naams-onderteekening van den Arts, en het teeken, het welk de Apothekers- gezel, die het Geneesmiddel bereid»heeft, op het Receps ftelt. $..CCCCVL Het opfchrift, of het teeken, of de letter, waar mede de Arts het Recepi boven aan begint, is zeer onverfchillig. ‚a. Het is gemeenlijk een Z/pha en een Rasga; een dubbeld kruis; een cum Deo, enz. b. De nuttigheid van dit teeken beftaat alleenlijk daar in, dat zig de Arts middelerwijlen omtrent de Ingrediönten bedenken kan. c. Het ware te wenfchen , dat, in -plaats van dit teeken, de dagteekening, of de naam van den geen, voor wien het Recept is, ’er op gefteld werde. $. CCCCVIL. 854. VOORSCHRIFTEN. var .s Er cc Het bern van het Recept is het woord ee of de letter lee $. cecevm. ‚ Q@f, wanneer :cen Geneesmiddel alleenlijk: herhaald moet worden, zet:men Repeigtur, of Rep., en bij het Formulier een Uti, en de dagteekening, op wel: ken het is voorgefchreven geweest. a. Bij voorbeeld:-Rep. ‚Pill, uti d. 4. Mart. b. Wanneer het niet te lang geleden is, zet zen ook wel, wii mupers. $. CCECIK "De naams - onderteekening van den Arts op het Re: cept te ftellen, is eene zeer wenfchelijke zaak, ge-. lijk ook de naam -van den Zieken, en de dagteeke- ning. i.a, Een Recept is een openbaar: gefchrift, waar in het niet-aan de gewoone teekenen van echtheid onts breeken moet. ıp. Het zeer verkeerd misbruik, dat änderen op het zelfde Recept ook het Geneesmiddel bekomen kun» hen, waar door Zoo veel onheils berokkend wordt; zou krachtig worden afgeweerd, wanneer het den Apotheker wierd opgelegd, dat de Recepten alleen voor den benoeinden perfbon, ten BAHN voor dien datum, gelden konden. c. Bij ons wordt geen Braakmiddel: gegeven; zans der dat ’er een Recepe bij iss Een oud Kecept kan zeer ‚GENEESMIDDELEN, ) 355 geer veel nadeel doen, wanneer het op eenen ande= ren Zieken wordt toegepast, zonder dat een Arts, nopens deszelfs omftandigheden, geraadpleegd is. d. Over, ’t algemeen is het vak der Geneeskunde aan groote gebreken onderhevig, itı het &&ne Land meer- der, in het andere minder. e. Bij Venericke Lijders, en anderen, die zig over hunne ziekte fchamen, zoude men zig met verdichte naamen kunnen behelpen, het geen zeer gemakkelijk zijn zoude, wanneer het eenmaal in de manier geko» men was, f. De an en die bij ons een Genees- middel heeft gereed gemaakt, zet zijn naam ‚op/ ‚de Signatuur, om zijne bereiding te kunnen yerantwoor- . „gen; zoo.als de naam van de Apotheek, in koper g ge“ graveerd, daar mede op flat. , # ir, % "N »56 VOORSCHRIFTEN väAn .. NEGENTIENDE AFDEELING. Eenige Regelen, de keuze der Geneesmiddelen betreffende. ’ KECOOCH. W; zijn thans gekomen aan het flot onzer algemec« ne Verhandeling , betreffende het fchrijven van Recep- ten, en zullen, om daar aan vaarwel te kunnen zeg- gen, ’er nog eenige Regelen bijvoegen, S"COCcCcKl De Arts maake zig den tijd te nutte, dien hij bij den Zieken doorbrengt, en hem wegens zijne bevin- ding ondervraagt, of zijne ziekte onderzoekt, om, het geen hem te doen ftaat, behoorlijk bij zig zelven te overleggen, op dat hij, het Recept beginnende te fchrijven, het zelve in zijn hoofd hebbe, en onder het fchrijven niet door onzekerheid geflingerd worde. a. De nagefpoorde omftandigheden der ziekte moe- ten hem, het geen hij behoort te doen, dadelijk aan de hand geven: de algemeene kennis van ziekten te geneezen, geeft hem oogenblikkelijk iets aan de hand, en firekt hem tot leiding. Op die wijze zalhij, bij het einde van zijn onderzoek, het met zig zelven eens zijn, wat hij behoort voor te fchrijven. 5 b. Niets "GENEESMIDDELEN. 857 "5. Niets ftrekt hem meer tot nadeel, dan wännter er , onder het fchrijven van het Rerept, onzekerheid en twijffeling aan den dag legt, of her gefchrevene weder doorhaalt;, welk laatfte zijne kunde, zijne on* dervinding, en zijn juist begrip van de ziekte, ten viterften verdagt maakt, ke c. Het gewichtigfte voor det Zieken beftaat altijd daar in, dat zijn Arts.d& 2iekte'reeds bij anderen ge- zien heeft, en reeds wer&, hoe hij’ dezelve te keer imoet gaan. _Hoe netrflachtig moet hem dus niet de befluiteloosheid van zijnen Geneesheer maaken! Hij twijffelt nu geen oogenblik 2 of hij bevindt zig in on» zekere handen. d. Doorgaans öntmoet inen zulks bij die Artfen,; ‚welke ‚het; Recepe recht ‚naar, de:konst willen voor“ fchrijven; terwijl zij daarentegen, die enkel den flen- ' ‚ier volgen, zig zonder bedenken nederzetten, en hun- ne honderd, ja duizend maalen voorg gefchrevene Zors ‚imulieren.‚weder nafchrijven: .. .& Ceeckik. Dewijl'echter niet bij alle Zieken iets &sn worden voorgefchreven , vooral,; wanneer men dei ziekte nog niet recht kent, en eerst eene, nadere, ontwikkeling van dezelve hebben meet, en hem evenwel iets imoet worden voorgefchreven, zoo is het zeer noodig, dat de Arts zig aan zekere Recepren gewenne, die ten minften geene fchade doen, zoo zij al geen nut aan- brengen. u ver a. Hier toe behooren veelerleie: verkoelende Poeder: ; Mengzels , en dergelijke, als ook allerleie verzagtende Geneesmiddelen. e Ai b. Ik 853 VOORSCHRIFTEN- van b. Ik. ben 'veelal gewoon.in-het-begin-een-zagt Ont- lastend’middel voorite.fehrijven, ‚wanneer de, omftan- digheden: het,gedogen. ‚Ook. is. gen Braakmiddel.zeer dikwils: het.beste, ‚om medetebeginnen«iuni, ı 6. Deeze Recepten,: om ontlasting ‚of braaking.-te ve = gevende Extraltenz ENZw: CCcecXIIL nobnei öeraied leer Born enesgient ee het Voorfchrijven” van "een Rectpt- is 'het zit plicht, om als een’ braaf’en gefchikt'Man te zor- ‘gen, van niets te doen,’ het welk met zijtt beröep galssm bissi 1httod sc Par “ Vans ftrijdig 1322212 7100V ie a. Dit behoeft geene ophelderitig. "FHj’moet zig, om geenerleie oorzaak, om geene menfchen - vrees, om geene huicheläarij 5’ ls’ een «Kwakzalver gedra- gen. | po Worde kijrdöör ei bezwingeraMäsfen’ge- ‘Taadpleegdy’ het’ is zijm plicht,’ de "vruchtn!voör ‘het’ afdrijven‘ te beveiligeh'’y --en °hij' mäg'idie door ‘eerie‘ onfchuldige misleiding " trächten °te‘ bewet- "ken, > Erz FOTO YT ‘cs Zulle eene’ onfchuldige“misleiding is" een ieder -geöorloofd ,„ wanneer gezöndheid en leven »nietianders kan behouden worden, mits het waarlijk gene Pia ‚fraus äj. Ei ,: nr? ei i $. CCCCXIV. GENEESMIDDELEN. , 359: Iorafım s- CCCCR IV: u am Taganzvr Hi Fe wer rer en gepaste, Ben en z00' veel mögeliik , aangenaame Geneesmiddelen, 'fteeds gedachtig'aan'de fpreuk? Toto, cito & jucunde. « a. Het zoude- Ohverantwoordelijk' zijn, 'krachteloo- ze, 'onmustige, ja niets@'wäardige dingen’te geven, hoedanige zommige te v&el Beprezene Geneesmiddelen’ zijn; bij voorbeeld, de Zegel- ahrde, en zoortgelijke‘ digen ,' die ‚Ouit höofde’'der Signarlr 5 ZUR erediet verkregen: nebbenbi eo e. Hij’verkieze dus virde Materia Medica niet meer dan veertig, of ten hoogften vijfiig Artikelen, waar mede''hij’ zekerlijk kan toekomen, en’ gebruike de Prasparäten wit dezelven tot NRERET ‘zoo verie diewerkzaam zijn. @ Ook wagte hij zig, om, zonder ee voordeelen, van leelijk riekende of leelijk'fmaakende Geneesmiddelen gebruik te maaken. ' d. Dat de Geneesmiddelen veilig moeten kunnen ge- geven worden, ofop zigzelven, ofin eene voorzich- tig bepaalde Gifte, en, ten aanzien van de wijze van gebruiken, verftaat zig) van zelf, De Nieswortel is zeer werkzaam , zeer krachtig; maar heeft- PEN . uiewerkingen. SPLOOCEeXV; Voor:Armen en Rijken houde hij dezelfde manier. Hij geve liever in ’c geheel geene Geneesmiddelen , of hijgeve goeden, ja de besten. Wanneer men de Ge- ‚neesmiddelen ter rechter tijd geeft; wanneer men de waare annwijzingen ter geneezing voor oogen houdt; Aa wan« 466 VOORSCHRIFTEN vAn wanneer men niets voorfchrijft, het welk misfchiert niet gebruikt wordt, zal het geen groot ng maaken, a. Deeze manier van handelen raade ik gen ER aan. Jjdele goedkoope Geneesmiddelen aan de Ar- men te.geyen, en duure aan de Rijken, is ongerijmd, wanneer het leven ’er van afhangt. En ik weet niet,: dat’ men ”’sMenfchen leven in een goedkoop en BBIR:| leven onderfcheiden kans b. Echter is het zeker, dat men, zoo. veel moge-, hjk, aan de goedkoope Geneesmiddelen den voor- rang moet geven, wanneer derzelver krachten'gelijk zijn c. De opgegevene omftandigheden doen. ongemeen. veel af. Inzonderheid ftrekt het te keer gaan-van eene Gal- of Rotkoorts, door in tijds gegevene Braakmid- delen en King ; en het fpoedig doen eindigen vam eene Zenuwkoorts, door vroege en krachtige Giften van Muskus, tot bevestiging van deezen regel. \ 6. CCCCKVI Nieuwe Geneesmiddelen ,„ die door geede, geloof- waardige Artfen worden aangeprezen, en welke. door waare Geneeskundige gronden niet opentlijk weder- fproken worden, beproeve men, bij gepaste gelegen- heden, op eene redelijke em onpartijdige wijze. a. Men zij niet te ftijffhoofdig tegen nieuw uitge- vondene middelen; men houde niet alles voor wind en dwaasheid; men blijve niet altijd bij zijnen ouden flenter,; men verheuge zig, wanneer de konst ver- rijkt wordt5:en men 2ij gaarne getuige van de werk- zaamheid van nieuwe uitvindingen. b. Ein« GENEESMIDDELEN.. 304 b. Eindelijk verwaardige men zig het nieuwe onder de voorengemelde mitfen te beproeven; doch niet uit voor -ingenomenheid, maar als een rechtfchapen Man. Helpt her, zoo heeft de konst gewonnen; helpt het niet, zoo zegge men: Transeans cum cae- seris. \ ec. Doch in deeze beproevingen gaa men ook met - omzichtigheid te werk; men lette pundtudelijk op al het geen daar bij behoort te worden in acht genemen; men ruime alles uit den weg, het welk aan het Ge neesmiddel, in het neemen der proeve, fchaden kan, zoo dat men het volkomen goed hebbe, dat men het volkomen op de voorgefchrevene manier geve, en dat de omftandigheden van den Zieken in alles dezelfde zijn, enz. d. Hij houde het midden tusfchen den blinden eer- biediger van het nieuwe, en den ftijfhoofdigen aan kleever van het oude. Veel te dikwils wordt het nieuwe gehaat, en wij fchamen ons om van ande» zen.nog te leeren. $. CCCCXVIL Men fchrijve voor uit de beste Apotheken, mits de Man kunde en braafheid tevens bezitte. a. In de beroemdfte Apotheken is meestal eene voortreffelijke oplage van waaren, en men vindt daar geene verouderde en krachtelooze dingen. Zulk een Apotheker heeft ook niet gaarne met winzieke beär» beiders te doen, b. Daarom behoorden zelfs in eene groote Stad niet veele Apotheken te zijn, Hier te Koppenhagen heb= ben wij ’er flechts zes, en bevinden ’er ons wel bij. 802 VOORSCHRIFTEN vän 6. CCccXVIm. Dit is vooral het geval,"wanneer het aankoomt op bereidingen, die veel vlijt en moeite vorderen, of veele kosten veroorzaaken; a. Wij hebben reeds van de Zwavelmelk met een woord gelproken. De Sublimaat kan een tweede voorbeeld opleveren. ER - b. Een goed Apotheker heeft ook doorgaans goede Bedienden, die Kunne 'konst verftaan, en die het zig tot eere rekenen, de Geneesmiddelen behoorlijk ge- reed te maaken. N SÄCtee XIX Niets ter wereld kan eenen waardigen Arts bewe- gen, om de Geneesmiddelen geheim te houden, on« der voorwendzel van derzelver verkeerde bereiding in de Apotheken, ze zelf gereed te maaken, en zig te gelijk als Arts en Apotheker voor te doen. Hij is zelfs aan te groote verantwoording, ja aan eenige ver- denking, onderworpen. De Practijk of de Apotheek moet ’er den van beiden bij lijden. a. Ik weet wel, dat op zommige plaatfen de ge- woonte medebrengt, om de Apotheken aan eenen öpenbaaren Geneesheer toe te vertrouwen, en dan moeten, zoo ik mij niet vergisfe, aldaar Meefters- knechts gehouden worden. Doch dit is een mis- bruik. } b. Om van de meenigvuldige redenen, die tegen deeze ongerijmde zamenvoeging kunnen worden inge- bragt, niet te gewagen, zal ik alleenlijk zeggen, dat het Publiek hier door niet volkomen beveiligd is; want GENEESMIDDELEN., 363 want‘ het is al eens nuttig,.dat de Arts den Apothe- ker, en de ee den As: nu en dan in de kaart kijkes)es: °c» Bij onsin Depenidrkenii is het Sole vera dat beide bedieningeh doon &&n en denzelfden perfoon worden waargenomen. Wanneer de Apotheker Doc- tor wordt, moet hij de Apotheek verlaaten, en wan- neer de Doctor Apotheker wordt, zoo is hem het pradifeeren niet meer geöorloofd. d. Zulke zoort van Artfen:geven hunne Zieken de Geneesmiddelen zelf, het welk, ten aanzien. van.ve- nerieke ongemakken, eenige verfchooning vinden kan, Echter‘laaten zij zig daar voor verfchrikkelijk betaa- len, en ik‘weet voorbeelden, dat zij voor eenige Kwikmiddelen tot weertig ‚Rijksdalers toe gerekend, en zig dus = waare bloedzuigers gedragen hebhen, "$ SCecxX. Dingen , die in het gemeene leyen verachtelijk zijn, geenen goeden reuk, fmaak of aanzien hebben, maa- ke hij, door de kunst, onkenbaar. a. Eenen jongen Arts, die nog. zijnen opgang maa- ken moet , houdt men, zulks, ten goede, maar, niet den Arts, die reeds naam gemaakt heeft; deeze moet zig boven huichelarij verheffen, en de zaak bij haa- ren waaren naam noemen, ')'» b. Ik heb reeds hier vooren Be dat men zulke verachtelijke dingen niet ligtelijk moet voorfchrijven, witgenomen, wanneer zij duidelijk worden aange- wezen. ‚ c. In.plaats van de vInchtige Zalve, ja zelfs nu en dan in plaats van de blaartrekkende Pleifers, benik, Bet „u Aa2q Zen 664 VOORSCHRIFTEN van zedert eenigen tijd, gewoon, mij vatı de 'gemeene groene Zeep te bedienen „en befpeure daar var zulk eene nuttigheid, dat ik niet kan nalaaten, van dit middel, in weerwil van deszelfs geringheid, ook bij welgefteide lieden gebruik te maaken, CH ICCCC RE Uitlandfche dingen, die uit vreemde Werelddeeler komen, laate men, zoo veel mogelijk, weg: want hoe duurder zij zijn, des te meer worden zij ver- valscht. a. Bij ongeluk zijn juist de middelen , die uit ver« re Landen komen, de werkzaamfte; maar daarom moet men niet alles, wat flechts vreemd is, vef« kiezen. b. De Muskus is ook dusdanig middel: doch wel- ke wij in ’t geheel niet misfen kunnen. c. Ten aanzien der vervalfchingen, houde men zig aan de kenteekenen, die door zekere Schrijvers zijn opgegeven. d. Het behoeft juist niet, dat een Geneesmiddel uik verren Lande kome; inlandfche middelen worden ook wel vervalscht, wanneer het, wegens den prijs, der moeite waardig is. $. ECCEXEN. . In de benamingen der Geneesmiddelen, naar de plaats, van waar zij komen, moet de Arts voor- zichtig zijn, en wanneer hij het niet met zeker- heid weet, fchrijve hij het beste, of optimum voor, . a. Het GENEESMIDDELEN. 36 > a. Het is een groote misflag, wanneer men de be» namingen verkeerd opgeeft. Nog altijd zegt men Bo- rax Venetus, Terebinthina Peneta, en dergelijke meer, hoe zeer deeze dingen niet meer van Yenetiön komen. | “ b. Het zekerfte is derhalven, dat men deeze naa- men weglaat, en daar voor Oprim. it de plaats ftelt, wanneer men het beste hebben wil. De Apotheker neemt dan de beste zoort, en het doet ’er niets toe, of hij het goed van Theben, Alexandriön , Venetien, Holland of Engeland gekregen heeft. g CccccKxXIll, Hij geve altijd, zoo veel het mogelijk is, den voor- rang aan enkelvouwdige middelen boven gepraepareer- de, en aan die beiden boven de zamengeftelde mid- ‘delen. | a. De enkelvouwdige middelen hebben dikwils meer kracht, dan de gepraepareerde, en van de zamenftel- lingen is meenigmaalen de kracht onbekend. b. Door de fchuld van zommige Apothekers, kan ook zomtijds een Praeparaat, en nog veel meer een zamengefteld middel, niet volkomen goed zijn. Ech- ter hebben wij ons in Koppenhagen daar over niet te beklagen. c. Wanneer men de goedheid van het middel onder- zoeken wil, zoo is zulks, bij zamengefelde midde- len, en zelfs reeds bij gepraepareerde, niet meer mo- gelijk. d. Ook hier is de eenvouwdigheid zeer dien- ftig; want het is niet te verwagten, dat men van twee, dikwils gelijkzoortige, zamengevoegde midde- | Aas5 len, #66 VOÖORSCHRIFTEN van len, zal beflisfen, of zij krachteloos, of vervalscht zijn. . 1593 ] \ A Sccexxiv.. ‚ De naamen, welken het middel, naar de verfehil- ende Geneeskundige ftelzels, en in de onderfcheiden Apothekers - boeken,, .draagt, .moeten aan den Arts bekend zijn, op dar, ‚hij ‚niet &&n en het zelfde onder verfchillende naamen ter neder.ftelle, ofin de eweh gen, onwetend, nadeel.te weeg brenge. Hier van is hier boven wijdloopig gehandeld, en wij hebben daar wan-het voorbeeld ‚yan den Tartarus Antimonialis bilgebragt. $. CCCCKKXV.. Voornamelijk moet hij weten, welke Geneesmid- delen ir zijn Land, volgens het aldaar geldende Apo- thekers - boek,,.als Winkel-middelen bekend zijn, Op dat hij niet ietwes voorfehrijve,, het ‚welk aldaar niet te bekomen is.“ ...., el ererı age Hij moet ook niet onkundig zijn, in welk jaarge- Hijde de verfche Kruiden, ARTE enz. te bekomen zijn. S CCCCXXVIL.- " Hij fchrijve' geene. Cizroenen.'voot , wanneer dezel- ve, zoo als in.den winter Gikwierf het geval is, bo« ven maaten duur zijn. '$ CCCCKKVIHL. .GENEESMIDDELENY 56 KIECCCAXVIM. «HHij maake zig bekend met der dikte::en ifpecifitke zwaarte van elk middel, het welk hij;gebruiken wii, om ‚grove Br ge rm fo ib „NilemeW] 1:4 ' Li fi 2e0til s cacexxıx. a“ sutatense 9b e A NE t 97 ® } Hij Teens ylifig eene oe Materia Medica} terwijl hij nog een jong Doctor is; en om geenen nutteloozen Brett te verrichten, houde hij zig alleen- liik bezig met de „Artikelen , weinen hi, in Kal Prac- ak noodig hesft, I i et ’ 4 VAN HET SCHRIJVEN VAN RECEPTEN IN HET BIIJZONDER, &.CCECXXX Eingetik komen wij.tot de bijzondere Recepten, en volgen daar in geheel en al:ons nieuw ftelzel. Men zie hier. vooren $. LXVII. tot $ CXXXIV. Na dat ik een nieuw ftelzel ontworpen heb, zoude het niet gevoeglijk zijn, wanneer ik een ander ten grondflag leggen wilde. Men herinnere zig, dat ik daar in de bereiding, en, vervolgens de hoeveelheid, en het gebruik , tot gronden van verdeeling gelegd hebbe. Daar.door zal düs'veel wijdloopigheid worden uitse* ipaard. AT g. CCCCXXAXL 68 VOORSCHRIFTEN van $. CCCCXXXL. Dienvolgende neemen wij in de eerfte plaats de Mengzels, ( Mifcelae). - Namelijk, die clasfe van Geneesmiddelen, welke meer dan een Ingredient bevatten, waar van niets bij de bereiding overig blijft, en waar toe geene bijzon- dere warmte vereischt wordt. Men zie $. LAK, LXX. en LXXI, $. CCCCXXXIL Ten aanzien van deeze eerfte clasfe maaken wij een begin met het eerfte onderdeel, de Yhoeibaarheden of Vochten, ( Liquores). Die, namelijk, de dikte van Water, ten hoogften van eene Syroop, hebben. Men zie $. LXXII. en LXXIV, $. CCCCXXXIILL Hier van neemen wij wederom de eerfße Afdee fing, namelijk, de Geneeskundige zoorten. Men zie $. LXXV. en LXXVI. or “ Die, namelijk, tot inwendig, en dus tet Genees- kundig gebruik beftemd zijn. Daar toe behooren de Droppelen, de Drankjens, de Julapia, de Mengzels , de Olie-melken; en wel zulke Formulieren, die het meest in gebruik zijn. $. CCCCXKXKXIV. Dus beginnen wij het erst met de Droppelen. TWIN. "GENEESMIDDELEN. 369 L “ TWINTIGSTE AFDEELING“ Van de Dean en Gun, „ Mixtura ERemRRI: $. ge Ei . zijn een, tot. inwendig gebruik beftemd, z«- mengeßeld Vocht , ‚het ‚welk gemeenlijk, van ‚een paar Drachma’ s.tot.een- paar Oncen wordt voorgefehreven, en, dewijl ’er verfcheiden Gifte. voor Rauden) ins droppelsgewijze wordt afgeteld. Zij verfchillen van een Drankjen daar u dat zij meermaalen ingenomen worden. — Van een Mengzel , dat zij in kleine Aoeveelheden worden voorgefchreven; nooit Poeders in zig bevatten, den meeften tijd geest- zijk zijn, en alleen, wanneer zij.meer dan &&ne Gifie uitmaaken, in de gedaante van Droppels worden .af« geteld. — Van een Julapium en van.eene Olie- melk onderfcheiden zij zig alleenlijk daar in, dat ze bij Droppels gegeven worden. — Van Yochten tot plaat= felijk gebruik, die daar aan anderziuts volkomen ge= lijk zijn, dat zij tot inwendig gebruik beftemd wor« den. GFEeTcttxXRXVE De voornaame of of Bafis moet van zulken aart zijn, dat zij eerltelijk in Aleine Giften werkzaam isy ten 2% VOORSCHRIFTEN: va ten tweeden, dat zij of uit haar zelven reeds vloei= baar is, ‘of ligtelijk-wederom vloeibaar- gemaakt kan worden; en ten derden, dat door het geen men ’er telkens; | bijyoggt 5ı. of waar: mede: hetiwordr/ ingeno= men, geene fcheiding veroorzaakt worde. Waar bij nog ten vierden koomt, dat zij SEnipemuaten, een in- druk op de Honerimäske, wsinggpsQ sh ar a. Wanneer dit Iaatfte'geen‘plaats heeft; wanneer zij geenen bijzonderen fmaak of reuk hebben; en wanneer zij aan ‚Water. of, 2 volkomen gelijk zijn, z00 heeft ‘het’ Publiek” er geen vertrou- wen op. -"4.:Däsrom is'de: Ejlentia‘ Stibei Höshamii, ch in-de‘ gewoonlijke Giften van twintig tot vijf en Bdih: 283) of ten hoogfien van derrig‘ Dröppelen, "Cin Ber kers Giften veiwektzi "bräaking, >J’in # gemeen aan het Publiek zoo verd a wanlieer ’'er niet een ‚Sy koop"bijgevocgd woraett. 199 mev ms vi eV IK Zegge !'de bifvöegzels ideen gene feheiding bewerken... Want "dan eens wordt een 'Wäter,‘ dan eens"Brandewijn) an dens eehe. -Effentie, dan eens een Roet-geniaukt"Zunr, enz. vereischt. ng Zij moet. ook werkzaamheid hebben, zoo dat men ? er zig-eene' geneeskracht van'belööven kan, ten zij men ze enkel, Kur ‚een "Sea geval, ‚pro for- ma en R De oWw Lnited " CCCCXXXVIL Daar toe behooren voornamelijik 1°.) allerleie krachtige Tinötnuren en Ejfentien. 2°.) Zoortgelijke Spiritus 3°.) Elixirss 4°.) Vheibaare Balfamen. 5°.) Extraöten, tot de dikte van Honig uitgedampt, 6.) Ge- „GENEBSMIDDELEN., 51 6°.) :Gedeflilleerde, Oliöns 7°. ) ‚Zoutachtige Genen 4 en.eindelijk 8°.) andere Floeibaarheden. a. De Tintuuren en Effentiön,, ‚die, door, het, bir woegzel geene fchifting, ondergaan,, en reed. eene dik- te hebben ,\ die,yogr, Droppels gelchikt, is, zijn.de ei genaartige Bafes voor. :.Droppelen.., Ook, kunnen. EN tot. bijkomende, Bafess ; ‚Hulpmjddelen , enZu, dienen» Echter wagte; men.zig ‚voor, ,zekere, 7; induuren, „‚die ‚eene onnatuurlijke ;bereiding,, ‚gehad., hebben,, gie, da- delijk. fchiften „„enybij .dat alles zeet. weinig, Ach geneeskrachtenbezitten.. Zoodanigen; zijn, de Zindu- ae, Antimonii s: en..inzonderheid: de, Tindtura, Antime- nii nigra van MODEL, en misfchien ook die van THEDEN. ‚ OQok,;herionere,men. zig, ten aanzien der Tinetura Rhei,saguofa., dat .zij.. eeng ‚merkelijkg hag- ‚veelheid Loogzeut bezitte, .en.daan „door. ‚wel ‚rote „geneeskrachten. ‚hebbe,,: doch aan den ‚anderen. kant ‚geyaarlijk, en-niet-voor alle. bijvoegzelen gefchikr.; zü. ‚De met Wijn bereide Tin&uur van. Rhabarber verdraagt „iets meerder.; Zoo,.is ook de Tinöura ‚falina een Z00- ‚danig, middel ,.rijkelijk ‚van. Loogzout voorzien. Van „de 7 Tin&ura ‚Suceini. ‚kan. men. ‚niet; veele. geneeskrach- ten ver wagten. De Tineturae Mar tis mogten of alleen ‚gegeven, WOsgenzn, of, zijn: zeer, ongerijmd, en ver- dienen ‚over, ‚'t algemeen geenen ‚lof._ De Tinbura ;Papaveris , \en, ‚de Tinäura Rofar um - der Engel- Sehen, gelijk, mede' ‚hunne. Tinäura Martis, bevat- .tenveen Mineraal- -24ur, Waarom. zij zeer prikkelen- de zijn, „„ De ‚gezamentlijke. Affentien en Tin&uuren, die met Brandewijn ‚bexeid, worden, verdragen geene._wa- terachtige bijvoegzelen; doch de Tinätuuren, met /’s- ser oE Wijn ‚bereid, ‚verdragen -zulks wel. A u «18 dns VOORSCHRIFTEN van *"b. De Spiritus, die in de Geneeskunde gebruikelije zijn, zijn zuure, Inogzoutige „ met onzijdige ZIUNiE bereid, verzöete, en andere. €. De zuure Spiritus, als Spiritus Pitrioh, RE ris, falis, aceti, tariari, als mede de Mixtura fim- plex reötificata, verdragen niet de zulken, die Hen doen fchiften; als de Loogzoutigen, waar mede zi 00k, meer of mir, opbruisfehen: ‘Het best doet er ook, wanneer men ze erikel geeft, en ten hoog- ften met Water, Brandewijn, of inet eenig zo. ge= maakt Zuur. Echter kunnen enkel fpecerifachtige' eh "bittere Effentiön en Tindtuuren daar mede ge 7 Wörden. | .d. De hogzoutachtige Spiri itus zijn in ’t geheel niet ‚met bijvoegzels van zuyre dingen gediend, als waar ‚door zij, meer-of min, opbruisfchen, en in een öl- "zijdig Zout ontaarten. Anders is het Zoog3out Zeer 'gefchikt, om de dikke zelfltandigheden weder op te losfen. Het vluchtig Loogzout laat' zig gemakkelijk "met aetherifche Oliön zamenpaären; Men kan dadr van veel werkzaamheid verwagten, het welk ook vati Yitriöol-zuuren, hoe wel in eenen anderen = Be- 'zegd kan worden. e. De gewoone onzijdige Aa welken men in "Droppels gebruiken kan, is de Spirizus Minderert, of Ammoniakzout-azijn. Dan, dewijl dezelve bij "halve oncen voor eene Gifte wordt voorgelchreven, z00 doet men best, om dien in Drankjens of Meng- zels te geven. N f. De zoet gemaakte Zuuren zijn des tk ineer voor- nämentlijk gefchikt, om in zamengeßelde Droppelen gegeven te worden, dewijl zij alle ver&enigingen vei- üragen kunnen, als mede een aangenaamen fmaak en veuk; 'GENEESMIDDELEN. ’ 373 reuk,' en eene niet geringe werkzaamheid, "hebben. In °t bijzonder geldt dit van het Ziguor anodymis , mits het wel bereid is. Dit is het beste bijvoegzel in Droppelen, het welk te bedenken is, hoe zeer het nietonder de goedkoope Geneesmiddelen behoott, en de Droppelen door liefhebbers van fterken drank, al zijn ze zelfs niet met zeer wel fmaakende Genessmid- delen zamen gevoegd, even als de Brandewijn, met graagte worden ingezwolgen. Dit is een wenk voor Seheeps -Chirurgijns, om alle Geneesmiddelen , zoo veel mogelijk, in de gedaante van Droppelen te oc= ven, dewijl zij het Scheepsvolk daar door oneindig aan zig verplichten: - g. Het Liquor nervinus, of de oplosfing van Kam= pher in Liquor anodynus, als een uitneemend krach- tig Geneösmiddel, en eenigermaaten een fpecifiek mid= del in opftijgingen, zoude ook: in Zamengefßelde Drops ‚pelen kunnen gegeven worden, wanneer' de Kampher niet wierd nedergeploft, gelijk vooral met wäterach- tige bijvoegzelen het geval is: h. De Spiritus falis dulcis is wel bij veele Genees- heeren „ uit hoofde van het’ daar in heerfchend zuur, niet weinig verdacht; doch dat dit heerfchend zuur niet bijtende is, toont het-fleeds veilig gebruik, "het -welk ik daar van gezien heb.- Derhalven is deeze tot Droppelen zeer gefchikte Spiritus alleen voor die din- -gen in acht te’ neemen, die /oogzoutig zijn. Ook moet ’er weinig op worden toegedronken. i. De Spiritus nitri duleis daatentegen wordt fchie- dijk een weinig zuur, en dit zuur is bijtende, “ku De Naphta wordt doorgaans alleen in eenyomw- «dige Recepten voorgefchreven, en is ongefchikt voor "Droppelen, dewijl zij ligtelijk vervliegt. h Bb I: De 974 VOORSCHRIFTEN van ]. De overige Spiritus zijn zeer goed, wanneer men flechts op derzelver ‚middelen van. ontbinding ‚let. 