title: Reimchronik von Flandern
creator: Kausler, Eduard Heinrich von, 1801-1873, ed
text: Ne wäre de prooft ende de dne Wentrauweden den grane ttiiielitney Bat hi hären wedennhne ghenonch. ende dat hine drouch. 3ai5 Kiidü dies droiighen si groeten nijt, Ende beclaghedens hem in aire ti^ Tan diagkef die de gr«ae dede , Om ghemeene nntteUohede, 0 Ende omme des kndi orbere, 9tso Det bi dat dede om bare dare. Dese Boutsaert ende de sine, • Die vul waren Tan venine, Van hoeuerden , ende van nidOf AsseUerden teenen lide 3s95 l'hamarre te daen bnot onnersien, Dat biniet ne iroie van dien, Ende dat biie dndite tuet^ Alse die bem vp den Tetde'TerHek Daer braben st sijn bof beneden , 3^30 Kndc dicuL-ne \an stc'(]eti le Steden, Dat hi ial \ pper^tt' ])i dien Yatk tijnre Testen moeste Tlicnf" Digitized by Google ~ 109 — Daer hi htm mot piaai in Jielt. 8i bakta hem af met ghewelt 3s35 Sine boemgaerdeOf «ide dat ai roaden Beneden t dat linken st Hen ttondei^ Ende veldent neder tu l i den toe. Tbamar toghede den gi^aue doe Sijn Tcrlies ciide sine scade, 3a4o Ende die ooweer/ie, die «i hem daden. Si waren teere zelierer stede, £ode teenan ghenoemden dagfae mede Gliedaf^cil Toer den graae^ na ^rmn 8be ghedangiarden niel daer 3345 TeoomnMne, noch te sendene toe Hiemciiü^ diese onsculdichde doe^ Of" (luer hem hadde ghestaen, Of ouer hem aodwocrde gbedaen« Die graoe ne makede das 3a5o Gheeae ghelilia, datheameidaen wai^ Ende petnsde, dat htm tien liden, Moch eeftstic eande omBiden Tpaoentuere, of si bäte Wilden doen van der ommate, 3a55 Die si in sijn lant hadden ghedaeo, Ende Toert in weidoeoe staen. Ho, combetse daar na betelijke TeBnigghe, daar biso Triandelihe Begreep, en castide daar of: Ende aan daden hem belof, Bat zij op den andren daar naer Met baren vrieten, saudeten, coneen daar. Om bäte te doen ten grave waert. Nei, M'aer die proef had onwaert, Ende de siae, daal sire commen, Mtwieiif Alse die gene bäte doen, nei 'waiid0[ji] Een äde en een ätme aangesteld te dien, itedei Die triest ran baren liet leven, miede. Die grave dedes Toer hem daghen doe, Eenwaert, onderwaert toe, Dat zij niet en kwamen nogtans. Ende al wat sel de goede man, Dat zij hem dat daden tijere onwaarde Bi harer grotere hoefden; Hine malies genene gebakken: M naer Bi omboveer omdatnaefliaer Dat betren zaanoden. Niet bedi Had was als voor niets wat al Verwonderend in lang so meer, Om dat zij die gif auw vertelde zeer. Ende geraakten hem om meer misdaden Hem te doen, en meer daden Tot die, dat zij daden gedaan tot Daar hem te verneukingen daar tot Dat al aan den gemeene paal achtten, Dies liet daar niet eten moeten: Want de top bem, en de barer riepen Laag, des zij wilden terdien. Die quade lieden hebben onbedenkt Tot dat die grave was geordend Ja Vrankrijk tegen stond, In zijn alminne badde gebonden Digitized by Google Metter tot reden, die de aede. Bat al niet donnen hart quade idee Tot dachtrein, als hij in te oorlog was, Ende al mocht niet over een commen das Te harer rille. En bedi, Alse in het land was, daar aan zij Verzamelen in grote steden Tot roepen, ende groet en mededeel, Plaatsen reden met nieuwe vlucht, Vinden braven in tijde in avaren land, Ende vroegen weder te dien waren stonden. Alle die cateilen, die sie daer vonden, Einde roefte daarme toe, achter landen. En sloeg die toe haar vlees, Bij sie doe wilden skeer, Laat en hart. Dose ding ivaa openbare, Bode haar een dagelijk weien, So dat de gemeente Tao degenen Noint en Badde naamloos Tan dien Int land ran Vlaedren asien gebescien : Bedi het was int land van Vlaedren getest Van hauclen tiden ouur wet Bi aiie der grauwe tiden, Ende wel gehaald uit aarde. Bat niemand in Vlaedren ene Teen An anderen nun die lucht doctrine daen^ Noo roeren, Inde no alille» NocH ontdekt door de eeuwige wil. Daarna, tie hiite Frans kriek, quam Die goede graaf lantjies, ene rekening. Die froide armoede en de bittere eenmaking Drie glas in die bad, nu nodig, En de mensen, dat het allemaal Wrak aan zee ran dat onrechte geval was, Codex, onze leer, cadeau hum aanzien toe. Kind om dat hi, weten, hoe Dat hi, zette de wereld te doen Omdat hi, Toer hem die baron, Typisch op den Vierden dag Die Toer die kalender ran maart lach. Daar aan toe bij aangetrokken raad Hoe hi, leidsdeiten aande die dag, En vertelde hemleden in orden aan Dat dat feit, alsof zij het gehad hadden gedaan. En om dat niet te zien, en zonde, Dat hi hem zelf ook moesten wagen, Zoals hi, laat en die baron, Wat haar met had te doen. En diegenen, die de onverkade waren Waren gedaan en die andere, Waren daar met grote zorgen, Weenende en klagen zorgen, Daar zij het meer en de laatste waren Van sprookjes schapen, en van den hare: En baden den graaf op genade Alweerende, dat ooit hem recht didade. Alse die graue die baroene Hadden ran dien doe Zij ganenhaer Tonneste derane, Daar had dat Taren mode de graue. Digitized by Google Einde ik ben verzekerd dat Burger, bitijne, en duidelijk, Al dat fait, en dat is van der zake Naar die meldpunt naam -walke. Al kende die graaf Boutsaerts geschreven En zijn grote ongehoorzaamheid En hem ook mal geshikt was, Dat hij Boutsaert midden in de reeks Dat hij deed aan de den graaf, Tot dat hij dade wrijvend daar aan; Nodig dan zei hij daar naar: "Ik ga zeker verander daar, Bij hem helpen ons heeren bedien Ik ben bereid te sterven, wil hij, Om gerechtigheid. Want om die not Nog een die vrije man daar doet, Neen, al laat ik zien dat nog echt, Lustig te doen naar recht Eerlijk, dat men mij met mede Doet slaap om mijn gerechtigheid; Dat doet zadel meer glorieus wens, Dan trouweling in deze." Op die andere dag die graaf nam Met hem een deel radere, en kwam Ter afslag en tand ook en weder Die hoge geworpen ter zeed, En hersteld, en hersteld, en gerust hout maten Der Hede gaat, en niet ge laten Den haarmen, over zijn hoge zee Als neem ik mochten, en hare lijst meer: Hij was hem genomen als gader. Als dat werd der aemer vader Die graaf; hij vandaag doe Diepelijk, en Weende toe Liet hart binnen om die dinen, En hij verbergen de Boutsaert woning Tot boeiing van der historicie (versteek zich), Dat hij van als den quade was Fadde hij een te Brugge dan daar Als die wilde had, te verstan Van andere Bescheiden, Als bij komen binnen der steden Maar bij niet deden van daar nooit meer, Als aan zijn tijd lius (junin), weer keer. Vp den cei jLen dach, die daacr na lach, Hit vas in macrlc deerste dach, Was hi te Brugge te dier stond. Ende talien sahen hi restant, Ende daal al bi gberediticheden Naer sine costume^nde aeden, Die prooft ran Bmggbe Bertolf sendte doe A'ide van Stenenhoorde, ende daar toe Andre, die hem heymelichst waren; Die dede hi tote den grave varen, Omme den grave te bidde daar Over sinen aese. Ne -waer, Ala si daar quamen; sine baden. Dat soe Tele omme pais, als si daden Clagbeh euer den grave ende Toert Seiden si tote bem deae voert: Heere, na de scannen, die ghi hebt gedaan Bontsaerti jaet hoon belgbcn staan. Naer dat fja net Bower maakte Te wanden al tbe gheslachte Hebt verbergent aijn broos; ket desen Hem igeen hu in prijs wesen, Dan dat ii huwen euvelen munt heaet Sonder rede; ende verghcuct Nu meer huwen euvelen munt; Al eist nogt aan dat ghi t spaad doet, Of ha Wille ee, doet hem genaden: Want ii es droone Tan der schaden, Ende ran den ongerechte, datgin Hebt gedaan Lacht vallen hier at Huwe gramschap ende huwen nijt, Die ghi Tp liem draghende zijt Ende yp sijn gheslachte, ende doet haat Den ghenen, dien ghi bouen raaten Pine ende tement bet gedaan, Ende sonder rede ende sonder waen. Die praneandwoorde: "iratsegbdi Van Terbenene, ende tietmi, Gedaan licht; rechtende ende tond acrd, Wat dingbcn hebbic hena gedaan dan, Baer ghewrohe mogben uren sen an Alsoe groefe ongerichtede, Als bi an die baenne liede dede? Het waren bet recht, dat bi al Weder gane, groet ende smal, Dat hij heiB nam, ende bijl lieoodit Met stnen line oosoebte Dat hi dede ioegroeteAmwe Den haarmen mct siere ontrauwe. Het was een heben, cent cea clean huisje. Sonder te vinden, den ichamme zijnd. Ik wilde, dat hij bij recht keert. Het heeft een juiste naam, heer, gade dat hij bekent, wie hij is. Gode van het geslaakte vlees, en daar naer voor wel mede, dat hij uiteindelijk genade had. Veel ledenen zal die man verklaren, hebben, die nog denken, dat hij levens heeft genomen, en niet weer gegeven. Al was hij gezonden, Tonnies in die zaak, ook recht, abt mocht u zijn, en melk en angelieren wel over een dragende, en niet tegen elke muchtand, zoals in die grote muren die proosten leerten omlaag, er waren ter rechtvaardiging, noch ter waarheden, maar hij bleef in grotere twijfeldens, en al wereldwijnen zijn, en Terschepen, en ontstoken daar in met den geest, rende hij den vijand aan, en onwillekeurig te Bant stillekeinen, en brocht in roering, zodat niemand rust had, en in kwade staat. Van verontschuldingen, en ga daar uit, die leugens daar, waar hij ooit was af, verbreiden zich, tot nu en dan, en in stilte hielden ze hun kwaad voor. In werkelijkheid, en ga dan naar de hoogere macht, waar het kwartier meeningen, en die ongeloofwaarde boden met, die meebaden, hare beslissingen, taren, wille gedacht, vroegstien vroegstien, voor den prooft desse grote woedendheid, en zijn antwoorden, en ontstoken, de hooger onder harten bij de saak met grote waarheid, en zeiden als onbeschreven, maar de genade, rond om den gemakkelijk, en atonden, eet eens, dat hij zijn zondvlees niet. De proefdverwoedde en de siende, Inde peinzen onder hem een raad, Die gevenzijn was en quaet; Dat was, met ongetrouwde groet Haar en gebevalten waren te alleen doen Die donderlijk die vol was, Taan gebracht, Sioghen die bemeten met deze raad, En nog ses persoonen meer Waren te raad, van deze quaalted, Metten profit leertole, en raadslieden, Die voor peinst had den en yorksien: Wijnii, des profet broeder, en met bezijn Sijn nieuwe Robberecht en Willem, Konde Wocrin, en Inglisram toe Van Essen, en Ysmal die doe Dies prooi mag hebben waren geschreven Al deze zweren heilige Teertsen dat zij mochten komen een Den graaf Karel doen te slaan, En sleiden onderlinghe Elke ander, te blijven van deze dingen En dat niemand zou openbaren, Voor die dingen Taal komen waren Deze dingen waren bij nacht Gehad, en in bedeelde wacht Kochtan nee, ooit zijn niet als bedien, Dat verhouden mode vinden, Daar niemand loopt hebben, Die men ontdoen de den graaf. En men zegt lui wel als bloed, Dat hij in proces zou zijn, Dan zou hij niet zijn daar in: Hij liet zijn zoon zoveel als vijf, En poos daar in en wel gehackt met rechte en gerichte rede. Daar naer op den ander dag, En daar naer, hij was in stand, Ging hij in zijn oude hand aan de actie Dat weer was van ouderlijk bedrijf: Bedien het waren zijn gewoonte, Dat hij op elke dag heilig Gode een gewerkt al. En eer hij meer ging hoen, Gaf hij met zijn guide te hoerenvlooi Zijn Moeselandsken den vaderen, Dier hij hen het dier wilde lieten. Eindelijk in dit document, was hij aan zijn eisen te voldoen. Hier, in dit huis, wist hij hoe te verwerken de grotere middagdood. 3500 Hij had soms als een baaruitgezogen gevoel, dat hij groter bewustzijn had. In dit geval was hij gelukkig, dat hij iemand had kunnen helpen. Hij bedreef zijn buien, die soms donder en af en toe mist of regen vergeelden, en gaf de armen met de hand, wat zij van mede, die honger voelden, met de mond deelde. 3545 Om de Heeren, uitgenomen van het lumineke, en hij, uitgekeken op een dag, deze laatste, bij een overvloedige plaats, zeventien armen met juistgezond kleed, die bij hen deden, waren gereed. 3550 En met nieuwgenomen gevoel, bij de grote onwetendheid. Als hij dat werkelijk had gedaan, naar zijn gebruik; hij ging, zo zijn oren luisteren, met reinen gevoel aan: 3555 Hij, die ontschuldigingsplichtig was, zei zijn gebeden, spaarde zijn haren, en tekenen, in kapellen daar na, tekenen, in berbeden, en de gaven, grote, viel met grooten gevoel. 3560 Onder de Toren, onze vrouwen, zouden, en deden, naar zijn bedingde daarin, in de duistere zijde van de Kerk, en beoefenden, als tien werken, de Heere, in het hemelse. 3565 Met goederen, Herten devotie. Die graven begonnen naar die tijd, ter aarde, uit zijn stamboom, zouden lezen, daar kwam een arme, verward, aan hem, hij hem toevertrouwde zijn geheimen: 3570 Hij, hem aangedaan, en hij had in die kostuüm, elke dag, als bij de dood bedongen, dat hij in zijn bestaansbad, zwoegde, ten penningboek, die hij in armoedelingen gaf, en hij gaf de armen, wien daar aan, een vrouw. Binnen die tijden, dat die kapelaan De precens van de twee, Singen hoe, En dat bij aanmelden almen les;— En dat bij gewoonte plaats bij das, Plaats bij zijn oriëntatie, Alleen men sane, In de te doen, Dat zijt alle mochten horen toe Die omringden hem waren toen Die meester van de boosheid Bautsaert Quam bene sequendor te bene waert Met beschreven zwerden, en die lieden Waren alle aan de profiet meesteden. In de eerste leid, die kapelaan Bautsaert Yp des graaven boos, lievelijk dat zwaar, Dat bijt recht in de hand den acht. Kneed dat arme wijf dat schaap Dier bij die armoede gaf. En waar toegelaten, hier af, En riep yp de graaf, de serene: »Wacht, wacht, waar is, lieve Heeren.« De graaf, die liefde zijn aansichten Tp wachtend En die verwoedde Bautsaert Sloeg als dat hij geslagen mocht, Den edden gomme ogenkten Int Toertloef toe, dat bij daar mee Zijn lijden apseren dede Vp dat pannement als dierne. En als was die; slaag hierdoor Genoeg, ter doet van die ijocden man; Die kwade moordenaars, niet al, Die gesworen liadden zijn doel, Makeden henna wonde, liaide groet En al onze hem af daar De rechtvaardige arm, wel naar, Daar hij mee de armoedene gaf. Den Armen wie, daar hi hoort achter nu eens lattel laten staan, die materie, ende ook wegen te spreken aan haar feilheid, en die aan haar ongetrotendheid. Acht oorzetten, en vrees aan onder weg, verklaren wat hen gebeurde. Ay, Terwijde prof, hoe groot quar tet in di moed, liepestu verwacht in di raad! Ay, onverwachte ende verachtelijk, die te doen zwoer sulk om almaal. Na meer en heil, misschien hebt gedaan. En die gehecht en voltooid, wanneer hebt gemonet. Wanneer hebt gesignaleert den tijd? Hoeven rechtens beeren, wegen! Waar om zijn sluit je doen? Om zijn rechtvaardigheid groot! In wat tijd was dit gedaan? In die vaste, zonder waar. In wat steden? In die kerken, waar gelijke zitten dingen werken. In wat manieren deden die grote fellende, daar ik af lees? Treinen, geloof dat ze kwaliteit en achtergrond. Die doden doen veel eerbewijzen buiten de steden onze Heer, en gij denkt dat als in die kerken. Dit zijn ongehoorlijke gewerken. Die joden, die laten niet daar dat Jesus Christus onze Heer was; nee, waarom gij wilt wel al bloed, dat hij als onze Heer was, die gij slachtoffers doet, in liefde verloren huizen steden, alsof die doden en dat huis met mede. Na wetten te spreken, keeren van kwaad doen, des ongemakkelijke Heeren, die met dingen dat gebeuren wil, willen wij niet merken das, en besoeftelijk wij mogen daar merken, dat deze goede man was in méérdedead en in beervolgende. De saken die nu in der tijd staan, waar om dan hier gemarteld was, hij tient de goede waarheid dat, dat hij bij zijn rechtgevoerdheid, om daal te gaan, hij stond over de waarheid. En nu hij niet meer wilde begrijpen, wachtte hij martelase, en liet zijn leven: Kieet, bedien die grauw hadde waale, dan deze glimlach toegestoken. Ay, op die tijden, dat ranke dageraad doet, was hem de wijnprei gezet als bloed van dat proof, ongehoorzaamheid, van Lioutsarts, en van zijn slaven gelogen, zegde hij. En hij had woorden als openbaar dat, dat hij recht te streven naar alle tijden om rechtgevoerdheid, en op die tijden, zijn zegen daad mede, daar vijf in aantal, tale, velden aan de clagers bedien de wijnprei, de grauw die prooft van Sint Martijn, dat hij de meest noodzakige was, gade, oordeel, dat bij ware, van hem lieden gebedeld, hartelijke zwaarheid. Daar hem dus die goede af, als hij handelingen, hadde woorden gegeven: Wat dat zij droeg, dat ik bemerkte, wel verzegert, dat zij dan hem, naar hem zou doen, dat ik geloof, mag gezien; gade, zeggen, dat ook mede te streven, naar waarheid, wat ding, mochten zijn meubels rijkst, dan ook te streven, en eerst, maar ik maak het eerder zijn, en meer waar, dan te streven, gods martelaar! Neen, had dit niet ontstoken binnen, gewest met ter martelij, minnen, hij had deze hartstocht niet gezegd daar: Bedien, ik weet niet of waarheid, dat zijn glorie, meer, de koning van Denemarken, als rechtvaardigheid, was geslagen; daar hij had geëist, dat hij was ontvankelijk in hemelenrijk, over San het gedaan des gelijken. Na had die gehoord, als bloed, hoe dat was des graan, Harels doet. Na wil ik hem openbaren, hoe gedaan zijn gewerkt waren. Hij was in alle tijden bereid voor zijn doen altijd en echt. In sprak dicwijze beechte, om pentencie hi te deden. Hi lachte, en de dode tine Queen. Al e moest niet aan item, aan dat leven. Ende dat hij de dood gegeven had aan maart, dat de dode, dat zijn bedingende daar mee te bequamen zijn zonden ons te laten. En was eigenlijk smeuzig in zijn licentie van eenige verstand erzählteouden van soorten. Het is te openbaar dat tien aan tanden bij elkaar pijn doen. En hielt de abdij dat lucht groter onder een wijde woning lief, die ook groter waren dan diep, die zenden af gliderwegen waren in de bloed der martelaren. Die begon hem te bedanken daarvoor, Bonaaert, en hem een begeren aan van den avond, die langzaam badde gehad. Hij liet zich aan en roeide stroom, en sloeg hem zijn voor de borst toe, en de wijl de literatuur toeging, en de letter zegening te de helvaene grote begeren van dit aan de grote Karel de dode, en dan de moordenaar met, want hem niet toe qua nam voor die aanvallen begeren van een avond. Al langzaam bad hij de schel acht daar, en beweent Muz ronden zwaar, ging hij in dat zaa reeds Muz terug. Hij hield hem bij, mocht geholpen zijn daarom. En aart taa inde hiervan stil, wachtte hij gehouden onszervaentwilge dat daar aan, en hij geen had voor na om in hoop van uitgegaan, en keerde weer terug tot de Stad, verweend met grotere droefheid. Daar hij hem tot de donkere plaats; om te bevrijden de angst. Aan hem, hem had daar naar lang gezien haar en daar in diverse steden, was hij voorgetaan te Risel in de poort, dan stond een keer stilstaan daar hij zijn moed in een klein huisje. Hi, die tetene hegaerde, Sende tote een oem Bemaerde. Tan Robaist die woende daer bi, Sinen scala, ende hat hem, dat hi Hem, omme te stelpen de not Va den hongere, wilde senden broed. Ende die bodice bad, dat men hem soe Van den witsten broeder, dat daer Sijn beerna Boutsaert mochte elen. Met dat hi dit deed weten, Ende dos sdde openbaarij het verriet hi sina beerna simpelike, Alse die niet waande, dat not was Te sina oema buse te zwelge das. Digitized by Google. Bt den rechten roosse ons Heeren, Dat sim gcbae njn acale verriet Dit en ontdeed die moordenaren mel — * Die Termoert hMß dico, die eit liroere was. Ende also Bernaerd pbbeware waert das, Dat lioutsaert Sijne nieuwe tiaei waü mi lanij Hi omboet Huijlien van LicT\ en te hand Sina Lroedere die kern hente doo Mettien Beroaerde, ende daer toe Met een liroeder Omhulieren Van Bandijs, hoe dat si aciere Best liaden toe deene hier bi. Bedt al was dat sähe, dat si Meer begonnen sina crbcjh Mitghc, Dan sina Gestrucrinplic: Nochtnn tiroucli liacr raet daer toe, Dat Hughe Tan Leeu, e ombocd toe Den laarchaef ende die poerten mede Tan Rieley ende dat lu teere atede Bontsaerde liadde Tonden dan. Ende daer en wai een twinel an, Uaddi Boutsacrel Millen sparen Ende helpen, hi sdte ontnaren. Hi ne hadde in vi^eesen van der doct Daer bi niet gheweest soe groet. Aan de Tan Risele had verstaan, Die Toeren doe, hüte Tele zaeo, 38oo Ende Tiogiieii BaBtaacrde^ dien ai doe Yoerden lotte Biaela toet. Digitized by Google 138 Ende daden gebreedde daer Eene kalge tsinen bonf. Ne vaer Ijüutsaci t Latlile kern geworpen zere 3do5 In Gpi'oet hopen an ons Heere, Ende heilige al openbare Sine mesdaet roer tfolk al daer, Ende schiede, dat sine mesdaden Al verdicht irarieen vies meo hem dade, d8to Yan tormente alle die manier Die men conste wederen. Ende hi bat, dat men hem al te hand Af sloeg die hand, Daar hi had gezaen met mede 3dl 5 Die groete onghetrauwicheid. Ende alst niemen wilde doen; hi bat| Dat hi seine mochte doen dat. Maer men ontaat hem, dat Tan dien Noch den, noch dander mochte geschenken. 38ao Doe bat hi onsen Heere genaden An sine groeten mesdaden, Ende verlangt die groete genadigheid, Die onse Heere willen deden Onsen anderen Taden, loe dat si 38s5 Somereenden, die waren hi, Tan groeter ontfaanste. Ende in rechter herauwensete Van sine Sonden jaagde doe Sine lede, zijns dansen daar toe, 3830 Dat menne tormente, ende vluchtte al daar Sieve lede in een wiel, ende daar naer Uit eenen saarvlieten mast Terhenen, Ende aldaas soe hende III tieven Uit dien naasten daal, die daar na quam, 333 J i KT tijt, dat die daal hende iiam. Als die eine sonder genoeg, Karel I. Glücksburg, was blauenvet, Dat land werd verrukt zeer Mocht drenvelden, je land so meer. Ende die roer en die moordenmeer, Die ran roeinen af gestrife waren, Heer Tan vrijen, dat al onverwacht Den goeden graaf in seinen dagvlieg, Dan dor die Mees van onsen Heer. Begonsten die roeven-zeer Die kopmannen, die leden Van den eenen ten anderen steden, Ende leidenaar geboonden In Tangensen te dien atanden. Ende werden tuf van zenuwende, Ende ran groter verwoestingen, Dat zij hem niet onthielden das, Dor dat ja die Feldkirche vasten was. Ne waren God dor sinen Großen heilige Vele die hare oude daden. Hijne heeren Willem Tan Ypre Tema, Des graven Karel dat, ene II. Tam, Als die nu was, kaatsen Tandvlechten; ene in die manieren Sloeg hij in hand aan tante doe, Zij deden so veel daar toe, Dat hem die Tan Ariën zagen Hulde z leveren, ene werden onderdaan, Ende Cassel, ene Delle meet, Ende Berlijn ook, die stad, Van Ypre ook, ene Vorne ambacht. Als hij al zijn leven had gebracht, Deden zij onderlinge spaarden Die roevieren en die moordenaren. Zie dat hij bij desen Al tien land deed in vrede wassen. Ende die andere baronnen Spraken te goed van hun doen, Soo dat zij over een droughen doe, Dat tenen hem God fête sende toe, Ende dat elkerlijf aan zijn zijde Tien land beschermen tien tijden. Als die niemal quer, irgendwelche, Den co-miic ran, Tranckrliqke, Die Kaisers Motive war sonder was; Hi hatte grosse dürfte, das, Ende hi terdrought zwaife, das, Willem Van Ypre hatte unterwunden sein Sonder sich beugen, te bestand Anflug ran, Vilodren bant te süß, Tonytchte; ende te der sable Wilde bi mede doen, wnibe, Ende van des großen Käreis doch, Durch ihr oininic, Liadde raubt grosse, Soc das hi umlegte ausgestellt kam Om dit recht, als ich Ternaux Finde om dal, Tan Haerle naar aanstalten Van tinnen, tioe geho, lior was bleoan, Sprach hi den baronen daer über, Wenn sie Wilden, hießen teenen grau. Daer seider vcel van dier ding, Bat die naeste waren die könig, Ende rieden den könig daer bi, Dat bi Tele, kinder badte, dat bij Eenen Tan, einen Jünglinge gaoste Jünglinge, ende maete grosse. Die könig, die eine broede man vaa, Peinigte und merkte das, Dat hi geheene sone hatte, doe Bouen xii, Jahren daer toe, Ende dat niemand ran sulker haade Te berechtfertigt, macht beben saude Tan in Vlaanderen, bi ne baden meden, Wel geheime raed ende goeden; Ende bi ne macht nicht, ab bi wel aacbi In Vlaanderen wesen nacht, gode dach. Ende onntach, datier of mochte geschehen, Soh das hi te rade wart, Tan dien, Dat, be Willemme ombood daer toe, Den giave ran, Normandie daer doe Ontberht waa, bt amen, oom Heinriche, Als die ment bier, Toeren lese daerlibe, Ende die Karell maeste was, bioea, alBen Uue» Hi hatte, neue,inge te wive Eene yrauwe genommen eerlijte, Der königliche, ui&ier, raab, Frankreich. })ese graue van IVornieudien ^uam lote den coninc met sieve parüen, Met ghewapender hant, ende leite daer 3935 Ominetreat xv d«gbe* Ende daer luier Qaamer rele baroenen toe, . * Die dat graefscip calengterden doe. Daer quam een edel man, ende hiet Arnoud, Die cen edel man was, ende ecu slaul, 3930 Dat graefscip oec calenj^iercn. Daer quamcn occ ia dter manieren YViUems boden ran Ypre, die hant' Emmer toe hadde ghesleghen an tlant. In eenea deele, ende seider toe, 3933 Dat Iii -was sculdich te sine beere .doe. Boodin', die graue Baoinons, was lonc man ende gocd ludih le, als ic las, Van sit'i e ])ande: ende hi vt rsndite Den coninc, daer hi met hem brocUte 3940 Kenen deel edelrc barocne Yan sinen lande te dien doene. Hi clagbede voer die baroene al.gadcr Den coniac, dat sijn ander rader Bondin, ende andre met hem 3945 Wilen voer te llierusalera, Die hüte A laendren ^lieia^liet was Iii ^inen oem Robbci echte, ende bi bat das * * Den coninc oemedelihe dat, Dat bi bem al rp der stat 3950 Sine eine weder gaue, Daer onlteereft was ane. Digitized by Google i33 — Iii Seide hom oec, waert, dnt die ooninc Dach wilde Jetten Tan der dinc; Hi «ander commen, ende alaoe laen 3^55 Met sineo leo&ame doen staen, Wilder jemen spreken toe,. Hat memen soe groet reclit doe Int ^'aefsctp haddc , ai^c Jii. Sijninen, die hem stonden bij, 3960 Yan Jacomijn Linde, baden den koning Daar om, en deelden ran die die Groot pais om komen, mochte bij gelijk Doe andwoordde goedertijd Bij komt hem leiden den aan 3963 En bij tot heden den grauw Goede gelijk, en hielene nieuwe doo, En seltene in spannen toe, Dat in hem moest lieden, saude geven Na die dat is beschreven, 3970 Dat Salomon veel aandacht des, Dat die berst ran den koning is Alles tijd in die band ona Heeren, En dat deze taal doen bereren Daar bij wilde, tanden dingen; Also was in de tijd van de koning Die koning van Frankrijk Wilhelm In ons Heeren wilde, geheel gezondheid. Hadden die macht in die doen en, Ende probeerde daar toe die tegenstand, 3980 Dat al het kwaad deden daar toe, Dat bij den grauw van Nonnen die doe. — 134 — Willekome, dat graafschap in Vlaanderen gaf Aldus verloren die hoop daar af, Boudewijn ran Maastricht, die danen zei gram. 3985 In kwam weder danen hij kwam, En begonste gramschap toen Verlaat dan Vlaanderen en dan orrelioen Daar naar asiel zocht in zijn jaar Ben kasteel aan de Andenen. 3990 En verreende tot in den grond: En liet berreiken tot dier stand Meer dan honderd oud en wijf en man In de Sint Amand oude kerk daar aan. De koning van Vlaanderen, die man was 3995 Des niet even grauw, vreesdend dat, Dat hem te dienen en toornwonden Zijn nalaten moed en vomen; En begon ste tot verdwijnen met kracht En met list zijn nalatenschap macht, 4000 Als dat hij mocht met genoegen. Hij stuurde tot den grauw Steenen Van Blois ten Boeren, daar hij mee doop En met andere bedelen daar toe, Met tel en schijf, die hij gaf, En met telbelopen daar af. Tele Tan den prinzen, ende beeren Tan sine accord dede beeren. Ende seide vast, dat A jaantlicu biuo Rechte cruu sculdich es te sine, 4010 Tan Boudins halus, die sin oen was, Van Hanoen, daer men beter roren af las. Ende van Holibrechten Syrians halusen loas. Ende hi huidig in sine hulpe doe Den grave vaijluene, sine zweer, 4015 Ende Thomas en Coociu, 6de aodi mier Müllem VM Ypre, die voorzorgelij is Ende troostese, ende site Kern des Dit is bedi soaden lode ende atste Selten ieglien des conincx 'sfllc: 4000 Niet bedi dat ht int hei le siiie Hopede, grave te sine Van Vlaanderen, want li te roren Die hoop daar af hadde verloren, Ne waer bedi dat lit wilde breken Des conincx maekt, ende weder ateben. Die coning van Inbergen Kaam in Vlaanderen mogendeklik Te Ghent, te Brussel daer na; Ne naer dat wo' etn deel zware' Waan si waren een deel tongbemoeiligebas, Dat die coning mo no Ingbelmt was Langstib Witlemme 4035 Ende dies melk ben wem toe. De grote Wiltem roer ran deer OeverRijssel, tu je daar na een Oncer Betten, ende van dan Een eerenvocht, daar hij wel Wal en aan Van al den volke gemeenlijk, Ende ran der opleiding aan dier gebare Daar na Toer II te Cassel toe Van Sint Omaars, ende daar na dat doe Die lorchgrauw, egaat daar toe met Die poorters Tan der stede Bi Sijlke Toorwaarden een ontzagheid Als leprozen waar eens die dierlijke Die comrie Tan Yronkrik, ende niet hem Die nieuwgraaf Tan Viaendren, Willem, Dat Quamca ik ga dar ik ruigt. En daar uit Ombreken den koning den bisschop al daar Van Doruilt en van Newoens, Dat beiden was een, ende liet Sint Maart Dien hij te vergademen beval Van den Bisschopsdom die prelate al Gom smeeren en maken reine Die kerk Tan Sint Donaes, niet allemaal Gom dat so met menschenlijk bloed was Besmet, als men hier voren Kee was al dat daar in tervangen Die ongetrouwde moordenaars, Ende daar in hare wandelwijze Gehad konden, en konden Toningekken Daar so in Tegen manieren bij Besmet was geert, en die Met eervolheid en met beleefdheid Den glorieusen lichaam Van Harle deed ter derden Die niet met sulke werden Begraafd was, en in sulke graven, Als ketenrechte beren. Digitized by Google Einde alle die heilige lieden toe, Diet alle sagen, ordent doe, Also men den lachame van den grave Ontdekte, ende die dode aan Dat langzame, daar bij in lach — Dat was nog ten die rijkste daar, Dat had de heilige daar — Si vonden schoon en clair, Omschrijving goed onverkeert, en daar toe Kwam ik gene quade rook af doe. En daar al dat bij onder zag, Hadde geleghen die rijkste dag, In een timme bedroosten nog aan Waren nu wenden te zijn aan Alsoy, eerst, als ook nieuw, daar bij lach, Also als daar hij op den sluijn dag Die wonder had de ontvanen daar. En men yaan dat lijnwater al ook clair. En verschoe, daar hij in was blootgewonden, Later gebeud van suture aan was gevonden Yaan de dag daar achter bloed; en die stede Werd meer over geraakt mede Dannen, zit hem allen doet. Also wel met rede moet, Dat onze Heere wilde vriendschap Proberen, deze had verdiend. Dien lachame was geschreven doe Te Sinte Joris, stoffen toe Binnen Brugge, en gingen La die leger tot die stonden zien, Dat die prinsen redenerden daar Van den rijkste en volle. En daar na Was die heerke van Sinte Doniaan Gedaan reconsilieren als ook zagen, Dat men den leidsman nu; des edels graaf Binnen de leger kon mochten graag. Laat te spreken lieden van den tranen, Die tien tijden die prinsen, en dat gemeene Tal daaraan storten, groot en eenvoudig; Bedien die dit leest, na zul je merken dat, Dat daar groote droefheid was. Die Bisschop reconciliet dezer Senle Donaes Iterke, ende dezer naer die Clergie ende dat Rijk namen den lacbarae, ende spannen. Te Sente Donaes keerke dezer gedacht. Met grotere waarheid, Digitized by Google. Daar zij den Hane daden tervenemen. In die Iwerke ter middag werden. En die Koning duidde daar naer zaa. Robberechte huilden torre gaen, ende die ander moordenaars daar zij met recht gehaald waren, ende deden de lijken tien aanstaanden ranglijstige geboortedagen. Naer dat al al die tornen Seiden, die huilden torre kwamen, Gescheiden scone mirakel daar: Bedi M Seiden openbaar, Dat zij niet in geest wisten, noch in drank, noch in spijzen, Dies zij gehenoord hadden gedragen met een in die tom, daar zij lagen, Niet smaken elke mocht gewonnen al heel lange als zij waren binnen, Nichte meer daag ute zij die Herden hadden gepleijgden eeuwig toe. En als zij komen waren nadat zij hare smaken weerhadden, die al door die tore te Foren in die tornen hadden. En men dede Robberechte daar naer van die wijnen, die neder was brocht daar, Huilden tornen, die hij zeurde doe Prijsde, en bij zwaar daar toe, Dat hij, zijder dat hij was bezeten, Gheenen aan goede wijn hadden ontboden. Einde, ab munt hem idele verstegen Hi, bekenaane aaloe, zien, Einde datte, oude, bere, oec tie, tonde Kaatsje van sinne senden: 4170 Einde hi, ende, sine, gesellen met Loueden ons Heeren goede, Alse die grave Karel, ter eere Was gedaan met groeler verscheid Dir coning, die vergaderde, daad, 4175 Dat hi mocht, ende daar naer Gehalte hi, seere, sine Tert Meldten niewen grave, op re waarde. Willem, die men, aan Tert, Uety Daar, ic, eer, af, sprak, hi, ne ontslagen, hem met 4180 Also, seere, als hi, snel, was, Des coning, macht, cade hi, dede, das Openbare, des geschikt; Bedi hi, quam, staatsliik Leggen, den coning, ende hi, recht 4185 Leggen, sine, liede, met groter macht, Ne, waren, lune, wiste, niei. Binnen die Doe, hi, nacht, hoet, hem, sande, gheiden: Want som, die, ran, Tert, die Hem, trots, e, beloofde, hadden, ende daar toe 4190 Uvct, geleden, pleit, trouwe, te zien Hadden, gespoken, fietsen, Digitized by Google Hem, te, verlooren, ende, ran, die, domo Hadden, geen, bezet, tot den coning Boden, die, it, hun, eed, doen, daden, 4195 Dat, Willem, Saulden, Terraden A, aan, apstol, ordood, daar naer Die, poerl, Jeng, coning, quam, hi, daar. Ay, God! Doe, druk, mach, van lieden Verraneseien landen, essen! Ende, elken, mach, veranderen das Van den lande, dat, aoe, ongeveild, was, Dat, sinen, heeren, aan, te, toren Bloei, verraneseien, hadden, verloren, Ende, gheuchte, heeren, raadten, hadden, doe, 4230 Daar, ne, waren, verraneseien toe. Deze verantwoordelijke had de vaten van die Een deel van Yper, wel vergezien, En waren over een groot bedrag van, Dat het hare beheer was, Dat stond met allen den haren De koning onderhorig waren, Dan Willem van Yper, niet gehad Zijn 'wisteus niet aan hem, daar zij Kwamen af spreken uit zijn persoon, Nog daar af spreken konnen Ze waren ongeacht, Dat een van zijn verwering mogen Tot hoofd mochten worden grote heeren, En dan waren zij verplicht om hem te keer. Alleen dat men dan op die dag toe de noemer Uitvochten had met helleland doen. Adolf die ooit tijdens de feiten En aan de westzijde mee; Jong verdraag je soms een banier Yper, Sint-Pieters vesting, kleerkrijger, Daar zij bij daden den wederwinnings Tekenen, om te komen binnen, En vijandelijkheden de suikerporto, doe je voorbij De ontdekkers leden aan de beurt En liepen al door die poort; Bereid je wilde, weer en voor het eerst; En als Willem wist dat hij bewaard was, Dat hij van binnen verraden was, Hij inziste, wat te doen, dan vroeg. Maar hij begon te spelen in die: Want Daniel van Den Rond Volkje volgde hem, en de keizer teer at onder En leidsman alsoos aan Al ongewapend den stam geleiden Al Yper weer en voor het eerst Veroverd was als door die poort, En toe riep dit volk ridders mee Ging door de verlangens in die zijde; De koning, en de graaf toe Benamen die poort den vroeg graaf toe, En jooden van daar mogelijk En daden onderzochten Kasel en de onder Yleendren mee, En kwamen weer terug de stad Van Brugge, om wat te doen als daar Jarenlange doet, die zó groots was en zwaar. Digitaled door Google. Wijnrie, als we horen lezen, Hadden de proof uit Beitoits broeder gebeefd, Maakte een ran die hier te morgen Konden Kareb doen radden, fijne zwaai. De componisten en die grauw met Deden die leer en andere steden In een hoge toren leden, Ende schijn aldus van den avond glistend. Doe, oorpinense daar met grotere zorgen Van den toren neder als tot de derde. Aldus als gedaan ware ook Die ongetrainde moordenaars. Niet meer die lieden midden meer Robberij, daar wij af spraken ere, Danne een ran sinen geesten. In luide schril was, als ik hoorde teilen, Een vaar die grauw dopte leden gebesworen Metten anderen als hier te voorhen, Ende bij hadden ontullenese Geboden aan der TCrranesse, Zo dat den koning en den grauw te Niet en dochte te horen ghenuch als ook Dat men ontluide als daar. Ende als voerde daar naar Te Cassie, daar zij heten alsoen Buter poert theeat, daden af te staan. 4390 Ende Iii kadde hem Termeten seere, Wilde hem jemen min ofte meere Vp segghcn ran sallien seanden; Hi sauder van bem doen te banden Met sinen lacbaroc stauttlike, 4295 Ende hem verheeren dapperliltc, JNe yvaev daer naer bcgouste Jiij I)aer af tc gane; bedi Hi decte hem atillebine Int begfain onder de sine, 4^00 Ende daer naer als bi mede Daer af tijt sacb ende stede, Haddi des \ ermctcus Lej^lieucn, Om te behaiidene sifn Icucn, Ende tIoc hüten laude ende nemmer meere 43o5 dede bi in Viaendren w ederkeere» Willem ran Wemeke, als ict las, - Metten andren lieden, dat bi een was, Tan den gheoen, die daer te roren Des grauen Karels doet badden gbeswoten, 43 10 Alse die graue gbesleghen was na dat, Roaede bi des grauen Kareis scat, Digitized by Google — .145 — Ena« vt* te Wmflib» OMT, Ende Toarde Tele wn den teatle daer. Maer God , ome Heere , diet al veru«t, 43i5 Hine wiitie gliedo^iien mct, Dat hi langhe bliscaf^ dreuc Mettieo scatte, eudc hi kern bl[e]iieb Binnen dien, dat hi iiitaoap iiadde dei» Bai ttjo wedcmhe rerwoonete waäf 43so Quam htm meae tue onattsrieo, Difliie failea kuid« ded« tJms.. Hi toghedet dat U tat beghfai Hern vaste wilde hauden daer in, Vp dat men hem hiet tiun waudc, 4395 Dat hi hem daer ai verweeren saade. Baan naert moealeae die preheliaçMtt Jaäp äjore condensie dwioghte Beer loe, dat Ill aijo -w^ mtt htm aun^ Baan oochtain aMofia Tp hmi n« tptmt 4d30 Ende vloe ter raart met Iure, Ende Toerde met hem aldare Eeneu deel van sinen Vijzen doe, Inde em broet deel van sinen goede loas, Dit was VI dag, oaar dat ic las. Naer die, dat die groote Vijlen valt Alse die bovenliggen ladden Tanlaas Tan Bonilke; Jaer al ie aan Te Veneliae, hi nam al te tijd Alle' de cateiie, die hi daer vant, Ende verbetendde thuns, so dat hire niet, Eenen stoelt aafende ijMMD Met. Ende als bi Dornike leet Willem, Die Tan Dornike volgden bem. Diene Sampsen wildefni; nieuwe Hi ootvloe, ende verloosja wijf daarc Ende vele raor den sinen toe, Eode tija goed, al bemin doe Twee gebroeders, ende een pant Nemalht bleiken in die raart. Hi quam tmen oloetvr daer naer Van menschen, ende ontving daar Van den abd monnik abijt, Dat droevig bi eens korten tijt : Want bi trots kort ter wereld weder. Ende Wde doe dat aanj t neder Ik jouw ijM wljas, iriiel, mi dal iia«l waa Bi biSo' dd bi b^jOMla daiu fiade in gUne wnder wapine dvaghen» Die te roren atUIe ijMgen, Ende die hi hadde begonnen. Hine vroegte niet sijn leugen, Omme te becommeae onsen Heere» Dien in mbeli^ien badde leere Hatten engelenwen dadeof. Daar bi oiede waa i^ieladen. Sommige tijden was het vuur zo heet dat de bernen schrikten: Sommige nee, veel meer dan Termuur aan. Deze dingen, en deze bedoeling, Daar ik van gheseit heb, is gescheiden. Ongeveer twee maanden na dat briefje doet de goede groeien zonder genoegen. Doe maakte die koning zijn vaarwel, Lodewijk, te Frankrijk was, en heeft Willem den Grooten bij het water. Vandaar dat die Via (adres) en bereid daarvoor, op dat moment. Een eiland een Triniteit en een wetten luiden neer, gelijk dat die griaven plagen, die meer aan voor zijn dagen. Ten slotte dat lach die grauwe Willem, dat hij wel kadde onder hem Die heden, hij begon die pijn en de pijn en altijd meer. Binde onderdelen zijn gescheiden, en Leeren goed nemen neer, en je deed die daar na, en vandaar gaat in zorgvuldigheid daar. Doe worden zeer tongenmakers die Van Vlaanderen om de zaak, en die alsdeel voor die dienst Mijn beleven is een nieuw plezier, ik schrijf dat men Item eeuwigheid toe neer In lengte van meer ergertede, zodat dat een bijzetten zak begin Daar om murmureren in gebarens zin, en zij begonnen daar na Daar af te spreken op openbare, en daar naast naar een bemiddeling, Hier en daar andere betrokkenheden Levende doden van die dienst te dragen. In die dienst nieuw en Plotseling. Intelligent verdacht hier ter tafel toe, Dat ik hem in mijn aard laten doe. Laat hem daar in oorlog, als die eerbare bondgenoten Dan zij gheloogen zulke dingen, En die raad van Rijssel en zelfstandige sellen Hem daar vanwege openbaar, want hij wordt gevangen Een zware dood hem lijden, en die dood hem leiden Meer dan hadden anderen daar, In die tijden was in Berlijn Een een rade raad aan goede daden. nie Diederie Inet, ende die gone 44i5 ^^ ns des grauen Diedencx soue - Vau Elsaten, den lande, dien hi an BobUrechts, des Xriesen dochter, wan, Gheertrodaa, die, als icker af lag. Des goedf gmoen ttarda moyt ira^ '44ao £nda dies TkuTkaidMf dim vtt wtM Hat dese Diadaria' Q«m faettOBt. JDen graneSaerla, daane "^^^^iUaüi Senden seine boden tote hem, : Van dien van Risele he^'melike, 443^ Ende ombodea hem vrieodelike, Dat hi inYleendren qaame, ende datU liade Veraochte aiae eraachticlieda^. Daer hi rechte haar af iwara. ]>iederic quam in VUendian daer 443o £«1« die m VbMdran ißttättnB» Digitized by Google Oiit6iigh«M hii^ Mld«lflie End« M bflSMate ti 4ieft tiAni * legbea den graiie TfRlem sftideiK * Doe dede alsee die' graue WHieni, 44^ ^'^^ coniiiC Lodewijc t|uaia tolc hcitt In V laendi'Cn hüte \ Vanckerilie, Ende die herdsehebisscop des gheliiie Van Biemen, die ror hom teere stede^ De»' graue Dleddno dagbea. dede^ ' 4440 OmAe dm U ^e-lumt Hadde gliederen m andtei« nans hUik' DiedeKe ne wÜde Ende hi "wart verwaten daei naer Emle alle, dfe mel hem wnWen ' 444^ haudea ende hüden. Ende die casselrie was te dier tijl ' Van nisele ghedaen intefttjti Om dat lOMerk Mt tSte9 fjfnewA Dan* nieett di^^leite ende* fcalc« 44S0 Die cbridne omboed DiedeiAe Vlandicn te rumenc haestelilie, Ende dat hi sonder letten te hant Weder saude^ keei^en in s^n lanf. Diederik, die jetzt seine Sorgen war 4455 Die komme Lola, die jetzt leidet Code eingelaufen, die jetzt meine Worte sind Die hem God selbst erbaut, tief in meiner Seele Ende gereedet, hem nähmlich Geführt, hem zu behaupte, stauielike Die, die Tergedeorde, da da Groß, Liebe, ehrlich bist Bestimmte, die jetzt bin ich Ende, ermüderter Tag helle Die, die wach, an every Seite Die Stadt mit großen Schritten, Lade, die jetzt als dass ich machte, Mit großen Bemühen, etwas zu verhindern Habe, die jetzt mit kraftvollen Zweck, zu Türen zu tun Hat, bettete die jetzt vier nach meiner Ende, zu den Titel der jetzt ab Dass die kommend, habe geben da Jahr die Tür mit allen Zären macht, Setzt, ich von da und über das Recht Ende, also in Frankreich vor. Ende, Diederik setzt huter Tür An Rose, und Tür an all zu drehen, Ende, wacht zu kommen, boot Legben, Wüstenunde, und Wüste War, zehn zu kommen, und zu bozen Lade, das war jetzt etwas Zwischen an der anderen Seite. Einige Frauen, sie mit großen Schafen Zu Apologie, zu eine Wissenschaft, Daer Diederik, was sehr furchtbar, so, Dass, jetzt, zu Halst binnen, entschlosse. Wurden, Bedenke, nach das. Een groet, bereit, und besagt Den eassimel, Abteil, und daer zu Diederik, binnen, was doch. All, das als ich, mit großen Gier Den easter, mit seine Herren Ausleser, um zu gewinnen Von dien, lieliengen, daere laghen rächen War, ich, von, keinen, die zu In die, hand, besonders, all, jetzt Onder den dumm, daer, ich, ab, lief, doch Die, war, die Wunde, nicht groß; Ich, war, von, Bitten, verzweifelt, all, Ende, ich, bemerkt, dass, seine, Arme, schwankte. 