title: Algemeene Kerkelijke geschiedenis der Christenen : Met plaaten
creator: Hamelsveld, Ijsbrand van
text: x4 228 KERKELIKE })V _ MUHALMED, door eene ÖOpenbaring, vernam, dat POFR xKuosru door ziinen Zoon SCHIRWIA, Of SIROES, Afdeel, was omgebragt, en oök zijn Rijk fpoedig verwoest - II zou worden, en dit aan den Bevelhebber. bekend ec liee maken, met last, om tot zijnen Godsdienst Jaar 622. over te gaan „ gehoorzaamde deze met andere Per- tot BI pänen in Arabie, toen zij de bevestiging van dit berigt kregen. Hetzelfde liet hijj aan den Griekfchen Keizer HERACLIUS voorflaan„ van wien hij, ten minften „ een beleefl antwoord „ en gefchenken , onwving. Op gelike wijze beäntwoordde MORAU- KAs, Opperbeftuurder van ’s Keizers inkomften in Egypte, doch die een Fakobiet was, en zich, gedurende den tegenfpoed des Keizers, in den Per- fifehen oorlog, onäfhankelijk gemaakt had, de vitnoodiging van MUHAMMED. NAGJASCHI, Of ACHA- mA, Koning van Erhiöpie, die reeds voor ecnigen td MUHAMMEDS Geloof had aangenomen , toen deszelfs aanhangers in ziin Riijk gevlugt waren, deed dit thans, op zijne annmaning, nog plegti» ger. Bij fommige Arabifche Vorsten hadden dezelve voorftellen maar gedeelteliik het gewenscht gevolg. In het jaar 627 trof hij een beftand met de A reifchiten, voor tien jaren, en deed toen eene be- devaard of plegtigen omgang rondöm de Caaba; maar in het jaar 629, voorwendende, dat zij het beftand gefchonden hadden , bilegerde en veröverde hij eindelijik Mekka, welks inwoners bij echter voor vrijgelatenen verklaarde, alleen met uitzondering van zes mannen en vier vrouwen, die volftrekt het le ven verliezen moesten. Eene zijner eerfte venig- un- GESCHIEDENIS 329 tingen 'aldaar was, dat hij zevenmalen op ziinen IV kemel rondöm ‘de Caaba reed, en vol eerbied met Er zijnen ftaf den hock van den zwarten fteen aan Afdeel, denzelven aanraakte, die door den Engel casrıer ,, i re Hoofdft. heel wit van den Hemel gebragt zal zijn. Maar naC.CG. als hij in den Tempel wilde gaan, en de Afirods- Jaar 622. beelden in denzelven zag, liet hij die ’er uithalen m en verbrijzelen, gelijk hij ook. door zijn Kriigsvolk alle Afgodsbeelden in de nabuurfchap liet vernietigen. Thans meester van Mekka, en van de Caaba, het bij alle Arabieren zoo geäerd Heiligdom, kon MUHANMMED aangemerkt worden, als de Oppervorst varı geheel Arabiö. Zelfs was een Grieksch-Kei- zerliik leger reeds door zijne Veldheren geflagen; thans trok hij zelf, aan het hoofd var 30,000 man- men, naar Syrie, maar de Grieken waagden het niet, hem flag te leveren. Wanneer eenige togt ongelukkig afiep, of eenig misnoegen onder zijne aanhangers ontftond , was zijn geheiligd gezag groot genoeg om, door eenc magtfpreuk ‚allen te vrede te ftellen. Eenmaal werden ziine eerfte vrienden van Medina, die door den naam van Anfariörs of medemakkers „ medehelpers „ onderfcheiden werden, oproerig, omdat zij, bij de verdeeling van den buit, geheel voorbiigegaan waren; maar MUHAMMED hen voor ziine tent opgeroepen hebbende „ beftrafte hen nadrukkeliik , dat zij zich aan tijdeliik goed yergaapten, daar zii hem den Profeet onder zich hadden! En de uitwerking was, dat zij hem op nieuw van hunne onderwerping verzekerden. Dus ten top van luifter verheven flierf MUHAM» X5 MED 330 KERKELITKE iv MED te Medina, den ı7den Juni; des jaars 632, BOE&R of in het elfde jaar der Hedsjira, in het 6gfte of Afdeel, 65fte jaar van zijn leven, aan de gevolgen van het II vergift, heim een’ geruimen tijd te voren gegeven ee door eene vrouw, met oogmerk, om hem als Gods Jaar 622. Profeet te erkennen, indien het hem niet benadeelen tot 814. zou. Kort voor zijne dood bood hij openliik im 7 de Moskee vergoeding aan elk aan, wien hij mogt veröngelijkt hebben, en als een zijner onderdanen eene kleine fomme gelds van hem terug eischte , liet bij dat met de verloopene renten terftond betalen. Op zijn fterfbedde eischte hij nog inkt en pen, om een onfeilbaar voorfchrift voor zijne aanhangers op te ftellen. Maar eenigen der omftanders hielden dit voor illen, terwijl anderen ’er op aandrongen, dat hij zulk een opftel zou maken, tot hij hun allen bet ftilzwijgen opleide „ zeggende „ het past niet „ dat men kijve in tegenwoordigheid van eenen Pro- feet. Nog behoort onder de omftandigheden varı zijn fterven ,„ volgeus de Muhammedanen, dat de Doodsängel hem door den Engel GABRIEL moest Inten verzoeken, om hem te mogen afhalen. De Grie- Tot hier toe zijn deze berigten- getrokken uit de ken zeg- yerhalen van Muhammedaanfche Schrijvers, die in gen, dat x 2. mupam- dezelven verfcheidene gezigten en wondergebeurtenis- MED de fen ingevuld en aan hunnen Profeet hebben toege- rg fchreven, maar voor het overige eene goede gelei- gehad delijke fchikking in hunne verhalen gebragt hebben „ heeft. zerwiil de Griek/che Schrijvers van deze en de vol- gende tijden ons niets zekers noch aandenhangende melden, maar: zich met fchelden en lasteren ophou- den. GESCHIEDENIS. 931 den. Alleen heeft THEOFANES deze bijzonder- heidd (*), dat MUHAMMED met de vallende ziekre bezet geweest is. Wanneer zijne vrouw zich daar over beklaagde, dat zij, van zoo aanzieneliiken ftaat, niet alleen een’ arm, maar ook een ellendig mensch getrouwd had, verhaalde bij haar, om haar gerust te ftellen, dat de Engel GAanrıEL hem var tijd tot tijd verfcheen, en dewijl hij deszelfs gezigt niet verdragen kon, zeeg hij in bezwijm neder. KADIDsja had kennis aan eenen Monnik , die om ziine dwalingen in het Geloof was weggejaagd , wien zij alles verhaalde, ten einde ’er zijne meening over te verftaan, Deze bevestigde, het gene MUHAM- MED gezegd had, met bijvoeging, dat deze Engel aan alle de Profeten gezonden werd. Thans ge- loofde zij haren man; ftrooide dit ook onder de vrouwen uit, dat hij een Profeet was; en var de- zen kwam het eerst onder de mannen. Dit verhaal heeft men vervolgens onder de Christenen, als be- kend, aangenomen. De Arabieren zeggen van hun- nen Profeet, dat hij fomtijds hoofdpijn, (/odea, ) had. Nadien nu de letter Da/ met de letter Re in de Arabifche Handfchriften zoo veel gelijkheid hebben, dat men ligteliik de &&ne voor de andere kan nemen, kan heel ligt iemand voor fodea , (hoofd= piin,) gelezen hebben /ores „ hetwelk juist de vallende ziekte beteekent. Misfchien kan iemand opzettelijk dus gelezen hebben, hoewel het volgens de berigten der Arabieren zelven heel goed te be- gr- (*) Chron. pag. 277. IV BOER i Afdeel. ‚ll Hoo tdft, 02 C.G Jaar 6:2. tot 514, IV BOEK I „Afdeel. IH Hoofdft. naC.G. ‚Jaar 622. zot 814. E.nig be- sigtvan denKorau 332 KERKELITIKE grüjpen zou zijn, dat MUHAMMED heel wel in ftaat geweest zij, om van foortgelijke toevallen, ten be- hoeve van zijue Goddelijke Openbariagen „ gebruik te maken. Hoe het zij, dit is.zeker, dat wij geenen gelijk- tiiddigen Levensbefchrijver van hem hebben „ maar hij zelf heeft een Gedenkfßuk van zijn Geloof na- gelaten. Te weten, zijne mondelijke uitfpraken over den Godsdienst werden omtrent een jaar na zijne dood, of wat later, in een Bock bijeengebragt „ hetwelk Koran, (Verzameling of Leesboek, ) of met het lidwoordje al, (de of het,) Alkoran, (de Ferzameling of het Leesboek,) genoemd wordt. Dit werd bezorgd door ABUBEKER , die hem in ' het Bewind is opgevolgd. Doch als ’er, in het vervolg, meer aflchriften van gemaakt werden, die onderling verfchilden „ gebood de derde Chalif, OTHMAN, eene menigte affchriften naar het oor- fpronkelijke van ABUBEKER te laten maken, en alle de overigen te verbranden. Deze Koran is twee- malen in Zuropa geheel in druk uitgegeven „ door ABR. HINCKELMAN, te ambyrg 1694, en door LUDOV. MARRACCI, de laatfte met eene wederleg- ging, te: Parys 1698, behalven verfcheidene uitga- ven van enkele gedeelten of Hoofdftukken; ook zijn ’er verfcheidene Overzettingen van gemaakt in Zu» ropifche talen. Deze Koran beltaat uit 114 Afdeelingen of Hoofdftukken, door de Arabieren Sura’s genoemd „ van geheel ongelijke grootte, en onder bijzondere opfchriften, ontleend van derzelver inhoud, of van een GESCHIEDENI:S. 333 een woord, hetwelk in het begin derzelven of ver- ıY der voorkomt, bij voorbeeld, de koe, het gelacht > yan AMRAM, de vrouwen, het. vee, JÖNAS, JOZEF, Afdeel. ABRAHAM, MARIA, de mier, de gefchiedenis, de III Spin, de Schepper, MUHAMMED, de opflanding , de- a berg, de elefant, de maan, de bedekte, enz. Deze Jaar 622. Sura’s volgen elkander niet in tijd-ordening, veel tt 814. minder ftaan zij in verband met malkander. Dik- wiäils toch werden zij aan MUHAMMED geöpenbaard „ als ziine omitandigheden ceene toelating, eene vrij- fpreking van zijne daden enz. vorderden, of wan-. zıeer zijne aanhangers morden, of zwarigheden en bedenkingen maakten. Met dit alles is het groote doel van dit Boek, zijnen Godsdienst te verklaren, en door God zelven, als den besten der Godsdien- ften, te laten bevestigen. £ MUHANMMED zelf verhief den ij] van dit Bock, als onnavolgbaar verheven, te weten, het waren Hemelfche Openbaringen, door den Engel GABRIEL dus ingekleed. LABID, zijn tijdgenoot, een Ara- bisch Dichter, die de eer genooten ‘had, dat een ziijner gedichten, hetwelk den prijs behaald had, naar de gewoonte der oude Arabieren,, in den ingang van den Tempel te Mekka was opgehan- gen, liet zijn gedicht afnemen, en de zweede Sura van MUHAMMED „ als voortreffeliik fchoon in de plaats hangen; ook werd hij een belijder van mU- HAMMEDS Godsdienst. Deze plaats uit den Äoran, door welke de Dichter bekeerd werd, wordt, in der daad, door lieden van fmaak, geljk J. D. MI- CHAELIS, voor de fchoonfte van dit Boek gehou- “den; 334 KERKELITKE ıv den; zijfpreekt van de genen „die een’ tijd lang geloo« en vigen geweest ziinde, weder van het Geloof waren Afdeel. afgevallen, met deze woorden: ,, Zij zijn den genen Hi „, gelijik, die voor zich zelven een licht ontfteekt. nn. „, Zoodra het begint te fchijnen, ontneemt God hun Jaar 622. „, hun licht, en keidt hen in het duifter, dat zij niets tot 814. zien. Zij zijn doof, ftom, en blind, en keeren „„ hooit weder tot den regten weg. Of het gaat „, hun, als wanneer eene wolk vol duifternis, don« „ der en blikfem, den Hemel bedekt; wegens het „, kraken fteekt men, met doodsvrees, de vingers „ in de ooren, en God heeft de ongeloovigen in „, zine magt. De blikfem ontrooft hun bijna de „ ooren; zoo dikwijls hij fchittert „ gaan zij bij „ deszelfs glans; en als die in donkerheid ver „, dwiint, ftaan zij flil. Als God het wilde , zou- „, den zij gehoor noch gezigt behouden.” En tot deze hoogte klimt de geheele Koran niet eensz veel meer is de flil van dit Boek zichzelven ge heel ongelijk, en zelfs is, volgens den gemelden geleerden, deze plaats niet eens volmaakt dichter liik, maar een mengelmoes van Po&zij, Profa, en Riim. | Gods- Moeijelijk is het, uit een zoo wanördenlijk Bock, a een geheel aan&enhangend zamenftel van Godsdienst namen. Op te maken. Eigenlijk rust ‚het ftelfel van MU« HAMMED op deze Belijdenis: ’Zr is geen God, dan de’ eenige God, en MUHAMMED is Gods G# zant, waar mede verbonden zijn de voorfchriften vaıı het Gebed, van het geven van aalmoezen, Val het vasten in de maand Ramadan, en van de pi . # GESCHIEDENIS. 335 devaart naar Mekka (*); deze vijf punten maken IV eigenlijk het ware Geloof, (Zslam,) witz met die BIER woord, noemt MUHAMMED zijinen Godsdienst, en Afdeel. van hier de ware Geloovigen Moslemin, waar wit 1 het woord Mufelman gevormd is. Voorts zijn de en volgende eenigen van zijne voornaamfte leerftellin- Jaar 622. gen, die in den Zoran voorkomen, Zijne hoofd- !0t 814 ftelling is altüd: God is den, (Sur. CXU.) De Afgoderij is van God vervloekt. (Sur. IV.) Daar zin dus geene drie Goden. Verre zij het, dat God eenen Zoon zou hebben. CHRISTUS JEZUS, de Zoon var MARIA, en de Gezant van God, en zijn Woord „ hetwelk hij in marIA verplaatst heeft, en zijn Geest,„ is niet zoo verwaand, dat hij weigeren zou, een knecht van God te zijn. (Sur. IV.) God is almagtig ,„ alwetend „ alömtegenwoordig. (Sur. I. LViI.) Hij is freng in het flraffen, maar te geljik barmhartig en verzoeneiijk. (Sur. V.) Hi heeft den Hemel en Aarde in zes dagen gefchapen. (Sur. VII. en IX.) Den mensch heeft hij uit ge foid bloed, uit weggefchud water en uit klei ge fchapen. ( Sur. XXXW.) Van de Ergelen wist MUHAMMED, wit zijne gewaande openbaring „ dat zii Gods voornaamfte Dienaars en Boden zijn, en daar toe twee en meer vleugelen gekregen hebben. (Sur. XX1.) E/k mensch heeft ziinen be/cherm- engel. (Sur. XII.) Zij fehrijven alle handelingen der menfchen op. (Sur. L.) en Didden ook voor hen. ( Sur. XXXUL XL.) Onder de Engelen noemt (*) reLanD de Relig. Mohammed. Libri duo. Jaar 622. tot 814. ———— 336 KERKELIYKE noemt hij voornamelijk GABRIEL, dien hij voor den Heiligen Geest fchijnt te houden, door wien JEzus verfterkt is geworden. (Sur. I.) De Duivel is uit een vuur gefchapen, hetwelk door den heeten ‚wind is aangeblazen. (Sur. U. enz.) Door den Duiyel is apam en eva in het Paradijs tot den val gebragt. Evenwel nam God ADAam weder in genade aan. (Sur. VII. XX.) Voorts zorgs God voor alle menfchen; maar hij zegent alleen , wien hij zegenen wil; hij ftraft, wien hij wil, en ont« fermt zich, wiens hij wil. (Sur. XXIX.) Zij leidt in dwaling en in waarheid, wien hij wil; een deel der menfchen heeft hij, uit kracht van een befluit, voor eeuwig aan de dwaling overgegeven, omdat zii God verloochend, en de Duivelen tot befcher- ‘mers aangenomen hebben. (Sur. VII. XVL XXXVL XLU.) God heeft het lot van elk en een ieder mensch onherroepelijk beflemd ; in zijn Boek der Voorzienigheid en der Raadsbefluiten is alles, wat hun bejegenen zal, vastgefteld. (Sur. II. XXVIL) Evenwel heeft hij nooit eene ftad, of een volk ge- ftraft, zonder hen te voren door ziine Gezanten gewaarfchuwd te hebben. (Sur. VL XVI. XXVIL) Wie boete doet, gelooft, en goede werken verrigt, dien vergeeft hij. (Sur. XXV. XLIL) Uitvoerig genoeg verklaart zich MUHAMMED, hve God de menfchen tot ziine kennis en ver&ering ge- leid heeft. Als God gewild had, zegt hij, (Sur. XLIL.) dan zou hij alle menfchen deelgenooten van eenen eenigen Godsdienst gemaakt hebben, naar hij bewijst zijne genade, wien hij wil. In den eerfen m lecf GESCHIEDENIS. 557 25 Seefiijd der wereld bleven zij ook zoo lang bij denen IV Godsdienst, tot zii meer onderwijs kregen van de #FOFK eenheid van God. Maar in elken keftijd, en onder Afdeel, elk volk heeft God Gezanten gezonden, dan En. 1 gelen, dan Menfchen. Onder dezen waren HE- u. NOCH, (bij hem EDRISCH,) NOACH, LOTH, ABRA- Jaar 622. HAM, ISMAEL, JOZEF, MOZES, wier gefchiedenis !%t #14 hij met vele anders geheel onbekende omftandighe- den verriikt. Dus kwamen ’er, van tijd tot tiid, vele Goddelijke Openbaringen onder de menfchen, die alle door den Koran bevestigd worden. Doch de voornaamften ziin de Her en het Zuängelie, Omdat deze in 'gefchrift gebragt ziin, heeten de Foden en Christenen bij hem het Volk desı Boekt. jezus was de Zeon van MARIA, aan haar zond God zijnen geest, (den Engel GABRIEL,) dien zü voor een’ waar mensch aanzag, om 'haar te melden, dat God haar met dezen Heiligen Zoon, het onder- pand van zijne barmhartigheid jegens de menfchen,, befchonk. Zij ontving hem, en kreeg hare barens- weeen bij eenen Palmboom; daar fprak haar GA- BRIEL troost ‘toe, waar op rijpe dadels tot hare verkwikking afvielen. Haar kind gebaard hebbende, bragt zij het bij hare naastbeftaanden, aan welke dit kind terftond verklaarde, dat hij een knecht var God was. (Sur. XIX.) Dezen jezus rustte God toe met kracht, om -wonderen te doen, en ver koogde züne natuur ‚door den Heil. Geest. (Sur. II.) -Evenwel is hij niet Gods ‚Zeon, zoo als de Christenen voorwenden, .die door hunne Monniken bedrogen zijn. (Sur. IX.) Ook heeft hij novit tot XI. Deei. 24 de Jaar 622. 338 KERKELIKE: de menfchen gezegd, dat zij Aem en ziine MMoeder naast den eenigen God tot twee Goden zouden aan« ‚ nemen. (Sur. V.). Daartegen hebben hem de Fooden ook niet gekruist; maar aan hunme wraak ;_ is een mensch overgegeven, die naar JeZus geleck, wien God tot zich verhoogd heeft. ( Sur. IV.) tot 814. Als nu, volgens MUHAMMED, de oude Goddelik ke Openbaringen misduid en flecht gebruikt waren, zoo moest eindeliik MUHAMMED te voorfchijt kos en. (Sur. XXXII.) Van hem heeft mozes in zijne wetten voorzegd, maar de oder hebben de plaatfen, welke op hem zagen, weggenomen, of vervalscht en verdrauid. (Sur. II. IV. V. VIL) Ook heeft jezus tot de Foden gezegd: „, Ik ben ,„, waarliik Gods Gezant aan u, die bevestigen 9, Mmoet, wat van mij in uwe Wert gezegd is ge 4; worden ; en bovendien breng ik u eene blijde tr „, ding van eenen Gezant, die na mij komen, en „, ACHMED „ ( volgens de afleiding hetzelfde, als »,; MUHANMED,) heeten zal.” (Sur. LXI.) mw HAMMED is it den edelften Stam van zijn volk verwekt; wel een ongeleerd man; maar de Gezant yan God, en het Zegel der Profeten, (Sur. 1. VI. XXX.) Zijne beftemming is, een duidelijk Prediker , een zoet Euängelist, en een fcherp Wet verkondiger te zijn. (Sur. XI. XVII. XXXVII. ) Vergeefs heeft men van hem begeerd, dat hij met eene /chare var Engelen komen zou, als zijn voor geven .gegrond was; want dezen worden niet ZOM der gewigtige oorzaken op de wereld gezonden. (Sur. XV. XVII) Ook hebben ci2 van Mekla Won- GESCHIEDENILS 99 wonderwerken begesrd, als zii in hem gelooven IV zouden; doch wonderwerken komen.alleen aan de ee Goddelijke magt toe, hij mumammen is alleen cen Afdesl, openlik Leoeräar. De ongeloovigen hebben ook Mi zuike 'Leeräars verworpen ,„ die met 'overtuigende on wonderwerken tot hen kwamen. (Sur. VI. XIH. Jnar 62a. XxiV. XVIL XXI. XXIX. XXXV.) Daartegen is tot 814: wan MUHAMMED de KÄoran medegedeeld; een 200 woortrefielijk Bock, dat Engelen en Menfchen, me werkenigde krachten, niets, dat daar aan gelijk is, wervaardigen kunnen. Wie zich: verftout, om te beweeren , dat MUHAMMED dit Boek gemaakt heeft, neme de proeve, om flechts eene Sura te fchriiwen, zoo als die in hatzelve bevat zijn. (Sur. NM. X. XVH. XXXIX. LAXXU) De Arabieren veggen wel: indien de Koran aan een’ aauzienelijk man van um land was toebetrouwd „ dan wilden zij hem zannemen; maar God deelt zulke voorregten uit naar züne vrij& barmhartigheid. (Sur, XLAT. ) Ock zeiden zii wel: de Koran behelst flechts oude vroo- me fabelen; MUHAMMED heeft hem verdicht; hij is een bezetege. (Sur. WIM. XXI. LI.) Maar de Koran is eene openbaring yan den Heer der Werd- den; de goede geest, (GABRIEL,) heeft hem in ziin hart gebragt ; dezen Engel heeft MUHAMMED zeif gezien. Alleen ongeloovigen kungen twijfelen,, of het een oorfpronkelijk Goddeiik Bock zii; cenige plaatzen daar in ziin wel, wegens de beclden, dui- fter, en de kwaliikgezinden blijven bij dezelven flaan; mmar God allen kan ze verklaren: en hi zouU MUBAMMED 00k geftraft hebben, als deze jet Ya von tot Bı4 een 940 KERKELIKE van God uit. zijne eigehe herfenen had opgefchres ven. (Sur. U. DL XXVL XXXI. LI. LXIX.) Dit alles nu moet ge/oofd worden var de genen, die den waren Godsdienst 'belijden ; (Sur. II.) maar even omitandig worden ook de plJigten var den Godsdienst door MUHAMMED . voorgefchrevens - Overäl fcherpt hij eerbied, gehoorzaamheid,, en. ver- trouwen op God in, en heeft daarömtrent uitmun- tende vermaningen. (Sur. II.) Hoofdzakelijk dringt hij aan op eerlijke gezindheden,, die voor de alwes tendheid Gods niet te fchroomen hebben. * Volgens zijne leere is boete noodig, om vergeving. van God te verkrijgen. ( Sur. IV.) Zeer .vlijtig prijst hij het Gebed aan, (Sur. XXIX.) hetwelk dageliiks driemaal, ”s morgens, ’savonds, en in den nacht verrigt moet worden. (Sur. XX. L.) Met het ge» bed wil hij aa/moezen. gepaard hebben, die hij ins- geliiks ten nadrukkelijkften aanbeveelt. ( Sur. IE. XXXV. LVII.) De Bedevaard naar Mekka, tot Gods woning, de Caaba , moet in de heilige maan- den volbragt worden; en wie niet zelf met zijn huisgezin in dat heilige huis tegenwoordig kan zün, is fchuldig, om tien dagen lang te vasten. (Sur. “W.) Bovendien is ook de maand Ramadan, (de negende der Muhammedaanfche maanden, die, .de= wijl zij maanjaren hebben, door alle jaärtiiden rond- loopt,) gefchikt tot vaster, hetwelk tot den avond van elken dag gevierd moet worden. ( Sur. U.) Merkwaardig is ook de verpligting tot den Gods- dienfligen krijg, welke allen opgelegd wordt, die niet zwak, zickelijk , en arm ziju. Eigenlijk moer de- GESCHIEDENIS. 941 dezelve tegen de Afgodendienaars gevoerd worden, IV die men overäl kan ombrengen, waar men ze vindt, POER tot dat de ware. Gedsdienst algemeen geworden is. Afdeel. (Sur. Vi. IX.) Dus wordt tegen de Joden en _1ll Christenen eigenlijk geen aanval geboden, wier „„C.G. Godsdienst, hoe zeer zij dan ook dwalen, evenwel jaar 622. ook de ware genoemd wordt. Over het geheel zal !%t 814» niemand tot den waren Godsdienst gedwongen wor- den. (Sur. I.) Maar die genen, die in den Gods- dienftigen oorlog het: leven verliezen , zullen, als Martelaars, zekerlijk bij God komen. (Sur. ll. en 11.) ' \ | In de zedeleere van MUHAMMED, in welke men anders weinige deuwgden voorbigegaan vindt, en ‚weinige ondeugden, tegen welke hij niet ernftig ge- waarfchuwd heeft, verdienen echter fommige ftuk- ken aanmerking. Hij veröorloofde de vee/lwijverij, „ Vreest gij,” zegt de Koran, (Sur. IV.) ,, dat » güj u jegens al te veel vrouwen niet behoorlijk „„ gedragen mogt:.zoo neemt zulken tot vrouwen, „, die u behagen, swee, of drie, of vier; maar „. niet meer. Maar zijt gij bezorgd, dat gij u je- „, gens zoo velen niet billiik gedragen mogt; zoo „ trouwt ’er flechts eene; of flavinnen , die uw „, eigendom geworden zijn.” “Evenwel zoekt hij de Echtfcheidingen, zoo veel doenelijik, voor te ko« men. (Sur. II. IV.) Op de vraag: of de wiin en de geluksfpelen geöorloufd zijn? antwoordde MU- HAMMED. (Sur. IL) „ In het &&n en ander ligt. „ eene zware zonde, alhoewel beide ook .iet nut- 9, tigs fchijnen te hebben.” Op eene, andere plaats, Y3 (Sur, IV BOER wo KERKELITKE (Sur. V.) verklaart hij zich bepaalder, in dem naam van God: „, Zeker, geloovigen, de wim, Aftegl, „; het lotfpel, de beeiden,” ( waarfchijnelik de klei- mu Hoofäft, m C Jar sr tot 514. ne gefnedene beelden, welke de Arabieren op het g, fehaakfpel gebruikten,) ,, en de voorzeggihgspij- „, len, zijn een gruwel, en ech werk des Satans. y, Mijdt ze daaröm, opdat het u welga! Door „, den - wiin en het fpel zoekt de Saran hmt en ss Viändfchap onder u te ftichten, om u var het 5, aandenken dan God en var het Gebed af te y; houden.” Zijn Godsdienst ging ook, met eenen vasten tred, verder dan het tegenwoordig leven. Dit te- genwoordig leven noemt hij eene bedriegeliike ver« zörging, een armoedig huisraad, dat voor de God« vruchtigen van geene beduidenis is. Goederen en kinderen zifn een fieraad varı dit leven; maar gocde werken hehben dit vooruit, dat zi} bij God beloo= hing uitwerken, en in den mensch hoop verwekken, (Sur. Hl. IV. XII. enz. ) Over het alremeen mmoet alles door de Opflanding tot God terug kee- ren. (Sur. II.) Woanneer voor den 600 en Mas vos de weg. geöpend wordt, zullen de menfchen wit de Graven toelnellen. ( Sur. XXI.) Ooök zal de komst vaıı JEZUS een teeken zijn, dat het uur dies oordeels drn flaan zal. (Sur. XLIE.) Ook is de algemeene oordeelsdag zeker.: (Sur. MI. XXV. enz.) Waar van de tiid min God alleen bekend is. (Sur. XI LXVIL.) De vroomen zullen in het Paradys ingeleid worden, in den Hof van Eden, wäar rivieren van water zijt, hetwelk niet bederven kan; GESCHIEDENIS. 343 kan; rivieren van melk, die haren fmaak behoudt; ıv. var wijn, die liefelijik door de keel gaatz; en van el den zuiverften honig. (Sur. XLVIL) Daar zullen arfäeel. de zaligen op zijden kusfens rusten, die met goud _ TI geborduurd zijn. Daar zullen heerlijke vruchten, er vleesch en gevogelte, tot hun gebruik bij de hand Jaar 622. ziin. In hun gezelfchap zullen zich fchoone Maag- !t 814. den, met groote zwarte oogen, fchoon als robijnen = en parelen, die nog in hare fchelpen liggen, bevin- den. Dezen zullen, in den echten fand, nooit op- houden „ Maagden te zijn. Dit zal de belooning zün der Godvruchtigen voor hunne goede werken. (Sur. XVIL XLIV. LV. LXXVIIL.) Doch, het gene onmäindig meer is, dan dit alles, zij zullen het hoogfte welbehagen van God genieten. (Sur. IX.) Hier bij.behoort men echter aan te ftippen, dat vele Muhammedaanfche Leeräars deze zinnelijke voor- ftellen niet letterliik, maar leenfpreukig var de on- begriipeliike hoogfte zaligheid willen verftaan heb« ben (*), waar toe mem ook eene uitfpraak van MUHAMMED zelven bijbrengt’(}). Aan den anderen kant maakt hij ook van de plagen der hel voor de Godloozen ijfelijke affchilderingen. Zij heeft zeven poorten, waar van elke een deel der verdoemden ontvangt. ( Sur. XV.) Zoo dikwijls hun de huid door het helfche vuur verbrand is, zal God hen, om hunne martelingen te vermeerderen, met eene nieuwe huid overtrekken. (Sur. IV.) In dit eeu- 2 (*) reLann de Rel Mob. L. II. p. 202. (t) Zn pococxu Not. ad Port. Mos. p. 304. Y4 tot 814. Beönr- deeling vau MU- HAMMED. 244 KERKEELIKE wige vuur zullen zij niet kunnen leven of fterven,. alhoewel zij ook fchreeuwen zullen, dat zij goede- werken willen doen. ( Sur. XXXV. LXZZVIL )- Aan een’ keten gefloten van LXX ellen lang, zullen ‘ zij flinkend aas, in plaats van fpijze, eten, en koo- kend water drinken, (Sur. XXXVHL LXIX.) Op deze wijze heeft MUHAMMED. vele Godsdien- ftige leerftukken der Joden en Christenen behouden, fommige verworpen, andere biigevoegd, en bij die alles voorgewend, een Goddelijk Gezant te zijn; maar als men hem vraagt naar het bewijs ziiner Goddelijke zending, durfde hij zich niet op: wonder- werken, noch ook op voorzeggingen beroepen; al- leen moest de fchoonheid en verhevenheid van flijk van ziinen Koran, welke echter bij den man van fmaak den toets niet kan doorftaan, de plaats van bet &&n en ander vervullen. Hi} fprak wel van voor- zeggingen, hem aangaande in de Pet en het Euän- gelie vervat, maar ten aanzien van het cerfie be- {chuldigde bij de Joden, dat zij die plaatfen, welke op hem zagen, hebben weggedaan, of vervalschtz oudertusfchen zal hij zich berocpen hebben op het sde Boek van Adofes, AXXIUL 2, „De Heere is van „ Sinai gekomen ‚” (dit zal op MOZEs zien;) „en ;, is hun lieden opgegaan vanseir,” (dit zal tot JR- zus berrekking hebben;) , hij is blinkende ver- „„ f[chenen van het Gebergte Paran,” (toen hij den Koran aan MUHAMMEn gaf.) Voorts Pfalm L, 2. „ Uit Sior, de volkomenheid der fchoon- „, heid, verfchijnt God blinkende.” Hier voor heeft de Syrifehe vertaler ,, eene heerlijke kroone,” en daar GESCHITEDENIS. 5. daar uit een Arabifche weder, ,, een roemwaat- IV „» dig, ( Mahmud,) rijk,” gemaakt. Op geliik- on vormigheid van welk woord met MUHAMMED dan Afdeel, de toepasfing dezer voorzegging gegrond is. Maar Il bijzonder zal jezus hem bedoeld hebben met dien „c.c. beloofden Trooster of Leeräar, (wxeaxinros,) %o- Jaar 622. ann. XVI. 7. of omdat daar een nieuw Leeräar !% 914 beloofd wordt; of, naar eene nieuwere gisfing, om dat dit woord, met eene kleine. verändering, (=- gaxAuros Of megizaulöos beroemd,) van dezelfde be- teekenis zijn zal, als de naam MUHAMMED enz. Dat MUHAMMED een man geweest is van groote Wasmu: begaafdheden, die van zijne menfchenkennis, bij en. zonder ten aanzien van zijne natie, van den toe- Dweeper ftand van den Joodfchen en Christelijken Godsdienst of eenBe- van zünen tiid, en van de burgerlijke omftandighe- Een den en zwakte der naburige groote Rijken gebruik heeft gemaakt,, om zijn ontwerp van Godsdienst en Gebied te vormen en te vestigen, is buiten alle be® denking. Maar was hij enkel een Dweeper „ die zich zelven, in der daad, verbeeldde, een Gezant van God te zijn? of was hij veel meer een fnood Bedrieger, die, tegen beter weten aan, eene Open«' baring van God voorwendde? Zie daar eene vraag, welke verfchillend door de geleerden van later tijd beäntwoord is; die hem of voor een Dweeper of voor een’ Bedrieger verklaren. Want het gene de Graaf van BOULAINVILLIERS (*) beweert, dat God hem beftemd hebbe, om de ondeugende Chris- te+ (*) La vie de Mahomet Londres 1730. 8va. Y5 W BOLEKk Afdeel, ll Hoofdit. na C. G. Jaar 622. tot 814 846 KERKELIKE tenen var züjnen tijd te firaffen, en de kennis van den einen waren God: over de wereld te verbrei- den, en alle andere Godsdienften af te fchaffen, en dat hij, door de kracht der overreding alleen, de dapperfte, grootmoedigfte, wijste mannen varı zij- nen tijd genoodzaakt heeft, zün Geloof te omhel- zen, is, te duidelijk, enkel met. dat-oogmerk ge- fchreven, om hem boven den ftichter van het Chris» tendom te verheffen; gelijk dan ook zijn Boek meer een opgefclhikte Roman is, dan eene echte Levens- beichrijving. Men heeft voor beide de bovengemel- de gedachten: fchijnbare redenen aangevoerd; maar waaröm ze niet bij malkander gevoegd ? of kan dan de vroome Diveeper ,„ die eenmaal zich zelven in den waan gebragt heeft, een begunftigde van God te zijn, niet ligtelijk gelooven, dat hem alles, vol- doening zijuer driften, bedrog, en geweld, geöor- loofd ziin? Hebben daar van niet alle eeuwen, zelfs onder Christenen ,„ voorbeelden opgeleverd ? MUHAMMED befchouwde, federt jaren, de gebreken in den Godsdienst, in zija vaderland; zedert jaren was hij gewoon, ‚aan afzonderingen in een hol of fpelonk; hij werd een Dweeper „ die zich verbeeld de, de man te zullen zijn, die deze gebreken zou kunnen herftellen; bij waagt het, dit ook aan am deren te ontdekken; hun tegenftand verhit zine vel- beelding te meer, nu heeft hij de eer, om wil vervolging te liiden, dewijl de toejuiching van anderen hem aanmoedigt. Om te beter te flagen, begint hij nu ook meer en meer openbaringen en wondere verfchijnfelen voor te wenden, hetwelk hü flechts GESCHIEDENIS. 347 Mechts voor vroom bedrog rekent, geöorloofdl, om IV het goede oogmerk; ja zeifs befluit hij middelen 7 var geweld te gebruiken, welke zijn goed oogmerk Afdeet, en zijn voorfpoed voor hem genoeg wettigt, om t 11 door dezelven dem tegenfpreker en ongeloovigen tot gt erkentenis van zijne Goddelijke Zending te noodza- faar 622, ken. Dezen weg heeft murammen zakelijk bewan- !0t 814 deli, gelijk, uit het gene daarömtrent tot hier toe gezegd is, ligteliik is op te maken. Hoe zeer men niet kan ontkennen, dat MUHAM- Wanrde MED door zijne leere den Afgodsdienst ,„ in zeer YAM MU- HAMMEDS vele Landen van het Oosten, te niet gedaan, en Gods- den dienst van denen God uitgebreid heeft, hoe dienst. zeer hij verhevene denkbeelden van’ het Opperwe- zen, en zeer vele goede zedelijke voorfchriften heeft voorgedragen,, evenwel kan men zijnen Godsdienst geenszins voor den zuiveren natuurlijken Gods- Ätenst, of voor een zuiver Deismus of Wijsgeerigen Godsdienst achten. Veel meer zou men dezen Godsdienst eenen Holksgodsdienst der Arabieren noemen mogen, dewijl dezelve het naast voor de Arabieren gefchikt,„ en naar hunne' overleveringen en vooröordeelen, of gewoonten ingerigt is. Zelfs geloofde de geleerde J. D. MICHAELIS (*), dat MU» HAMMED ziüjnen Godsdienst reeds onder eene Wijs- geerige gezindte in Arabiö gevonden hebbe, die den naam droegen van Chanifin, (profani, irreligiof; ongewijden, ongodsdienfigen,) bij de Heidenfche Afgodendicnaars , misfchien ook bij de Soden en Chris- (*) Oosz. en Virlegk, Bibl. VIII. Deel, Bi. 50. 4 343 KERKELIUKE Christenen ,„ doch welke naam door die genen, die denen God en eene Opitanding der Dooden geloofden „ allengs als een onderfcheidende naamı aangenomen en gebruikt is geworden. Het volgende is zeker genoeg, dat MUHAMMED het beste ,,‚hetwelk 'hij heeft, uit den Godsdienst der Joden en Christenen gefchept heeft; zonder dat wij daaröm behoeven te denken ,. dat hij den Bijbel zel- ven gelezen heeft; veelöcr fchijnt hij zijine kundighe- den desäangaande uit zijne verkeering met Joden en Christenen gefchept te hebben; waar uit men dan ook op eene gemakkeliike wijze kan verklaren zijne grove misflagen „ fabelen en bijvoegfelen, met welke hij de Bijbelgefchiedenis verminkt heeft; zoo noemt hij de Maagd marıA, de Zuster van AARON. (Sur. XIX.) en maakt uaman tot eerften Staatsdienaar van FARAO „ ten tiide van MmozEs. (Sur. XXVIU. XL.) In zijne eigene voorgewende Openbaring ko- men ook vele laffe ftukken voor. Velen van die Openbaringen, welke tot ziinen Koran behooren „ ontving hij, wanneer hij zich tegen tegenwerpingen niet wist te redden, of om zijne driften en wellust te begunftigen, of zij betreffen dingen van geen het minfte belang. Bij voorbeeld, hij had van td tot tüd.vüftien en misfchien nog meer vrouwen ge- trouwd, en eens had hij ’er negen te gelijker tijd. Dit was voor dezen of genen 'ergerlük, maar nu kwam ’er eene Godfpraak tusfchen beide, waar in God verk'aarde, dat het zijn voorregt was boven an- dere geloovigen,, zoo vele vrouwen te hebben, als hij wilde, evenwel niet meer dan negen te gelijk. ( Sur. XXXIUL ) d GESCHIEDENIS. 110 XXXIM.) Op een’ anderen tijd was hij verliefd op ıv' de vrouw van sEID, wien hij tot Zoon. aangeno- POER men had. Zoodra deze dit vernam, fcheidde hij Apfdeel. zich van zijne vrouw, en MUHAMMED trouwde III haar. _Om de ergernis hier over weg te nemen, a ontving hij weder eene Openbaring van de Godde- Jaar 622, lijke goedkeuring. (Sur. XXXIOL) Zelfs ontving !0t 814 hij eene Openbaring, die den geloovigen aankondig- de, om hem met hunne bezoeken niet lastig te vallen, zonder zijn verlof, noch döor lange ge- fprekken hem op te houden, enz. Om nu .te zwij- gen, hoe hij de Afgodsdienaars met het zwaard te keer ging, en zijne magt en heerfchappij met ge- weld vestigde. - Wanneer men nu zijnen Godsdienst in vergelij- king brengt met den toenmaligen Sood/chen. en Christelijken, had hij zeker zoo veel in zich, dat men begrijpen kan, hoe het mogelijk ware, dat zoo velen denzelven omhelsden. Men heeft zich doorgaans verbeeld, dat hij geleerd heeft, dat Jo- den en Christenen kunnen zalig worden, als zij flechts de eenheid van God erkenden, en deugd- zaam leefden, dit blijkt echter niet uit zijnen Äo- ran, maar alleen dit, dat hi tot zijnen Godsdienst. voor hun den toegang open zette, en hun de zalig- heid toezeide, indien zij denzelven omhelsden, wel- ken hij hun gemakkelijk maakte, door dien hij #4Je verborgenheden wegnam, over welke de Christenen van dien tijd onder malkanderen met zoo veel hate- lijkheid verdecld waren, terwijl hij zich in geene Godsdienstverfchillen inliet. In plaats dat de Chris- te- 350 KERKELIKE IV _tenen toen reeds zoo vele Voorbidders en Heiligen "T: hadden, rigtte hij het gebed aan God alleen; de Afdeei. Christenen ftelden de Godzaligheid in ontallijke Ul plegtigheden em Godsdienftige verrigtingen ; hij Hoofäl. (chreef ‚eenige weinige voor, maar drong te meer na C. G. ’ Jaar 622. aan op een deugdzaam leven. tot 814. Maar geheel anders is het, wanneer men den Godsdienst van MUHAMMED vergelijkt met het echte Christendom. Het Christendom. heeft tot zijnen ftichter jezus, die zijne Goddelijke Zending met zoo vele krachtige bewijzen heeft bevestigd, dat men alleen in twijfel kan ftaan,, welke derzelven de beflisfend(te zij; en wiens karakter dat var alle men» fchen onäindig overtreft, daar MUHAMMED geen een ftandhoudend bewijs voor zijne zending kan aanvoc- ren, en zijn karakter met vele grove omdeugden bezoedeld is. — Het Christendom laat niet allen toe, maar eischt zelfs, dat men owderzoeke, maar de /siam fchuwt alle onderzoek. De eerlte zoekt ingang tot het hart alleen, langs den zachten weg van overtuiging der waarheid, de laatfte g% bruikt (taal en wapenen. jezus Rijk is niet van deze Wereid, als ziinde het Rijk van waarheid en deugd ; MUHAMMED flichtte eene wereldlijke heer- fchappij. Het Christendom fpreekt tot het verland en hart, de Koran verhit alleen de verbeeiding; terwijl het beste, dat hij heeft, van den Joodfchen en Christengodsdienst ontleend is, zoo is het vak fche, verwarde, fabelächtige, dat daar in voor“ komt, alleen zijn eigendom. enz. | Suaatvan Na MUHAMMEDS dood, en zelfs reeds in het laat- GESCHIEDENIS. 35: laatite van zijn leven, vielen verfcheidene Arabieren ıv weder van zijnen Godsdienst .af. Ook bragten drie POEK Bedriegers, die zich insgelijks voor Gezanten van Afdeeh, God uitgaven, niet weinigen op hunne zijde. Na I zijne dood bedaarde ook de vrees voor zijne wape- „„C.G. nen, en die van zijne opvolgers, voor eenigen tijd. Jaar 622. Ondertusfchen voorzeide MUHAMMED in den Koran, T 814 (Sura LIX.) eene rijkelijke vergoeding voor zulke gen Mu- afvalligen; en hij kon dit, met genoegzaam vertrou- hamme- wen, doen, wetende, welke drift hij zijnen Aanlchen . , A geestdrift hij ziinen 04. geloovigen Arabieren had ingeprent. Ook hebben dienstna wij reeds gezien, hoe ver zijne eerfle opvolgers ee | ABUBEKER „ OMAR Ef OTHMAN, van het jaar 632 dood. tot 655, hunne heerfchappijen en te geliik hunnen Godsdienst hebben uitgebreid „ gelijk zij te geliik Opperheeren en Opperpriesters van dien Godsdienst waren, die derhalven fteeds voor de uitbreiding van dien Godsdienst zorgden. Het Christendom was 200 zeer verbasterd, dat menigte van Christenen zich lieten verleiden, om het Muhammedanendom aan te nemen, voornameliik bij het veröveren van fteden,, gelijk in het jnar 638, bij het innemen van Tyrus, aldaar gebeurde. In het begin der XVIlde eeuw bragt een /taliaan- nunam- fehe Capucyner Monnik ,„ PACIFICUS SCALIGER, Feen een Arabisch Opftel mede uit een Klooster van den Testa- Berg Carmel, onder den naam var MUHAMMEDS MEent. Testament, waar in hij den Christenen in zijn ge bied alle veiligheid en vrijheid belooft. Ondertus- fchen oordeelde GroTIUs reeds. dat dit een vem gen ftuk was, door de Christenen bedacht, om daar 352 KERKELIKE daar door eene zachter behandeling van de Muhzesa medanen te genieten, fchoon anderen deszelfs echt» heid hebben willen beweeren. — Zoo veelis zeker, dat onder de Christenen, de Nestoriänen veelzins ‚een gunftig onthaal bij de Chalifen genooten heb- . ben, evenwel was deze gunst niet beftendig, me- tot 814. nigmaal ondergingen zij, met andere Christenge- Verfchil- lende ge- zindhe- zindten, harde behandelingen en vervolgingen, zoo wel door den haat der Muhammedanen ,„ als dik= wijls door de fchuld dezer Christenen zelve, door hunne onderlinge twisten enz. Hoe min men in eenen Godsdienst, die alleen geloof en gehoorzaamheid eischte, verfchillende ge= den onder voelens en verdeeldheden zou verwachten, evenwel de Mu- hammeda nen. wierpen zich niet alleen bij MUHAMMEDSs leven, en “kort na zijne dood, reeds andere Profeten op, die aanhangen maakten, maar ’er ontltend fpoedig een twist over zijne vergoding, welke echter ras een einde nam, door de bedreiging van de dood voor hem, die dezelve zou willen beweeren., Maar van meer gewigt waren de twisten over de opvolgivg, daar velen beweerden, dat MUHAMMEDS Schoon- vaders ABUBEKER, OMAR EN OTHMAN, de een na den anderen hem niet waren opgevolgd, dan met benadeeling van het regt van zijnen Schoonzoon aLı, die eindeliik wel de waardigheid vau Chalif bekwam, maar na weinige jaren vermoord „ en wiens nakome!ingfchap vervolgens voor altjd van ‚de regeering werd uitgefloten. Hier bij kwam het werfchil over de Somna of Sunna, als het ware de mondelijke wet der overleveringen, die bewaard wa- ren GESCHIEDENIS 33 wen in 'het geflacht: van MUHANMED', maar -welke IV: warn de aanhangers van ALI verworpen werden, Zij, ! die deze overleveringen aannemen, heeten daar van Afdeek Sonniten of Sunniten, de anderen Schüten. In de- _ UI ze twee hoofdpartijen zijn alle de Muhammedanen eg verdeeld. De Arabieren, Turken, Tataren, In- Jaar 622. diänen, in het Mogolfche Rijk, en de Afrikanen, 't 914 zijn Sonniten; maar de Perflänen zijü Alewiden, of \ aanhangers van ALI, en tevens Schöten. Maar bij deze hoofdpartijen zijn nog eene menigte ‚andere ge- komen. Vier van dezelven, die tot onze tijden ftand hebben geheuden, heeten Regtzinnigen. „Maar de ‚Ketierfchen zijn wel tot een getal van 73 aange» wasfen „ doch -gedeeltelijk._ ook weder te niet gegaan. Men heeft verfchillen over den wortel des: Geloofs, en anderen over deszelfs takken. De eerlten betref+ fen de eenheid van God, en zijne eigenfchappen, zijn raadsbefluit en zijn oordeel, zijne beloften en bedreigingen ; eindeliik de Profeten ‘eı Leeräars;z maar de laatfien vragen over het burgerlüke Regt Zoo ontftonden in de VHIfe eeuw verfcheidene aan+ hangen, wier aanvoerders dan löochenden, dat de Koran ongelchapen en ceuwig zij; dan. aan God een ligchaam toefchreven; ‚dan de zielsverhuizing door menfchelijke ligchamen beweerden; om van afı+ deren niet te gewagen. Maar in de volgende eeu+ wen is, te geliik met de Wijsbegeerte en andere Wetenfchappen, ook de fpitsvinnige twistgeest of- der de Arabieren meer algemeen geworden. De Godsdienst van MUHAMMED, die geen onder- De zoek konde noch wilde dulden, was geheel niet en XI. Dee, Z gun. 354 KERKELIKE:- IV ° gunflig voor de geleerdheid. Dweepzucht bezielde BOEX zijne aanhangers, en maakte hen’ bloedgierig, allem Afdeei. behielden zij hunne oude liefde voor de Dichtkunstr, Il en hunne verrigtingen gaven daar-toe, van tijd tot rc tijid, aan hunne Dichters ftoffe aan de hand. ‘ALT, Jaar'622. MUHAMMEDS'Schoonzoon , was de eerfte onder ziy tot -814« ne opvolgers, die -uit de wilde Dweepzucht der na- asrde tie tot eene bedaarder denkwijze overging ,ook-heeft Muham- men van hem verfcheidene zedefpreuken , welke kun- medanen. de, vernuft en oefening te kennen geven. Bij voor- beeld: ,, Vrees God, dan zijt gij voor’ alle andere „ vrees veilig ; Rijkdommen zijn nadeelig, uitges ,, zonderd ‘die men voor zich vooruitzendt. Een „, wijs vijänd is.beter, dan een dwaas vriend. De „ tong van een wijs man: ligt achter zijn hart, „’„ maar . het hart van eenen zot ligt achter ziine „ tong. De terughouding der ziel van booze lus- „, ten is de gewigtigfte heilige kriig enz.” Hon- derd-jaren daar na was de Chalif an mansur, die in het jaar. 775 overleed, een licfhebber en voor ftander_ der Wetenfchappen, maar voornamelijk te- gen het einde der VIllfte eeuw de vermaarde Chalif HAROUN AL RASCHID. Van dien tijd af begon de Geleerdheid onder de Arabieren, in alle takken, te bloeijen, en zelfs de Wijsgeerte, Geneeskunde,, Wis- kunde „ van de Grieken tot hen over te gaan. VIER- GESCHIEDENIS. 355 VIERDE HOOFDSTURK. Toeßand der Geestelijkheid. Bisfchoppen.. "Monni- ken, Kanunniken. Roomfche Bisfchoppen. V ij keeren weder tot de Christelijke Kerk, en IV befchouwen, na hare uitwendige lotgevallen te heb- '?°7* ben opgemerkt „ haren inwendigen toeftand; waar Afdeel, ons‘eerst hare Leeräars of Geestelijkheid voorko- IV Hoofdf. men, welke over het geheel, hoe langer hoe ver- 12.C.-G; der, van hunne oorfpronkelijke beftemming afwee- Jaar 622, ken; zoo zelfs dat bijna alles op de Bisfchoppen en #4 Monniken aankomt, zijnde de lagere klasfe der Overgang Geestelijkheid, bij welke de naam Presbijter, (Ous tot dit . | i ._, Hoofd- derling,) nu reeds met Sacerdos, Priester , verwis- (uk, La- feld werd, geheel en al afhankelijk van de Bisfchop- gereGees- | | telijkheid, pen geworden. De verkiezing der Bisfchoppen, door de inwo- Verkie- hers eener ftad, gemeenfchappelijk met ‘hunnen C/e- ee rus, of geestelijkheid, werd nog van waarde gehou- pen; in de den. In de’ Kerken van het Griekfche Keizerrijk Voster- i .„’ fcheKerk, volgde men doorgaans de voorfchriften var Keizer JusTInıanus; evenwel hadden de Keizers zich ge- noegzaam geheel de aanftelling der groote Parriär- chen van Rome, Konflantinopolen, Antiöchie, enz. aangematigd ,„ omdat hun niet onverfchillig kon ziin, door welke mannen deze posten bekleed wer- den. Dus, als de Patriärch van Antiöchiö, MA- KARIUS „ Op de zesde algemeene Kerkvergadering Z2 van 356 KERKELIOKE ıv van Konflantinopolen , in het jaar 680 , afgezet BOEK was, lieten de Bisfchoppen en Geestelijkheid, die "Afdeei, onder zijn Patriärchaas behoorden, den Keizer ver- IV zoeken, dat hij hun, zoo fpoedig mogelijk, een a ander Hoofd wilde geven (*). Ook is het merk- Jaar 622. waardig, dat de Arabifche Stadhouder MARVAN, tot 814. den Patriärch van Antiöchiö, THEOPHYLAKTUS, die var de Christenen gekozen was, heeft bevestigd, en van zijne Arabieren , door eenen ver&erenden Brief, laten erkennen (}). IndeWes- Reeds in de VIde eeuw hadden zich de Franm- kifche Vorsten veel invloed beginnen aan te mati- de Fran- gen, op de verkiezing der Bisfchoppen , waar tegen ken. deze zich door befluiten verzet hadden ,„ ge- lijik nog in het jaar 615 te Parys op eene Kerk- vergadering gefchiedde ($), met toeflemming varı den Koning cHLoTAr ll, die echter ’er bijvoegde, dat de nieuw verkozene, 0p bevel des Konings, ge- wijd zou worden, en ook: Indien een Bisfchop enkel van het Hof benoemd werd, (de palatio eli- gitur, ) zouden zijne verdienften en geleerdheid hem regt tot deze waardigheid geven (**). Dit yrije verkiezingsregt werd ook bekrachtigd te Rheims | | im (*) Conc. Oecum. VI. Act. XII. T. III. Harn. Pag. 1328. Men vergel. THoMassın. Fetus et nova Eeckfie Disciplins circa Beneficia et Benefeiarios P. IL. L. 11. Cap. 17. pag. 44. Paris. 1688. fol. (+) rEorAn. Chronogr. pag. 353. ($) Conc. Paris. V. Can. I. T. III. narD. p. 551. (**) Ap. BaLuz. Capitt. Regg. Franc. T. 1. p. 21. .GESCHIEDENIS . 33 in eene Kerkvergadering, in het jaar 630 (*), met IV goedkeuring van DAGOBERT I, en in.het jaar 655, > in eene Kerkvergadering te Cabilonum , (Chalons fur Afdeel. la Saone.) (+) IV Het fchijnt echter, dat de Bisfehoppen den in- en vloed der Koningen niet altijd naar hunnen zin heb- Jaar 622. 