title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: Draager bond ik fijnmond, om daar niet te blaffen. Uitziende, zag Mannen, Vrouwen, en Kinderen naar het Wrak marcheren, op mijn Kasteel niet eens denkende. Ze bekeken het Wrak, en trokken voort naar de Rivier, daar ze mijn hutten vonden, een vervaarlijk gebaar en gekrijt maakten, dat mij zeer ontstellde en verschrikte. Ze - alle konden mij in mijn kasteel niet doormaakten, maar ze waren naar gifling weg honderd Menschen, die mij waarlijk konden uithongeren. Ze haalden hout uit de hout-hut, en maakten vliegens vlammend vuur, mijn droog hout moest daar aan geloven, en al mijn Vis die ze vonden, pakten ze aan; al haar doen beschouden ik door een kijkgat, ze zaten in vijf partijen rondom die vuuren, onder haar leeien, warmen en tieren, 23 (geloof ik) eenen mijn Kasteel, daar op een geroep maa- 166 Beschrijving van het Koningrijk | maakende „kwaamen alle al schreeuwende naar mij toe, elke kop her dichtte loopende. Toen ze nog aan ’t Wrak waren, bad ik God dat Hij mij wilde in leven laten wat mij ten belaste was. De helft dood te schieten was wel kans toe; maar ik had geen wacht, ze konden mij wel hau God had mijn vz-zoo vele gevaar gered, ik bad nu weer van harten; en eindigende, leg ik in Gods naam vuur aan, at mijn buik vol visschuit, drank een beker wijn toe, gaf Draager fijn buik vol vis en Scheepsvischuit. Ik schoot een schot boven uit, waarop ze alle op hun aangefigte vielen; ik dronk, nog een beker wijn, en begaf mijn met mijn houwen en een geladen roer uit mijn ka-Deel. Ze lagen aan de zijde van het kaftel in het Bosch nog al te aarden, tot ik achter mijn hut komende, haar toe sprak, Mannen wat Land, dit! en wat Volk zit gy dan te even alle liggen, tot ik eene bij de hand op liet, hem tekenende, dat de anderen ook zouden opstaan, het welke deden. Wenkten haar dat ze zouden gaan. Zit in mijn hand hebbende, schoot ik over haar haar met een uitgetrokken arm omwonden, daarbij mijn hout wat omdraaiende, waarop ze alle weer te aarden vielen. Nee Kesmes. in mijn hand hebbende, schoot ik over haar haar met een uitgetrokken arm omwonden, daarbij mijn hout wat omdraaiende, waarop ze alle weer te aarden vielen. Mijn mogelijk voor een van haar Goden aanziende, om dat ik blank was, en gedoond had. Het Roer heen los. Ze bleven als Honden liggen; mijn daar vandaan doende, haalden voorteenander geladen roer, met een korf vol Scheepsbeichuit, en mijn vorige post weer in nemende, beurden ik andermaal een Maniak, hem wijlende dat ze zouden opstaan, zo als ze deden; en de visschuit haar omwandelende, werden ze vryer, vattende malkanderhand aan hand, en dus om mijn kaftel heen dansende, al zingende, en soms in de handen klappende. Zy waaren alle zoo naakt als zy gebooren waaren, en zonder schaamte haar van achteren en voren ontlaatende als honden zelf zonder haar eens om te draaijen. De vissen Trop was uit twee geflagten naar ik vond kon, sommige zowel zwart als pik, met wol op haar hoofden; anderen waren rood als afgevallen en gedroogde bladeren, en hadden lang haar. De vrouwen hadden zeer dikke onbehaande teeltjes. Na ke buiken, lange toden van bochten, zijn ze. 168 Beschrijving van het Koninkrijk Na dat ze wat gedaan en geschreurd hadden, liepen ze alle bochtwaard in. Ik dankte God dat hij mij van dit pericel verlost had. Nu meenden ik alle gevaar te boven te zijn, en ging en bezag mijn hutten; bevond dat mijn hout en vis meest voorzien was, het andere hadden ze niet aangeraakt. Mijn dagdroom tijdens mijn kaftel te zien, of ze weer kom kwamen. Twaalf ankers-kelders goot ik de brandewijn uit, de flessen spattend, en met water vullende, bracht die in mijn kaftel; dat vorder voorziend met vier kelders meer, vier kelders Frans, en drie kelders Rijn. Wijn, twee kelders. Wijn-azijn. Uit de bloed-hut bracht ik over de overige drie vaatjes fijne reischtuit, meerstijgen karnemelks-kafjes, ten leidje, en twintig zoete melks-kafjes, twintig potten olie, dertig flessen vol boter, noggesen-dertig kanonnen meer gevulde kanonnen, voorts linnen en wollen zoveel bergen kon, touwen zaaide, keetels, bylen, schop &c. Mijn kaftel was een half uur gaans van het rak; ik met mijn waagen daarheen, en haalden nog twaalf fles-kelders, daar de flessen meer brandewijn uit zetten, brak de middagkoffie daar uit, die naar mijn kaftel brengende, om wat in te bergen. Krachtige Kesmes: 169 Katten en kelders waren mijn grote opgaven, tot negen en tien voeten hoog, eril vullen die dan ook, enzovoort vervoelde mijn leer, katten en kelders waren mijn trappen, daar de leedige dingen bij opbrachten. De kijkgaatjes overal vrij laaten. Wanneer dit alles dusgevuld was, stond ik op een geïsapte, had ik nog een zeer rum en groot gemak; want het was een twintig voeren recht in het midden door te meeten van de achterwand aan de andere. Lampje en Lontje had ik genoeg, niet om Kaas, Lamp en Kandelaar. Nu moest ik me nog van Brandhout en Zout verzorgen, dat ook al haalde. Voorts haalde ik zoveel lege flessen uit de Kattenapels-kamer als bergen kon, defebragte met mijn hond in het Kaletel, die vullend met touw, Beichuit, en voorts daar zin in had; bergde ook mijn vergelede Kaas en Olie, had nu een voorziening van mijn kas tegen te verweeren, als er geen gewapende kwamen. Mijn meening was, dat wel voor vele jaren verstoop was. Op een tijd hervelde met aandacht vureerende, vond nog twee Asjemenpoorten. Vaarten met gevulde Hand-granaatjes, met pijpen daar in, daar anderhalve honderd van over haalde, en ziende weer de Botteltonnen, vulde ik daar aan nog drie Brandewijnflessen. Vond ook vier metaalene Bladen, die overbracht, nevens een vaatje boor-kogels. En nu kon ik niet meer bergen, maar was van alles klaar voor de strijd. God bidden dat hij wilde bewauren en helpen; levensdeed weer gerucht en welkom. Twee Tuinen begon ik aan te leggen, van acht voet hoog, en achteloos lang, aan elke zijde van de deur, recht uitgaand, om niet overvallen te worden, de vijand gaande. Ook ontrood ik nooit zo ver van huis gaan, altijd het boven of de rivier eerst bespionerende op de uitkijk, ziende met mijn verrekijker. Na verloop van tijd was het volle Maan; als ik voor mijn deur zat rookten, hoorden ik bovenwaard in, een geluidelijk geroep en geschreeuw, dat me niet weinig verschrikte! Het kwam hoe langer hoe naderder; ik zocht mijn poort en deur zoo vast ik kon; biddend God om hulp. Het gedruis ging naar de rivier, daar hoorde ik het blijven. Met de dag door ging ik naar de rivier, naar gining, wel duizend. Mensen, voerend enige houten spekullen, en grote knopen, daar zy mijn hutten mee verbranden en dan verbranden; waar aan ik merkte dat het Oorlog was. Mijn Bazelen en Rockets geladen hebbende, bereidde ik me voor de vijand. Door mijn verrekijker kon ik zien, dat eenige hun aangefijten meer een geel-aktige verf geheel geverfd hadden; andere hadden ringen om de oogen en een streep over het voorhoofd en neus; de meeste waren geheel niet geverfd. Zeven, tweeduizendeenhonderdseventigste hoedenveld; daarna schreeuwende naar het kasteel openende, vliegende met hun kodden op het kasteel met groot geruis. Ik liep een schot boven uit, en zag of zij als de eerste troep ook ter aarde vielen; maar zij bleven staan, en lagen, vallende sterker op mijn fort, dit koortsel dat ik uit een kijkgat zou kunnen geschilderden door mijn hoofd dat hij bevelen. Doen nog eens in den hoop brandende, schreeuwen zij, geweldig, vliegende naar het Bosch, en twee of drie zo dood, of gekwetst meedoen-nemend. God heb dank tot dusverre zeid ik in mezelf, ik nam een roemer wijn van de overwinning, en gaf de draf een schotel vis. Na ongeveer een half uur, kwamen ze met gruwelijk geschreeuw weer om de poort in het dorp. Het dorpen niet gaably komen, maar trokken na de Strand, daar ze weer raad hielden als wanneer twaalf gecorrodeerde mer zijn haar houten spijkers uitraadden tot aan mijn poort, die niet konende op krigen, wenken een partij meer dikke staakten en knodigen; die dan met geweld de poort opbrekende, traansen in de gang naar mijn deur, als wanneer ik een Bas met Muskets-kogels en schroot op haar los liet, waar door vele onder de voet raakten, de andere gingen lopen. Ik meneer houweruit, dieniet dood waren maakten ik dood, waar onder een jonge was dien ik het hoofd af hakte, haar dat toewerpende, daar ze rondom kwamen staan; ik naar binnen, laadend de Bas als voren en nam deed drie hand-granaaten, een tuffsteen haar werpende, bleven ze staan, hij floepte, eenige kreten gekwet, nog bleven ze staan; ja daar kwamen nog al meer bij, waarom mijn tweede en derde ook tuffsten haar in lierten, welke goede werking deden, want ze kreeten als honden; ze waren nabij, dies nam ik twee rovers, daar met de aan 't einde van de gang komen, schoppte daar onder, een viel onder de voet, en de andere kreet; Stratlootenik ook mijn ander, waar op ze al kriegen vertrokken naar het strand. Of ze haar dooden daar-a weet ik niet. Ze trokken naar de rivier, daar ze vele vuuren maakten, alwaar de dag en de nacht met meed voort voeren, altijd bij beurt huilen, dan bij een vuur, en dan bij het andere. Ik had, al bij die dagen mijn poort weer verflaat, flapende gerut, al-zo eens gedronken had, me geweldig op de wakkerheid van mijn Hond verlaten. De Zon was wel een uur op geweest, als waarom mijn Vijanden weer naar de Strand toogen, stilstaand zonder geschreeuw, daar hielden ze halt, 'en zo het scheen raad houdende, traanden weer twaalf geschilderde, helden uit naar mijn kasteel, meer hun houten speeltoys; ik zette mijn Buffel klaar, mijn lont-stok gereed, en kwam meer twee geladen roers voor mijn deur; ziemt zien de, vielen op hun aangefight, en wat gelegen hebbende, stond een op, welke een voort eende Aarde opkrabde, liep die op zijn hoofd, zijn armen voor zijn borst kruisend, kwam, al bukkend naar mijn toe; en stilstaand, wenkte ik hem; hij kwam tot aan mijn poort, gaand op zijn hurk zitten, liep als een Aap zijn beide handen op de voed, welke op zijn hoofd lag, ver schiedemaal verlangend, mij niet vervarend aanzien, nog groeven, dan of zij die in Zee smeeten. Beschrijving van het Koningrijk toe spreken, de grote troep zag dit ver van verre aan, en zijn hele Makkers bleven op de garde leggen. Ik alles overziend hebbende, met mijn roer in de hand, en een blauwe houwer met een touw aan de arm houdende, trad tot aan mijn poolte, (zijnde dit een sterke hek) alwaar hij op de hurk zat, drie à vier treden daar buiten. Ik sprak hem aan, helaas Karel, wat wil je? Hij zag op, ik wenkte hem aan het hek te komen; daar komende, begon hij te huilen, en op zijn borst. Bijna bedankt, de tekst op deze pagina is compleet verkeerd. Kloppende, weg op de doden, en dan naar de Zee, waaruit ik bevroor dat hij de doden wilde halen. Hieraan op deed ik teken, dat de andere die tegen de grond lagen, zouden vertrekken. Hij zich omkeerende, sloeg haar toe, waar op zij alle opstonden, en liepen bij de grote troep op de strand. Ik was hem, hij zo wel stilstaat, dacht hij, deed; ik haalden Beieren en Spaanse Wijn, die ik met hem aten dronk, ik ben- nen, en hij buiten de poort; ziende dat hem dat wel behaagde, was ik hem, dacht hij geen de doden moest halen, en wat rug gaan, dat hij deed. De Poort los gemaakt hebbende, vertrok Zijn mijn Kaftel, gaande binnen mijn deur zitten, mijn bastaard en roers verdreven, er kwam in de gang, en floepte een voor een, een uitruk weegsbuitende poort, die op een hoop neer smaakte. Wanneer hij de laatste haalde, en buiten was, kwam ik weer met Wijn en Beieren uit, hem wenkende te staan, floot ik mijn poort zeer vast toe; tekenende dat bij mij zou komen, dat hij deed. Ik beschoonkte hem met veel Beieren en een boutje Wijn. Hij dit aanneemende, zat weer op zijn hoek; en rinkelend veel, stond op en ging bij de grote troep. Zij kwamen veertig geschilderde helden met hun sporen, alhoofden aan de doden, welke opnemende, droegen die tot bij de grote troep. Daar komende, verheften zich een vreemd gehuil en gekrijt. Zij marcheerden al krijtend naar de rivier; dit duurden den geheelen nacht, dat zij bij beurten huilden, altemaal bij twee vuuren te gelijk, dat ik alles zien en horen kon. Den dooden-haaler kwam des morgens tot voor mijn poort, daar hij hard op begon te huilen. Ik door mijn kijkgaaten rondom geen ander Volk verneemende, kwam uit, met voor en achter, Hij stond aan de poort om dit alles aan te tonen, met zijn beide handen op zijn hooft. Ik deed teken dat hij zou zitten blijven, en myself omkeerende, wilde hem brood en voer halen; Draager blaaide, en als ik omkeek was die kwant al boven op het hek; maar ik dit ziende, schoot hem van boven dat naar buiten neer-buigt, waarop weer een algemeen geschrijn en groot gehuil bij de viver opging. Keningen geverfd kwam uit den hoop, even als de doode had gedaan; ik wierp hem twee Reichbittern toe, laatend hem den dooden weg te slapen; onderweg ontmoette hij verhinder anderen om hem te helpen dragen; deze bij den doode komende, balkten zoo hard als zij konden, en daar mee bij de troep komende, schreeuwen zij alle even hard, als of haar het uiteinde verderf was naderende. Kindelijk trokken zij Boshuizing. Elk kan denken of ik blij was: mijn poort, deur, en kijkgaaten hadden ik vuur aan, en kookten en braaden als een Prins, maakten met Draager goede gier; ik zetend een victory-beeker op, gaande bruiloft leggen vallen, tot den volgenden morgen een gat in den dag weg. Nadat ik papier genoeg had, schreef ik alles voorvallen aan, die haast door 't dik-wils leven van buiten Konnende. Om plaats te winnen, brak ik mijn leemende vloer, die weg werpende groef de Olijfpotten in de grond; voegende alles zo kort op en aan een als bij mij doenlijk was. Ik haalden nog kruit, Ichroot, en koekels uit het Wrak, met nog veel Beschuit, en al dat noodig zaa en bergen kon. Vier schietgaaten, twee naar het boven, en aan elke zijde een, die wel beleedende Rondom mijn Fort maakten ik boven aan scherpe paaltjes in de grond, twee treeden breed. En nu kon mij niemand als door mijn gang het Fort genaakten. Eens op een nacht begon Draager geweldig te blaffen, maar ik hoorde niet; maar des morgen ontwaakende, zag dat al mijn paaltjes met zand bedekt waren; waar door verschrikt denkende dat zij onder, wel mijn geheele Fort zouden begraven. Rondom uitziende, vernam niemand. Draager uitgelaatthebbende, was ook gerust. Den gebleken dag zag ik in eenige tijd, niemand verneemende; vandaag stak ik mijn schietgaaten, en begaf mij te kooy. In de voormaak begon Draager weer te blaffen. Mijn schietgaaten bedekt hebbende, opende ik mijn schietgaaten, mijn baaslen stille aanbrennende, ga rondom vuur. Daaropvolgende een vreemd geschreeu: De schietgaaten terstond weerder opstappende, laadde ik mijn baaslen zeer wel, en bracht die weer te boorde. Na onteren twee uur begon Draager weer te grommen; ik verbood hem te blazen, en gaf voort rondom weer vuur, daar al weerder zulk een gekrijt op volgde. Ik stopten mijn schietgaaten, laadde mijn baaslen weder, en peurden kooy, allesends Wagt op Draager laatende aankomen. Dag wordende, ik en mijn Hond niets verneemende, traden na buiten, met voorbedachten naartoe de Visserijk te gaan, doch de niet, uit vrees voor verraad te worden, bleef daarom die dag bij en in mijn Fort, vreemd opvallend, en met Draager de wacht houdende. Mijn poort en deur des avonds wel gefloot hebbende, maakten ik vuur en lig. In de voornacht gromden Draager als vooren. Door mijn kijkgaaten uitzienende, zag zeer veel vuuren, ja zonder tal, 200 aan de rivier, langs de strand, alsof ze overal in 't bosch stonden, dat mij wat ontstellde, doch bedaard hield; denkende, God had mij 200 keer bewaard, hij zou mij nu ook wel bewaarden. Alles klaar gemaakt hebbende, dat tot een aankomend Bataljon dienst kon, en twee Lont-flokken gereed lag, gaf Draager maar weinig eten, om niet flauwig te worden. Ik nam een fijne Reich uit met wat wijnt, en begaf me naar kooy, zo lang flaupend, tot Draager me wakker blies. Ik ontwakend, hoorden veel getier, ge-schreeuw, en geroep, soms alsof ze zongen. Uitziende, zag het Wrak in volle vlam, dat me zo ontstellde, dat ik niet staankon, kruipende naar mijn kooy, werd flauw; doch weer bij mezelf komende, en alles overdenkende, "bad ik God al schreyende om hulp, als naar een weinig uren (vuur in de Kruit-kaamer kwam), dat een vervaarlijke flauw gaf, waarop een vijelijk geschreeu opging. Het gehele Leger was omtrent het Wrak vergaderd, daar danffende, springende, en zingende. Ik myself houdende, verwachtten wat daar van komen wilde; en zeiden me geheel gerust, denkende dat zo. ten, drinken, kruit, en lood had, in een ertek Fort, daar zy my niet konden doen. Dag wordende, en niemand vernemende, trad met Draager welgewapend uit, rondom mijn Kasteel gaande, en merkte een verrekoger overal herom ziende, zag niets. Dacht tegen de geheime naa't Wrak. Beschrijving van het Koningrijk. Toen ik mijn middag-maal gedaan had, stapten ik met Draager derwaarts, ik had een geladen Roer, een touw op mijn schoipper hangen, en een Houwer opzij. Daar komende, vond wat stukken en brokken, eenige nog brandende; de tranen bedroevden mijn ogen op dit gezicht. Gaande met een bedroefd hart op den Vitek of nog Menschen ontdekken kon, zag niemand, daar op neerzittende, raakten in slaap, ontwaakende, zag Volk bij mijn Kasteel. Ik werd geheel verfright, afkomende, trad langzaam derwaarts, mijn onderbuik schokend bedenkende wat mij tedoende vond, naader komende, zag wel dertig gewapenden bij mijn Kasteel. Kuifeel, dat zy ingenomen hadden. Eik kan denken hoe ik te moede was. Ik dacht kort beraad, goed beraad, neemende voor te sterven, of mijn Fort te winnen, mijn moed was meerder alsof, ik achtte haar niet meer als honden. Recht op haar aan treedende, kwam een van haar zonder spies naar mij toe, gaande op de hurken zitten, als voor degenen, ik wenkte hem op te staan, dat hij hiermee zou staan, samen staande, kwam nog een van haar wit haar troep, met een spies naar mij toe; omring ten halfweg snel hij zijn spies van hem, bij de gevierte komende, ging op zijn hurken zitten; ik wenkte hem op te staan; hij opstaande, keek mij naar zijn Volk, klopte op zijn borst, doen schijn dat mij geen kwaad zou gebeuren; dus staande, en denkende wat ik doen wilde, werd ik van achteren omarmd en gevat; die twee welke voor mij stonden schoten ook toe, mij met hun kogels mijn geweer ontneemende, en mijn kleding uit trekken; doen was ik zo naakt als zij, denkend niet anders of zij zouden mij dooden, te meer, om dat diegene welke bij het Fort waren, met een gekrijt naar hun spieren kwamen aanlopen; doch een van mijn gevangenen gevat had haar teken doend, wierpen zij al haar spieren van haar, en bij mij komend, zaten alle op haar hurken neer. En weer opstaande, vatten malkander bij de hand, dansten dus al zingend om mij heen. Ik wees naar mijn Kaftan, denkend waar ik daar in, ik zou er anders leren dan... De fes welke mij uitgezocht hadden, en bij mij stonden, vatten mij meed aan, en moed ook meer haar danfen; waarop de anderen in haar handen klapten, - en schreeuwende zo hard ze konden. Ik deed met een droevig gemoed, nu wel merkend dat ze mij niet wilden doden. Het danig geëindigd zijnde, wrees ik haar weer naar mijn Katteel; waarop eene ene schreeuwing deelde, kwamen nog wel twintig uit mijn katteel te voorschijn, welke haar daar in tot nog toe verborgen hadden; deze bij ons komende, nam ik mijn houten speer weer op, mij in het midden zetten, en begonnen de straat langste marcheerden; ik gewrig naar het Fort zien, en dat peuzelig begon te schreinen, dat ze haar niet eens kreunden. Wij paffeerden ook de Staak daar ik mijn Kist &c. uit gegraven had, welke ziende, wierd mijn hart hoe langer hoe meerder beklemd. Dus ontrent af uuren langs strand voortgetrokken zijnde, keerden zij haar links het Bois in, en hielden na een half uur halte, enige wat vrugten haalende, daar wij allen van aaten; zij rukten wat takken van de Bomen, die tot hulmbeddingen schikte, kende rondom mij heen, mij eenige meede decline, die ik onder een grooten Boom neer leidde, daar naakt op leggen ging, en zodoor koud werd als ik. Zij lagen rondom mij, flapend geruis, behalven die altijd wakker bleven, en wat gezang ronddraaiden om mij heen hielden, die verkens door anderen afgelost werden. Ik kon door haar zingen en koude niet slappen; zij dat merkende, maakten vuur; mij daarbij leggend, be- kwam ik warm. Ik beval mij aan God, en verwachtte geduldig wat mij weer zou gebeuren denkende gedurend om mijn Kažšel. Des morgens gingen wij weer aan’t marsjeeren, en raakten na een uur uit het Bois bij een poel, alwaar welduizend kortjes van dunne rijstjes gevlogen stonden, verbeeld en groot als mijn Konstaapels lantaarn; hier van nam ik er elk een, aan mij ook een gegeven; ik bezag dit, vindend het van binnen de bodem, en haalde weg de hoogte met leem of pot-aarde beitrekken, daar baar van Bomen lag; ik konde niet weten wat dit betuigde; maar na een uur gaans de Zon wat hoger rijende, zag miljoenen muggen en vliegen uit het mos opkomen, als wanneer zij fijn baar inde korte deden dronken; deze rook had een aangename geur, en deed alle muggen en vliegen van ons bijnen. Dit moeras gepast leerd zijnde, kwamen wij weer tegengekomen die avond in een Bosch, daar zij terstond vuur maakten, en rondom gingen leggen, mijn als voren bewakende. De volgende ochtend weer voorttrekkende, kwamen we weer aan het strand, aan een grooten inham; omstreeks twee uur langs het strand hebbende, ontmoetten we weer een rivier, die langs gaande, raakten weer in een Bosch, daar veel vrachten velden; ontzegden die middag halt houdende, kwam nog een Troep bij ons, die eerst alle op de hurken gingen zitten; daar na opstaande, zongen en dansten als gekken. Zij brachten vrachten meede, weik omgedeeld hebbende, trokken weer voort; na omstreeks twee uur gauus vonden veel vlotten in de rivier, met touwen aan boomen, op het strand staande valt gebonden, meer welke wij ons alle over zettende, toogen al voort, tot weer samen rivier kwamen, doende weer met de daar liggende vlotten als te vooren. Dus welks twee eerder rivieren gepasseerd hebben, kwamen aan een zandige vlakte. Nu hadden wij al veertig of acht dagen gemarcheerd. Ik was moe en mager, hoe wel zij mij alle dienst deden die zij konden. Deze vlakte overtrekkende, kwamen we weer in een Bosch, als wanneer zij alle begonnen te zingen, eenige al zingende vooruit lopend, zag ik van ver veel Menschen, en hutten. Welke naderend, kwamen zeer veel van dezelfde ontmoeting om mij te zien. Nog verder gaande, kwam ik voor een groote hut, daar een oud man in de deur zat, daar voor wij alle op de hurken moesten zitten; hy hield een lang duskocis met die, welke mij gevangen hielden; doch ik kon niet verstehen. Het difcoers ge-eindigdhebsende, moelt ık in de groote hut gaan, alwaar vier tlaakte Jongelingen,, en zus naakte jonge Vrouluy {ag „decie alle naa mıy toe koomende, be- zaagenmy Zcer nauw, over al mıjn lıchaam taliende en voclende ; ık ftond onnotel tgc te zien, nict wetende wat men met my zoude aanvargen. Naa cen uur be- gonden zy alle in de tent te fingen en te te danffen rondom my; en den Huis-heer ook wat gedanit hebbende, kwam een der voornoemde Vrouluy voor my op de hurke ‚firten: zy wees my dat ik ook zoo .doen mioelt, ’t welk doende, ftond den Oudenop, ons elk een hand op’t hoofd leggende, be- gon zoohert te fchreeuwen dat ik verfchrik- “te, waar op die buiten,de tent waaren ant- woorden. . Weeder beginnende te zingen, en tedanflen, deedendicbuiten detent waa- cn het zeive. Dit naa gifling een half uur geduurd hebbende, ftond het jonge .Vrou- menich op, my by de handvattende , rad met my buyten,, var de anderen gevolgt; brengendc my in een daar byftaande leedıge hut, daar deefe Idogter en ik in gingen : - de andere flootende deure; daar naa al zin- gende weg gaapde,bleven wy metonstween allcen in de hut, daar in zagik Hooy , ge- M3 | dioog-' 186 Befchryvinge van het Koningryk droogde Blaaden , en biefen Matten. Ik was verkoud kuchende en hoeltende ; zy deed my in’t Hooy ter needer leggen, en my met matten van biefen overdekt heb- bende, kroopzyby my onder, ommytever- ‚wermen ‚dat Zy Op een aangenaame manier wilt te doen. EN Be Deeic Heidinhad een zeeker T'oover-cha- radter, daar zy my zoodaanig.meede betoo- verden, dat ik al mijn ongemak, Kafteel enalles guam te vergeeten. - Naa eenige uuren malkander zoo ver-. weren te hebben, dat wij samen wel vijfentwintig, was ik van mijn verkoudheid genezen. Wij opstaande, voedde ik de koude lucht weer, en bevond ik dat eerst als een andere Adam dat wij naakt waren. Overal de hut doorfiende, zag daar een mand met gebraden vis die nog warm was; zij een haaring met haar hand daar uit krijgende, maakten die op, mij die aanbiedende; ik vatte die gelegenheid bij haar, denkende ik zal vandaag waar nodig komen, en mij daar van bedienen, en profiteren zo veel ik kon. Hier zat werd de deur van onze hut geopend; en ik haar volgende, bracht zij mij weer in de grote hut, daar mijn gebraden vis, vis, en eieren werden voor gelegd. Wel gegeten hebbende gingen wij in de rij vier. Kränke Kesmes 1%. Vier vis vangen. Avond wordend, moest ik met mijn Gefellin weer naar onze hut, daar wij tot den morgen bleven slapen. Mijn grootste ongemak was dat ik naakt moest gaan. Zij | Dus een maand of twee geleefd hebben, ontlooid op een nacht en vreemd gegeint, dat zich hoor langer hoe meer verheffende, mijn Gefellin ook deed schreien en krijen; ik verkwistte, zij omarmde mij al schreiende: mij loslatende ging zij op haar hurkje zitten, klaagde voor haar borst; ik de deur van onze hut opstootende, zag ontelbare vuuren rondom, zo verre ik beoordeelde kon, niet wetende wat dit beduiden; zij wees mij dat het onze Vyanden waren, welke ons wilden doden. Ik was haar veder dat wij zouden vlugten. Zij deed teken dat wij rondom bescherm waren. Wij gingen samen naar de groote hut. De Oude zat bedrukt en zwijgend. Ik eenhoutje neemende, verzocht manchap om de Vyand op te zoeken; maar de Oude, zijn hoorn houdend ik kreeg een hoorn, gaande in de deur van de hut, en blies zo hard als hij kon; daarop volgde het geluid van wel honderd hoorns. Ik niet wetende wat dat beduiden, ging naar mijn hut, een houtje meede neemende, met voorzichtigheid om aan te kunnen vallen, wien ook op mij aan mocht komen. Mijn Gefellin volgde mij na, kermend en schreiende; het werd met de tijd dag, en zag van verre verhalen. roepen, gekleed en gewapend Volk, dat mij krachtig verwonderde; hoorde ook schieten, dat mij nog verder voorraam; vattende mijn Vrouwen bij de hand, wees ik haar dat zij met mij daar naar toe zouden gaan, dat zij niet zouden mij doden; dat zij niet doen wilden; ik dan alleen de Vriend te gemoed gaande, kwam bij een troep Paarden, de Kapitein mij ziende, hield stil; ik op mijn knieën vallende, leidde mijn handen te samen. Hij wenkte mij bij hem te komen, dat ik deed, en werd van hem naar bevoligd, als zijn leven geen blad mensch gezien hebbende. Hij deed mij een Rok, Broek en Muts geven, ook een Paard daar ik op klom; maar mijn leven niet veel te Paard gezweten hebbende, kan men denken hoe dat toeging. Ik reed in 't vooruit gelopen. Dus zag ik verder zijden, kwamen bij ongeveerd hutten. Ik wees de Kapitein mijn hut daar ik woonde, biddende hem meer gevouwen handen die te willen verichonen. Hij zocht verder eenige Ruiters voor de deur, daar ik me onder was. Nu zag ik verhuisd Troepen van Krinke Kesmes. 189. Het klingelde voor mijn ogen, een Kanon werd afgevuurd, op welke zij het aan een moorden ging, dat bedroefd te zien was; Zoo wel mans, Vrouwen, als Kinders, lieten haar gewillig dooden, zonder haar meer te wehren als de oude Joden op haar Sabbath plagten te doen. Dit bewegde mij tot schreijen, als wanneer een Onder-Officier mij nors aanziende, op mijn Sabel klapte, -dies moest ik zwijgen, wijl hij ons die voor de hut stonden commandeerde; ik bad hem of ik eens in de hut mocht gaan, dat hij mij met een wenk vergunde. Van't. Paard in de hut treedende, begon ze al te strekken, zittend op haar hurken, ik hem, hemden; waar op ze stille wogen; dit had ik van den Ouden geleerd, welke dat deed als hij gehoord wilde zijn: ze zag mijn vrouwmenich naar mij toe, mij omarmende al ik kreigende: ik hem, hem zeggen, "rust ze stil; ze gaf me gebraad Vis en Yereen, die ik aan mijn gezelschap te Paard, nevens wat Fruit uittelden, dat ze aan namen en nuttigden. Het was wonderlijk dat alle die mensen haar zo gewillig lieten dood gaan, zonder de minste tegenwerking te bieden, even als of ze alle tot God waren. Het moorden is geëindigd zijnde, reed ik als een gevangen nieuw Ruiter met mijn troep weer achteruit, Zonder te weten waar ik heen ging. Na een paar dagen marcheerde ik aan een arm van de Zee, daar meerdere Vloten lagen, eenige met twee, andere met drie en vier zeilen; hier mee reden wij allemaal overgezet. Onze Kompagnie was honderd man sterk, zijnde in tien gelederen, elk geleid door een Officier of Korporaal; in haar Standaard was op blauw veldijn een gouden Zon, waarin de Eingang bloeit in een purperen rok, en schreef, die hadden meer oogen dan van Argentijn ooit verdacht is; zijn gedaante was zeer wonderlijk, als geheel bestaande uit oogen, oren en handen, dat me vreemd voor kwam. Wij waren de eerste Kompagnie die weer keerden van drie duizend Ruiters, zijnde Hulp benden, welke dit Eiland Krinke Kesmes aan hun naburen geleend hadden. Ik aan Land kommandeur, werd in een Boerenhuis gelegd, tot order van Kesmes kwam, dat ik daar zou komen. Daar komend, werd ik in een Scholastieke vergadering gebracht, waar vier-en-twintig zeer aanzienlijke Mannen zaten. De Voorzitter deed me aan een klein tafeltje zitten, daar papier, pennen en inkt op was; men wees me dat ik Schrijven moest, welke doende, ging mijn schrift rondom, elk van deze Heren beichtrand het tot henzelf een aanzienlijk Man in zijn hand krijgende, dat overleuid las; hij opstaande, vroeg me in goed Hollands, hoe ik bij de Natie Kaskes (welk woord betekend Stranders, oft Strand bewoners) gekomen was? Ik antwoordende, verhaalde het geene me weervaren was; waarover zij haar alle zeer verwonderden. Hij gebaarde me dit alles op te schrijven, dat ik vervolgens deed, zodat ik hetzelfde als een A.B.C. Van buiten kan ik het overgeleverde, hebben, werd het voort in deze Land-taal overgezet. Des-achterinden-dag kwamen mijn tien jongens, in de Hollandse taal begroeten, die zeer wel spraken, lezen, en schrijven konden. Na drie dagen werd ik uit de Hoofdstad Kesmes, naar deze Stad Salonta gefonden, om hier gedurend mijn leven, enige Jeugd de Hollandse taal te leren, als nog mijn werk is. Men geeft mij hier zeer eerlijk onderhoud, mijn School is nooit sterker als dit jonge Luiden, die ik in de Hollandse Aard om voor de dem. Be Beschrijving van het Koningrijk van wijze, en doe verstaan, Leep en lezen, en schrijven. Deze Zuidlanders melden, dat het genoegen van haar land, en haar goede en zeer leuke regering, allen ahangt van de goede opvoeding van de jeugd, daarom mogen hier geen toden van wijven, Schoolmeesters of geendronkene fumiers, of onbeleefde mannen, Schoolmeesters zijn; de zulke worden veracht, zowel als die haar natuurlijk verstand ontbreken, en daarmee een Bere a van haar Opvoeders en Onderwijvers ontvangen, en dat de zelfedan door gewoonte haar bij blijven. Daarom moeten hier de Schoolmeesters verstandig, zeer opmerkend, voorzichtig, en wellevend zijn. Ik heb mij naar haar gewenste gevoegd, en leef nog daar na een eerlijk leven; daarom beìkijk ik met deze rode rok en rode muts, dat hier een kleed van eer is. Het teken op mijn boosten geboden duurde, is in deze Land-taal Een-ho dat is een man. Ik schreef dit alles af, met verbazing over zoveel een wonderbaarlijk en vreemd voorval. En de andere dag na het eten kwam de El-ho ons weer bezocht, ik benigde hem fijne beschreven Geschiedenis weerom, hij met een goed herten bedankende; verzocht hem, dat ik de goedheid te hebben van ten die Stadt eenstelen bezien, zodat van den Garbon daar toe had. Hij zei, dat tegen drie uur willen doen. Op drie uur kwam hij mij halen; hij en ik traden alleen de deur uit, zodat mijn ander Volk nog geen verlof had om dit te gaan, wij vlogen de rechterhand om, tot op een hoek van een brede straat, waarin in het midden een groot schone Piramide of Toortocht, daar men langs trappen op kon lopen, van boven opgaand, gehandeld van onderen tot boven op het plat een leunings. Ik zag ook op de vier hoeken van dit plein vier Eere-poorten, met schoone koning-beelden verzaagd, welke alle boven over gewelft waren. Wij klommen de trappen de Piramide op tot boven op het plat, waar ik de. gcheel« Stadt nevens het omleggende Länd tonde over fien. ' ehe a - De Stadt vertoonden heim. bynaa rond.- | hebbende dertien Bolwerken, alle zeer wel” N ” m wer ‚10% Befckryvinge von het Koningryk boud; de Tempelen waaren opde Turkfche wijfe altemaal rond. Ik zag een groot, en twee mindere Paleifen, nevensverfcheidene trefielijke Gebouwen. Ook dat eenigeRi- vieren of Burgwallen door de Stadt vloei- den. Eindelijk nog een zeer pragtige Pira- mide buiten de ‚Stadt aan de Ooft-zijde , waar boven op den Engel Balokaftond, tot welken als de Sonne niet heldercheen, den morgen-groet gedaan wierd. 5. . . Weederom afklimmende., bragt hy my in een groote Badftoove, welke vrywelge-. boud was, hbebbende vijf byzondere Kaa- mers met Bakken, en.tien Kaameısvanver- maak, alle van Marmor. | Van daar bragt hy my in’t Staduhus,, dat heerlijk en fchoon geboud was , hebbende veele en ruime Vertekken , alle met zeer konftig Beeldwerk vergierd , vertoonende haare oude Goden, Kortingen „ Helden en ' Hiftorien des Lands. Hier zag ik het doo- den .der Kaskas, dat den El-ko zelf byge- woond en gezien. had; ook washierkonilig verbeeld den ftrijd der Geeltelijken ten tie „de’des Konin s Cham Hazi.. .Vorders veel. wonderbaarlijk ven. ae So Toen bracht hij me in een kammer die vol Beelden van..Mannen en Vrouwen fon, en een Allee, en vermaaklijke postuur Krinks Kesmes. 195 Alle geheel naakt, zonder enige bedekking . ge. Ik vraagde wat zulks beduiden ? Dit is zei hij de 'Trouw-kaamer', niemand in deze Stad of onder deze diens diens triijd behoorende " kan trouwen, of moet eerst geheel naakt in deze kammer verschijnen, zoo wel de Bruidegom als Bruid, Hoe geschied dat vraagden ik? En zo aan woorde, de Dogter die haar verloofd wil aan een Mannen-persoon om die te trouwen, die wordt hier gebracht van een oude Vrouw haar het naakte in den bloeden bestaande : en die Jongman welke gezind is hem daaraan te verbinden, wordt hier gebracht van een bedaagd Man, die ook op het naakte aan hem bevriend is. Deze in de kammer gekomen zijnde, en de deur geflooten hebbende, ontkleedden dan elk de fijne, en vertoonden die malkander geheel naakt, welke malkanderen dan bezien van achteren en van vooren, gaand, staand, bukkende &c ja ze bevoelde malkander van boven tot beneden, van achteren en van vooren. En indien ze beide wel en gevonden zijn, dan is het huwelijk klaar en Moet voortgaan. Maar eenig ongeval kon den een of den ander vinden, dan staat het in de keuze van. Bij deze beschrijving van het Koninkrijk, komt na mijn mening de cere en schaamte te na, zulk doen zou men in Europa verfoeien. Waarlijk bewijst gy zeide El-ho dat de Europeanen wijver zijn als de Afikanen? De Europeanen hebben ook vele soorte gebruiken: Maar wanneer men een Paard, Hond, of ander Dier koop, voelt men, betaalt men, en beziet men terdege (om niet bedrogen te worden) eer men't koopt; waarom dan een Man of Vrouw die men trouwen wil, en waarlijk meer de handel? Een Dier kan men weer verkoopen met weinig schade; maar een die men trouwt, die moet men behouden zolang men samen leeft. Met kwamen daar vier Persoonen, geheel met zijde gekleed, bedekt, in treden, wij moesten daarom vertrekken, de deur wijders geflooten; deze kwamen hier om de Huwelijksoondertekening te doen. Ik had in de Trokia van Moria ook zulks beleefd, maar meenden dat het vergerd was; naar nu bevond ik hier de waarheid te zijn, dat mij zeer verwonderde. Van hier bracht hij mij tot het Paleis van den Gouverneur, welke grootenichaum was; staande aan het einde van een brede straat, bevolkt met vele soldaten, en dikke muren, met vele platte torens voorzien. Rechts van de poort was den Engel Balak gezien, uitgehouwen, denzelfde werd van alle mensen die door deze poort gaan, ge groet. El-he zeide.my, dat het Beeld van Balo« ka overal in Krinke Kesmes gegroet wierdop dle zelve wijfe als in Spazjen hetKruisofandere Heilige Beelden gegroet worden, en isons‘ het Beekl van Balaka alzoo heilig , als hek kruis in Europa is. . j . Door de Poorte getreeden ziinde, kwag+ “ men wy op een ruime'plaats, rontom met wooningen en ftallen voor Krijgs- luiden ge “ boud. Deeze wooningen waaren vier verr ‚diepingenhoog, de onderfte waaren fallen, an de twee middelfte woonden de Krijgers, in de boovenfte onthielden haar de jonge Manfchap, welke tat den Oprlog wierden Ppgevaed, en onderweezen. Op het mid- den van deeze plaats zag ik een Fontein welr ke zeer pragtig mer veele konft-beeldenvan. dieren verkeerd was, en ik zeer heerlijk vond. In het koninkrijk. Onder deze dieren waren er, welke ik niet kende, en nooit gezien had. Dit gezien hebbende, trokken wij door een tweede kleiner poort, over een korte brug van 20 treinen lang; ten einde komen, verasschen ik zodanig, dat ik in lange tijd niet bedaard kon, want aan elke zijde van het einde van de brug, was een houten huis gebouwd, en op mijn voorbijgaan sprong uit elk een zeer verschrikkelijk monster, Deze waren haar ruggen vier en een half voet hoog, van de grond, lang naar proportie, haar kop had het formaat van een aap, maar vooruit hun bek hadden twee lange tanden van acht duim lang, en achter uit dezelfde kwamen nog twee witte nageltanden op het formaat als een wild beest, ruim zo groot als de eerste, zeer verschrikkelijk om aan te zien. Hun kop was gewapen met een zeer scherp en witte hoorn, zo als een eenhoorn gebeeld word: haar lijf was van formaat als een windhond, maar zo machtig als een leeuw, en de staart was nog langer dan een leeuwenstaart. El-Bo zei, dat zij daar dieren mogen vatten en verorren konden; haar klauwen waren vreeselijk: aan iedere pot was zeventig, elk van vier en vier en een half duim lang; deelen waaronder beweeglijk. Ik zag het. 