title: Jahresberichte der geschichtswissenschaft; im auftrage der Historischen gesellschaft zu Berlin herausgegeben ..
creator: Abraham, Fritz, 1841- [from old catalog] ed | Hermann, Johann, 1842- [from old catalog] ed | Meyer, Edmund, 1840-1905, [from old catalog] ed | Jastrow, Ignaz, 1856- [from old catalog] ed | Berner, Ernst, 1853-1905, [from old catalog] ed | Schuster, Georg Julius Franz, 1859- [from old catalog] ed
text: F. 0,90. — 308) Jo». Destre*e, Het oude koperwerk op de tentoonstelllngen te Dinant en te Middelburg: OnteK. 4 (1905), 8. 27-82. - 309) Jen Knlf, Nederlandsohe meubelen: BullNOB. 4 (1908), S. 80 6. — 310) Pitcairn Knowles, Dutch Pottery Digitized by Google § 48. Niederlande. (1908/4.) de Boer, van der Heulen. m,83 Mwik*"-*1*) Theater. Endepols819) bat das Material für die MAliche Buhnen- geschiente, die Dekoration, die Kostüme usw. fleifsig zusammengestellt. Seine Resultate stimmen im ganzon zu denen Worps. Literaturgeschichte. Worp 8S0) veröffentlichte den ersten Band einer Geschichte des Dramas und der Bohne, der bis ins 17. Jh. führt: es ist eine sehr gründliche, überall auf die Quellen zurückgehende Arbeit. Van de Graft811) gab 49 historische Lieder des MA. heraus, davon vier von ihr aufgefundene zum ersten Male.888) De Vooys888) sammelte einige Inedita. Van Moerkerkens Studie8*4) über die Satire in der HAlichen Kunst ist eine namentlich für die Literatur dankenswerte Materialien- sammlung, aber ungenügend in der Begriffsbestimmung, sowie in der Sichtung and Darstellung des Stoffes. Beitrage zur M Alichen Poetik gaben V er dam 885) (zu Haerlant) und Muller384) (zum Reinaert). Zur Prosa vergleiche die Bibelstudien usw. (S. 77).88fl*) Über MAliche Übersetzerkunst schrieb de Grave.88' 888) — Nautas888) Coornhert- Ausgabe veranlagte Borgeld zu einer eingehenden auch positiv wertvollen Kritik. Van Toorenen- bergen880) und Enschede881) ergänzten ihre Marnix-Stndien. — «ad Porcelain. London, Nevrnee. XVI, 122 8. F. 5,25. (Mit färb. Ulustr. o. Tfln.) — 311) A. H. H. van der Bargh, Annteekeningen betreffende de oudste Delfsche plateel- bakker«: OodHoU. 21 (1908), & 82—60. (Mit Fakrimilee.) — 313) L. J. Boogmnn«, De glasen der Groote- of St. Jacobskerk: Die Haghe (1908), S. 126—89. (Mit AbbUdgn.) — 313) B. J. M. de Bunt, De Beeldstormerij en de Glasramen in de Oude- of S. Kicolaaskerk te Amsterdam: JbAlbTh. 68, S. 1—81. — 314) W. Vogelsang, Hollandsehe gebraikskunst: OnaeK. 2 (1908), S. 19—82. (Mit Abbildgn.) — 315) Max Seiffert, Jen Tollios: TVNNMG. 7, S. 4 — 19. — 316) FL van Day.se, Ben duytsob rousyck botet. Naar de nitgave van 1572 in partitnur gebracht en opnieow oitgegeveo. Amster- dam, Fr. Maller et Co. gr.-4°. 8, 127 S. F. 4,60. (Uitg. d. Vereen. v. Noord-Nederl. muiekgescb.) - 317) J. W. Enschede', Dertig jaren muxick in Holland (1670—1700). Usariem, Vineent Looejes. 68 8. F. 1,26. (Mit Portr. etc.) — 318) Hugo Nolthenius, Bichsrd Hol: M. Vr. v. bat. 86, II, S. 68-108. (Mit Portr.) — 31») H. J. E. Ende- pels, Het decorat ief en de opvoering van bet middelnederlandscbe drama volgens de middel- osderl. tooneelstokken. Inaog.-Dise. Amsterdam, C. L. v. Langenbnysen. 1908. 12, 189 8. |[Koopmans: TLett. 14, S. 225— 87.]| (Mit Abbildgn.) — $20) J- A. Worp, Gescb. vaa hst drama en van het tooneel in Nederland. Deel I. Groningen, J. B. Wolters. 8, 466 S. F. 4,90. |[ECok: Spect. S. 156,9; van Noabuys: OrKed. (1904), I, 8. 614-28, 785-49; Lapidoth: Eis. 27, S. 285/9, beantwortet v. Worp: ib. 8. 860.]| — 321) C. C. van de Graft, Middelnederlandsobe hietorieliederen toegelicbt en verklaard. Inang.- Dis». Epe, A. Hooiberg. 261 8. |[P. Fredericq: Mas. 12, 8p. 134/5 ]| — 322) F. vsb Dnyse, Het oade Nederlandscbe Lied. IfKalff: Gids (1904), FI, 8. 98—121 (sehr aacrkeonend).]| (Vgl. JBG. 25, § 48m.) — 823) C. G. N. de Vooye, Verepreide mnl. gtettslike gediehten, liederen en rijmrpreuken : NedTL. 28, 8. 41—79. — 324) P- H. vsd Moerkerken Jr., De satire in de Nederlandsche Kunst der tniddeleauwen. Inaug.- Diss. Amsterdam, 8. L. v. Looy. 4, 8, 248 8. F. 2,60; geb. F. 2,90. — 325) J. Ysrdam, De rijmen in Meerlant's Hist. van Troyen: NedTL. 28, 8. 156—89, 267 — 98. ~~ 326) J. W. Maller, Het samenstel van Willem'« gedieht 'Van den vos Beinaerde': TLett. 14, 8. 481 — 98. (Vgl. ib. 8. 499 — 609.) — 326») C. G. N. de Vooys, leu orsrDirc van Delf en »ijn 'Tafel van den kersten ghelove*: NedTL. 22 (1903), 8. 1—36. — 32?) J. J* Salverda de Qrave. Over de middelnederlandsche vertaling van de Pelerioage de la vie humaine: ib. 23, 8. 1 — 40. — 328) J. W. van Bart, Een comedia »fle spei Tan Homalas, berdrukt . . . Inleiding. Iusng.-Diss. Utrecht, P. den Boer. 170 S. ~ 329) Boccaccio, XX lustigbe bist. . . . overgheaet . . . dear Diriek Coornhert . .. Uitg. door O. A. Nanta. Groningen, P. Noordhoff. 1908. 16,160 8. F. 1,26; geb. 1,75. |[Borgeld: TLett. 14, 8. 97— 182.]| — 330) J- J van Toorenenbergen, Marnixiena uoDjma; nieuvre verscheidenheden ait en over zijne nalatenscbap. 's Gravenhage, Mart. Nijhoff. l»08. 4, 72.8. F. 1. (Vgl. Enecbed^ in: Caecilia 61, S. 1/7.) - 381) J.W. Eosehed«-, Is Philip« van Marnix de dichter van het Wilhelmne?: TVNNMG. 7, 8. 22—36. 6* 111,84 § 48. Niederlande. (1908/4.) de Boer, van der Heulen. Prinson88*) und Rudelsheim888) befafsten sich mit dem Humanisten Jan van Hout, einem der ersten, venig bekannten puristischen Dichter. — Kleerkoop er884) teilte Archivalisches Aber Starter mit.885) — Es wurde ein Vondel-Museura 88Ä) errichtet.887) Kollowijn 888) schrieb Ober Hooft und die Töchter Spiegels. Koopmans88*) beleuchtete die verschiedene Auffassung der Figur Gijsbrechts van Amstel in den Tragödien Hoofts (Geeraert van Yelsen) und Bilderdijks (Floris V.), nebenbei auch in VondeU Gijsbrecht van Amstel. — Derselbe Vf.840) machte in einem Aufsatz über Cats vortreffliche Bemerkungen zur Kultur des 17. Jh. Hylkema841-84*) gab dio religiösen Gedichte Luykens heraus und versuchte nachzuweisen, in wohl nicht ganz gelungener Weise, aber immerhin interessant, unter welchen Einflössen und in welchem Mafse sich eine mystisch-pantheistische Gesinnung in dessen Geiste entwickelte. — För seine nicht eben tiefgehende Arbeit über Bellamy benutzte Hoeksma848) auch hs. Material. Dyserinck844) machte sich besonders verdient durch die Herausgabe der Briefe von Wolff und Deken, auf Grund derer sich jetzt beider gegenseitiges Verhältnis und ihre Stellung im Leben und in der Literatur besser als bisher begreifen läfst.84* 848) — De Beer s Neubearbeitung847) von teu Brinks Literatur- geschichte des 19. Jh. ist mit Vorsicht zu gebrauchen. Borgeld848) untersuchte einige Gedichte von Bogaers auf ihre Quellen.848) Von den Arbeiten über Beets (t 1903) sind an erster Stelle diejenige von Dy serinck8608**) und Chantepie de la Saussaye8*8) zu — 382) J« Prinsen JLi., Bronnen voor de keonis van leven en werken van Jan van Hout: NedTL. 22 (1903), 8. 208— 39 ; 28, 8. 193-266. — 333) M. RudeWbeim, Een onbekend gedieht van Jan Tan Hont?: TLett. 13 (1908). (Zwischen 1586 n. 1895.) — 334) M. M. Kieerkooper, Starters luatste levensjaren (f 1627 of 1628): ib. 8. 49—66. — 835) W. Zuidema, Jacob Struys: Oudlloll. 21 (1903), S. 181—92, 220-44. — 336) Verslag der Vereenigiog 'Het Vondel-Museura' I. Amsterdam, V. Langenhnyean. 48 S. (Mit 1 Fake.) — 587) J. J. G. Boelen, Vondeletudien: StGWLG. 62, 8. 441 — 61. — 888) R A. Kollewijn, Hooft en de meisjes Spiegel: TLett. 13 (1903), S. 1 — 27. — 389) J> Koopmans, Verkenningen om Gijsbreobt'i v es ten: XX. Eenw 8. — 34-0) id., Cats' Sinne en Minne- Beeiden: ib. (1903), 8. 66-101. — 341) Jan Loyken, Stichtelijke verxen, bijeengebracht en ingeleid door C. B. Hylkema. Zaandam, C. Hoig. 2, 26, 142 8. F. 2,40; Perg. F. 6. (Mit Illustr.) - 342) C.B. Hylkema, De nieuw- liehter Jan Luyken: Gids 4, S. 28—68. — 343) J- Hoeksma, Jacobus Bellamy. Inaug.- Diss. Amsterdam, Gebr. Binger. 1908. 148 8. |[Kok: Spect. S. 92/4, 10l/8.]| — 844) Uetje Wolff en Aagtje Deken, Brieven. Met aanteekeningen van Job. Dyserinck. 'e Gravenhage, Gebr. van Cleef. 1908/4. 48,419 8. F. 4,80; geb. F. 5,20. |[Byvanck: Gids (1904), IV, S. 880,9; Knappert: Tijdsp. (1906), I, 8. 191— 200.]| (Mit 2 Portr.) — 345) Job. Dyserinck, In de Beemiter-pastorie (Naar onnitgegeven brieven): Gids 67, I (1908), 8. 289 — 881. — 840) Ed. van Biema, Iets naders over Mr. J. W. Kumpel in de gtjzeling: Nav. 64. 8. 286—47. — 34?) Gesch. der Noord>Kederlandsche Letteren in de 19« eenw, in biograpbieün en bibliographieCn, 1830 — 1900, d. Dr. Jan ten Brink Bljgewerkt d. Taeo H. de Beer. Rotterdam, Bolle. 1908/4. II, 97, 644, 4 S.; III, 684, 4 S. epl F. 6,60; gab. 8.25. |[F. L(apidotb): El«. (Okt. 1904), S. 280/5 (tragt gegen vieles Bedenken) ]| — 348) A. Borgeld, Iets over eenige gediebten van Bogaen: NZuid 26 (1903), 8. 289 — 329. — 349) H. J. Allard, Joachim George Le Sage ten Broek t 11. Juli 1847: StGWLG. 68, S. 207-60. — 350) Joh. Dyserinck, Dr. Nieolaas Beets. Usariem, De Erven F. Bohn. 1903. 8, 180 S. F. 2,50. |[Kok: Spect. (1908), 8. 292/4; Doedes: Tijdsp. I, S. 72-98.J| (Mit Portrs., Abbildgn. n. Faksim.) — 351) id., Nieolaas Beeta. 13. Sept. 1814 — 18. Sept. 1903- CaUlogus der tentoonstelliog in 'Pulebri Studio' te 's Gravenbage, 21./8. Maart 1904. Leiden, A. W. Sijthoff. 8, 63 S. F. 0,90. — 352) id., Herinneringen aan Nieolaas Beets in woord en beeld. Naar aanl. v. d. Tentoonetelling etc. 21./8. Maart 1904. Den Haag, B. J. Falk.- 12, 224 8. F. 2,40; geb. 2,90. |[Kok: Spect. S. 422/5, 492/5.]| (Mit 25 Tfln. o. Portrr.) — 858) P. D. gitized by Google § 48. Niederlande. (1908/4.J de Boer, van der Meulon. ÜI,85 nennen: ersterer zeichnet sich ans durch liebevolle Detailforschung, ohne ein Oesamtbild zu entwerfen; letzterer, dessen Biographie im allgemeinen viel höher steht, bemüht sich vor allem nm die Idee und ihre Gegensätze, wobei denn die lebendige Persönlichkeit des Dichters nicht recht hervortritt. Van Deyssel,864) van Nouhuys868) nnd Duproix868) verhalten sich kritischer dem Dichter gege naber, würdigen aber anch den KleinkOnstler der Camera obscura.857,868) — Die vorliegenden Multatuliana88*-881) — etwa mit Ausnahme von Petits dankenswerter Bibliographie — sind von keinem besonderen Interesse. — De la Saussaye882) wird in seinem Essay Potgieter und Huet nicht gerecht. Scharfsinnige Bemerkungen über das gegenseitige Verhältnil dieser beiden Männer gab Naber.888) Die Biographie Potgieters schrieb Ver wey,884) der mit kongenialem Verständnis, besonders für dessen Jugendzeit, uns den Vertreter der europäischen Romantik in den Niederlanden lebendig vorführt. 866*888) — Byvancks Essays807) über Boutens und H. Roland Holst führen in die Psychologie der modernen Dichtung ein. Van D eventer888) und van Nouhuys869) sammelten ihre Kritiken zur zeitgenössischen Literatur. Buclidruckerkunst*''0) Brugmans871) setzte den gegenwärtigen Stand der Gutenberg-Koster-Frage auseinander. Zu verweisen ist auf die Arbeiten Ensched6s, die zwar in technischer Hinsicht beachtenswert, vom historischen Standpunkte aber nicht einwandfrei sind.878-874) Chantepie de 1« Sauaeaye, Hat leven van Nieolaaa Beete, beacbreven. Met een volledige lijat aijner geaebriften . . . door D. Betts an mej. A. Beeta. Haarlem, De Erven F. Bonn. 4, 843 S. F. 8,50; geb. F. 4. |[Kok: Spect. 8. 432/5, 482/5; Doedea: Tijdap. (1905), I, 8. 201 — 18; van Nonhnya: OrNed. (1905), I, 8. 244 — 52; van Hall: Gide (1904), IV, S. 554/9; Blok: OE. 4, IV, S. 480/2.]| (Mit Portr. Vgl. JbAkWet. [1904], B. CXVI— CXXXU.) — 854) I« ▼»» Deyaael, Nicolaa» Beeta' Camera obaenra: XX« Eenw 2 (1908), S. 819 -89. — 355) W. G. van Nonhnya, Nieolaaa Beeta, 18. Sept. 1814-18. Maart 1908. Ameterdam, van Holkema & Warendorf. 1903. 88 8. F. 0,60. — 356) J- M. Duproix. Nicola« Beeta et Camera obaenra: RevSuieee 88, 8. 449—80; 84, 8. 114—41, 288—817, 546—71; 85, 8. 78-105. — 857) J- N. van Hall, Nieolaas Beet« 18. Sept. 1814-18. Maart 1908: Gide (1908), II, 8. 1/5. — 358) G. Hnlaman, Nieolaaa Beete: Eis. 25 (1903), S. 875-98. (Mit vielen Portr.) — 859) Mnltatnliaoa. Verapreide en onuitgegeven atukken, medegedeeld door A. 8. Kok. Met bibliogr. door Lonie D. Petit. Baarn, Hollandia Drukkerij, 1908. 8,167 8. F. 2,25. |[v. d. Knlk: Tijdap. 8, 8. 274-92.]| — 380) R. Ch. d'Ablaing van Gieaenbnrg, 1895 — 1904. Peraoonlijke berinneringen door M.; alamede d'Ablaing'a omgang met Malta- tali (Ed. Douwes Dekker) in de jaren 1860/6 et«. Met een voorwoord vaan Chr. Nuya. Ameterdam, F. van Boeaan. 64, 208 8. F. 2,90; geb. 8,50. (Mit Portr.) — 861) S. Kalff, Multatoli- opateilen. Botterdam, B. v. d. Wateriog. 4. 281 8. F. 2,90. — 862) P. D. Cbantaple de la Sanaaave, Potgieter'e Brieven: OE, 3, I, 8. 877—412. (Vgl. van Noubuya in: Spect. [1903], 8. 121/4, 129—81.) — 363) 8. A. Naber, Tw.e tronwe vrienden: Gide (1908), II, 8. 6 — 66. (E, J. Potgieter n. Ed. Basken Huet.) — 3ti4) Alb. Verwey, Het leven van Potgieter. Haarlem, H. D. Tjeeok Willink & Zonen. 1903. 6, 842 8. F. 8,90. |[v. Nonhuya: Spect. (1908), 8.268—70; de laSausaaye: OE. (1908), III, S. 276—86; van Hall: Gide (1904), II, 8. 279— 89.]| — 365) Brieven van Hnet aan Van Vloten, uitg. d. Albert Verwey: XX« Eeuw 8 (1908), 8. 1 — 25. — 306) A. Verwey, Jaeqnea Park herdaeht: ib. S. 257—76; 4, 8. 60—63. — 86?) W. 8. C. Byvanck, Dichter»: Gida 69 (1908), I, 8. 332—68, 582—48; II, 8. 822—44. (Über P. C. Boutena n. H. Roland Holet.) — 368) Ch. M. van Deventer, HoUandscue belletrie van den dag. Nienwe bnndel. Haarlem, H. D. Tjeenk Willink. 8, 291 S. F. 1,90; geb. F. 2,26. — 369) W. G. van Noubuya, Nederlandaebe belletrie, 1901/8. Ameter- dam, van Bolkeme & Warandorf. 4, 264 S. F. 2.50; geb. 2,90. — 370) P. J. Mariette, Lettre k Gdrard Meer man, communiqnee per Maurice Tourneux: Me*l. pnbl. p. 1. Soc. d. blbliopb. fr. 2 (VII) (1903), 8. 1-84. (Über Meermana Originea typographiene.) — 871) H. Brngmana, Toeb Haarlem?: OE. 4, I, 8. 105-58. — 872) Ch. Enacbede', Lauren» Digitized by Google § 48. Niederlande. (1903/4.) de Boer, van der Meulon. Unterricldtwesen. Die Matrikel von Löwen (I),87*) wo auch viele Nordniederländer studierten, und von Harderwijk878) wurden veröffentlicht. • 7 *) Lundberg878) berichtete über die jetzigen Zustände, van Dijk879) äufserte seine WünBche für die Zukunft.880"888) GelehrtengeBchichte. Die Geschichte der Mathematik884) und der Medizin 88a) wird jetzt in Leiden doziert. — Eines internationalen Interesses erfreute sich Erasmus. Die Burschersche Briefsammlung der Leipziger Universitätsbibliothek wurde, teilweise zum ersten Male, in musterhafter Weise herausgegeben.888) Nichols887) machte sich sehr verdient um das Verständnis und die Datierung der Briefe des Erasmus. Harriso n Woodward888) gab eine ansprechende Darstellung von dessen Pädagogik. Delaruelle,889) Dorez890) und Thuasne891) wiesen seinen Einflufs anf Habelais nach.88**898) — Bosscha394) gab den höchst interessanten Brief- wechsel Voltas und van Harums heraus. Van Hamel895 würdigt Pierson, dessen zerstreute Aufsätze898) gesammelt werden. — Ferner erschienen die obligaten Gelegenheitsbiographien.897"408) Jumz. Coeter de uitvinder van de boekdrukkunst. Vervolg op het Technisch onderzoek etc. Haarlem, De Erven F. Bohn. 4, 56 S. F. 0,90. ([Vgl. Fruin: 8peet. S. 64/7, 114/6, 181/8.]| — 373) Job. Enschede', Uet bedrijf der EnschedeV Voordracht, gebouden op 19. Juni 1903 ter gelegenheid van de aanstaande viering van bet 200-jarig bestain van bet bedrijf. Haarlem, Joh. Enschede' dt Zonen. 1908. 48 S. F. 0,26. — $74) CaUlogus van voorwerpen betrekking hebbende op de geseh. v. h. bedrijf der flrma Job. Enschede en Zonen. Haarlem, Job. Enschede' & Zonen. 1908. 4°. 8, 78 S. F. 0,50. (Mit Portr.) — 875) Matricule de l'Universite* de Lonvain: 1426 — publ. par E. Reueens. (= Ae. r. de Belgique: Comm. r. d'hist.) Bauteiles. 1903. 4°. — 376) Album ttudiosorum aoademiae Gelro-Zutpbanicae MDCXLV1II— MDCCCX VIII. Aee. nomina curat or am et professorum per ••dem eeeala cura D. G. van Epen. Bagae comitie, Jac. Hoekstra. 20, 205 S. F. 2,75 ; geb. 8,60. — 377) Album ter berinnering aan het 68' luetrum der Groningsebe hooge- sebool. Groningen, G. A. Ever». Fol. 51, 8 S. F. 3,50. (Mit Portr., Taf. u. Mutik.) — 378) Erik Lundberg, Det bögre skolvisendet i Holland och Belgien. (= Inbjudn. t. öfv. of ariex. v. bögre allen, lärov. h Södermalm: 1903/4, I.) Stockholm. — 379) Js. van Dijk, Vota Aeademica. Overwegingen en wenichen op bet gebied van bet booger onderwije. Groningen, P. Noordhoff. |[v. d. W(ijck): OE. 4, III. 8. 155'8.]| — 38©) W. de Vletter, üit den Schoolstryd: Gida 4, S. 428—87. — 381) J. G. Nijk, C. H. den Hertog: HMMNedlA (1902/3), 8. 289— 61. (1846 — 1902. Lehrer u. Scbuliospektor.) 382) Tb. Nolen, J. B. Kan: ib. 8. 26*2—96. (1831 — 1902, Gymnasialdirektor.) — 383) W. H. van de Sande Bakbuyzen, P- H. van Moerkerken: ib. 8. 1 — 16. (1839 — 1901. Lehrer.) — 884) P- van Geer, De herleving der mathematische weten- sehappen. Antrittsrede. Leiden, A. W. Sijthoff. 8, 45 8. F. 0,60. — 385) E. C. van Leersum, De arts en de geeeh. tijner wetensebap. Bede ... 7. Des. 1904. Antrittsrede. Leiden, E. J. Brill. 36 8. F. 0,50. — 386) Briefe an Desiderius Erasmus v. Rotterdam, hrsg. v. f Joe. Förstemann u. Otto Gunther. (= Beib. s. CBlBibl. 27.) Leipzig, O. Harrassowitt. 24, 460 8. — 387) F. M. Nichols, The epistles of Erasmus front the eariiest letters to bis fifty-first year, arranged in order of time, Engliah transUtions ete. Vol. 1/2. London, Longmans & Co. 1901/4. I: sh. 18; II: sh. 18. |[Spect. (1902), (Jan.); (1905), 8. 48/4.]| — 388) Wm. Harri son Woodward, Desiderius Erasmus eoneerning the aim and method of edueation. Cambridge, Unir. Press. 18, 244 8. — 389) Louis Delaruelle. Ce que Rabelais doit e> Erasme et a Bude*: Rev. d'Hist. litt, de la France 11, 8. 220 — 62. — 390) Leon Dores, Rabelaestana : Rev. d. Bibi. 14, 8. 127—44. (U. a. über Erasmus u. Hendrik Geldorp.) — 391) L. Tbuasne, Etudes sur Rabelais. (= Blbl. lit. de la Renaissance 5.) Paris, Emile Bouillon. XIII, 462 8. F. 8,50. (S. 27— 167: Rabelais et Erasme. Vgl. Rev. d. Bibl. 14, 8. 290— 804.) — 892) J. Prinsen JLi., Petrue Montanus: BVGO. 4** reeks, 8, 8. 118—48. — 893) J. H. Riemersma, Een Labadist van groote vermaardbeid : TG. 19, 8. 187 — 99. (Hendrik van Deventer.) — 394) A. Volta et M. van Marum, Correspondance, publ. p. J. Bossoha. Leiden, A. W. Sijthoff. 20, 202 8. F. 4,25. (Mit Abbildgn., I Fakt. u. 1 TU.) — 395) A. G. van Hamel, Pierson's Naged achten ie: Gide 67, I (1908), 8. 118—28. Digitized by Google § 48. Niederlande. (1903/4.) de Boer, van der Manien. Philosophie. Freudenthal40*) schrieb mit verständiger Kritik ein gut dokumentiertes Ober das Bisherige hinausgehendes Leben Spinozas. Meijer410) gab dessen erhaltene Briefe faksimiliert heraus. Von weiteren Arbeiten ist zu loben Duffs"1) klare und anregende Darstellung der praktischen Philosophie Spinozas.41*-41*) — Van der Wijck415) schrieb das Leben Spruyts, der, von Schopenhauer angeregt, immer mehr Kantianer wurde, und Ritter414) die Biographie van der Wijcks, der vom Jahre 1863 bis in die siebziger Jahre den Opzoomerscben Empirismus vertrat, seitdem aber sich den Neo-Kantianern näherte. Provinzial- und Lokalgeschichte. Nordbrabant*17) Lokalgeschichte»*-"*) Gelderland."*-1*1) Van Doorninck4") gab wichtige Beiträge zur — 399) A. Pierton, üit de verspreide geeebriften. Gravenbage, Mart. Nijboff. 1901 ff. I, 4, 469 8.: II, 820 8. pro Lfg. F. 0,60. |[v. d. Maulen: Spect. (1904), 8. 4l8/6.][ (Forte, folgt.) — 39?) W. J. van Weideren Baron Rengera, W. B. 8. Boele» : HMMNedlA (1908/4), 8. 76—90. (1882—1902. ReohUhietoriker etc.) — 398) G. H. ▼ an Bornim Waalkea, In memoriam Mr. W. B. 8. Boeles: Vr. Friea 40, 8. 49—62. (Mit e. Schriftenverzeichnis, bearb. v. P. C. J. A. Boeles, n. e. Portr.) — 399) H. T. Karaten, J. C. O. Boot: JbAkW. (1908), 8. 8—28. (1811—1901. KUse. Philol.) — 400) J v. d. Vliet, C. M. Franeken: ib. (1902), 8. 8—22. (1820 — 1900. Klaae. Pbilol.) — 491) J. C. van Slee, H. de Jager: IIMMNedLk (1908/4), 8. 149—81. (1884—1908. Lokalbistoriker.) — 402) P. J. Maller, G. H. Lamers: ib. 8. 1—81. (1884—1908. Tbeologieprof.) — 493) M. A. Gooezen, J. Reitatna: ib. 8. 206 — 60. (1887 — 1902. Theologieprof. n. Kirchen hletoriker.) — 494) A. E. J. Hol wer da, J. P. 8ix: JbAkW. (1902), 8. 28—86. (1824 — 99. Numismatiker.) — 495) P. D. Cbantepie de la Saussaye, C. P. Tiele: ib. 8. 126—64. (1880 — 1902. Religionebietoriker.) — 496) J. J. Bartinann, J. v. d. Vliet» ib. (1908), 8. 29-67. (1847 — 1902. Klaas. Philol. Vgl. HMMNedLl*. [1908/4], 8. 62 — 76.) — 497) M. J. de Goeje, G. van Vloten: HMM- KedLl*. (1902/8), 8. 141/8. (1866—1908. Orlentaliet.) — 498) L. D. Petit, Geeebriften van Prof. Dr. H. Kern, 1866 — 1908. Bibliogr. overticbt (Album-Kern, 8 409—20). 1903. — 4199) J. Freudenthal, Spinoza; eein Leben u. seine Lehre. I. D. Leben Spinozas. Stuttgart, Fr. Fromtnanns Verl. (E. Hauff). 14, 849 8. M. 6,80; gab. M. 7,80. ([Meinsma: Mus. 12, Sp. 104/6; Byvanck: Gids (1904), II, 8. 472— 96.J| — 419) B. de Spinota, Nachbildung der im Jahre 1902 noch erhaltenen eigenbändigen Briefe d. Benediktas Despinoxa. Hrsg. v. W. Meljer. Haag, W. Meijer. 1908. fol. F. 26. |[Blok: Mus. 11, 8p, 27/8.]| (12 faes. in portof. ; in 200 Ex. gedr.) — 4H) Bob. A. Duff, Spinoza'« politieal and ethieal philosophy. Glasgow, Maclehose. 1908 628 8. 10 sh. 6 d. — 413) Tb. Camerer, Spinoza u. Schleiermacher; d. kritische Losung d. v. Spinoza (unterlassenen Problems. Stuttgart. J. G. Cotta Nachf. 1908. 6, 179 S. M. 4. — 413) Nie. Kostyleff, Eequisse d'nne dvolution dans l'bist. de la philosopbie etc.: La monisme de Spinoza. Paris, F. Alean. 1908. 4, 224 S. Fr. 2,60. — 414) Pb. Manoloff, Wilteneunfreiheit n. Eraiehungsm&glicbkeit (Spinoza, Leibniz, Schopenhauer). (— » Berner Studien z. Philo«. 88.) Bern, Scheitlin, Spring & Co. II, 74 S. M. 1,60. — 415) B. H. C. K. van der Wijok, C. Bellaar Sprayt: JbAkW. (1904), S. 8—29. (f 1901. Prof. d. Philoa. in Amsterdam.) — 416) P> H. Ritter, Prof. Dr. Jhr. B. H. C. K. van der Wijek: M. e. Vr. v. bat. 86, 8. 89 — 160. (Mit Portr. Geb. 1886, Prof. d. Philo«, in Utrecht.) — 41?) J* F> ▼■*) Someren, Bijdragen tot de kerkgeseh. van Noord-Brabant : Nav. 68 (1909), 8. 241—61. — 418) J- van der Hammen Nz., lata over de kerke- lijke geech. van Waalwijk: Tax. 10, 8. 8-14, 42/9, 109—18, 125-80, 162/8, 188-94, 284—41; 11, S. 114—21, 181/8, 289—46, 261 6, 813/8. (Vgl. JBG. 26, § 48"1.) — 419) J. J. r»n Nieukerken, Kerk van St. Gertrudis te Qeertruidenberg: BullNOB. 6, S. 187-94. (Mit Abbildgn.) — 489) Ad. Mulder, De Kerk d. R. K. Gemeente te Halsteren: ib. 4 (1908), S. 102/9. (Mit Abbildgn.) — 421) id., De ontdekte Muur- •cbilderiog in de kerk dar Ned. Herr, gemeente te Breda: ib. 8. 141/6. — 422) J R- van Keppel, Eenige wetenswaardlgheden betreffende de Groote of Lieve Vrouwenkerk te Breda (in de 16* eeuw) uit oude rekenlngen medegedeeld. Breda, P. C. G. Peereboom 1903. 96 8. F. 0,76. — 423) id., De Munrscbilderingen in de Groote of Lieve Vrouwe- kerk te Breda: BullNOB. 5 (1903), 8. 12/8. (Mit Abbildgn.) - 424) Ed. Rosenkrantz, Digitized by Google 111,88 §48. Niederlande. (1903/4.) de Boer, .ran der Meplen. ökonomischen Geschichte durch die Aasgabe einer Hs. ans dem Staats- archive in Düsseldorf.489) Derselbe Vf.480) publizierte mit Molhuysen116) Briefe von Wilhelm von Jülich, seiner Gemahlin Maria und ihrem Sohn Reinolt.481-486) — Aus demselben Archive publizierte van Doorninck4*4) unbekannte Chroniken aus dem 15. und 16. Jb.48'-488) — Van Slee48») schrieb eine Lebeusgeschichte eines gelderschen Predigers Martinas. — Harkema440) lieferte eine Studie über die Beziehungen von Münster zu deu Niederlanden.441"444) Lokalgeschichte. Grimberg448"448) gab einzelne Beitrüge zur Ge- schichte von Zutphen,44*) van Veen460) eine Studie über die Bekämpfung der Seuche in Arabern.461) — Joosting468) publizierte eine Lebens- beschreibung von van de Poll.468) — Van Scbevichaven 464) gab die Bijdrsge tot de GeMh. van Gelderlsnd. X: GelderVAlm. (1904). 9. 7 — 37. (Fortaetzong v. JBG. 26, § 48»70.) — 425) C. L. van Baien, De OudGelderscbe Boawstijl: Gelre- BM. 7, S. 801 — 14. — 42G) F. A. Hoefer, Een Gelderich Beeldboawer uit de 16*e Eouw : ib. 6, 8. 127—35. (Nieolsas van der Werve, starb 1489.) — 49?) Register op de leea- aktenboeken van bet vorstendom Gelre en graafsebap Zutphen. Uitgegeven door Mr. J. J. 8. baron Sloet en Dr. S. J. van Veen. — 438) P. N. van Doorninck. Sehattiug van den lande van Gelre ran bet Orerk wartler en de Betowe van 1869. Haarlem, Van Brederode. 1908. 838 8. — 42f» J. S. van Veen, Toelicbting tot de Geecbillen over Hertog Arnold« Beleening met Gelre en Zntpben: GelreBM. S, S. 267 — 70. — 430) P. N. van Doorninck en P. C. Molhuysen, Brlefwiseeling der hertogen v. Gelre en v. Gultk, 1889-93. Haarlem, Van Brederode. XXI, 121 S. F. 8,50. — 4SI) L- &. Willem van Golik, de ridderlijke: GelderVAlm. (1904), S. 98 — 120. (Heraog v. Gelre v. 1871 — 1402). — 432) H. D. J. van Scbeviehaven, De overwinning bij Niftrlk en de kapel aldaar: ib. S. 121 — 86. (Gest. v. liercog Willem nach teioem Sieg v. 1888.) — 433) H. P. J. Schinkel, Defeneieve Vertperring van den Bijn in 1428: GelreBM. 6, S. 111/8. — 494) F. A. Hoefer, Het verdrag van 6. Juli 1432: ib. 7, S. 187 — 60. (Zwischen Aruolt van Gelre n. d. Regierungen d. 4 Städte Nijmegen, Roermond, Zntpben n. Arnhem.) — 435) id., Een uittreksel uit de Sehatting aan Karel den Stoute, met Betrekking tot Zutphen en de Graafsebap: ib. 6, 8. 271/7. — 436) P- N. van Doorninck, Geldereehe Krooieken: WGelre 5. Arnhem, Gonda Quint. 8, 98 S. — 437) H. J. D. Seheviobaven, Een paar bladsijden uit het voreteoleven in de 16*e eeuw: GelderVAlm. (1904), S. 187 — 47. — 488) Besluiten der synode van het landdekanaat Veluwe A°. 1566, door J. 8. van Veen: AGUtr. 30, 8. 148—66. — 439) J- C. van Sl«e, Franeisous Martinus, predikant te Epe, 1638 — 58. Bist, bljdr. t. d. kennis van bet kerkel., maatsch. en letterk. leven in het midden der 17e eeuw. Derenter, Ch. Dixon. 4, 128 S. F. 1,86. (1611—58.) - 440) H. G. Harkema, De Betrekkingen van het Bisdom Monster tot de Nedcrlanden, insonder- heid tot Gelderland, tot aan den Vrede van Kleef, 18. April 1666: GelreBM. 7, 8. 1—65. — 441) G. C. Hoogewerff, Iets over de jtchten op landloopers en gauwdieven in Gelderland: TG. 18, 8. 116—28. (Fanden am Ende d. 18. Jh. noch regelmässig statt.) — 442) H. A. Weststrate, Twisten in het Kwartier van Zutphen na den Dood van Gouvernante Annai GelreBM. 7, S. 276 — 800. — 443) B. F. W. v. Brucken Fock u. W. H. lloeufft, Autobiographische aanteekeningen van Mr. Arent Antbonis Rouckens: ib. 6, S. 299—894. (Interessant Air d. Ereignisse im Jahre 1787.) — 444) H. Graaf van Hogendorp, Dagboek van eene reis naar Nijmegen en het Kesteel Biljoen in 1787, gehouden door Jonkvrouw A. C. W. van Hogendorp: ib. 7, 8. 416 — 49. — 446) J- Gimberg, Zutpheosche straatnsrnen : GelderVAlm. (1904), S. 37 - 92. — 446) id., De Muurschilderingen in de St. Walburgskerk te Zutphen. Zutphen, W. J. Tbieme & Co. 1903. 19 S. F. 0,28. (Mit Abblldgn. u. 1 Tfl.) — 447) id., Het Stadbuis te Zutphen in de Middeleeuwen : GelreBM. 6, 8. 98—103. — 448) id., Zutphensehe Gildebrieven uit de Middeleeuwen: ib. 7, 9. 348—61. — 440) De adminlstratie eener diakonie der Ned. Herv. Kork in de eerste helft der 19de ««uw ... uit de papieren van een Oud- Ouderling: Nav. 54, 8. 191—200, 826—40. (Zutphen.) — 4&0) J. S. van Veen, De Pest en bare Bestrijding in Gelderland, in het bvzonder te Arnhem: GelreBM. 6, 8. 1 — 66. — 451) H. Portheine Jr., De oud« St. Martinikerk te Arnhem: ib. 8. 67-92. — 452) J. G. C. Joosting, W. van de Poll: HMMNedlA (1 903/4 \ S. 280/6. — 453) W. van de Poll, De schottersgüden en bet papegaaiechieten te Nijmegen op en om Digitized by Google § -18. Niederlande. (1908/4.) de Boer, van der UeoUn. HJ,89 Geschichte des Rathaases zu Nymegen.4S$,4M) — Hoefer 457) lieferte Interessantes über Hatten».4*8-464) — Bouf raeester"1) schrieb die Geschichte des Klosters Bethlehem. Die Behandlang des Materials konnte kritischer gewesen sein.4**"477) Holland. Süd/ioÄaw/.4'8-481) De Jäger48*) verzeichnete die Mit- glieder der städtischen Regierung in Brielle.488) — Delft.484) Van D a 1 e n , Overvoorde und V e t h lieferten Beiträge zur Geschichte Dord- recht«.4 8R~ 4 8S) — H e i n s i u s 48**480) bearbeitete die Finanzgescbicbte Goudas im 16. Jh. — Ober Haager Zustände, besonders des 19. Jh., erschien Pinksteren: GclderVAIm. (1904), S. 27»— 94. — 454) H. D. J. van Sohevicbaven, Bet stadhais van Nijroegen. Nijroegen, Ten-Hoet. 1908. VIII, 95 S. F. 1.25. — 455) id.. Nijmegen an zijn krijgstoerastingen onder Willem van Gulik (1538 — 48): GelreBM. 7, S. 157—202. — 456) C. P L. Ratger», De Oudheid van hat soogenaamde Nijmeegsclie Raedsel: ib. 8. 225/9. — 45?) F. A. Hoefer, Da Veeting Hattem en haar Kaataalt ib. S. S7— 128. — 458) G. Beernink, Nijkerk voor twae Esuwen: ib. S. 158 — 248. — 459) J- H. Hofman, Da vicari» van 0. L. Vroaw ta Hoog-Rappel: AGDtr. 29 (1908), S. 894—408. — 460) F. A. Hoefer, Aanteekeningan betreffende de Kapellen te Laren en te Oolda: GelreBM. 6, 8. 143 — 51. — 461) 8. van Veen, Da etichting van het kerepel Lnnteren en hare gevolgen: AUUtr. 29 (1903), S. 851 — 90. — 462) id., Da Barchemsche klokkeroof: GelderVAlm. (1904), 8. 149—67. — 463) P. N. van Door- ninek, Stakken betreffende Goch en Ometreken: GelreBM. 7, 8. 319—42. — 464) B. Hofman, Hat gastbuis te Doeaborg: AGUtr. 80, 8. 17 — 29. — 465) W. L. Bonw- meeeter, Hat klooiter Bethlehem bij Doetioehem. (Met tekstaitgave van vijf aennoenen uit het eonvant afkomatig.) Dias. Doetinehem, C. Misset. 1903. 8, 286 8. F. 2,60. (Mit e. Plan.) — 466) Victor deStuer», Da Bereute Boetselaers-Boreh te 'e Heerenberg-. GelreBM. 6, S. 137 - 41. — 46?) i. 8. van Veen, Uit de geech. van bet St Elizabeths- k Jooster of Zusterhuis te Uaissen: AGUtr. 29 (1908), 8. 40—68. (Urk. 1448 — 1521.) — 468) Ad. Mulder, Het kasteel te Wijchen: BullNOB. 4 (1903), 8. 228—86. (Mit Ab- bildgn. VgL ib. 5, 8. 26/tf, 98/6) — 469) F. A. Hoefer, De Vestiging van Doopa- gesinden te Wageningen: GelreBM 7, 8. 405—18. — 470) J. A. Heuff Ain., Reeckeningh ran verteer'mgb gedaen door die n. W. Geb. Heeren Amptroan en Rid"dersehap des Ampta Neder-Betnwe ten Haysen van Nicoloas Craawel binnen Thiel: ib. S. 888 — 404. — 471) Joe. Anspach, De Prediknntengalerij der voormaliga elassis Tiel: ANFB1. 16 (1909), 8. 568—70. — 4??) G. A. Meijer, Kerkelijk Tiel: AGUtr. 29 (1908), 8. 297 — 350. — 4?$) id., De Dominicanen-statie te Tiel: ib. 8. 59 — 109. (1681—1902.) — 4?4) R. Epkema. De Bank van Leening te Zelt-Bommel in de zeventiende en ochttiende Eeuw: GelreBM. 7, S. 241—73. — 475) id., Keni&e instrueties van Zalt-Bommal in de acht- tiende Eeuw: ib. 6, 8. 285 — 97. — 476) J- 8- van Veen, Landreehten van Aromer* zoden: VMVOVR. 4, 8. 594—612. — 4??) id.. Het verroad van Jelis van Riemsdijck: GelreBM. 7, 8. 203—24. — 478) J- Craandijk, Ovar kalk en nog wat. IeU uit de rekeningen van de grafelijkheid van Holland over het jaar 1845: BVGO. d*6 reeks, 4, S. 289 — 347. — 479) F. A. Hoefer, Coatnmen van Delfland, Rotterdam, Schi e dam, Alkmnar, Hoorn, Medemblik, fjrootebroek, Purnierend en Purmerland, Beverwijk, Edam, Noarden en Gooiland. 1570: VMVOVR. 4, 8. 549 — 74. — 480) A. van Damme, Ver- kochte domeinen en ambecbtaheerlijkheden in Holland en West-Friesland, 1580—1807. Hoarlem, Gebr. van Brederode. 12 8. F. 0,50. — 481) J- W. M. Scborer, P. F. Habrecht: HMMKedlA (1902/8), 8. 79 — 112. — 482) H. de Jager, De BrieUohe vroedscbap in de jaran 1618-1794. Rijawijk, Gen. en herald. Arcbief. fol. 4, 457 S. F. 9,40. — 48S) J- H. Boen, Alva 's Bril: XX* Eeow 4, 8. 62—64. — 484) M. G. Wildeman, Itindraire archeologiqoe de Delft. Dslfr, J. Vis jr. 97 8. F. 0.75. (Mit Abbildgn. u. Tön.) — 485) J« L. ▼»» Dalen, De oade regeeringsvorm van Dordrecht: BVGO. 4de reeks, 8, 8. 225-90. — 486) id., Nienwe Fragmenten van Dordtsche Rekeningen: BMUG. 24, 8. 201—20. — 487) J- C. Overvoorde, Het Kapittel van Onse Lieve Vronwe in de Groote of O. L. Vrouwe-Kerk te Dordrecht: BGUaoxl. 28, 8. 827—420. (Mit Beilagen.) — 488) G. H. Veth, Aanteekeningen omtrent eanige DordreobUcbe Schilden: OadHoll. 21 (1908), 8. 111—24. — 489) J- Heinsius, De aoancien der atad Gouda in da 15*» eeuw: BGVO. 4*« reeks, 8, 8. 291—875. — 490) id.. De oudst-bewaarde stadsrekening van Goada (1487): BMHG. 25, 8. 259—321. — Digitized by Google 111,90 § 48. Niederlande. (1908/4.) de Boer, van der Meulen. eine Reibe von Aufsätzen.4 9 1-4 •*) — Ein neu gegründetes Jb. enthält wertvolle Beiträge zur Geschichte Leidens und seiner Umgebung. 49S~607) — Rotterdam,608) Schiedam, dessen Rechtsquellen von Heeringa*09) publi- ziert wurden,610) sowie eine Anzahl von Dörfern fanden verschiedentlich Beachtung.511"619^ Nordholland. Von den nordholländischen Altertümern °'°) erschien das sechste Stück.6*1 ,6") Bruinvis628-628) steuerte wieder manches zur Ge- 491/2) Tb. Morren, Zorgvliet, Buitenrust en Rotenburg: El*. 25 (1908), S. 197—202, 258 — 70, 318—29; 26 (1908), S. 12—38. — 495) F. van Gheel Gildemeester, Do Protestanteehe Oemeenten in 's Grovenhsge gedurende de 19* eenw: D. Hoghe S. 66 — 102. — 494) M. Henriquei Pimentel, De Hoagsche Joden, 1800—1900: ib. S. 108 — 34. — 495) J- E. Banek, Het Nationaal Tooneel in de Residentie, 1804 — 1904: ib. S. 344 — 77. (Mit Abbildgn.) — 496) D. W. P. Keuskamp, Een en ander over den Haagsehen Seboawburg en het Thlatre Francais in de 19« eenw: ib. S. 378—428. — 497) B. Blok, De Haagsehe Dagbladpers in de 19« eeuw: ib. 8. 182—241. — 498) Jaarboekje voor geseb. en oadbeidkunde van Leiden en Rijnland. 1904/5. Leiden, A. W. Sijthoff. I: 238 8. F. 1,60; II: 256 S. F. 1,50. (Mit Abbildgn.) — 499) J- A. Ort, Lugdanam (Leiden), 's Gravenhage, Gebr. van Cleef. 1908. 20 8. F. 0,40. — 500) P. J- Blok, Lngdonnm Batarorain: LeidscbJb. (1904), S. 1 — 81. (Mit Abbildgn.) — 501) J. C. Overvoorde, Bargerlijke bonwkanst te Leiden: ib. (1905), S. 68—90. (Mit Abbildgn.) — 502) H. G. A. Obreen, Bijdragen tot de geseh. van het Witte-Nonnen- klooster . . . te Leiden: ib. (1905), S. 1—13. (D. jetzige Universitätsgebaude.) — 50$) J. C. Overvoorde, Het hof en de kapel van Jerusalem, gestiebt in 1467: ib. (1904), S. 40—66. — 504) L. Knapp er t, DU de geseb. der Groote of Latijoeehe sebool t« Leiden: ib. 8. 98 — 139; (1906), 8. 14 — 48. (Mit Abbildgn.) — 505) A. Brediaa en W. Martin, Nieuwe bijdragen tot de geseb. van het Leidsche St. Lueasgild: Oudlioll. 22, 8. 121/8. — 500) J- Priosen L,s. Rekening van de kosten van het Rederijkersfeeet te Leiden in 1596: BMLIG. 26, 8. 444 — 89. — 50?) P- Haverkorn van Rijsewijk, Een kijkje op Rotterdam in 1606: Oudlioll. 22, 8. 12 — 26. (über d. Kalligraph Jan van den Velde.) — 508) Ch. C. V. Verreyt, Rotterdam op doek en paneel: AN FB. 16 (1908), 8. 127 — 39. (Auch gesondert erschienen: Rijswijk, Gen. en Herald. Aren. gr.-4°. F. 1,25.) — 509) K. Heeringa, Reehtsbronnen der stad Schiedam, nitgegevan door: WVOVR. 2*« reeks, 6. XXXV, 424 8. F. 8. — 610) >d., Schiedam in den Patriottentijd: BVGO. 4*« reeks S. 376 — 444. — 511) P- P. Landsman, Assendelft. De Katholieken en de SUatsregeling van 1798: BGHaarl. 29, S. 46 — 79. — 518) A. A. Heckmtn, De overstroomiog in Delfland in April- Mei 1903: TNAG. 20 (1908), 8. 545 — 58. — 51S) Job. H. Been, Dertig jaar op de forteresse: Tijdsp. 2, 8. 269—96. (Sittengeseh. v. Hellevoetsluis, 2. Hälfte d. 18. Jh .) — 514) P. J- Goetsohalkx, Invoertng van de hervorming te Naaldwijk, Hoosholredijk en andere plaatsen rond de stad Delft: BGHaarl. 27 (1903), 8. 821-428. — 515) P. J- Blok, Slnt Jeroen: BVGO. 4<U reeks, 3, 8. 1—23. — 516) W. J. J. C. Bijleveld, Het nonnenklooster Marignpoel en de stiebter Boudewyn van Swieten. (Oegstgeest. Mit Abbildgn.) — 51?) P. J. Blok, Het slot Teyliugen: LJb. (1905), 8. 103—83. (Bei Sassenheim.) — 518) A. W. de Vink, Voorbnrgsche buitenplaatsen : D. Haghe (1903), 8. 261—453. (Mit Abbildgn.) — 519) O. C. van Hemessen Sr. , Eene wandeling door Woubrugge en Hoogmade. Bist, plaatibeschrijvin t; dexer beide Dörpen. Wageniugen, Dr. 'Vada'. 248 S. (Mit Illustr.) — 519») w« M C. Regt, De Hervormde Kerk te Koudekerk: Nav. 58 (1903), S. 422 - 48, 490—616. — 520) G. van Arkel en A. W. Weifsman, Noord-Hollandsche oudheden etc. 6« atuk. Amsterdam, Ten Brink. 1903. 2, 112 8. F. 2,60. (Mit 80 Abbildgn. Forts, v. JBG. 26, § 48"°.) — 581) E. N. Rahusen, J. W. M. Scborer: HMMNedLk (1903/4), 8. 82-42. — 522) U. E. van Gelder, Het geestelijk Grondbezit en de Steden ran Hollands Noorder- kwartier in de Zestiende eeuw: XX« Eeuw 1, 8. 204-33. — 52$) C. W. Brninvis, N.aamlijst van de leden der Regeering, de Secretarissen en Ontvangers van Alkmaar sedert 1795. (Alkmaar.) 1903. 4°. 82 S. (Nicht im Handel.) — 524) id., De Alkmaarecbe vroedscbap tot 1796. (Alkmaar.) 4°. 86 S. (Nicht im Handel.) — 525) Id., De regeering van Alkmaar tot 1795. (Alkmaar.) 4°. 48 8. (Nicht im Handel.) — 526) id., De ambachtebeerlijkheden van Alkmaar 1780 — 1856. Alkmaar, H. Goster & Zoon. 17 8. (Nicht im Handel.) — 527) id., De graaf van Leicester te Alkmaar: OodHoll. 21 (1908), 8. 172-80. — 528) id., De bouw en versiering der St. Lnorena of Groote Digitized by Google § 48. Niederlande. (1908/4.) de Boer, van der Meulen. JJI^i schichte Alkmaars bei.5*9) — Von den Amstelodamensia sind vor allem zwei Werke zn nennen, die ein allgemeineres Interesse beanspruchen. „Amsterdam im 17. Jh." wurde komplett.**0) Weifsmann behandelte Bau- nnd Bildhauerkunst, Bredius die Malerei und Kalff die Literatur und die Bühne. — Vos*81) behandelte in gründlicher, leider mitunter parteiischer Weise die ersten 60 Jahre der reformierten Kirche in Amsterdam; seinem Werke ist eine Bibliographie und eine Ikonographie der Pfarrer beigegeben. ***"•*•) — Über Haarlem,5**"***) Hoorn**4 *") und einige Dörfer liegen kleinere Arbeiten vor.64*-547) — Telting*4*) publizierte die Rechtsaltertümer der Insel Terschelling. Seeland. Fruin548») hielt einen Vortrag über einige MAliche Fragen.64*-**0) Wagenaars**1) Walcheren in 1778 ist ein Beitrag zur Psychologie der Volksseele. — Über Goes,56*) Middelburg,***-*") Sas van Kerk t« Alkmaar: BQBearl. 28 (1908), 8. 192-286. — 529) K. H. Rijkenberg, Mr. Allard Dirkes, van Waterlant en David Leendertes: ib. 27, S. 424 — 42. (Märtyrer d. katbol. Glauben» in Alkmaar 1678. Mit Portrtt.) — 530) A. Brediue, H. Brugmans, G. Kalff, G. W. Kernkamp, D. C. Meyer jr., H. C. Rogge, D. P. Seheurleer, A. W. Weifeman, Amsterdam in de zoventiende eeuw, Ad. 21/5 en slot. 'e Gravenbage, W. P. v. Stockum & Zoon. Fol. III, 9, 92, 56. Kompl. F. 166; geb. F. 183 n. F. 214,50. (Mit Portr. u. Abbildgn. Schlafe v. JBG. 25, § 48«*«.) — 581) Q. J. Voe Am., Voor den Spiegel der hlet.! Ametele kerkelijk leven van de eerete zeetig jaren der vrijbeid. Gedenkboek en*. Amsterdam, G. D. Born H. Gsn. 1908. Fol. 20, 428, 29 S. F. 25; in Perg. F. 30. |[KnutteI: Spect. (1908), 8. 854/6.]| (Mit 26 Portr. u. 20 Tfln.) — 539) Bd. van Biema, Ameterdamscbe fortuinen onder bet Fransehe Keizerrijk: Nav. 54, S. 816—25. — 588) id., Eeuige gegevena omtrent de Amsterdam sehe nijverheid onder bet Fransehe bawind ate.: VvdD. 19, 8. 966—67. — 584) U. J- Allard, De S.nt Fr. Xaveriuskerk of de Krijtberg te Amsterdam, 1664 — 1904. Amsterdam, C. L. v. Langen- hnysen. F. 1,50. |[Veder: Mos. 11, Sp. 846/8.]| (2., vermehrte Anfl.) — 535) W. del Conrt en J. Six, Da Amsterdamsoha Sehuttorstnkken : OodHoll. 21 (1903), S. 65—80. (Mit Abbildgn. n. Tabelle.) — 536) W. Vogelsang, Amsterdamsche bruggen: OnaeK. 3, 8. 67—64. (Mit Abbildgn.) — 537) J« A. Worp, Varia uit de Amsterdamsche tooneel- wereld in de 17*« eeuw: OodBoll. 22, S. 39—47. (Ana Notizen de Roevers.) — 538) £. ran Biema, De Joden ta Amsterdam in de laatsta jaren van bet Keizerrijk: Nav. 54, 8. 459 — 72. — 539) W. R. Vederr Ontwerp van een lijst van Amsterdamsche Genoot- eehappan en Vereenigingen in da 18d« eeuw: AmsteUb. (1903), 8. 123—38. (Mit Literatur- nachweis.) — 540) J. Craandijk, De ilaarlerasobe hofjes. Uitg. door de 'Vereeniging Uaarlem'. Baarlcm, Erven Bohn. F. 2,50. (26 Liehtdr.) — 541) W. P. J. Overmeer, De door BJaarlem geeisehte vergoeding (beleg 1572/8): Nav. 58 (1903), 8. 605 — 15. — 543) id., De Hervorming ta Uaarlem (1566—81). Oaarlem, D. J. v. d. Wilk. 192, 18 S. F. 2,90. Mit Portr. u. Tfln.) — 548) id., Het dicbtlievend genootechap Demoeriat te Haarlem: Nav. 54, 8. 260—79. (Vgl. ib. S. 457 f.) — 544) W. P. Kops, De Oranje-oproercn ta Hoorn 1786 en 1787: BVGO. 4*» reeks, 4, 8. 222—88. — 545) id , Hoorn tnssehan twae vuren. Sept. an Oet. 1799: ib. 8, S. 47 — 102. — 546) A. van Damme, De buitenplaateen te Heemstede, Berkenrode en Bennebroek, 1628 — 1811. Uaarlem, Gebr. v. Bredarode. 1908. 8, 197 8. F. 2,75. — 547) Dom. Willibr. van Unteren, Lijst der abten van de Sint Adalberts abdij te Egmond: BGHaarl. 28, 8. 448 — 65; 29, 8. 1 — 27. (Forts, folgt.) — 548) A. Telting, Oude rechtem van het eilend Terschelling: VMVOVR. 4, 8. 574-94. — 548*) R. Froin, Sohot en bede in Zeeland. (Verslag van ds algem. Vergadering der Leden H. G. 14. April 1903.) 8. 56—95. Amsterdam, Job. Maller. 1903. — 549) K. Wiereum, Vier zoenverdragen wegens doodslag: VMVOVR. 5, S. 26 — 41. — 55f) W. Polman Krusaman, F. Nagtglaa: HMMNedlA (1903/4), 8. 820-54. — 551) L Wagenaar, Waleharen in 1778: AZGW. (1908), 8. 27—72. — 552) J. F. van Someren, Kort Verhaal van de plegtigbeden te Goes den 22. Maart 1777 : Nav. 53 (1903), 8. 594 — 605. — 553) M. Fokker, Proeve van een lijet bevattande de vroegero namen dar huizan in Middelburg. Middelburg, J. C. A W. Altorffer. 2, 101 S. F. 1. (Uitg. Zeeuwsch. Gan. d. Wet.) — 554) F. &» Dommisse, Onderzoek naar de aarete omwalling en omgeving der stad Middelburg: AZGW. (1904), 8. 1—208. (Mit 3 Ktn.) - 555) H. L. da Leauw, Van den Jordaan tot de Scheide: ib. (1908), S. 1—25. Digitized by Google 111,92 § 48. Niederland«. (1908/4.) da Boer, van der Meulen. Gent,***) Terneuzen,867) Vere, V Hesingen ond einige Dörfer erschienen Monographien. Perrels'858) Arbeit über die vergangene Handelsgröfre Yeres nnd ein Beitrag zur Geschiebte der städtischen Oligarchie von Japikse609) dürften über das lokalbistorische Interesse hinausgehen.*6*"66 s) Utrecht. Muller*63) vereinigte einige seiner geistreichen lokal- histor. Skizzen zu einem Bande. — Demselben Vf.*64) vordanken wir im Anscblofs an seine tüchtige Ausgabe von Wstincs Rechtsbuch die Publikation mehrerer Stücke zur Rechtsgeschichte des Domes von Utrecht, u. a. des Liber Camerae aus der letzten Hälfte des 12. Jh. mit seinem Anhange aas dem 13. Jh. Auch andere *6*"*66) einzelne wertvolle Ausgaben verdanken wir ihm.*'0**71) — Ebenso*72) einen trefflichen Essay über die Familie von Jan v. Driebergen. *7Ä) — Brugmans*74) edierte in vorzüglicher Weise eine Chronik von 1566 — 76, welche ohne Zweifel nicht nur lokalhistorische Bedeutung hat, sondern auch für die Gesamtgeschichte des niederländischen Volkes wichtiges Material gibt.*7*'576) Friesland. Schoengen*77) gab wertvolle Archivalien zur Kloster- geschichte heraus. Van N ieuwenhoff,*78) Theissen*79) und van Borssum Waalkes660) lieferten interessante Beiträge zur Geschichte des (Archiraliaehea Ubar d. Juden In Middelburg.) — 556) Fred. Caland, Da Hervortnd« gemeent« van 8aa van Gent. Gravenhage, C. W. M. RoBkee. 8, 222 8. F. 1,60. (Mit AbbÜdgn.) — 55?) L. M. A. v. Schmid, De Vötting Terneuzen: Vr. d. T. (1908), II, S. 250— 96. — 558) J- W. Perrela, Bijdragen tot de geech. van den Sohoteeben atapel te Vere: AZGW. (1908), 8. 78 — 141. — 559) N. Japikae, Onlo»ten en kuiperijen t« Vere in 1664 en 1665: Nav. 64, 8. 1—99. — 560) C. P. J. Doinmiss«. De geech. van de Wettpoort te Vliaaingen en de in een barer torens gevestigde ondheidskamer, in verband met da bist, der atad. Vliaeingen, C. N. J. da Vey Mestdagh. 1908. 18, 401 S. F. 8. (Mit Abbildgo.) — 561) K. Wielemaker, Biggekerka. Zijn bargerlijke an karke- lijke geseh. Uitg. met ateno v. h. Zeeuwach Gen. d. W. Middelburg, K. La Cointre. F. 1,46. (Dorf auf Walebertn.) — 563) R. Frnin, Ordonnance van Willem V, hertog van Kleef, voor de heerlijkheid Breakens: VMVOVR. 6, 8. 15—26. — 563) 8. Maller Fa., Oud-Utrechtache vertellingen. Utrecht, C. H. E. Breijer. 1904. III, 180, 2 8. F. 1,80. (Mit 10 Bildern.) — 564) id., Reebtabronnen van den Dom van Utrecht, uitgegeven door: WVOVR. 2« reoks, 6. Den Haag, Mart. Nijhoff. V, 228 S. F. 4.20. — 565) id., D. Banabalt d. Utreehttr Domkapitela um d. Jahr 1200: WZ. 22, 8. 286 — 820. — 566) id., Nog eenlge etnkken over de prooadij van St. Jan te Utrecht: VMVOVR. 6, S. 42—66. — 567) id., Het 8. Agnietenklooater te Utrecht: BullNOB. 4 (1908), 8. 180/6. (Mit Abbildgn.) — 568) Stichtingebrieven van Utrecbtache gastbuisen, uitg. door 8. Müller Fa.: AGUtreoht 80, 8.42—147. (Ergänzung au deseen «Gesch. der fundatien, beheerd door het College van Regenten der Vereenigde goda- en gaathuizen te Utrecht.) — 560) 8. Müller Fz., Utreehtecbe scbildersvereenigingcu: OudHoll. 22, 8. 1—11. — 570) J. J. Boa, Da kloostere Marienburgb en Marienhof te Sceat, provincie Utrcoht: ANedRG. NS. 8, 8. 195—219. — 571) J- H. Bofman, Beer Jan Wolainck (1671—97): AGUUoebt 29 (1908), 8. 243—87. (In Amerongen.) — 573) S. Muller Fa., Da Lievendalera: Gide (1904), II, 8. 187 — 221. (Lievecdaal, ein kleines rittermftfslgea Bana, wurde gegründet im 15. Jh. v. Jan v. Driebergen, Baatard v. Abooude.) — 573) H. N. J. van Eelde, Jacob van Driebergen, zijn portret en aijne bibliotbeek: OudHoll. 21 (1908), 8. 1—21. (Tico- deken van bet kapittel van 8t. Jan. f 1609. Mit Portr.) — 574) H. J. Brugmans, Utreehtecbe Rroniek over 1566 — 76: BMHG. 26, 8. 1—258. — 575) H. J. Reynders, De Latijnaehe School te Amersfoort 1619 -66: Nav. 63 (1908), 8. 88—98, 141—62. — 576) S. Möller Fan., Twee Sonderlinge erfpachtabrioven : VMVOVR. 4, 8. 612/9. (Aus d. Jahren 1682 u. 1792.) — 577) M. So Hoengen, Akten en bescheiden betreffend« de Cistereienserabdlj Bloetnkamp of Oldeklooster bij Bolaward: AG Utrecht 29 (1908), 8. 129—242; 80, 8. 419-40. — 578) W. van Nieuwenhoff 8. J., Aneke Bokk« Bruijosma 1580—79: JbAlbTh. 52 (1908), 8. 119—156. (Jea.-Pater, wirkt« in Fri«sland. 