title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: Nu was het zelf uuren voor middag: te twaalf uur werd wij volgens gewoonte gespuid. Met die, die de spui brachten, kwam de Bedenkte Man, eerlijk gekleed, grotendeels met de Zuid-Afrikaanse manier; dat is, hij leidde zijn rechterhand op zijn mond, zijn linker voor zijn borst, deze verwisselende, bracht hij de rechterhand voor zijn borst, en de linker voor zijn mond, deed beide armen over elkaar voor zijn borst gekruist, als men dat in de Oosterse Landen doet; ‘God beware u alle’, zij welkom hier. en als hij hem boog, sprak hij in goed Hollands, dan hier gekomen, vraagden ze? Hij antwoorde, de Garbon heeft me versogt, dat ik u de Geschiedenis, of enige gevallen van mijn leven, schriftelijk wilde overhandigen, ten einde gy die zou konnen afschrijven: ziet daar is die, zoo als die in mijn jeugdheid aangetekend, doen ik hier eerst in de Stad was gekomen, en alles nog vers in mijn geheugen had: met haalden hij een Papier voor uit den bose inzyn rok, en me dat overgevende om af te schrijven, dat ik dankelijk aanvaardde, hem belovende, dat ik raar te zullen verrichten, en hem dat onbevreesd weer te hand stellen. Ik zoude volgens mijn verfoek, naar aanleiding van eten met hem de Stad gaan bezoeken, maar was zoo nieuwsgierig dit af te schrijven, (want ik vreesde voor belet) dat van hem versogt, dat me nu geliefde te verschoonen, tot zoo lange ik dit gedeelte van zijn leven voorvallen in 't Zuidland, afgeschreven zoude hebben. Mijn hart sprong op vanvreugde, dat ik Hollands huorde spreken. Ik antwoorde, God bewaar u ook zei ik welkom. Hoe! heb ik het geluk. van hier te horen? Hij antwoordde, ik ben, een Hollanders Hoe zijt gy Zeilden we dertig dagen de kust, elk glas een kanonshot doend, zetten we weer Volk naar Land om te zoeken, maar het volgende was Krachtig Kiesel 19 Ik was een Jongen van twaalf jaar, en kon niet leven en schrijven als ik op Batavia voor Jonge Compagnies dienst aankwam, dit was in het jaar 1655. Daar drie maanden gewest zijn, werd mij gelast om de aankomende morgen, met mijn kist te vervoegen op het Schip de Wakende Boei, dat naar ’t Zuydland zou zeilen, om de Schipbreukelingen van het Schip de Gouden Draak, welk daarvergaan was van daar te halen en op Batavia te brengen. We daar gekomen vonden het wrak van ’t Schip, schoten drie kanonshoten tot zein dat we daar gekomen waren, maar niemand vertoonden hem op ’t strand; we niemand verneemende, voeren met de Boot en Sloep naar Land, om het daar gebleven Volk van de Gouden Draak op te zoeken, doch dat alles was vergeefs, we vonden geen levend mensenhuli, maar een dorlanden naakte Strand, veel doornen en kreupelbos. Daar een dag vergeefs gezogen hebberijde eenige uren Bevrijding van het Koningrijk den derde dag zeilden we terug bij ’t Wrak. “Settend daar wat van daan voor anker, de Boot wiert geordineerd de Strand langs te ontdekken, op hoop of zij’t Volk van de Goude Draak mogten vinden- de Boot was voor eeuwig dagen met water, eten en drinken voorzien, deze ging van Boord de Wal langs; van Haar wedervaren weet ik niet, ook niet of zij Volk gevonden hebben of niet. Voort naa ’t afgaan van de Boot, werd de Stoep naar Land gefonden, met twaalf Man om weer te gaan zoeken, ik raakten als jongeren in de sloep, begerig om gleichzeitig op Land te treden, op hoop van enige verwerfding te vinden, want ik had alleenige tijd in het Schip als opgeblazen zonder verwerfding geweld, in zulke een gelegenheid verlangd elk naar land en verwerfding. Zu Ik ging een jongen, was blij dat met aan land kwam, ik dacht weinig om te zoeken 't Volk van de Goude Draak, 't was meer om verwerfding te doen: Wij aan land te treden, gingen landwaarts in, naar giften wel da geuren gaans, als wanneer wij aan een Boosch kwamen. Hier dacht ik niet anders dan om verwerfding of enige warmte te zoeken.” Ik schreef in de krant dat onze volk zich afzonderde, zon der eenste denken als ik in het Bosch was hoe daar weer uit te komen. Ik, achter een barricade gaande, verborg me achter wat kreupelbos, en raakten dus boswaard in, en was bij dat - ons volk mij uit het gezicht was. Op dat moment een sigaret tabak aan, daar mee ging ik het Bosch in; doch na om en om een uur te zoeken geen vruchten of ververdeling vindend, wilde ik weerkeeren, en ons volk of’rand zoeken, ik ging wel twee uur om uit het Bosch te komen, maar ik verdwaalde hoe langer hoe meer, ik riep, ik schreeuwde, ik schreeuwde tot het hysterisch werd, ik was vol schrik en vrees, mijn benauwdheid was onuitsprekelijk; niets zag ik eerst dat ik een jongen was, en jongenswerk gedaan had, dat in mij het allerzwaarste berouw baarde. Wat zou ik doen? Ik was moedeloos gelopen, hijgend gekreten, bang van hart, mijn maag zeurde van gedachten. Ik wierp me onder een boom op de grond, zuchten, kermen, en God biddend dat hij mij wilde helpen; de avond viel, en ik raakte door vermoeidheid in slaap. Ontwakend was ik door koude de angst weer baard in - mijn hairen te berijven, ik beefde als een blad, en het geruis der bomen 200 wel als de stemmen van de dood. De beschrijving van het Koninkrijk In de hevige wind, ongeveld met elk oogwenk, mijn beklemd gemoed was doodsbenauwd jaagend, dat niemand als die in de schrikkelijke doodsgevaar waren geweest, dat kan denken, weten of begrijpen. Ik zocht inwendig tot God om hulp, tot dat de dag op zou komen, dat mijn vrije wat verlichte; ik stond op, wist niet waar te gaan, wandelde om de warmte te krijgen wat heen en weer, klappende om de koude mijn handen in de zak, daar voelden mijn mes, tabaksdoos vuurklak, tondeldoos, en een vischje, dit verheugde me niet wijder; dieper tastend, vond ik een kluizenje touw met eenige hoeken, mijn van een matroos gegeven daar. Ik, zuchtend, bleef op wacht, meedogenloos zou ik dit gezegde was nu al mijn rijkdom, mijn Scheepsplunje waren, niet veel waard, gelijk elk zeeman weet: wat een jongen op het schip aanheeft. Ik beurde weer de gang om uit het Bosch te komen, altyd smekend de Heere! help me. “Ik vechten duizendmaal dat ik een Berg mocht Ontmoeten, van waar ik de Zee ontdekken Kon, of een Rivier die mij tot aan de Zee zou brengen; maar hoe ik meerder Zocht, hoe ik al meerder verdwaalde, niet eens om eten of drinken denkende. Ik nam een bever van altijd rechts uit te gaan, waarbij mijn Baas loopt. Denkende, in flauwe stem, niesende geen geheugen, dronk ik wel veel, genoeg wilde dus deed, kwam ik tegen den avond, wat voor zon ondergaat, bij een moederaffige Padel; water ziende, dacht ik op drinken, dat proevende, bevond hetzelfde waterbrak te zijn. Groef een weinig daarvan dan met mijn hand een kuil, daar vers water in kwam; ik dronk, en werd verkwikt; het water in de poel was drabbig, bruin, en roodachtig, als veen poel water, of daar verrotte blaadjes in zyn. Hier zat ik al weer zwaar denkende, een schrijnende, mijn droevig weenen had geen einde! Gedurende zwaar denken, zei ik: O, ik arme Jongen! wat zal ik doen; waar zal ik heen? O God! helpt mij! Ik at mijn halve Beschuit op, rookte een halve pijp Tabak, en dronk uit mijn kuil; dit alles verkwikte mij kragtig. Ik bedacht mij waar ik aan doen zoude in zulk een nood; Menschelijke hulp ontbrak mij, dit ging ik uit nood tot God, ik maakte mijn kauwen los, viel op mijn blote knieën neer, en riep tot God om hulp; bad het Avond-gebed en het Vader Onzer. Ik werd zelfs bewogen onder her hulp bidden, dat ik neer viel, en werd flauw en als van mijzelf. Dit duurde tot her duifte was; en ik moezynde, leidde mij neer, en raakte in slaap. Mijn beschrijving van het Koningrijk... Nu begon ik op mijn overleven te denken.” Ken ik zit bij mijn waterkuil, en verheug. Denk ik in het vers water, en dag, dit is Nog beter als het flikkende water te Scheep. Met schijn: het mij of ik aangefloten werd, Ik omfiend, zag niemand, en Bosch waard Inziende, zag ik zeer dikke hoge boom, Die zeer kenbaar om zijn dikte was, opstaand, ging daar naartoe; bij denzelfde Komende, gaf God mij in, dat ik boomen Zou tekenen, om mijn water niet te verliezen; Ik mijn mes van leder; en schelden Hem zoo wat om; ik maakten met mijn mes Een hoofden beitel tot het boom schillen, Om mijn mes wat te sparen. Ik maakten Ook een klein houten schuipje, en scharp een Een tak die ik voor aan scherp sneed, en Achter aan een braven knobbel had, dit was Mijn geweer. Ik werd hoe langer hoe gauzer, En ik begon onder die boom, daar wat hoog was, Een hutje van takken op te zetten; onder mijn werken kwam het mij voor als of ik gefantoomd werd. Omziend, zag ik niemand, maar ver van mij De beginnende hut staan, flapten naar die beer boom. Zulke dikke boom; ik laatend. Deanderhalf van den poel. En ik zag voort, en dat op kan lijn regt al, om metter lijn uit dit cenfaam: Bosch te raken; in 't gaan vond ik een Appelboom; ik klom ik meer groote vreugde den Boom op, mijn buikje vol, en plukten zoo veel, die ik ander den boom in 't gras smeet, dat ik afkomende mijn hoed es beide kwalen volde en nog eenige ter oggen. Ik van boom naar boom, die geteist had weer te rug, en bij mijn eersten dikke boom komende, die als op een kleine hoogte stond, groef ik een kuil, welke onder met blaadjes bedekt, daar mijn appels op lagen, die weer met blaadjes dekte, en boven met zand afgezeten hebbende, had ik een modhob; ik stak eenige takken in de grond, die boven wat vlegsende, en dags, dat mijn takken niet dekten, maar den Hemel dekte. Nu wandelde ik naar mijn waterdame naar Soya hut; om ERSPAREN af te zetten, en mijn droefheid en benauwdheid verminderde hand over hand. In mijn hut zittende, en een appel eerende dagelijks lieve God, wat is des menschens leven, hoe snel men van 't een in 't andere loopt om geld en goed, ik heb maar Waater en Appels, en ben nu wel te vreeden als ik die maar kunnen krijgen, dat ik mijn Appelen naar voor Goud verzuil kon; Ik zou dat waarlijk niet doen. O... Wanneer de avond viel, bad ik God, en liet mij in mijn hut op wat takken en bladeren neer, flapperend veel geruisterd als tevoren; desmorgens ontwakend, begon ik te denken aan mijn behoudt te denken, ja, als ik in ’t bosch mijn leven zou moeten einden, dat ik tevoren door al te grote droefheid en angst niet doen kon. Mijn dagdroom was dat ik eergens zou drinken, dan naar mijn appelboom gaan, en die daar nog onderleggende appels bergend; daar naast de boomen zoo als ik begonnen had al voort te tekenen of ’t ontbehalen; en daar op een regeling om 200 gestorven bozen te geraakten, en acht op al Fruit-boomen te nemen; 200 gedacht, zoo gedaan. TE peurden naar mijn alleen met mijn Goddelijk Spies gewapen; daar reed ik aan de. Kracht van de zon vulde ik mijn fakkie met die daar onder gelegen appels; en al recht uit voortgaand ontwaakte ik de boomen op zoënde manier, dat ik die makkelijk kon plukken, nu en dan eenige vrugt-boomen vindend, die bij elkaar stonden, tot ik naar eenigen tijd 200 ver kwam, daar een klein stroomje vond, waar omheen zich ook vercheidene en meer vrugt-boomen vertoonden, welke ik niet en kende; maar aan daar van in 'Gods naam; zij bekwaamde mij wel. "Nu vergat ik mijn Moord, Poel en Apenboom; ik volgde de Rivier, welke mij na aan tijd uit haar boosch geleide, tot aan een Berg, aan wiens voet een groote kom van brak Water was, daar hem de Rivier in ontlaat, en die kom ontlaat haar water door een smalle sluizen in Zee, zoo als ik daar na bevond. Ik riep bij deze kom, en zag ver in de Springen, kreeg een hoek met mijn touw, bracht die met mijn kano naar water, aan de hoek een stukje appel doende; en ving verder goede Baars, die schoon maakten, en effe aan het ingewand weer aanvliegende, ving ik nog vijf à vijf schoone Baarsen, die schoon maakten, bracht ik die aan te speeten, zodat ze schoon maakten krijsend en goed smaakten. Mijn tonnel was weer vol, en ik had alles klaar. Wel gegeten en gedronken, klom ik de Berg op, van wiens top ik de Zee kon zien, naar het einde een groot uur gaans ver; de Berg was maar een hooge heuvel, als alleen in het vlakke land staande. Ik had wel gegeten, als gezegd heb, en wandelden naar Zee, op hoop of ons Schip of Volk daar nog was, maar vond niemand. De Strand langs wandelen, zag ik gedurend om, dat de Berg voor mijn gelige zaak was; ik al voortgaande, dacht mij daar een Maan achter een duin, en met een top." daar. boven over uitlteekende, my dagt 00 datik voetflappenzag, dog deefe verdweenen weeder. 5 ; 5 . Opde Duin komende, zag ik een oprege te Stask, daareen Tinnen plaat aan was ge fpykerd, daar de naam var de Schipper en het Schip op ftond, daar ik-meede gekomen was. Ditontftelden my weder op 't nieuw, en egterwas my deefe ftaak of paal en hurd, als half gefelichap aguig ; ık was een Jongen, en kullen de flaak vericheidenmaal met ‚be= = 5 wien ee | 5 ; "traande - ER Bi xy 2 en un ni ”. ER p R vu. n ® 5. “ . ” 5 ons ns ” Fr * \ u ‘ D ”- = » 2 v ‚£r}+ » j u “. D E Zus = ey e. Fr f 5 2 N “ « -_s Le: z > 5 3 a ne D . i3 ö e . 5 .. E8 - Ma > | ze Ze u ee er P} wm. ER Dr BEAT, - ar » u. “4 - - - ... - a. # [5 een En Amann en nn nn sn. \.%r ‘ or «. ı 3 a .. + ” ” ru “ Per. M B 5 x N N v. u ‘ B ‘. -. - t _. a P) = Fa n & z D « “ > ;. veor .. .. Li 3 s a or er a ı. D ,. } < 3 nit „4 ine Mh: ill An nut, min Meer N = nr Soheepskist. | do zZ y' Mir. De jonge man di i.... i —-- De jonge man, ineens di i... —-- De jonge man, ineens stond hij met de rug tegen den paal, het hoofd in de hand, en zag bedroefd de zeewaardin. Ik resweer op, heen en weder voorbij die flakke wandekas, en dikwils het bord leefende, besproet ik de Paal met mijn handen los te graven, alzoo die in duin vond steun, om dat ik de spiesers, daar wit dag te krijgen; dit denkende, trad. agter de ftaak omi daar naa te zjien, en z08 Ä als ik na de Spykers en de paal van agteren zag, wierd ik een Briefje, en een tinnen | plaatje daar bpven gewaar, welke daar ge- | ‚[pykerd waaren; vindende daar op; Jargen, | graaft agier deeze Staak; dit ontltelden my _ ınog meer alsseerft de ftaak had: gedaan; een koude griling reed my door de leeden, myn hairen reefen my te berg, ik wierd beraud, ‚en ‚vreesden zeer, ik beefden, en wift nier' :waarom. Ik zetten my weer needer tegen ‚den paal, tot dat ik bedaarde; Doen nem ik myn kodde fpies, en begon te peilen in 5 e zand, en. vond iets hands, omtrent een vadem agter de ftaak; ik trok-met myn han= .denaan'tkrabben, togikopeen plankkwam, ‚en al voort arbeidende, bevond her my ‚Scheeps:kiftjetezyn. . Ikriep, ögoede God’ 3. Ik. danke u, ö Heere!: helpt my dog voor- aan; ik huilde. van biyalchap, en al fchreij- ne . en 'e DR E £ 136 Befchryvinge dan bet Koningryk ' arbeiden ik myn Kiftjen daar wit Op het dek-_ fel was een Prefenninge gelegt, .en om de Sleutel die in 't for flak, was doek omge- wonden, om dat het zand het flor niet be- Ichadigen zzuw. . Ä ev + Ik floot met 'groote vreugden myn’kiftje op, en vond her volgende op een brief: Fongen, al20o0 wy naa neegen däagen zoekens en wagtens, nog Volk van de Goude ;)raak, nog U hebben«konnen vinden , il goed gevonden ıe ‚wertrekken, (alz00 's op deeze Kujt kwaad leg- ‚gen is) en u Kifijen en goed hier te begraaven, ‚ten einde , indien gy hıer koomt, u daar var te ‚dienen. Regt: boven op dis Duintjen, is een ‚klein paaltjen: ingelaagen , daar onder 2yn nog :eenige nooazaakelykheden voor u begraaven Vaart wel 2 a „® BR Ä | :. Ik viel:op myn knien, dankte God voor zyn.goedheid , enbad voor de’behouden Reis .vanmynSchinperenSchip. Opftaande;, ftop- ‘genikeen volle Pyp, dat’er nu opftaan kon, -ikmynKiftdoorfiende , vorddaar in dit’ vol. gende goed. Hembden, 2 Linnen Hemdertrokken, 2 Linnen Onderbroeken, 4 Dalfen, 2 Paar Kousen, 4 Paar Schoenen, 1 Laken, 1 Beerkleed, 1 Branca Muts, 1 Engelse Muts, 1 Lakenbeuk, 11 Pijpen, 1 Tiendop, 1 Komijnenmand, 1 Messen, 8 Peters, wat Naalden en Gaaren, 2 Kammen, 1 Stok. Boutelje met Arak, 12 Vel Papier, wat Pennen en Inkt, 1 Flesje Palmblad. Ik dronk een flesje op mijn pijpje als een heer. Nu werd ik weer gerust en vrolijk. Ik besloot den aankomenden nacht bij deze stak te overnachten, om mijn goed te bewaren, daar nog Mensch nog Dier was die mij beroven kon. Jongenswerk! Ik mij bedachtende, ging op de duinen, en zag het paalje peilen, daar met mijn spijker, op twee voet diep was het hard, ik weer aan 't krabbend, die was nauw een voer in de grond of vond een schop, bloedwar was ik blij dat ik aan 't Graaf, dat beter spoet maakte dan 't krabbend met mijn handen. Ik ontdekte eerlang een Plank, en daar onder mijn kooy, deef was nog met een brave Presennier om wonden; ik alles boven op hebende, vond in 't openen den volgenden Brief. Forgen, nadat hij - misschien wel zijn leven hier zulgeveld, is verstan en dit goed te vervangen. De Meester gaf ik zijn Brandglas, om gebrek van lont te vervangen, nevens een fluitje Swavel voor Swafelblokken. Vaart me. Badia. Beschrijving van het Koningrijk Ik was ijverig alles door te zien, en vond dit volgende goed: 1 Plank, 1 Brave Prezenning, aanvullend Hulsmat, Bulzak, Kombuis, Hoekstallen, 1 Sloop, 1 Byl, 1 Kortstok, 2 Karabijnen, Kruit 100. Kogels, 1 fluitje Platina; 1 Scheeps-boazer met Zijn tijd, 1 vaasje Brandewijn, 2 Stoops Bostijes Spaanse Wijn, 100 Boten, 1 koosjer Panneketje van een Mengel, 1 Keulse Pot met Tabak, nog een Prikkie, wegende wel 234 pond, 1 Blad met Kruit, nog 2 Kanonnen met Kogels, 2 Laken Viskwant, 1 Doosje met Haken, 12 Vuurbollen, 1 bosje Swavel, 1 bos Pennen, 1 Pennenmesje, 1 Block Papier, 1 Looden Inktpot, met 1 kannetje Inkt, het Nieuwe Teflament, de Rest van W.T. Bontekoe, en die van P. van den Broek; nog een rond Spiegeltje in een Blikken dosje. Nu veranderde ik van voorzienemen om bij de Staak te blijven: De Weg van de Berg of heuvel, tot hier toe, had ik als een wending gaande, dat nu recht toe rechts aan veel nader was; dit dacht ik dus mijn Wegleunende te maken. Ik maakte mijn Kist leeg, die weer volgend met de Beschuit, Suiker, Kruit, Tabak, Papier, Boeken, &c. Ik trok drie Hemden. An, met nog een onderkleed, en hong de Hoewer, op de zijd, de Bij en schop op Saa en Arne. Grunez Kesuere 139 entwee Bouteljes met een touw om den hals; dus ging ik naar mijn Rivier toe; en alzod het warm was, vroeg ik niet weinig, dat ik meer een frisse drank weer herstelde. Terwijl als ik rufe, dacht ik wat ik doen zou; ik groef een groot Steen op een hooge Berg, dat verstrooiden ik onder in met bladeren, daar takken overheen legde, daar op bergde ik mijn goed, dit dekte ik met takken en zoden; des morgen-middags haalde ik mijn kooy, met het roer, ten blad met busfelijk kruit, kogels en beschuit in mijn zak. Bij de Rivier komend, floepte op de hoogte bij mijn Kelder, Zie paaltjes in de grond, daar mijn hakenrat aan vast maakten. Ik gleed nog een toga, haalde de flessen, bouteilles met Arak, viswand, en Hockeken, met wat kogels; bij mijn kooy koos ik, komende ik gerust, tot den dag aanbreekt; deze dag kreeg ik al mijn goed bij de rivier; nu was ik een rijk man! Ik regen pen, papier, en inkt, en schreef dit: Nooorgaande op. Ik sprak een Geschiedenis, zong een Psalm, zou goed als ik kon. En Nu moest ik een goede plaats voor mijn hut zoeken; rondom ziende, zag ik niet, verre. Van mijn een braven hoge engroenen heuvel, die wel ophangende, bracht ik daar veel aan de rivier - ik ging derwaarts, die befienden, behaagden mij wel. Mijn bijl en schop gehaald hebbende, kapten ik zo veel groote en kleine takken, als ik nodig had - die in de grond graven, de en teekende, boven en rondom door een vluchtende, zo dicht als mogelijk was, en maakten in korten tijd een dichtende hut. Die dus verre voltooid hebbende, haalden ik mijn wand, dat ik in de zoute kom gefixeerd had, op, waar aan verfcheiden baarfen waren; hier van kookten ik in mijn pannetje. "Wel genomen, en een koelen drinken, genomen hebbende, haalden ik mijn hangmat in mijn kooy in, met mijn meeste goed, "Nu wilde ik de kom eens aan deze zijde omwandelen, en zien wat daar te doen was, daar rivier in de kom valt. Is 't water zeer rood, als ook de strand daar ik groef, was het - als leem, kleverig en glad; ik vond een schop vol water ver op 't land; om te zien. wat het was, een quartier-uur voortgaande, vond een roode kiippige never, met veele kuile; dit duurden wel een groot quartier, als ik weerom wandelde, om de roode leem te onderföoeken, die wat dun uitbreidende, ging naamyn hüt;; ook haalden ik wat vrug- ten, KerYnege Resten ag ten. My fchoor in, dat indien de Leem goed was, ik een fchoone Hur zou konnen bouwen. Naa de leem gaande, bevond ik dat diedroog, harden flerk waar, daarover- ik my zeer verblyde. Su “ .. By myn hut komende., pa£tifeerden ondex een pyp tabak wat my te doen ftond. ik hieuw een party dikke en fteevige 'Takken, ‚die van alle zyd takken gekort hebbende , groef die vry.diepen digt by malkander in | de grond ; als een ronde kring ; zynde dic . rond agtien van myn voeten wyt,.dit .be- gon ik van onder. op te.vlegten, als een Boeren-tuin,, en alzoo ik daar aan byna ge- duurig arbeide, had ik dit in weinig daagen zoo hoog, .als van’ de grond maaken kon. Niet hooger konnende koomen , moeft ik een -ladder maaken , waar toe twee brave regte takken. bereide , elk lang negen van .myne voeten. . Maar alzoo geen boor nog :beitel: had, moeft ik met myn.mes de gaten ‚maaken;‚'t: welk my. zoo hard viel, datik bla- zen-in myn handen kreeg‘, myn.arbeid moeft ftaaken, en ligter werk doen, of flilzitten . "Dedeur of ıngang van myn hut, had ik vyf ‚van: myn voeten hoog , en, derdehalf breed gemaakt; hier toe wikle_ik een.deur vlegten,, daar meede befig zynde , fchoog . my in, dat ik'in ’t Vaderland: wel Fierkante Vogel. 14% Beschrijving van het Koninkrijk Vogelkoekjes van wilde tijen gemaakt had ik liet de deur vallen, en begon te werken aan een Boodschap van anderhalf voet vierkant; deze aan de zijkant ook anderhalf voet optuivende, had ik een mand, en die omkeerende, een stoel, kortelijk huis-raad Ik hier mee na de kust strand, smeerde zolang mand van buiten met leem, die in de zon droogde, besprengde die met een groene tak met water, dan de reteen met de hand dicht strekende, werd mijn mande zo dicht en hard, als of ze met rood kleed omtrokken was, dat mij niet veel verblydte; nu kon ik kisten voor mijn goed maken, en wat ik van nood had. Dit deed mij denken, dat ik terstond weer begon te vliegen nog twee zodanige koken; deze veerdig hebbende, hakten ik een stevig hout, een vadem lang, aan elk eind een touw, bond de manden daar aan, dit had ik als een melk- juk; hier haalden: ik nu leem mee naar de hut. In de hut enkele kijkgaaten gesneeuwd, hebbende dat tijden ik aan timmeren, spagen en schilden, eh kreeg mijn hut in drie dagen: vier voeten hoog, besmeerd, glad en droog, en was zo vast en hard als of ze van rood kleed gebakken. Mijn handen weer hersteld, aynde, van een air. Denkende, haalden mijn bij, en kapten drie Zu Rj | Boo Kaiser Keshmis, 14% ten ik mijn leer weer aan, winnende linnen om mijn mes, en wat langzaam werkende, kreeg daar vijf porten ottreeden ik; door behulp van deze, tuinden ik mijn hut boven toe, laatende daar boven in een gat een voet groot, zoo voor lucht als rook, daar ik met een deken kon fluiten en openen, mijn dak bestreken en droog geworden zynde, meenden ik een kas te bezitten. Voorts maakten ik verschillende manden, die als mijn hut met rode leem bekleedende, zorg voor berusting van mijn goed, als om winter provisie te sparen. O. O Ook bouwden ik nog een schoone vierkante hut bij den mijn aan, die vijftien voeten elke zijde had; een mooi gebouw, hebbende boven een gaaf als mijn ander, en beneden kijkgaaten. Nu was ik al Heer van twee Rafstelep, 'daags leven, kon ik dit al van buiten. Op een tijd wat verre en wille keur haalde, zag ik een braven heuvel al met handen gemaakt, de heuvel was rondom bestand uit Boom aan boom in de rondte, en een boom in het midden. Schreef ik mijn doen aan, en door het dikwijls denken; ik kon deze van mijn hut zien, maar had daar nooit aan gedacht, het was vierhonderd treeden van mijn huis. Ik ging naar deze boom, twee voeten boven de grond af, daar binnen treedende, kon niet anders zien of dit was daar zo gepoot; mijn leerzame kapte ik de boom in rond af, haalde de stammen tien voeten hoog, het middelste stam liet ik twintig voeten lang, hem berovende van alle zijn takken, en haar alle aan de grond ontbeendende. De andere bomen waren in de rondte achtien en twintig duimen dik; hier dacht ik een fortes te bouwen! ging daar daags voor tijdverdrijf aan tuinen, met dikke takken die ik met een staak op een fluitje, dit karstelijk werd na eenigen tijd volmaakt op het dak, na dat er ook na verloop van tijd meer op kwam; mijn deur was twee en een half voet vierkant, twee voeten van de grond; hier haalde ik mijn vaasje Brandewijn, en een blaas vol Buskruit, mijn halve Biscuitjes, wat Kogels &c. Op 't laatst ging ik daar met mijn Kooy en meestal goed wonen begraven het overige, in mijn andere Huisjes, daar 't wel bewaard was. Ik had ook al een geheel steen wand vol zout gewonnen in de kuilen van de rood rode rots aan het einde van de zaal, kom. Ook had ik al een brave partij gedroogde Vis gemaakt. Ik had ook vele korven. Voor buiten en binnen met rode leem bekleedde tafels, stoelen, en bedstede; mijn leven was nu geheel gerust. Ik wist van geen dag, weken, maanden, nog jaren. Ook wist ik niet hoe lang ik daar geweest had. Na een slapen tijd, als ik gerust lag in het midden van een duisteren nacht, hoorden ik een vreeselijk gebrul, "verweldeerd door de storm", dat me wakker maakte; doch ik bleef rustig, zodat niemand, noch mens, noch dier, in mijn fort kon bemachtigen. Egter maakte ik vuur, dat snel gedaan was, zodat altijd een goed deel van zeer droog takken, en ook gekloofd grof hout had; mijn deur was gelegen, en mijn kijkgaaten toegedraaid. Mijn Geweer klaar gemaakt hebbende, leidde ik wat hout aan, en ging weer te koop. De dag aankomende was ik nieuwsgierig te weten wat er was; mijn kijkgaaten opende ik, en zag ik zeven zwarte stieren, die scheen als gevogten te hebben, zodat er twee of drie onder waren die bloeden. Eene na mijn wachtpost komende, kwam op twaalf of veertien treeden bij mij, stil flapte, en zag na mijn fort; ik leidde mijn roer uit een kijkgaat, en schoot hem recht in zijn stert. Re, dat, hier, noodzakelijk, plofte, en terstond weer lading, maakten me gereed voor meer kwamen, maar de anderen vertrokken weer. Boshwaard in dit was het eerste wild dat ik gezien had. Ik liep hem toe, met schop, houwer, en mes; hij lag op z'n rug, ik kon hem niet op z'n rug duwen, doch grote een greep achter hem, daar hij ongeveer zijn rug kwam in te vallen. Ik hieuw met de bij de strohoed, daar hij dapper uit boekte, hem optornend, was bij zeer vet; en haalden uit mijn ander huis een tiental tafels, daar heel ver op leidde, dat zeer veel, en meer dan honderd pond was; ik zette strek aan het smelten met mijn koepelpan, en kreeg twee brave gelede manden vol vet, als ook drie manden vol yam het beste vlees, dat ik zouten, de blaas die blies ik op; de darmen reinigden ik aan en droogde ik een aantal, andere vulde ik met gezouten vlees en vet, daar van een aantal in de rook, en andere in de lucht droogden. Zyn hoornen flapper ik af, die droogden en schrapende, waren goede bekkers. Ik kookte en bakte van hem, tot hij begon te ruiken, doende maakten ik een diepe grote kuil, laatende hem daarin glijden, hem wat met haverboonen helpende, en met aarde bedekkende, en dankte God voor zijn Bevalling. Veel malen op elken dag, zag ik met vreugde naar mijn kool. Mijn brandewijn nog wijn had ik nietaangetast, ik bewaarde die voor - een zieken dag, echter kreeg ik lucht, en moest eens proeven, nam op een Morgen wat brandewijn: desmiddags wat vlees etende, nam mijn half tinnen kopje vol Spaanse wijn daar. 'toe my dagt of ik mer Goden ter bruilofe ging, daar mee was het tap toe, voor een langen tijd. Nu was mijn dagelijks werk, zowel maakend, vishen vangend, die kooken, braden, en drogen; kisten en manden te maken van allerlei grond en farfoen, die van binnen en buiten met leem dichtte vijken, en dan te drogen, hout hakken en te drogen, waarvan altyd veel in voorraad had, nevens nog een grote miet of stapel; ook had ik een brave mand vol gedroogd vruchtpel van hout, dat vliegens met een brand-glas vuur vatte. Dit was nu alles wel, ik keken dus vrolijk en gerust in mijn eenvoudheid. Had ook een goede hut gebouwd aan de kom op de leemstrand, waar ik zatte, kon vissen, vleugels slaan en koken; dit was een aardig ding. Ik had ook een hut gebouwd op den Heuvel of berg, maar die bleek ik niet om de grote moeilijkheid; door ik in aukten in, mijn fortres had een leemde vloer, welke glad en vies opdroogde, zodat braaf was, maar de koud voor mijn blote voeten; ik was blootsvoets, om mijn schoenen en kousen te sparen, en was bijna naakt, om mijn goed te bewaren; mijn hemden en kleeren werden oud, en mijn ook te klein; als ik een onderkleed aan, trok, liet ik mijn hemd uit, niemand kon zyn goed meerder sparen en bewaren dan ik; echter moest ik eerst van mijn bangmat, doen van mijn buikzak mijn kleedingen, en sliep op drooggebleekt blad in een gevlochten bedstede, dat heel goed was. De kom vervulde mij visch na begeerten, gedroogde visch was mijn Brood, die als ik tot het gezogen of gebraadde, en bekwam mij zeer wel; nu en dan schoot ik een wilden stier, ik bouwde hutten in overvloed uit tijdverdrijf, en had nu al dertien, nevens een galerij aan de kom. Mijn Baard begon uit te boten, een vaasteeken dat ik altyd lang gewoon had; dog ik was altyd vrolijk en gezond. Ensopen tijd wilde zien, waar de Rivier van Jan kwam, nam mijn roer en houwer mee, naar een uur gaans naar golving, zag als een heel moeras bijvinden de Rivier vol Biefen staan, en vele biefen langs de kant; dit kwam me wel, een goede reis biefen te hebben, spreekt die van een om te droogen, snijd voorts een uitspraak mee, om lamp-pit te maken, alzoo veel vlees voorraad had, want nu en dan schoot ik een wilde stier. Lamp-pit hebbende, maakten ik een loodlamp, als Matroos te Scheep doet; nu brandden ik desnoods ligt, dat mijn grote vreugd was. Na eenige dagen haalden ik vercheiden dragten droog biefen, weer andere myndende en te droogen leggende, verzekerd alzoo een hele hut vol; hier maakten ik matten van om op mijn bladen te leggen, dat uit de kunst was; er maakten ook deken om over te dekken zoo veel begeerde; eindelijk, ik kleedde me in biefen, wat kan de armoede niet verfinden! En nu deed ik bijna niet als matten te maken van biefen, zoo gevochten als kleine van. alderhande fatfoen. | E u Dus leefden ik een ruyme tyd wel te vree- den. Devloer van myn fortres had ik nu mer bifen matten beleid ; ik had ook wel agt & tien Stieren-vellen (gedroogt Zoo groot als die konde afvillen, deefe waaren goedttot fchoenen, Kou- ien, &c. | Nu was geheel bekend in ’t Bofch, en wilt Sonnen open needergang wel waar te neemen; aan Sonnen opgang was de Zee, teegen over de Rivier was de Son middaags, aan Sonnen ondergang was het Boch n Land — . Eensop een tyd begon het uitter Zee helder ud % “ } 150 Befebryving van het Koningryk op te ‚blaafen, dat hand. over hand toenam, n.et donderen biixem, dat het bofch fcheen om .ıe waayen „.het ftormden zoo vervaarlyk ,- met seegen en felle donderflaagen, dat ik, alhoe- welinmyn Kaaftelzynde, geheelbenaud wierd, “en van fchrik- my niet wift te bergen; jaa Boo- men wierden uit gerukt,.de Wind gaf tomıyts ilvagen of her donder-flaagen waaren ; dit duur- den wel ıwee daagen en nagten, als wanneer her bedaarden. u Ik zag de ‚Lugt nog flerk trekken, ging op den berg in myn uitkyk, de Zee fchoot nog zeerhol; enweer afkömende, ging war Vilch ‚. vangen, onder bet vifichen begon de wind . weer hand over hant aan te haalen. | LG ‘ ı ‚ Met een mande met Vifch naa myn fortres, - ‘gaande, begon het als vooren hoc langer hoc herder te ftormen. Her was nu volle Maan, | de Wolken fcheenen.over de Maan te vliegen , ik zat in Iy van myn Kaafteel, alzoo het droog weer was. De. Maan wierde al langfaam dui- fter, even als een Eclips dat my verichrikte in myn huis deed’gaan, myn lamp brande, en ik ging, naadat war vunr aangelegt had, te kooy, doR. kon niet flaapen, maar was vol fchrik en - Vvaoele, = | e . Dag | KrıinkE KEsMEs 1351 . „ Dag wordende, zag het water in Zee zeer ‚ verbolgen en hoog, de wind bedaarden; ik‘ . ging weer naa den Berg, om de ongeftuime*. Zee eenste befien, maar vond mijn Hut niet, Deze was op de grond afgebroken, en al mijn tuinen en vlegtingen waren weg, die ook nog weer geliën heb, dat me daar na ander deed bouwen. Ik vroeg weer, en kookten die bij de com; wel gegeten hebbende, wilde ik naar de stukken van mijn Hutten Uitkijk op den Berg te zien, boven komende, zag ik eenige zwarte dingen in Zee, die ik niet kon bekennen. Ik had een halve onstillaanis van den vorigen Storm gehad, en voelde me niet wel, nam wat Brandy tot mijn verkwikking, welke uit mijn Fortres haalde, daar die ook dronk, dat me kragtig versterkte. Daan ging ik naar het strand; de wind was nog sterker uit Zee, en maakten uitneemend hoog water. Ik zag een Sloep recht naar Arandavallen halen, strak mijn Vis touw, en trok mijn bijna rok uit, doen nam ik hem waar "hier was een vlakke strand, en hield geen brandstof. Ik kreeg de Sloep vast, en flieten die al zagjes in de leuf of uitgang van de kom, wel een half kwartier binnenwaarts; de Sloep had geen Riemen, maar voor in lag een Draaiemmer een Tou, die ik aan land vastmaakte. Ik was bijna afgestomd de Sloep van land te houden, doch had hem nu vast. ZREEMUW Vlammen. Ik ging naar mijn EKasteel, maakten vuur, warmden me, en nam een half kopje Spaanse Wyn, dat me weer kragten bijzette. Weer aan strand komende, zag ik vele Vaten, Kistjes, en Pakken aan komen drijven, waar. Van eenige al vaste zaten op 't strand; een waar teken dat in die vorige Storm een Schip hier ontrent gebleven ofte vergaan was; ik haalden knap mijn bijl, floeg eenige kisten op, en vond daar in Hembden, Plunjen, Tabak etc. Zoo als Matroos of Soldaat gewend is mee te nemen; de meeste waar van binnen nog droog. Ik plunderden zo veel ik konde, brengende voort een dragt. van vier in mijn kaas-steel; dat nat was droogden ik. Mijn bijdracht kan ik niet uitdrukken, en kan ook niemand weten of denken, als zulk een die in de alleruit-terfste armoede geweest is. Eenige kisten was geen of zeer weinig water ingekomen, uit die trok ik voort een hembd en de plunjen aan, meende waarlijk zo 'yk te zijn als een groot Koning; vond ook eenige Beshuiten, die nuttigde meer wat Spaanse wyn, 't welk ik weer vervelde maakte. Nadat ik op het Strand gaande om meer te halen zag ik een geheel Achter-Schip aan komen drijven, met nog veel Tonnen, Kisten, Bokken, Stokvis, Planken, etc. Nu werd ik verblijd, hopend dat daar in nog een levensmens zou zijn tot mijn Gezelschap. Dit dreef zoo ver op strand tot het vast bleef zitten, als ook veel goed, zoo genoemd heb. Het was nu bij uitneneming hoog water als dit goed op strand aan kwam; de wind bedaardende, en 't water vallende; zat het Wrak zoo hoog en droog, dat aan niet in konde komen, maar liep daar te donderen, roepende en schreeuwende, of daar Volk in was; doch niemand gaf antwoord. 