title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: a" 25 | Ay e H :5 "Krınke Kesme. 19 de vingers van een hand, van fwart hoorng “ voor aan zeer fcherp; zy hadden lange fter- ke halfen , waar aan een lange [warte hai- ren maane vaft was „ de dene was fneeuw- wit, de andere zoo hoog en fchoon roody als ofze met karmozein geverft was; zylaa- » gen aan dikke yleren keetenen : häargeluid ‘was zoo verväarlijk. niet äls haare geitalte, zy hadden cen zoort van gnorren als Ver- kens, dan grinnekten zy als Veulens, fom: _ tijtsieen Ajne fchreeu geevende ; zy waaren voor weinig tijds aan den Goyverneur ge» zonden , en uit een geltrand Schip gebor- gen. Den Gouverneur wilde deefe vreem- de Dieren naa Kesmes aan den Koning zenden, Op deefe plaats was ook een ee R veel heerlijiker en fchoonder als die op de voorfte plaats ftond, ook overtrefien de . gebouwen welke rondom deefe plaats fton-- den de voorgaande; alle de geevels der zel* ver waaren in F tefco gefchilderd, mer uit- 'neemende Hiftorien. Dit Frefcofchilderen ige in een zoort van gijpsenkalk, zoo” daanig toegefteld „ dat alle koleuren dgar in bettendig voor de lugt blijven, | Benevens de Fontein ffonden twee Eeren® boogen, ze£r treffelijik gegierd met Hifto» sien, zoo van Deugd, als Overwinningenz; deor hesrlijke Beelden uitgewrogt, | wy " 300 Befehryuingevanhet Roningryk® Wy traaden door een kleine dog gierlij- ke houten Poorte (aan de regterhand in’ . midden van de weerzijdfe gebouwen ftaan- de, ) ineengrootenichoon Hof, welk zeer vermakelijk was, zoo wel door de laanen var vericheiden zoorten van Fruitboomen , als door de veelheid der Fonteinen en Waater- PT R \v . .. "Jeugdingen, meer zulke aardige Figuren en lieve Watervallen, dat die niet genoeg konden beschreven worden. Het vermaak van die te zien was uitnemend, en door zulke een geringen toets, dat ik mij over de barbarij der Europeans schaamde. Ik had potlood en papier bij mij, denkende dat de Garbon mij naar onder zou brengen, en mij modellen doen hebben, die ik in Europa zou kunnen tonen en werk hebben dat ook nog zo geschiedenis. Wanneer wij dit alles wel bezien hadden, keerden wij weer naar huis, daar het eten, al klaar was. El/hoe nam een afscheid. Wij zetten ons om te eten, en na de maaltijd, de pijp gerookt hebbende, gingen wij weer te slapen. Den volgenden morgen, na het zwakke uitzicht van de Akalouj, kwam de El/hoe ons zeggen, dat de Garbon weer gekomen was, dat hij ons moeilijk verzorgen, daarom nam hij een afscheid, met belofte van mij zometingen nog te willen bezoeken. Ik bedankten de El/hoe voor alle beleefdheid en genoten Vriendelijkheid, zoo wel als voor zijn genomen moeite." 203 Beschrijving van het Koningrijk SEVENDE HOOFDSTUK. De Garbon komt weer bij de Schrijver, en laat hem veel wonderlijke dingen zien, als de Piramide of Vrije toren, met alle zelfbinnen-verhalen, welke beschreven werden, Zaal der Liefden, Spreuken van Sarabaffa, uit het Boek der onevenwichtigheid. Zaal der Wetten, Yan Poele, Krinke, Kesmes, en hun Beelden van de Dronkenschap; gebruiken der zelve, en veroordelen van een Dronkaard. Spreuken van Sarabaffa over de Dronkenschap. Zaal van de Souverein: Beelden in de zelve. Zaal van de Godsdienst zeer heerlijk, Beschrijving van de Adyte of Heilige der Heiligen. Vrije kamer in het plak daar de Vrijheid-egalerij op vlucht. De Garbon beloofde een Beschrijving en Kaart van Poele Krinke Kesmes. Vier Eerpoorten, en derzelfde Beschrijving, welke voor haar punt-tijden of Epoche verrekken, Ouderen des Werelds. Vertrek naar ’t Schip. Op de tweede dag kwam de Garbon, die ik verwelkomde met alle bijzondere beleefdheid, hem vertellende van Krinke Kesmes. Hij zei, ik zal voortaan elke dag komen en je meerder laten zien en ondertussen als de Ziehoewel konnen doen, zoo wel van 't geheele Land, als van deze Stadt, om dat ik den opzienende en bezorger van vele gevallen ben. Waarop, naar afscheid genomen te hebben, vertrok, en ten einde uur zodanals wij hadden gegeten, kwam hij weerom, wanneer wij denzelfde weg naar de Piramide of toren hadden genomen, welke de Garbon met me had gewandeld. Wij kwamen weer bij de voornoemde Piramide, maar zag die nu met meerder aanwijzigingen. De Garbon bracht me onder in de Toren, daar waren zeer veel en ruime Vertrekken, waaraan verichete persoonen bezitting hadden. Hij, die met alle delen bekend was, werd iedere eer ontving. De Opzichter die ons kwam ontmoeten, overhandigde terstond de sleutels van alle de kamers aan de Garbon. Vervolgens trokken wij in een brave kamer, daar twee aanstaande Heren zaten, in ’t rood gekleed, die kwamen op het zien van de Garbon ons tegemoet, en verwelkomden ons. De Akkoord werd voortaan gebracht; onder het drinken hadden zij vele discoursen, welke ik niet verstaan kon, maar merkten dat de Garbon als een eerlijk of rijk man werd gezien; want na het nuttigen van de Akkoort, geleidden de Heren ons tot aan de trappen, met alle beleefdheid. Terwijl wij opklommen, zei de garçon, dat alle dertig trappen hoog, de verfeschiede kamers waren, welke elk haar befoederd gebruik hadden, en waarvan hij mij eenige zoude laten zien, alzoo hij de sleutels van alle had, die ons den oppasser was naagende. Ik bedankten hem met een goed hert, hem belovende fijne moeite te zullen vergelden; hij zei niets te begeeren; waarop ik antwoordde, mijn Heer, dat Boekje van Cartesio dat ik u vereerder heb, is u immers aangenaam; O ja! zei de garçon; waarop ik antwoordde, mijn Heer, dat u neemt zoveel moeite met mij, laat ik daarvoor de eer hebben, van aan u eenige Boeken en Kaarten te doen hebben, welke ik in ons schip heb, een vriend van mij in Holland heeft die uitgelegerd tot mij 'onbereikbaar afgezet, af met wat waterverf gekleurd. De Portos? zei hij tegen mij, u zou mij te veel verplichten. Niet met al, mijn Heer, antwoordde ik, u kunt mijn nieuwgierigheid weerom voldoen, dat mij vergelden genoeg is. De garçon zei, ik zal u nieuwgierigheid voldoen, zoveel in mijn macht is, en niemand in deze Stad kan er meer doen hebben als ik, want mij zijn alle fluiten toe beschreven. Onder dit Ipreeken kwamen | wij bij de deuren, die de Garbe open floot, | hier in treedende zag ik een ruime Zaal, welke nog licht, nog donker was, maar gelijk als een schemerlijk licht, dat zich door de Boisie verspreid, bekwaam om beschreven: Maagden in te brengen; deze was de Zaal van Liefde, hier zag ik vele Beelden, waar van elk op een rond Pedestal stond, daarop gevlooten kon worden, onder elk Beeld: wierden bewaard de spreuken van Sarabaf, en zodanige voorvallen, die waardig waren geoordeeld, te beschrijven, en te bewaren, omhandig geheugen, en naakt ontelingen overgeleverd en bekend gemaakt te worden ; en in elke Pedestal, onder elk Beeld, beruikten zodanige beschrijvingen en spreuken als het wezen des Beelds uitdrukte, of vertoonde. van de Zaal, zijnde een jonge Vrouw, hebbende als een vuurvlam op haar hoofd ; haar boezem vertoonde tien Boilen ; in haar linkerarm lag een Kindje, dat zuigen de de een Borst, aan haar daar teederlijk aan- Br | E | ge Het Beeld van de Liefde stond in het midden. | 306 Beschrijvingen van het Koningrijk. | gedrukt werd : in haar rechterhand had zij een brandend hart, dat zij op het hoofd hield van een van vijf bij haar staande lachende Speelende Kindertjes. In haar Pedestal werden bewaard de Liefde-spreuken van Sarabaf, nevens enige geSchiedenis van de Liefde, zowel binnen als buiten Talouljael gevallen. De een en de vijf Kindertjes hadden elk hun eigen betekenis: de een was de Liefde der Deugd, een ander verbeeldde minlijk genoegen, waarin een ander de gerustigheid &e. Aan de rechterzijde stond het Beeld van de Natuur, wat achter de Liefde; deze was houdende een een geheel naakte Vrouw Valkopenhaar. Aan de linkerzijde van het Beeld der Liefde vond ik het Beeld der Stilzwijging, vertonende een Vrouw, wiens mond met een ring door haar lippen geflooten was, leggende de voorste vinger van haar rechterhand bezijden den ring op haar gefloote lippen, en hebbende in haar linkerhand een Zeegelring, drukte die nog aan de linkerzijde des rings op haar mond. Ik zag met veel aandacht het Beeld van Stilzwijging aan, alsof er een Heer bij ons in de zaal trad, hy en den Garbon groeten malkander, en na dit kort gesprek dat ik niet verstond, trad den Garbon naar mij toe, zeggende ik moet den Gouverneur spreken over gewichtige zaken, die ik niet voorbij kan. Hy floot het Pedesetaldert Stilzwijgendheid op, krijgende daaruit een half vol papier, aan mij dat gegevende, en zei, schrijf dit af; op die tafel is pen, inkt en papier, zal daar tegenwoordig dit heen schrijven weerom bij u zijn: dit zijn genoegzame van de Spreuken van Sarabatz, zaken van de Stilzwijging. Ik bedankte hem. Hy vertrok met den Heer, fluitend de deur toe; ik had wel begeerd om alle de Beelden te bezien, maar dat de Garbon mocht in het korte weer zijn koppen, en haastig zijn, "ik wil dit eerst afschrijven", daar na kan ik de Beelden genoegzaam beschouwen. Dit volgende, het afschrift van dat hij mij overhandigde, waren Spreuken. Het Stilzwijgen is de eerste trap tot de Wijsheid, de Minnemoeder van de Vrede, en de bewaakster der Deugd. In de koning van Stilzwijgen, en zich niet te openbaren, bevat alle geheim. Een wijze Man verklaart hem niet, om dat hem bekend is, daar hij dan Schatting bewaart. In beschermd gebied van het Koninkrijk, betaalt men zo veel mensenheden als hij hen ontdekt. Stilzwijgen in het heiligdom van de Wijsheid, ja, hij heeft veel van de Goddelijkheid, want zegt verkeerd gebruikmakend in een lofelijk gebruik. Stilzwijgen geeft de zelfde lucht aan de reed, als de schaduwe aan de koolhydraten van de Schilders. Er zijn stilzwijgende mensen bedaagdzaam en voorzichtig in het spreekzaam, en zij worden gesteld buiten het getal der Sotten. "Zig te onthouden van spreeken", is het zegeprint van bekwaamheid; want veel spreeken verzwakt het verstand, en doet de gedachten in de lucht verdwijnen; doch men moet op zijn beurt soms weinig zeggen, om niet altijd een bloote aanhoorder van eens anders reed te wezen, en dan nog moet men spreek als de Gemeente, maar denk als de Wille. Een goede Politiek moet meer van zijn tong zijn; want de ziel van een wijze Man zit aan de wortels van de jeugd, maar die van een gek, zit danst op het uiteinde van de ziele. Een die vaardig in het spreekzaam is, staat altijd op het punt van verwonderd te worden: men kan dikwijks meer zeggen dan anderen willen horen; daarom moet men spreek als met tegementen; dat is, hoe minder woorden, hoe weiniger kracht. Secreetse is de Ziel van alle grote ondernemingen, en de goede uitkomsten in gewichtige handelingen. Meer men zoeken in diezelfde stilte te houden : daarom, indelijk gy zaak van gewicht verhandeld, dan spreekt nooit, antwoord niet: meer als je gevraagd wordt; maar hoort naarzichtig toe, en wat te veel klappen. Die zich onthoudt, kan heeft grote heerlijkheid over zich is. De vrouwen houden haar altijd beschreven : en nog 't veel, als zij de luiden niet kennen, tot wie zij spreekt. Als men zich uitdrukt, moet men niet te klaar zijn, want geheimenis verwekt eerder voorzichtigheid, en men gaat voor een onbekwaam man wanneer men niet vertrouwd wordt. Een hert zonder geheimenis; is als een open brief en een verklaard beleg, en is als een open spel dat niet gespeld wordt. Daarom moet men zich ook verklaren, want men houdt de geest in twijfel wanneer men niet voort verklaart. Zoolijkoud God alle mensen in verwachting: als na te volgen is 't wijsheid. Die zich niet van die houdt eens anders gedachten in twijfel en verwachting: daarom drukt je nooit te klaar uit, want een verklaard beleg wordt niet geacht, of dat het is als of men met een spel speelt. Wie zijn kaarten aan anderen vertoont, doet zichzelf en zijn medespelers schade; men moet bedekt zijn, en zulke nieuw vertrouwen die haar ligt openbaren; want die alles aan anderen vertrouwt, zal men niet vertrouwen. Men moet openhartigheid preferen. "Want fijne gedachten te ontdekken, is de poorte toe tot de sterkte: een gevoel. Een schrander, die begint geen buitenpoort, gebruikt de middelmaat. Onderzocht eens anderes hart eer gy het uwe openbaart, spreekt niet veel, en dan nog niet als dat gy wel weert. Om iemand's hart te ontdekken, moet men met hem twijvelen of verfoeien maken. Door de yver van woorden worden vele gevoelens verborgen, zodat ze voor den dag brengen dat beter gefsweeten waar. Het is Wijzen in andermans iets te ontdekken, en zichzelf te verbergen, zoo is men dikwiser ook onvoorzichtig waar het te openbaaren in 't spelen; en ons gevoel staan bloot en open in 't boeren. Ook is de wijn waarheid, een dronken hart kan niet veinzen. Door liefde der Vrouwen, wordt ook veel openbaar. Men moet voor Verklikkers van geheimen, ons harten bedekken met wantrouwen en onthoudingen. Uw gedachten blijven de uwe, zolang gy die binnen houdt; maar eens indien u die onthult, veelt de spooringheid in 't ontdekken uw bekende geheimen. Doorgrond eens anderras gevoelens; en verbergen u de uwe. Ongepenlijk te gaan, is dikwiser haatelijk en zeer moeilijk, het gaat zekerder en lichter dat men zijn voorneemens in houdt. Men moet ingezogen zijn, en zich aan alle Wereld niet gemen maken; maar zijn naam veranderen volgens de plaatsten en zaaken; doch echter zich wachten van niet te vertrouwen of bedriegen te worden. Een heldig mens, die moet wezen vaardig van verstand, alles zien; doordrinken en oordelen, weinig praten, veinst, fijn bedagten en voorzienemen bedekken; maar wel waarlijk met beleefdheid, vriendelijkheid, en met een blauw gelaat handelen. Men moet heldig zijn om zijn gebreken te verbergen, en behendig zijn fijne hartstogingen te verbergen, opdat een ander nooit ontdekt. Nee, en dat uit vrees dat zij niet voorkomen door tegenpraat of -actie. Ontveen is het voornaamste in de Politiek, men moet dikwels leugen en verstellen niet te verstaan, dat men verstaat. Het onverstand neemt de wijk uit den Tempel van Wijsheid, want de woorden worden luchtelijk uitgeput als het verstand onuitgelegbaar is. Leer zwijgen, tot je het spreken niet mag, en bij-in een honger lach zit. Die heeft zijn tong wel te breiden, wordt aangezogen. Als wie ontdekt, wordt Meester. Openbaar geen gebreken der grooten, want zij lijden dat niet. Vele dingen worden lachend gefegt of gedaan, die na als schreijende, beklaagd worden. Met als ik dit laagste preukje scheef, voet, den Garboom de deur open en trad met een leerricht binnen, ik stond op, en groette haar met alle beleeftheid; de Garboom trad naar de tafel, en neemende het Papier daar wit. Ik dit naargekomen had, floot dat weer in her Pentaal van de Stilfie vingendheid. Terwijl de Garbon beefig was met een Brief te leven, bezag ik de Beeiden welke de Liefde-zaal vergelden, en waren de volgende. Vriendschap, was een Vrouw met Kroontjes en Gratiaaten gekroond, met haar rechterarm omhelsde zij een dorren Boom daar een Wiingaard om geflingerd was, op haar kleed waaren vele Spreuken, die ik niet verstaan kon. De Vrolijkheid, werd vertoond met een jong dansend Meisje, hebbende een krans van Bloemen om haar hoofd, en haar Rok met veel soorten bloemen geborduurd, zij had in haar rechterhand een roemer, en in haar linkerhand een schaal. Schoonheid, was een Vrouw die haar hoofd ten dele met Wolken bedekt had, zij was anders naakt, in haar rechterhand droeg zij op een paal een kloot, met de linker een lelie. Het Aardje, werd verbeeld door een Jong man, welke een Juk om zijn hals had, een Tournesolein zijn Vinger, een Queerbekkin zijn hand, hebbende Schoenen aan zijn voeten, waar mee hij op een Slanke trap stond. Hier waren nog meer Beelden, die, om dat de Garbon was haatvuldig schenen, kon ik die niet alle beschouwen, doch de Gabor. - . De Gabor beloofde mij alles technisch te zullen doen hebben, en was al een van zijn Die-namaten dan ook in de Spaanse taal bezig. De Liefae-zaal verlaatende, kwamen we na dertig trappen opgeklommen hevende, weer in een schone kamer, in die waar werden alle Wetten van geheel Poele Krinke Kesmes, als ook die van deze Vrij-Stad bewaard. Hier zat het Beeld van den zeer wijze Wet-gever, en Philosoph Sarabaf, als een Sindeef A-God aan een Tafel, waarop Jaagen geflooten, en opene Boeken, Briefven Zeegeis, etc. Achter hem vond een Advocaat met een muts of kap, en tabbaard van promotor. Deze had in de een hand twee Schaalen: in de ene Schaale vond een Hond, in de andere een Slang, en in de andere hand had hij een blauw Swaard. En dan Brant, en indien ER. Het Zeeven werd hier ook vertoond, door een jonge Maagd; met Sper Vivuns kroont "hebbende in de ene hand een brandende lamp, in de andere een olievat, waaruit zij in de lamp goot. Aan de andere zijde vond de Koopmanschap of Handelinge uitgevoerd door een lachende Jongeling; deze had in zijn rechterhand drie tongen, in de linkerhand een elle, schaale, koormaat, en een voetmaat, met een pasje bij zijn voeten vond een volle geldburs, Spiegel, en Slang. Op het Pedestal van de Rijkdom vond een Schaap, waarbij naast lagen edel gesteenten, gouden ketens, en vaatten, geld, kroonen, scepters, etc. Het geluk en ongeluk waren twee beelden, tegen elkaar staande, houdende beide de rechterhand omhoog en open, de een was rijk, de andere als een slaaf gekleed; boven haar als uit een wolk kwamen twee handen kruiswijze over elkaar, de een gaf aan de rijke een volle geldburs, kroon, en een beeldje van een jonge Maagd. De andere gaf aan de arme een lege, omgekeerde beurs, een droog doortak, met enkele scorpionen. Voor het pende van het geluk en ongeluk stond een drie-hoek. Wij die deze zaal verlieten, klommen nog dertig trappen op, alwaar de garbon weer een deur ontoftloot; daar introduceerde. . dende, zag ik hier al weederom verfcheiden Beelden, welke ik niet en kenden. En | Yraa- [4 Krınke.Kesmes 217 Dronkenfchap. Ik begon te lacchen, en . vroeg hem, waar toe diend deeze? hyant- woorde, deeze heeit een groot gebruik in ons land; hier worden de Dionkaarts inge- ‚ bragt, haar deeze Beelden aangeroond, en uit eik Pedcftal de fpreuken van Sarabafa voorgeleezen, enonderregt, niet door Gee- ftelijke met deGods-dienit; maar door ver- ftandige Politike. Hoe gelichied dat vraag- de ik ? hy antwoorde , wanneer in deeze veel drinken te buiten gaat „ zoodaanıg dat hy zijn beroep verwaarlooft, zijn goed ver- minderd, en daar door zijı Huis-houding niet verzorgd, enzijneigen gezondheid naa-' deelig is. Zulk cen Menich, word cerft gewaarfchoud door den Wijk-meelter varı de Wijk waar inhy woond; hy hem niet beeterende, worddat aan denRaad bekend Dronkenichap ichaadelijk voor zijn Huisge- fin, fchandelıjk voor hemzelven ıs, onnuty en aanftootelijk voor het gemeen. Zoohet gebeurd dat hy hem nog niet en beeterd, _ vraagende wat dit beduiden? Zoo antwoor- de den Garbon , dir is de kaamer van de f Stad Taloujael, een Menfch is die hem met ‚gemaakt , welke hem dan gerigtelijk doen . vermaanen , aflland var fijn te veele drin- ken te doen; zy laaten hem zeggen dat de. en van zijn overvloedig zuipen op houd,. De beschrijving van het Koninkrijk Dit document wordt het den Gouverneur bekend gemaakt. De Gouverneur is in zijn Paleis, omringd door zijn Retorte-gezeten zijnde, vraagt den Draak, waarom hij op de eerste en tweede vermaaning zo chagrijnig en schandelijk leven niet heeft verlaat, en zijn eerbied, voordeel, en gezondheid, niet weer heeft willen in risken. Te antwoord wordt den Draak niet toegeeft, om dat de Gouverneur meent, dat, dat maar tijdverpilling is. Hij wordt terstond gebracht in een andere Kamer, daar een Gele ven een tweehuwing Raadsheren zijn, hier komend, veldt den Geestelijke hem zijn zonden voor ogen, hoe hij tegen God, den Koning, en Balok, gezondigd heeft. Dan wordt hij de Wagter overgeleverd, deze brengen hem des voormiddags ten tien uur op de vijfde trap van de Piramide, daar moet hij vijf uur blijven staan, het gezicht naar het plein, om van elk te kunnen zien en bekend te worden. Dog hier in wordt onderscheid gebruikt, en voor morgen-tranks zuipen strafgehandeld, als een die des daags zuiver is, en des avonds alleen dronken is. Ten drie uur komen de twee Raadsheren met een Secretaris, klimmen met den Draak opwaarts tot in deze Kamer; hier komend, moet hij tegenover het Beeld van de Dronkenchap gaan staan, dat ter halve aanzien. Ik vraagde welke is het Beeld van de Dronkenchap? De Gabbro antwoordde, daar ziet hij een boom, met een wijn-gaald omwonden, het Beeld omarmt die met zijn linkerarm, in welke hand hij een wijn-kannet houdt; hij heeft een zots-kap op en zit hoofd uit zijn lachende mond ziet men een grote wijn-tand, hij is met gekreukte kleding gekleed, staat op bloote voeten, en wijlt meer zijn rechter voorhand in de vinger op een grote en vlezige kleine roemer, die elk een bijzondere kleur hebben, voor hem leidt een leeg geld-beurs. De Geleerden gezeten zijnde, spreekt de oudste Heer den Draak aan: gyN.N. hoe zijt gy dus vervallen, gy zondigd tegen God, den Koning, teegen Wer en Ziel. Gy weet dat Baloka uwe tanden dagelijks aantekend, waar wildit ten laatsten rust vinden? Want als gy dus voortvaart, zult gy u overige goederen verkwistten, u tot alles onbekwaam maken, en u huisgezin niet ineen kunnen voeden, dan moet gy altijd naar het Eiland Lanka, daar moet Be. Krinke Kesmes 219° 0 | "r Er N a, \ 220 Beschrijving van het Koningrijk gy zeer zwaren arbeid doen, daar word gy met eten voedzeld gegeven, daar moet gy gecheurde kleederen dragen, en blootvoets gaan. Gy behoort tot deze laatste waarachouwinge niet gewagt, maar eerder u zuipen verlaat, en van u Dronkenschap af geteld te hebben. Men zal hier een weinig spreuken, (raakende de Dronkenschap) voorlezen, door Sarabaf opgelost, u die meede geeven ten einde gy die maandag leeft. Gy zult nu weer tot avond ten avond uur op de vijfde trap te pronk staan. En u dan niet verbeterende, op het eerste aanbrengen van u Wijk-meester, naar Zankaja gebannen worden: dan zal men u zeer vele spreuken van Sarabaf mee geven, op dat gy kunt zien, tot wat kwaad gy u zelf door den dronk gebracht hebt. Dan leeft den Secretaris hem een weinig spreuken voor, uit het boek van Sarabaf, uit het Kapittel van de Dronkenschap: het welke niet anders behelst als zeer deftige spreuken, elkeen byzonderen zin hebbende. Ik vraagde of ik eenige van die fpreuken _ mpgte aflchrijven ? hy ZEely die zijn te vecle, ‚ik zal u een goed getal behandigen, die gy " meede zult neemen, om op u Schip af te Ichrijven‘, "dan hebr gy een voortrefidijk ' ni tijd« No, u \ nn —— hl __ _ [ 1 rm Win maatelijk gebsuikt _ markt vıolijk > Krınke Kesmss. 2zr tijdverdrijff, mer een zeer defüge fludie, _ Maar voor dertien daagen, is hier zulks geichied , en floeg den Secretaaris oR her . zefde blad in’t Kapittel van de Dronken.. fehap , en las her volgende den zuipert voor, Het Boek.lag nog op de taafel, hy zeide Ichrijft deeze zijde af, en niet meer, het vöorige, en her volgende zal ik u hier naa terhand ftellen. 24 — Hy zetten hem om te rooken, ık om te ‚fchrijven. ‚Heel boven aan’t blad ftond , Yan de Dronkenfchap. | \ | Het gebruik van Win is-uit den Heemel, | en het misbruik uit de Helle voort gekoo- men.“ ner u. . Matig gebruik van Wir is de geeft der Eingelen : maar her onmaatig gebruik , is het bloed der Duivelen. Pr 2 ( £ u Win is een vriend der Waarheid , een vyand vafi veinfen ; zy onifluit de kabinet- ten der .heften ,„ en ontdekt alle fecreeten. - Ook is zy een medigijn matig gedronken want weinig verheugd , veeleontiteld, - maar . overdaad onrfind. en EAN f & MR f & 7 22 B efchryüinge van bet K oninpryk en versheugd de geeft, zy heeft de welfpree# kendheid en konftige vindingen voortige- "bragt, zy ontbind de gebondengeeiten, en kan van hooge.zaaken ipreeken. Maar on- maatig gebruikt, maakt een Menfch als een Beeit, en een Mur zot. Waar cen glaasje drinkt voor den dorst, het tweede om den geest te verlustigen; het derde ter ere van een Vriend, doet niet kwaad; maar elk moet hem wachten voor overdaad en verkwisting. En Win. wekt de geest op, en maakt de ziel wakker; maar die te veel gebruikt, duurt zulks niet lang, dan wordt men dezelfde en loom. De Wine dampen doen ons aardig schijnen aan ons zelf, maar belachelijk aan anderen. In de Wine Vegten alle onbedaarden verborgen. Die een groot Vrucht is van de Wine, is een vyand van hemzelf. De Wine is het bloed der Aarde; en een hoofd-vyand van de Geest. De Wine vermindert de scherpheid der zinnen, vermeerderd de pijn, verhit de ingewanden, verwerpt de inbeelding, vernietigt de geheugen, ontsoeert de rede, en is bij gevolg een hoofd-vyand van onze gezondheid. Een Wijs Man verliest door de Wijn de beste volgende drie zaaken: 2: 1. De Leergheid van zijn gedachten. 2. De Toon van zijn Tong. En, 3. De aanzienlijkheid van zijn Jaaren. Men moet nooit zoveel drinken, dat de verstand of de voeten leuteren; veelal zit Cupido in den roemer, en Verschuld onder in den Wine. Wanneer dat door de Wijn iemand tot ongepaste driftens vervalt, zo verkort hij niemand meer als hemzelf. Een Suipert verkwist zijn lichaam, tijd, en goederen, terwijl hij zijn achting aan de Wereld opoffert. De leckerste Wijn, smaakelijkste spijs, aangenaamste lucht, en vermaak, worden alle zeer snel van de wereld. walgelijkheid gevolgd. en BE: De ne. Beschrijving van het Koninkrijk De Circe van Ovidius, kan zo wel op de Dronkenschap, als op de Wereld gepast worden; want de Dronkenschap verandert den Mensch in Beestagtige bedrijven en gedachten, dus wordt men als een Leeuw, Schaap, Swijn, Aap, Bok, Nagtegaal, tier &c. Een die Dronk is, moet als een zinnige aangemengd worden, want zolang een voorzichtige en wijze Spreker, zal hem de Dronkenschap niet bevangen. Een Dronkaard kweeft zijn Natuur verwerpt alle genst, hij verliest zijn eer, geld, en gezondheid. En wat onderzcheid is, of iemand zichzelf voor doet, dan of hij daar door de drank van langzaam hand doet. Een Dronkaard koopt voor zijn geld, zottheid, ongezondheid, armoede, schande, en een verlooid hoofd. Een Dronken mensch is geen meester van sibegragten, nog van smaak, hij spreekt zonder schaamte van onwetelijke dingen: van een Man wordt hij een Kind. Door een zwaar Keven De Te Door Dronkenschap worden vele goede dingen verhinderd, Zy is de Moeder van alle kwaad, zij ontbloot ons van de rede, zonde, schaamte en schande. Weelderig op de vijfde trap te pronken staan, welk geschiedenis. De Heeren vertrokken, zijnde, werd hij op de trap geflingerd... ee, Vlieg in plaats van beschamd te zijn, riep hij daar veel Volk bij een, en begon met een lachend en blauw gelaat spreekend, en zei hij: De Wijn is in het midden best, om dat het bovenste eerst door de lucht wordt aangedaan en bedorven, zij wordt daar door dan water- legitiem; het onderste is moerig, Urabbig, hoog &c. Ik zeg u zegt hij; goed Wijn moet zacht, subtiel, oud, van rijpe druiven, die niet rottig zijn, in sommige springende. De man Alle Wijnen kan men in vloeibare vorm goed houden, met Olie daar opgetogen. "Het Bier moet klaar zijn, gebrouwen van onbedoende koorn, lang en ten volle gekookt, niet zuur, Maar oud, klaar; en van de best le wel gezuiverd. Dit gezegd hebbende, haalden hij een flesje met Brandewijn uit zijn zak; hij nam lieftig. "Veertig morgenster, zeide hij, zijn mijn vermaak, waarom zou je alleen desmorgens goed zijn? waarlijk, het is op den dag, ja des avonds alzo gezond als des morgens, met drank het flesje uit, 6 Goddelijk vogt riep hij, wat Schip zou in zulk een Zee niet, gaan verzinken. Met begon hij te zingen en te drinken. De Gouverneur dit aangeboden zijnde, liet hem aanstaanden halen, en voortzenden op het Eiland Lankejan, daar hij tegenwoordig moet arbeiden, en zeer sober spuwen teer voedsel. In de Zaal der Dronkenschap stonden de volgende Beelden. De Naregtige Sotheid werd verbeeld door een lachende Vrouw, die haar naaktheid vertoonde; houdende in de een hand een inlenigje, in de andere een Schaapshoofd. De Geilheid stond bijzijden de Sotheid, de efe was een zeer schoone en bijna naakte in de een hand een Patrijs of Veld-hoen, en in de andere een Scorpioen, een groote roemer Wijn. Ter zijden stond de Onfatelijkheid, zijnde een Maagd, zittende op een Geit en genietend, al wat hij meer verdiend als hij werd tot onderhoud van zijn Huis bedragen, zijnde een Vrouw, staande op de Aarde, houdende in de een hand een halve Maane, in de andere een Chameleon. De Dichter daar bij stond de Agterklap, zijnde een leelijk Wijf, die een gespleten tong uit haar mond stak; op haar een schaapje zat, op de andere een Raaf, aan haar kleed waren met Scorpioenen en Adderspitten bezaaid. Het Bedriegertje stond hier als een oud wijfje, hebbende een muskettenkog op het hoofd; een hengelroede in de hand, haar kleed was vol met muisjes, bij haar stond vuur een water. Het Beeld van Kwade Preken was ook een oud wijfje, met egelsvellen gekleed, hebbende een felle verfkwast in de een hand, en een roestig mes vol schrammen in de andere hand. Hierbij aan de deur stond de Armoede, als het laatste gevolg van Dronkenschap, stond als een Heidin, buigend haar hals onder een dienstbaar Juk, een hond bephistten haar. Hier uitgaande, bracht mijn Garbörnigertje dertig trappen hoger, in de Kamer waar de Souverein 200000000000 regeerde. Hier zat het Beeld van de Koning Chamari, een driezits troon, met een gouden kroon op zijn hoofd, een gouden scepter in zijn hand, op wiens rechterbeen een mensenhaar, zeer gierlijk en levensklaar gemaakt stond; om zijn hoofd had hij stralen als de zon, in zijn andere hand rustten op een Boek dat voor hem op de tafel stond; dit was het Boek waar de meeste Wijheid was in verklaard, die in Krinke Kesmes bekend was. Op het Boek was geschrift met gouden letters, die niet kon vegen, kon niet regeren. Nee, hem zat het Beeld van een Zefir-Schrijver; dit Beeld scheen een aanzienlijk Man; voor hem lag schoon papier, daarbij stonden allerhande kleuren van schrijfbaar metaal, in zijn hand had hij een pot van verschillende kleuren, gelijk scherp, stom, drijvend, slap, regel, krom enzovoort. Aan de andere zijde van de Cham Hazi stond het wonderlijk Beeld, genaamd de Politie: dit was, een vos, zittend op een kamel, die suurde met een gouden toon, zijn zaal daar hij op zat was een schildpad, zee-pistolen verrekijkers, een schaaf met slepen bezet; hij had een geestelijke mietje-op zijn hoofd, om zijn hals hing een keetje brillen, van allerhande kleur, en veelderlei vorm, daarin onder een horloge. Hij had een regenjas vol oogen en ooren, onder zijn jas had hij boeken, papier, penen, inkt, penseel, en verf; in zijn rechtervoet hield hij een schaaltje, dat hij geduurig in balans zocht te houden, met nu in de een, dan in de andere blaadjes blazende, in zijn linker voet hield hij een touw, daar ezels, bokken, en verdwenen, met buffels aan gebonden waren, die hem goedwillend schenen te volgen. De Gevendheid werd hier verbeeld, door. een maager Wijf, gekleed met Schaapvel, waaronder heneen Wolf uitkijkt, in bar hand was een Boek en Paternoster. De Gierigheid, dit was een oude, lelijke maagere Caronje van een Wijf, met gekleedraven danden, gekleed, zijnde blootvoets, knoopende met beide handen een volle Geld-beurs, bij haar hoofd een maageren Wolf. De Eedelheid, was een schoone Vrouw, korthawkig gekleed, hebbende in een hand een Lance, in de andere het Beeld van een Drijvende, op haar hoofd was een Kroon van Sterren, voor haar op een tafel, lagen Kroon(geld), Boeken, en Zwaarden. De Oorlog was een gewaapend Man, hebbende in een hand een Bloed-zwaard, in de andere een brandende Fakkels, zijn helm-geraad was een Tijger, op zijn schild stonden een Wolf en Krokodil met ijselijke klauwen, zijnde meer allerlei Oorlogs-tuig behangen. Hier naast stond de Tel of Schatting, als de zenuw des Oorlogs, vertegenwoordigd door een slank Jongman, met bloote armen en benen, zijn hoofd is beknakt meer een eiken-krans, daar paauwenveeren als Pluimen op staan, zijn Rok is vol oogen en oren, in zijn rechter hand houdt hij een Schaar, in de linker een stomp Mes met een ronde punt, voor zijn borst zitten twee Mesjes gekruist: in plaats van een Degen, heeft hij op zijn linker zijde een droog-scheerders Schaare aan een draagband; bij hem staat een Schaap, voor zijn voeten leggend, verschilde Knijptangen. Deze Zaal verlaatende, klommen naar. _ dertig trappen op, hier.ontfloothy.de.Kaa- ‚mervande God:-dienfl. ee er: Hier moeftmen de Schoenen uittrekken, - en.de voeten waflchen im cen bak daar. ten dien einde gefteld, eer datmen in. de Heili- ge-plaats mogr' in treeden. ‚Hier verwon- derden ik my door.der zelver.toeftel, en Pelgrootepragt. — . , , . „Deeze zaal was vanbinnenrond, het ger w\ \ 2 2 \ : ‘ N Krınke KesmESs. ?37,. . welf;. muuren , en vloer, was uitneemeng fchoon op zijn Mofais gewrogt, Melgoud, filver, azuur, zulk hoog rood als karmozein inet zeer gloejend groen, dat alles zoo uir- neemend glanzig was, datik my njelgenoeg verwonderen kon. ® SE; ! - "Tien voeten van de muyr. was Tondom ei een affchutzel, konftig geineeden ,. en door _ gebrooken metveele Hiftorien en Beelden „ verbeeldende eenige mirakelen of wonder» werken, dooreenige van haare Heiligen of. , \ I" teMartelaaren gedaan, zoo den Garbor zej- de. Ik dit ziende, en van den Garbon dat *.. hoorende; dagtin.my zelf, immers meineg x en zeggen alle Gelooyen , haare Heiligen, | ı = en Martelaaren te hebben. zu : De plaatze, offpatie vandit rond, dien- i “den om de Offerhanden te ontfangen, die. a elk volgens de Wet op zeekere hoögtijden . | | ofte heilige daagen daar moeten konmen of- i * ,. feren; ten dien einde ftonden daarzeer vee-. " .. * Jeofferkiften, zijnderond ;, booven met een. 0 at waar door de Priefter dezelve in de | 4% Ein ftak. | Zn . | Vu Den Garbon een andere deure openende,;, ar '° grad met my inde tweedeverdeelinge, wel- | f ke ook rond, en tien voeten ‚breed was. Deze plaats werd gebiegt en gebeden; het tweede afschaffing. Ra 000 Je . Befestiging van het Koninkrijk Schutskel was vijf voeten hoger dan het eerst, bedekt door een blauw lakenkleed, met goud geborduurd, dat men met zijden koorden kon optrekken, om het binnenste te beschermen. Den Garbon had de goedheid om het kleed zoo hoog op te trekken, dat ik er binnenkijkte kon; op het eerste aanziende werd ik even iets ontroerd, over de waarde en schitterende glans, van zoo vele volmaakte glanflen en werken. "Kerr, een Boer" & Er Dit binnenste vertrek was de Adyta, of het Heilige der Heiligen, daar mocht niemand in komen als de Koning, of door deszelfs schriftelijk bevel. In het midden van deze Adyta of Heilige der Heiligen, stonden tien ronde gouden kisten, drukkend op de schouders van tien Sint-Engelen; in deze kisten werden vele Heiligen bewaard. Boven op het deksel waren tien gouden Beelden van Baloka. In deze Adyta of Heilige der Heiligen, moesten de Prinsen, Veldoversten en Gouverneurs haar eed van trouwigheid, met vele ceremonieën en offer-giftjes afleggen, als in de tegenwoordigheid van God en Baloka. Rondom deze Kiststanden stonden de Beelden van De Kindsheid, Opvoeding, Gewoonte, Wijheid, Deugd, Eere, Gehoorzaamheid, de Hoop op Eeuwigheid. De Kindsheid was als een kindje van drie jaar, rijden op een houten kermis paardje, houdende in zijn rechterhand een Icaeon. . Papier als iemand dat aanbiedende, om daar te opte schrijven wat men wilde. De Opvoeding was een bedaagd Man, die een Kind in een Boek onderwierp, hadden in zijn andere hand een roedehand, toom en fluitje; nevens hem stond een kraaijenhoen. De Gewoonte vertoonde een oud Man, belaamd met verschillende mus, en andere instrumenten; bij hem stond een schijfje. De Wijsheid werd hier vertoond door een oud zittend Maria, hebbende de vinger van haar linkerhand voor haar voorhoofd, als ingedacht mediterend; voor haar stond op de tafel een brandende kaars met een kan, beide vol olie, daar nevens lag een Boek dat de Beeldenles van Balzac in was. De Deugd stond als een schoone jongeling, hebbende een krans van gras en eikenloot en eikenbladeren om zijn hoofd, daar bovenop stond een zon die in een vierkant, en in de andere hoek was getrokken, in zijn ene hand had hij een lange slinger van lauren, in de andere hand had hij verschillende Kroonjuweeltjes, zijn rechter voet stond op een vierkante steen. De Eere was verbeeld door een Jongeling, wiens hoofd met lauren was bekroond, hadden in de een hand een spriet, in de andere hand een overvloedige hoorn met vruchten, bloemen, en bladeren gevuld. De Hoop stond hier als een jonge Maagd, ziende opwaarts naar de Hemel, reikend met haar rechterhand een kruisboom hoog, en leunend met de linkerhand op een anker. Aan de deur stond de Eeuwigheid, een statige Vrouw met los haar, haar zijden verlangden haar aan heidezijden, komend boven haar hoofd samen, zodat daar een ronde Circulatie, die blauw en met Sterren bezaaid was, in haar een hand was een gouden Zon, in de andere een zilveren Maan, twee zaken die alles baarden, voeden, en onderhouden. Deze Beelden, gelijk ook alle de vorigen in de andere Zalen, stonden op ronde Pedestalen, van binnen hol, die als kisten konden opgefloten worden; in de zelfde werden de spreuken van Saraba bewaard. No. 2 a. N ".Da Krinke Kesmes 235, De Heilige Gouler Kist die met haar boorden op tien Engelen rullen, had nog recht onder haar in het midden een Pedestal, daar zelfs boedem op ruften, in deze waren de Spreuken van de Gods-dienst buiten. Geen Aanalen 3. De Heilige Kaamerverlaatende, klommen nog dertig trappen op, alwaar den Garbo zijn Kamer opfloot, daar zag hij niet zaa twaalf Bedstede, drie stoelen, een kan, daarop pennen, inkt, en papier, met enige Boeken: ik vraag u wat dit beduiden? De Garbo antwoordde, dit is de Vrijkaamer, ik zal u het daadelijk zeggen, hier is echter niet gezien. Hij sloeg de deur, en kwam weer naar dat No. 20 trappen waarop hij was gekomen, boven op het plaat. Dit plaat had vijftien voet in zijn Diameter, rondom was een leuning voorzien, in het midden was een hooge Pedestal, waarop de Engel Baloka alle Heilige dagen, werd tot Lijkoffer gemaakt, als wanneer elk hem loog, en kwam een Offeren en Biechten. Hier bij stond een ongevulde kooperschijf, waarin een fluit en een koortingschrift. Hoe komen jij nu aan dit soort dingen? Ik vraag je wat dat bedoelen. De garnaal antwoordde wanneer een vlugteeling op dit soort dingen komt, blaast hij drie maal op. Bechrijving van het Roningrijk. In de hoorn, als wanneer de bewaarder van deze piramide moet boven bij hem komen, die dan deze sleutel krijgt, en brengt de vlugteling in de zry-kaamer, de deur voort fluitende, gaat terstond de gouverneur het bekend maken, dat daar een man is die zryheid eist. De gouverneur zendt daarop voort twee raadsheeren, met een secretaris, onvermengd met eten en drinken. Deze bovenkomende, verhoorenden van de man die de zryheid eist, en wanneer het blijkt door zijn redenen, en dan door getuigen, dat hij door ongeluk of noodzaakelijkheid een dood-fal, of iets anders begaan heeft; als bij voorbeeld, zodat hij was gedagd tot wegen, of om zijn ere, of leven te verdedigen, een man flag begaan had, wordt hem dat eten en drinken voor gezet, en hij van de andere noodzaak verzoegd, tot zolang dat zijn proces geëindigd is, waarbij hij door het recht of de regering wordt vrij verklaard, hem zijn sententie daarvan te hand gegeven, wordt hij kogt en schadeloos ontzegd, en gaat dan zijns weegs. Maar indien de vrijheid-eischter overtuigd wordt, dat hij met opzet een moord of andere schandelijke, of dodelijke zaken begaan heeft, dan wordt hij niet bestraft, maar aanschouwt. gelijk in de Kloosters van Spanje geschilderd; (dat recht schuilhoeken voor Moorders, Schelmen, en Dieven zijn) maar deze word dan daar nevens in een andere Kamer gebracht, daar hem niets mag gebracht worden, nog eeten, nog drinken, hier heeft hij keur, om van honger en dorst te sterven of hem zelf om te brengen, genietende door deze Pry-kamer alleen, dat hij niet door Beul's handen tersts; en dan nog eerlijk begraaven wordt. Wij weer afkomende, en beneeden komende, was ik bijzonder wel vervuld over de goedheid van de Garbon, dat hij mij alles had laten zien, en onderregt, deze zeer treffelijke Piramidengaande; ik bedankte hem met een goed hart, belovend weerom met eenen, dat wanneer ik mijn goed uit ons Schip konde bekomen, ik zijn goedheid enigezins zoude trachten te vergelden, zoo met Kaarten als Boeken, die ik zoude kunnen missen, waarvoor hij: Ik beklaagde mij over dat ik zo ongelukkig was, dat ik alle de Beelden die ik in de Piramide gezien had niet zoude konnen onthouden; hij mij meer aanzienende, sprak als half verstoord, ik heb u meer al gezien, dat ik u alles schriftelijk zal overgeven; dat gy dan te Scheep zijnde met plezier kunt opschrijven, en dat in zulk een order brengen als het u zal, geloven; met, riep hij: cen Man die onder in de Piramide woonden, hem aan te spreken; dat ik niet verstaan kon; de Man ging binnen, voortgaand komende met een papier, dat hij de Garbon met de diepe verontschuldiging overgaf. 