title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende Onderwerpen
creator: None
text: Maar — Hij kende ook den haat der Joden, want, als ze Hem met de diepste minachting overladen wilden , noeniden zlj Hem: »een Samaritaan." Zoo groot was de verbitlering. Doch jezus wist haat met liefde le vergel- den. Gelijk Hij de Samarilaausche het water des levens nabij brengt, alzoo noodigl Hij ons in onze doodelijke onverschilligheid en afkeer van zijn persoon , om koste- loos deel te nemen aan zijn heil! Noemt mij liefde, zoo dat geene liefde is. 't Hecft de vrouw getroffen, tot diep in haar binnenste getroffen, dat hare weigering beant- woord werd met de belofte des levenden walers : het treffe u, mijn medezondaarl dat al uw wangedrag tot op dezen stond niet vergolden wordl dan met u heraelsche uitziglen le openen. Neen . de Heer kwam niet , om de zielen der menschen le verderven, maar te behouden. Hij heeft geen' lust in uwen dood, maar in uw leven : Hij zwoer het bij zieh zelven , omdat Hij bij niemand hooger zweren kon. Toef dan niet. Ach! Indien de dood II overvalt, dan is de genade-lijd geeindigd, en gij beklaagt u eeuwig uwen moedwil en uwe roekeloosheid in de hei. Maar jezus zult gij geene verwijlingen kunnen doen hooren. Zelfverwijt alleen, dat zal uwe rampzaligheid voltooijen. Wat ? hoor niet de woorden alleen , maar neem het uillokkende ler harte. ^Begeer,'' zegl Hij. Is die lok- slem anders dan eene sleni der liefde ? Zoo was het tot Israäl ook voor dezen: »doe uwen mond wijd open." Maar Israel miskende zijnen God. »Mijn volk heeft niijne Stern niet gehoord ," zegl de Heere, »Israel heeft mijuer niet gewild." Dat was bedroevend, onverantwoordelijk was het! En wat was het gevolg ? »Dies heb Ik het overgegeven in het goeddunken huns harten, dat ze wan- delden in hunne raadslagen." Maar deed de Heer dit met Digitized by Google 149 genoegen , met den lust zLjns harten? »Och!" volgl er, »dat mijn volk naar Mij gehoord had, dat Israel in mij- ne wegen gewandeld hadi in kort zou Ik hunne vijan- den gedempt hebben, en mijne band gewend hebben le- gen hunne wederpartijders." Zoo is het nog. Daarom, terwijl de Heer zegt: »gij zoudt van Mij 6egfeerrf hebben," laat ons begeeren en gebruik maken van zijne groote liefde. »6 Alle gij dorstigenl korat tot de wateren; en gij, die geen geld hebt, komt, koopt en eet; ja, korat en koopt, zonder prijs, wijn en melk/* Bekommerden I grijpt raoed, omdat de Heere zoo goed en mild is. Zoo Staat het in den tekst : »gij zoudt begeerd hebben, en Hij zou u levend water gegeven hebben" Hoe beraoe- digendl Alle bezwaar neemt jezus weg. »Begeer slechls, en gij zult hebben," zoo luidt zijn woord. Geene zonde Staat jEZüs in den weg , geene onwaardigheid , geene ge- ringheid, geene slechtheid. Wal ruime kans toch voor den zondaar I Neen , kans is het woord niet , dat hier voegt; maar gewisheid, maar zekerheid. »Hadt gij be- geerd, Hij zou gegeven hebben ," zonder twijfel , zonder aarzelen ; zoo liefderijk is Hij. Ma.ir weet tegelijk, tot uwe waarschuwing, nog dit, ö zondaar I dat jezus liefde niet de goedheid is van een' onnoozele ; dat ze met zijne goddelijke heiligheid en regt- vaardigheid iine volmaaktheid is , 6in en ondeelbaar. Wat ik daarmeö zeggen wil ? Dit , dat Hij de versmading zijner liefde tot het uitersle toe zal weten te straffen. Daarom lees ik in den II. Psalm van Hem: »kust den Zoon, op- dat Hij niet toorne, en gij op uwen weg vergaat, wan- neer zijn toorn maar een weinig zoude ontbranden." En zeker zal de straf geevenredigd zijn aan onze hardnekkig- heid. Staat er niet in de gelijkenis, »dat ze doodgeslagen worden, zijne vijanden , die niet hebben gewild, dat Hij Koning over hen zijn zou?" Staat er niet, dat het den lande van Sodom en Gomorra verdraaglijker zijn zal in den dag des oordeels dan hun , aan wie alle zorg en ar- beid te vergcefs is besteed geweest. Staat er ook niet, dat ze met dubbele slagen zullen geslagen worden, die zijn* wil hebben geweten , en zieh niet benaarstigd heb- ben dien te doen ? Nog lees ik in dit eeuwig blijvend Woord: »die mozes verwierpen, zijn niet ontvloden ; — hoe veel te zwaarder straf zullen zij waard gekeurd wor- den , die het bloed des Testaments hebben onrein geacht en den Geest der genade smaadheid aangedaan!" Digitized by Google 150 Maar tot op dezen stond wordt uw doodelijke dag niet begeerd. Daarom denkt nog ten slotte met niij na op het lekslwoord als een woord der algenoegzaaraheid. Zoo ergens, hier schittert jezus aigenoegzaamheid als in onbenevelde klaarheid. Geen middaglicht scheen van den beniel zoo helder, als hier de tekst aan den dag brengt dat JEzcs algenoegzaam is. Verwondert u niet , gij die in het Chrisiendom onder- wezen zljt Jbzus Avas mensch als wij, ons in alles, uit- genomen de zonde, gelijk. Ziet Hern hier aan de Jakobs- bron : Hern dorst. Hij is vermoeid en rust. Maar gelijk HiJ mensch was, als onzer 6ön, zoo was Hij tegelijk raeer. Hoe veel raeer ? Zoo veel meer als de Schepper meer is dan zijn schepsel. Hij is mensch geworden , maar Hij was Gods Zoon , Gods eigen Zoon , van eeuwigheid , dus »God," gelijk de Apostel het uitdrukt, »boven al le prijzen in der eeuwigheid." Gij kunt deze waarheid niet verwerpen , zonder Hera in ons lekslwoord van grootspraak te verdenken en in uw hart te verachten. Wat bloot mensch , of geschapen wezen , heeft zieh onderwonden te spreken wat Hij sprak: »mrf/e« gij de gave Gods kendet , en wie Hij is , die tot u spreekt , gij zoudt van Hern heb- ben begeerd , en Hij zou u levend water gegeven hebben ?'* Maar is Hij de Zoon, d.i. God uil God , gij behoeft niet verwonderd te zijn, gij hebt le aanbidden alleen. 6 Alle gij dorstigen I hoort en aanbidt. — Hij geeft het levend waler; — Hij geeft het aan wie het van Hern be- geert ; — die Hem kennen , begeeren het allen. Hij geeft het levend waler. Dat kan de Algenoegzame alleen. Zegt mij , mijne vrienden , die voor leering vat- baarheid hebt ! wie kan het waler geven , waarmeÄ gij dagelijks uwen dorst lescht, dan God alleen, die over lucht en wölken gebiedt, en regen en vruchlbare tijden geeft.? Daarom schrijft de dichter van den zoo schoonen CIV. Psalm aan Hem toe: »dat Hij de fonteinen uitzendt door de dalen, dat Hij ze tusschen de gebergten doethe- nen wandelen , om — te drenken al het gedierle des velds , den dorst der woudezels er nie^ te breken.*' Daar- om herneemt de Psalmisl lofzingend en prijzend: »Hij drenkt de bergen uit zijne opperzalen, de aarde wordt verzadigd van de vrucht uwer werken.*' Herinnert u eeri heeten zomerdag; herinnert u eene vrijlangdurigedroogle. De hemel bewölkt zieh. Gij hoopt, gij ziet met verlangen Digitized by Google 1^1 uit. De wölken worden zwaarder. Daar vailen de eerste maische regendroppels op het dorstend aardrijk. Zegt mij , wat beeld scbetst u zoo schoon de algenoegzaamheid van den Heere des hemels ? Maar , die u het levend waler geeft, de Heere jezus ghrtstus, kan Hij minder zijn dan de algenoegzarae 6od, die den regen geeft." H Wordt u nog duidelijker, als gij opraerkt, dat Hij het geeft aan die het van Hern begeert. De regen drenkt niet 6ön veld, 6in akker; verfrischt en verkwikt niet ä^n boom, ^öne plant, i6ne bloem^ maar velden en akkers en boomen en bloemen in ontelbare raenigte worden verkwikt. Alzoo de zondaar, wie hij zij, in wat oord der wereld , onder wat volk woonachtig, die van Hern begeert het le- vend water, ontvangt het van Heni en — zijne dorstige ziel wordt gelaafd. Zie zoo veel heeft Hij, over zoo'veel beschikt Hij. Daarom ook leest ge in ons tekst-evangelie, Joh. I : 16: »uit zijne volheid hebben wij allen ontvan- gei) ook genade voor genade." Geen wonderl Er gaat vooraf: »het Woord is vleesch geworden, en heeft onder ons gewoond, (en wij hebben zijne beerlijkheid aanschouwd , eene beerlijkheid als des eeniggeborenen van den Vader,) vol van genade en waarheid." Gel! ik herhaal mijne vo- rige vraag: kan Hij minder zijn dan de algenoegzame God f — Maar dan ook komt het Hern toe, dat gij ^ dorstendeziel, het levend water van Hem begeert. Ach , zoek het langer bij het schepsel niet, want al het schepsel is ijdelheid, zoek het bij u zelven niet, want gij zijt ijdel als al het ijdel schepsel; zoek het in uwe vorderingen niet, die gij maakt op den weg der heitigheid, want — gij zult ze niet vinden. Maar zoek het bij jezus, want — Hem komt het toe, want — Hij is algenoegzaam. En bij jezus, bij jezus heeft nooit iemand te vergeefs aangehouden. Ge kunt dit van niemand pader te weten komen dan van Hem zelven. Wat zegt Hij tot de vrouw: »gij zoudt be- geerd , en Hij zou gegeven hebben.*^ Zoo veel heeft Hij ; over zoo veel kan Hij beschikken. Weet ge niet, dat al de volheid in Hem woont? Weet ge niet, dat al de vol- heid der Godheid in Hem woont P Weet ge niet, dat »wie tot Hem komt, niet wordt uitgeworpen ?" — »Toch ont- vangen alleen de uitverkorenen het levend water." Ja, dat is ZOO. Maar wijs mij, zoo gij kunt, öönverworpene aan, die met zijn hart iinimai het levend water van jezus begeerd heeft. Hier is de spraak niet van verwerping en van uitverkiezing: — de spraak is hier van begeeren Digitized by Google 152 en — ontvaugen. En, wanneer ik u verzeker, dat het getal ontelbaar is der begeerig gemaakten, dan behoeft gij mij niet te gelooven, maar — gij moogt uw geloof niet ontzeggen aan wat Johannes zag in dengeest: »eene schare, die niemand teilen kan/' altemaal gekochten tot den prljs van jezus bloed. Digitized by Google 6EL00FSR0EM DER UITVERKORENEN. VooRZ. Ps. LXXXIX : 7 , 8. VOORAFSPRAAK. M. H.! »Aldaar zal geen nacht zijn/* (Openb. XXII ^ 5a.) Zieldaar eene der bijzonderhoden , die Johannes nie- dedeelt van het nieuwe Jeruzalem , van den liemel , de plaats , waar 's Heeren kinderen , de gekochten door hct hioed des Lams, vergaderd worden om ceuwig in dezelve te wonen. »Aldaar zal geen nacht zijn." Geen nacht van onkunde, van zonde, van rampspoed, geen nacht des doods. Geloovigen! welk eene heerlijke ontdekking! Ja een hlijd vooruitzigt streelt u. Maar de dood, — ach! zegt gij vaak bij u zelven, hij Staat tusschen mij en dien gelukstaat, de dood gewapend met al zijne benaauwdheden en verschrikkingen. Maar wat zegt de Heere jezüs? Immers: »Ik ben de opstan- ding en het leven, die in Mij gelooft zal leven, al wäre hij ook gestorven ;" — «dit is de wil desgenen , die Mij gezonden heeft , dat al wat Hij Mij gegeven heeft , Ik daaruit niet verlieze, maar hetzelve opwekke ten laatste dage." Ja, zoo heeft jezus gesproken, en zijne woorden zijn gewis. Gij , kleingeloovigen ! waarora wankelt gij zoo vaak ? Hij , de trouwe jezus , leidt tot aan , tot in , tot over graf en dood. Neen , het is geen wonder , dat velen van Gods kinde- ren bij het naderen van den dood in de trouw huns lOe. Jaar. No. 10. 18 Digitized by Google 154 Verlossers hebben geroemd. Herinnert gij u niet dezen of dien derzelvc, wien in het gezigt des doods dat gegeven werd le doen ? Nu hoorden wij den eenen op ]het sterfbed zeggen: »kom, Heere jezüsI kom haastelijk/' Dan weder eenen anderen: »Vaderl haal uw kind naar huis." Dan weder eenen anderen: »mijne ziel dorst naar ü, denleven- digen God; waarom toeft Gij te komen?" Ook bevat de H. Schrift een tal van ontboezemingen onder levendige ver- legen woordiging van dood en graf uitgesproken. Bij 6öne derzelve wensch ik u Ihans le bepalen. Bidden wij vooraf ootnioedig om den invloed des H. Oeestes. TEKST : 1 Cor. XV : 58— B7. »Dood! waar is üw prikkelP Hel! waar is uwe over- WINNING ? Db PRIKKEL NU des doods IS DB ZONDE ; EN DE KRACHT der zonde is de wet. Maar Godb zu dank, die ons de overwinning geeft DOOR ONZEN HEERE JEZÜS CHRISTUS.'* Den inhoud mijner Ihans te houdene rede weet ik niet korter en duidelijker op te geven dan met de woorden : Geloofsroetn der uüverkorenen. — De uitverkorenen alleen mögen en kunnen des Apostels woorflen tot de hunne maken. Zij gelooven inet het hart ter zaligheid. Uit dat geloof besluiten zij tot hunne verkiezing. Door het geloof roemen zij in christus, die de hope is der heer- lijkheid. De ongeloovigen daarentegen , zij hebben te sid- deren voor zieh zelven , voor de toekomst , die zij legen ijlen , voor de straffen , die hun beiden — voor den on- omkoopbaren Regler jezus! Den geloofsroem der uitverkorenen vinden wij in den tekst voorgesleld in : Digitized by Google WS I. Eene vraag. II. In cene leering, III. In eene lofzegging. Zietdaar de drie hoofddeclen mijuer predikatie, welke ik met woorden van toepassing wensch te besluiten. Heilige Geest! werk Gij onder het spreken in onze harten. I. De vraag in den tekst luidt : »dood ! waar is uw prikkel ? hei! waar is uwe overwinning ?" Onderzoeken wij l.Wat den Apostel aanleiding gaf tot de voorstelling dezev vraag ; 2. Wat dezelve te kennen geeft; oni eindelijk 3. het een en ander opzigtens haar op te merken, Wat den Apostel aanleiding gaf tot voorstelling dezer vraag , wordt ons duidelijk , zoo wij slechts in het hoofd- stuk , waaraan ik den tekst ontleende^ blikken. Paulus had in hetzelve uitvoerig de leer der opstanding des vlee- sches tegen de dwaalgeesten , die ook in dien tijd de ge- meente te Corinthe veronlrustten en beroerden, verdedigd en de bedenkingen , die men tegen haar opperde , uit den weg geruimd. De laatste dier tegenwerpingen , wel- ke wij hier door den Apostel wederlegd vinden, laatzich het best voorstellen in de vraag: hoe zal het gaan met die menschen , welke ten tijde van de opstanding nog zullen teven ? Wij vinden het antwoord op dezelve van vers 51 tot 57 dezes hoofdstuks: een antwoord, hetwelk door u allen, als gij zult te huis gekomen zijn, verdient te worden nagelezen. Neen , het zal u bij het lezen van het- zelve niet vepwonderen dat de Apostel onder en bij de uiteenzetüng van zulke heerlijke waarheden warm werd, dat bij als in heilige verrukking opgetogen raakte en uitriep: »dood! waar is uw prikkel ? hei ! waar is uwe overwinning ?'* Het geloof, M. H.! verheft de ziel niet alleenboven het stof, raaar ook het voert haar over tijdruimte henen , en stelt ze als in de digtste nabijheid dier heerlijke dingen, welke zullen worden gezien en gesmaakt wanneer de dag der eeuwigheid zal zijn aangebroken. »Dood! waar is uw prikkel? Hei! waar is uwe over- winning.'^" De Apostel neemt deze woorden met eenige Digitized by Google U6 veraiidering over uit de Godspraak van hosea (hoofdstub XIII: 14) alwaar wij lezcn : »Ik zal hen van hei geweld der liel verlosseii ; Ik zal lieu vrijniaken van den dood. 6! dood, waar zijn uwc peslilenlien ? u! hei, waar is uw verderf?'* Hij doet dil, gelijk door de Bijheluitleggers uitvoerig is aangewezen, bij wijze van toespeling, zelfs hct gewone , gelijk geschreven is , achterlalende. Verder ziel ieder uwer dat des Apostels vraag tweeledig is. »Dood! waar is uw prikkel ?" Dus luidt het eersle lid derzelve. En nu , had paulüs zog even den dood bij wijze van persoonsverbeelding voorgesteld als een verschnürend dier, — nu , nu . . . hier loopen de gedachten der uitleggers uit- een , — naar het oordeel van sommigen als een krijgs- man woest en wreed, roeniende op zijn geweld en ge- wapend met eene lans of spies. Naar het oordeel van an- deren vergelijkt hij den dood hier bij eenen ossenhoeder of herder, die eenen stok met prikkels in de band heeft, om de stugge dieren voort te drijven. Het laalste gevoe- len verdient, onzes inziens, boven hct eerste de voorkeur en om dcszelfs eenvoudigheid en omdat het meer schljnt te strooken met het taaleigen der Hebreen , en vooral , omdat men reeds van ouds af den dood plagt voor te stellen onder het beeld van een afzigteUjk geraamte, ont- zield en gansch ontvleescht , met een zeissen of drijrers- prikkel in de band. »Doodl waar is uw prikkel?" Al- zoo vraagt paulus, en het is alsof hij door deze vraag wilde zeggen: »Dood! gtj hebt uwen prikkel verloren ; gij kunt ons niet meer kwetsen; gij hebt uitgewoed! — Waar is de uitoefening van uw verdervend Vjermogen ?" »Hei! waar is uwe overwinning ?'*. Daar is M. HJ eme hei, dat is eene verblijfplaats der verdoemden en der duivelen. »Het woord hemeV^ zoo schreef iemand ergens, en teregt, »slaat in den Bij bei en het wordt veel gebruikt en zeer bemind, omdat het liefelijk luidt. Het woord hei wordt niet veel gebezigd, omdat het schrikke- lijk klinkt. In dezen zijn wij echter Code ontrouw, want het laatste is zoowel uit Gods Woord als het eerste." Ik voeg er bij : beware 6od mij en al zijne knechten voor deze en dergelijke ontrouw! »Hei! waar is uwe overwinning ?" Zoo mag de Chris- Digitized by Google m len juichend vragen opzigtens de zoo even genoemde plaals. »Er is geene verdoeraenis meer voor degeuen, die in CHRISTUS JEZüs zijn." Nogtans het verblijf der verdoeni- den kan naar het gevoelen van alle lülleggers te dezer plaats door den Apostel niet zijn aangeduid. Het grond- woord, hier gebezigd, beteekent nimmer den Staat of de plaats der voor eeuwig veroordeelden. Wanneer deze wordt bedoeld, bezigen de Bijbelschrijvers een ander woord of gezegde. Onze randleekenaars willen daarora lezen : »grafi waar is uwe overwinning?" Doch, zij het gezegd met zedige bescheidenheid! onzes inziens , niet juist. Gevoelt het zelven. Genesis XXXVII : 25 hooren wij den Aartsvader jakob, insgeüjks dit woord bezigende zeggen: »Ik zal rouw bedrijvende tot mijneu zoon in het graf nederdalen," en hij wist niet beter of zijn zoon was door een verscheurend dier gedood en alzoo niet begra- ven. Petrus betuigt van den Heere, (Hand. II : 31) dat »zijne ziel niet is vertaten in de hei, noch zijn vleesch, (dat is zijn ligchaam) verderving heeft gezien.*' Ziel en ligchaam zijn hier door den Apostel legen elkan- der overgesteld; — hoe? is de ziel van den Heere Chris- tus in het graf geweest ? Wi) moeten daarora het woord, hier en eiders door hei overgezet, verlalen door doodenrijk of Staat van afgcscheidenheid, Niet dat de Apostel aan zulk een doodenrijk heeft geloofd en het bestaan van het- zelve geleerd, maar hij gebruikte alleen deze spreekwijze in zijne dichterlijke ontboezeming , gelijk hij even te vo- ren den dood eenen prikkel had toegekend. Wij verlalen daarora de vragen , waarmede onze tekst wordt geopend, aldus: ö dood! waar is uw prikkel? 6 doodenrijk! waar is uwe overwinning ? Gij hebt nu alle magt over ons verloren: wij behoeven u nu niet meer te vreezen. Wij zulleu nu eeuwig onverderfelijk leven. En nuwat moeteii wij opziglens deze vraag opmerken ? Al- lereerst dat de Apostel, gelijk hij aan het doodenrijk over- winning , alzoo den dood een prikkel , een verdervend vermögen toekende. Geen wonder daaroni dat alle men- schen in meerdere of mindere male vreeze voor den dood hebben. Het is zoo. Velen schijnen in gezonde dagen' denzelven ligt te achten en maken van hem vaak een voor- Digitized by Google 158 werp van spotternij. Doch het wordt anders met hen , wanneer zij gevoelen dat bij nadert. Dan ontzinkt hiin hunne gewaande slerkte van geest, dan schreeuwen sij meestal van vrees en angst, dan sidderen zij zoo dikwijls , zij meenen de band van dien koning der verschrikking te gevoelen. Verder ontga het onze aandacht niet , hoe de Apostel ook hier den hoogen adeldom zijner ziel, dien bij , gelljk bij bij berhaling betuigde eenig en alleen aan de liefde Gods en aan de genade van den Heere jezus ghristus bad te danken, deed blijken. Immers de vraag in den tekst, gelijk trouwens alles, wat dezelve voorafgaat en op haar volgt, geefl getuigenis, dat bij zelf diep gevoelde betgeen bij anderen leer de; dat bij geloofde zonder te twijfelen , zieh houdende aan het woord der waarheid, dat naar de godzaligheid is; zoodat het bem was alsof reeds de dag der eeuwigheid was aan- gebroken en de laatste vijand, de dood, was te niet ge- daan. Nog meer. Is deze vraag niet door velen in het gezigt des doods gedaan ? Is zij niet vaak met veege lip- pen uitgestameld ? Voorzeker M. H. , maar geenszins door de kinderen dezer wereld. Alleen door hen, welke niet >uit den bloede, noch uit den wille des vieescbes, noch uit den wille des mans , maar uit God geboren zijn/' Ein- delijk zij u medegedeeld, dat wij te dezer plaats, gelijk door beroemde uitleggers is opgemerkt, eenen zstng heb- ben. Digitized by Google !&9 »De prikkel des doods is de zonde, eti de kraclil der zonde is de wet." Het voorstel des Apostels is weder twee- ledig. In liet eerste lid wordt gesproken van de hoedanig- heid van den prikkel des doods; in het tv^eede van de kracht van dezen prikkel. »De prikkel des doods is de zonde;*' met andere woor- deu, hetgeen dendoodzijnegrootsteverschrikkingengeeft, is dat hij het gevolg ende straf der zonde is, endaarenbo- ven een bode van eeuwige eilende , als het uitwerksel van den goddelijken toorn. »En de kracht der zonde is de wet," te welen die wet, welke de Apostel op het ooghad,toen hij schreef: »de wet is ingekomen opdat de misdaad te meerder worde;" buiten alle tegenspraak de zedeUjke wet. Deze is het, die naar paulus uitspraak de kracht der zonde uitniaakt. En nu de zekerheid van deze leer, of liever de vraag beantwoord : hoe is de prikkel des doods de zonde ? — eu de kracht der zonde de wet P Laat ons denken I »De prikkel des doods is de zonde." Ja, door de zonde kwam de dood in de wereld, Wij wikkelen ons hier niet, M. H! in het onderzoek, of onze ligchamen, bijal- dien de zonde niet in de wereld gekomen wäre, onster- felijk zouden geweest zijn; of de mensch, Indien hij in den Staat der regüieid gebleven wäre , na hier lang en ge- noeglijk te hebben geleefd, zijn dierlijk met een geeste- Ujk ligchaara zou hebben^vervvisseld , en dusoverkleed, zou zijn overgevoerd naar nog zaliger gewesten. Waartoe din- gen nagevorscht, aan wier kennis ons thans weinig gele- gen is , daar wij niet meer zijn, die wij oorspronkelijk wa- ren , maar van God ten eenemaal zijn afgevallen ? Nogtans dit weten wij, — het slaat in het getuigenis Gods , — zoodra de mensch de wet van God overtrad, met de eerste daad van afwijking van dezelve kwam de zonde in de wereld, en met haar de dood, met haar de dood als vloekstraf, want God, de hoogste Regler, had gezegd tot adam, en in hem tot al zijne nakomelingen : »ten dage alsgijdaar- van eet, (van den boom der kennisse des goeds en des kwaads) zult gij den dood sterven." En Hij vervult niet minder het woord zijner bedreiging als dat zijner beloftc. Ook in andere opzigten is de prikkel des doods de zonde. Digitized by Google 160 Naar hei getuigenis van jacobus is dezelve niet maar, gelijk velen waneu , eene zwakheid in den mensch , maar de voortbrengsler, de moeder des doods. Door haar ontstond, zoodra zlj de wereld inirad^ in de nienschelijke ziel eene onbeschrijfelijke wanorde en verwoesling. Zij deed eenen slroom vloeijen van tegen elkander slrijdende driften en ongeregelde neigingen. Zij bedierf en verpestte alhare re- deiyke Vermögens en oefende tegelijk den meest nadee* ligen invloed op het ligchaam uit. De zonde geeft aan de raenschelijke ziel zulk eene duivelscherigting, dal niet zelden in het maatschappelijke leven , maar vooral in den oorlog de eene mensch den anderen aanvalt gelijk woeste dieren , die elkander trachten te verslinden. De zonde is het , die den gierigaard aan zijne gierigheid , den wellus- tigen aan zijne losbandigbeid , den hoogmoedigen aan zijne eerzucht, naar onze vrijze van beschouwen, vroeger doen ster- ven dan hij , indien hij zieh niet aan die ondeugden had ver- slaafd, zou gestorven zijn. De zonde, — niet alleen bedriegt zij, maar ook zij verzwakt de Vermögens van ligchaam en geest ; zLj ontneemt ons de krachten om tegensiand te bieden aan ziektcn en andere onheilen ; ja elke zonde — sta het diep geschreven in onze harten — draagt dan doodvruchten. Eindelijk , om niet raeer te noemen , de zonde is de oor- zaak, om vs^ier wil God den dood doet komen. Of zou de- zelve slechts een gevolg zijn van onze door de zonde verzvirak" te natuur? maar hoe dan^ wanneer men door den blik- sem , door overstrooming of andere onvermijdelijke toeval- len uit het leven wordt weggerukt? En wat leert ons de Apostel Rom. VI: 23? Imniers dat »de bezoldiging der zon- de is de dood/' / »De kracht der zonde is de wet." De wet, zij is hei- lig , i'egtvaardig en goed , bare bevelen zijn zoowel als bare bedreigingen billijk; hoe kan ze dan, mag men vragen , aan de zonde , baren ergsten vijand , kracht verleenen ? Dus M. HI de wet was het formulier van dat verbond, het welk God met onzen eersten vader heeft opgerigt. En nu, dat verbond heeft hij verbroken, en door deze mis- daad hedft hij zieh en al zijn nageslacht in schuld en in verderf gewikkeld. In de oogen van deze wet zijn wij allen overtreders en liggen wij onder den vloek en onder den Digitized by Google 161 tooru van God. De wet leert ons , dat de zonde een eia- deloos kwaad is, naardien zij ons vertoont dat elkeover- treding eene volstrekte strijdigheid is met Gods zuivere heiligheid en eene stoute wederstreving van zijnen geopen-» baarden wil; dat zij eene snoode versmading van het grootste gezag des Oneindigen in zieh vervat en tevens de grootste wanorde in de zedelijke wereld teweeg brengt. De wet daagt den zondaar voor de vierschaar Gods en verdoemt hem. Zij eischtniets minder dan eene gehoorzaam- heid, volmaakt in beginsel, volraaakt in wijze van betrach- ting en in doel. Streng zijn bare bedreigingen , en zonder verschooning spreekt zij den vloek uit bij de minste af- wijking. Zij dringt aan op eene smettelooze heiligbeid » ZOO ten opzigte van het gemoed als van den wandel, en dondert elndelooze straifen uit tegen de geringste overtre- ding. Voorzeker »de kracht der zonde is de wet." En nu het verband, in hetwelk het tweeledig voorstel des Apostels tot het voorgaande en het volgende Staat. Hetzelve is bij uitnemendheid schoon. De Apostel had on- der de zaligste gewaarwordingen en in heilige verrukkin- gen der ziel geroemd; hij had met de woorden : »dood waar is uw prikkel ? hei waar is uwe overwinning V dood en doodenrijk uilgedaagd. Intusschen hij bevond zieh nog op de aarde en was mensch der aarde. Geen wonder dat te- gen deze koene taal , door hem gesproken , de bedenkingen oprezen : »maar de prikkel des doods is de zonde!" »maar de kracht der zonde is de w«t." Was dan zijn roem , zijne juichtaal voorbarig, ongegrond? Geenszins. Maar hebben dan die bedenkingen geene kracht tegenover haar? Geenszins. Wal dan ? Waaroni werden zij dan geopperd ? Ik antwoord : om den Apostel van het groote heil tedoengewagen, het- welk voor zondaars is bereid, en van Hem, die hetzelve verwierf , om het innig gevoel zijns diep getroffen hart uit te störten in deze treffende lofzegging : »maar Gode zij dank, die ons de overwinning geeft door onzen Heere jezüs christus." in. Bij deze lofzegging moeten wij in de derde plaats ver- wijlen en alzoo nadenken over drie bijzonderheden. De eerste is, God geeft ons de overwinning; de tweede door Digitized by Google 162 jBzus CHRISTUS oiizcn Heer; de derde, Gode zij hiervoor dank. God geeft ons de overwinning. Ja, zoo kon de Apos- tel spreken , want door het geloof vertegenwoordigde hij zieh het toekoiuende als tegenwoordig. Het is zoo, in dit leven behoudt de zonde, die het regt van heerschappij door de zoenverdiensten des Middelaars yerloren heeft, nog hare magt van heerschappij in een bepaald opzigt, doch niet langer dan tot den dag van christüs heerlijke toekomst, dan zal Hij als de Verlosser haar geheel ver- nietigen, zoodat zij ook niets van hare magt toi heer- schappij zal overhouden. Zoo ook zal het gaan met den dood, nog heerschthij, doeh hij heeft zijn regt van heer- schappij verloren voor de geloovigen , en op den dag der dagen zal Hij , die de sleutels heeft der hei en des doods, al deszelfs magt vernietigen en de toepassing van zijne aan- gebragte geregtigheid voltooijen^ ook in opzigt tot het ligchaam zijner urtverkorenen. God geeft ons de overwinning, zogt de Apostel, on«,na- roelijk die gelooven" en door het geloof met christüs zijn ver- eenigd. Niets minder voegt in den mond van onbekeerden dan de juichtaal van paulus. Integendeel, op het veld der opslanding zuUen zij wegkrirapen onder weedom der ziel, tenzij zij door den Geest Gods worden wedergeboren. God geeft ons de overwinning. Ja, uit God iszij. Hoe? zouden stervelingen dood en doodenrijk kunnen overwin- nen? — Zouden zij de zonde kunnen boeten of voor dezelveop eenige wijze voldoen ? Ach! neen , de dood, waaraan wij on- derworpenzijn door de zonde, is aan onze zijde en aan de zij- de van alle schepselen onoverwinnelijk, maar God geeft de overwinning; Hij, door liefde bewogen, met onbegrijpe- lijk mededoogcn aaugedaan over de eilende, in welke de menschen zieh zouden störten, dacht reeds van eeu- wigheid gedachten des vredes over sommigen. Zijns is het besluit der verlossing, de uitvoering en voltooijing van hetzelve. Dit alles is uit God, »Uit Hem, door Hem en tot Hem zijn alle dingen, Hem zij de heerlijkheid tot in eeuwigheidl" God geeft ons de overwinning door onzen Heere jezüs CHRISTUS. Let wel, Toeh. door onzen Heere jizüs chris- Digitized by Google 165 Tus. De Apostel spreekt met den hoogsten nadruk. Hij noemt Hern Heere, en in vereeniging met de geloovigen, zijne medeleden, onzen Heere. Hij doet dit niet alleen om te herinneren de heerlijkheid en de opperheerschappij, tot welke de Middelaar jezus aan de regterhand der Ma- jesteit Gods verheven is, maar ook omdat HLj dacht en wilde dat ieder, die zijne woorden las, denken zoude aan JEZUS waarachtige Godheid. Immers, zLj is de krachten het sieraad tevens van hetgeen Hij deed in der zondaren plaats. Hij heeft zijne gemeente gekocht door zijn bloed , en zijn bloed is het bloed van den Zoon Gods. God geeft ons de overwinning door onzen Heere jezus CHRISTUS. Door Hern is de overwinning, niet door ons. Christus heeft ons verlost van den vloek der wet. Hij heeft den H, Geest verworven, door wiens kracht Hij zondaren leert op Hern, als op den eenigen Zaiigmaker te vertrouwen. Hern lief te hebben en uit dankbaarheid te dienen; door wiens kracht Hij hen zieh eigent en maakt tot zijn onvervreemd- baar eigendom. Ja, in nadruk onvervreemdbaareigendom, want Hij blijft aan hunne zijde , zoo lang zij hier op de aarde zijn, wanneer zij sterven neemt Hij hunne zielen tot zieh op in heerlijkheid. In het graf bewaart Hij Imn stof , en op den jongsten dag zal Hij hetzelve doen ont- waken. Geloovigen ! door den e^rsten adam gaf God u een dierlijk ligchaam en leven; onze Heere jezus ghristus zal ons de laatste adam en stamvader zijn, door welken ons een geestelijk ligchaam en leven zal gegeven worden. »Gode zij dank;*' 6 geredde zondaars ! dat deze woorden in navolging van den Apostel telkens over uwe lippen rollen! Gode zij dank door woord en daad, te allen tijde in alle omstandigheden , ook in het gezigt des doods. Van lof en dank aan God vloeijen uwe harten over, die u de overwinning geeft door ghristus jezus, onzen Heere. Ja, ZOO betaamt het. Daarenboven regt te danken is zaligheid. Och! werd het ons meer gegeven! Bedelden wij erustiger om di^ genade aan de voetbank van Gods troon! »Gode zij dank, die ons de overwinning geeft door on- zen Heere jezus ghristus." God geeft ze — God deed het , die niet behoeft gediend te worden van 's menschen ban- den , als iets behoevende ; God , de Almagtige , de Volza- Digitized by Google 164 lige, en die de Volzalige zoude gable veii zijn, al waren ADAM en al zijne nakomelingen om hunne zonden voor eeuwig verloren gegaan. »Gode zij dank, die ons de overwinninggeeftdoor jezus CHRISTUS, onzen Heere." En aan wie geeft Hij die overvvin- ning ? Hoort T. ! aan stoute overtreders zijner wetten, aan zij- ne vijanden, aan snoode en siugge rebellen in zijn rljk. En welk eene overwinning? eene overwinning over dezonde, over dood en doodenrijk, eene volniaakie overwinning, hij geeft ze zoodat het schuldig Adamskind, oni dezelve te verdienen niets is opgelegd. Het heeft ze slechtsteontvan- gen. Eene heerlijke overwinning; eene overwinning, in welke de luister van Gods liefde met den heerlijksten glans schittert. Eene overwinning, waarvan het gevolg is, genot der hoogste zaligheid, en dat voor eeuwig. — IV. Met nog iels ter loepassing te zeggen , werde onze te- genwoordige toespraak beslolen! Tot u, onbekeerde zondaars, rigt ikallereersthetwoord, tot u , die niet met uw hart gelooft dat de prikkel des doods de zonde is en de kracht der zonde de wet, die noch de zonde leerdet kennen in hären verfoeijelijken aard en schrikkelijke gevolgen, noch de wet in hare geeste- lijkheid en uitgebreidheid, die ten gevolge hiervan onver- schillig zijt omlrent Christus en de verlossing in Hern. Ook u heb ik Gods Woord. 0! leert toch kennen de oorzaken uwer zorgeloosheid en uwer onverschilligheid oratrent het allergewigligste. Gelooft gij wel, dat de Bijbel, die hier voor mij ligt, het eeuwige en eeuwigblijvend Woord Gods is? Twijfelt gij, althans niet heimelijk aan de onomstootelijke zekerheid van zijne uitspraken? Wordt dwe twijfelzucht niet on- derhouden, ja versterkt door het lezen van boeken, wier strekking is bedenkingen tegen Gods openbaring le oppe- ren ? — door den omgang met ligtzinnige en spolzieke menschen ? Overkropt gij u niet zoo met bezigheden dat er geen tijd overblijft voor ernstige gedachten ? Vleit gij u niet met eene valsche hoop op Gods barmhartigheid, Digitized by Google 165 uiet bedenkende dat Hij ook regtvaardig is , en ook gediend wil worden op die wijze, welke Hij in zijn Woord heeft bevolen? 0! waarom toch handelt gij zoo dwaas ? Waarom zljt gij zoo redeloos gezind ? Meent gij dat gij de heische verdoemenis zult ontvlieden ? Veelligt behoort gij tot die misleiden , wier lal in on- zen tijd zeer groot is, die zieh eene eeuwigheid, eene onsterfelijkheid voorstellen, waarin de held om zijne dap- perheid, de menschenvriend om zijne welwillendheid , de zorgdragende vader om zijne vlijt , de teedere moeder om hare liefde, de langdurige lijder om zijn lijden, zul- len zalig zijn ? Maar die eeuwigheid , die onsterfelijkheid , is niet de hemel, waarvan de Schriften spreken. Naar luid derzelve treedt niemand dien binnen dan die hier gewasschen is door het bloed des Lams, niemand dan zij, die hier diepleer- den gevoelen dat zij midden in den dood liggen, dieheil- begeerig tot Christus leerden vlugten en Hem door het geloof omhelzen, niemand treedt ooit den hemel binnen dan die door de wederbarende genade des H. Geestes Christus mögt stellen tot het groote voorwerp van al de uillatingen zijns gemoeds, niemand^ in wiens hart Christus niet leeft. Daarom weet, Gel.! dat zoo gij deze dingen niet proefondervindelijk leert kennen, dat gij blijft onder den vlofek der zonde en door den eersten dood zult overgaan tot den tweeden. Ach! onze Verdiensten zijn ellendig en onze eilende is verdiend. Hoe zullen wij voor God beslaan? In Christus alleen is de eenige grond van hope voor zondaars: Zult gij zorgeloos daarheuen blijven voortgaan ? 1 weet de Regter staat voor de deur. Staat een weinig Stil. Doet u zelven de vraag, welk een Regter Hij voor u zal zijn? Vertegenwoordigt u, hoe Hij u en gij Hem zult ontmoeten ! Zijne oogen zijn gelijk eene vlamme vuurs, zijne voeten blinkend koper gelijk en gloeijende als in eenen oven; zijne stem is als eene stem van vele wateren. Ja , gij zult Hem ontmoeten zoodra de tooneelen dezer aarde uit uwe oogen zullen verdwenen zijn, zoodra gij den laatsten adem zult hebben uitgeblazen. De stervenden. Digitized by Google 166 ZOO zijn zij in den kring der hunnen en zoo slaan zij voor hunnen Regler, zoo zijn zij in den tijd, zoo in de eeuwigheid. Hoe geducht is het te sterven zonder deel aan Jezüs te hebben. Ach! dat wij het regt gevoelden dat het ons leerde om den H. Geest te smeeken , die het : haast u , haast u niet alleen in ons hart schrijft , maar ook den wil en de kracht geeft om hetzelve te gehoor- zamen. Ik wensch u gevoel te sparen zooveel ik kan , nogtans deze mijne begeerte mag mij niet tot ontrouw verleiden. Ik moet u oproepen om met mij u te vertegenwoordigen eenen goddelooze op zijn sterf bed. Daar ligt hij , wors- telende met de kracht eener hevige ziekte, aanvankelijk uitgeteerd en door benaauwdheden gefolterd, als op den rand van het graf. Achl lang had men hem gevleid met de hoop op herstel en had hij zieh laten vieijen, maar eensklaps ontzinkt henl de moed en door ziet hij hetgevaar, hetwelk hem dreigt Hij merkt het aan den geneesheer , aan zijne bloedverwanten , aan zijne vrienden, dat hij tot de poorten des doods is genaderd; hij gevoelt het aan zieh zelven. Vertwijfeling spreekt uit zijne oogen en wanho- pende bew^eegt hij zieh zooveel zijne krachten zulks toe- laten; verschrikt en ontroerd roept hij uit: moet ik ster- ven — nu sterven ? Eischt gij mij op , 6 God ! dien ik zoo lang heb getergd? Ik ben nog niet voorbereid. Achter mij liggen bergen van ongeregtigheid en voor mij zie ik U, den Alv^etende, den Regtvaardige, den Almagtigen Op- perheer — voor mij een gapende afgrond , eene brandende hei. Nu heft hij zijne banden naar boven en poogt hij te bidden , dan weder keert hij het afgematte hoofd tot de- gcnen, die zijn leger omringen, en roept hentoe: spiegelt u aan mij. Ach, spoedig zal ik niet meer zijn — spoedig klinkt mij het veroordeelend vonnis des langgetergden Reg- lers in de ooren. Ilij . . . doch neen niet meer. — M. H. ! zoo gaat het, althans op gelijksoortige wijze met allen, die Chris- tus heil versmaden en onvoorbereid de eeuwigheid moeten instappen. Jeugdige menschen! weet dat het woord, het ernstige woord, hetwelk ik dezer vergadering bragt, ook u geldt. — Ook u wensch ik door den schrik des Heeren te be- Digitized by Google 167 wegen tot het geloof. Hoe? Meent gij dat gij niet slerven kunt , omdat gij nog jong zijt , omdat gij grootsche bnt- werpen hebt gesmeed , die gij gaarne wetischt ten uitvoer te leggen? Maar laat mij u vragen, liggener geenejonge lieden, geene menschen, die in den bloei huns levens wer- den weggerukt op de kerkhoven ? — Zij waren schoon als gij, raaar de dood ontzag bunne schoonheid niet, zij waren sterk als gij, noglans moesten zij bukken onder de magt diens geweldenaars. Sommigen hunner hadden veel vermögen, doch ook dit baatte niets. Zij moes- ten den bode des Alraagtigen volgen en hem achterna treden op den weg, die teregt genoemd wordt de weg van alle vleesch. De meesten van hen waren vrolijk en dartelden nu en dan als gij , raaar bunne vreugde werd in droefbeid verkeerd. En hoe sidderden zij in dat ge- dacht tijdsgewricht , in hetwelk de koude band des doods hen aangreep. Ach! konden zij uit bunne graven tot u spreken, zij baden u onverwijld de toevlugt tot Christus te nemen. Ouden van dagen! dicbterlijk beeft men wel eens van u gezegd: dat uwe besneeuwde kruinen u uwe kerkbofs- bloemen vertoonen. En dit naar waarbeid. Gij weet het , gij gevoelt het zelf, dat uwe dagen ten einde spoeden. Waar bleven uwe jaren ? in wiens dienst hebt gij ze door- gebragt? Leefdet gij voor God? Koost gij jbzüs tot uw* Kedder? Hebt gij, gelijk gij Hem hebt aangenomen, al- ZOO in Hera gewandeld ? Waarom zoudt gij vreezen ? De dood zal u een engel der verlossing zijn. Gij moogt ge- lijk PAULUS in onzen tekst spreken en roemen. ö! Geluk- kige grijsaards, nog maar weinige stappen, en gij zijt in het Vaderlijke buis. Of is het ongunstiger met u gesteld ? Getuigen welligt uwe jaren van volgehouden bardigbeid des harten ? Bren- gen uwe grijze baren lentebloeraen van zonde en ongereg- tigbeid voort? 6 Het zegt wat, zoo lang te hebben geleefd en ZOO lang God te hebben beleedigd! Weet gij niet, dat er geschreven staat: »Een zondaar honderd jaar oud zijnde (en onbekeerd stervende) is vervloekt/* Doch neen, dat u, noch ieraand onzer de vloek des Alraagtigen treffe! Waarora zoudt gij slerven? Er is ver- Digitized by Google 168 lossing. Christus heeft eene eeuwige geregligheid aange- bragt, en die tot Hem vlugt, die zieh als een reddelooze en radelooze voor zijne voeten werpt, die wordt haarge- wis deelachlig. Hij zal van den tweeden dood niet wor- den beschadigd, hij zal niet sterven in eeuwigheid. Ik heb nog eenige Bijbelteksten uit te spreken. Geloovi- gen! zij het tot uw bestuur en tot uwe bemoediging. »Laat ons vreezen dat niemand van ons schljne achtergebleven te ziju , de beloftenis van in de rust in te gaan , nagelaten zijnde." — »Benaarstigt u, broeders, om uwe roepingen verkiezing vast te maken , want dit doende , zult gij nim- mermeer struikelen/' — »dankende denVader, die ons be- kwaam gemaakl heeft om deel te hebben in de erve der heiligen in het licht." — »Broeders! ik wil niet dat gij onwetende zijt van degenea, die ontslapen zijn, opdatgij niet bedroefd zijt gelijk de anderen, die geene hoop heb- ben ; want indien wij gelooven dat jezus gestorven is en opgestaan» alzoo zal ook 6od degenen, die ontslapen ziJn in jEzus, wederbrengen met Hem." »De God nu aller ge- nade, die ons geroepen heeft tot zijne eeuwige heerlijk- heid in christus jezus , nadat wij een weinig lijds zullen geleden hebben, dezelve volraake, bevestige , versterke en fondeere ulieden. Hem zlj de beerlljkheid en de kracht in alle eeuwigheid." Amen, Digitized by Google WEDERGEBOORTß. VooRz. Ps. CXIX : 5. VÖORAPSPRAAK. Vermaani Aposlel petrus de Aziatische Christenea hl 2 Pelr. I: 10 met allen ernst en aandrang, dat zij zicb benaarstigen zouden om hanne roeping en verkiezing vasl le makeu; de zegenrijke vruchten , welke daaruit voor ben voorlvloeiden , zouden zieh niet slechls tot hunleven hier op aarde bepalen , niaar zelfs in de eeuwigbeid voor hen heilzaam zijn, want alzoo laat hlj vs. 11 zieh hoo- ren : Want alzoo zal u rijkelijk worden toegevoegd de in* gang in het eeuwig koningrijk van onzen Heer en Zalig- inaker, jezüs ghristus. 