title: Catalogus van de Bibliotheek der Stad Amsterdam...
creator: Universiteit van Amsterdam Bibliotheek , Universiteit van Amsterdam
text: Das Buch hat das Überbleibselrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erinnerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nutzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft und Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nie und trotz ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: + Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche für Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. + Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. Das Buch hat das Überberrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erinnerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nutzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft und Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nie und trotzdem ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: + Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche für Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. + Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. Das Buch hat das Überserrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalbuch enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erinnerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nutzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft und Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Menge zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nichtwithstanding ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung zu stellen, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: +Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche zur Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. +Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. Das Buch hat das Überberecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalbuch enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erinnerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nutzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft und Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nichtsdestoweniger ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: + Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche mit Endanwendern konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. + Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. Das Buch hat das Überlebenrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erinnerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nutzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft und Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nie und trotz ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu verhindern. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: +Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche für Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. +Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials für diese Zwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. + Beibehaltung von Google-MarkenelementenDas "Wasserzeichen" von Google, das Sie in jeder Datei finden, ist wichtig zur Information über dieses Projekt und hilft den Anwendern weiteres Material über Google Buchsuche zu finden. Bitte entfernen Sie das Wasserzeichen nicht. + Bewegen Sie sich innerhalb der Legalität Unabhängig von Ihrem Verwendungszweck müssen Sie sich Ihrer Verantwortung bewusst sein, sicherzustellen, dass Ihre Nutzung legal ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass ein Buch, das nach unserem Dafürhalten für Nutzer in den USA öffentlich zugänglich ist, auch für Nutzer in anderen Ländern öffentlich zugänglich ist. Ob ein Buch noch dem Urheberrecht unterliegt, ist von Land zu Land verschieden. Wir können keine Beratung leisten, ob eine bestimmte Nutzung eines bestimmten Buches gesetzlich zulässig ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass das Erscheinen eines Buchs in Google Buchsuche bedeutet, dass es in jeder Form und überall auf der Welt verwendet werden kann. Eine Urheberrechtsverletzung kann schwerwiegende Folgen haben. Über Google Buchsuche Das Ziel von Google besteht darin, die weltweiten Informationen zu organisieren und allgemein nutzbar und zugänglich zu machen. Google Buchsuche hilft Lesern dabei, die Bücher dieser We lt zu entdecken, und unterstützt Au toren und Verleger dabei, neue Zielgruppcn zu erreichen. Den gesamten Buchtext können Sie im Internet unter |http: //books . google .coiril durchsuchen. B^RKEIET LIBRARY UNIvesSITY Of I ARCHER TAYLOR S I !• CATALOGUS VAN 0B BIBLIOTHEEK DER STAD AMSTERDAM. BERSTE 6EDEELTE. AMSTEBDAIC. 1856. VOORBERIGT. Sedert liet oyerlijden van den Hoogleeraar Mr. D. J. van Lennep in bet begin van 1858, waardoor de post van Bibliothecaris der Boekerij dezer Stad openviel, is aan Curatoren der Doorlachte School, aan wie bet beheer eu toezigt over die Instelling door bet Gemeen- tebestaar werd opgedragen, weldra de noodzakelljkheid geblekeu, om bij de bervorming en uitbreiding dier boekverzameling, ook een nieu- wen en meer voliedigen Gatalogus in bet liebt te geven. De vorige tocb^ die in 1796 door den toenmaligen Bibliotbecaris, den Hoog- leeraar Mn H. C. Cras in folio was uitgegeven en met eene welge- scbrevene latijnscbe Yoorrede voorzien, is te onvolledig om nog te kunnen dienen, en bet later in 1884 evenzeer in folio verscbeuen Supplement is mede niet gescbikt om langer dienst te kunnen doen. Daarenboven beboort de Gatalogus, nu de Boekerij niet meer alleen voor de Doorlucbte Scbool, maar ook voor de beboeften der bandel- drijvende en nijvere bevolking moet uitgebreid en aangevuld worden, in de taal des volks en niet langer in bet Latijn te zljn vervaardigd, om alzoo van meer algemeene dienst te kunnen zijn. Men beeft dus gemeend de zamenstelling van een gebeel nieuwen Gatalogus te moe- ten opdragen aan den verdienstelijken Gustos der Bibliotheek, den Heer F. A. Tiele, die zicb van de bem opgedragene taak met lof- felijken ijver gekweten, en den Gatalogus binnen een niet zeer ruim tijdsverloop tot stand gebragt beeft. De Heer Tiele beeft over de gescbiedenis en inrigting der Boekerij een jaar geleden in bet Week- blad De Algemeene Konst- en Letterhode N*. 45 en 49 een tweetal belangrijke artikelen doen opnemen, waaraan wij over de vroegere lotgevallen dier Instelling bier ter plaatse bet volgende ontleenen. ^'1 328 lY VOOBBERIGT. » Zoo als de meeste parochiekerken, bezaten ook de Oade en Nieawe kerk te Amsterdam, lang v66r de Kerkhervormiag, kleine bibliothe- ken, die door de vroomheid en mildheid van sommige leeken voor dien tijd vrlj aanzienlljk vermeerderd werden. Bij de verandering in bargerlijke en kerkelijke zaken in 1578 vervielen die boekverzame- lingen, te gelijk met de kerken en de overige kerkelijke goederen^ aan de stad. De boekerij der Oude kerk schijnt nog geruimeu tijd daar gebleven te zijn, voor er eenig gebruik van gemaakt werd. Maar die van de Nieawe kerk, door een legaat van den schepen Jan Verheb tot eene verzameling van 80 verschillende werken (I) geklommen, bletf onder het opzicht van den president der kerkmees- ters, voor hen die er aanvraag om deden, ien gebruike openstaan. #In 1632 werd, zoo als men weet, het Athenaeum lüuatre te Am- sterdam opgerichty en een gedeeltd van het voormalige klooster van S. Agnes door de stad aan die inrichting afgestaan, de middelste vertrekken om tot gehoorzalen, de bovenste om voor bibliotheek in te richten. — Nog in hetzelfde jaar werden daarin geplaatst de boe« ken, die aan de Nieuwe kerk bewi^ard werden '), en te gelijker tijd eenige werken, die vroeger aan het klooster der Minderbroeders be- hoord hadden en die bij de plundering in 1566, waarschijnlijk voor- loopig, mede in de Nieuwe kerk geborgen waren. Men droeg zorg om ze in het nieuwe lokaal veilig te be waren, en legde ze, ouder ge- woonte, met kettingen aan de banken vast; en in weerwil van die strenge voorzorg werden er toch in dien goeden ouden tijd ver- scheidene ontvreemd. Zie de klachten en vermaningen in de kata« logussen van 1668 en 1711, waarin ook de nalatigheid der leeners in het terugbezorgen der boeken betreurd wordt. » Zoo was dan de grondslag voor de bibliotheek gelegd, en nu deed zieh de noodzakelijkheid gevoelen om de zorg voor die inrichting 1) «De aanleiding daartoe was zonderling genoeg. De Kerkenraad, die vroeger gewoon was in de O. Kerk b^een te komen, verkoos in 't vervolg in de N, Kerk te vergaderen, maar de kamer die in deze kerk daartoe dienen moeät was te klein, en kon den geheelen Kerkenraad niet bevatten. Als de boekenkamer die daaraan grensde leeg gemaakt en met het andere vertrek vereenigd werd, was de zaak in orde, maar waar zonden zij met de boeken blijvenP Grelnkkig redde d9 inrichting van een lokaal van het Athenscum tot bibliotheek hen nit de verlegen- heid, en verhoedde misschien dat de boeken op eene andere w^'ze weggeroimd werden." VOOBBEBIOT. ^ aan een deskundige op te dragen. De eerste, die de betrekking van bibliothekaris bekleedde was DioNisivs Vossius, de oudste zoon van den grooten G. J. Yobsiüs, den eerst beroepen hoogleeraar aan het AthencBum, Hern werd een voor dien tijd nog al raim honorariam ▼an/300 — toegelegd. Na zijn dood in 1642 verkreeg zijn broe- der Mattheus, en, toen deze in 1646 mede overleden was, de derde zoon van Yossius, Izaak, de historieschrijver van de Staten van Holland, het bibliothekarisambt. Na hem namen Arnoldüs Sen^ ouEROius, JoH. Heidanus, Ger. Leon. Blasius, (med. dr.), Cobn.Dan- CKERTS, (predikant) die betrekking waar. De laatste werd (op 't laatst der XYIIde eeuw) door F. Schaak opgevolgd, en na dezen vinden wlj na een9 predikanten, dan hoogleeraren van het AtbensBum, som- tljds raadsheeren en zelfs burgemeesters als bibliothekaris vermeld. # De jaarlijksche toelage, die de stad voor de bibliotheek over had, was van den beginne af niet meer dan / 300, hoewel die som nu en dan overschreden "tverd. Zoo stond de regering in 16d3, toen er te Leyden eene groote bibliotheek verkocht zou worden^ / 1000 tot aankoop van boeken af, en in 1646 werd de gewone som met / 400, — overschreden. Maar het was en bleef toch een bitter kleine som, vooral in dien tijd, toen de boeken zog kostbaar wer- den uitgegeven. De voornaamste vermeerderingen moesten das van eiders komen. «'Toen Schaak bibliothekaris werd, vond hij eenige kisteu met oude boeken nog ongebruikt op de bibliotheek staan. Bij nader onderzoek bleek het eene uitmuntende verzameling te zijn van boe- ken over katholijke theologie in den loop der XYde eeuw versehe- nen en afkomstig van eenen pastoor Jagobus Buyck, die, bij de verandering in 1678, uit Amsterdam gewcken, zieh te Ralkar schont neergezet te hebben, en daar nog minstens 20 jaar de dienst waar- nam en in dien tijd z\jne bibliotheek zeer vergrootte. Hoe die aan de bibliotheek van het Athenaeam gekomen is, is mij onbekend. Misschien keerde Buyck later in Amsterdam terag en werden toen zijne boeken in beslag genomen, of misschien erfden zijne bloedver- wanten zijne boekerij. Alle bocken van hem afkomstig zijn met het Stempel J. B. gemerkt. >/Yroeger reeds schijnen d^ boeken, aan de Oadekerk behoorende, met de bibliotheek van het Athenteum, althands gedeelteiijk, ver- eenigd te zijn. Wanneer dit plaats had en wat daartoe aanleiding gaf, kan ik evenmin opgeven. » Eene belangrijke aanwinst verkreeg de bibliotheek in het midden VI YOOBBERIGT. van de XYIIde eeaw door een geschenk van den beroemden genees« kundige en Amsterdamschen burgemeeater Nicolaas Tülp, van ver- scheidene geneeskundige, natuur-historische en andere werken. Zijn voorbeeld werd door enkelen gevolgd, en ook verscheidene biblio- thekarissen gaven enkele groote werken aan de bibliotheek ten ge- scbenke, zoodat zij in 1711, toen er een nieuwe katalogus van in *t licht gegeven werd, sinds liare oprichting vrij aanzienlijk vermeer- derd was. «'Na dien tijd geraakte de bibliotheek langzamerhand in vergetel- heid en werd zij van lieverlede geheel verwaarloosd. Wel had de burgemeester Six, toen hem in 1746 de zorg voor haar werd opgedragen, in \ volgende jaar 500 galden tot aankoop van boe- ken beschikt, ^s^maar die mildheid,'* zegt Prof. Gras in de aange- haalde voorrede, /i'was voor 't vervolg van geen nut, want er wer- den bijna geen boeken bijgekocht, er werd niets ten geschenke ge- geven, verscheidene boeken ten prooi aan mot en worm vergingen in de kästen, zoodat zij weggeworpen en verbrand moesten worden, en het lokaal zelf werd met instorting bedreigd." Van die ver- waarloozing draagt nog een groot deel der oudere boeken de sporen. Yooral de siechte toestand van het gebouw, die aan lacht en water den vrijen toegang tot de boeken gaf, heeft er vele bedorven.. #Eene betere toekomst daagde voor de bibliotheek, toen in 1778 Hekdeik Verheyk, P. Bübmannus Sec. als bibliothekaris opvolgde. Hij zorgde voor de herstelling van het gebouw, bevrijdde de boeken van hun ijzeren band^ plaatste ze in kästen, en verkreeg eene som van / 800. — tot aankoop van boeken, waarvoor de handschrif- ten van Cornelis Pietersz, Hooft (den vader des dichters,) en een schat van oostersche manuscripten aan de bibliotheek werden toegevoegd. In 1743 was zij door de mildheid van den schepen Gerabd van Papenbroek ook de oorspronkelijke hss. van ouzen groo- ten P. Cz. Hooft rijk geworden. i^Toen Verheyk in 1784 overleed, volgde de hoogleeraar H. C. Cras hem als bibliothekaris op. Aan zijn zorg en arbeid hebben wij den voor zijn tijd zeer goeden katalogus (Amsterdam 1796), en de ver- meerdering van de Bibliotheek met een aantal uitgebreide en belang- rijke werken te danken, Hoewel de stad niet meer dan /600. — tot onderhoud en aankoop van boeken over had, moeten wij ons over de aanzienlijke vermeerdering der bibliotheek onder zijn bestuur verwonderen, te meer omdat, zoo als hij zelf verklaart, de bibliotheek slechts zeldzaam geschenkeu ontving. £ij zijn overlijden in 1820 V O O B, B fi B I G T. VII liet hij zijne verzameling van plakaatboeken en eenige andere werken aan de bibliotheek na. #Frof. Cbas werd in zijae betrekking als bibliothekaris opgevolgd door den hoogleeraar D. J. yan Lsnnep, die bem reeds eSnigen tijd als acyanct-bibliothekaris bad ter zijde gestaan. Aan hem is de bi* bliotbeek bare verplaatsing uit bei onde en vocbtige lokaal boven 't AtbensBum, naar ruimer en beter daarvoor geschikte vertrekken boven bet Faleis van Justitie verscbuldigd (1838). Maar in weerwil van die Verbetering, en hoewel men na des winters in eene verwarmde lees- kamer van de bibliotheek gebruik kon maken, bleef de belangstelling zeer gering, zoodat Prof. van Lennef zijne zorg en moeite zoo weinig beloond ziende, zieh ten laatste met bet aankoopen van eenige hoofd- werken voor de bibliotheek vergenoegde. Zij werd onder zijn bestuur vermeerderd met een aanzienlijk gedeelte der boekerij van Prof. Willmet, die daarvoor / 600.-- aan de bibliotheek had nagelaten, en met eene verzameling natuur-, sterrekundige en historische werken, van den heer J. Schilling, directeur der Stads- Werken, afkomstig.** Nadat het toezigt over de Bibliotheek aan Curatoren was opgedra- gen, werden er het grootste gedeelte van de Boekerij, aan Stads Pablieke Werken berustende, en eenige werken van het Stedelijk Ar- chief aan toegevoegd. Yoorts maakte de Nederlandsche Maatschappij ter hevordering der Geneeskunst gebruik van Art. 3 van het Eegle- ment i), waarbij boekerijen aan de Stads-Bibliotheek in braikleening kunnen gegeven worden, terwijl de eigendom aan den uitleener ge- waarborgd blijft. Hare kleine maar steeds toenemende boekerij vult eenigzins de leemte aan, die in het vak der Geneeskunde bestond. Dit alles maakte eene vergrooting der localen noodzakelljk, die in den loop van 1855 werd tot stand gebragt. De leeskamer werd voor de helft vergroot en doelmatiger ingerigt, en door een binnendoor- gang in verbinding gebragt met een vertrek dat tot bewaring der handschriften en prentwerken dient. Yoorts werden drie zalen boven de Bibliotheek tot plaatsing van boeken ingerigt en door een trap met de benedenvertrekken verbonden. Behalven de bovengenoemde grootere aanwinsten werd de Biblio- theek sinds 1853 ook door geschenken van bijzondere personen aan- zienlijk verrijkt. In de jaren 1854 en 1855 bedroeg dit een getal van omstreeks 500 werken en geschriften. <) Het Reglement is aan de Stads-Bibliotheek voor 25 Cts verkrijgbaar. VlII VOORBEEIGT. Wat den Gatalogus betreft^ heeft men blj de rangschikking der boeken gepoogd, eene wetenschappelijke orde met eene practische inrigting te vereenigen. De systematische orde kon niet overal wor- den in acht genomen, maar moest wel eens ten behoeve van het dagelijksch gebmik worden gewijzigd, daar van verschillende weten- Bchappen meer dan 66ne afdeeling schaars, sommige in het ge- heel niet, bedacht zijn. Ook is dikwijls, om het gebruik van den Gatalogus gemakkeli^ker te maken, de alphabetische volgorde der titeis boren de chronologische verkozen* Overal, waar boeken van verschülenden aard in ^^nen band za* mengevoegd waren, zijn bij het eerste werk in den band ook de overige beschreven. Bij de verschillende afdeelingen, waartoe de an- dere werken behooren, wordt naar deze plaats verwezen« Men heeft voorts in de bewerking van den Gatalogus tweederlei wijze van inrigting gevolgd. De eene, overeenkomstig Art. 6 van het Beglement met nummers en met de noodige tusschenruimten ter bijschrijving van de later aankomende werken. De andere, be- stemd voor geleerde genootschappen en maatschappijen, en buiten Amsterdam gevestigde Bibliotheken^ zonder nummers en zonder witte tusschenruimten. Beide zijn voor denzelfden prijs in den handel verkrijgbaar. Bij het ter leen geven van boekwerken zal die met de nummers behooren te worden geraadpleegd, naar aanleiding van Art. 10. Möge deze *Verzameling van boekwerken, welke, niettegenstaande de uitbreiding, die zij vooral in den laatsten tijd heeft verkregen, toch nog vele en groote leemten en gapingen vertoont, door de on- dersteuning van het Gemeentebestuur, maar vooral ook door de me- dewerking van belangelooze gevers, gelijk dit laatste reeds bij toe- neming plaats vindt, allengs tot de .hoogte worden opgevoerd, die zij in eene zoo volkrijke stad, en in welke zoo velerlei behoefte aan grondig onderzoek en nuttige Studien bestaat, zoodra mogelijk be- hoort te bereiken. Curatoren der Doorl. Schöol^ Amsteedam, H. J. KOENEN, Voorz. « September 1856. H. AMESHOFF, Secr. ALGEMEENE WERKEN [G E N E R A L I A]. I. Encyclopaedien en Algemeene Woordenboeken; Inleiding tot de Studie en Algemeene Hand- boeken. 1 Encyclop^die ou Dictionnaire raisonn^ des Sciences, des Arts et des Mdtiers, par une Socidtd de Gens de Lettres. Mis en ordre et publ. par (Denys) Diderot, et quant ä la partie mathematique par (J. LE Kond)d'Albmbeet. Paris. 1751 — 72. — Supplement. Paris. 1776—77. — Table analytique et raisonn^e. Par. 1780. — 35 vol. fol. Texte, 17 vol. et Suppl. 4 vol. — Planches, 11 vol. et SuppL 1 vol. — Table 2 vol. 2 Encyclop^die methodique oa par ordre de matieres, par une Soci^te de Gens de lettres. Paris, Panckoucke et Agasse. 1782— -1832. 200 vol. 4'. (Texte, 157 vol.; Planches et Tableaux, 43 vol.) Agricnltare. 1787 — 1821. 7 tom. ("Tome VIT: Dictionn. de la caltore des arbres). Amusemens des Sciences. 1792. Antiqnites, Mythologie, Diplomatique des Chartrcs et Chronologie. 1786—1794. 5 tom.; Planches. 1804. 3 tom. , Architecture. 1788—1825. 3 tom. Art aratoire et du jardinage. 1799; Planches. 1802. Art militaire. 1784 — 1797. 4 tom. Artillerie. 1822. Arts Acad^miques. Eqaitation, Escrime etc. 1786. Arts et Metiers. 1782—91. 8 tom. Assemblee nationale. Tome II (nnique). 1792. Beanx arts. 1788—91. 2 tom.; Planches. 1805. Botanique. 1783—1808. 8 tom.; Supple'raent, 1810—17. 5tom. ; Planches. 1823. 4 tom. (1000 pl.); Tableau. 1791—1823. 3 tom. Chasses (Dictionn. des). 1795; Planches. 1811. Chymie, Pharmacie et Me'tallurgie. 1786—1815. 6 tom.; Planches. 1813. Chirurgie, 1790,92. 2 tom.; Planches. 1799. Commerce. 1783—84. 3 tom. Economic politique et diplomatique. 1784 — 88* 4 tom. Encyclopaediana ou Dictionnaire des ana, 1791. Finances. 1784 — 87. 3 tom. Forsts et bois, Arbres et Arbustes. Tome I (nnique). 1791. Geographie (moderne). 1783—88. 3 tom. Geographie ancienne. 1787 — 92. 3 tom. Geographie physique. 1795—1828. 5 tom. ; Atlas. 1827. — Atlas cont. la ge'ogr. ancienne, du moyen age, moderne, physique. 1787, 88. 2 tom. 8 encyclofaediSn, algeheeke woordenboeken, enz. (Alo. W. I.) Grammaire et Litt^ratnre. 1782—86. 3 tom. Histoire. 1784 — 1804. 6 tom. Histoire naturelle des Animauz. 1782—1825. 10 tom.; Planches et Ta- bleau. 11 Yol. [Cetologie et Erp€tologie. 2 pt. 1 vol.; Ichthyologie. 1788; Insectes. 1797; Crnstacees, Arachnides et Insectes. 1818; Mam- malogie. 1820, 22. 2 vol.; Ornithologie. 1823. 4 vol.; Ophiologie. 1790.] Histoire naturelle des Vers. 1789—1832. 3 tom. ; — des Zoophytes. 1824.; Planches. 1827. 3 toro. Jeux Mathematiques (Dietionn. des). 1799. Jurisprudence. 1782—91. 10 tom. (Tome IX — X : Police et Municipalites). Logique et Metaphysiqne. 1786 — 91. 4 tom. Manufactnres, arts et metiers. 1785 — 1828« 4 tom. Marine. 1783 — 87. 3 tom. Mathematiques. 1784 — 89. 3 tom. Medecine. 1787—1830. 13 tom. Musique. 1791, 1818. 2 tom. av. pl. Peches (Dictionn. des). 1796; Planches. 1793. Philosophie ancienne et moderne. 1791 — 93. 3 tom. Physique. 1793—1822. 4 tom.; Planches. 1816. Systeme Anatomique. 1823 — 30. 4 tom.; Planches. 1825. The'ologie. 1788— 90. 3 vol. Kecneil de Planches. 1783 — 90. 8 tom. [Amusemens des Sciences; Art Militaire.; Arts Academiques ; Arts et Metiers ; Histoire ; Manufactures ; Marine; Mathematiques]. 3 Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften and Künste in aiphabet. Folge von genannten Schriftstellern bearbeitet ; Th. I bis CXVII. Leipzig, Gleditsch, Brockhaus, 1818—1855. 4«. Mit Kupfern und Charten. Erste Section. A — G. Herausgeg. von J. S. Eesch und J. G. Geüber, fortges. von M. H. E. Meier. Th. I — LXE. fÄ — Gers- dorffsburg.) 1818—1855. Zweite Section. H — N. Herausgeg. von G. Hassel und W. Müller, fortges. von A. G; Hoffmann. Th. I — XXXI. {H—Izzo und Nachträge zu /.) 1827—1855. Dritte Section. O— Z. Herausgeg. von M. H. E. Meibb und L. F. KäMTz. Th. I— XXV. (^O—Phyxios.) 1830—1850. 4 Encyclopae'dia Britannica (The), or dictionary of arts, sciences and general literature. 8th edition, with extensive improvements and additions and numerous engravings. (Preceed. by 5 preliminary dissertations.) Vol. I — X. {A — Gran), Edinburgh , A. and C. Black. 1853—56. 4^ 5 Laub. Beyerlinck, Theatrum vitae humanae h. e. rerum divinarum humanarumque syntagma catholicum, philosophicum, historicum, dogmaticum. Colon. Agripp. 1631. 8 vol. fol. 6 N. Chomel, Algemeen huishoudelijk-, natuur-, zedekundig- en konst- Woordenboek. 2e druk, verbet. en vermeerd. door J. A. DE Chalmot. Leyden. 1778^ 7 dln. — Vervolg, Campen. 1786—93. 9 dln. 4\ Met pl. 7 A. FoKKE, Sz., Catechismus der Wetenschappen, schoone kunsten en fraaije letteren. Amst. 1794 — 1802. 11 dln. 8". Met pl. encxglofa£di£n, algbmeeme woobdenboekeh, ekz. (Alo. W. 1.) S 8 G. NiEUWENHUis, Algemeen Woordenboek van Künsten en Weten- schappen. Onder medew. van een aantal vaderl. geleerden bijeen» verzameld. Zutphen. 1820 — 28. 7 dln. — Algemeen Aanhangsel. Nym. 1833—44. 7 dln. 8'. 9 Mustafa ben Abdallah (Kateh Jelehi dicti et nomine Haji Khalfa celebrati). Le&icon Bibliograph! cum et encyclopaedicum (Arabice). Frimum ed., Latine vertit et comment. instr. Gusx. Elügel. Leipz., for the Oriental transl. fand. 1835--42. Vol. I— III, 4'. 10 Ant. Possevini, S, J., Bibliothecaselecta de ratione studiorum. Venet. 1603. 2 tomi. 1 vol. fol. 11 JoH. ScHEFFERi, De informatione literaria. Hamb. 1683. 8*. 12 J. G. BüSGU, Encyclopädie der histor.; pbilosoph. und mathemat. Wissenschaften. Hamb. 1775. 8o. 13 Lehr-Buch darin ein kurzgef. Unterricht aus verschied, philosoph. und mathemat. Wissenschaften, der Historie und Geographie. Mit Kupf. Berl. 1765. 8». 14 Unterweisung in den vornehmsten Künsten und Wissenschaften. Leipz. 1777. 8». M. Kupf. 41 ENCYCLOPAEDIEN, ALGEMEENB WOORDEIVBOEKEK^ ENZ. (AlO« W. I.) II. Werken van gemengden inlioud ^). A. WERKEN VAN HOOGESCHOLEN EN GELEERDE GENOOTSCHAPPEN. a. In Nederland. 1 Annales Academiae Lugduno-Batavae. 1815^1837. Lugd. Bat. 1817—1838. 22 vol 4^ 2 Annales Academiae Rheno-Trajectinae. ldl5-*37. Traj. 1817 — 37. (C. Supplem. ad tom. I.) 22 vol. 8*. 3 Annales Academiae Groninganae. 1815 — 1837. Gron. 1817—39. 22 voL 4\ 4 Annales Academiae Lovaniensis. 1817—21, 1825 — 26. Lovan. 1821--27. 6 vol. 4*. 5 Annales Academiae Gandavensis. 1818— 1822, 1823— 1826. Gand. 1820— 29, 7 vol. 4^ 6 Annales Academiae Leodiensis. 1818—1827. Leodii« 1821—1829. 9 vol. 4*. 7 Annales Academici (Neerlandici). 1837—1852. Hag. Com. 1840 —1841. et Lugd. Bat. 1850—55, 6 vol. 4*. 8 Yerbandelingen uitgeg. door de Hollandse Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem. Haarl. 1754 — 93« Met twee regis- ters. 32 dln. 8^ M. pL 9 Yerbandelingen van de Bataafsclie(later weder: Uollandsche) Maatschappij van Wetenschappen te Haarlem. Amst. 1799 — 18B1. In 4<>. en 8% Natnurkandige Yerhand. 1799-^1838. 24 dln. 80. Werktuig- en Wiskund. Yerhand. 1802. 8*. Wysgeerige Yerhand. 1821—1822. I, II. 1. 3 8tn. 8». Letter- en Ondheidkand. Verband. 1815 — 18. 1— III. 1. 3 stn. 9P. Nataarkandige Yerhand. Tweede Yerzameling. 1841—51. Dl. I— YIL 4*. 10 Yerbandelingen, in bet Nederd. en in bet Latyn gescbreven om te dingen naar den prys van bet Stolpiaanscb Legaat. Leyden. 1766—1818. 4'. Yerhand. over Natuurlyke Godgeleerdheid. 1766 — 1781. 3 dln. — Ver- band, over Kristelyke Zedekunde. 1766—1786. 4 dln. — Afzonderlyke Verband. Tan L. H. Jakob (1790); S. Gratama (1796); A. Matthiae (1801); J. C. F. Meister (1811); A. J. Deiman (1818). l) Zoowel de Werken van Genootschappen als de Tijdschriften en Verza- melingen aan eenen tak van Wetenschap gewijd, worden niet hier, maar bij bet Yak, waartoe zij bebooren, beschreven. — Werken van gemengden inhond van enkele schrijyers viodt men geplaatst by dat vak, waartoe zij bet meest gerekend knnnen worden te behooren, met verwijzingen bij de overige vakken, waartoe die werken bydragen leveren. e WEBKfiN YAV GENOOTSCHAFFBN IN HEDEBLANI). (A.LG« W. II. A. 8.) 11 Verhandelingen uitgeg. door het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen te Vlissingen, Middelb. 1769—92. 15 dln. 8». 12 Verhandelingen van het Bataafsch Genootschap der Proef- ondervindelijke Wijsbegeerte te Eotterdam. Kott. 1774 — 98. 12 dln. — Nieuwe Verhandelingen. Dl. I, VI— XII, 1. Kott. 1800 ; 1827—51. 4% 13 Verhandelingen, uitgegeven door Teyler's Genootschap. Haarl. 1781—1815. 46 dln. 37 banden. 4*. Verhandeliogen raakende den natuarlijken en geopenbaarden godsdienst. 27 dln. — Verband, van Tejlcrs Tweede Genootscbap. 19 dln. 14 Werken van het Provinciaal Utrechtsch Genootschap van Künsten en Wetenschappen. Utr. 1781 — 1854. 8^ (Oade) Verbandelingen. 1781—1820. 10 dln. Nieuwe Verbandelingen. 1820—1851. Dl. I~XVI. O. van Bees, Verband, over de Verdiensten van G. E. van Hogen- dorp, als Staatbuisbondkundige ten aanzien van Nederland. Utr. 1854. (XVlIe dl. le stuk der Nieuwe Verbandd.) Acta Literaria Societ. Rbeno-Trajectinae. 1793 — 1803. 4 vol. Nova Asta Literaria. 1821—1831. 4 vol. H. C. Micbaelis, Quaestiones de bello Punico primo. 1846. Verslagen van bet Verbandeide in dö Algemeene Vergaderingen. 1849 — 55. Aanteekeningen van bet Verbandeide in de Sectio- Vergaderingen. 1846 — 55. Naamlijst der Leden. 1854. 15 Verhandelingen van het Bataviaasch Genootschap van Kün- sten en Wetenschappen. Rott. en Batavia. 1781 — 1854. Dl. I — XXV. (I— XXI, in S^; XXII en volg. in 4'.) 16 Werken van het Koninklijk Nederlandsch Instituut vait Wetenschappen, Letteren en Schoone Künsten, opgerigt in 1808. le«.4e klasse. Amst. 1812—52. In 4'. en 8". Eerste Klasse [Wis- en Natnurkundige Wetenschappen]. Verbandelingen. Amst. 1812—25. 7 dln. 4^. Nieuwe Verbandelingen. Amst. 1827—48. 13 dln. 4<>. Verhandelingen. Derde Reeks. Amst. 1849 — 52. 5 dln. 4^. Tijdscbrift voor de Wis« en Natuurkundige Wetenscbappen. Amst. 1848 — 52. 5 dln. 8". Verslagen der Openb. Vergader. 1837, 39. 4*. Verslag over bet Amsterd. geoctr. kunst-cement. 1816. 4**. f Afzonderlijke Werken, door de le klasse uitgegeven, zijn op bet onder- werp tusscben de overige boeken gevoegd]. Tweede Ellasse [Nederlandscbe Letterkunde en Gescbiedenis]. Vcrbandelingen. Amst. 1818—43. 8 dln. 4^. Nieuwe Verhandelingen, le dl. Amst. 1850. 8<'. Verslagen der Openb. Vergad. 1820, 1824, 26, 30, 37, 38, 40. 4^, Derde Klasse [Letterkunde en Geschied. der Onde Volken enz.]. Verbandelingen. Amst. 1817—36. 5 dln. 4°. Oommentationes Latiuae. Amst. 1818 — 36. 6 vol. JE". Frets en A. C. Holtius, Prijsverband. over de regten, het aan- zien en de waardigb. der regtsgel. in bet Bomeinscbe ryk. Amst. 1822. 4*. A. van Capelle, De rebus et antiquitat. Fergamenis. 4°. S. Karsten, De tetralogia tragica in Didascal. Sophoclea. 1846. 4^ — — — , Verband, over palingenesie en metempsychosis, Amst. 1846, 4*. WERKEN VAN GEMOOTSCHAFFEN IN NEDEBLAND. (AlG. W. II. A. a.) tf Vierde Klasse [Schoone KtinstenJ. Verslagen der Openb. Vergad. 1817, 18, 22, 24, 34, S6, 38, 41. 4**. Algemeene Stiikken. Frocessen-Yerbaal der Algemeene Vergaderingen. 1836—1846. 12 stn. 4^ Het Instituut of Verslagen en Mededeelingen, nitgcg. door de Vier Klassen. 1841—46. 6 dln. 80. Jaarboek van het Kon. Nederl. Institaat over 1847 — 51. Amst. 1847 — 52. 5 dln. 8*. Beschouwingen over den aard en den werkkring van het Kon. Nederl. Inst. Amst. 1849. S^ 17 Werken van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen. Amst. 1858—B6. In 4^ en 8*. Afdeeling Natuurkunde. Verhandelingen. Dl. I, II. 1854, 55. 4». Verslagen en Mededeelingen. Dl. I— IV. 1853—56. 8*. Afdeeling Iietterkunde. Verslagen en Mededeelingen* Dl. I. 1855—56. 8\ Algemeene Stukken. Kon. Besluit tot vorming der Akademie. — Organiek Beglement der Akademie, enz. 1855. 4^. 9 WEBKEN VAN OBNOOTSCHAPFEN IK NBDESLAHD. (AlO. W. II. A« 8.) WEKKBN YAN GEN0Q18CHAFFEN, EKZ. (AlG. W. II. A.) • b. In andere landen, 1 Histoire et M^moires de TAcad^mie Boyale des Sciences, depuis son Etablissement en 1666^ jusqu'si 1790. Paris. 1733-^97. 139 vol. 40. a. Histoire et Me'moires de TAcademie de 1666— 1699. Paris. 1733. 11 tom. 14 vol.' 6. Histoire et M^moires de TAcademie de 1699—1790. 2« Ed. (de quel- ques tomes). Paris. 1718 — 97. 95 vol. (j compris les suites de 1718 et 1731). c. Tables alphab^t. des mati^res par Godin et Demours, Tome 1 — ^5, 7—8. 6 vol. d. M^moires de Math^matique et de Pbysiqae present^s k rAcademie. Paris. 1750—86. H vol. e. Recueil des pi^es qui ont remporttf le prix de TAcad. 1720— 48. (Tom. I— VI). Par. 1732—52, 6 vol. f» Machines et Inventions approuv^s par TAcad^mie dep. son ctabliss. en 1666—1754. Paris. 1735—77. 7 vol. Nadat de Acad^mie des Sciences in 1793 was opgehSven, werd het In- stitut National (later Institut de IVance) opgerigt (1795), waarvan de werken der CUisse des Sciences Mathimatiques et Physiques ten vervolge op de voorgaande serie kunnen strekken. In 1815 herkreeg de ^ca^/^te des Sciences baren naam, en gaf in 1816 het U deel harer nieawe Mimoires ait. (Zie hieronder}. 2 Histoire et Mdmoiresde TAcad^mie Eoyale des Inscriptions et Beiles lettres, depuis son etablissement (en 1663) jasqu*a 1793. Paris. 1736—1808. 50 vol. 4'. Voortgezet in de Mimoires der Classe d^ Histoire et de Littirature ancienne van het Institut de France (I. d van het volg. K^). In 1815 werd de Acad^mie des Inscriptions onder haar ouden naam als eene afdee- ling van het Institut de Irance hersteld (zie II 6 van het volgend N^). d M^moires de Plnstitut National des Sciences et Arts (later: Institut de France). Paris. 1798—1854. 69 vol. 4». Eerst verdeeld in drie Klassen [zie I. a— c.]; sedert 1803 in vier Klassen [I. a.y d.; de beide andere voor Langue et litt^rat, Frangaise en Beaux Ärts^» Die verdeeling bleef bestaan bij de nieuwe organisatie in 1815. Alleen verkregen de Klassen andere namen als: Äcadimie Frangaise i Äcadimie des Sciences (II. a.) ; Acad€me des Inscriptions et helles leltres (II. b,); Acadimie des Beaux arts, I. Van 1795—1815. a. Sciences math^matiqnes et physiques (1796—1815). Paris. 1793—1818. 14 vol. a.^Memoires present^s par divers Savans (etrangers). Sciences mathem. et phys. Tome I. Paris. 1806. b. Sciences morales et politiques« (1796 svv.). Paris. 1798 — 1804. 5 vol. c, Litt^rature et beaux arts (1796 svv.). Paris. 1798—1804. 5 vol. d, Histoire et Litterature ancienne. Paris. 1815 — 1818« 4 vol. II. Van 1815 tot heden. a. Acad^mie des Sciences. Tome. I— XXIV. Paris, 1818—54. (Vervolg van I. a.). b. Academie des Inscriptions et belies lettres. Tome V— XVIII, XIX, XX. 2. (Deel I— IV, zie I. d\ de latere ontbr. stukken zyn nog niet ver- scheuen). 2 lO WfiBKBK YAK OBNOOTSCHAFFEN, ENZ. IN HBT BUITSKLAKD. (A.LO. W. II. A. b.) 4 Notices et Extraits des Manascrits de la Bibliotheque du Eoi. Paris. 1787—1851. Tome. I— XIV, XVI, 2, XVII. 2. 4^ Dl. I— IV is nitgeg. door de oade Acadimie Roy, des InscripHoM ; Dl. V — ^X door het Institut de.Fmncej en Tan DL !&! af door hare afdee- ling: de herstelde Acad£mie des Inscriptions, 5 Aaserleseiie Abhandlungen der Kon. Akademie der Wissensch. zu Pa- ris, übers, von F. W. Beeb. L Naturlehre u. Chymie. II. Zerglie- deringskunst, Kräuterwiss. und Mathematik« Mit Kupf. Leipz. 1752, 1754. 8". 6 Discours sur les progres des sciences, lettres et arts, depuisl789, ou Compte rendu par Tlnstitut de France. Avec des notes (partic. pour la Hollande, par J. L. Kesteloot). Amst. 1809. 8"*. 7 Nouveaux Mdmoires de TAcaddmie Koy. des Sciences et bel- les-lettres de Bruxelles. Tome I-V. Brux. 1820—29. 4o, 8 M^moires sur les Questions propos^es par PAcad^mie Boy. des Sciences et belies lettres de Bruxelles, qui ont remp. les prix. Tome. II— VII. Brux. 1822—29. 4*. 9 Histoire et M^moires de TAcademie Boyale des Sciences et Beiles Lettres (de Berlin). Berl. 1710—1807. 60 vol. 4*. a. Miscellanea Berolinensia ad iDcrementum Scientiaram ex scriptis Societ. Hegiae Scientiarum exhib. Berol. 1710 — 1743. 7 tom. 4 vol. 5. Histoire de TAcad. Boy. des Sciences et b. 1. depois son origine jusqu*ä present. Berl. 1752. c Histoire (et Memoires) de TAcad^mie. 1745—1769. Berl. 1746—71. 25 vol. d. Nouveaux Me'moires deTAcad^mie. 1770— 1786. Berl. 1772— 1788.17 vol. e. Memoires de TAcademie depois TavenemeDt de Frederic Gnillaume II. A6ut 1786—1804. Berl. 1792— 1S07. 13 vol. 10 Acta Academiae Electoralis Moguntinae scientiarum, quae Erfurti est. Tom. I, II. Erf. 1757, 61. 8^ — Tom. III. sqq. ab a». 1766—1795. Erf. 1777—96. 12 tom. 4 vol. 4t\ 11 Deutsche Schriften von der Kön. Societät der Wissenschaften zu Göttingen herausgegeben. Bd. I. Gott und Gotha. 1771. 8°. Mit Kupf. 12 Acta Societatis Latinae Jenensis, edita a J. E. J. Walchio. Jenae. 1752 -56. 5 vol. 8^ 13 Abhandlungen der Churfürstl.- Baierischen Akademie der Wissenschaften. München. 1763—1776. 10 Bde. 4*. 14 Neue Philosophische Abhandlungen der Baierischen Akademie der Wissenschaften. München. 1778— 89. Bd. I—V, 4'. M.Kupf. 15 Abhandlungen einer Privatgesellschaft in Böhmen, zur Auf- nahme der Mathematik, der Vaterland. Geschichte, und der Natur- geschichte. Zum Druck von Ign. Edlen von Born. Prag. 1776 — 86. 6 Bde. 8^ Mit Kupf. WERKEN VAN GENOOXSCHAFPXN, BNZ. IN HEX BUIIENLANO. (AlG. W. II. A. b.) ff 16 Commentarii et Acta Academiae Scientiarum Imperialis Petropoiitanae. 1726—1802, 58 vol. 4*. Commentarii. 1726—1746. Fetrop. 1728—51. 14 tom. Novi Commentarii. 1747—1775. Ib. 1750—76. 20 tom. 21 vol. Acta. 1777—1782. Ib. 1778—86. 6 tom. Nova Acta. 1783—1802. Ib. 1787—1806. 15 tom. 12 vol. 17 Acta literaria (Societ. Beg.) Sueciae, publicata Upsaliae. 1720 —30. 3 tom. 2 vol. 4*. 18 Commentarii de Bononiensi Scientiarum et Artium Insti- tut o atque Academia» Bonon. 1731 — 83. 6 tom. 9 vol. 4^ 19 Memoires de TAcademie Boyale des Sciences (de Turin.) Ann. 1784—87. Turin. 1786—88. 3 vol. 4*. 20 Uitgezogte Yerhandelingen uit de nieuwste werken van de Societeiten der Wetenscb. in Europa. Amst. 1757 — 65. 10 dln. 8^ M. pl. 21 Eigbtb and Nintb annual Beport of tbe Board of Begents of tbe Smith so nian Institution. Washington. 1854, 55. 2 vol. 8^ 22 Jos. Henby, An Account of the Smithsonian Institution. Newark. 1854. 8*. WBBUSN YAV GINOOTSGUAFPUr, BNZ. IN HBT BUITfiMLAHD. (AlG. W. II. A. b.) IS B. TIJDSCHEIFTEN EN VEEZAMELINGEN. 1 Acta Eruditorum, publicata Lipsiae, ab aM682 — 1731. 50 vol. — Nova Acta Eruditorum. 1732—1774, 1775 pars 1. 42 vol. — Actorum Erudit. Supplementa. Lips. 1692 — 1734. 10 vol. — Ad Nova Acta Erudit. Supplementa. Lips. 1735— 1754. 7 vol. — Indices generales. Lips. 1693—1733. 5 vol. — Una 114 vol. 4*. Aan deze verzameling ontbreken slechts 4 dln., die zeldzaam zyn: Nova acta. 1775, 1776; Suppl. vol. VHI; Indices. vol. VI. 2 Miscellanea Lipsiensia ad incrementum rei litterariae edita, c. praef. J. F. Büddei (curante F. C. Fezold). Lips. 1716—23. 12 tom. 6 voL 8®. 3 Miscellanea Lipsiensia nova ad increm. Scientiarum. Cor. F. 0. Menckeniüs. Lips. 1742—58. 10 vol. 8®. 4 Gommentarii Lipsienses litterarii. (Ed. Fbid. Platneb.) Lips« 1753— B5. 2 vol. S\ 5 (B. G. Stbuvu,) Observationes selectae ad rem litterariam spectan- tium. Halae. 1700—1705. 10 tom. Cum append. N. H. GüNDLiKon. Francof. 1707. 2 tom. — ünä 12 tom. 6 vol. 8*. 6 Bibliotheca antiqua|, publicata Jenae. 1705, 1706, 1707: Jan. — Mart. 3 vol. 4^ 7 Bibliotheca (Bremensis) historico-philologico-theologica. (Edid. T. Hasaeus et F. A. Lampe.) Classis I— VIII. Bremae. 1718 — 27. 8 vol. 8*. 8 Museum (Bremen se)histor.-pliilolog.-theologicum. (Edid. T. Ha- saeus et N. Nonnen.) Bremae. 1728 — 32. 8 ptes. 2 vol. 8*. 9 Symbolae literariae Bremenses ad incrementum scientiarum omne genus, a variis amice coUatae. (Edid. C. Iken.) Bremae. 1744 —49. 3 vol. 8». 10 Bibliotheca Bremensis n o v a histor.-philolog.-theologica. (Edid. N. Baekey.) Classis I— VI. Bremae. 1760—67. 6 vol. 8^ 11 Bibliotheca Hagana histor.-philolog.-theologica, ad continuatio- nem Bibliothecae Bremensis novae constr. a. N. Babkey. Classis I— VL Amst. 1768—77. 6 vol. 8*. ' 12 Museum Haganum histor.-philolog.-theologicum , exstructum a Nie. Bakkey. Hag. Com. 1774—80. 4 vol. 8. 13 Symbolae litterariae Haganae ad incrementum scientiarum omne genus a variis amice collatae, edit. Nie. Barkey. Hag. Com. 1777—81. 3 vol. 8*. 14 Miscellanea Duisburgensia edita, inedita, theolog., histor., philolog. (Edid. Dan. Gekdes.) Ed. 2«. Amstelod. 1736. (32—35.) 2 vol. 80. 15 Miscellanea Groningana, in Miscellan. Duisburgens. continoat. publicata. (Ed. Dan. Gerdes.) Amstelod. 1736 — 45. 4 voL 8®. 14 TIJDSGHBIFTEN BN YEBZAXBUKGEN. (AlO. W. IL B.) 16 MuseamDaisburgense, coDstructum a J. F. Bkrg, Hag. Com. et Duisb. 1782—85. 4 ptes. 2 vol. S\ 17 Symbolae literariae ex Haganis factae Duisburgenses cur. J. ?. Berg. Hag. Com. et Daisb. 1783—86. 4 ptes. 2 vol. S\ De elf boYenstaande yenamelingen Tonnen eene roUedige serie ran 42 dln. De verhandeliDgen, die s\| beTatten, zijn meerendeels van godgeleerden en kerkhistorischen innoad. Ebert (ßibUogr, LexUon^ 2370 — 71) kende slechts 27 deelen. 18 Bibliotheca Lubecensis histor., philolog., theologica. (Edid.H. Schabbau, S. G. a Melle, J. H. iL Seelek.) Lubecae. 1725—31. 12 tom. 3 vol. 8®. 19 Nova Bibliotheca Lub6cen8is.(Edid.F. J. Sohiiob£L,J.Hake, J. D. Ovebbeck.) Lub. 1763—57. 8 tom. 2 vol. 8«. 20 Miscellanea Lubecensia. (Edid. J. H. Ostebmbieb, F. J. ScHNO- BEL, J. D. Ovebbeck.) Eost. 1758 — 61. 4 tom. 1 vol. 8^ 21 Observationes miscellaneae in Auetores veteres et recentiores, ab erud. Britannis A®. 1731 edi coeptae, cum notis et aactar. varr. virr. doct. (Carant. F. Bübmanno et J. F. d'Obville.) Amstelaed. 1732—39. 10 tom. 5 vol. 8*. De beide eerste dln. beheizen eene vertaling van de Jltfisceßaneotu obser^ vctUonsy door J. Jortin aitgegeven. (Lond. 1731). 22 Observationes miscellaneae criticae novae iu Auctores veteres et recentiores. (Cur. J. F. d'Obville.) Amst. 1740 — 51. 12 tom. 2 vol. 8®. 23 Tempe Helvetica, dissertationes atque observationes theologicas, philologicas, criticas, historicas exhibens. (Edid. J. G. Altmannus.) Ed. 2a. Tiguri. 1737—42. 6 tom. 3 vol. 8o. 24 Satura dissertationum, orationum, epistolamm et observationum. Tiguri. 1737—42. 6 tom. 8 vol. 8*. 25 Museum Helvet'icum ad juvandas literas in publ. usus apertum* Tiguri. 1746— 53. '28 partic. 7 vol. 8». 26 Miscellanea Italica erudita. Coli. Gaüdentius Bobebtus. Parmae. 1690—1692 4 vol. 4\ 27 Kaccolta d'Opuscoli scientifici e filologici (coli, per Angiolo Ca- LOGEBA.) Tomo I— XXXV. Venezia. 1728—45. 35 vol. 8», 28 Journal des Scavans, augment^ de plusieurs artides qui ne se trouvent point dans F^dition de Paris; par le Sieur de Hedouviüe (Denys Sallo) et autres. Ann. 1665—1753. Amsterd. 1685—1758. 169 tom. 172 vol. Av. Tables. 2 vol. — Le meme, combin^ avec les M^moires de Tbi^voüx. 1754—63. 78 tom. 71 vol. — Le mSme, comb, avec des extraits des meill. Journaux de France et d'Angleterre. 1764—75. 84 vol. — Le meme, comb, avec les TIJDSCHRIPTEN £N YEBZAMELINGEN. (AlG. W. II. B.) Ift meilL Journaux Anglois. 1776— Juin 1782, 45 vol. — Ensemble 878 tom. 374 vol. 12\ Deze verzameling is op sich zelve geheel complect — De Parijsche nit- gaaf yan het Journal des Spavans werd tot 1792 voortgezet en van 1816 af weder geregeld in 4^» formaat vervolgd. 29 Bibliotheque critique ou Becueil de div. pieces critiques, dont la plüpart ne sont point imprimdes ou ne se trouvent que tres diflBicilement, publ. par de Sainjore. Amst. 1708—10. 4 tom. 8o. 30 Bibliotheque Universelle, par J. le Clerc. Amst. 1718. (1686—93.) Avec les Tables. 26 tom. 12'. 31 Bibliotheque Choisie, par le mSme. Amst. 1718. (1703—13.) Avec les Tables. 28 tom. 12<>. 32 Bibliotheque Ancienne et Moderne, par le mSme. Amst. 1714—29. Av. les Tables. 1730. 29 tom. 12». 33 Bibliotheque Angloise ou histoire littdrairede la Grande Bre- tagne, par M. DE LA Boche et A. de la Chapelle. Amst. 1717—27. 15 tom. 120. 34 M^moires literaires de la Grande Bretagne, par M. de la Boche. La Haye. 1720—24. 16 tom. 8 vol. 12*. 35 Journal Brittannique, par Maty et de Mattye. La Haye. 1750—57. 24 tom. 12*. 36 Bibliotheque Germanique ou histoire litt ^r. de TAllemagne et des pays du Nord (par Linfant, de Beausobre, de Mauclerc et Formey). Amst. 1720-41. 50 tom. 25 vol. 8'. 37 Bibliotheque EranQoise ou Histoire litter. de la France (par Camüsat, Granet, etc.) Amst. 1723 — 44. 38 tom. 8®. 38 Bibliotheque Italique ou Histoire litten de ITtalie (par L. BouRGUET, DE BüCflAT, etc.) Geu^ve. 1728—34.18 tom. 6 vol. 8'. 39 Bibliotheque Impartiale. Leide, Luzac. Janv. 1750— Aout« 1758. 18 tom. 8'. 40 Journal Literaire. May 1713—1736. 24 tom. S\ le Serie. 1713—22. (Tome I— XII. 1.) par de Sallengre, St. Hya- cinthe, van Effen etc. 2e Serie. 1723—36. (Tome XIL 2.— XXIV.), par 'sGravesande, de Jonconrt, Marchand etc. 41 Gazette litt^raire de l'Europe, augm. de plus, articles, qui ne se trouvent pas dans P^d« de Paris. Amst. Mai. 1764 — Dec. 1785. 130 vol. 12*. De Parijsche uitgaaf van dit tijdschrift, door Saard en Arnand gere- digeerd, hield zieh slechts twee jaren staande (1764—65). — Deze uit- gaaf is das na 1765 oorspronkelijk. 42 L' Esprit des Journaux, fran^ois et ^trangers. Liege et Brux. 1778-1814. 8\ Het exemplaar, dat de Bibl. van dit tijdschrift bezit, is onvolledig. Het bestaat uit de volg. dln.: 1778: 1—9, 11—12; — 1779—93 compl.; — le TUDSCHBIFCBN EK VEBZAM BUNGEN. (AlO. W. IL B.) 1794: 1—6, 8— 12j — 1795—97 compl.; — 1798— an 7 (1799): 1—6, 10—12; — an 8—9 compL; 1803: 9—12; — 1804: 1—7, 9—12; — 1814: 1, 3. 43 Nützliche Samlungen. 1755—58. Hann. 1756—59. 4 TL 4P. 44 Hannoverische Beyträge zum Nutzen und Vergnügen 1759— 62. Hann. 1759—63. 4 Th. 4% 45 Hannoverisches Magazin. 1763—90. Hannover. 1764—91. 28 Th. 4'. 46 Neues Hannoverisches Magazin. 1»' Jahrg. 1791. Hann. 1792. 4P. 47 Sammlung kleiner Ausführungen aus verschied. Wissensch. welche in den Hannoverischen Anzeigen bekannt gemacht sind. 1750—54. Hann. 1752—55. 4 Th. 4^ 48 Göttingisches Magazin der Wissenschaften und Litteratur. Herausgeg. von G. C. Lichtenberg und G. Forstek. Gott. 1780 — 83. 3 Jahrg. 6 Bde. 8'. 49 Leipziger Magazin zur Naturkunde, Mathematik und Oekonomie. Herausgeg. von C. B. Funk, N. G. Leske u. C. E. Hindenburg. Mit Kupf. Jahrg. 1781—84, 86—87. Leipz. u. Dessau. 6 Bde, 8% 50 Wittenbergisches Magazin, herausgeg. von J. J. Ebert, für 1783. Wittenb. 1783. 4 Hefte. 8\ 51 Kielisches Magazin vor die Geschichte, Statsklugheit und Statenkunde, herausgeg. von V. A, Heinze. Bd. I. Kiel. 1783. So. Mit Kupf. 52 Deutsches Museum. 1783— 1786,1788, 3—6. Leipzig, Weygand. 8 Bde. u. 4 Hefte. 8*. 53 Neues Deutsches Museum, herausgeg. von H. C. Boie. Bd. I —III. Julius. 1789— Dec. 1790. Leipz., Göschen. 18 St. S\ 54 Gothaische gelehrte Zeitungen. Ausländ. Literatur. Auf d. J. 1790. Gotha, Ettinger. 4^ 55 Jaarboeken der Wetenschappen en Künsten in het Ko- ningrijk Holland (uitgeg. door J. Meerman) voor 1806 — 7. Amst. en den Haag. 1809—10. 3 stn. 4P. 