title: Jahresberichte der geschichtswissenschaft; im auftrage der Historischen gesellschaft zu Berlin herausgegeben ..
creator: Historische Gesellschaft zu Berlin, Johannes Herman, Ignaz Jastrow
text: RSssing, De Amsterdamsche Stadsschouwburg: Eigen Haard (1890), 8. 157/8, 169 — 78* (Veranlafst durch d. Feuersbmnst im städtischen Theater im Febr. 1890.) — S19) De Amster- damsche Schouwburggebonwen in yroeger en later t^d: ib. 8. 189— -42. (Veranlagt durch d. Fenersbrnnst im städtischen Theater im Febr. 1890.) — SIS) F. Van der Goes, Van den verbranden schouwbvrg: NGids (April 1890), S. 129—61. (1760—95.) — S14) Bijdrage tot de gesch. der Munt te Amsterdam: Navorscher 41, S. 485/8. |[Navorscher 41, 8. 507/9.]| (1672.) — S14*) C. A.VanS7pesteyn, Jacob de Graeff en Anna Christina Pauw van Bennebroek in 1669: Haagsche Stemmen (1888/9), 8. 669—81. (Familiengeseb. d. Jacob de Graeff, e. bekannten Amsterdamer Bürgermeisters.) — S15) P* A. J. Van den Brandeier, De Wapens van de Msgistraten der stad Amsterdam sedert 1806 tot 1672. (*s Gravenbage, Van Doom. 1890. 4, 160 S. F. 2,50. (Nach e. Ms. aus d. letzton Hälfte d. 17. Jb.) — 310) J. Soutendam, Uit de papieren van M'. Christiaan van der Goes, schont der atede van Delft: Tijdsp. (1890), lU, 8. 858—71. (Van der Goes war 'Schont' v. 1569—81.) — S17) J« C. Gijsberti Hodenpijl van Hodenpijl, De Heeren van Kenenbnrg: Navorscher 41, S. 848—50, 578—85. ([1294—1791.] Kenenburg e. Schlofs in d. Nähe V. Delft.) — 818) M. S. Pols, De ambaobtsheerlijkheid van Dirksland: VMVOVB. 2 (1890), S. 270—88. — S19) Ch. M. Dozy, De oudsto stadsrekeningen van Dordreoht 1284—1424. Uitgegeven door ...(==: WHGUtrecht. Derde Serie. No. 2.) 's Grayenbage, Nijhoff. VIII, 180 8. F. 2,50. |[J. £. Heeres: NedSpeet. (1891), 8. 167.]| -> SSO) A. Van de Weg JSzn., InvenUris van het archief van het Heilige Geest- en Pesthuis ter Nieuwerkerk binnen Dordrecbt. Dordrecbt, Blusstf van Ond-Alblas. 1888. IV, 52 8. Digitized by VjOOQIC § 48. NiederkDde. (1890/1.) Heeres. III,15B die geschichtliche Topographie dieser Stadt und ihrer Umgegend. ***'**•) — Haarlem. Graaf •*®) und Gönnet**^'***) machten sich verdient um die Geschichtsbeschreibung der Frauenklöster und Konvente dieser Stadt. *^^) — • — Hoorn fand in Eroon und Eapteijn'^*) gute Verfasser von* Stadt- geschichten. **'"***) — Rotterdam. Fruin'**) erzählt, wie verschiedene (14./9. Jh.) — 8Ä1) J. L. Van Dalen, Het sUpel- en Maasreoht van Dordrecht: TG. (1891), S. 1—11. •— it2) id., De wijnfaandel te Dordrecht: Yragen van den Dag (1891), S. 147—69. (£. hiet Abhandlung [KarPd. Gr. bis z. Jetztzeit].) — S9S) id., De vor- deeling der Merwede bij Dordrecht: ib. (1890), S. 502 — 10. (Nicht immer hat sich dieser Flnfs bei Dordrecht geteilt. D. Vf. nimmt fUr d. Zeit dieser Abttndernng d. letzte Viertel d. 18. Jh. an.) — S34) J* H. Hofman, De pastoorshof te Everdingen: AGUtreeht 18 (1890), S. 172. (1526-1602.) — $25) H. De Jager, De eerste predikanten der Herv. Gemeenten te Geervliet, Nienwe Tonge en Stad aan het Haringvliet: Navorscher 41,. S. 479—87. (1574 n. s. v.) — 8S6) H. S. Pols, De rechten der sUd Goedereeder VMVOVR. 2 (1890), S. 288-857. — 827) P. A. N. S. Van Meurs, Terechtstelling van een lijk in 1560: BVGO. 6, 3« reeks, S. 267. — $28) Th. Jorissen, M'. Daniel Veegens en djne Haagsehe 8tndi«n. (= Bist, en literarische Stadien, S. 261 — 804.) (Verfafst 1886. Bezension d. *Hist. Studien, door M'. D. Veegens, uitgegeven door Mr. J. D. Veegens. 2 dln. 's Gravenhage. 1885'.) — 829) Arnold Ising, Adriaan van de Venne's 'Belachende wereld': l^ederland (Mschr.) (1890), No. 5, S. 8—22. (1685. Sittengesoh. Haag.) — 880) Van den Haag naar Ostende, en vice versa in de zeventiende eeuw: Eigen Haard (1890), S. 228/4. — 881) B. Krul, De laatste eeuw van het Haagsche Chirurgijnsgilde. II. 1765—1806; en de laatste docent in de ontleed-, heel- en verloskunde, 1804 — 31: Tijdsp. (1890), I, S. 74—91. — 882) i d., DeHage-dootoren (Ck>UegiQm medieum Hagae Batavorum) 1 594 — 1799 1 ib. II, S. 292—805. — 888) i<l*, De Gonfrerye van Sint-Lncas-Medecyn of het CoUegium Pharmaoeuticum in den Haag. 1580—1806: ib. I, S. 469 — 85. — 834) Fred. Caland, Ondertrouwaeten van predikanten. Uit de ^tronwregisters' der Groote Kerk te's Gravenhage medegedeeld door. . .: Navorscher 41, S. 194—201, 868/9. |[Navorscher 41, S. 471/2.]| (1618 — 1799.) — 885) M. G. Wildeman, Aanteekeningen over Joodsche geslaehten r ib. 8. 446/9. (1780—78. Haag.) — 886) B. P. Van den Bosch, Arentsburgh: NedLeeuw. 8 (1890), 8. 9—12, 18/9. (Topogr. Gesch. dieses uralten Hauses in d. NAhe v. Haag.) — 886*) C.A.vanS7pesteyn, De Zeestraat van 's Gravenhage naar Seheveningen, 1 6 48 — 1 8 89. Met afbeelding: Haagsche Stemmen (1688/9), 8. 277^87. — 887) D- C. Meijer jr.^ Het 8cheveningsche Tolhek: Eigen Haard (1890), S. 420/2. — 888) *'• Graandijk, 8org- vliet en aanhoorigheden : ib. (1891), 8. 134/8, 151/4. — 889) A^Kujens, Eenige jaren Katholiek levens uit een Noordhollandsoh dorpje. Herinneringen uit mijne jeugd en jonge- lingsjaren: VAlmKedKath. (1891), 8. 207-26. (Grootebroek.) _ 840) J. J- Graaf, Uit de levetts der ^Maechden van den Hoeck' te Haarlem: BGHaarlem 17, 8. 281 — 802. (Dies» 'Maeehden' fUhrten e. ordensmäTsiges Leben, ungefthr wie d. 'Beggyntjes*. Ihr Leben u. Treiben wurde beschrieben v. e. Mitglied: Gatharina Jans Oly [1585—1651]. Mit Httlfe dieser Quelle hat d. Vf. seinen Anfsats verfertigt.) — 841) C. J. Gönnet, Het Zijlklooster te Haarlem (Convent der Kanoneseen-Regulieren ten Zijl): ib. 16 (1890), 8. 129 — 288» (QnellenauBgabe [1457—94]. Fortseteung v. N. 391 d. Ref. 1889.) — 842) id., Het Zijlklooster te Haarlem (Convent der Kanonessen-Regulieren ten Zijl). Cartularium van het Zijlklooster: ib. 8. 289—379. — 848) id., Het St. Cecilia-Klooster te Haarlem. Car> tularinm van het 8t. Geellia-Klooster te Haarlem: ib. 8.. 388— 418. (1418—1686.) — 844) id., Het Glariseen-Klooster te Haarlem. Cartularium van het Clarissen-Klooster t» Haarlem: ib. 8. 419—48. — 845) W. Hoevenaars, Zekere proostdij te Haarlem,. Sini-Antonis-Boomgaard genoemd en aan de abdij van Marienweerd onderhoorig, komt aan het 8inte-£lizabeth8gasthuis dier sUd (1542/4): AGUtreeht 18 (1890), 8. 166—71. — 846) Kreon en Kapteijn, Nieuwe kroniek van Hoorn. Gesch. van Westfrieslanda hooldstad, van haar ontstaan tot op onze dagen Naar offideele brennen bewerkt door . .. Met 28 platen, portretten, platte gronden, enz. Hoorn, Boldingh. 4®. VIII, 199 8. F. 8,75 bis 8,80. — 847) Ch. M. Dozy, Het Vriendboek van Jan van Hout: NedSpect. (1890), 8. 126/7. (Vriendboek «b album amieorum. [1578-^88.] Van Hout war d. bekannte Se- kretir d. 8todt Leiden.) — 848) W. Pleyte, Nieuw ontdekte muurschildering in de St. Pieterskerk te Leiden: HMMNedL. (1888), S. 88/6. (Atfs d. zweiten Hüfte d. 15. Jh.) — 849) Oh. M. Dozy, Erasmus Johannis: ib. (1888/9), 8. 185—41. (£. Schreiben d. Bürger- meister tt. Räte V. Leiden an Prinz Wilhelm v. Uranien [9. Mai 1584] aber e. Erasmus Jofaannis- GooQle ^igitized by VjOOQ XII,154 § 48. Niederlande. (1890/1.) Heeres. Städte an der Maas (Viaardingen, Schie, Delft, ScMedam, Rotterdam, Delfts- haven) nach einander Sitze der Flafsfahrt und des Verkehrs Hollands mit Zeeland und den sadlichen Niederlanden wurden. — Van Rijn giebt eine interessante Lebensskizze der bekannten Orangistin Eaat Mossel*^^) and Jorissen***) schildert den Hafs zwischen den Einwohnern Rotterdams und den französischen Truppen 1810.**') — Muller zeigt, dafs wenigstens seit 1357 die Rotterdamer Schöffenbank immer das Jahr mit Weihnachten anfing. Im ganzen österreichischen Zeiträume war in dieser Stadt der Jahresanfang mit Weihnachten der stilus communis, der mit Ostern der stilus curiae, der *loop van den hove van HoUant'.**®'***®) Zeelan d.««^) Lokalgeachichte.^'^^'^'^'') i^rie «Zand.**®-***) Sehr interessant ist Bloks Aufsatz*"^) über die sozialen Zustände im MAlichen Friesland. Nachdem er im Umrifs die bisherigen historischen Untersuchungen und die Historiographie in dieser Hinsicht ge- schildert hat, bespricht er 1. die Grenzausdehnungen und Verringerungen des friesischen Volkes; 2. den Boden, dessen Benutzung und den damit zusammen- hängenden ökonomischen Zustand der Besitzer; 8. das Volk und die gesell- schaftlichen und sozialen Verhältnisse.*'*) — Berns*'*) durchforschte die Ar- chive in Dresden, Wien und Weimar zur Aufsuchung von Archivalien, wichtig für Friesland und Groningen im Zeiträume der sächsischen Herzöge.*'*"*") ['Branden burgeDsis'], dessen Buch über d. Antichrist [1584, 4^.] grofsen Ärger erregte.) — S5#) Jftmes De Fre me ry , Baljaw yan Medemblik : Navorscher 41, S. 562/8. (Aktenstück v. ISSS.") d51) J> ^* R> Aequo y, De typologisehe zoldorschilderingen in de kerk der Ned. HerTormde Gemeente te Naarden: HMMNedL. (1889—90), S. 188—45. - S52) H. De Jager, De eerste predikanten der Herv. gemeenten te Oudenhoom en Spijkenisse : Navorseber 41. S. 247 — 58. (1674 — 94.) — 35S) J. Pntman, Bijdragen voor de kerkelljke geach. Tan Oudewater: BGHaarlem 17 (1890), S. 181/6. (1507/8.) — 354) R- Fruin, Naar uan- leiding der yereeniging van Delftshaven met Rotterdam : Rotterdjb. 2« jg. (1890), S. 1 — 41. — 355) G. Van Eijn, Kaat Mossel: ib. S. 159—231. (1728—98.) — 356) Th. Jorisscn, Een steenworp in Mei 1810. (= Hist. eu literarische Studien.) S. 141 — 54. (Verfafst 1870.) — 357) W. Pleyte, Pieter Verbrugghen: HMMNedL. (1888/9), 8.127/9. (In Rotterdam war e. Bildhauer P. V. wohnhaft, starb 1712.) — 358) S. Muller Hsd., De jaarstijl te Rotterdam yoor de Heryorming: BV60. 6, 8« reeks, S. 268-^70. — 359) J. Craandijk, lets over het geslachtvan Cralingen: JbRotterdam 2^ jg. (1890), S. 71 — 101. — 360) H. De Jager, De eerste predikanten der Hery. gemeente te Zwartewaal: Navorscher 41, 8. 141—58. (1574—99.) — 361) J. Pijnappel G«., Nehalennia: Archief Zeeland 7, I, S. 188—202. — 36S) Van der Baan en De Yos, Huwelijks-aanteekeningen yan Predikanten uit de Kerkelijke Trouwboeken der yolgende gemeenten: NedLeeuw 9, S. 81/3. (Bruinisse, Dreischor, Elkerzee, Ouwerkerk in Duiveland, 8ir Jansland, Kerkwerre.) — 363) P* Caland, Uit Axel's trouw en doopboeken. XYII« eeuw. (Met aanteekeningen) : ib. 6 (1888), passim. — 364) H. De Jager, De eerste predikanten der Herv. gemeente te Bommenede: Nayorscher 41, S. 870/9, 475/9. (1587—97 u. s. w.) — 365) H. M. Kesteloo, Domburg en sijn gesch. Omgewerkte en yermeerderde uitgaye ya.n *Wandelingen door de yoormalige 8malBtad Domburg.' Middelburg, Van Benthem & Jutting. 1890. 4, 160 S. F. 1,50. (Mit Karte.) — 366) id., De sUdsrekeningen van Middelburg (IV) van 1550—1600: Archief Zeeland 7, I, 8. 1 — 182. — 367) R> Fruln, Grondbezittingen der abdij yan Eehternach op Walehereu. Op nienw uitgegeven: BVGO. 6, 8« reeks, 8. 291 — 806. (Vgl. auch Ref. 1889, N. 307, 808.) — 368) J* E. Heeres, Een manuseript yan een oud Friesch kroniekje, berustende op het Rijkearchief te Groningen: VrFries 17 (1890), 8. 437—48. (Aus d. letzten Jahren d. 15. Jh. Ohne Interesse.) — 369) W. Zuidema. Wat heeft men tegelooyen omtrent de aloude Frlesche yrijheid? TG. (1890), 8. 888 — 68; (1891), 8. 12 — 88. — 370) P' J* Blök, 8tudien oyer Friesche toestanden in de middeleeuwen : BVGO. 6, 3« reeks (1890), 8. 1—56. — 871) A. J. Andreae , Hertog Albrecht: Nayorscher 40 (1890), S. 257—72. (Mitteilungen, yeranlafst durch d. bekannte Arbeit Verwijs* *De oorlogen yan hertog Albrecht van Beijeren met de Friezen.') — 37S) J* L. Berns, Verslag aangaande een onderzoek naar arehiefstnkken, belangrijk yoor de gesch. yan Friesland, uit Digitized by VjOOQ 16 § 48. Kiederlande. (1890/1.) Heeres. 111,155 LokalgeschicJUe. » '»• » '•) Groningen.^^^'^^^) Lokalgeschichte,^^^) Groningen. Gratama lieferte eine höchst interessante and vollendete Studie über das Entstehen und die £ntwickelnng der Stadtverfassong Groningens bis zum Anfang des 15. Jh.*®*) Groningen war ursprtlnglich eine Mark oder es ist aus zwei Marken entstanden, worin überdies ein kaiserliches, später bischöfliches Besitztum gelegen war. Die Markinstitute haben Einflufs ausgeübt auf die städtischen, als das Dorf durch Handel und Verkehr zur Stadt emporstieg. Letztere drängten allmählich die Markeinrichtung, wie auch die landes- herrliche Gewalt in den Hintergrund. — Groningens Bedeutung als Hansestadt wurde von Schepers*®') geschildert: ihr einheimischer und fremdländischer Handel, ihre Handelsgesetzgebung, die Konkurrenz der hoUändischeü Städte mit ihren freieren Auffassungen werden von diesem jungen Autor ausführ- lich beschrieben.*®*'***) het tijdperk der Saksische bertogen. Op laet der regeering iDgesteld. 'b Gravenhage, Nijhoff. 72 S. F. 0,76. |[A. Telting: NedSpect. (1892), S. 52/3.]| — 878) J. G. Van Blom JGz., Overzioht van de Inrichting en de Bevoegdheid der Plaatselijke bestaren in Friesland »edert 1796: VrFries 17 (1890), S. 341—424. — 874) (JBG. 18) Hoogcweg, Kreuz- predigt 1224. -- 374*) Johan Wink 1er, Ytlike bledsiden oer Fryske tael- end skrifte- kennisse: Tijdsp. (1891), II, S. 166—89, 291—806. — 875) J* L- Berns, Het oud provinciaal arcbief in Frieeland: Y. 's Rijks oude A. 11 (1888—90), S. 219—39. (U. a. über d. Gericbtsarebive v. Aehtkarspelen, Ameland, Baarderadeel, Dantumadeel, Dokknm, Doniawerstal, Franekeradeel, Harlingen, Haskerland, Hemelamer Oldepbaert en Koordwolde, Hindeloopen, Idaarderadeel, KoUumerland en Nieuwkruisland, Leenwarderadeel, Lemsterland, Menaldnmadeel, Oostdongeradeel, Opsterland, Ranwerderhem, Schoterland, Sloten, Smalllnger- land, Sneek, Stavoren, Tietjerksteradeel, Utingeradeel, Westdongeradeel, Weststelling^erf, Wonseradeel, Workam, Wijmbritseradeel, Ylst, Aengwirden, Ooststellingwerf n. s. w.) — B76) W. B. S. Boeles, Het arcbief yan wijlen M'. W. W. Bnma: Twee^nzestigste verslag der Handelingen van bet Friesch Genootschap van Gescb-, ondbeid* en Taalkunde te Leenwarden, over het jaar 1889—90 (1891), S. (85) 1—12. (Über friesische Gesch.) — 877) A. J. Andreae, lets over de geslachten Rattaller, Lezaen, Loo: NedLeeaw 6 (1888), S. 81/4, 47/9, 61. (Friesische Geschlechter.) — 878) J- P* R-t Het gebouw der Oude Waag te Leenwarden: Eigen Haard (1891), S. 472/6. (Errichtet 1696.) — $70) id., Ben oud poortje te Leeuwarden : ib. S. 668/4. (Mit Bild d. Toortje van het Oldburgerweeshuis.') — 880) H. 0. Feith, H«t oud provinciaal arcbief in Groningen: V. 's Rijks oude A. 11, (1888 — 90), S. 246 — 88. (U a. e. ^Versieg omtrent het onderzoek der gemeentearchieven in de provinoie Groningen.*) — 881) ^> A. Feith, Inventaris van het Huisarchief van De Nienoord, gedeponeerd in het Oad-Arohief in Groningen, opgemaakt door . . . Groningen, Van der Kamp. 1890. 8, 242 S. (Nicht im Bnehbandel. [1487—1824.]) — 882) id., Het arcbief van wijlen Mr J. S. G. Koning te Amsterdam: V. 's Rijks oude A. 11 (1888—90), S. 289 ff. (K schöne Sammlung Ms. Groningana, v. d. Regierung gekauft, jetzt im Staats- archiv in Groningen.) — 888) M. G. De Boer, Ben groninger Jonker der zeventiende eeuw. Eene bijdrage tot de geseh. van Groningen gedurende het eerste stadhouderlooze tijdperk: Tijdsp. (1891), I, S. 296—814. (Osebrand Jan Rengers Leben wird v. 1620 oder 1621 [Greburtsjahr] bis 1666 beselirieben. Auch spttter spielte er e. Rolle in dieser Provinz.) — 384) J. Zi jlma, Thomas Seeratt, gesehetst in zijne verhonding tot het Provinciaal Dijkwezen : Provinciale Oroninger Courant (1891), No. 46^60.' (1716—21. Vgl. auch N. 464 d. Ref. 1889.) — 885) Willibrord Yan Heteren, De gelukzalige Richard van Aduard: VAlmNedKatb. (1891/2), S. 96—107. — 886) S. Gratama, Het ontetaan en de ont- wikkeling van het eigenlijke stadsbestuur te Groningen tot in bet begin der 16de eeuw: BVGO. 6, 8« reeks, S. 166—266. — 887) J- B. Schepers, Groningen als HanzesUd. Doktordissertation. Groningen, Wolters. 6, 107 S. F. 1,90. |[J. A. F e i th : NedSpect. (1891), S. 260.]| — 888) J. A. Feit h. De Heere weg bij Groningen : Provinciale Groninger Courant (1891), Ko. 269—61. — 889) E. Yan Loon , De vaderlijke regeering in 't oude Groningen: ib. (1889), No. 26/8. — 890) Arcbief van den Senaat der Rijks-Universlteit te Groningen (1614—1816): Y. 's Rijks oude A. 12 (1889—91), S. 186/7. — 891) H. O. Feith, Wiliekeuren van Westerwolde: VMVOYR. 2, S. 416—74. (17/9. Jb.) — 892) J. H. Google Digitized by VjOOQ in,156 § 4d- KioderUnde. (1890/1.) Heeres. Drente.^^^"^^^ Über die politischen Ereignisse in Drente im letzten Viertel des 18. Jh. verbreiten die Aufsätze Gratamas*®^) neues Licht; über die Yerfassnngsgeschichte dieser Provinz während der Republik die Unter- suchungen von Van Holthe tot Echten.*®*) — Fockeiöa Andreae glaubt*®^) Spuren friesischen Bechts in der Bechtspflege in Drente nach- weisen zu können, und diese deuten darauf hin, dafs in Drente friesische Rechtsgebräuche bestanden haben vor der Zeit, in welcher diese Gegend unter fränkische Herrschaft kam.*®*"*®*) LokcUgesehickte, Goevorde n.*®*"*^*) Hofman, VlTiiischoteii : AGUtrecht 19, S. 155—60. (Mit Quellen. [1579 u. s. w.] Hiermit soll erwiesen sein, dafs Winschoten ehemals z. Bistum Osnabrttek u. nicht an MQnster gehörig war.) — S9g) 8. J. Fockema An dreae, Huwelijksrecht? HMMNedL. (1888), S. 74'--81. (1580. Im Dörfchen 't Zand in d. Provinz Groningen.) — S94) J* Lori^, De geologische ▼erzamelingyanhetProvinciaalDrenthsehHuseumte Assen: NDrentVAIm. (1891/2), S. 79 — 95. — ^95) H. Hartogh Heijsvan Zouteyeen, Sylter sagen in verband met Drenthsche oudheden en overleveringen : ib. S. 26 — 84. |[Jan Te Winkel: Provineiale Drentsohe en Asser Conrant (1892), Ko. 2.]| — SM) W. Pleyte, Kano te Kolderveen: HMMNedL. (1888/9), S. 129—85. (E. Kahn, e. ausgehöhlter Baumstamm, mutmafslioh aua d. Anfimg unserer Zeitrechnung gefunden in d. jetzigen Provinz Drenthe, mit Abbildung.) — S97) M. OldenhuisGratama, Levensbericht van W Lucas Oldenhuis Gratama : ib. Bijlage (1888), S. 81 — 122. (1815—87. Mit Verzeichnis seiner Arbeiten über d. Gesch. d. Provinz Drenthe. Er machte sich verdient um d. Erhaltung d. ^Hunnebedden* u. ihre Beschreibung.) — S98) B. Pelinck, Het oudste Charter betreffende Drente. (Ao. 820): NDrentVAIm. (1891/2), S. 78/8. [[Jan Te ¥rinkel: Provineiale Drentsche en Asser Gourant (1892), No. 2.]| (Über- setzung V. Lacomblet, Urkk.bnch I, No. 40.) — S99) J- Hogeman, Inleiding tot de hier volgende vertallng van den on behenden schrijver over de zaken van Drenthe en Ckoningen uit de eerste helft der dertiende eeuw. Ernstig en getrouw geschiedverhaal van de daden der Utrechtsche bischoppen, vooral wat Groningen, Drenthe en Koeverden betraft. (Op- gemaaktreedsin'tjaar 1282) :KDrentVAlm. (189 1/2), S. 85—64. |[Jan TeVfTinkel: Provineiale Drentsche en Asser Gourant (1892), No. 2.]| (Übersetzung v. N. 65, Bef. 1888.) — 4M) S. Gratama, Gebeurtenissen in Drenthe in het laatste kwart der 18^« eeuw: ib. (1891/2), (1890), S.75--108(110);(1891),a96— 189. — 401)B. O.VanHolthe tot Echten, De Gomparanten in de Ridderschap van Dranthe, 1600—1795, met aanteekeningen omtreot de Havezaten en de vereischten tot de admissie: ib.. S. 198—284, 189—- 246. — 402) S. J. Fockema Andreae, Vingerwijzingen omtrent den oorsprong der Nederlandeohe rechten: HMMNedL. (1889—90), S. 145—59. — 40S) £- Pelinck, Bijdrage over den Etatoel van Drente: NDrentVAIm. (1891/2), S. 160—74. — 404) S. Gratama, Eenige ordelen en verordeningen van den Drost en Etten van het Landschap van Drenthe, als aanvulling van Het Ordelboek van den Etstoel van Drenthe, uitgegeven door M^ H. O. Feith. (= V«r- handelingen ter nasporing van de wetten en gesteldheid onzes vaderlands, waarbij gevoegd zijn eenige analecta tot dezelve betrekkelijk door een genootaohap te Groningen, Pro Ezeolendo JurePatrio. Zevende deel, Tweede stuk. Tweede Supplement.) Groningen, Scholtens. 1890. 4, 116 8. F. 1,60. — 405) J. A. Feith, Arbeidsloonen in de 16de aenw: NDrentVAIm. (1891/2), S. 152/9. — 406) P. H. 0 oster man, Begister der hnizen in Drenthe volgens de heerdsteden-register in den jare 1754. Andere caloulatie op hetgetal der ingezetenen consumtie doende (in den jare 1778) : ib. (1890/1), S. 86/9. — 407) J* Herman Riemersma, Drentsche Klokke-opsohriften : Provineiale Drentsche en Asser Courant (1891), No. 275—806. -— 408) S. Gratama, Het oud pi^vinciaal arohief in Drenthe: V. 's Rijki ouda A. 12 (1889—91), S. 188—811. (U. a. e. 'Verslag omtrent de gemeente-arehieven in Drenthe.') ~ 409) id., Eenige rechtsbronnen van Coevorden. VMVOVB. 2, S. 869—416. — 410^ id., Inventaris van het Sohnltengerecht's arehief te Coevorden: V. 's Rijka oude A. 12 (1889—91), S. 284/8. — 411) id., Inventaris van het oud arehief van Coevorden: ib. 5. 194— 288. — 41!S)W.L. Van den Bieshenvel Schif fer , Bij de tiielplaat: NDrentVAIm. (1891/2), S. 19—24. (Über e. bisher unbekannten Abt d. Klosters Dickninghe, J. Schepelar, t 1548.) — 41S) J- A. G. De Vos van Steenwijk, De kerk te Dwingeloo en de bezitters van Batinge: ib. (1890/1), 9. (19)28—85. — 414) W. L. Van den Biesheuvel Schiffer, De kerk te Havelthe. (Met eene plaat): ib. S. 111—27. — 415) Albert Steenbergen, Een Drentsch eigenerfde in 1752, leenman en vaaal van eene Hoogdnitsehe DigitizedbyV^OOgle ; I § 48. Niederlande. (1890/1.) Heeres. 111,167 Ot7«rf;«««i."'-"») Biisterbo»*«*») gab die Geschichte des 1474 vom ütrechter Bischof David von Bnrgand errichteten, aber des Wider- standes der Einwohner Overijssels wegen schon 1477 aufgehobenen Gerichts- hofes *De Schijve'. *"-*") — Hattink publizierte"*) die Akten von 1571/6 tiber die Beobachtungen, welche der Deventer Bischof Aegidins de Monte (1670/7) machte auf seinen Besuchsreisen durch seine Diözese.***'**') Lokalgesckichte^*^'^^^) Kampe n.**^ Der erste Band***) des Ent- wurfes eines Stadtrechtes erschien***- **•) und Nanningaüitterdijk ver- öffentlichte den siebenten Band**'') der städtischen Archivalien.***) — Telting publizierte das Stadtrecht von Rijssen/**) merkwürdig, weil darin Über- reste sehr alter Rechtsgebräuche vorkommen und weil sich darin der Über- gang vom alten Markzustand zu dem späteren Gemeindewesen so gut nach- abdiese: ib. S. 170/2. (D. Abtei v. Eseen beeafe Guter in OyeriJBeL) — 4M) W. L. Van den Bieebenvel Schiffer, De kerk te Zweeloo. Met eeoe plaat: ib. (1891/2), S. 140—61. — 417) J* W* Huld er , Oyerblijfselen der oudheid in Oyerijael: VMYereeniging tot beoefening van OTeriJMelech regt en gescb. 17 (1889), S. 1 — 15. (Ausgrabungen in d. Gemeinden Tubbergen u. DiepenTeen. Mit Abbildungen.) — 418) Van Wulff ten Palt he, Onder- handelingen omtrent het Regeeringsreglement van Overijssel in 1786: ib. 18, S. 57 — 68. —419) H. £. Hattink, Sloptiende. Stedigheid: BGOTeriJ8ellO(1890), S. 828/4. (QueUen- aoegabe [1808].) — 420) J. C. Bijsterboe, De Schijre: YMYereeniging tot beoefening ▼an Overijseelsch regt en getoh. 18, S. 1—22. (Quellen als Anlagen.) — 491) J* ^ Yan Doorninok, Bouwstoffen voor eene handelsgeseh. van Overijssel, IV: BGOyerijssel 10 (1890), S. 816—28. (1795. [Fortsetzung d. Ref. 1888, N. 165.]) — 432) B. P. Velthuijsen, Twee tot nog toe onbekende oonventen der klooeteryereeniging van Windesheim : YMYereeniging tot beoefening van Qyerijsselsch regt en geseh. 18, S. 89— b 6. (D. Konvent Saeravallis bei Dalfsen u. Lindertehove bei Den Harn. Mit Quellen als Anlagen.) — 428) J* Hogeman, Ondenoek naar de ligging van de kerk in Luchere: ib. 17 (1889), S. 17 ff. (1188—50.) — 424) B- R> Hattink, Aeta visitationis dioeeesis Dayentriensis ab Aegidio de Monte faeUe, bewerkt door .... ZwoUe, Tijl. 1888. XXYIII, 282 S. F. 3,00. (Heran»- gegeben ▼. d. 'Yereeniging tot beoefening yan Oyerijsselseh regt en gesch.') . — 425) l^t Mr. J. L yan Doominok. 27. Maart 1840—16. November 1889: BGOverijssel 10 (1890), S. 287 — 815. (Y. D. war Archivar in Oyerijssel u. heryorragender Kenner d. Gesch. dieser Provinz.) — 426) J- W. Mulder, Yersameling stukken afkomstig van het voormalige kasteel Bnekhorst : Yereeniging tot beoefenhig van Oyerijsselseh regt en g^sch. Yerslag van de handelingen der 67«^ vergadering 18, S. 21/4. (Jetst im Besitze dieses Yereins.) — 427) J. Hogeman, Is Seleham dezelfde plaats als Yselham? Oudheid der buurt Kaienberg: ib. 17 (1889), S. 26—80. (D. Frage wird bejahend beantwortet.) — 428) R* ^ Hattink , Het Committtf reyolniionair te Ambt Almelo in 1795: BGOverijssel 10 (1890), S. 325—80. (Quellenausgabe.) — 429) J. C. Bijsterbos, Ter Hnnnepe: YMYereeniging tot beoefening van Overijsselseh regt en geseh. 17 (1889), S. 81 — 108. (Ter Hunnepe b. Deventer war e. bekanntes Franenkloster d. Cistereienserordens. S. 66«*108 sind Quellen.) — 430) R- £. Hattink, Kmisen op kerkhoven: ib. S. 104/9. (1649—59.) — 4SI) Uit de notulen ▼an den kerkeraad te Deventer. 7. Febr. 1620: BGOverijssel 10 (1890), S. 288. (Über abergläubisehe GebrKuehe.) — 432) *'• W. Mnlder, Markeregt van Epse en Dommer. (=5 Overijsselsehe stad-, dijk- en markeregten, UI, 18.) Zwolle, Tijl. 1890. 80 8. F. 0,80. — 433) J. NanningaUitterdiJk, Het ondste bnrgerboek van Kampen : YMYereeniging tot beoefening van Overijsselseh regt en geseh. 18, 8. 28 — 88. (1302. Besonders ttber d. Geschlecht Yan Bnekhorst in d. Nfthe v. Kampes. Mit Quellen als Anlagen.) — 434) Ontwerp van een stadregt van Campen door D'. Herman Croeser. Eerste gedeelte. Zwolle, Tijl. 1—275 8. F. 8,40. (Herausgeg. durch d. 'Yereehiging tot beoefening van Overijsselseh regt en geseh.') — 435) B. P. Yelthuijsen, Aanteekeningen op Lindeboms Hist. Episeopatus Daventriensis. Cureiten of pastoors van Kampen voor de hervorming : AGUtrecht 18 (1890), 8. 58—86; 19, S. 182-48. (1540-^58. [Fortsetzung d. Ref. 1889, N. 487.]) — 436) Nanninga Uitterdijk, Rondreiiende sehoolmeesters, 1789 : BGOverijssel 10 (1890), 8. 880. — 437) i<l*9 Register van charters en bescheiden in het oude archief van Kampen. Zevende deeL Yan 1621/5. Be werkt door Kampen, Yan Hülst. 1890. XYI, 508 8. — 438) J* H. Hofman, Het kerspel Ölst: AGUtreeht 18 (1890), S. 886—481; 19 (1891). 8. 71—181. — 439) A. Telting, Overijsselsehe stad-, dijk- en markeregten. Google ^igitized by VjOOQ Xn,158 § 4d- Niederlande. (1890/1.) Heerei. weisen läfst. — Aach wurde von ihm^^^) das Stadtrecht Steenwijks herausge- geben.**^-***) — Elberts**«) schrieb historische Skizzen überZwolle.***"***) [/^*r«cA<.**'-**®) Der zweite Band***) der Register und Bechnnngen des Bistnms Utrecht von 1925 — 36 wird gröfstenteils von einer trefflichen Einleitung Maliers ausgefällt. — Hofman gab die Geschichte des Wal-^ raven van Meurs,*^^) Gegenbischof gegen Rudolph van Diepholt (Utrechter Schisma) heraus.**^'***) — Muller begann die Ausgabe eines Urkk.buches des Stiftes Utrecht, wovon das Programm erschienen ist.*^^) Es mufs nach ihm fortgesetzt werden bis 1528, in welchem Jahre die Temporalität an Karl Y. abgegeben wurde; es mufs ein Urkk.buch nicht des Stiftes, nicht der jetzigen Provinz Utrecht, sondern der Bischöfe sein. Jetzt giebt er ein Regesten- verzeichnis und trachtet nachzuweisen, dafs die Geistlichkeit. vor 1310 den Osterstil, nach 1310 den Weihnachtsstil gebrauchte, wie nach 1310 auch die Stadt Utrecht, indem nach 1300 die holländischen Grafen den Osterstil ge- brauchten. Weiter bringt er ein Calendarium Trajectense, eine neue Be- rechnung der Heiligentage, weil Weidenbach hier nicht vollständig ist. Lokalffeschichte.*'^'''^^^) Utrecht. Muller***) publizierte den Katalog Eerste deel. Kegende etuk. Sudregt yan Rijesen. ZwoUe, Tijl. 1889. VI, 16 S. F. 0,25. — 440) A. Telting, SUdregten van Steenwijk. (= Oyerijsselsche sUd-, dijk- en marke- rechten. Eerate deel. Tiende stak.) Zwolle, Tijl. XVI, 861 S. (Herauegeg. ▼. d. 'Y, tot beoefening van OTerijsselsoh regt en gesch.') — 441) luven tarie yan het arehief der Gemeente Steenwijk. Opgemaakt in 1889. Steenwijk, Spanjaard. 1889. 14 S. — 443) R« £• flattink, Tabbergensia : BOOyerijssel 10 (1890), S. 838~>65. (Aue d. Kirehengeaeh. Tubbergens.) — 443) W. A. .Elberts, Hiat. wandelingen in en om Zwolle. Premie-ult- gaye yoor de geabonneerden der Provinciale Oyerijsseleche en Zwolsebe Coarant. ZwoUe, Tijl. 1890. 296 S. F. 0,60 oder F. 2,60. (Früher publiziert in d. ^Oyerijaseleehe en Zwoleche Coarant.') — 444) B. F. Velthuijeen, Rechters of schonten yan ZwoUe: BGOyerijasel 10 (1890), S. 866—62. (iSOl-— 1601.) — 445) id., De sacristie yan de Groote of St. Miohaelskerk te ZwoUe : ib. S. 866. (1684, 1614.) — - 44C) A. J. J. Hooglan d, HetBroeren- klooster yan Sint Thomas yan Aquino te ZwoUe: AGUtrecht 18 (1890), S. 861 — 86. (Errichtet 1466.) — 447) S. Malier Fz., GoUatiereeht en amtsbejag. Naschrift: BYGO. 6, 8« reeks (1890), S. 76—80. ([1626.] ErgKnznng d. N. 604 d. Ref. 1889.) - 448) id-* Ben« Stiehtsche dingtaal yan doodslag: VMVOVR. 2, S. 608—14. (Aus d. 2. Viertel d. 16. Jh.) — 449) id., De registers en rekeningen yan het Bisdom Utrecht. 1826 — 86. Uitgegeyen door .... Deel II. (= WHGUtrecht NS., N. 64.) 's Grayenhage, Nijhoflf. CLXXIV, 671—1020 S. F. 8. KJ.KHeeres: NedSpeet. (1892), S. 118/9.]| (Fortsetzung d.N. 499 d. Ref. 1889.) — 450) J. H. Hofman, Walrayen yan Menrs, tegenbissohop te Utrecht: ^AGUtr6cht 18(1890), S. 87—116. — 451) id., Een tweeUl wij-bisschoppen yan Utrecht: ib. 19, 8. 149—64. (1496, 1602.) — 459) S. Muller Fz., Het oud proyindaal arehief in Utrecht: Y. 's Rijks oude A. 11 (1888—90), S. 171—218. (Neben yielen anderen interessanten Notizen auch hier d. 'Uitkomst yan de bemoeiingen met gemeente-, waterschaps- en andere arehieyen'.) — 458) id., Het oud proyinciaal arehief in Utrecht: ib. 12 (1889—91), S. 182—69. (U. a. d. 'Uitkomst yan de bemoeiingen met gemeente-, waterschaps- en andere arehieyen.) — 454) R* Frnin Th. A. zn, Yerslag omtrent oude gemeente- en waterschapsarehieyen in de proyincie Utreeht oyer 1888, uitgebracht aan Gedeputeerde Staten dier proyincie: ib. 11 (1888—90), S. 878—86. (Schon ahi Sonderausgabe pubUsiert [N. 499» meines Ref. aber 1889].) — 455) id., Yerslag omtrent oude gemeente- en waterschapsarehieyen in de proyincie Utrecht oyer 1889. (Uitgebracht en gedrukt op last yan Gedeputeerde Staten.) Utreeht, Kemink. 1890. 12 S. (Montfoort, Leusden, Stontenburg. Auch publiziert in Y. 's Rijks oude A. 12 [1889-91], S. 688—40.) — 456) S. Muller Fz., Bijdragen yoor een oorkondenboek yan het Sticht Utrecht. Programma. 's Grayenhage, Landsdrukkerij. 1890. 69 S. F. 0,76. [[A. G. Bondam: NedSpeet. (1890), S. 866/7; J. A. Feith: NedSpeet. (1891), S. 116/8.]| — 457) id., Het dorpsbestnur yan Amerongen in 1899: YMYOYR. 2 (1890), S. 867/8. (E. Aktenstück y. 26. Jan. 1899.) — 458) W. F. N. Yan Rootselaar, Amersfoort. Godsdienst en onderwijs, 1680 — 1680: AGUtrecht 19, S. 270—90. ([1696/6.] Fortsetzung y. Ref. 1889, N. 602.) — 459) J. F. Yan Someren, Regel yolgens welken de Katholyke Jeugd te Amersfoort bestierd word. [1670?]: Na- Digitized by VjOOQIC § 48. Niederlande. (1890/1.) Heeres. 111,159 des Gemeindearcliivs von 1577— 1795. — Sehr interessant ist dessen Aufsatz***) über die örtliche, häusliche und wirtschaftliche Beschaffenheit der fünf Kapitel in dieser Stadt, welche durch ihre Immunitätsprivilegien sozusagen besondere Städte in der Stadt büdeten.*^»*-*««) GeZder/and.*«*-*") LokcUgeachiehte. Nicht viel älter als 1354 ist das Stadtrecht Arnheims, jetzt herausgegeben*'®) von Wessels Beer.*'*'*®*) — Das Cartularium der Abtei Marienweerd wurde von De Fremery*®*) nach einer Hs. in der Biblioth^que royale in Brüssel aus dem 14. und 15. Jh. veröffentücht. Es enthält 555 Urkk. von 1129—1457. — Nymwegen.*»*-*»*) Torscher 41, S. 388/4, 687—43. — 460) J- H. Hofman, Amersfoort: AGUtrecht 18 (1890), S. 116. (Statistik d. *Statio Soc. Jesa Amisfarti' 1749—60.) — 4(|1) W. F. Hoe- venaars, De proostdij Tan Haarsbergen : ib. 18 (1890), S. 117—65; 19 (1891), S. 161—208. (QneUenausgabe [1227 — 1618].) — 4k%Z) Rhenus, Rhenen en zijne omstreken: Eigen Haard (1890), S. 340/6. — 468) S. Müller Fz., Openbare yerzamelingen der gemeente Utrecht. Catalogns van het archief. Tweedo afdeeling. 1677—1795. ütreeht, Beijers. 1890. lY, 886 S. F. 6. — 464) id'f R«n bezoek aan de immnniteiten der Utrechteche Kapittelen: Gids (1890), II, S. 289—78. — 465) 1>. C. Hey er Jr., Den Utreehtsehe Maliebaan: Eigen Haard (1890), S. 148—61. — 466) J* H. Hofman, Panshnizen te ütreeht: AGUtrecht 19, S. 264—69. (Dies Hans wnrde errichtet v. Papst Adrian VI., geboren in Utrecht.) — 467) W. Pleyte, Dirk tan Wassenaar: HMMNedL. (1888), S. 96—101. |[0. A. Spitzen: KatfaoIiek.]| (Propst d. St. Janskirche in Utrecht u. päpstlicher Protonotarius t 5. Mftrz 1466. Mit Fascimile seiner Grabschrift in der St. Janskirche.) — 468) Utrecht. Overlaidingen : Navorscher 40 (1890), passim; 41 (1891), passim. (Fortsetzung d. K. 510 Ref. 1889 [1681/6].) — 469) J* C. W. Qnaek, Het gevecht te Kiftrik. 80. JnU 1388: GeldernYAlm. (1891/2), S. 128—88. (Zwischen Wilhelm y. Geldern u. d. Truppen Johannas yan Brabant, wobei d. Erstgenannte siegte.) — 470) Jao. Anspach, De Schaffelaar: ib. (1890/1), S. 120/8. (Über d: Geschlecht Yan Schaffelaar, aus welchem d. bekannte Jan y. S. [f 1482] entsprossen ist.) — 471) P- Th. A. Dohmen, De slag aan de Kempekoel, bij Sittard, op den 24«^ Haart 1548: PSHLimbarg 26 (1889), S. 441—52. (D. Truppen Wilhelms y. Jülich siegten Über jene Karls V.) — 472) A. Schimmel- pennin ck Van der Oije yan Kijenbeek, Eenige bladzijden nit het Register op de Leonen yan het Furstendom Gelre en yan de Graafschap Zutphen : Geldern VAlm. (1890/1), S. 7—16; (1891/2), S. 8—14. (Fortsetzung d. N. 619, Ref. 1889.) — 478) H. M. Werner, Ifr Gerard yan Hasselt, zijn geslacht en zijn buitenyerblljf Daalhnizen: ib. (1889—90), S. 41—76. (G. y. H. [1751—1825] war e. sehr bekannter Geldrischer Historiker.) — 474) J* F.^Bijleyold, Het oud proyinciaal archief in Gelderland: V. 's R^ks oude A. 11 (1888—90), S. 66—128. (U. a. d. 'Oyerzicht der oude rechterlijke arehieyen in Gelder- land'.) — 475) A. Schimmelpenninck Van der Oije yan Kijenbeek, Genealogische Aanteekeningen op oude Geslaohten: Geldern VAlm. (1889 — 90), S. 8/8. (Fortsetzung y. GelderVAlm. [1889], S. 3—13.) — 476) J- H. Hofman, Sprokkels yan het Terrein der Geldersehe Genealogie. (De Woldenborchs, de Oldeneels, de yan Voorsten enz.) : DietWarande (1890), S. 84—91, 181/9, 267—72. —477) H. Hartogh Heijs yan Zouteyeen, De Vledderscho beker: KDrentVAlm. (1890/1), S. 40—74. (Über d. Geldrisohe Geschlecht Gent.) — 478) J. Wessels Beer, Stadrecbt yan Arnhem: VMVOVR. 2, S. 475—608. —479) J. J. S. Sloot, Arnhem. Grafzerken in de Groote- en in de St. Walburgiskerk : Nayorscher 40 (1890), S. 129 — 87. — 4S0) D. Van Asbeok, Eenige Amhemsche medailles yan het Gemeentemuseum te Arnhem: GeldemVAlm. (1889—90), S. 79—98. (1696—1799.) — 481) J. A. Houff Az., Ayezaath. Met goslachtslijst : ib. S. 119 — 62. (Topogr. u. Gesch. d. Dörfer Kork- u. Kapel-Ayezaath. Siehe auch GeldemVAlm. [1892], S. 73/7.) — 482) J* Anspach, Doetinchem: Nayorscher 40 (1890), S. 396 — 404. (Liste d. Pfarrer [1600—1889].) — 48S) Jftmes De Fremerj, Cartularium der abdij Marienweerd, uitgegeyen door . .. 's Grayenhage, Kijhoff. 1890. XVI, 420' S. Fr. 7,50. |[A. Telting: NedSpect. (1891)^ 8. 140/1; P. L. Müller: HZ. 67, S. 545/6.]{ (Mit Karte aus d. 16. Jh. Siehe auch K. 131, Ref. 1888.) — 484) Abeleyen en Van Voorthuijsen, CaUlogus yan het Museum yan Oudheden te Nijmegen. 2« gedeelte. Gedenkteekenen yan Middeleeuw sehen oorsprong en yan lateren t^d. 3« herziene en yermeerderde druk. Nijmegen, Macdonald. 1890. VHI, 644 S. (Siehe N. 529a Ref. 1889.) — 485) W. Van de Poll, Haarten Schenk — herinneringen te Kijmegen: Geldern VAlnu (1891/2), S. 101 — 27. (Aus zwei zeit- oQle uiyiLi^tJU ijy ^8' 111,160 § 48. Niederkode. il890/l.) Heeres. Anch fftr diese Stadt wurde die AiugAbe der Stadtrechte^**) angefangen.^^^-^^^) — JooBting lieferte das Inyentar der Arebive der nymwegeiischeii BrQder- «chaften/^^ welche, wie ancb in anderen Ortem nnserea Yateriandes, ini 13. und 14. Jh. entstanden mit einem religiösen Charakter (Armenpflege n. s. w.)- Anch gab es solche, die mit den Zünften (Gilden) Yerfoindnng hatten nnd allmählich im 15. nnd 16. Jh. politische Macht errangen, aber dann in dieser Hinsicht bald ihren Einflols verloren. ^*^**^) — Die Reformation anf der Velnwe**^ wnrde von Ris Lambers***) skizziert nnd mit einer groisen Zahl Aktenstflcke erläntert.*******) — Jo rissen*®*) besprach das Schicksal der 'Frenle von Dorth', welche 1799 orangistischer Wühlereien in der Graf- schaft Zfltphen wegen erechossen wurde.**') Limburg.^^^'^^^) Habets besorgte die Ausgabe der Weistflmer,'*^*) welche in dieser Provinz unter den Namen ^Bankrechten', ^Laatrechten' und ^Boschrechten' bestanden haben. **•'**•) genöfsiichen Bachern wurden einige Besonderheiten ftber Herten Sehenks Tod vor Ntjraegen 1689 mitgeteilt.) — 4M) Stadreehten van Nijmegen. Eerste stnk: Werken VOVR. Eerete reeks, Ko. 11. '• Grevenhege, Nijhoff. 1S90. Till, 185 S. F. 2,25.) — 487) J. G- Ch. Joosting, lets over de KanseUrij te Nijmegen (1420—80): Geldern VAlm. (1891/2), S. 87—100. (Extrekt ane d. Reehnungen der Stadt Nijmegen.) — '488) W. Van de Poll, Inyentarii yan het Ond-Rechterlijk Arehief der Gemeente Nijmegen. Gedrmkt op last van het Oemeente-bestnw. Nijmegen, Thieme. 1890. VIII, 118 S. — 48f) J- O. Ch. Joosting, Inventaris van het Oad- Arehief der Nijmeegsehe Broedersehappen, op- gemaakt door . . . Nijmegen, Macdonald. XXVIU, 615 S. (Nieht im Bnehhandel.) — 490) J- C. F. Van der Meer ran Kufflor, De voormalige Illnatre-School en Aeademie- te Nijmegen: Tijdsp. (Jnni 1890), S. 154 — 77. — 4M) Gomarius Mes, Nijmeegsehe kanstenaren: GeldernVAim. (1891/2), S. 139—140. (Siehe Ref. 1888, N. 208.) — 4M) W. Van de PoU, De Belvedere te Nijmegen: ib. (1889/90), S. 175—85. — 4M) P«ter A. N. S. Van Meurs, Het Onxer-Lieyer-Vroawen-eonvent-te-Nazareth, bij Oene. Met twee plaatjes: ib. (1890/1), S. 55—91. — 4M) J- Craandijk, Bij de albeeMingen uit den omtrek van Rnnrloo: Eigen Haard (1890), S. 467--70. (Mit Abbildungen.) — 4M) W. Van de Poll, Het feest der Rozenmaagden (Rosiires) te TieL £ene Napoleontisehe herinnering: GeldernVAim. (1891/2), S. 154/7. (6. Dez. 1812.) — 4M) id., Tiel in, 1818 en 1814. Geschiedknndige schets: ib. (1890/1), S. 189—76. — 497) Hoorigens Vrijen en Adel in Velnwe: NedLeenw. 9, S. 83/8, 49—52, 58—60. — 4M) C. H. Rit Lambers, De Kerkhervorming op de Velnwe. 1528 — 78. Bijdrage tot de gescK. ran he, Protestontasme in Noord-Nederland. Doktordissertation. Bameveld, Boonstra. 1890. 209. 405 S. F. 8,20 oder F. 4. |[J. £. Heeres: NedSpeet. (1890), S. 898/9.}| — 4M) J. Craandijk, Bij de afbeeldingen uit den omtrek van Voorst: Eigen Haard (1890), 8. 555/7, (Mit Abbildangen). — 500) A. Schimmelpenninek Van der Oije yan Nijeiibeek De Lathmer (Voorst): GeldernVAim. (1890/1), S. 3/6. (1278—1790.) — 501) H. M' Werner, Het kasteel Verden. (Met 8 plaatjes en eene stamtafel): ib. (1891/2), S. 15—68' — 50:3) Gomarius Mes, De heigraaf van Wyehen: VAlmNedKath. (1891), S. 119—28. — 50ft) Th. Ign. Welvaarts, Het Kapittel yan Zalt-Bommel naar de arohieTen yan Posters Abdij. 1881 — 1594: AGUtrecht 19, S. 204—58. — 504) Th. Jorissen, Freule yan Dorth. (s Eüst. en literarische Stadien, S. 88—54.) (Verfafst 1879; yeranlafst durch J. W. Staats Eyers' 'De Geldersehe Achterhoek 1799' [Winterswijk, 1879.] Mit Queüen.) — 505) ^- Gimberg, Eene Zutphensche keur yan 1877 op het huwelijk tuesehen bürgere en yreemdelingen : VMVOVB. 2, S. 518—20. — 5M) C. Ubaghs, Communieation au Congrte international des oathoUqaes k Paris en 1888: PSHLimbw 26 (1889), 3. aS7 — 54. (Über prilhist. Fragepunkte, namentlich in Bezug auf in Limburg aufgefundene Gegenstande.) — 507) id., Een bewerkt yuursteenpantser der steenperlode, geyonden bij Maastricht. (Met afbeelding): DietWarande (1891), S. 282—90. — 508) V. De Stuers, Bekaopt dagyerhaal der lotgeyallen yan Arnold Borret, pastoor te Herten bij Roermond, later apostolisch yicaris te Ravestein en Megen. 1792 — 1880: PSHLimb. 26(1889), S. 29 — 67. — 500) Jos. Habets, Limburgsohe wijsdommen. Dorpseostumen en gewoonten, beyattende yoomamelijk bank-, laat-, en boechrechten. Uitgegeven door Werken der VOVR. Eerste reeks, No. 12. *s Gravenhage, Nijhoff. XVI, 416 S. F. 7,25. — 510) M. J. Janssen, Uet Geldersch bijenboek längs de Maas, Peel en Niers, yan Petrus Hendrix, Kapelaaa te Loftam : .igitized by VjOOQIC § 48. Niederlande. (1890/1.) HeereB. 111,161 Lokalgesehichte.^^'^'^*^ Boermond. Welters**®) skizzierte das Leben des ersten Bischofs, Wilhelm Lindanus.***'***) NordbrabanO^^'^^^) Lokalgese/dckte.^^^) Welvaarts**«) glaubt PSHLimb. 26 (1889), S. 878—440. ([1786.] D. Bienensueht war in diesen Gegenden in jener Zeit v. grofeer Bedeutung.) — 511) W. Bftumker, Gesprek Tan eenen leeraar met zijnen echolier, uit de vijftiende eeuw: DietWarande (1890), S. 100/2. (Ein Ms. aus d. 15. Jh. ans Limburg, v. Interesse fUr d. Kulturgesch.) — 512) id., Karia-Liederen : ib. S. 281/5. — 518) J* Habets, Het oud provlnciaal archief in Limburg: V. 's Rijks oude A. 11 (1888—90), S. 814—46. (Hierin n. a. 'Charters van instelllgen der stad Maastricht zieh berindende in de Nationale bibliotheek te Parijs'.) — 514) id., Het oud provlnciaal archief in Limburg: ib. 12 (1889 — 91), S. 812- 509. (Hierin u. a. d. Über- sicht, wovon e. Sonderausgabe genannt wird als N. 515 dieses Beferato; n. e. *Overzicht der oude archieven van Limburg, zieh bevindende op de raadhuisen, schooUokalen, pastorien en in partieuliere woningen,' in alphabetischer Ordnung.) — 515) Rijksarchief in Limburg. Overzicht der pastoreele doop-, trouw- en sterfregisters, die op de raadhulzen en pastoriCn dezer provincie aan wezig zijn, en waarvan de uitlevering ingevolge de wet van 20. Sept. 1792 heeft moeten plaats hebben en derzelver copi<!n. (Uittreksel uit het jaarverslag van den Rijksarchivaris over het jaar 1889). Maastrichtsche Stoomdrukkerij. 1890. 118 S. (Amby-Wynantsrade. [Alphabetisch.]) — 516) Jos. Habets, Liste des engag^res dea domaines du Limbourg et des trois pays d'Outre-Meuse: PSHLimb. 26 (1889), S. 866 — 72. (16. — 18. Jh. Philipp U. verpfl&ndete Domänen, um Geld zu bekommen z. Kriege mit d. aufständischen Niederlanden.) — 517) AmM^e De Byckel, Notioe sur la libre seigneurie de Breust: ib. 27 (1890), S. 8—22. — 518) J. B. Sivr^, De vrijheerlijkheid en de vnjheeren van Daelenbroek: ib. 26 (1889), S. 76—166. (Mit Abbildung. Quellen v. 1246 bis 1715.) — 519) A. J. Flament, Wedervinding van het graftnonument van de HH. Monulphus en Gondulphus in de St. Servaaskerk te Maastricht: ib. 27 (1890), S. 187—224. — 520) J- Habets, Chroniek der kerk van St. Servaas te Maastricht 1565—87: ib. 26^(1889), S. 68—75. — 521) id., Een stuk over het sendgerecht te Maastricht: ib. 25 (1888), S. 4211/5. (Über Ketzerei, Aberglauben u. s. w. Muthmafslich Anfang d. 17. Jh.) — 522) A. Meyers, Joyeuse Entr^e du Prince Corneille de Berghes, ^vdque de Liege, dans * U ville de Maastricht, en l'an 1588: ib. 26 (1889), S. 478/7. — 52S) J. N. Defroidmont, Origine et d^veloppement de Tindustrie des tresses en pallle dans la vall^e de la Geer, pr^s Maastricht: ib. 25 (1888), S. 429—82. (VieUeicht schon im 14. Jh.) — 524) Fontaine sur le Vrythof k Maastricht: ib. S. 426. (1496—1605.) — 525) J. Habets, Beknopte Gesch. der Proostdij van Meerssen: ib. S. 8 — 160. (£. vornehmlich kirchenhist. Arbeit. Mit e. Menge Quellen v. 968—1797.) — 526) M. Willemsen, Oorkonden en bescheiden aangaande de kerk en het Kapittel van St. Odilitaberg. Tweede gedeelte: ib. 26 (1889), S. 167—886. (1451->1720. Mit Abbildung.) — 527) J. Habets, Ordre des Services dans l'^glise paroissiale d'Oirsbeek en 1740: ib. S. 477—80. — 528) id., Een Yalkenburgsoh dorp in 1789: ib. S. 8 — 28. (Oirsbeek, damals d. österreichischen Nieder- landen angehörig.) — 529) Note sur le chftteau de Rimbourg: ib. 25 (1888), S. 419—21. — 5S0) H. Welters, Wilhelmus Lindanus. Berste bisschop van Boermond: ib. 27 (1890), S. 225—306. ([1568.] 1569—88.) — 5S1) Une carte g^ographique de l'ancien ^vech^ de Ruremonde: ib. 25 (1888), S. 421/4. (1716.) — 5S2) J- Habets, Eenige bizonderheden omtrent Paulus Chimarrheus, pastoor te Sittard: ib. S. 855—64. ([1553—68.] P. C. wird vielfach als d. Stifter d. reformierten Gemeinde v. Sittard betrachtet, Habets aber meint, er sei e. Humanist k la Erasmus, hätte wohl ketzerische Meinungen gehegt, sei aber katholisch geblieben u. gestorben.) — 5SS) «^* A. De Rijk, Het ürsnlinen-klooster en pensionaat Jerusalem te Venray: VAlmNedKath. (1891/2), S. 68—116, 282—82. — 5S4) J. Habets, Chroniek der stad Weert van 1784 tot 1802, geschreven door den ooggetuige Lambertus Goofers: PSHLimb. 25 (1888), S. 865—410. (Weert, jetat im NiederL Lim- burg, gehörte damals zu d. österreichischen Niederlanden. Bezeichnend für d. Hafs, welchen man gegen Joseph IL hegte, u. A. d. Aufhebung gewisser Klöster wegen, ist e. Vaterunser gegen ihn [sub. anno 1786].) — 5S5) Gevangenneming van Pierre Jean Joseph Bemard Stuars, Raad en Momboir in het Souvereine Hof van Gelderland, door de Weertenaren in 1789: ib. S. 410/8. (Dieses Ereignis steht im Zusammenhang mit d. Aufstände gegen Joseph n.) — 586) Er. Waltman van Spielbeeck, Oorlogsrampen in de Kempen rond 1580: KempischMuseum (1891), S. 69 — 78. (Auch in d. jetaigen Provinz Nord- Brabant. Notizen d. Sekretärs d. Abtei v. Tongerloo 1584.) -~ 537) P« Vues, Sauvegarde van den Graaf van Leycester. 14. Augustus 1586 — 28. November 1586: ib. S. 55/S. (Fttr Jahresberichte der Gesehicktswissensehaft. 188L UL 11 nma]f> in,162 § 48. ÜHoderlande. (1890/1.) Heeres. in einem Charter von 1340 einen neuen Beweisgrund fttr die Meinang ge- funden zu haben, Bladel sei das Pladella im Schenkungsbrief Karls de» Einfältigen an den Grafen Dietrich von Holland, 922/3.**'"**') Kolanialgeschichte.^^^) Aaien.^^^ Die Arbeit Van Rhede van der Kloots**^ über die Gouverneur-Generäle und Kommissar-Generäle voa Niederländisch Ost-Indien (1610—1888) hat mehr Wert für die Genealogie als für die Geschichtswissenschaft.**^) — Indem Van Deventer die von De Jonge Brabant.) — 588) Th. J. W el ▼ a a r t b , Terngblik op Postels aalmoezen voor NoordbrabaDtora - VAlmNedKath. (1891/2), S. 192—202. — 589) A. C. Bondam, Het ond proTinciaal archief in Koordbrabant : V. 's Bijks omde A. 11 (1888<-90), S. 81—65. (U. a. ttber d. Gemeinde- u. Geriehte-ArcbiTe v. Klondert, Zeyenbergen, Znndert, Rijebergen, EindhovoD, Rozendaal en Nispen, Stiphont en Croy, Dommelen, Eersel, Dnisel en Steensel, Waalr» es Valkenswaard, Tongelre, Oerle en Meerveldhoven, Heeie, Leende en Zei Gehachten.) — 54(^) id., Het ond provinciaal archief in Koordbrabant: ib. 12 (1889—91), S. 42—73. (U. a. aber d. Gerichtsarchive y. St. Oedenrode, Someren, Rozendaal en Niapen.) — 541) id., Ordening en inyentarisatie yan onde gemeente-archieyen in Koordbrabant, nit- gebracht aan Gedepnteerde Steten yan Koordbrabant: ib. 10 (1887/9), S. 195—205. (Ins- besondere ttber Oerle en Meeryeldhoyen. Es besteht aueh e. Sonderausgabe [K. 269 meines Bef. ttber 1888].) — M%) id., Ordening en inyentarisatie yan onde gemeente-archieveo in Koordbrabant, nitgebracht aan Gedepnteerde Steten dier proyineie: ib. 11 (1888/9)^ S. 347—61. (Schon früher als Sonderausgabe publiziert. [K. 561» d. Ref. aber 1889.]) — 548) id., Yerslag omtrent de onde gemeente- en burgerlijke stends-archieyen in Koord- Brabant. *s Hertogenbosch, Lntkie & Cranenburg. 1890. 17 S. (U. a. Über Vncht, Erp. n. s. w. Vgl. K. 562» d. Ref. 1889. Ea ist auch publiziert in V. 's Rijks oude A. 12 (lg89— 91), S. 510—20.) — 544) id., Verslag omtrent de Oude Gemeente- en Burgerlijke Stends-Archieyen in Koord-Brabant. 's Bosch, Lntkie & Cranenburg. 80 S. (U. a. Aalburg, Oisterwijk, Helyoirt, Haaren, Den Dungen, Berlicnm, Dinther, Dommelen, Eersol, Velp, Reek.) — 545) J* G. A. Hezenmans, De stef der abton yan Bern. (Met afbeelding) f DietWarande (1890), S. 261/6. — 546) Th. Ign. WeWaarts, De huizing der Frankische Torsten te Ketersel onder Bladel aan de Korbertijnen yan Postel yerkoeht. 928—1346: ib. S. 524 — 34, 626/7. |[KempiBchMuseum (1890), S. 325/7 .]| (Mit Karte, Faksimile u. s. w.) — 547) J. Michielsen, Chaam: KempischMuseum (1891), S. 37/9. (1607.) — 548) L- Houben, Getuyeh yoor die Regeerderen yan den Quartiere yan Kempelaat. Ao. 1641: ib. S. 1 — 18. (Eindhoyen.) — 549) F- H. Smits, Beknopte Gesch. yan Eindhoyen. 8« Deeltje. Yaa 1728—90. Eindhoyen, Van Piere. 1890. 186 S. F. 0,90. (Vgl. Ref. 1888, K. 80, 81.) — 550) Loais Houben, Zoenbrieyen: KempischMuseum (1890), S. 112/7. (Stthnbriafe fUr Mord aus d. 16. Jh. aus Eindhoyen.) — 551) Fr. G. Van den Elzen, Kog eens over de ondheid der bedeyaart yan 0. h. V. yan Handel: DietWarande (1890, S. 823/7; (1891), 402—11. (Vg). K. 566, Ref. 1889.) — 552) A. Sassen, De protocoUen der Hehnondsohe Botarissen (1595 — 1798). (= Werken yan het Proyinciaal Gonootechap yan Künsten en Wetenscbappen in Koord-Brabant. Kieuwe reeks. K. 4.) 's Hertogenbosch, Muller. 1890. XV, 141, XXn S. — 558) Ch. C. V. Verreijt, Plundering te 's Hertogenbosch in 1787: Kayorscher 41, S. 225/7. — 554) id^ Zegelafbeeldingen : ib. 40 (1890), S. 519—24, 577 — 84. (Über d. Siegel d. Schöffen y. Herzogenbusch yor 1629.) — 555) J- Van der Baan, Aanteekeningen uit Trouwboeken yan Liefkenshoek, loopend yan 12. April 1686 tot 24. Augustus 1788: KedLeeuw 9, S. 25/6. — 556) J. P. Backx, Megen. Vemieuwd marktrecht ao. 1857. Schepengericht, enz. ao. 1496: Kayorscher 40 (1890), S. 501/2, 619—21. — 557) Fr. Waltman yan Spilbeek, O. L. V. yan den Heiligen Eik te Oirsehot (Koord-Brabant) : KempischMuseum (1891), S. 145/7. (1518.) 558) H. C. Millies, Aanteekeningen betreffende Oost- en West-Indische kerkzaken 1640 — 52. Volgens het onuitgegeyen Hs. yan : Kayorscher 41 , S. 1 — 15. (1652 ist e. Fehler. Es mufs sein 1657.) — 559) P* R- Bos, De landen en yolken der geheele aarde. Handboek yoor land- en yolkenkunde. IV. Het werelddeel Azie. Groningen, Wolters. 527 S. F. 0,30 pro Lieferung. (Hist. erl&utert. Fortsetzung y. K. 279 d. Ref. 