title: Jahrbuch des Vereins für Niederdeutsche Sprachforschung
creator: Verein für Niederdeutsche Sprachforschung
text: Ich sehe, ich würde mich gern dem herzlichen Begeisterung anschließen, 1250 1250 Er betritt mich so lange mit Vorsicht. Ich 1196. 97 Zum Inhalt der NMb ISOl noch 4 Ymm in D. Mit: Er. Digitale Bibliothek. Ich spreche vor und mächtig, ich schlug süchen meiner Königin Bruder mit Starkaders Hilfe, ich bin jetzt nicht blöd; Wir schlugen auch alle, die sich dem Herzen zuwenden, 1266 Während ich nicht ein Trauerspiel für das Land zu Hause erwartete. Doch die Königin sah das Spiel, nahm es halbwegs hin. Das nahm Starkader recht nicht sein, er setzte sich unters Gardinieren. Als ein Henni mit hoher und edler Haltung, so gordete er sich als wären die falschen. Er gordin sich so fest ein, dass sein Vorsatz bei beiden Seiten war. Sodann gab mir Starkader lob und Ehre, und ich war ein König unter den Königen und stand vor Dänemark als Vorbild. Und wenn in Lether in Rays Vaters Garde, so blieb ich dort vor dem rechten Tod, wo ich hatte lange Weile in Lethers Hause. XXXVII. Olearius. Ein kleines Königreich und eine mächtige Frau sollten ehren den, der darin schreiben und dichten kann, davon, was man mit Ungeduld tut, in nachfolgenden Zeiten danken, und bleibt dran mit allen vorderjährigen, ohne dass es in Schrift gesetzt werden muss. Doch dass ich in meiner Zeit viel Bedrohung habe, so hat niemand, der daran schreibt. Deswegen mag ich andere Könige so ansehen, als wäre der Baum, an dem keine Früchte sind. 1280 Sint dat mijn dat langer aan gink, Mijn en luste niet toe voorstan daar rijk lenkt; Des debeide ik een manke mijn zoon twee In zodaner mate in roef en vrede, So wilde dat id de ooit, had toe lande, 1295 So schiede de andere hebben toe strand; So scholden ze tijden di verschil alle jaar, Wente dat dan onder voor dood zou zijn. XXXVI. Gerecht Olewson. Fol. 26. Het is een vreemd soort ding, dat ik voorwaar spreke, Zij ziet wil het niet sparen, Onder de schilfer gift het steekt, Daremme een kaal man zich daar niet voorwaar voort wagen. Op de tijd, dat ik toe de seewaarheid scheide iresen 1250 En Denemarkens rijke beschermde, Toe mij naam ik de krachtigste, die ik konde uithalen En om de landen vante schermen. Mijn de sick hadden hofsvrouwen gevest, Ik een motief ik nooit ervoer wijs liden. Om de zaak deed ik dat meest, Wente de van mijnen vaders raad, Mit den beschermde ik rijk uit de laan, Dat de standen wel in vrede, 1255 En bleef een hertje in deme strand Voor vreemde alle maus troef uit leiden. Blutbad, D. byrtings bad. Um: niti U. Aweadh (N«id) met wehrsliff tbii^r. D. bfodhrnr. lijkt verduisterd door Google. Door ick ziek, dat ick en had niet een van de 1315 Dan ick had meer, Daarom kreeg ick beide last en ideeide; Wanneer ick scheide bordens Met anderen schepe, dan daar voordeel grote brave); Ik en niet mochten dorsten. 182(^ Mijn broeder, laat ick slaan als de, Went ick een vergeving Dat it me genoeg toe komt En bracht zijn ding tot punten. Eenmaal had ick ook gedacht om te slaan, 1326 Dat dat sidede schuldig waren, Mensen bleven mij verstaren En werden voorzien en voorzichtig. Hij vond op een subtiliteit grote, De de kinderen nam tot waren; 1830 Met wil van velen maakte hij spoed, daarom dat zij binnen waren; Soo nam hij andere kinderen kijkend En slaat ze onweerzichtig met zijn rammen, Dat niemand zou moeten meer denken, Dat het hadden geweest de zoveel kinderen samen. Maar toen die bleven gewassen op, Viel draad ze met de sochtelen, Ze wreven dat op mijn krop, Ze met tot de dood rokten. Fol. 26*. XL. Haar land Wareldes was de eerste, den mei keet Berckgraviën. 1340 Drie jaar stuurde ick Denimarkse land, Ik denk dat was nog vreemd; Wante ick wilde meer winnen. Soo voor ick sulkin van den rijken en terug, 1346 Oefent ick eerst bestride En andere kleine landen met Schild en Speer, De Zweden rijke uithoorden op de tijd. Sint voor ick in Zweden tegen, Dat rijke onder mij tot winnen. 1360 Ik sloeg er keer koning hard bij eenen Met Zweedse mannen en vrouwen. Dat vordacht Erick, seinen seitlichen, Hie hulric dat gedacht to werken; Und schwor, he scholde mi geben meinen Sohn, At nie den Mühlen, nie der Partagen, mit Übereinstimmung, O. med räumte, und. in, AMUTA, I til ich I til  mochte ich sprechen. Er hatte einen Kampf, das hatte ich gefragt vtb, Der Ort und die Gegner konnten stillen; Das hatte ich mit pici Knie gemacht gild Ya starken Eisernen wohl nach meiner Willen; 1800 Mit der ich rOr in der Spitze sprach Und schlug den Kampf zu Tode, Und andere mehr mit der Schnitt-Stangen, Er hatte auf das Feld ich störte. Mehr Erick das Feld doch behielt, 1365 Während ich blieb ohr gesagt; Fol. 27. Ich beteiligte mich, das die Wunden blieben gehalten; Ich ein wusste des nicht vordachtgeo. Ich hatte auch die andere Zeit kren den Das konntest ich wohl meinen, 1870 Hätte ich nicht gevlagt zu ewigem Steinhal Und warf vaste auf seine Steine. Sie genossen mir dar an Berchgrammes Namen, Das ich so brach die Klippe Und nahm die Steine in händen Und in Armen; 1875 Der Er er lebt nicht viel slippte:) Das borde- Erick das Feld zu Fleisch und zu Vortieu, Tho Dänemark ließ er glitten; Er schritt mit meinen Bruder auf das neue, Und vorlos wohl drei Schritte. 1380 Er schlug meinen Bruder in den verderben Schritt, Den ich das Vergehen, ich ein war nicht blinde, Ich drängte einen über Dänemark, also sich das borde. So folgte ich einem zu Schweden wieder, 1886 Der führte ich einen toten Leichens. Ich wusste das Richte viel drang e hinter Und notwendig setzte mich zu nicken. Durch nachdenkende wieder. Mit Stand Ein Knabe mit seinem Vater, 1385 Die Namen mit der Wortelevthe, Ich schlug sie alle als Ehre. Dann kam da ein Krappe so starck, Wohl euch alle euch lang, ' Er wollte da mit mir onen hanget, 1390 Ich dachte er reckt ein Schank. *) Fol. 279. Er boet mir oft in einen Kreis zu staun Mit Sicher selbst zwölftes Kommen; Ich sagte ich wollte er den Puss unter die besten, Oft ich krege da zum Tempel. 1405 Das Wort er gram, dass ich eine solche Rede durfte geben, [D. 1355] Und doch da tut von seiner eigene Säule wohl sös oft so nöthig. *) So nahm er da, die er hatte wieder, Und ging gegen mich zu streiten. Ich schlug sie, dass so bekommen schändlich schwerer, 1410 Sie waren quälend oft blyder. Ein mächtig Kampf war in Norwegen dort, In seiner Tunze war er toll vorwärts; Seine Könige ließ er vor zwei schwere Körper, Die waren eine harte Sache, 1425 Er scheide eine andere seine Tochter da *) Ich vermuthe ich es ist eine unbeschreibliche Begeisterung. Van een qua Norwegers koninklijk siecht, Die daar zijn voor de land hebben gegeven En zijn daar hebben geweest in Staat en macht, Dat mag ik zeggen voor waarheid. Fol. 28. Dat ik had gezien een memorende man, Beide kampen en reken, Die kwam tot mij de dood voor aan En nam mij aan een weg waar siekte. Xlil. Hun hadden vreemd gezondheid zo'n. Waar daar heftige toefeningen, Hij hield een ziekte tot varen, Staat hij in rucht, hij denkt geringe, Die gebruikt zijn kracht zónder sparen. De Zweedse koning, die het Reglement, Hij was mijn edele vijand; Hij bewijst dat zo vele valt Honderd tot mij levens ende. Wij liepen kamp en gingen daar in vreugd, Wij konden ons niet voorstellen; Hij sloeg mij aan in die oorlog, Hij liet mij zulvend begraven. XLI. Zwaar bergbeugels. Bloedigheid is een hevige gewoonte, Vrouwen en jonge vrouwen zieden, Ofte zij zich bewijzen daar in En tot vleugel dristheid al stijl vloegen. Sveth, mijn dochter, zij was bloedig En zo hoog met ogen en zinnen meed, Zij niegt werelds op een zwaar te welken man, Daar iets mischeur aan te zeggen kaan Doch zij zag veel meedeloos knecht Vryede, doch een zag zich tot een nicht. Des laat ik kundigen over al die lawaaien, Waar die welke knecht over man, Die konde brengen tot lachen En vroolijk op een tot scen zonder straf, Zo scheiden zij zich hebben tot huwelijks sela En drinken met mij met meed en wijn. Dat vroeg een eenzaam, Ouder hij had; Vapen wist en Sterke hij zich zeker voorlaten. Hij vreeën mijn dochter met lustige reden, Al zag zij neder tot de aarde. So quam da da ein recke so gruna, Vau kreppe grot, van sinne stum; Tho een van den wolde se niet zien; So quam da da in deme hearten pijn. Meu de recke da so besteidde allein Mitt ere juniervrouwende meest doet klein, Dat se zouden smet met ere vliegen dat, Dat he zul tenuche zonder buiten de stad. Hei! so vatte un en nam dat een weifel daar Manke berge van hool, ik en wist niet waar. Na quam da kempe buiten den recken en sloeg Van mijne moeder Thoma woningen ook. He begon se toe vreinen, also he toe voordeed, Al stond se still en alhier stade. Hij en wilde er doch niet nemen met geweld, Want ze was van ziekte zo helaas; Men he zette se op de wilden heide, Daar geen volk was bij hij nog meer; Tho Oters moeder kwam se daar vrij, Voor de overste en overgrootvader dat nie. Ze wilde geen ere geven niet wist of laat zien, Niet was er zo goed of slecht; Maar des aan het spelen, daar de duistheid kwam aan, Voor de overste en inste to bedde ging, Da deed hij er een licht in de handen, Dat brandde in haar handen. Al bleef ze zitten alhier still, Stel er was veel te denken in de voorbarbende sinne en volen. De overste zei dan zachtjes: JunGFrouwen, voorwaart jouw kleine vingers zo, Ga zitten bij de barmhartige, Stel gee rattentje wil je zien op mij! Da zette zij zich ogen twee, Een beelding is haar ook ze; Ze ging met een toe bedde zo zacht, Stapje buiten en mag genoeg ze gaf ze genoeg acht. Darum hatte ich so bedacht und beteuert, Da ich wolle Alter haben überschügt; Mehr denn mir meine Tochter sagte das, Wo sie van dem Reckengelosset hat, Und sind alle andere Gelegenheiten, Ich nicht mehr ander Worte wird auf einmal, Denn ich gab sie eine Tochter hausfrau Sitz, Und nahm ihre Schwester to Königinnen meiner. So kam der Regenwal von Schweden laut, Der darin meinen Vater, den edelsten Mann; In Selant ich eine entgegenstand, Mit wohl bereiteten Mauern zu Hause und zu Hof. Darauf schlugen wir uns zu sammten wohl dagdre, Wen wir waren pazifist, so waren wir das; Und dass mein Schwager, ein Mann war nicht leid, Er suchte Regierung, darin stand er all reden; Er schlug ein mitten in sieben Höfen Und machte daran ein Geschrei und er riefen. Viel Kampf gebrach, darin die Flucht. So erhielten wir uns die Bucht. Starkader war ein Mann von denen, Der überwelt er war in dem Streit, Hilf mir meinem Schwager in Bruders Stell, Also suchte das Port von Recht und Rede. Oh, konnte es ähnlich gut oder minder sein. Digitized by Google Seal, und ich einen anderen Lieblichen würde 1586 Des nachts, da sie sich zusammen waren vorher, Da sie wohl wollte nicht länger leben auf der Erde, Ohne sein Leben zu fordern. Die sie ihren Hohen in dem Galgen hatte gesehen, Sie einen langen nicht länger dwelten, 1540 Sie hängen sich mit Ehren jungfrauen Kleidung an Und einen den Schnürlein leben viel lieben. Sie hatte auch so bestellt dann, Wann sie waren beide doch an Lust, So scheiden eine junge Frau stecken vor daran 1045 Und legen die Wunde so wüst. Die Hagel und die dornen vor so branden, Er bat toten Wesen trotz des Standes Und hängen er vor seinen Magden allhändig; Die tote Gnad he mit Freude. 1550 Oh Haken, sein Bruder, da vom Arm [D. 1509] Er schwor, er scheide das Rache, Da ich habe seinen Bruder das Gedachtem, Er tat mir das vor genug Ujke. Sie quemen mit vielen Morgen stand 1565 Mit mehr bekleidet, Also aus ist hatte sein Grönland;) In den Hof begnadigen sie sich zu treten. Die kam mein Kunde und reep mir an, Fragte sie, ob er mich aufstanden: Die sie einen Grönen Wald zu dem Himmel in Gnad; Ich meinte, dass er sie nicht auf ihr Bestes getan Die stürzte ich auf und kleidete mich, Ich er wohl nicht länger beide, Ich reep einst der Knechte und bat sie sich ringlei bereit. Harte hüteten meinen Hauben darum mehr Haken, Wir sind waren nicht mannigfach, Sie schlugen uns ab als andere schah, Als Haken mir hatte gelacht zuvor laugen. LUIL. Silbert Sigherssoie. 1570 Wer dar altmälglich wil verkaufen sein HARM, Er bleibt wachend beide unsächlich und arm. Die ich vorname, dass mein Bruder war tot, Mein Herz des Landes recht also auf den Punkt. Do sammelde ick volk uit alle de steden, LIET: aaghbardi so nach D.; TgL 167. ^ LEM to. •) WsUL so Um: ankes. Digitized by Google 75 1575 Dar ick vp de tijd hadde macht met me; So voor ick Haken mit den entzinken. Wi siegen malcontent dat wi dar legen; In dem kriege vielen alle helden teren, De in Denemark waren gebaard van koninklijke bloed. 1580 Dar en bleef ook nieuw volk weer; Sonder alleen mijn broeder die letter sodder. Fol. 31. Jonkerfrouwe Gyrth, dat was ere naam; Denmark kwam ze nog z int to vrome, Van ere tijd koningin ziek weer 1585 In Denemarkes rijk, doch laat loodje sodder. XLV. Oslaar Koning uit Sectie. In dat koninklijke slot was algemeen gedaan, Doe was alle Denemark geset in noed. Niet konden de Denen zonder houtman worden allen Ze hadden nieuwe grote, ze Betten de kleine. 1590 Met zijkens in Schoonland XLVI. Hunding kannik in Seeland. Unde Hunding des gelijken in Seeland; XLVII. Hane koning in Funen. Hane het he, den ze zetten in Funen, XLVIII. Horkn koning in Noord- en Zuidjutland. Horkn krech Jutland in syne voorstuur. Fol. 313. XLI. Hauk koning in Zuidjutland. Mijn Hauk krech dat Zuidjutland Unde houde daar Iladersluice bij een water al te hand. Ik wil het ook kundig zijn zonder logen sodder, Wer Denemarken krech koningin ziek weer. In Zweden was een koning zo hard. De Normandiërs deden hem leiden als ungeschopt. 1600 Hij bracht ene schijnende ere land, Went de koning was een oud man. Zij had een dochter die het bloed van Odin; De grond bevolkt al haar goed; Hij liet haar begeven onder de aarde; 1605 Wat zij behield, dat werd hij er worden. So let he ene luke dar liggen, Dat Qunner van Sweden sindschool se nicht krigen. So vor he Gunner entegen in oorlog Und bleef dar inne geslagen och. 1610 Sint sochte Gunner so wijd aan de lant, Er he dan Drot, sin doder, vant. Do he se vant, he nam se mit geweld, Se Dood een sone beide dood en halt, Ilyldeger het de sone, den se gebar; 1615 Ue bleef noch erger wan de vader was voor. Sint dar na een korte tijd Sette Gunnar in Norwegen to koning een bende, Und gaf id den Norreschen ridderen mede, Om de 32. De dennen deme huide in konings stede. 1620 So leef be een twee schatten aan, Winter und sommer sindschool he de hand. Do Borchart in Schotland de walt vornam, De Gunner hatte do mit Drotte gedan, Und sloeg een, niet was he so klok, Und nam Drotte seine hofsvrouw ook; He telde mit er den Starken Haiden, De eentje bleef koning in Denemarken koaetman. L. Valdemar de Sterke. Einen ideren koningen bort hebben to seden, Nedder to leggen onrecht und rood meden. 1630 De tijd do ick was een junker man, Liur quam een roover van Kustland; Hij roef ondertoe nemend was he so gier und klok; He en spaarde noch hout, ledemde edder brok. De nam he eu veer aluv sulver und goud; 1685 Mit minner konde he nicht worden viel. De suve roover de bete Rot, Den sloeg ick und Borchart dood. Borchart bleef geslagen to der suvele stond, ick missede twee tene uit meinen mond. 1640 Die sat als Oyreth in junge Frau doch, Wentzeument was die in Denemark so from, Die er könne lieben sich zu Krieg ein Staub. Fol. 325. Zwelfe Kämpfe hatte sie gehurt vor zehrt, 1645 Die ahnc Echoten bewahren vor Anwalt; Doch eine Tag, die sie dar nicht bei Anwalt, Die Vrije ich Gottes die Sonnolieke Rose sehr. Sie ahnte worde mir die Nein wehder Und sonder um zwei Sachen entschlossen, 1660 Das erste, dass ich nicht was so hochgeboren, [D. 1609] Und auch darauf, dass ich hatte in dem Mund das Schart. Des sagte ich so und ging unter der Tür, Ich ein Wohl dass man mein Ehre, Sunder ich ein blieb in Muth so unschwach, Das ich konnte benennen mit den Lasten, Und das vor klären, also sich gehörte dazu, Mit wechten und anderen Lusen siegel also. Ich bat sie, dass sie sollte bleiben vor sich, So lange ich Ehre Gast werde echt. Die ich wann up mein wart, Ehre Kämpfe zwölf, die Motten mit dart. Ich ein hatte keine Waffen noch wärme bis mich, Die roßte ich up mit der Worte eine Eik, Darin ich alle Leute einen Schmetterling tummeln aus und cue crwetc. So toch ich hin in Kurland, Up den König von Schweden stritten sie dann. Den ersten Tag, die ich schaue dar in Staub, Ich schlug dar einen Kämpfer up die Staub; Den anderen Tag die schlug ich zwei. Die Rosten und die Souden, die souennen mit denket noch wohl Ehre Namen every, I) brok, braca, BELIAL. Digitized by Google Donderdag achtende acht, de negenden negen, Doe waren erger via en twee stegen een. Jodan, daar mijn halve broeder Hildegard sloeg, Doch het was beide dezelfde dag en voor. 1680 Thuis in Denemarken kwam de tijding vals, Dat hij had met geslagen dat hout en den halsschier. Des vroegde de gyret een jongelijk gevoel, Van dat land toe Sassen heen schreef. Met zijn soevereine wilde je een ja, 1685 Dat hij scheiden de rijke samenbracht, Als je voor was komen waren in deel klein En er voorouders waren daarvoor voorzichtig reijn. Hij liet dat met hand en mond En levende hart van herten grond; 1690 De eerste dag, alsof je gezien het ben, Doe ik en was er schenkingen; De bruidsgom stelde ik de eerste doot En alle zijn landmensen daarvoor; So nam ik Gyreth in mijn arm 1695 En overgaf alle kracht en barmhartigheid. Ik telde met er hardte Hildegard, De veel er to Denemarken won. Sint bleef ik in Seeland ceslagen, Waar het de kamp, met mijn bradite van dagen. Fol. 33. LI. Harold Hildegard. 1700 Bijnamen te hebben voor erlijke sake, [D. 1659] En boort aan mijn mannen te hebben lak. Men plecht daar te onderscheiden dat volk mee, Soo was dat gewest een oude sede. Doe Weset had geslagen mijn vader dood, 1705 Hij mencdo, hij had gedaan een daad van gut; Hij trouwde zich, dat hij den strijd wan; . Hij dede bruitlacht in Schone land. Daar kwam ik zijn eerste bruitlachtes nacht, Ik sloeg er daar zo geringe met macht. 1710 Men sint da he kreeg sbc dodes wart, Do sloch he mi in den mnt eyn schart; Dar wussen ander tenen wedder in, So gheel alse was vnde nicht wit alse bcyn; Darvminc se mi Hyldetant beten 1715 Vnde anders nergen vür, dat schole gi weten. So sloch ick alle de kleinen koningc dan, De Dennemarck do hadde vor to stan; Dar na ick Norwegen vnde Swcden wan Vnde bracht se beide vnder Dennemarkcs haut. 1720 Köninck Vbbe grep ick in Vreslant Vnde nam ene tlm minen denstman. So vor ick do to Dudessche lant in Ynde wan dat ok mit macht vnde syn; Dar na ick Aquitaniam wan; 1725 So slorh ick den koninck van Engclant; Schotlaud wan ick myt herschildc Fol. 84. Vnde brachtet vnder der Denen weide. Tho Francriken vor ick dar negest, Dar kreech ick euentur aldcrbest. *) Um: Tia; D. Iks» hala. Digitized by Google 78 1780 Ick sande ok volck tho walsche lant Ynde slote vude stede dar ock aucr waa; De Sterke mtnr umme der Römer stad - Slogen se nedder, also ick sc bat; Se slo.s,'eu don kcyscr, de hetc Valcnt, 1735 Do se badden dat laut geschynnet und gebrent. Nergen was dar do ene sta4 so vast, Ick cn wan so auer al mit der hast Wat schal ick nu seggeD meer dar all? Illk laut vnde rijke wente in to dat middelbaff, 1740 De geaen mi sdiat wol voftig jar, So lange was irk Daiimarkes konink vorwar. Alle rgke, de do de Denen bürden nomen, Den was lede mde braeden vor ereme kamen. Ick hclt so monnigen keuipcn stark, 1746 De klok wcron vp alle hauewerck Vnde trosticb vnde vaste in hcrte vudc in syn, Tho des rgkes nntte vnde vp myn gewyn. Oftentimes one denounces the other in the nearest speech, With a sharp word, that what to dread, Edder or with a stolen glance under the hand, That he did that in his back vent, Blinkered he there from with sinning eyebrows. So should he not for that very full go, For waging forward and the debt vicious, There came that he was so blind in mind. After that, when I met that old man, My sister's son met me too, affectionately; King Heng, that I in Sweden saw, Had made peace with a powerful man, He would not with that meet give me a gift, But he was with unholy both day and night, And roamed with other unholy men with him, That they should fall from me. Of that I wrote to the king of England, Scotland, Germany and Sweden, That I sent with a lenient ambassador, That peace should come with help also. Then I let the Finns also scream, That they with peace help them and by me abide. I had with me traveled into there, An eagle so strong as ever a warrior; James II, who carried the banner, Then shot and then slain was he in his prime. Shelemore was their brave name, In war and in peace they did great deeds. With them I to Sweden in, Where I saw that old king blind. There came king Hing unopposed, With many people to vote and to perjure.' I met the Danes and bade them stand, That they should stand firm and manfully, And think upon the sea and great dominion, They had gained possession of all the world outside, And newer world had given them beyond lands, Men had been hereto as great as his still being. Denkt ock vp de valscheit unde untrouw, Koning Koning, mijner zuster zoon, deet mij n. Hij heeft wil niet sparen, zijn eigen bloed. Digitized by Google 79 Maar hij mij nu zo serieus tegenoverdoet; 1790 Hij heeft wil niet houden met eer de trouw, Die bij mij in Isnes Tundes swoor ook zo. Daar gingen wij samen in een stevig Met soldaten koningen, op een tijd; Wij lieten daar blasen, basuin vedend horn; 1796 Wij sloegen ons onder een ander als de bor, dat koor. Daar vandoor ging een bulder en een schraal geluid,) Als de hemel had neerdalingen ; Een klok daar op in den bemeling stond Van stenen, beten en mensen bloed; 1800 Zo vloog dat bloed daar op die velden, [D. 1799] Vaak dat had geweest een vloog sterke en snelle. De hemel kon men nu al zien. Soo dik vlogen de pijlen en de kogels steentjes. De tijd, dat ik hoorde, dat ze zich sloegen zo vast, 1806 De vragende leek mijn wagenrijder niet van haast, Waar hij in die strijd ging En wie de overen haalde beheld. Die bleef hij met stil in dat antwoord daar; Hij zei: je blijft des wel gewaarschuwd! 1810 Hij sloeg mij voor in mijn hooभнаrijn, Zo dat ik neer op de grond kwam veel. De rest drieënveertig maanden daar Fol. 86*. Bleven geslagen voor mijn hoofd; Twee dertigsten misten koning Rinck ook daar 1815 Van zijn vrije mannen voorwaar, Zonder de armen, die daar bleven, Die niet gorden, niet plechten noch schreven. Dat konde ik wel zijn grote harml; Daar lachte dat volk boegeling aan mijn kan. 1820 Zo bleef ik daar tot dat van diezelfde slag En vooral beide leven en strijd aan die dag. Men schreef, dat ik daarvóò veel dreigde den kracht, Want ik had veel Duitse bloed met mij En andere bloedafstigende mensen, 1825 De niet twee kouden volle donker voor een. LH. Bekijk Harold's stelling. Dok ik vermoed, dat Harold was dood, Aan alle mijn levens dat boet, Dat niemand langer should schelden edder aflaan; De Dutschen recht ik ook zo dan. 1830 Zo laat ik zoenen den heeren kop Zo laat ik eenemen met ere op ; Zo laat ik nemen syn vroegde schip Zo laat daar af maken ein voor zo frisch, Zo laat daar in dat waardig lichaam, 1885 Dat hier in der wereld had bestaan zo rijk. So bot ik de allen meestgenomen mannen, Fol. 86. Ridderen und knechten al tot samen, Dat ze steunen zouden gaan om dat voor Zo laat ze vallen voor de heeren zo gaven unde door 1840 Unde werpen daar op wapen, zilver und goud, En toe prijzen, waar hij was rijk und hold. Sint laat ik nemen sine Witten beyn Unde voren en weer toe Danmark in. Ik zag ik begraven bij deelden, sine garden, 1845 Met peren aan harnisch, alsoos dat behoorde. Dat de Duitse mans dat hadden gezien, De (zo, de kremet koning van mij was bescheeid) Ze gingen in raad zo snel, zo kon de kremet koning met mij. 1860 Des bleef ik van cen so drade voorgeten, [D. 1809] Ze koren in mine stede jonetroe Helten. LIII. Jonetroe Helden. Jonetroe Kaffeln. Ik dank de eddelen notiënnen mannen Unde lau und prijzen ze al tot samen, Die mij ziekteiden in koning macht; 1855 Zo bot aller vrouwen volk na ere acht, Wante de ere, die mij was toegedaan, Die was toe gedaan al tot zwaar, zo hou ik voorwaar. So mögen wohl der Regen ere Bauen hoch, Dat ein solche ere Motte do, 1860 Dat Vrowen Volck sollte krigen de ere, Dat sie mächtig land und Reich regieren. Fol. 86*. Da ich brachte meine Denk zu Staat also, Da war ich in meinen Herzen vor. Bei Fleißten Bücherten suchte ich Fleißtenstat, 1855 Um zu flüchten wollte die ich das Sint Rücksichten die Selandes Vater mir entgegen, Sie wollten mir nicht leid zu tun, valle vor und weiß; Sie sagten, sie wollten ein Kriegen einen Mann, Der Botik könnte raden vor sie Tude hint. Lim. Ole. 1870 Er ich in Dänemark König blieb, Ich war ein Kämpfer beiden Wetter und gebe. Der Natur gab mir so scharfe Augen, Dass wenn ich etwas vor meinen Augen sah. Er stand und bewarb und ein was viel leyde, Auch hätte ich auch vielleicht gewesen in silbernen Gewand, Da ich war auf meinen letzten Lebensjahr, Da bedrohte ich Mannheit grob und schwer. In Norwegen suchte ich Kämpfer zwei, Wen tief roht und unrecht die tun sie; Zwölf Kämpfer suchte ich in einem Kreis, Darin lachte der eine um den anderen und reichte. Könige to der See woll Sonentich, Ich überwand mit Sturm und Krieg. Sind ich bleib König, was ich unmild, Da niemand hatte ich gut oder Willen; Allen war ich eine stumm und streng. Darum blieb ich ein auch allen Leid; Und mächtig, dass sie badden krigen den Sinn, Dass sie mir nennen to Königin. Fol. 37. Des bewogen sie sich mir entgegen Und achten mir zu slagen, wor sie mir krigen; Sie meinten, sie hätten denselben Willen: Des machten sie mit Starkader Bemächtigung, Dass sie mir scholten beugen meine Lebenswege. Digitized by Google 1895 In de lossen, so alle ere harde bende stijf. Eynes anende, alse ick hadde gewesen in dem bade, So quam he in to mi so drade, Ick vp let tegen en mine ogen gut, He hadde neger gestortet vor minen voot ; 1900 Des nedder slodi ick mine ogen beide, [D. 1861] Ick dachte, he cn schulde mi nicht don tho leide; Des sprauck he vort vnde sloch mi so Mit sodaaer Tonretenisse innde Tntraw. LV. Oinnnd Oles sone. Ick dancke den Denschen Yor gunst vnde willen, 1905 Se en leten mi des nicht entgeldt, Dat Ole min vader was en Tmnilde, Do he se hadde vnder siner weide, Men se deden mi Donnemarkes spyr in de hant, Dat ick scheide dat regeren, 1910 Vnde staen dat vor also ein man Vnde scholdet vorbetereu vnde vormeren. Des vor ick in tho Norwegen lant, Gud lucke dar tho prouen: Ick sloch koninck Rinck aar mit miner hant, 1915 Syn rgke vil mi tho voge. Fol 37. So sende ick bot to Dodesche lant in, Minen schat vnde rente dar to hauen; Se kregen bi sick so quaden syn, Se geven en huude vnde rauen. 1920 Des Tor ick dar in bosseme sjm; Ick mende, ick so wol mochte ; Ick sloch en äff wol souen kouiuge fyn, De anderen ick to schatte brochte.' LVl, Syward Otmuntz sone. Werne dat lucke nicht wil wesen mede, 1935 He Torlnat de kantae*) al vp der stede; Dat wisede mi syn grimme angesicht, Dat vornam ick in allen striden vnde vecht Des Wonnen mi de Sweden Schonen äff; De Dudeschen kregen Jntland ock mit macht. 1930 So vingon se Jermcr, minen Icucn sone, Vnde twe miner düchter, dat prouede ick sunder logen. Men dat was mi aldermeist entegen: "Ick schattede van deme, dat ick hadde, wedder;" To lesten bleef ick so to rade, "1935 Ik en wilde niet leven in zulke hatte;" Leever woude ik dan laten mijn leven voor meest vande sabel op dem veld in oorlog." Des lauende ik krijgelt met die houwman, "De geschenk was in Schone laut;" Dar bleven we daar geslagen beide twee met meining meer, dat droeg wat zwaar." Fol. 38. LVII. Brother Syward's broer. Wie daar bestond een konings naam en daar bevestigde den, zijn rijk toe te vragen. "1885-1886 in D. zijn, in B. zijn Kriegsglück. D. Kantzen, late Kadentia, Gelogen bij Google." D. "Icht nog steeds van dat bedoont." Voorafgaand bij het vervolg: "XMwdMrtMboi Jalvbvdi ZXyn. 0" is onbeduidend en wordt hier weggelaten. So maakte hij het weer een koning met kracht en prijs en een werd hij voorste, klok en was. Men wilde niet regeren, want dat was drieënvijftig namen zonder recht en rede. Zo genoegde het toe weten aan hand, dat ik Scholde stuurt naar het land. "Zonder vragen droeg ik mijn koninklijke naam; D. "1923" De wat dekschick is, daar plechtte ik af te zeggen. LVIII. Jermer Syward's broer. Dat geluk is zo wonderlijk spektakel, dat spreekt met het volk veel vals genoeg, met een zwarten antwoord soms een tor verstand, "Hit zijn witte antwoord soms een wedder tegen denkt; soms een op reizen met die haast, werd het was gevangen in Duitsland. Selten mit in gesunkenes mit vom unde haot; 1900 So vielen sie mit to arbeide uth, Also ick hadde gewesen ein ander schuiftab. In deme arbeide was ick so truwe, Dat mit dem könig gondel gut und mehr; Fol. 38^. Dies dede hei mit seine vogelied, Dat ick sollte denen ein dar inne. Sint dede hei hi mit alderbest, Er nam mit to sich aldermest, Attet man und Tausend in alle seine haue, Die hielten mit in er und in lau, Sunder der königin, sie zu mir droch Was sake, was werte sie was desinnig und klok. Eines tages, also der könig nicht tho hus und was Und mit vorlängende nach Dänemark vast, Ich begann meine gedanken dar vp to don, Wo ich der königinnen mochte entgehen. Doch machte ich mit aufgehoben einen man Und meinen besten rock toch ich em an; Ich setzte darin einen lebendigen Hund Und ließ einen in den Regen vp einen anstellt. So bat ich Gimnar, der in der Stallbroder war, Dat er sollte stehen vor mir to antworten vast Und riefen vp den Besenkerl mit der hast, Dat der Hund mochte bellen, der dar inne lag. Doch die königin den Hund hörte bellen und lachen, Sie wurde emig und wollte sterben; Sie fragte einen, was Dinge dar lagen In der Bank und bellen sie so. Er sagte: das ist der junge Stallbroder mein, Der junge Jeremias, und er hat vorläufig seinen Sinn. Brink ufh, sagte sie, den dritten Mann, Ich habe einen Hirschen in ein Bett gelegt, Darlachtehei also ein anderer Knecht. Fol. 89. Dar lag er also ein anderer Knecht. "Men was ick al en wech in der dusternisse 1995 Unde soch te al in des koninges kisten; Ich nam dar uth beide silber und gold, So lang dat mein sac was voll." Ich hatte des ordentliches des wechers also, Dat werd ein Dichter kunde van der stelle ganz do. Des hätt ich en ersten des houeds aif, [D. 1978] Darnegest schlug ich de koniginnen, dat sie doch lacht. So vor ich do, dar de konig war, Ynde brauchte ich inne miet alle den syne, dar er lachte. So vor ich do to Denmark in 2005 Ynde krech dat rijk van den vader bruder mein. Sint vor ich to Sweden land Ynde wan dat rijk unter der Dennen hand. So bot ich do den Dudeschen strid Ynde wan sie über vp de zeit; 2010 Van eren houetnians wol vertich Greep ich dar in den silbernen kriegen; Ich ließ 86 alle hängen vp) Ynde einen lebendigen wulf bi dicken eren kop. So did ich den Dennen dat rijk in de hand, 2016 Ynde vor so silber to Russland De Dudeschen nennen so schnell vp vnraet Ynde siegen de Dänischen äff mi to hat; Des vor ich vort wedder dar hen Ynde venck de schuldigen altosamen; 2020 De liunden ließ ich sie beißen doet, Mi dachte, sie hatten woll vordent also. Fol 89. Sint bnvede ich upp Helm ein doch Ynde verde dar in, wat ich hatte getan." Soo voor ik de vaderland toe keer, toe de zee, 2025 Indië sloeg veel vooruit, voorwegener beide; Met zuster broeder van Hellespontens land. Ik streed drie dagen vandaag aan de overkant; Ik nodigde ze met toegevende schat Indië nam ere vader van een zo rijk, Indië maakte ze tot evre koninginnen mijn, Verwente ze was beide schon en fin. Daar kwam van erens broeders een jongeling dradestraat, Vandaag was des konings zoon van Litthouwen rechtstreeks met mij in denst kwam hij, Dat deed hij al voor vals en vlieg, Verwante ik zilver broeder twee sloeg, Die ik van haar in Litthouwen toch. Maar hij, de zoon van de koning, Liets mij sindsdien veel kwaad, als ik mij herinner. Ik richtte mij al naar zijn raad, Het was ik kreeg beide hat en schade. Zolang hoorde ik zijn raad, Dat allenman nam toe mij hat en kwaad. Die Duitsers vromen dat, Die wilden ze met de derde reis af; Des voor ik toe en de derde tijd Indië zou ze weer dwingen met strijd. Zodoor ik nam eerst hoogste mannen, Hertogen en graaven altsgenomst; Ik liet ze buigen met sterk bevel. Dit geven ze aan de anderen toe vrede, Indië gaf mij schat, als voor was goede. Nog kwam ik eerder zo toe schaden. Om weer daar, verduimelde mij, niet, Dood bracht me hier. Min eigen ziekte sloeg ick dot meer miedo Zonder recht van de rede; Het Broeder mijn zoon beloccht daar lagest Under mijn koningin, de allermeest; He ledag, dat hij dat anzag, Dat Broeder mijn zoon bij haar lachte; Des denk ik mijn racht zo daarvliegt, Dat ze schold entgekomen zodanen dorn: Ze schold mijn treffen onder de voet en bein Under een Torschrijn, dat hij aantal groot hem. Dood antwoordde Juto, het was zo ziek: Een behoort tot liegen, dat is zijn recht. Doe lachte uit aan het hoofd op de aarde, Men konde uit haar niet brengen de stier, Darom dat ze de gelijk was onderzoeken Yude onschuldig als een lamm; Doe zei Buto: ze kan tonen aan troost; Dárom neemt ze uit en wendt ze om Ze deden zo voor, als hij dat bevolcht; Zo bleef ze getreden gering doet. Doe zei ze dooden mijn zoon op hangen, Als Buto met zijn raad had bedacht langen, Doe stond zijn hond en gaaf op mij; Fol 409. Zijn valke reed zijn vedderen van zich. Doe ik zag den jammer onder de vader, Ik en woude een niet laten hingeng daar, Doe schot Buto zijn brief zo voor, Hij Yor naar Hellespontisch land met de varder Under klaagde met voor Swanildes daad Under reed eren broeders om te doen mij goed. Mocht ik eer kamer had vooruitgenomen, Ik zocht dat slot, dat ik had geboden aan mijn Tramen. Onder mijn hoef wonnen ze dat slot In nemen daar uit, wat er dood ging; Ze hadden met handen en joten af Under pijnenden met zo tot dood daar achter. Ze kwamen door de edele Duitse mannen Yude sloegen ze recht af al tot samen. Lux. Bree der Jemensoon. Mcnnich man bogcrt to liebbon koninges namen 2095 Vnde heft dar tho grote luste, Sunder he endrege den sinen rike to vromen, He mochte dat leuer misten. Ick was so luttick nuttelick, Do ick scholde Denmark sturen; 2100 Dat mach ick bekennen blodelich, 'Dat mi nam an de borden.*) Fol 41. l\. Sywald. We dar drepelicke wercke don schal Vnde de tgt is eme kort Tnde smal, Dar kan mcn luttick innc bedriuen. 2105 Ick ene körte tyt koninck was, I) wyndoben, windaaben, mit dem Geisicht nach dwlAfl. >) D. iug IuMMm mtgll irifh ihn bjtM, ioh tb^xiiAhm di«M SOxde^ nach dat fehlt niok". [D. 2078] Digitized by Google 85 Dar vrome en kondc ick dat uicht maken to pa8S6| Dat vele wert was a<Y to si'hriuen. LXI. Sny Svwaldessoa. Do ick kreech Denmark vor to stau Ynde scbolde des kröne drar;cn, 2110 Schone was deine rikc gewimnen van, Dat mochte ick hochelicken klagen. Des sloch ick af de kempen twe, ' De dat in erer macht do hadden, Eskel vnde Ackil in erer woninge; 2115 Ick dat to Denmark do wedder satte. Sint wan ick ock Gotinge lant Vnde se mi to denen biochto; Ick krigede vp de Sweden to lande viide to straat Mit Denschen lidderen vnde knechten. 2120 In miner tijt so Tele volkes quam, Also men meist mochte dcncken. Des vragede ick minen raet darvmmc, Wat synnes men dar to scheide vinden cnket. Se reden mi, se to slan al dodt, Fol. 41». De nicht kouden krigen noch weruen, ' Vorleuet volck vnde kinder nicht grot, So bleuen wi quid van der helfte enen: So krigen sc genoch, de dar leuen wedder, De mögen dat rijke bewaren 2180 Vnde dat ertrijke plogen vnde bruken sedder, Also ere TOroldercn dedcn to vorcn. Dat vornamen een oud feeu, klok onder way, De raet de wi hadden vunden; Zie zegt ens, een barde geen groten prijs, Voor baar, dat wi baar gebonden; Zie zegt: hou gi vp de raet. De gi tog samen leggen, Sodan gi Deense een ewigen haat En een vreemd, onbuitenlijk schaden, dat wil ick je zeggen. Wol heeft gehoord, gedacht oft gezien Een slimmeren man bedrijven, Dan die noemen leven onder leden, Daar leven en leden werd gegeven. Wij zet leden van den rijken schat Negende man van den jongen, Die schepen met kost, schil en spijzen, Dan zie liever sterven van hoogere. Sodan mogen ze vroeg sterven daar at eer, Eer ook seggen en winnen Velden tot land en door zee, Als dat lijkt wil dat luck vol dan vinden. Wi hoorde er en deden naar de raad, Wi lieten de loten wagen toegespreken, Wi gaven daar at nieuw langer bade, Schone volk mochten wi samen brengen; Eer zouden maken wi tot huismoeders, Ze waren twee maakten goed, Ze deden goed voor elk van hen, Waar ze machtten konden komen. In België volgden wi en toed, der zee, Wi bedoelden goed toegaan: Sodan hoefden ze versteing los en los te maken, Dat was zo schoon een schare. Toen Lunenburg besteedde ze daar dan, Dat licht in Walhalla binnen, Alle de mans, die sloegen ze daar deden Zaten daar bij eeuwig worden. Dat Bevadi in des groten profeetens jaar Zes honderd en tachtig En zes daarover, alsof geschreven stond daar, Dat is in de waarheid vreselijk. De naniteit was ick vroeg klok, Dat wat werd was toe schouwen in een boek. LXIII. Harold Biørnsson. VoL 42*. De taal die ik Denmarks koning was onder de here Onder Denmarks kroon droeg ik eredien, Die waren met de schrijver verward, Al waar ik voor, in elke vertaling, Des sta ik nu, ofte ik was voorgetan, Zonder zo veel, dat ze mijn naam weten. Des behoorde alle vorsten lief te hebben de gemeente, Die beschrijven die gebeurtenis, die onderwijl gebeurde. LXIV. (Form Haroldsson.) Alse andere koningen namen zij zich zede, In oorlog en oorlog toe ontvoerd, So nam ik voor in mijn tijd Berekenlijke dingen toe onderzoeken. Ik hoorde dat daar was een kommando in Noorden daar, Ganze rijken en kostbare voor zegen. Dat zegde met de Torkel, mijn buur, voor; Hij wist wel daar toe te gaan. Geruchte soe de jetter rijk, Daar dat kon ging zo breed; Na een voorlengde met altijd, Ik en konde niet anders bedrukken. Des laat ik bereiden hoek drie Onder met huiden wel bedekt, Onder honderd man in elke van zich; Daar hen boogunde wijs toe trekken; Fol. 48. Des volgde ik hen in de zee Uppoppende Norwegens rijk, Zo laag dat ik kwam toe een ooe, Daar vandaan veel arge schelvisch. Ik zette mijn anker aan dat zand, Ik had veel kleine vitielen; Des zend ik mijn lichaam op dat land, Snellelijk daar toe halen. Des nachts kwam daar zo veel troeband Uppoppende de straatbanken; Se vroegen, waar ons had genomen de macht, Eer daar toe zonken.) Blant anderen kwam daar een zo hoog, "Alse eine van viiseu masteu konde wesen. "Dat ick dat sach, ick was bleven vil na dat, 2215 bo moght mi vor cm gresen. De bat Tan elliken vnsen schepen enen man Vor de kleine dyer, de wi dar beitzen, Oft wi scholden kamen wech van dat lacht, Sine bede wi fort TDtwiden. 2220 So segelde wi Tan dan to Ondmans land In groote moeite unde vare, De Groot broeder, de het so dau. Wi TTonden tos, dat wi dar kamen waren. Par bat vns Torkel allen unde ein, Dat wi scholden zwijgen alse steine, Oft wi wolden weer to lande heim, Unde laten ene spreken alleine. Fol. 43. He vns vorbot, tn eten unde to drinken mit en, Edder echt wat van ereu dingen to roeren, 2230 Efite wi wolden komen to Denmark faem Unde Seggen, wat wi dar hordens. Des avonds, also de duisterheid ging an Unde de dag begunde en vecht to vallen, Do quam Guttmouth Tor vns staan, Beide groot unde prima mit allen. 1/e grootste vns elkens bi sijn naam Unde bat tds mit sich gesten; He Inuende vns beide mit hant unde mit zegen He Wolden vns doen dat beste. 2240 He zette vns up to der bogen tafel, Dar waren so kostlijke richten. Eyn cynigesto wort wi nicht en spreken Lut kam pen oft mit jetten: Twelf einer sons, wol degelijk man, 2246 De gingen dar vor to denen, Gezette in gouden stukken alfsarien, Unde twelf sijn dochter schone; De oudste und de schoonste bot he met, De anderen niinen bovensten denereo. Ick mene, dar was al valsheid bi, [D. 2223] Dar Twa laech ick lener al allene." Viel mehr rittere, der Namen das und, beigepackt mit einem Saitzen; Sie bleiben verwandelt auf der Stelle dann, da 88 liegen, als Trolle waren sie geschrieben. Fol. 44. Das segne, dass wir so still schwegen und wollten nichts mehr trinken, da wurde sie (quaet jo lang jo mehr, sie nehmen das zu Dank). Torstel antwortete vor uns also dann: "Hätten sie nicht hastig sein wollen; sie könnten nicht zweimal Torstel ansehen, deswegen geienzt sich nun zu Befriedigung. Sie beide hatten ok viel zu haben, das sie schuldeten Irrigen einen, oft sie an fremder Speise essen das, das sie kregen quälend in der Ermengung. "Doch sie hörten, dass wir neu hatten geseht, und waren darin so dringend, so ließ er uns vollen Weg hin auf den Weg, durch Gerutz sein Bruders Haus. Das war ein grauselig Schloss oder Gardhe von toten Manns Häuser, der darin waren, auf der Rade gesetzt, in aller Weise Kunst, vier große Hunde lagen dar vor altertär. Den Hundes gab Torkel einen Halm mit Futter, das gaben sie sich zu Befriedigung. Wir stiegen den meer und das graue Brett, wir fanden darin Trolle so leid, das war beidseitig unmöglich und grausam. Als das wir dar sogen, und rückten darin grauselig, das sagte ich auf meine Ehre. Torstel redete uns echter dann: "Wir scheiden wessen wohl tröstlich und mit möglich Menschenmännern stehen und lassen uns nicht lasten. Wir da nehmen, jenich dinkt an, Dat blieb ein hengen bis den Händen; Där Umme ist ein Raet, geh da darvan, Offen bleib vorwenden. So gingen wir hin in den Saal, Dort Gerät sollen plötzlich ein bleiben; Dort find wir ein von dem toten Quell Mit drei krummriggede Frauen; Mit toten Schlangen war der Teil gestreut dort, Die Wende wurden so schwarze, Gestellt da, die, lange hatten gewesen dort, Nur eine Frau darin machen ein Kord; Die Krepier standen als verhängen gesetzt, [D. 2273] Viel auch das sie stanken. Ich hatte viel gerne gewesen darum vernichtet. So begann ich das tot zu Tücken. So wir uns schein bet umme lenkt In dem Saal weit, Wir sagten da schönen und interessierend dinkt, Das wir mögen viel wohl leiden-, Ein wundersamer Lach dar besaß mit Gold, Ein Haar mit dauerhaften Steinen, Fol. 46. Ein vatyngh') gemacht mit Kunst wohl, Altogether mit dem Gold so rein. Von unseren Hoffgeschindelte dar zu drei, Sie nehmen die Kleidode schönen; Die Urteile Mensch, die man mögen sehen, Sie nehmen dar äußeres Quäl. Die Tante, die wurde sich umme zu etwas werdend; Das hat das bleibt ein Drache. Die Vatiunk ein Wurm, die die das seine mit der verdirbt, Und die toten die Mannen gar unsaglich. Die begann die Saal in der Sulfatstätte Sich zu rühren und zu scheinen, [D. 2283] Von oben herab bet niedrig in die Grube: Die toten Köpfe aufsprangen dar ihren, Die alten Worte die Repe todnte, Das wir scheiden dar so röcken, Die Würmer von der Seite in den Pute Um unsere Ohren sich vorgetanzt. Dort kriegten wir so große Schaden bekommt. D. wübgsskald, Schicksalboltfie. d. i. verwandelt. Kette übergangen. D. Schauder, zittern. 