title: Leer- en handboek voor geneesen heelkundigen, om de voorschriften van in- en uitwendige geneesmiddelen behoorlijk interichten
creator: Tode, Johann Clemens, 1736-1806. n 83218017
text: b. Oor behoort hier toe de bladwijzers zilver om Pillen. c. En vooral de Ouwelen om Poeders of Slikbrokken, want wanneer men de omwinding reeds door de Apotheker laat bezorgen. Dat zulk een bijvoegsel soms moeilijk van de eigentlijke gedaante gevende of vercierende middelen te onderscheiden is, bevroedt men ligtelijk. a. Dit is vooral het geval met de Suiker in Consumenten, die tot Geneesmiddelen dienen. b. Het verzilveren der Pillen is zowel, ten aanzien van de kleur, een verbergend als een vercierend middel. Geneesmiddelen. 189 Zeer dikwijks bekleedt het Vocht, waarin het Geneesmiddel gegeven wordt, (Vehiculum,) de plaats van een bijkomende Basiss, van een ondersteunend middel, enz. a. 2,00 is het Kersenen/kafje, wanneer daar mee Geneesmiddelen worden ingenomen, dan eens een bijkomende Basiss, dan eens een ondersteunend; dan eens een verbeterend, dan eens een vercierend middel, alles naar maat van de omstandigheden. b. Inzonderheid zijn die Vochten „of Vehicula“, dikwijks zeer gefabrikeerde middelen ter verberging. c. Dit heeft plaats bij gekookte Groenten, Grutten, en andere dingen meer. Zoo al de tot dusverre opgegevene verklaringen niet gegrond genoeg, of in de bespreking van geen genoegzaam nut bevonden mogten worden, is dit ten minsten zeker, dat de eerst-beginnende, Arts daar door een wenk krijgt, om alle bijvoegzelen van hunne verschillende zijden te beschouwen. a. Het is reeds een groot voordeel, dat hij de zaak meer overwegt, meer daarop doordenkt, en niet geheel en al een geleerde windbuil is. b. ik zoude, zoo als reeds gezegd is, nog meerderde casfen daar bij hebben kunnen vegen, andere is het poeder van Wolfsklaau, (Pulvis Lycopodii,) en andere poeders, waarvoor men pillen bestrooit, om niet aan elkaar te kleven. Ven, een bijvoegsel, het welk zich niet gevoeglijk onder een van de voorgaande casfen laat brengen. d. Hetzelfde geldt ook voor de olie, hetwelk bij andere kleverige geneesmiddelen meer een gelijk soort wordt bijgevoegd. GEXIXVILL Bij de verschillende voorafschrijvingen van geneesmiddelen, zal van de daar bij behorende soorten van bijvoegzelen nadere melding gemaakt worden. Vooraf echter zullen algemene praktische regels worden opgegeven. SOC ENER: Het kan niet overtollig zijn, alle tot hier toe opgegevene casfen onder een algemene tafel of lijst te brengen. 1. Basis, 2. Bijkomende basis. 3. ONDERSTEUNDE MIDDELEN, (Adjuvantia.) 4. Kracht-versterkende, (Sufficientia). 5. Voorbereidende, (Praeparantia,) of liever bevorderende, (Promoventia). 6. Beïnvloedende, (Dirigentia). G. GENEESMIDDELEN. 191 BONNECHT BE 7. Het gebruik gemakkelijk maakende, (Applanantia) 8. Versterkende, (Corrigentia). 9. Reuk-verbeterende, (Odorem corrigentia). 10. Smaak-verbeterende, (Saporem corrigentia). 11. Werking-verbeterende, (Efficientia corrigentia). 12. Kleur-verbeterende, (Colorem corrigentia). 13. Vastheid- of dikte-verbeterende, (Consistency corrigentia). 14. Hoeveelheid-verbeterende, (Quantum corrigentia). 15. Bijvende, (Permanentia), 16. Niet blijvende, (Non permanentia). 17. Verfijpende, (Ornantia). 18. Verbergend, (Occultantia). Wij zullen thans het hier vooren gezegde ophelderen met voorbeelden, welke wij uit de Deutsche Apotheek overneemen. Elk van de volgende Winkel-Geenmiddelen kan als een Recept beschouwd worden. Eenigen zijn ook eerst eigentlijk zoogenaamde Recepten geweest. Ik neem mijne eerste voorbeelden uit de Deense Apotheek, dewijl mijn lezers in Denemarken dezelfde best kennen, en zij zekerlijk ook onder de best behoorden. Ik voeg er de geneeskrachten, welke men aan elk geheel toewijst, bij, om het geen elk Ingrediënt belooft, des te klaarder te doen doorteken. Eene korte aanwijzing, op welke punten het wel anders had mogen zijn, veroorloof ik mij ook, om den lezer tot de volgende Afdeeling voor te bereiden. Ik laat verder verschillend weg, die onbruikbaar, niet te prijzen, of enkele bereidingen zijn. Voor het overige mag men deze voorbeelden, en derzelver ontleiding, zoo wijdloopig noemen, en zoo overtollig vinden; als men wil; ik ben overtuigd, dat men in opklarende voorbeelden niet ligt te veel kan doen, om de Voor­schriften tot een waar beproefvend nut te doen strekken. Het eerste voorbeeld zij: Aqua laxativa Piensa, is. (Het Weener Bitter Suikerzuiverend Water.) Fol. Senn. ele&. 318; Paiful. min. zvi. Sem. Coriandr. 31i3 . Tart. folub. 3. .. Incis. & confus. infund: Ag. font. bullient. 3xxiv: Per uliquot horas digest. bulliant Teniter Colat. expr. ZXiV. add. Mann. Calabr. 3v. Iterum col. Dewill hier wezenlijk een kookje, hoeever niet dan zacht en kort, plaats vindt, noemt men dit te vergenoegen, de Weener Bitter Suikerzuiverende Drank, of het Weener Bitter Suikerzuiverend Afderaal. Dit middel verwekt een zekere en volledige Ontlasting, die men in de eerste koortsgeven kan: Het is bij ons het gebruikelijkste ontladingmiddel van allen. De Balsam is tweeledig; namelijk, de Senebladeren en de Manna. Ook zou men de Corenten als een bijkomende basis kunnen aanmerken. Dus had men dan drie bases, een zwakke, en twee krachtigere. Een bevorderend ondersteunend middel levert hier het Midden-zout op. Want het prikkelt de ingewanden, en vermeerdert den toevloed van vochten, zoals hier vooren, ten aanzien van deze zorg van ondersteunende middelen, getoond is. Smaak- en werking-verbeterend moet de Coriander zijn. Als een Specerij moet zij de walgelijke zoetigheid van de Manna, en de winderige werking der Senebladeren beneemen. Dit beide echter wil in de kleine hoeveelheid, waar in het wordt bijgevoegd, niet veel zeggen. Een bitter bijvoegsel, bijvoorbeeld, van een Efficentia amara, verdient in beide opzichten den voorrang, wanneer zelfs de Zieke geen hitte, koorts, of iets, dat naar ontgiftung zweemt, gevoelt. Gedaante-gevend is natuurlijker wijze het Water, als het welke de Manna en het Zout ontbindt, en het heilzaame en werkzaame uit de Senebladeren, als mede uit de Corenten, trekt; voorts aan het geheel de vloeibare gedaante geeft, die een Drankje moeten hebben. Ook het Zout is in zoverre een gedaante-gevend bijvoegsel, als het de uittrekking van het heilzame en werkzaame uit de Senebladeren en Corenten bevordert. Misschien dient ook het Sap, uit de Corenten, bijgetrokken, om een meerder lijvigheid aan het middel te geven, en te beletten, dat het verdere uitgetrokken en ontbondene zich niet aan den grond vast zette. Dit zetzel wordt het best daar door vermied, dat alle die dingen in Water oplosbaar zijn, en ook koud zouden, opgelost blijven. Geheel anders zou het zaan, wanneer men de Senebladeren sterke koookte; vermits als dan meer van het harstachtige ontwikkeld zou worden, het. welk, na het koud worden, een zetzel zou moeten veroorzaaken, a. Het grootste voordeel echter, het wel men van het zacht en kort opkoken heeft, belichte hierin, dat het zo lichtelijk geen krimpingen in het lichaam, de te gewoone uitwerking van harstochtige oorzaak veroorzaakt kunnen worden. b. Het water belichte in de naam van het bloedvervreed water. c. Alleenlijk bij het bloeden uit de holte van een tand, na het uittrekken van dezelfve, wordt het bij ons gebruikt, hoe zeer zeldzaam, dewijl het de tong en kaken sterker aantast. d. Men bedient zich thans liever van Aqua Thedics, zowelwijlen ook alleen van een ontbinding van vitriolum zinci. e. De basisis hier drieledig. Aluin, blauwe vitriool, en olie van vitriool. f. Echter kan men het laatste ook wel als een kracht-versterkend ondersteunend middel beschouwen. g. Het gedaante-gevende is het water, h. Het kooken is hier tot een volledige ontbinding noodig, dewijl de beide middelen niet zo gemakkelijk in koud water smelten. i. Wij hebben hier ook een verfijend middel aan de blauwe vitriool, als in welke het koper van het vitriool-zuur, zoo als in het opgegeven voorbeeld, aan het vochtige drug zout een mooie blauwe kleur geeft. j. Scheikundig beleg trekt dit mengsel daar in tot een model, dat hier geen vernieling van enige ingrediënt kan plaats hebben, dewijl het vitriool-zuur in de zout en vitriool hunnen gelijken ontmoet. K. Voor 't overige is het over 't geheel veel te samen geregeld. Waarom die stelpende middelen? Het gen is wel zwakker, dan het andere; maar waarom niet liever het Friijol-zuur alleen, of in allen geval in een oplossing van Alum. 1. Het Vitriool is een al te gevaarlijk middel, dan dat men het zoude durven inneemen. En het is dus geenzins onverfchillig, of de Zieke er iets van influert, dan niet. GEEENHEILSMIDDELEN. Aqua ophthalmica coerulea. (Blauw Ongewater.) Be, Ag. Calc. viv. ii. Sal, Ammon. 31. Flor. vir. aer. 60. vs Solv. a. Dit Water wordt ook door zommigen Aqua Sapphire genoemd, uit hoofde van de kleur. b. Het wordt aangeprezen bij ontstekingen der oogleden, waar een prikkeling veilig en noodzakelijk is, zoo als wel eens het geval zijn kan in de Zoo-genamde slijmachtige afzettingen die wit enkele zwakte ontstaan. c. De beroemde Oog-Arts, TAYLOR, heeft veel van dit middel bediend. d. Na de Operatie van de Staar kan zulk een Water, het welke koperachtige deelen bevat, niet zeer zijn aan te raden. IJskoud Water is dan het beste. De Pharmacopoea rationalis prijkt het daar toe aan. Deze echter gedoogd daar in geen koper; het is alleen een ontbinding van Ammoniumzout in Kalkwater, dit wordt genoemd een oplossing van een vast Ammonium-zout, omdat het vloeibare Loogzout door de Kalk-aarde wordt verdreven. Hoe zulks nu een Dlaaaw Water genoemd kan, WERRRRENN is onbedriegelijk. Volgens andere Apotheeka wordt het zo besproken, dat er altijd een soort van Ammoniacal-koper in is, en mitsdien de oplossing een blauwe kleur heeft. In het bovenstaande Voorfchrift zijn de Kristallen van Spaansch groen de werkelijke Basis. Zij blijven altijd een bijvoegend middel, en dus de Basis om te prikken. Het Koper heeft nu twee middelen tot ontbinding: het Zuur van den Azijn, het welk er reeds bij was, en het vloeibare Loog-zout, het welk er bijkomt, en de groene kleur in een blauwe herscheiding. Het Ammoniumzout wordt gesmolten; deszelfs Zuur verenigt zich met de Kalk-aarde, en maakt daar mee een vast Ammoniumzout; het Koper wekt het Loog-zout naar zich toe. Het vast Ammonium-zout kan een bijkomende Basis verfijnen. Het Kalkwater is het Eerst gegeven bijvoegen. Het Koper is altijd een vercierend middel. Met het Zuur geeft het een schoone groene, en met het vloeibare Loog-zout een nog schoonere blauwe kleur. Volgens andere Apotheken moet het Kalkwater met het Ammonium-zout eenvoudig in een koperpot worden opgeheven. Als dan tast het vloeibare Loog-zout, door middel van het Kalkwater ontbonden, het Koper aan, en dit verfijnt dus zowel de Hoofdbasis, als een vercierend middel. p. Wij men echter een koperachtig zacht-prikkelend middel gebruiken; waarom niet een zeker eenvoudige oplossing van Arzijl van Koperrood genomen? GENEESMIDDELEN, 9. CCXXXIV. Balzam van ARCAEUS, (Balzam van ARCAEUM.) B. Terebinth. Ven, Elemi. Seb. hirc. ä. 3Vi, Ol. Hyper. 3ii. Cer. citrin. 3Vis Pulv. Santal. rubr. 38. M. Ient. igne for. & coll a. Dit is een gebruikelijk wettend Heelmiddel in verzwarte wonden. b. De Gom Elemi, en de Terpentijn, maken hier de Balzam uit. c. Het Oleum Hyperici willen wij als een Arzijl-verweringsserend ondersteunend middel beschouwen; hoe zeer het zekerlijk ook een bijkomende Balzam verweffgen kan. d. De Harten-tabaks en de Wasch zijn met behulp van gerechtvaardigd bijvoegzelen. De andere drie Derdekeuzen, waarvan de Olif, behoren mede hier toe. e. De laatste is inzonderlijk noodig, om de dikte van een Zavé te bewerken. f. Het rode Sandelhout is duidelijk een verwerkelijking middel, hetwelk aan het geheel de eigenaartige kleur geeft, waar door het zich tevens van vele andere Winkelzalven onderscheidt. g. Voorts is dit verfende middel te gelijk een grootsche denkbeeld, dewijl het de behoorlijke dikte mee helpt te weeg brengen. h. Op deze wederzijde werking der gelijkende gelijkende, dewijl altijd het dunner voor beter wordt van de dikkere dient, en zoo ook omgekeerd, verzoek ik den Lezer ook in de volgende voorbeelden acht te geven. BALZAM van Caryophyllorum. (Balzam van Kruidnagelen. ) %. Ol. Nucif. expr. ziiie = Spir. Din. g. Jr Terat. usque ad minus ingrato odor, Pos decantat. Spir. Vin. Oleo add, Ol. Caryophyll: zie Liquef. tinsant. Puh. Oaksaphis g. f #. Men roemt dit middel als een uitwendig ver-krachtend middel. De Balsis is de Olie van Nagelen; daar aan valt niet te twijvelen. Schoon zij niet vooraan staat. Want in de rangschikking volgt men liefst de bereiding. c. De Olie van Noot-muscat is het gedaante gevende middel. Met deze verzameling Olie moet de andere overgehaalde Olie in de gedachte van een Salver gebracht worden. d. De Brandewijn behoort mede tot het gedaantengevend bijvoegsel, hoe zeer deze voornamelijk als een reuk-verbeterend middel beschouwd moet worden. e. Het behoort tot de niet blijvende soort, omdat na de bereiding niets meer van overblijft. f. De tot Poeder gemaakte Kruidnagelen behooren tot de gedaantengevende bijvoegsel, dewijl zonder zulk een Poeder het Geneesmiddel, bij een gelijke hoeveelheid der overige en niet aanwezig zijn zoude. g. Waarom wijders, in dit Voorfchrift, de uitgeperste Noot-muscat-Olie meer van haar reuk moet ontheven worden, dan in den dadelijk volgenden Salve, en bijzonderlijk in den Noot-muscat-Salve zelf, is niet gemakkelijk te beantwoorden. Balsamum cephalicum. (Hoofd-halfen.) B. Q. Nucifera expr. 1. Caryophylli. —— def. Lavand. 7,70. Rosmar. as 38, In —— Succin. 1B. Balsamum Peruvium 2is. M. Men maakt in andere Landen, meer dan bij ons, gebruik van deze Balsam, welks vermeende nuttige uit de benaming blijkt. b. Wij zijn over ’t algemeen geen vrienden van verhittende middelen, ten minste in ongezondheden, die de hersenen betreffen. c. De Olie van Kruidnagelen, Lavendel en Thuj, maken de Balsam uit. Het is moeilijk te zeggen, welke van deze de Hoofdbalsam is. De Olie van Kruidnagelen zoude het eigenlijk moeten zijn, doch de Olie van Barnsteen is een kracht-versterkend ondersteunend middel. e. De Noor - muskaat -Olie en de Peruviaanse Balpen zijn gedaante-gevende bijvoegzelen. $. CCCXXXVII Balfeum Guajacicum. (Balfeem van Pokhkout.) R. Refin. Guajac. ibid. Balfe: Peruv. Spir. Vin, rectific. 4. 1biss, Dig. ad fol. & col. 4. Van dit middel verwacht men nut in reumatische en jichtachtige ongemakken, wanneer er geen Koorts bij is. Het wordt inwendig gebruikt. b. De Harst van Pokhkout, die ook in andere vormen zo gebruikelijk, als dienstig is, is de saus in deze Balfeem. c. De Peruviaanse Balfeem is een gedaante-gevend middel, als zijnde een bijvoegsel, hetwelk de dikte vermeerdert. d. Men kan denzelfde ook voor een extra Balfeem houden, dewijl daar door zweet of pis wordt uitgedreven. e. De overgehaalde Wijngeest is een oplosend, en mitsdien een gedaante-gevend middel. $. CCCXXXVIII GENEESMIDDELEN. vis $. CCCXXXVII. Balfeum LOCATELLI. (Balfeem van LOCATELLI.) B. Cer. av. ibid. O. Olijl. 16giss. Lente igni liquef. add, Terebinth. 36giss. Ab igni remot. add, Balfe. Peruv. 311. Sang. Dracon. pulv. 31. Agit. ad refrigerat. a. Het nut van deze Balfeem is bijna hetzelfde, als van den hier na te melden Fond-balfeem. b. De Terpentijn, de Balfeem van Peru, en het Draakens-bloed, leveren de Balfeis op. c. Echter brengen zij alle drie tot de behoorlijke dikte van 't geheel en hunne toe, en zij zijn mitsdien ook gedaante-gevende. d. Bovendien is het Draakens-bloed, uit hoofde van deszelfs kleur, een verfeterend middel. e. De Balfeem van Peru is, ten aanzien der overige vijf Ingrediënten, een ruik-verbeterend bijvoegsel. De Wasch en Boom-olie zijn gelijkende middelen, en het een helpt het ander, om de behoorlijke vorm te weeg te brengen. In een uitwendig Heelmiddel zijn zij ook eenigermate bijkomende Basfen, voor zover versterkend, en dus verzagend. Nucifera Balsam van Nootmuscat. Deze Balsam moet Maag- en Zenuw-versterkend zijn, ook bij Buikloop van Kinderen dienst doen, in de lichamelijke ontladende Maagknobbels gebruiken veelen deze Balsam als een verdeelend en verzagend middel. Met verwondering ziet men deze lichamelijke ontladende knobbels dikwijks nog veel lichamer verdwijnen. Het wordt alleen uitwendig gebruikt. De geperforeerde Noot-muscat-olie is hier her geperforkeerd bijvoegsel. Maar de geconcentreerde is ongeveer krachtiger, maakt de Balsam uit. De eerstgenoemde is eenigermate een bijkomend Bals, dewijl zij van de Hoofdbals in eigensoort en werkingen onderscheiden is. Uit hoofde van de eenvoudigheid, en van de overdenkelheid van het bijvoegsel met de Bals, is dit Voorfchrift een waarheid. Geneesmiddelen: 20% Balsamum officinalicum rubrum. (Roode Oog-balsam). Dit heet ook Unguentum pomatum rubrum. (Roode Kwik-zalve). Deze Zalf wordt meer het grootste nut gebruikt, wanneer de Oogleden aan elkander kleven, en de ontsteking weinig meer te beduiden heeft. Ook is zij een goed middel in onzuivere Wonden, inzonderheid in Jeneriek, zweet in Chancre. De Balsam is de rode Precipitaat, als een midden, het welke in deze Gifte zegt prikkelen. Dat zij tot een allerfijnst Poeder gemaakt moet worden, op dat de Zalve niets zandachtigs of scherpend bijtends heeft, is gemakkelijk te begrijpen. De versteende ongezouten Boter en de Wasch zijn gevende middelen. Men verkiest de Boter, witte hoofde van haar mindere vloeibaarheid, en, dewijl men de Varkensreuzel voor verdacht houdt, dat zij veel prikkelende. De Wasch geeft aan de Boter een meerdere levensvatbaarheid, zodat zij tot een behoorlijke Zalve wordt, die blijft zitten, en niet wegdruipt. Wanneer deze Zalf blijft staan, zinkt de Precipitaat, uit hoofde van haar zwaarte. De Zalf wordt dus van boven bleek, en van onderen roodachtiger. Dit is niet wel voorkomend. Want geeft men, door bijvoeging van meer Wasch, aan het geheel een meerdere dikte, zodat wordt het te slijmerig voor gebruik. Men moet het dus geduurig omroeren. CEREAUM Balsamum traumaticum. (Wond - balsam). B. Benzoicum pulver. Ziii. Bals. Peru. 311. Aloes hepat. pulv. 38. Spir. Vin. colorif. bil. In Baln. Aren. dig. per triduum. Coll; De deugd van dit middel blijkt uit den naam; doch het is weinig in gebruik. Het is nuttig voor zenuwachtige, peesachtige en beenachtige delen, waar vette dingen veel meer schade toebrengen. De Balsam is tweeledig: Benzoïn en Balsam van Peru. De Aloe is een kracht-versterkend bijvoegsel. De overgehaalde Brandewijn is een middel ter ontbinding van de Benzoïn en Balsam van Peru, als mede van het harstachtige gedeelte van de A, en alzoo gedaante gevende. In wonden van Pees en Zenuwen zoude de Paravysche Balsam alleen het beste middel zijn. GENEESMIDDELEN. De nuttigheid van Myrrhe en Kina is ook groot in zulke soort van beledigingen. BALSAAM VITEAE HOFFMAN (Levensbalzam van HOFFMAN). Barbar Ol definitie, Lavendel. Majorana. Caryophyllen Macis. Cinnam. de Cedris. 31. Succinum album. Natuurtarwe. Fijne Balsem. Balsam van Peru. 38. Spiritus Rofeolus redificatus. 30. Rad. Alkan. conc. quod f. ad kingend. Diger. fine calore, & plur. per Caryophyllen. Deze Balsem is zenuvaardigend tot inwendig en uitwendig gebruik, maar niet aan te raden in geval van koorts en ontsteking. De overhaalde specerijachtige Olieën maken, zowel samen, als ieder in ’t bijzonder, de Balsem uit. De Geest van Rofeolus is een gedaante-gevend bijvoegsel. De Alkanen-wortel is, uit hoofde van deszelfs rode kleur, een verfijnder middel. De Balsem van Peru geeft aan het geheel een meerderde dikte, en is dus ook een vormgevend bijvoegsel. Echter is dit bijvoegsel bij zoveel gekleurde Olieën zonder nut, en wordt ook in andere Apotheken weggelaten. Over ’t algemeen is het getal der Olieën te groot. In zulk een mengelmoes zou de wellige Ete of andere vette Olieën vermengd kunnen worden, en de Arts behoort niemand van rechtswegen in verzoeking te brengen. De Balsem van Kruiden doet uitwendig bijna dezelfde diensten; die dit kostbare samenmengsel doen moet. Het zoogenaamde "Lichte Zout van Sylvius" doet ook heerlijke diensten; doch daarvan nader. BALSAAM VITEI EXTENNUM (Uitwendige Levensbalzam). B. Sapon. Alicant. fie. & trit: Oliën Terebinth. 31: Sal. Tart. Ziss. Het is een heerlijk verdelpend middel, na uitwendige beledigingen. De balsem is de terpentijn-olie. De zeep is een bijkomend balsem, en te gelijk een vorm gevend bijvoegsel. Het rest moet de zeep en olie te zamen verbinden, en is in zoverre een vormgevend middel. Maar te gelijk maakt het zelfs met de olie een soort van zeep, die als dan de ware balsem wordt. Nog moet ik hier bijvoegen, dat in verse wonden, vooral, wanneer men enige ontsteking te vrezen heeft, dit middel niet zo veilig is, als warme wijn of azijn. Ook wacht men zich, om er geblok van te maken, wanneer er iets jichtigs of reumatisch onderloopt. De geest van zeep vervult ook de plaats van die middelen, wanneer deszelfs gebruik veilig is. Om de neus van dikke vocht te zuiveren, wordt het als een zalve aangebracht. Het onderlijf daar mee besmeerd zijnde, moet de winden afdrijven. De balsem is hier het kruid, of liever de olie, uit hetzelfde gekookt. De overgehaalde olie is een kracht versterkend ondersteunend middel. De verzengde boter is een vormgevend bijvoegsel. Het is beter de overgehaalde olie weg te laten, wanneer zij voor de neus gebruikt moet worden. Het visserige geblok aan de buik is zeer bedenkelijk. Over ’t algemeen laten de winden zich niet als treage lastdieren voortdrijven. Men neemt het beletsel van haar vrije ontlasting weg, en zij gaan verward zwelgen. Goorckv. Confectie Alkermes. (Toemaakzel var Scharlaken = bezien.) %. Succ. Pomor. Borsdorf. Sach. alb. 6. 5XVis Coquat. ad confis. Syrup. [pi]. & adde Succ. Gran. Kerm. spilhor. 5X Vi Unica ebullit. mist. col.. per lint. Adhuc calid. add. Pub. subtilif]. Cinnam. 3ï¿½. — —— Coccinell. Ziiis Poft mixtion. add. Fol. Aur. purif N. L. Agit. patulk lign. ad auri comminii. a. Dat dit middel de mannelijke krachten versterkt, heeft mien voorheen geloofd; thans is het geheel uit de manier. 'B. De Deense Apotheek noemt het bovenstaande Voorwijzing onvolledig; maar laat aan een iedere over- tig, of men, om het volledig te hebben, 'er Amber aan Muskus wil bijvoegen, | c. Ik GENEESMIDDELEN. e c. Ik plaatste het Formulier alleenlijk hier bij, dewijl het een leerzaam voorbeeld van allerlei mengel- moes is. d. De Kaneel, als een opwekkend middel, is de ax 15% e. Voegt men 'er Muskus en Amber bij, zoodanig verfSchaffen deze een Kracht-versterkend ondersteunend middel. , f. Alle drie geven een aangenaamen reuk. 'Er is derhalve geen verbeterend middel bij noodig. g. De Syroop van Scharlaken- bezien is, zoo men zich verbeeldt, een bijkomende BASIS h. Zij is ook reeds een vormgevend, en, ten aanzien van haar kleur, een verfierend, en, in vergelijking met de Muskus en Amber, een maak-verbeterend bijvoegsel i. Het Sap der Appelen is maak-verbeterend en vormgevend. k. De scharlaken-kleurige Cochenille helpt, tevens met de Syroop van Scharlaken- bezien, om aan het geheel een bevallige kleur te geven, en is dus een verfierend middel. 1. De bladwijzer Verguld zal moeten Inserkije tot een vercierend middel dienen, dewijl het Publiek gaarne het goud als een bewijs beschouwt, dat de Arts niets gefaard heeft! 2. Nog eens: Ik keur het geheele mengelmoes niet goed. De opgegevene ontleding is echter, zoo ik meen, de bedoelde. 3. De hier voorgegeven hoeveelheid van % geheel, is voor een Geneesmiddel, het welk zoo zelden, en in een zoo zee Gifte gebruikt wordt; veel te groot. 4. VOORSCHRIFTEN van Decodtum album: (De witte Drank van SYDENHAM,) 5. In Buikloopen, die niet echte zuur scherpte in de zeikte wegen ontstaan, is dit een heerlijk middel. 6. De een Bassis, tot oplossing van het Zuur, is de gebrande Hartshoorn. 7. De andere, tot omwinding van het geen niet in gezogen wordt, tot verzagting der geprikkelde ingewanden, is tweeledig: Broodkruimel en Arabische Gom. 8. Het Water is oplossend, ten aanzicht van de Gom, en opnemend, met opzicht tot de beide andere Bassissen, en dus een vormgevend bijvoegsel. 9. De Suiker eindelijk moet smaakverbeterend zijn, hoewel de hoeveelheid te gering is, en de andere Ingrediënten bovendien geen kwaaal smaak hebben. 10. In plaats van de gebrande Hartshoorn, moest men andere, zonder vuur ontwikkelde, aardachtige Stoffen nemen. Het beste ware de witte Magnesia. 11. Nog staat aan te merken, dat men zich van dit middel in ’t geheel niet bedienen moet, wanneer gal- en rotachtige vuiligheden in het gedarmte voorhanden zijn. Elema Balsamum. (Bloedzuiverend Balsam) Pulvis Rad. Sarsaparilla 1 oz. Lignum Guaiacum 3 oz. Senna leaves 1 lb. —— Rhabarb. zii. —— Cort. Saalfr. — Sem. Anif: ä. 31 Mell. despum. Bi. M. r a. In verleidelijke, allerlei kwade lappige, vooral in jichtige toevallen, ook in huidziekten, geeft men dit Conferve. b. Ook wordt het als een middel gebruikt, om open huidjes te houden. c. De Salfparilla, het Pokhout en de Saalfrass, verfschaffen de Basie tot zuivering van het bloed. d. De Seneblad en de Rhabarber maken de 3e uit tot het bewerken van Ontlasting. e. De Honig is hier een regel gevend bijvoegsel. f. Ook is het een Voorschrift, waarin een warmfijke Salfparilla-wortel, zonder dat men het weet, de plaats van een goeden vervullen kan. g. In plaats van de verdachte Salfparilla zou men BM wortel kunnen nemen. Oo 2 h. Oven VOORSCHRIFTEN van A. Over 't algemeen moeten Houten en Worsten, waar uit de eerste wegen met moeite de kracht ontwikkelen moeten, niet gepaard worden met dingen, waar door zij belet zijn zich lang in 't lichaam op te houden. B. CCXLYIL. Elixir Purificans. (Elixir van Purificans.) Be Cinnamom. 318. Zingiber. 31. Fol. Menth. Piperit. succat. 59. Spir. Vin. rettis. 301. Dig. per iriduum in baln. aren. infus. paulatim. Ol. Vitriol, zvi. Iterum per iriduum diger. g filtr. per in Fundib. vitr Dit is het Leidenburgse zuur Purificans Elixir: alleenlijk wordt hier niet de allersterkste Brandewijn voorgeschreven, en voor het indruppelen van het Zuur het vocht met de bijvoegzelen afgetrokken. Als versterkend en verrotting-vereinder is het bekend genoeg. Et o Tr Het sterke Vitrioolzuur is de Basie. De Specerijen, waar onder ook de Pepermunt, gereld kan worden, kunnen niet wel als werking en bijvoegsel gebruikt worden. De wil van het geen men zegt, dat de Zuuren ver- Yehkka, heeft zijnen grond alleen in zekere leerstel. Dit Zuur versterkt veel meer, dan het verzwakt. Die bijvoegzelen zouden ook tegen zulk een middel met moeite kunnen opwegen. In allen gevallen, schoon bezwaarlijk, zoude men er den naam van bijkomende Basil aan te geven. Smaak-verbeterende zouden zij ongetwijfeld zijn, wanneer de Zuuren niet te sterk de overhand zouden hebben. In ’t algemeen hebben de samenvoegingen van Berk -verkoelende en sterk-maatigende middelen, zoo als het Vitriool-zuur is, met geheel tegenovergestelde dingen, zoo als de Specerijen zijn, een welig opgekomen voor komen. Eindelijk is de Brandewijn het gemeenschappelijk samenvoegend middel, het welke aan het geheel de gedaante geeft, die een Elixir hebben moet. De Zuuren worden daar door, als door een hoevelheid vermeerderend bijvoegsel, enigermate ‘wit elkander gezet. Aan de andere zijde wordt deze fijne Olie door omwonden, zodat zij niet in haar volkomen scherpte werken kan. Anders moest men wel zorg dragen, om dit Elixir gewoonlijk in de Giften van tien of twaalf Druppelen te geven, welke bijna drie Druppelen Olie vatten. Voorbeeld: Echter is hier niet de sterke Brandewijn, die veel meer omwondt, voorgeleverd. Beter is dus het zuur Elixir van HALLERS nog beter de manier van den Heer van CLAUDER, om de Zuuren in Zuur anodynum te geven. VOORSCHRIFTEN vorm het NIET GELOVEN Elixir aperitivum CLAUDERI, ( Openend, Elixir van CLAUDER. A Aloes pukker. Myrrh. elixir. 4. Zink. Croc. orient. 38. Ciner. clavell. depur. 3ii. Incis. & contus. diger. per biduum. Ag. Fibr. Jambuca.. XXXV. Exor. & uch a. Dit Elixir wordt gebruikt tot bevordering der, Maandstoffen, alsmede, het geen echter zeer onze-ker is, tot het witdrijven der Aambijen. Doch, nooit door mij; ik vertrouw zulke verhittende middelen niet. " .b. Het mag ook ongetwijfeld zijn; maar wij hebben daar toe andere, veel zekerere middelen. " c. Er zijn ook Afters, die het tot onderhouding van dagelijkse ontlasting geven, doch het welke, bij lang aanhouden, droevige gevolgen heeft. " d. De Basishier is hier samengevoegd; men wil versterken, verdeelen, kramp wegnemen, ontlasting bevorderen, en het bloed naar de benedenste ingewanden, de Endeldarm of de Baarmoeder, naar binnen dringen. " e. De Aloe is een buikzuiverend middel, en dus in zoverre ook een Basishier, die naar het laatste doel aanduidend is. " f. Te gelijk is het een verhittend middel, het welke 't bloed in beweging brengt, en dus een bloedvloeiing, waar toe de aanleg reeds voor handen is, bevordert. " g. Verluchtend mag het ook zijn, onmiddellijk, als een Basvast van Gem, en middel, als een ontlastend middel; echter, is het, zoals uit het gezegde blijkt, niet veilig genoeg voor het lichaam. " h. Vooral dan, wanneer er reeds iets koortsachtigs, ja zelfs een geheime ontsteking, aanwezig is, kan het groot nadeel toebrengen. " i. Meer Aambijen worden door Aloe erger, terwijl ontstekingsweerende ontlastingen, in maatige Gisten, dezelfde verlichten. " j. Ja meenigwereld zijn deze ongemakken eenvoudiglijk het gevolg van het gebruik van Geneesmiddelen waarin Aloe is samen gemaakt, en tot bevordering van ontlasting gebruikt. " k. Deze Aloë nu, hoe zeer voor het gebruik een zeer onveilig middel, is de Basishier tot verdeeling, tot ontlasting, en tot bevordering van de verlangde bloedvloeijing. m. Zij is over ’t algemeen de Bafs van ’t scheel; want zij wordt ook tot alle die einden dikwerf alleen gegeven. n. Het verdient nog opgemerkt te worden, dat de bier voorgefchrevene A/oö, des te meer verhittende is, dewijl zij hier niet van pers Harst is beroofd ge- worden. 0. De Myrrhe moet hier eene zoort van verferkend middel opleveren; want de overige ‚krachten, die men haar toefchrijft, kunnen in. dit zamenmengzel niet in aanfchouw komen. p. Als zoodanig een verferkend middel is zij ook gene bijzondere Bafıs. gr Os q. De « 8° VOORSCHRIFTEN van q. De Saffraan is gedeeltelijk, als een zoogenaamd krampftillend middel, eene bijzondere Bafis. 'r. Gedeeltelijk is zij, als verhittende, het bloed in beweging brengende , en dus de bloedvloeijing be- vorderende, eene bijkomende Bafßs der Aloe. s. Het Loog - zout is, yan wegen zijne oplosfende , verdunnende, en mitsdien verdeelende eigenfchap, als eene bijzondere Baßs aan te merken. 2. Doch, ten aanzien der Scheikundige nuttigheid , welke zij heeft, om de ontbinding der harstachtige Gom, en den overgang van de werkzaame deelen der Saffraan in het Mengzel te bevorderen, is = gedaan- ge - gevende. u. Van deeze bijmenging kan men voorts her zelfde zeggen, het geen var het Balfamiek Elixir var WERLHOF ftraks gezegd zal worden. y». Het Water van Vlierbloemen is insgelijks , als op- dosfend middel, een gedaante- - gevend 'bijvoegzel. w. Wil men naauwkeurig rekenen, zoo zoude het ook reuk-verbeterende moeten zijn, hoe zeer de Saf- jraan meer doordringende van reuk is. 5, Och. Dlixir Balfamicum temperatum KOFFMANN ji ie gematigd Balfamiek Elixir van . HOFFMANN.) "Bu Exir. Abfynth. TEEN böned; — — (entaur. min, —— — Gentian. A. 31: Flaved. Cort. dur. incif: ZiVe. Pin, GENEESMIDDELEN 21) - Vin. Canar. til. Spir. Cort. Aurant. Ziwis Dig. per triduum, col. & expr. a. Dit is een maag-versterkend Geneesmiddel. b. De bittere Extraôten leveren de Balfis. c. De Oranjeschillen behooren mede daar toe, maar moeten zekerlijk in een veel grootere Gifte, dan een Extraôt, gebezigd worden. d. Door het uittrekken (Digeësie) wordt uit dezelven het vijfde Extraôt voortgebracht. e. De Kanarie-wijn is, als een oplosend en uittrekend middel, gedaante- vochtige. f. De Geest van Oranje-[schillen is gedeeltelijk een kracht-versterkend bijvoegsel; terwijl dezelve mede als het Vehiculum van een uittrekelend wit Oranje-[schil is aan te merken. g. Deels doet dit bijvoegsel het zelfde als de Wijn, voor zoo verre het aan de Extraalten tot een oplosend middel dient; en mitsdien is het ook gedaante-gevende. h. Nog staat te herinneren, dat de Wijn hier niet veel maak-verbeterende diensten doen kan, dewijl zo vele sterke bittere middelen de zoetigheid van de Wijn verflinden. i. Het zoogenaamd gematigde moet zekerlijk daar in bestaan, dat het middel tot oplosing der Extraarsen, geen enkel geestrijk, maar ook gedeeltelijk een waterachtig vocht is. j. Een bitter Extraôt, bij voorbeeld, dat van Duizend-gulden-kruid, (Centaurium,) of, zoo men het nog beterkoop hebben wil, van Water-[Rijer, (Tribolium,) in een afgekoeld Water, bij voorbeeld, van Kaneel, ontbonden moet dezelfde dienst doen, welken dit samengesteld en kostbaar Elixir doet. Elixir Balfamicum WERLHOFII. (Het Balfamieke Elixir van WERLHOF.) B. Flaved. Cort. aurant. rec. Cort. Peru. opt. a. ER Myrrh. ele&. Rad. Coss. dulc. a. Ziiie Croc. orient. 31. Incens. &-contus. add. Extra. Card. bened, ——- Centaur. min. a. Zii. Sal. Tart. Sß. Infundare. Fin. Canar. 3ie Digit. per triduum denanss a. De krachten zijn dezelfden met die van het voor- gaande Elixir. b. Doch dit moet meer Balfamiek, dar is, inwendig geneesende zijn. c. De Oranje- felts, Kina, Myrrhe, de Wortel en de Extraoten moeten vervallen, en maken dus een zesdele Balfamiek. d. De Myrrhe en de Kina zijn, gelijk ook de Co» tus-wortel, Balfamiek, en maken dus, in FORt op- zicht, weer een Balfamiek uit. e. Ten deze aanzien is de Hydral zelfs een bijkomende Balsam. f. De GENEESMIDDELEN, PPF f. De Saffraan? — wel, die moet echter weinig rust verwekken, een weinig kramp stillen. g. Veel kan zij in de geringe Gifte, en gepaard met zoo vele verwarrende middelen, wel niet uitrichten. Zij werkt dus mede, en wordt opwekkende, verwar- mende. h. En al ware het alleen een vercierend middel, om aan het geheel een meerder kleur te geven: i. Het Loog-zout is, als een hulp tot beter uitsprekken der krachten uit de Plant - middelen, en tot gemakkelijker ontbinding in Wijn, een gedaante- vervende bijvoegsel. j. Doch in de geneesende kracht van het geheel maakt deze niet geringe scherpte een hindernis. De vochten, waar in een Zoetzuur overgaat, worden fcherp. e /. Men kan zeggen: het zuur in den Wijn zal het Loog-zout matigen; maar daar toe is veelal te weinig zuur in den Wijn. ?’Er blijft dus nog zeer veel van het Zoetzuur, zoo als het is. m. Dit Elixir mag nuttig zijn bij Podagra en Hypochondrie, waar men aan de zware zijde versterkte ken, en aan den anderen kant het zuur uitdelgen wil. n. Maar men moet daar mee ophouden, zodra 'er geen teekens van zuur meer zijn. O, men houde vlaks in ’t oog, dat in een lepel varkenspeul dit Elixir, ongeveer in een vijfentwintigste deel van het geheel, tien granen Zout gevonden worden, en waren er vijf drie granen in elke Gifte, zou dit te veel zijn. Intussen kan dit Geneesmiddel, uit hoofde van het veelvuldig Zoet zout, in een grauele onmakken dienst doen, vermits het de pis afdrijft. Echter is dit altijd iets twijfelachtigs, wanneer men veel Loog-zout geeft, en niemand naauwkeurig weet, hoe veel de Zieke bekomen. Het Kalk-water zou dan ongelijk minder ons zeker zijn. Daarentegen verdiende dit Elixir bij waterzuchtigen gebruikt te worden, dewijl hier pis drijvende, verdwijvende en versterkende krachten bij elkaar komen. Men ziet hier uit, wat men van de ongelijk versterkende Giften van het Loog-zout, in het Elixir van CLAUDER, te stellen heeft. De Wijn is, gelijk dit geen opheldering behoefte, vormgevend. Deze Borstdroppelen worden ook de Borstdroppelen des Konings van Denemarken genoemd. Zij zijn tot bevordering der uitracheling, in een zinken, bij het Gemene zeer in gebruik. Ik ben geen vriend van zulke heete dingen in hoeften, dewijl niet lager gebeuren kan, dan dat met een zinken, vooral, wanneer zii nog vers is, een geheime ontsteking der Long gepaard kan gaan. Het Extra van Zoethout is in dit Geneesmiddel de Bass. Het Venkel-water is, als een oplossend middel, vormgevend. Doch, dewijl het met de kracht van de Olie van Venkel, bezwangerd is, kan het ook als een bijkomende Bas aanmerkt worden. De Geest van kommeon-zout is deels, uit hoofde van zijn vloeibaarheid, gedaante gevende. Als begaafd met de kracht van het zout levert dit een bijkomende Bas op. Dewijl zijn werking, uit hoofde van de loogzoutachtige aard, zeer sterk en levendig is, zoo kan men dit een kracht versterkend bijvoegsel noemen. Intussen is het werkelijk dit bijvoegsel, het geen het middel; uit hoofde der bovengemelde omstandigheden, verdacht maakt. Met dit al is dit Zuur, uit hoofde van zijn eenvoudigheid, aan te prizen. Het verdient verre den voorrang boven het Borst-Elixir van WEEDEL, het welk uit twee onder elkander gemengde Zuur samenstelt is, waarvan het een zout, en het ander vier Ingrediënten heeft. COLI Emplafrium album coctum. (Loodwit-pleister.) Olie van Olijven, Bijnier. Ceroth. pulveris. Lenigar in fuba contin. agitat. & paulil. 29. influita cocta add. Cer: alb. 3vi: Collig. we F. Empl. a. Dit is een zeer gebruikelijke eenvoudige Zoon- Dift Smeer, waarvan men zich in zeer lichte beschadigingen, zonder enige verdere bijvoeging, ook tot het overdekken van plekken in zwaar gevallen, bedient. b. Het Loodwit is hier zekerlijk de Zoonf- bas, als verzachtend en opdroogend. c. Echter zijn de beide andere Ingrediënten, wit van hoofde variabel haar wekmakende en verzachtende eigenschap, insgelijks als een bijkomende Bas aan te merken. d. De Wasch en Olie doen voornamelijk haar dienst als gedaante-gevende bijvoegsel. e. De Olie is hier het middel ter oplossing van het Loodwit; de Wasch geeft aan de Pleister vliezigheid. Het Water, van tijd tot tijd 'droppelswijze bijgepoten, het welk het aanbranden moet voorkomen, maar dadelijk weer wegdampt, is als een niet vlassend gedaante gevend bijvoegsel te beschouwen. Emplasterum de Ammoniaco. (Ammoniakpleister.) Y. Cer. flav. Refin. Pin. Terebinth. a. Ziv. Cillic. & colat. add. Gumm. Ammon. depur. Zviii: F. Empl. Deze Pleister is weekmaakend, verdeelend en rijpmaakend; heeft ook zijn nuttigheid in Likdoorn. De Gom-ammoniacl, of liever de Harst van Gom, is de basistoxine. De overige drie zijn gedaantegevende bijvoegselen, die wederkeerig op elkander werken, en op die wijze de juiste dikte te weeg brengen. De Wasch is een bijkomende Basistoxine ter weekmaking. De Harst en Terpentijn dienen insgelijks, als een bijkomende Basistoxine, om rijp te maken; zelfs kunnen zij, vooral de Terpentijn, voorzover de prikkeling betreft, die tot rijp maken dienstig is, als Aracht-versterkende ondersteunende middelen beschouwd worden. De Terpentijn heeft meer dan andere gedaantegevende bijvoegselen, de nuttigheid dat zij, zowel al de dikte, maar ook taaiheid geeft. De Gom-ammoniacl zou, met een paar eieren van Olie en Wasch, een zeer goede verdeelende en weekmaakende Pleister bezorgen. Ja, sommigen geven aan deze Gom-hars, alleenlijk door middel van Azijn van Seabedrijf, de vlaagde lijvigheid tot een Pleister. Het weinige waarde van de kracht der Zeatzeep, welke daar in blijft, wil juist niet veel zeggen. (Wanneer dit niet zo weinig was, zou het tot een kleefmiddel en verzagter niet zeer dienstig zijn. k. Over ’t algemeen komt de bovengemelde: Piek-ser zeer overvloedig met de 'gemaakt verzagtende Piek-ser, (Diachyl. Gummof.,) en zoude, als minder: zamengesteld, in deszelfs plaats en BREIN Beige: te worden. p.s. CCLV; 25 VOORSCHRIFTEN var 5. as I GEVONDEN; Er 'Een plek in de Chen Ammoniath, (Piek-ser ir 7 Scheerling en ser ®w. Cer. Aav. Bi: O1. Hyofciam. Ziv. -Colliquat. colat. & paulo vesciger. add. TEEN Succ. Cicut. inspuif: 3vi. N" Gumm. ‘Ammon. in Decolt. Cicut, fol. aa & iterum inspuif. Zweetie HN Ad len. ign. admire. Pulv. Cicut. Zviii. “ds -Deze Pleister is ook verdeelende en verzagtende, vooral in harde gezwellen van klierachtige delen, en vermoedelijke builen en zwellingen van den balzak. 4 De Bals is het verdikte Sap van de Scheerling. c. De Gom - ammoniak is gedeeltelijk een bijkomende ‘Bals’ voor Zoo verre zij tot de ver helpzaam is. d. Gedeeltelijk is 't ook helpende, om aan de Vete ‘de zijnlijke gedaante te geven. e. De Wasch, de Olie, de Poeder van Scheerling, allemaal welzuurige gevende. f. Echter zijn de Wasch en de Olie te 'gelijk bijkomende Bals tot verzagting en weekmaakmakend. g. De Olie van Bijnenkruid is zelfs een kracht-versterkend bijvoegsel, voor zoo verre zij een verdovende uitwerking heeft. h. De tot Poeder gewrevene bladeren van de Snabelling moeten zekerlijk ook mede verzagten en verdelen, en dus een bijkomende Bals verschaffen. NI992 % i. Echter kunnen zij in deze stuk omwinding, niet veel bijzonders uitrichten. k. Het vers bereide verdikte Sap van Scheerling, zoude veel beter zijn, dan deze samen gesmeedde Pleister. 1. Vreemde Apotheeken hebben een echte soort van Scheerling; maar welke, onder de Boon, daantegevende bijvoegzelen, ook Terpentijn in zich bevat, en mitsdien niet zóó geheel eenvoudig, niet zo geheel zonder prikkeling is. 2. Emplastrum Citrinum. (Citroen - pleister.) 3. Refin. Pin. 36: 4. Cer. fav. Zviii. 5. Seb. cerv. 5iv. 6. Terebinth. Zii. 7. Oolliguat. & colat, add: 8. Pulv. Curcum. 3ß: 9. Empl: Deze Pleister gebruikt het Gemene tot Fausir Aellen, Eterbuilen, en dergelijken. De vier eerste Ingrediënten kan men er als een Basis rekenen, vermits zij tezamen een massief vormen, die zich tot een Pleister laat gebruiken, en welkers voedende werkt dat het lijdende deel voor de buiten-lucht bescherming zou worden. Zij zijn ook tevens alle vier gedaante-gevende middelen. De Harst en de Wasch geven stevigheid; het Hartentalk verzagt deze stevigheid; de Terpentijn, nevens de Harst, geeft kleverigheid. De Curcuma geeft aan het geheel de eigenaartige kleur, maar heeft bijna geen Heelkundige nuttigheid. Echter dient zij ook als een Poeder, om aan het geheel de behoorlijke dikte te geven. Emplastrum defensivum viride. (Groene Bescherm - pleister.) Deze Pleister is enkel een verandering van de voorige; heeft ook dezelfde nuttigheid; alleenlijk heeft zij een bijzondere kleur. Het Poeder van Wijde wit is hier een verfijning middel, dewijl zij aan het middel de eigenaartige kleur geeft. Ook geldt, ten haaren opzichte, hetgene hierboven van de Curcuma, ter bevordering van de dikte van de Pleister, is gezegd geworden. d. Sommigen noemen, om de groene kleur te bewerken, Spaansch-groen; doch dit is bedenkelijk, vermits deze Roepachtige kalk sterk prikt. e. Echter zoude het middel uit die hoofde dienstig zijn, om een Likdoorn aan 't zweerven te brengen. Emplastrum defensivum rubrum. (Roode Bescherm-pillen.) — 3. Lithargyr. 3bii. Ol. Olivar. %iv. Ad confist. empl. serv. cod. Cer. flav. Ziv., Colliquat. add, Terebinth. | ch Pulv. Oliban. dä. 5iv.. i — Colcoth. Fitr. ZVi. F. Empl. a. Deze Pilla hebben dezelfde nuttige werking, als de voorgaande, namelijk, om opene Wonden en Zweerven voor de buiten-lucht te beschermen. b. Echter is zij, uit hoofde van het daar in begrepen Lood-bereiding, misschien ook vanwege de Fitrilool, meer opdroogend. c. De Bassis is het Goud- en Zilver-glit, zodanig als in het Emplastrum album cum het Loodwit is. d. Deze Lood-bereidingen zijn ook vanwege de dikte, die zij aan het geheel medeleven, als gedaan-gevende te beschouwen. e. De Olie is een middel ter oplossing van het Goud- en Zilver-glit, en Ritsdien gedaante-gevende. f. Daarenboven bevordert zij als Olie de behoorlijke dikte van het geheel, en is dus ook in die zin-gevende. g. De Wasch en de Terpentijn, ook de Wierook, als een Harst, en de Fitrilool-kalk, brengen allen tot de dikte, en dus tot de gedaante, het hunne bij. h. Zij kunnen alle vier insgelijks als bijkomende Bassis ter genezing beschouwd worden, hoe zeer elk op zijn manier 'werkt. i. Eindelijk is de Fitrilool-kalk, uit hoofde van de eigenaarse kleur, welke zij aan het geheel geeft, een vercierend middel. K. Op zige zelf berekenen de drie laatstgemelde Pleisters niet veel bijzonders. De Loodwirkende Pleister in sommige gevallen, en in andere de verzagtende Gom-pleister, kunnen hunne plaats vervullen. Echter, die beiden zijn tot gepaste voorbeelden, hoe verfende middelen hunne rol in de Pleisters spelen. A. Emplastrum diachylon simplex. (Enkelvouwde verzagtende Pleister.) B. Lithargyrum triticum. Ibii. Olea europaea. Ibii. Ad confest. Empl. serv. cod. add. Mucilago, Semina Foenugrae. Limuncula; Radix Altheae. Leniter ignea cogitans F. Empl. Dit is een Pleister van weinig gebruik, doch welke men, als snel als dat, tot bereiding der verzagtende Pleister heeft moeten. GENEESMIDDELEN. Het Zoutwit is hier zekerlijk ook een Balsam, wanneer het op de genezing aankomt, vermits het verzagt en opdroogt. Ook de Olie maakt week, en verzagt, en is dus mede tot het algemene doel. In sommige gevallen zijn de Slijmen hier de Hoofdbalsam. Dat men er juist drie soorten gebruikt, is onnodig. De Slijm van Lijngzaad is voldoende. Loodwit en Olie zijn dus voornamelijk gedaandegende bijvoegzelen, vermits zij een Mengsel opleveren, waar in de Slijmen de gedaante van een Pleister bekomen. Emplastrum diachylon compostum. Gom-pleister. Men bedient zich van deze Pleister voornamelijk om rys te maken. De Bals is de sterkst verzagtende Pleister. De Harst, de Gom-harst en het Terpentijn zijn krachtig versterkende bijvoegzelen. De Safranaan is, als een verzagtend middel, een bijkomende Bals. VOORSCHRIFTEN van De Safraan is, als een verzagtend middel, een bijkomende Bals. e. Maar te gelijk is zij ook een verlevendend middel, voor zover zij de eigenaartige kleur geeft. f. De Wasch is een gedaante-gevend bijvoegsel, hoe zeer ook de overigen, uitgezonderd de Safran, daar toe medewerken. g. De Brandewijn is een middel blijvend gedaante- gevend bijvoegsel. Dezelfde vervliegt onder het omroeren der warme massa. h. Van de kracht der Safran, die deels zó omwonden, deels van zijn vluchtige deelen beroofd is, is voor het Overige niet veel te verwachten. CCEXL Emplastrum de Galbano crocatum. (Safran-pleister.) BY. Empl. de Melilot. har - Diachyl. simpl. ö. Ziii. Cer. fav. ii. Terebinth. 31. Galban. in Acet. solut. & iterum in piff. 3vi. Colliguat. add. Croc. opti zvi. a. Het moet week maken, verdelen en verzagen. b. De Basfis is de Meliloten-pleister, en de verzagende Pleister. c. Eene bijkomende Basfis, of veel eer een Arachis-versterkend bijvoegsel, is de Gom- Galbanum. d. Wederom is de Safran, voor 200 Verre zij versagend, een afzonderlijke Basfis. e. Men ziet, dat zij hier in een veel grootere hoeveelheid bijgevoegd is, dan in het voorgaande recept. f. Van de Terpentijn en Wasch geldt het gezegde reeds meermaals. g. Nog staat aan te merken, dat de prikkelende Galbanum aan de verdoovende Safran moet te keer gaan. h. En dan is ook deze Pleister daar in een middel van het mengelmoes onzer Voorvaderen, dat men twee andere Pleisters gereed moet hebben, om deze te bereiden. eECBLrE Emplastrum Gryfeum. (Grauwe Pleister.) B&. Cerae fav. Ziii. Seb. cerv. 3iv. Terebinth. Pulv. Lap. calam. —— Lithargyr. a. Ziß. —— Tutiae praepar. —— Mastic. Oliban. &. 38. Colliquat. & ab igne remot. add. Camphor. c. Oleo trit. 31. F. Empl. 