title: Biographisch woordenboek der Nederlanden, bevattende levensbeschrijvingen van zodanige personen, die zich op eenigerlei wijze en ons vaderland hebben vermaard gemaakt
creator: Aa, A. J. van der
text: NAMEN (Jan, Graaf van;. Ten behoeve van dezen vorst verklaarde, in een bewijsstuk van 27 November 1333, door Digitized by Google 55 een keizerlyk notaris afgegeven, Jan van Namen, Otto, beer van Kuik, A arnoud, beervan Stein, Jean deRacourt en andere riddera, ten overstaan van bertog Jan II van Bra> band, dat bij alle aangegane verbindtenissen wilde gestand doen. Zie van der Chijf, de Munten der Leeeen van Braband en Limb» bl. 173 en de Munten van Overijuet, bl. 168. NANING (Jan), waarscbijnlijk een Amsterdammer. Hy bloeide in de tweede bellt der zeventieude eeuw en beoefende de etakunst. K r a m m vermeldt van bem drie prentjes in 4o., voorstellende Drinkende en rookende boertjes, in de ma> nier van A. van Ost ade, die zeer zwak getcekend zijn, Zie Kramm, Let» en IFerk. der HoU, en yt. Kunet-Sehild» D. IV. bl. 1188. NANKING (Koppkn), zoon van Koppe Cornelia z.,ge> goede Roomschgezinde buislieden te Woggenum, werden be- achuldigd van eenigen omgekocht te bebben tot bet plegen van landverraad en brandstichting. Op dezc beacbuldiging, doorde pijnbank afgeperst, werden beide, vader en zoon, te Alkmaar op de gruwelijkste wijze gepijnigd. Nanning werd veertien maal te Alkmaar en twaalf malen te Schagen op de pijnbank gebragt en vervolgeus bij vonnis van 30 September 1575 door Sonoy geveld, bet hart uit bet lijf gesneden en ge- vierendeeld. Toi lens heeft deze trenrige gescbiedenis bezon« gen in Nieuwe Gedichten, D. II. bl. 133. Zie Bor. Ned. Oorl. B. VIII. bl. 106; Hoolt, Bed. Uitl. B. X. bl. 412; Velias, Ckron. van Boom, bl. 147; Brandt, Biet, der Bef. D. I. bi. 563; Ue». Kort Verb, op 1575; Per 8, Ottitlelde Leeuu, bl. 519; Opmeer, Boomtch UoU. Marl. U. II bl. 254 — 271. Ckron. van Alim, 1645. bl 91; S. Eilcelenberg, Altm. en tijn Get. D. II. bl. 368; Joocktji, de Pynbani roedertpr . en bemaiigt (Hott. 1651) bl. 121; Kabinel van Ned. en Kleeficke Oudk. U. I. bl. 122; Fra in, de Gore. Mantel, bl. 41 en Gidi. 1865. no. 5. Nankings (Pieteb en Claeb), twee broeders, eerlijke en gegoede buislieden van de Roomsche godsdienst, werden ge- lijk de vorigen, valschelyk bescbuldigd en deerlyk gefolteid. Pieter werd eerst naar Delft, vervolgens naar ’a Hage ge- voerd en den 15den Julij 1577 onder handtasting ontslagen. Hij keerde naar Benningbroek terug, doch overleed kort daama aan de uitgestane smarten. Zie de bronaen bij ’t vorig artikel aangebaald. NANNING (Joan), werd 10 Aug. 1689 te ’sGravenbage geboren, studeerde te Keulen, werd aldaar licentiaat in de godgeleerdheid, stond tot October 1715 als pastoor of dieser* vant te Leyden, van 30 October 1715 tot 20 Augustus 1718 als pastoor te Weesp. Yan daar werd hij, iter zake van on- geboorzaamheyd en twistmaakerij onder de Roomsch Catholyke Digitized by Coogle 56 gemeente,” verbannen. Na van Äu^ustus 1718 tot Maart 1720 amhteloos te Vinkeveen geweest te zijn, werd hij (Maart 1720 — 1737) pastoor te Bergen, vervolgens aan den Buitenveldert, waar hij 29 Sept. 1761 overleed. Nanning was een zeer geleerd man, een niet onverdienstelijk dichter en welsprekend leeraar, hevriend met Jan Baptista Wellekens, Johan- nes Franciscus Delsing, Gerard van Loon, en andere geleerde dichters van zijn tijd. P. Koets, schilderde hem levens- groot ten halven lijve, waarnaar Houbraken een fraaije plaat snced. Hij gaf in het licht: Historie der Veranderingen van de Protestantache kerken door den Heer Jakohus Benignus Bossuet, Bisschop van 3/eauz, Raadsheer des Konings; voorhten Leermeester van mijn Heer den Daufyn, eerslen Alemoeeenier van Mevrouvo de Daufyne. üü het Franach vertaaid, Leuv. 1738, 3 d. kl. 8o. Aurelius Prudentius Klemens Lof sangen op de H. H. Martelaren, vertaald door J. N. Amst. 1748, kl. 4o. Wettige Vooroordeelen teoen de Kalvinisten, uit het Franach vertaald door J. N. Leuveiif 1743. Jesus te Bethanien gesalfd of de Historie der Zalving te Bethanien in agt körte Predikatien overwogen, Antw. 1749. Brief van Desiderius Erasmus, vav Rotterdam, aan Koen- raad Pelikaan. Bexattende syn gevoelen wegena het Heilig Avondmaal des Heeren. Mitagaders Twee Predikatien, onlanga over deselve Stoffe gedaan, Amst. 1750, gr. 8o. Twee Predikatien op dm Jaarlijl sehen Gedenkdag van het Wonder der Heilige Stede. Gedaan binnen Amateldarn, Amst. 1750, gr. 8o. Tweede drvk, met vermeerderde achikking, ver- meerderd met Twee platen, 1750, gr. 8o. Predikatien op de Zondagen, Leuven, 1752 — 1754, 2 d. Jesus van de Dood verwesen, of de H. Historie der Ver- rijsenisse en der Verschyninge der Zaügmakera op den eersten Dag, in XXXV körte Predikatien voorgesteld en overwogen, Met eene plaat, Amst. 1755. Predikatien op de Zondagen, 3de d. I«uven, 1755, gr. 8o. met eene plaat. Qodvrugtige Gesängen op de voornaarnste Feesten, Amst. 1756, gr. 8o. Refugium peccatoris ad J. C. ut Satvatorem, llluminatorem, Pastorem, Regem, Conditorem, Patrem, Pontifioem, Mediato- rem et Judicem, Lat. en Ned. 1756, gr. 8o. Predikatien op de Zondagen, 4de D. Leuv. 1757, gr. 8o. met een plaat. Predikatien op de Zondagen, 5de D. Leuv. 1758, gr. 8o. met cen plaat. Predikatien op de Zondagen, 6de D. Leuv. 1759, gr. 8o. met een plaat. Jesus te Bethlehem geboren, beaneden en aangebeden, of Digitized by Coogle 57 LXl Predikatien op de Geboorte, Bemijdenisse en Aanbid- dinye de» Zaligmakera en op andere dau invallende Vierdagen, gedaan door J. N. Leuven, 1761, gr. 8o. met een plnat. Vcrdediging van den Zeer Geleerden en Eerwaarden Heer J, Nünning, Roomsiatboigken Pastoor te Buitenveldert tegen de etrrovende gerügten, die de Janseniaten ten eignen opvgte te A nstellam, en eldera hebben verapreid, uan eigne Oemeente onrniddelijk voor de Predikatie van den XXVIII Zondag na Pinxteren op den 13 van Uerfstmaand 1761 voorgedragen en van woord tot woord ui( eijn eigenhändig Geachrift in ’t licht gegeven. Amst. 1761. Predikatien op de Zondagen, 1 D. Iste Stuk, 2de druk, Gent, 1767. Predikatien op de Zondagen, 1 1). 2de St. Leuven, 1767. Zia G Kok, BtjeonJ. betreffende de R. K Statie ean U’eetp, W i 1 8 e n G c j 8 li e e k, B . ,i. C II oora. 1). IV bl. 464; .1. de Vries, Gee der Üichtk. ix de 18" Eeuw. 1>. 11. bl. 150; Glasias, Godg. Ned. I). II. bl. 567; Vissclicr, Laddraad; Sav. 1^. VI. bl. 1359 VII. bl. 92, 205; van HonsKen en van Rijn, Vir, Herd. I). n. bl. 386; Bat Sacra, T II p 279; Philalothcs, Brief van een Botl Priester aan een Gron, Priester zijnen Vrindt, raschen 1758; Juan Nanxing. TaJ ereettjes ui( de vorige eenw door PauweU Poresher in R. C. VoHsalm. 1858. bl. ISO volgg. Müller, Cat, sax Portr. NANNING (Frkderik Petrus Gisius), werd 18 Novem- ber 1798 te Surimime geboren, en ontving zijne eerste op- voeding te Amsterdam. Voor de krijgsdienst bestemd, ontving hij sedert het lautst van 1817 zijne opleiding op de artillerie- en genif Echool te Delft. In Julij 1819 werd hij olfieier, was vervolgzns gedurende vijf jaren werkzaam bij den vesting- bouw te Luik, waar hij tevens, door weetiust aangedreven, onder anderen de lessen van den hoogleeraar in de statistiek Wage man volgde. Welke vruchten dit onderwijs heeft gedragen, toont eene statistische verhandeling van Nanning in den jaargang 1826 van de Star. Van I.uik werd hij naar Delft gezonden en tot onderwijzer bij de school benoemd, wier kweekeling hij vroeger was. In 1828 tot eersten luitenanl- ingenieur benoemd, werd hij, nog in hetzelfde jaar, aan de nieuw opgerigte koninklijke Militaire Academie te Breda ver- bonden en met de werkzaamheden van kapitein der genie bij dezelve belast. Na de tijdelijke siuiting dier Academie, ten gevolge van het oproer in 1830 in Belgie uitgebarsten, maaktc hij eerst een deel uit der bezetting van die ve.sting en werd later aangesteld tot leeraar bij de genie-school, die, gedurende den stilstand der Militaire .Academie te llreda, aan het Insti- tuut voor de marine te Medemblik werd toegevoegd Hier overleed hij den 4 September 1832 eene weduwe en 4 kleine kinderen nalatende. Hoeveel het vaderlandsche krijgswezen, waaraan hij reeds tot een uitmuntend sieraad strekte en nog Digitized by Google 58 meer beloofde te worden, en de daartoe beboorende weten- schappen aan bem verloren hebben, kunnen zijiie vertaalde en oorspronkelijke scbriften getuigen. Tot onze kennis kwamen: Uandleiding tot de werkdadige meetkunst. Delft, i828, ’s Hage en Amst. 1836. 2 d. 8o. met 15 pl. Verkorte werkdadige meetkunst, bevatiende de onderscheidene wijzen van opmeten van landen, ’a Hage en Amst. 1849. gr. met 5 pl. De overzetting van Mr. Savart, Beginselen der verster- kingskunst, inhoudende de veldversc/tansingen en vestingbouw, 2 d. 8o. 1837, en van A. F. Drieu, Be gids voor den pordonnier, of p«r- handeiing over de mitiiaire bruggen, door wijlen E. P. G. N. Delft, 1835. gr. 8o. In de ureu zijuer ontspanning beoefende Nanning de dicht» kuiist en lieeft daarvau proevcn nagelaten, die bewijzen dat boezeer hij geeii lioogc vlugt nam, hij vooral zeer gelukkige bnisselijke onderwcrpen bezong. In 1825 gaf bij te Delft Mengeldichtjes, en in 1828 te ’s Hage en Amsterdam Proeve van krijgagetangen, 8o. ten dienste der Miiitaire Normaal-school in bet licht. Verder leverde hij vele beoordeeiiugen in de Vriend des Vaderlands, ook stukken in Prozu en Poezy in lietzelfde Tijdschrift, zoo als eene Navolging der Bataviade vart Chenier, het Kolo- nisten morgen en avondgebed euz. Nanning was sedert 1830 Lid der Maatsch. v. ffed. Letterk. te Leyden. Zie Siegenbeok, in Hand. d. Maand. Yeryad, a. d Maatteh. ». üed Letterk. te Leyden. 1833. bl. volgg. ; vanderAa,ilT. B, A. C. Woordenb o. h. w.; Aanhanysel Op het Woordenboekvan Hieu- teenhuie. 0 . h w ,■ Uilil. S/ieet. 0. I. IjI. 151; Kobas cn d» Ri veco u rt. NANNING (C ), onderwijzer te Maassluis maakte zieh be- bend door ; Oefeningen in de Nederduitache (aal, bestaande in gebrek- kine opateilen, met voorafgaande taalregelen, ieta over de lin- acheidiug, en körte aanleiding tot de zins- en woordonileding enz. voor de N ederlandsche acholen. ’a Bosch 1842. kl. 8o. Leeroefeningen, ingeriyt naar de leerwijze van den Heer P. J. Prinsen. Vier stukjes, Kott. 1844. kl. 8o. Willem Leergraag, of de brave leerling ; bevattende eenige zamenspraken tuaseken eenen onderwijzer en zijne leerlingen\; wat een goed kind behoort te doen, om zieh, in en buiten de achooi, wel te gedragen. fiotterd. 1847. 8o. Welenachappelijk handboekje voor al de klaaaen onzer Va- derlandache acholen, bevattende voorachrijten, bepalingen, tafela, bijzonderheden enz. uit het gebied der ederduilache taal, reken- kunde, geachiedtnis, aardrijkskunde enz. Zamengeatela tot nut en genot der leerlingen. Kotterd. 1847. kl, 8o. Digitized by Coogle 59 Wetemchappüijk Hanäboekje voor de längste klateen onter Vaderlandache schalen. Botterd. 1847. kl. 8o. Goede en siechte hinderen, voorbeelden tot ' aansporing van deugd en tot afschrihking van ondeugd, Rotterd. 1847. kl. 8o. Praktisch, Theoretisch rekenboek voor meisjes en ook voor jongens, ingerigt overeenkomstig het tegenwoordig atelsel van malen, gewigten en muntspecien, Bott 1848. 2 st. kl. 8o. Zie Brink man, Naamt. ran äaei. NANNINGA (Woutek KüDOLr), werd den 2 April 1740 te Groningen nit den beschaafdcn burgerstand geboren, door* liep de Latijnsclie scholen en werd op zijn twaalfde jaar met veel lof tot de Hoogeschool te Groningen bevorderd, waar hij zieh op de talen, vooral de Oostersche, onder van Lennep en Schroeder, toelegde en zulke vorderingen maakte in de wetenschappen, dat hij nog Student, in zijn 18e jaar als Hooglee'aar in de Grieksohe letterkunde te Franeker werd beroepen, waartoe aanleiding gaf eene door hem in 1759 ge- schrevene en onder het voorzitterschap van Schroeder open- lijk verdedigde dissertatie, beheizende taalkundige aanmerkin- gen over eenige gewigtige plaatsen van het O. T. Sedert ver- dedigde hij, gednrende zijn verblijf te Groningen, nog 2 dis- sertaties, de eene onder voorzitting van M. Bertling, Hoog- leeraar in de Godgeleerdheid, over den aard van het zedelijk verderf der menschen en de andere over Jes. XLII : 3 ver- geleken met Matth. XII : 20, (Dissertatio theol. de Messia calamo guasaatum non confracturo ad illustr. Jes. XLII et Matth. XII ; 20. Gron. 1763) welke hij io 1763, bij gele- genheid dat hy onder het praesidium van den genoemden B er t- ling tot doctor in de theologie bevorderd werd, verdedigde. Op raad van geneeskundigen, onthield hij zieh, daar hij zwak van ligehaam was, eenigen tijd van het predikambt, maar bield met veel bijval en toestemming der theologische faculteit lesscu over de godgeleerdheid, vervolgens bezocht hij nog een jaar de Utrechtsche Hoogeschool, waar hij iuzonderheid in de vriend- schap en boogachting van den beroemden G. Bon net deelde, die later betuigde, dat hij Nanninga zelden had verlaten, zonder het een of ander van hem geleerd te hebben. ln 1766 werd hij predikant te Oude-Schoot, en in het volgend jaar te Dronrijp, waar hij reeds in Louwmaand 1768 uau eene uittee- reude ziekte stierf. Hij was lid der Maatschappij van Nederl. Letterkunde te Leyden , in het eerste dtel van welker werken in 1766 uitgegeven, eene door hem geschreven verbandeling over het werkwoord laten, als een hulpwoord der gebiedendeof toevoegende wijte gelruikt, voorkomt. Als lid van het Utrechtsche genootschap Tendimus ad idem, ea Tandem Jit surcvlus arbor, g&i hij in de werken er van: Obaervatio ad Locum Jer, IV. 7 ^ Digitized by Google 60 «t alia loca in quibus Th. JKO occurrunl. (Opera societ. cui tfssera Tend. etc. p. 38^. Zie Nieawonhuia, Kobas cn de Rivccoart, Glaaiua, God- ffl Nederl. o. h. w. ; Boekz, d. Gel. tcereld, 1768 Handd. ä. Maatt. V. Sed. Lelierk. 1 768 bl. 3 NANNINGH (Puter Jacobsze), zeekapitein, onderscheiddo zieh onder Tromp en de Ruiter. Hij ffaa o. a. bü den togt naar Cliattam en wenl op de rivier van Rochester mede belast de noodige branders tegen den vijand aan te voeren, het kasteel te beschielen en met het geschut voor de branden eenen weg te banen tot de drie adnoiraalschepen, wier vernie* ling zou beproefd worden, Zie V, d. Bosch, Ned Zeeh II. II. hl. 1243; J. C. de jonge, Get. van het Hed. Zeev> . U. II. bl. 444. NANNIUS (Feteus), of Nanninck (Pieter), in 1500 te Alkmaar geboren, werd, na de eerste beginselen der talen ge- leerd te hebben, sclirijver of klerk bij een procureur, stu- deerde vervolgens te lieuven, keerde na voleindigde Studien naar Alkmaar terug, waar hij gedurende verscheidene jaren het rectoraat aan het Gymnasium bekleedde. Omstreeks 1535 vertrok hij wederom naar Leuven en onderwees aldaar eenigeu tijd Oe fraaije lettereu in het collegie van St. Uieronymua. Na het overlijden van Conradus Goclenius, volgde hij dezen als Hoogleeraar van het Collegium trilingue op cn aan- vaardde dezen post den 1 Februarij 1539 met eene oratie over de ars poitica van Horatius. Achttien jaren bekleedde hij hem met eere en verwierf zieh de achiing en vriendschap van de geleerdste mannen van zijn tijd, onder welken van Nicolaas Everardi, president van den hoogen raad, zijne Zonen Nicolas Orudius en Janus Secundus, Paulus Leopard, den dichter Cornelia' Musius en Nicolas Micha ult of Mica ult, lid van den geheimen raad, Philip Nigri, kanselier van het gülden vlies, vooral van Antonius Perreuot de Gran veile, toen bisschop van Atiecht, later kardiuaal, die hem een jaarwedde schonk en onder de buiten- landers van Nicolaus Olahus, raadsheer van koning Per* dinand en koningin Maria van Hougarije, gouvernante der Nederlanden, ook van Jacobus Fiesque, Genueesch edel* man en bisschop van Savone, ziju leerling te Leuven, die hem met belofte van een groote jaarwedde naar Italic poogde te lokken; doch Nanuius vergenoegde zieh met het geven van onder» ijs cn het zamenstellen van gcleerde werken totdat h^ den 21 Junij 1557 begraven werd, blijkeus zijn grafschrift op een zwart iLarmereu Steen, tegenover het altaar van St. Pieter in de cathedrale kerk te Leuven, bij Paquot afge- drukt, Zijne afbeeldiug vindt men in de Elogia van Miraeus met drie verzen van Andreas Schottus; Digitized by Coogle 61 »Nanni, Castalidum decus sororum, • Quisque te videat, tuosque foetus, >Hhuc1 Natium vocitet, sed 6! Gigantem. Cornelius Valerius, die Nanniusop diens wensch opvolgde, hield eei. lijkrede op hem, die waarschijnlijk aiet is ttitgegevrn. Htt heeft Nannius niet aan lofredenaars ontbroken, doch voor ZOO ver ons bekend is, heeft nog geen geleerde zieh op- zettelijk bij hem bepaald Men gccft hem den lof van een uitslekend kcnner der oude taleu en een groot criticus le zijn gcweest. Adrianus Junius steldc hem heneden Gocli- nus. Ook als Latijnsch dichter heeft hij Verdiensten, doch Schoockius noemt lu-m ten onregte onder de belijdors der llervormde godsdieiist. Hij schreef; Irutitutiottum Juris civilis hbri quatuor, oiim a Theophilo AnUcessore in Graecutn e Latiiio uberius diffu\iusque Irans- laii , . . . Graue editi. Adjectis etiam aliquot Petri Nmmii Annotatiuncualis, Lov. 1536, 4o Deze Annotatiunlae waren oorzaak van een twist tusschen hem en Jacobus Curtius, die deze paraphiase van Theophilus in het Latljn had ovcrgczet. Dedamatio de beUo Turcis inferendo, Lov. 1536 (1537) in 16o. Oek in de verzameling, getiteld: Jacobi Sadoleti, de bello Turcis inferendo, oratio, Ejmdem argumenii, Otkonis Brnus- feldii ad Christianos Principes oratio. Jacobi Fontani, de Rhodi expugnaiione, epistola. Petri Nannii dedamatio. Lu- dovici Vivie, de vitä Christianoium sub Tured, opusculum Basiliae, 1538, 8o, Ook in e^n andere verzameling door ?likolaas Beusner, getiteld: de BeUo Turcico, selectü aimue orationes et consultaliones , T. IV. p, 80 seqq. Nan- nius droeg dit werk aan Nicolaas Olahus op. DemosUienis et Aeschinls Epislolae, Latine oersae, Lovanii, 1537, 4o. Z). Bastln Bagni, Archiepiscopi Caesariensia, in sanctam Christi Nalivitateiu Hmniha, P. N. intertjrete, Lov. 1537, (1538) in 16o. aan Board Tapper, dekeii vuu St. Pieter te I.euven opgedrageti B, ßasiiti Magill, Archiepiscopi Cuesaruu Js, Homiliae tres, cum tribus ejasdem Epistolis, P. N. Alcmariano interprete, I. Ilomtl., in dictum illud Euangelicum secundum Lucaiii: Diruam horrea mea, et majota exstruam, et de Aoaritia II., adversus Dittites Hl., in l'uine et siccitaU liubiUi, Luv. 1538 (1530) opgedragcu aan Jan Bdcamp, aut vuu Aduard. Deze over- zetting overtreft die van Baphael Volaterranus. Marci Calonis et Phocionis vitae e Plularcho Latinh versae, Lov. 1540, 4o. Digitized by Cooglf 62 Oratio gratulatoria in adventu CaroH V tn Belgium, Lov. 1540, Oratione» tres de landibus Eloquenliae, Historia« et Agricul- turae, Lov. 1541, 4o. Dialogiami Heroinarwn; libellus nunc primum et natu» et editus, lectuqne dignissimus, Lovan. 1541, 4o. Paris, 1541, 4o‘ ln het Fr. Cinq Dialogisme», ou De iberationa de cinq noblea Damea, ö aavoir Lncrece, Suaanne, Judith, Agnea, Gamma, Galatienne, traduit du Latin de Pierre Nanniua par Jean Miltet, Paris, 1550, 8o. Athenagorae, Athenienaia Philoaophi, de mortuorum reaui- rectione; Graec'e ei Latine. P. N, Atem, interpreie, Lovanii, 1541, 4o. Ook met dezen titel: Athenagorae, Athenienaia, PhHosophi Chriatiani, Uber de Reaurrectione mortuorum; Graec'e, cum veraione Latind P. N. Alcm. Paris, 1541, 4o. Ook Athenagorae, Ath. Phil. Christ. Apdogia vel Legatio pro Christiania. Ejusdem Liber de Reaurrectione mortuorum, Graece; cum veraione Latina Conradi Geaneri et P. N., ex editione et cum annotationibua Henrici Stephani. Accedit ad calcem Phoebadi, F.piacopi, Uber contra Arianoa; ex editione Thcodoiri Betae, (allcen in het Latijn) met de werken van Philo, Ba>. leae, Simon Epiacopiua, 1558, 12o. T. II. p. 1401->— 1441, Ibid. Idem, 1561, fol. It. Paris, 1567, 4o., achter de Grieksch-Latijnsche uitgave van Justinus, Paris. 1636. fol. Part. II. p. 40 — C8, Coloniae (Lipsiae) 1686, fol Part. II. p. 40 — 68. Epiatolae Damiano a Goea, aan het hoofd der door Nau- niiis bezorgde eerste uitgave van diens Hiapania, Lov. 1542, 4o. met de overige werken van Goes, Antw. 1544, 4o. in de Hiapania illuatrata van Andreas Scottus, Francofurti, 1603, fol. Genethliacum in CI. viri Damiani ä Goea, Equitia Luaitani, ßlium Emanuelem, Lovan, ....... met eenige werken van dezen Portugees, vervolgeiis in Hiapania illuatrata P. Scotti, T. II, p 820, 827. Demoathenia Oratio de Immunitate adveraua Leptinern. La- tine veraa, Lovan, 1542, 4o. Demoathenia Orationea duae; prima contra Androtionem: secunda de Immunitate adveraua Leptinern, Latine, Basileae, 1542, 12o. Funebria Oratio habita pro mortuo Conrardo Goclenio, Lovan. 1542, 4o. Orationea duae gratulatoriae de Jelici Caeaaria Caroli V in ' Brabantiam adventu, Lovan. 1 543, 4o. Oratio de obaidione Lovanienai. Adjunctua eat Dialogua de milite peregrino, Lovan. 1543, 4o. Synesii et Apoilonii Ejnatolae aelecliorea e Latine versae, Lov. 1544, 4o. j Digitized by Coogle 63 Deuterologia, atve Spicilegia in librum quantum Aeneidoa, Lov. 1544, 4o. Castigatione» in Tili Livii librum tertium decadis primae, Lov. 1545, 4o. M. Tuüu Ciceronis Accnsutionis in C. Verrem Uber qttin- tua; cum aclioliis et castigationibus P. N. Lov. 1546, 4o. JivfifxlxTtov, sive Miacellaueorum Decas Ona, Lovaoii, 1541, 12o., Lugduni, 1548, 22o Ook in Thesaurun Criticus van Gruter, Franc. 16C2, gr. 8o. p. 1223 — 1277. Een uittreksel van dat boek vindt mi n in Caroli Sigonii Patavinarum Disputationum adversus Franciscum Robortellum. liber aecundus, in quo Ephemeriddms reapondetur. Accesait ejuadem ad Epiatolam Gabrielia Faemii reaponaio. Item Petri Nannii adveraua Robortellum diaputatio, ex libro Miscelleano- rum ejua Octavo. Patavii, 1562, 4o. Declamatio Quodlibetica de aetemitate mundi (Lovanii, 1549 (1550) menai Febr. in 12o. Dufuum aanctiaaimarum, Agaethae et Lucae, Dialogiami; unä cum Com. Muaii Hymno in eandem divinam Agatham, Lov. 1550, 4o. Conaulti Chirii Fortunatiani Rhetoricorum libri trea, caati- gatiorea reddati operä P. Nannii Alcm. Lovanii, 1550, 12o. Sapientia Solomonia, unä cum acholiia, Petro Nannio inter- prete, Basileae, 1552, 4o. Legea Municipalea civium MechUnenaium, e lingua Teutonica in Latinam tranalata. Ejüsdem de Magiatratuum, rerumque vocabulia difficilioribua. Lovanii, 1552, 4o. Ook aan het hoofd der Commentarien van Paul. Chris- tyn over de Costumen van Mechelen (Rdit. 4o. Antw. 1671, fol.) In Caniica Canticorum paraphraaea et acholia, Lovanii, 1554, 4o. B. Athan. Magni, Alexandr. Epiacopi Opera, Latini; ex interpr. S. N. et aliorum, Basileae, 1560, fol. 4 vol. Basil. 1564, Paris, 1572, 1581, fol. Oraece et Latine, ex interpr. P, N. et aliorum, Accesae- runt fragmenta varia et notae variarum lectionum. Heidelb. 1501, 2 vol. fol. Psalmi XL veraibua expreaai a Jac. Latomo, Lovan. 1556, 12o. (15 Psalmen sijn door P. N. in Lat. verzen overgebragt. Zijne erfgenamen bewaarden nog overzettingen van andere Psalmen.) In P. Virg. Maronia Bucelica. Commentaria docta et ac- curata, muneque primum in lucem edita, Basil. 1559 (1560). Didericus Langius, hoogleeraar in het Grieksch aan het Collegium trilingue, gaf deze Commentaridn na den dood van Nannins in het licht. Avli Prudeatü Clemenli» opera. ex fide decem librorum ma- Digitized by Coogle bi nxitcripiomni emendata Studio T/ieodori Pulmanni et Victoris Oiselini, ÄccedunI .... Symmachi et Ambrosii Epistolae adversariae de Eetigione, cum schoUis P. N. et Victoris Oi- selini, Deeiderii Erasmi commeniarius in duos Hymnos Pru- dentii. Antv. 1564. 8o. Scholia in Orationes. D. Ambrosii de obitu Valentiniani Im- peratoris, de excessu fratris sui Salyri etc. in de uitgaven van Ambrosius, Basikae. 1567. Paris 1569. pl. Apologia super Annotutiunculis in Theophitum ; adversus quemdam Jacobum Curtium in Thes. Grit. Gruter, Francof. 1602 T. I. p. 1378—1386. In Q lloratii Ftacci Artem poeticam commeniarius, in de- uitg. van Horatius met den comment, van L. Torren- tins Antv. 1608. 4o. p. 787 — 789. De Claris Romae Corneliis, Libellus ad Gornelium Musium in de uitg. van C. Nepos te Frank fort 1608. fol , metNe- pos enSextus Aurel. Victor, uitg. van A. Schottus. .Midd. 1609. fol. Epistola Paulo Lcopardo in (loldast, Phil. Epp Cent, una. Francef. 1610. in 8o. p 245, 246. Somnium sive Paralipomena Virgilii res Inferae a Poelc, relictae, hactenus non edituin. Lovan. 1611. 16o. Somnium alterum: in Lib. II. Lucretii Praefatio, habita Lo- vanii in CoUegio Trilingui, achter hct vorige (p- 31 — 53), beide door Erycius Puteanas uitgegevcn. Epistola ad Cornel. Guallerum et Georgium Gassandrum, in lU, et riar. vir. Epp. door Bertius uitgegeven. I.. B. 1 617.8o.p. 74. Hlj liet in Handschrift na; Epiitola de obsidione Lovaniensi per Ro-isemium, ad Micau- lium patrem. Oratio purgatoria, Praefatio in adversarias orationes Demosthenis et Aeschnis. Praejatio in Ilomerum Ecloga, et Apodemia, interloeutoribus Faleao et Mylace. Oratio de arnore in librum quarlum Aeneidos, weleer in bezit van B. Vulcanius, tlians in de Acad. Bibi, te Leyden. Oratulatio ad Mariam Augliae reginam pro Jelici connubio et restauralä Majorum religione. Enarationes sive scholia in Oratorem Ciceronis. Enarationes in Manilianam Giceronis, s. Orationem pro Lege Manilia, Publii Terentii comoediae sex cum Aelii Donat. aliorumque Veterum commenlariis et Calphumii in tertiam Comoediam Inter- pretatione. Paris 1536. fol. Liber hic emendationibus et no- tis. P. Nannii undique refertus est, zie Bibi. Emtinckiana. (Amst. 1753) p. IV. p. 23. M. Plauti Comoediae viyinti. Parisiis Rob. Stephanus. 1630, in fol. c. emendat. et notis mss. P. N. Digitized by Coogle 65 De Bibliotheek te Leyden bezit : Excepta ex libro sexto historiarum Polybii de populi Rom mani domestica, mihtarique discipUna per P. N. Index librorum qttos scripsit P. N. Zie M. Adami, Vilat Phil.; Id. Ejordia Colleg. Tril. p. 50— 54; Id. Paiti, p. 279, 281; Uorricbins, de Puelii, p. 147; Gra«- vii, Cohor. Mutar. p. 329, 332; P. Cunaei, Epp. p. 100; Val. Andreas, Bibi. Belg. p. 749 — 731; Foppeus, BibU Belg. T. II. p. 994; Sweertii, Ath. Belg. p. 625 — 627; Pope Bloaiit, Cene, Celeb Aulh. p< 661 scqq. TB. .\la;;yri, Epongm. p. 610; Medici, JDe Fila et Seripl . P. E. in Aead. Bunan. 1849. T. IX. p. 411. Saxe, Onom. T. III. p. 187; L. G. Gyraldus. Dial. IT de PoieU p. 561 Oper. Caslalennit Prosopogr. P. III. p. 174; A u b. Miraei, Elogia Belg. (edit. 1602) p. 151 — 153; .Joan Coster, Epiit Ded, Ambros. Oper. Praef.; Lipsii, Lovan. L. III. C. 4 ; Adr JunT, Batavia, (cd. 1652) p. 395, 396; Huetins, de Claris Interpp. edtt. Ihig. p. 231; Thoanus, Htsl. sui temp. lib. 19 ttt ßn. Crenii Anim. Phil. P. XI. § 10. p. 88, 93; Ger dos, Flor. libr. rar. p. 257, Cal. Bibi. Bunav. T. 1. Vol. II. p. 1063; J. Faliricii, Hist Bibl, P. I. p. 68; Hoeufft, Parn. Lat. Belg, p 19, 254; Peerlkainp, de Po'el. Lat. EeSrl. p. CO; P. Schotte, Bisv. Ul. T. II, p. 828, Jöcher, Adelnng. Nicoron, Mem. T. XIV. p. 35; Paquot, hidm. T. III. p. 123; Teissiir, Elog. T. I. p, \i0',Biogr. Unit. i. T, Baillel, Jugem . T. 11. p, 161. no. 360. p. 393. no. 837. M or eri, Nouveau hict. Hist. i. v. o u d h oe v e n, Chron. bl. B ox ho ra Tooneel-. Chron. van Atkm. bl. 210; Kikelenberg en boonkamp, Allem, emijne Gesch. D, II. bl. 42, 120, 111, 422; Paauw, Europaas Lutherdom, hl. 352; Collot d’Escury, IIoll. Böen, A. IV. (1) 122; van Kämpen, Betrn. Oes. der Ncd. Leit, en IFet. 1). I, bl. 76; Hoynck van Papendrccht, Anal. T. II. P. I. p. 177, 238, 379; Delprat, Over de Broed. van G. Groete, bl. 67; Bat. Sacra, T. I. p. 158; Luiscius, Hoogstraten, Kok, Nieuwen- huis, Kobus en de Uivecourl, Cal. Publ. Lugd. Bat. p. 4, 30, 31, 119, 163, 246, 234, 257, 266, 278, 346, 348, 349, 330; ms, Index Ubr. quos scripsit P. N,; Bibi. Ilullhem. No. (.Index) Cat. G . J, de Seivais, No. 3107; Cat. J. Koning, L>. II. bl. 159. NANNO, of gelijk van Heussen schrijfr Manno, te Staveren geboren, bloeide omstreeks het midden der negende eeuw en was de leermeester van Badboud XI Ve, bisschop van Utrecht in de 7 vrije Künsten. Hij schreef commentarien op de ethica universali» en de bocken de coelo et mundo van Aristoteles. Ook schreef hij over de legibus en de Republica van Plato. Zie J. de IScka, Chron, Episc. p. 22; Val, Andreas, Bibi, Belg. i. v.; Sweertii, Ath. Belg, i v Foppens, Bibi. Belg. T. II. p. 898; Suffr. Petrus, de Script. Vris. p. 33; Bat. S. T. I. p. 158; Hoogstraten, Kok, Jöcher, Adelung. NANSIUS (Franciscos) of Na ns, een der geleerdste man- nen van zijn tijd, werd omstreeks 1513 te IJzeuberge, in da voormalige Casselnrye van Veurne geboren, Volgens Val. Andreas was hij aldaar, en waarschijnlijk later te St. Wi- noxberge, de leerling van den vermaarden Paulus Leopar- 5 Digitized by Google 66 du 8, met wieu hij tot diens dood (1567) briefnrisseling hield. flij bft*oeht ook de hoogescholen te Leuten en Parijs, in welke laatstc stad hij met vele uitstckende mahnen omging en eene nieuwe uitgaaf Van een der zamenspraken van Plato met eene Latijnsche overzetling en aanteekeningen in het licht gaf {Platonis diedogus de virtute, qui Menes inscribitur, inter- prete et scholiaste P. N. Paris, typis regiis. fol.) Na het meesterschap in de regten verkregen te hebben, keerde Nansiui naar zijn vaderland terug en werd kort daarna tot raadsheer in het Vrye van Brügge (eene uitgestrekt- heid van 7 uren rondom de stad), aangesteld, eene waardig- heid, die hij ook gedurende de onlusten, tot zijne vrijwillige ballingschap in 1584 met roem bleef bekleeden. Zijne uren van verpoozing waren deels aan de beoefening der Grieksche en Latijnsche letterkunde, deels aan de dichtkunde (Nansius was een vurig berainnaar der Grieksche Muze), deels aan den omgang en briefwisseling met de uitstekendste geleerden van dien tijd, als Guil Pantinus geneesheer te Brügge, Fr an- ciscus Raphelengius, Franciscus Bricorius (op de Acad. Bibi, te Leyden is een e^emplaar der Metamorphosen van Ovidius in 1574, door F. B aan F. N. Isember- gensis ten geschenke gegeven), Bonaventura Vulca» nius, Petrus Colvius, Franciscus Thorius, Luoas Trelcatius, Adr. Sa ra via. Joh. B ollius, Ju s tus L ip* sius en Jac. Aug. Thuanus, die hem eens te IJzenberge bezocht, toegewijd. Vele brieven met dezen en anderen tus- schen 1550 en 1574 gewisseid, zijn nog verspreid voorhan- den, en doen hem als een zecr oordeelkundig beoefenaar der Ouden kennen. Li p sius vooral stelde hoogen prijs op het oordeel van zijn ouden vriend. Hij raadpleegde hem over duistere plaatsen, die hem onder het bestuderen der classici te ooren kwamen. t Nihil est aut te humanius, aut litleris tuis amabilius,” schreef hij hem eens. In gevorderden ouder- dom verliet hij met cenige anderen, die, gdijk hij, de gevoelens der Hervoriuden omhelsd hadden, de zuidelijke gewesten, en nam hij de wijk naar Holland. In 1581 of 1582 kwam hij te Leyden, waar zieh vele zijner landgenooten onthiolden, en werd aldaar, door den invlocd van Vulcanins enLipsius, aan de Latijnsche scholen, waarschijnlijk als oaderwijzer in de Grieksche taal geplaatat en knoopte vriendschapsbetrekkingeii aan met de geleerde mannen, die zieh toen in die stad be* vonden. Sedert 1572 hield hij zieh onledig met de versio poätica of Paraphrasis Euangelii Johannis van Nonnus, een min bekend Grieksch dichter, volgens sommigen onder keizer Theodos ius te Panopolis in Egypte geboren. Hij had dezen dichter meer- malen gelezen, vergelcken met den Evangelist en ontdekt dnt hy niet slechta geheel verminkt, maar op vele plaatsen, door- Digitized by Coogle 67 dien er verscheidena regele uit waren verloren geroakt, onbe- grypelyk was geworden. Weldra was zijn besluit genomen, om, ZOO mogelijk, eene verbeterde leziug tc geven, en de ga- pingen aan te vullcn. Hij schäfte zieh al de uitgaven van zijnen schrijver (band Schriften kon hij niet raadplegen) aan, vergeleek ze onderling en plaatste zijne verbeteringen aan den kant. Dezen arbeid toonde hij zijnen vriend Lipsius, die er zeer mede ingenoraen was, hem de voltooijing er van aan- vaardde, ja een geheel nieuwe verbeterde uitgaaf van den autheur met een Latijnsche vertaling te bezorgen. Nansius volgde zijn raad en gaf in 1589 in het licht: Nonni Panopolitani Graeca paraphrasis Sancti EuangeUi secundnm Johannem, an- Uhac valde et corrupta et mutUa, nunc primum emendatissima et perfecta. Cum interpretatione Latina. Lugd. Bat. ex off. Plant, ap Fr. Raphel. (1) In de opdragt aan Willem Lodewijk, graaf van Nassau, en aan de Staten van Friesland vinden wij eene oordeelkundige beschouwing der verschillende uitgaven van Nonnus, die sedert 1501 in het licht waren gekomen. Ilnarop volgen eenige Grieksche verzen op Nonnus en Latijnsche van J. Dousa, Adolphus Mekerchus, Bonav. Vulcanius, Petrus Colvius, Jacob Gruterus en Guil. Hespe- lius, ZOO vele lofspraken op Nansius en diens gclecrden arbeid. Eindelijk ontmoeten wij den gezuiverden tekst van Nonnus met de Latijnsche vertiling van Nansius. Gelijk- tijdig versehenen bij denzelfden uitgever; Fr. Nansii in Nonni paraphrasin EuangeUi Johannis, jam primum suo nitori restitutam, et CCCLXIX versibus auctam Notae, ubi multa, non vulgaria, tractanlur ac varii auctorum loci corrigunlur aut iüustranlur etc. Cum triplici Indice, 8o. later (1618) te Keulen herdrukt en in Vol. VI der Bibi. Patrum overgeno- men. (2) Ten tyde van Scaliger, Heinsius en Grotius werden deze notae op zeer hoogen prijs gesteld. Sedert de reformatio werden ook te Dordrecht de kunsten en wetenschappen met buitengewonen ijver beoefend. De stedelijke regering stelde alle middelen in het werk om hären bloei te bevorderen. Kunstenaars en geleerden werden door haar aangemoedigd of met aanzicnlijke geschenken vereerd. De vlugtelingen uit de zuidelijke gewesten, die eenigen naam hadden verworven, waren verzekerd ondersteuning en bescherming bij haar te zullen vinden. Zij plaatste aan het hoofd der Latijnsche school (ook de Groote of Stadsschool genaarad) mannen, die zij gescliikt (I) Het antogrniif van <1e bewerking van Non uns, met mss. kaotaanteekk. viin Nniisias, vimlc inca in de boekerij der Leidsche Universiteit. (3) Het autognmi is up de Bibi, te Leyden. 6 * Digitized by Google 68 achtten, om de tjonge vrucht in eruditie te instrueren,’’ man- nen, » wel onderleyt in ’t Griecx en Latyn.” Reeds hadden zij Orydrius » het ondcrwijs in de fonda* menten der tale aanbetrouwd,” Cornelius Rekenarius, als gescli'edschrijver en Latijnsch dichter niet onbekend, tot onderwijzer in de Latijnsche taal, dichtkunde en welsprekend* heid en Adiianus Marcellus in de Giieksche taal aange- steld. Zij meende echter ook Nansius i te moeten versoucken te Dordrecht te willen komcn, om de superintendentie der La- tijnsche sehool aan te nemen.” Nansius kwam den 23sten JuliJ 1591 in de stad, werd er door de regering koninklijk onthaald en tot » preses van de Griecksche tale, op eene jaar- wedde van 250 £, die later met 50 i vermcerderd werd, aangesteld. Nu werd Dordrecht een »racrcatus bonarum Ute- rarum,” een oeffenschool aller geleertheit,’’ Uit alle oordcn des lands bezochten jougelingen het gymnasium om zijne prae- lectiones te hooren. Zoo hoorden volgens een ms. aanteekening van Nansius Zelven (3), Gerson Punelus, Gerardus Arnoldi, Gerardus Vossius, Abraham Aurellius, Samuel Caninius, Gideon Junius, Matthias Dre- ven, Abrahamus Arnoldi, Lazarus Celsus, Paulus Asperensus, Jacobus Arsenius, Leonardus Casem- brotius, Petrus Pylius, Abrahamus Vossius, Wil- helmus Bichtius, ßartholomeus Segwaert, Wilhel- mus Berckius, Martinus Jacobi, A d rianus Cool, Cornelius Ditert, Simon Coelemey, Diodorus Ale- wyn, Joannes Narsius, J oan n es Casc mius, Daniel Demetrius, Raphael Allendorfius, Petrus Gripius, Petrus Vinckius, Tobias Coinelii, Elias Campen- sis, Engelbertus Bekius, de praelecdones Nansianae in Theocritum; anderen, onder welke Rochus van den Hon er t, en Erycius Puteanus, die in Orationem D'emosthenis de rebue in Cheraoneao gealia, vi Senientiaa Elegiacaa Theognidia, in Plutarchi libellum de pueror. diacipL, in aurea carmina Pylhagor., in Callimaclium, Ileaiodum, in poiina admonilorium P/iocylidia, in libr. IV Aeneid. en andere se.hrijvers. Behalve deze PraeUctionea, alle in hs. op de Bibi. Acad. Lugd. Bat. aanwezig, schreef Nansius aanteekcningen op de Inatilutio- neaLing. Graecae van N. Clenardus, vermcerderde het woordenboek van Conrad Gesnerus (Basil, 1567), stehle hij ecnige stukjes over de Grieksche spraakkunst op (4), die hij echter niet, gclijk de spraakkunst van Joh. Despaute- rius {Grammatica Deapaut. Typia Plant. 4o.) uitgaf. Ook Tond ik vermeld, dat hij veel werk van den dichter Lucre- (3) Voor xijne Praeleeüonei in Theocritum op de Bibi, te Leyden. (4) Alle op de Leydsehe Bibliotbeek, Digitized by Google 69 tius (1) en Conieclurae in Simp/icium et in EpicteH Enchi- ridion maakte, welke laatste, volgens Salmasius {Praefat. in Simpl.) Dan. Heinsius voor de zijne zou hebben uit- gegeven, en dat hij eenige Orationes schreef, o. a. een nog in ms. voorhanden, de amore, habita cum IV libr. Aenead. auspicaretw. Ondertusschen vergat hij Nonnns niet, maar arbeidde, gedurcnde de twee eersle jaren van zijn verblijf te Pordrecht, zoo ijverig aan dezen autheur, dat hij reeds in 1593 kon in het licht geven: Franc. Nansii ad Nonni paraphra- »in Euangelii Johannis Gruece et Latine editam, curae eecun- dae: in quibus quaedam, a nemine hactenus observata, notantur in alias etiam auctores. Lugd, Bat. ex off. Plant, ap. Franc. Raphel., 8o. Nansius droeg dit werk (van hetwelk hij een exemplaar zond aan Jacobus Verheiden, later in bezit van prof. Saxe) op aan den vermaarden Latijnschen dichter Adriaan vanBlijenburg, burgemeester d e'J ongh e (Junius) en de overige leden der Dortsche regering. Janus Dousa, fil., Guil. Hespelius, plaatsten er Grieksche, en Petrus Molinaeus, Petrus Bertius, Corn. Kehanarius en Franciscus Eaphelengius Latijnsche gedachten voor. Achter aan ontmoet men eenige Grieksche gedichten van Nan- sius zelven, als een op de aankomst van Seal igerte Leyden (1593), een aan Lipsius, toen hij Tacitus op nieuw uit- gaf, zeven zijn aan den Leydschen hoogleeraar Joh. Heur- nius, een aan Eaphael Thorius en aan zijn vriend Petrus Colvius gerigt. Dit laatste was in 1588 opgesteld, toen deze Brugsche geleerde uitgaf L. Apuleji Madaurensü Opera omnia, quae extant, emendata et aucta cum suis ad omnia uberioribus notis, et ejusdem Apuleji libro ntQl iQpyptiut ex Bibi Franc. Nansii, Lugd. Bat. Ook moeten er, in 1588 afzonderlijke gedichten van Nansius zijn uitgegeven. Nansius overleed in het midden van 1595, een zoon, Franciscus, eerst geneesheer te Dordrecht, later le Middel- burg, nalatende. Zijne uitmuntende bibliotheek vverd opentlijk te Dordrecht geveild. Vele hands. en boeken uit dezelve zijn door Heinsius voor Scaliger gekocht en door dezen aan de Leidsche bibliotheek vermaakt. Zie Val. Andreas, Bibt. Belg. p. 236;Foppens, Bibi. Belg. P. I p 3C2, 303; Mourssii, Ath. Bat. p, 271; Vossii, Bhet P. I. p. 88; Köningins, BM. vet. et noea, p. 566; J. Ssros- beriensis, Folie; Saxe, Oaom. T. IV. p. 70; Thuanus, in Commeni. de J'ita tua, p. 15 fin. achter Sui femp. Hist. lib. CXXXVIII Aurelian, 1626. 3 vol. in fol . J. Lipsii, Opera Omnia T. I p. 688, 690, T. II. p. 160; Almeloveon, Sylt. Flayior. p. 18; J. Scaliguri, Epist. p. 532, 633; Cat. P. van Braam, (2) Titus Lucretiut Carus, de rerum natura, correctu» ab Oberlo Gifanio, Antv. 1563. Cum ms. collatut a Franc. Nantio et Isaaco Vvisio, So ■ op de Lejrdscbe Bibliotbceh. Digitized by Coogle 70 Dordr. p. 96, No. 1141; Cat, BiH, Aead, Lmgd. Bat. (Index) Scaltgtrana p. 85 (stnltus illo Nansius in NoDDnm); lleinsii, Amtl. Sacer. C. XII. init. Joh. Gorop. Becan., Delit. Poel, Belg. T. II. p. 475, 476, 477; Vossii, Bpp. 322; Geneal. Patean. p. 29 M. PUH, Poem, ran Metereii, Bed. UiH. B. XI. fol. 204. Bcyerwijck, Bet. ran Dordr, bl. 284; Te Water, Gesah. der Ifed. Ilem, Kerle te Gend in het Poord,; Vrolükbert, Pliu, Kerkh, bl. 164; Baien, Bet. van Dordr. bl. 120, 121; H o o 1 1, Ned. Ulli. B. XV. bl. 6.60; P. N i e u w I an d, Ze«. Perö. D. II. bl. 4; Scboiel, Kerk. Dordr, D. I. bl. 173, 185, 214, 217. lU School te Dordr. bl. 34, 734 Tolgg. l)ea. htt oter Franc, Nan- tiui in digem, Konst- en Lett. 1842, no. 23; de la Rae, Gel, Zeel, bl. 120, 121; Tideman, Inl. voor z(ju uitg. der Ged. van S, vau Beaumont, bl. 5. NANS (Elizabeth), kleindochter van Franciacus, dochter van Frangois Na ns, geneeslieer te Dordrecht, later te Middelburg, beoefende de Nederduitsche poezy, en is door Beverwijok oiider de uitneraende vrouwen vermeldt. Zie Bcverwijck, Vgtnem. des Prouto . Oesl. bl. 190; La Rae, Gel, Zeel. bl. 76; Kunst- en Lett. 1842, no. 23. N.\NTZING (Mijndert), was even als van Speijk, bure gervvees, bestuurde als tweede luitenant een uitval uit de Citadel van Antwerpen, en sneuvelde bij die gelegenheid uan eene doodelijke kogelwonde. Hij had den ouderdom van 36 Jaren bereikt. was ridder der Milit. Willemsorde en had het Metalen Kruis. Zie Bosscha, Neerl, Held, te Land, D. III. bl. 761, 7G2; L. 1*. Staats, Herinner aan het Katteel van .dnta. bl. 73. N.APPIUS (Evek.4RDü8 Petri), of Kvert Pieters, be- zoclit geen hoogescliool, ktvam in 1655, met treffende getui* genissen voorzien, voor de Synode te Boisward, en verzoclit haar een proef van zijne bekwaamheden te mögen geven. üe Synode was, even als vroeger de classis van Boisward, verbaasd over zijne buitengewone talente.n. Na voor die classis geexa- raineerd te zijn, werd hij in 1656 predikant te Midlum, 1663 lid der Synode te Bolswaid, 1665 veldprediker bij prins Maurits van Nassau, 1666 prediker op de vloot onder de Vries, ook in 1671 en 1672, wederom veldpre- diker bij prins Maurits 1673, 1674, in dat jaar predikant te Amersfoort, en na aldaar slechts een vierendeel jaars ge- staan te hebben in 1675 predikant te Harlingen, in 1677 praeses der Synode te Sneek, 1685 Deputatus Synodi. Hy was een buitengewoon bekwaam man, die echter voor zoo ver bekend is, geen geschriften nagelaten heeft. Engelsma nieldt, dat hij zieh door de leveiidiglieid van zijn geest en invallende gedachten heeft bekend gemnakt. Hij stierf in 't begin van Jannarij 1680, nalatcnde een zoon Petrns, in 1686 predikant te Nieuw Brongersmu of de Knijppe, overleden 18 .tpril 1703. Digitized by Google 71 Zi« A- Greydanu», Naaml. der tred, te Franeker, bl. 49, 72. J. EngeUma. Folgt, van Fred, ander de Claitie van Zevenieouden, bi. 17a, 176; C. CarolinuE, predikant te 's Ileerenreen, Lijkrede ater Nappiue uit Job XIV: 1, 2. NAPJCJS (Eklco) was executeur der stad Sneek en een Qndcrzoekend man, toen hij, met meer goeden wil dau oordeel, uit kronyken en andere bescheiden, in 1772 aldaar in het licht gaf; Historische Chrouijk of Beschryvinge van Ovd en Nieuto Sneek. Behels. eene Verhandelinye van dess. benaming, aar,~ was, voorregten enz. Mitsg. gedenkw. gesckiedenissen aldaar voorgevaUen; sampt Naam-register der Burgemeesteren, Sehe- penen en Raden, Secretarissen, alsmede alle Predikanten, zedert de Reformatie tot desen jare 1772 ingeslolen, Ook van desz. tegemc. gelegentheid enz. Sneek, 1772, 8o. Eene niewwe vermeerderde uitgave hiervan, onder den titel van Geschiedkundige Kronijk en beschrijv. van de stad Sneek, 1826, 8o. Zie Mr. J. Dirks in Frtje Fries, D. V. bl. 176; van der Chijs, de Hunten van Friesland, Grau, en Drenike, bl. 114; Mr. Bodel Nyenbuis, Alph. Lijsl der Piaatsb, bl. 247; Arrenberg, Naamr. van Boek.; B r i u k m a n, Naamr. van Boek. NASON (Pieter), volgens J. C. Wey er man in 1680 te Amsterdam, doch volgens Pieter Terwesten te ’s Hage geboren en discipel van Johannes van Bavesteyn. ln 1656 was hij aldaar gevestigd en behoorde tot de 47 kunste- naars, die zieh aldaar vercenigden, tot scheiding van het schil* dersgild, en het weder oprigten van een Confreriekamer van Pictura. Hij was een uitmuntend portretschilder, en schil- derde meest voor aanzienlijke geslachten, bij welke nog vele werken van dezen raeester gevonden worden, b. v. te Heu- kelum, bij Wageningen, bij den baron van Wassenaar, op het kasteel Zuilen, te Zuilen bij den baron Tuyll van Serooskerken; bij de familie Taets van Amerongeu, bij Mr. J. J. graaf Nahuys, te Utrecht, bij de familie van der Does, die, volgens Kramm, allen getuigen van zijn voortrefifelijk penseel en koloriet. Ook schilderde hij de por- tretten van Slaurits den ßratiliaan, Karel II, Koning van Engeland, van Willem Frederik, Stadhouder van Friesland en Groningen, Hij schilderde ook stillevens, die o, a. in het Kon. Museum te Berlijn voorkomen. Zijn bloei- tijd was 1670. Terwesten, die hem zeer hoogen lof toe- zwaait, schrijft dat hij jn hoogen ouderdom te ’s Hage is overleden. Zie Kramm, Bev. en Werk, der Holl, en Fl. KnnsUSehild. U. IV. bl. 1189. NASS.\U (CH.4RLOTTE Plandrine de), dochter van W illem I, Digitized by Google 72 prinä van Oranje, en van Charlotte van Bourbon. Beeds bij het leven van haar vader bij de vrouw van Pnracly (Paraclet). Koningin Elizabeth, die zieh, na den dood van Willem I, het lot zijner dochters zeer aantrok, schreef 17 October 1584 aan den hertog van Montpensier nopcns haar: • et quand a l’autre nommee Flandrina, que la Dame du Paracly, nvait desjä appres de soy du vivant de son p6re, nous luy uvons de longtemps bien expressement recommand^e.’’ Toen de princcs-weduwe van Oranje in den winter van 1597 naar Parijs vertrok, om bij het huwelijk harer dochter Charlotte Brabantine met Claude, heer van Tremouille, tegenwoordig te zijn, nam zij Flandrine met zieh Zij bleef eenigen tijd bij den hertog van Montpensier wonen, en ging later tot de E. C. godsdienst over en werd nbdis van St. Croix bij Poitiers. Volgens Beaufort was zij »kort van gestalte en zeer hardhoorcnde.” Zij stierf 10 April 1640. Er werd eene lijkrede op haar gchouden ^OraiVon funebre de G. F. de Nassau, abbesse de SaitUe Croix de Poitiers, Poitiers, 1640, 4o.) en Claude Allard gaf hare levensbeschrijving in het licht f Miroir des dmes religieuses, ou la vie de tres haute et tres religieuse princesse Madame C. F. de Nassau, tres digne abbesse du monastere de Samte Croix de Poitiers, Poitiers, 1653, 4o.) Zic de la Pise, Tableau de VBM. det Princet et Prineipauti tP Orange, p, 552 j Orlers, Afkorrute *en de Baden der Granen van Satsau, bl. 136; van Motoren, bied. llist. 1). VI. bl. 473; Heanfort, Leven van If'illeiu J, 1). 111. bl 738; Groen van Prinstoror, Arch. de !a Maison d' Orange-Nassau, T. VIII, p. 