title: Die rheinpreussischen landrechte
creator: Maurenbrecher, Romeo, 1803-1843, comp | Rhine Province (Germany). Laws, statutes, etc
text: Somber afdeelje van de brief. De achterstelde. Sits. De 2 §. 1. 511. Sommer van penningen als bij de Alders ofte Vrienden besproken is als voor: Behoortlijck dat die zoo veel bedraagt, zit alleen, ofte met die andere goederen bij de Alders achter te laten, dat de andere kinderen kunnen hebben hunne tijd of wettige deel, d.w.z. vooruit om te zijn de twee vierde delen van hetgene hun kind stuk gedeeld zal moeten bedragen, ingeval als zulk giften niet en waren gedaan, of dat bij gebrek van die benutting zelf bij den gifter worden goed gedaan. Als iemand tot onderhoud van zijn naamgenoten en stam enige van zijn kinderen uitgepikt heeft, raad bespreekt of voorwaarde, dat zij met hetgene hun op heeft gegeven, zich zullen moeten genoegen, en daar met uit die versterfing van de Aldergoederen gefloten zijn. En dat zij daar op verplichting van de versterfing van hun Aldergoederen doen, zo zal zulk besprek en voorwaarde van weerzijde zijn, en onverbreeklijk gehandeld en voltoegen worden. Wie ook plaats heeft, alwaar schoon zo, dat een kind zijn verplichting met geld niet en had besteed en bekrachtigd, of voor Schepenen geen gerichte vaststelling had gedaan. En dat zo langer en tijd en wijlen toe dat alle hunne broeders ofte zussen, tot wier voordeel of aanziende de vaststelling is gedaan, in leven zijn. Dan in zover die Broeders ofte Zussen, tot wier aanziene ofte voordeel zulk verplichting is gedaan, Hieraus 5. 8. 1. n. 6./ turen, bass, es bei, erfahrene gefühlte gilt, bei, besorgen, vertragend, entfielen, sahn, Seridt, tfl, baben, müt, merkt; f. n. 22. b. $., und bei, herausgegeben, Gedachtmuster, und, wir, Serienben, ten, bleiben erbfähig; f. n. 23. Schluss, Letten, alle, beladen, fue, bei, Schlussfindung, ber, Gedachtmuster, nie; f. n. 27. b. §. Digitized by Google 512 ©ffernfdjrt, Satire, Stil, l. Sitt, 2. S. sonder, lebens, erben, machen, sterben, so soll die, wetten, Brüder, oder, Schwestern, oder, ihre, kinder, die, noch in't, leben, sind, nicht, entgegen, die, selben, verfahren, bis, hun, geschehen, tot, die, versterben, von, hun, Alters, unfähig, werden. 1$. Die, vorwaarde, oder, besprechen, von, Ausflütingen, der, Kinder, von, hun, Alters, versterben ist, mit, hun, beschränktes, Gut, und, ist, nicht, anders, von, Wegen, dann, als, die, ist, gedeutet, mit, freien, Wille, und, Belieben, der, selben, die, Tochter, zwanzig, und, die, Tochter, achtzehn, Jahre, alt, sein, und, dass, die, vor, Schrein, ist, bekannt, oder, mit, hun, eigene, Hand, tot, überstanden, von, Freunden, unterschrieben, so, sie, schreiben, können, und, so, nicht, von, jemand, anders, auf, hun, bid, und, begehren, dar, von, doch, soll, müssen, beweisen. a5. Den, freien, Wille, von, der, Kinder, wird, in, solche, besprechen, und, verfahren, gepresumiert, oder, vermocht, und, vor, Sicherheit, gehalten, so, wann, die, Unterschrift, oder, Passierung, als, vor, ist, gedeutet. Tot, Wahr, dass, man, beläuflich, beschreibt, oder, thon, zur, Entgegnung, wiste, zu, Beweisen, dass, sie, gegen, hiemen, Dank, und, Wille, dafür, waren, bedwungen. 6. Moct ock het gen dat den kinderen op bijlik woordt beloofd, om hen daar mee uit die versterffenisse van de Alders te fluyen, met daer bij de Aldermen in hun overweg uitgericht worden, met den verloop van hetzelfde Rentsgewyse. En of zij daarinnen gebrekkend waren geweest, tot hun afsterven toe, staat den kinderen alsdan vrij als nog, te mogen komen tot hun Alders versterfenisse, als of zij daarop niet en hadden vertegenwoordigd. 27. Met de uitleg die de kinderen van hun Alders versterfenisse doen, en zijn zij niet uitgesloten van die erfenisse der sijdelijkheid en bijvallen, zowel van zusters en broers als andere, alwaar schoon zoodanig, dat die goederen van de Alders op hun andere zusters en broeders waren gekomen: Ten ware dat zij daarop ook hadden vertegenwoordigd, ten overstaan, ofte immers met wil, weten en believen van de genen daarvan, zouden zij erfgename zijn. 29. Ab by de hyliexe voorwaerden besproken is , dat alle de goederen soo gereydt als ongereydt sullen gaen ende keeren van waer die gekomen zijn, ende dat d'een ofte d'an- der van de toekommende Eheluyden , ten tijde van het aen- gaen van den hylick , met schulden belast is : Soo moet in t wederkeeren van de goederen een jegelijck die schuldt die by voor het hylick hadde, afgetrocken worden , ende't geene dat alsdan suyver over blijft, wordt verstaen ingebrocht goct te zijn. 00. Soo wanneer by hylicx voorwaerde is besproken dat tusschen Man ende Vrouwe geen gemeynschap van goederen wesen sal, alsdan en is tusschen bun oock geen gemeynschap van schulden , die voor den hylick gemaeckt zijn $ noch ea is d'een voor des anders schulden aenspreeckelijck, ofte pant- baer in sijne persoon ofte goederen. St« 18) Zijn des niettemin alsdan tusschen hun luyden 17) Die SrnmobiUftcation in «Verträgen tft julif' H, bagegen itidjt bie ?MobiKftcation ; f. 1 . X $. a. 1 8) £ie in ben fotgenben 2lrt. gegebenen SBorfcftrfften , bie ©djulben unb bte SBormunbfdjaft beö ÜNamtcä betreff fenb , begießen ftd) burdjauS auf ben gaü : tag feine öütergemeinfdjaft unter ben Ehegatten unb biefelbe burd) ben (5l)et>ertrag au$gefd)foffen aewefen: tfe ge* l)en alfo auf ben gatf be$ 2) otaired)te$ unter <8be# gatten. 3n biefem galle ifi aud) feine ©emein* fdjaft ber ©d)u Iben; biefelben fallen Mo$ bem Kontrahenten $ur £ajt. £)emnad) gefjen: 1. bie vorehelichen ©djulben $u 8a(l ber Illata be$ Kontrahenten/ in subsidium ber Valbert ftfefn. Ctiitreftte II. 33 Digitized by Google 514 ©elbernfcM ganbredtf. 3$L 1. £0.2. f.1. gemeyu die vruchteo , baeten ende profijten , die van ban- nen beyder goederen kommen, mitsgaders allc't gene dat sy •taender Ehe verspaeren , Winnen ofie werven : Ten waere dat by de hylicx voorwaerde anders waere besproken 19). 5?. Ende oft gebeurde dat de goederen van den genen die schuld igh is niet genoegh en waren ora die schuldt te betaelen, soo sokle der schuldtheyscber naer't scheyden van de Ehebedde mögen kommen op de helft van de gewonnen, vfr- worven oft verspaerde goederen, da er toe den schuldenaer be- rechtigte solde sijn. 33. Van gelijeken soo den schuldenaer in plaetse van de helft van de verworven , gewonnen ofte verspaerde goe-> deren, oft 00c k anderssints eenigh hylicx voordeel toegesaght waere, soo mögen die schult -heyschers als't selve tot sijne profijte vervallen is, daer op oock hun verhael nemen. 54> Macr belangende die schulden die geduerende den bylyck zijn gemaeckt, daer in is jegelijck van de gehylickte persoonen een voor al aen de Grediteuren ofte Schult-hebbe- reo gebalden : Beheltlijck den genen die bettelt , sijn ver- hael , op de gene tot wiens laste die volgende de byliexe voorwaerde staen te draegen 20). 35» Wei verstaende dat een Vrouwe volstaet, mits ver- thijende ende verlaetende tot betaelinghe van de schulden al- le't gereydt oft ruerende goederen , oock die haer toebehoort hebben , mitsgaders alle de verworven ende verkregen goede- Grrungettfcfjaft, bte ihm bei ber Xfjeifuiig iu# fällt ; 2. bte e()el id)tn »erben aud ber Grrruitgenfcfjaft nnb au* brit 'Jftobüiett bejablt, »eil bette £be* ßatteit in öejtebuitfl auf biefelben a(* SRitcoit* tratyeitten gelte«. 19) aUgeractiie *u*fcWtety!it0 ber mtet^mem^aft beuebt ftcf> nidjt Ottf bie f. 9. communio usufruetuaria unö bte communio acquaestus. SÖetirt and) biefe au$ae# fd>(offeit fein follett , fo mug Dted fpeciett erttart fein. 19) Sie attänaljme bei Patte Ucompagnie ett IV. 5, i. I. n. 1. % Digitized by Google Gelbernfdje, Banbretfjt. Eft. I. Xit.2. §. I. 515 ren ende daer van vertlijende: Ten waere dat die schuldte gemaeckt ende onbekent waere tot gemeene huis-houding oft uit andere oorzaken hieronder verhaalt. 36. Als 't dat een Vrouwe ofte Weduwe heeft vertegen om op alle de gereed, verworven ende gewonnen goederen, zoo mag zij nog eens voor haar behouden een middelmatige kleeding en beschrijving dingen, zoo van laken als laken, en een Bedde met zijn toebehoren, tot haar noodzakelijk gebruk, ende daer mee en misdoet zij niet, noch belast haarzelf met de voorgenoemde schulden: Behelfslijk dat zij alles ter goede trouwen verklaart en te kennen geeft, zonder yet te verschijnen. 37. Als tusschen Eheleven komende in den Ehestand hylisch voorwaarden opgericht zijn, en dat zij, ofte een van hun luiden komt te sterven, zoo moeten die goederen gaan en keeren ofte blijven naar inhoud der zelfde, zonder dat de lankste levende daar van mag wijken, en hem aan het Landt oft Stadt-recht houden. 38. Zooodat als Man en Vrouwe gehuikt zijn, 't welk dat daar hylisch voorwaarden zijn ofte niet, scheyden zij uit de Mombuischap daar onder zij van te voorsten hebben, en in plaats van dien komen en blijven die 22) SSefh'tnmte ©olennitären ber Crfyefcerrräge ffab ttt biefem gangen §. ntdjt uorgefdjrieben , mit Jine nähme ber einigen: beä (lonfenfeä ber Angehörigen, mtb baß biejenigen Verträge, n>e(d)e eine befonbere ©uccefjton unter ben ßmbern einführen folien, ttoburrt) einige t>or fcen anbern au$gefd)loffen werben, gertd)t(id) gefd)e* nen mußen. £nrd> bte 9>rari$ ift bie* aud) auf fofcfje (^tjeuertrage auägebehnt werben, »elctye bie eheliche ©utergemeinfdjaft auöfcr/fießen , roenn btefe Sfaöfdjlte* ßuwg ^egeit ©ritte gelten fott. sJ?otonf<^. S3et ben ge* mölwltttjen (^»ertragen bagegen tjl gerta^Mtc^e &$lit$unq nüf)t Ijergcbradtf. Digitized by Google 516 ©elbernf(f)fd ganbredjt. JTfrf. l. Sit. 2. §.2. Vrouwen , hoe aldt dat sy oock zyn , in de plicht , macYit ende Momborie van bareu Man, ende van niemant anders, al waert oock dat sy Vader ofte Bestevader in leven haddcn 9 Ende over sulcx zyn sy schuldig!» hun Mans alle eerbiedingc ende dienstbaerheyt te doen , ende te bewijsen, ende daer te- gens de Maus met haer in alle vrundelijckheydt ende beleeft- heydt te leven , en t'samen naer elcx vermengen , dat hun van noode is , te besorgen. * §. a. Gewoonlijcke hylycx Gerechtigheyt vau Goederen, Schulden, Giften ende Testa- menten I. Als tusschen die Eheluyden, voor d'aengaen van het hylyck, geen hylicx voorwaerden en zijn gemaeckt , soo zijn alle gcreede goederen mitsgaders alle uytstaende schulden, ac- tien ende credijten tot rucreode goederen van Man ende Vrouwe gemeyn , naer dat sy getrouwt ende gehylickt zijn , ende het gemeyn Redde betreden h ebben. i. Van gelijeken zijn gemeyn alle gcreede ende onge- reede goederen , uytstaende Schulden , Renten , Actien ende Credijten , die Man ende Vrouwe staender Ehe gclden, Win- nen , verwerven, ofte anderssints met hunne neerstigheyt ver- klagen , al waerent oock Leengoederen. Des niet ten tine is der man als Momoir, meester Siefer §. (teilt ba* eftelidp üterred) wäfenber ber I) e bar. 3m gemeinen ist ba* verbaltnis folgen bermaflen bargejiettt: bie totale üterameinfdjaft unter Regatten tfl gefehlt. Fiefe ütergeuteinfdjaft begießt sho auf alle 33ermo gen ber Regelatten, sei eob bemeglied oder unbe weist, eingebrannt, angefallen oder erworb (n.f. 2.5); eben so auf alle üljulen, sei sie eobelidje oder nicht ober Gtye gemachte (n. 10. 19.), ein fettige oder geineinfatte, 2>elict*fct>ulbeit allein ausgefertigten (n.20.), und bie einseitigen nur in 93e$iel)ung auf ben 2Ramt, ba berfolgende als 8 or in und und alleiniger Verwalter bei gesamterneuerungsmögen gilt. Digitized by Google Fürstenmacht. Xfyll. Sit. 2. 5.2- 517 Van alle die selbst goederen, nichtstaende schulden, actien und credieten, und mag dazu mede ter goeder trouwe und sonder bedrogh oft argelist stijn goet denken doen, ten zy dat by hylicx voorwärdern anders is besprochen. Maer ten afsterven van den Man ofte Vrouwe, staan ende blijven die al by den Landt ofte Stadt-rechte, zonder dat der Man ofte Vrouwe tot achterdeel van den lancxstlevende by Testamente ofte anderen uttersten wille daar van magh verordenen, dieszelfde aan iemandt geven, laten, oft inlecken: Ten ware by gemeyn consent, oft dat by hylicx voorwaarde anders ware besproken, volgende t gene hieronder, ende by den Titel van Testamente wordt gesagt. Ende belangende aan gebrachte en staande Erfgoederen, die zijn och gemeyn tusschen Man en Vrouwe, belangende die afnuttinge en profijten van dieszelfde, tot onderstand van den hylick, ende heeft daarvan der Man ook de onderwindt. Maar van diezelfde goederen, en mag geen iemand nog bij verkoop, noch belastingen, noch anderszins te doen oft handelen, zonder des anderes will oft believen, en na de alivegave van die een van nu Eed, ga ik en... 24) 2e te "Börmunbfdjaft" bes Wanne, over blij grau aussert justo namentlijk: 1. In ber ger waardering, bij gewoonterecht; bar 'ad) famt er "fettig" (Schulten contraire), over bij obelten, bij rechtvaardigheden of feitelijke rechtvaardigingen, (n. 80) eens vorens, bij overeenkomsten, indien maar over bij het contract, de grau, oft heilige rechten, konvensioneel; 2. Sit bij het beurt (Sloten, een of wezig opties, de grau, zelf over het contract, — een bij deze conventie over de samensmelting, nietig (n. 130); 3. In bij de Vertretung, de grau, par certe (n. 150) en tot allen gevatmaken, bij fidus op de eerste uitgezette vermogens begonnen, g. 53. Uit de Wanne austin ben Retract voor de grau, nad) III. 3. §. 1. o. 17. 4. In bij de Unwille, bij eigendommen, onder elkaar bij contrasteren. Digitaled door 518 Vertaalde Berichten, Deel. Zitt. Sit. 2.; S. 2. versterven diezelfde, volgende gen hieronder wordt gesproken 25). Welverstaande, dat zowel verre als zulke goederen op andere orden dan in dit Quartier zijn gelegen, dan, aangevragen de gemeenschap, verhandelingen, maken en verstervingsiss derzelfde, wordt gevolgd het Land- of Stadtrecht van die plaatsen, daar onder die gelegen zijn. Ten ware dat bij die hulpmiddelen andere waarde besproken, als voor 26). 8. Alle gehybride Mens personen, hoe jong dat zijn, mogen aangeven en bekennen alle contracten, rekening houdende hunne gereede en aangeworven of veroverde goederen, mitszelfde het versehenen inkomen van hun patrimoniaal of aangestorvene goederen; ten ware nochtans, dat zij als doorflegers of onnutte verdoenders in Missouri gebracht, of dat zij simpel of uitsionig waren, in welken geval zij geensind en zouden kunnen contracteren, dan tot hun onderhielde of noodzakelijkheid. 9. En aangaande diezelfde hunne patrimoniaal of aangestorvene onrechtmatige goederen, zo verre zij nog onder de vijf en twintig jaar zijn, zouden gedaan solden mogen hebben, daarom zij merkelijk beschadigd solden mogen zijn of worden, mogen hun daar tegen vissen bij wegen van Restitutie of herstelling in hunnen eerste staat, volgende het, geen onder den titel van minderjarige en andere verroomde personen breeder wordt gezegd. 10. Schulden van Man en Vrouw, 't zij dat zij die op hybride hebben gebracht, of staande Echtelijke gemeenschap gemaakt, komen tot geregeldheid laat: ten ware dat bij de hybride voorwaarde anders ware vissen, of dat de Vrouw na het overlijden van de Man... 11. ...na het overlijden van de Man... Onder den naam van schulden, en komen alleier ten lasten van de Vrouwe, niet, noch giften, nochborgstochten bij den Man staander Ehe gedaan, en niet volbracht oft ontlast, als eigenlijk en alleen strekende tot lastenheveling en verkorting van die lastenstelling levende Vrouwe en haar gerechtigheid, die den Man niet is toegekend. Als Man en Vrouwe wegen eenige schulden zijn verdampt oft verwesen, zo moet het vonnis naar de panding van de vrije en hafvieleke goederen, al waar men tot de Vrouwen goederen mag komen. De Vrouwe en mag zonder haar Man geen Contracten, Voorwaarden, Bekentenissen oft Verbintenissen in Rechten oft daeron buiten doen, noch maken, wie ook Volmacht of Procura te geven, daarbij enige schaden kunnen bebben. En zodoor als zij anders doet, oft gedaan heeft, is van onwetenden, en mag die Vrouwe die al tijdt afgaat. Van gelijk zijn een Vrouwe geen schulden maken noch iets anders doen, daarvan zij, oft haar Man eenig achterdeel moeten hebben: Ten werken dat zij 't zelf baden gedaan ten overstaan ofte met toestemming van haar Man, oft dat het waren van Huysraet, oft andere derdingen saecken ten profiten en dienst van den Huize komen, daarvoor haar Man alsdan ook gehad zal zijn. 15. De Vrouwe en de magiër ook niet in Recht staan of handelen, 't zij in aenleggers of verweerders plaats, noch andere gerichtelijke Acten doen, zonder oorlof of te kennis van een bestuurder. 16. Hoe echter nu een Man buiten Landstaat, oft dat hij Dood, krank of simpel van sinnen geworden is, oft anderszins zijn verstand niet wel gebroken kunnen, oft onbequaam is zijn goed te regeren, mogen de Vrouwen alsdan bij Requeste, oft anderszins, hetzelfde Schout en Schepenen te kennen geven, om daarop in rechte te komen zijn. 17. En indien Schout en Schepenen bevinden dat hetzelfde behoort, zo geven zij de Vrouwe oorlof, om als aenlegger of verweerder in Recht te staan, en haar goederen en Rechten te vervolgen, en te verantwoorden, zo in Recht als daeron buiten, en zijn alsdan alle gerichtelijke acten, die de Vrouwe volgens bij de Vrouwe gedaan, van sulcx weerden, als oft de Man zelf die had gedaan. 18. Insgelijcx als Vrouwen van alsulcke Mans eenighe Contracten, Opdrachten ende belastinghen willen doen, sollellen zij den Scholtis ende Schepenen te kennen geven die Redenen waarom, ende wat Contract sy doen willen, Ende zoolverre Scholtis ende Schepenen bevinden, dat alsulcke Contracten sollelen dienen oft behooren bewilligt ofte bekrefthouden te worden, sollelen daer toe oordeel ende decreet geven. 19. Man ende Vrouwe in hylicx staat vergaderd, zija gehouden der een des anderen Schulden te betalen, al waren die voor den hylicx gemaakt: Ten waere dat anders bij die hyliexe voorwaarde versien waren, oft dat de Vrouwe vertyde op de hylicx gemeenschap ende alle gereyde goederen, schulden, actie ende credieten volgende't gene hier boven ende onder naerder wordt gesagd. 20. Een Man is niet gehouden wegen't misdaet van zijne Vrouwe, noch die Vrouwe wegen't misdaet van harener Man, noch en kan den onschuldige daar mee zijn gerechtigheid in zijn eigen ofte veroverde goederen gereydt ofte ongereydt benomen, gekrenkt, ofte verminderd worden: Bebel tlijck dat des Mans ofte Vrouwe Burgerlijke ofte Civiele broecken ende boeten gekomen tot laste van de gemeenschap. Digitized by Google 2a. Man en Vrouw, wel te passe zijnde, eindigt er straten en steeg gaande, mogen samendehand, oft elk besonder der een tot de ander, oft malkanders voordeel. Testament oft anderen ondersten -arille ma ecken van buiken gewonnen, verworren en gereed goederen, zo daer geen kinderen voor banden zijn, tot welkens achtel deel 'zelf' zo idee komen (28). a3. Magh ook elk van hem bij buiten beiden leven zijn eigen ofte gemeen Testament oft anderen ondersten wille wederroepen, voor zo veel elk van buiten in het zijne aangaat: Beëchtelijk dat die wederroepingen van de gemeen ondersten wille geschiede, als sy allebei gezond zijn, en ter straten en straten gaan, en met weten van de ander, op de na volgende pen of verlichte. a4. Als te weten, dat oft iemand anders dede zonder des anderen weten, bij niet en zal mogen genieten, ofte profiteren van hetgene dat de ander bij hetzelfde Testament gemaakt heeft, en oft bij het met der daad ongevonneerd of aengevorderd om te genieten, verswijgende zijn wederroepingen, zal het dubbel te rugge moeten geven. a5. De laatstlevende van Man en Vrouw, magh ook na dood des eerste aflijvigen wel anders van zijn eigen gewonnen en geworven goederen ordenen, en testament oft anders ondersten wil maken, dan bij bij de gemeen Testamente badde gedaan, en des niet te min. Macht sijn legeraten behouden die hem by den aßlijvigen ge- ruächt zijn. Ten waere dat hy den last daer. op hem die zijn gemaakt, niet en begrijpt op hem te Deinen, ende volbrengen. Dvelck de lanck leven binnen ten tijdt van ses weecken naer de dood van den eerste afflijvigen gehouden is te verklaeren, ende daer van aan desselfs erfgenaem den weet te doen, oft anders in het aenvaardende oft behouden de de gemaakte goederen ofte legaten, wordt verstaan den last oft beswaarissen daer op hem die zijn gemaakt mee aenvaardende ende op hem genomen te hebben. Twee Ehelnechtheids, 't zij dat zij kinderen hebben ofte niet, die in groote bewijsbare schulden gevallen zijn, mogen voortaan bij Testament elkaar magt geven te beschrijven na de dood van de andere die verowe waren goederen, en daer diezelfde niet bij en rekenen tot de volle betaling van de schulden, oft dat er geen en waren, dat menzelfs zal mogen doen van de gemeene bijgebrachte ofte staande Ehe aangestorvene goederen half en half. Scheyden van hylicxe Gerechtigheid zo in leven als bij de dood, van die goederen. Sind (Scribing) (Savvung) komt in de boroughs, om in het refbeen van de wet te worden. Toch, bij de separate quoad thorum et mensam perpetua isti, of inrekenen, zijn ze gelijk gezet. Digitized by Google ©efoernfs&e* 8anbrecf>t. Xty. x. Zit. 2. 5- 3. 523 verre daer hylicxe voorwaarden zijn, moet den Man daarbij uitmaken, uitspreken en volgen laten, alle't gene uit kracht der zelf naer zijne aflijvigheid haar zoude komen. 3. Ende so daer geen hylicx voorwaarde en ware gemaakt moet aan de Vrouwe uitmaken en volgen laten, hare ingebrochte en aengestorven goederen, en't gene dat tot hare Lichaam behoort, wie ook die helft van de gereede, gewonnen en geworven goederen, zoolang daer enige zijn, naar dat der Man ook van zijne ingebrochte en aengestorvene goederen is voldaan. Soo wanneer die Vrouwe haar misdracht en in overpel leeft, soo magh insgelijcx de Man gerichtelijk van haar scheiden, en de Vrouwe verliest dan zolang zij leeft, die afneming van hare ingebrochte en aengestorven goederen, en daar toe haar deel of recht in de gewonnen, geworven en gereede goederen: voor zolang zij daar toe anderszins berechtigd zoude mogen zijn, haar lot haar Mans behoeve. Des moet de Man de Vrouwe laten volgen, hare dagelijks kleederen, en haar talrijke onderhouden in een Klooster of andere eerbare en mooie Druiven, dat hij hun heeft gegeven. 30 volgen hierbij de bepalingen stelt: 1. de mannen moeten er bij blijven, de grootste moeite is: hij moet er bij blijven, de grauw tire Illata, de vrouw die de falshoed draagt, de mannen die de Schriften voorlezen, geven; behoorlijk, maar niet de Illata, en de overigen halfster, eveneens ondersteund, of aan hem zitten, plicht en verplichting; 2. de grootste bepalingen zijn: a. en de vrouw moet haar lichaam verbergen, de gouden generaal, de man, tegenover gezien, geen onderhoud, en de Roos op de grond; b. de man moet zijn lichaam verbergen, de grootste moeite is: hij moet er bij blijven, de taak is hem gegeven, en de Roos moet aan de man toebehooren, tegenover gezien, geen onderhoud, en de schone geboten. Een Vrouw die in overspel leeft, en haar Mannen bij wooninge heeft verlaten, oft van hem is gescheiden, oft de Mannen van haar, zodan sie voor haar Mans dood met hem niet en is verschenen, en is niet berechtigd om na de aflijving van den zelfde haar Mannen, op zijn goederen enige streden, morgen gaf oft bijzonder voordeel te genieten, als door haar Overspel verbeeld zijnde. Insgelijcx een Man die in overspel leeft, en deshalven zijn Vrouw verlaat oft van haar is gescheiden, ofte de Vrouw van hem, verbeurt het gene dat hem uit kracht van de bijzondere voorwaarde op oft van zijn Vrouwen goederen toekomt, zoude, ingevalle zijn Huysvrouw eerst en voor hem zoude komen te sterven, gelijk van de Vrouw gesproken is. Man en Vrouw die bij den Geestelijke Richter gescheiden zijn uit andere oorzaken dan van Overspel, partieren en deelten al oft een oft ander waren gestorven, oft dat zij wegen overspel gerichtelijk waren gescheiden, dat is keur van den onwetenden. Door deze algemene bepalingen. Eerstverstonden dat als een Vrouw haar Mannen verlaat, oft van hem is gescheiden, oft de Mannen van haar, verbeurt zij het recht op zijn goederen, te weten op het huis dat zij samenwonen en dat is de Staat der Echt of van haar Man geweest, zolang zij zijn Vrouw waren geweest, mits zij dat huizeigend, behoorlijk en rechtmatig bezeten en hebben gehandhaafd, als bij de Wet opgebouwd, beneffend aan haar Man, hebben zij na zijn dood te erfenis toegedeelt, dit is nu de rechterstevens van de Vrouw. Dat als een Man zijn Vrouw verlaat, oft van haar is gescheiden, oft de Vrouw van hem, verbeurt hij het recht op haar goederen, te weten op het huis waar zij samenwoonden en dat is de Staat der Echt van haar Man, zolang zij zijn Vrouw waren geweest, mits zij dat huizeigend, behoorlijk en rechtmatig bezeten en hebben gehandhaafd, als bij de Wet opgebouwd, behorend aan haar Man, hebben zij na zijn dood te erfenis toegedeelt, dit is nu de rechterstevens van de Man. De buren moeten bij deze verdeling de poort afsluiten en niet toelaten dat de schuldige de verdeling verstoort, en de rechtsten alstoen te weten bij zich thuis verzamelen, en dan volgens de Wet verdere stappen ondernemen voor de verdeling van de goederen. "Soo wanneer een Vrouw eenen Man van quaden ofte onnutten regimente, die sijn goederen quaalick oft onnuttelick verdoet, mag die zelf met kennis en ordenantie des Gerichts scheiden uit die gemeenschap van goederen, en daarmee zal ze tegens alle haars Mans toekomende schulden bevrijdt zijn, en haere goederen, die ze aan hem op hoofd gebracht heeft, oft haers staend Echtgeëroostd oft aangekomen zijn, vrij en onbelast daarvan tot haer mag nemen. Als het Echtbedel door de dood gebrochen, dan is het, dat na volgende regels bepast wordt: Als de Man overlijdt voor de Vrouw, dan behoren de nakomenden van de overleden Man bij voorkeur de bezit aan te nemen van al die goederen die door hem op de Vrouw gebracht zijn, dan behoort de Vrouw de bezit aan te nemen van al die goederen die door haar op de Man gebracht zijn, mits niet de kinderen van de overleden Man nog in huis wonen, dan behoort de Vrouw na de dood van de Man de gehele bezit aan te nemen, als de kinderen van de overleden Man reeds uit huis wonen. Als de Vrouw overlijdt voor de Man, dan behoort de Man de bezit aan te nemen van al die goederen die door de Vrouw op hem gebracht zijn, mits niet de kinderen van de overleden Vrouw nog in huis wonen, dan behoort de Man na de dood van de Vrouw de gehele bezit aan te nemen, als de kinderen van de overleden Vrouw reeds uit huis wonen. Als de Man en de Vrouw op eenzelfde tijdstip overlijden, dan behoort de gehele bezit aan te nemen de nakomende, die het meest aan totrecht komt, mits niet de kinderen nog in huis wonen, dan behoort de bezit aan te nemen de nakomend, die het meest aan totrecht komt, als de kinderen reeds uit huis wonen. Als de Man en de Vrouw op eenzelfde tijdstip overlijden, en de nakomenden nog in huis wonen, dan behoort de bezit aan te nemen de nakomende, die het meest aan totrecht komt, mits de overlijdenssterfte van de Man vóór die van de Vrouw ingetreden is, dan behoort de bezit aan te nemen de nakomende, die het meest aan totrecht komt, als de overlijdenssterfte van de Vrouw vóór die van de Man ingetreden is. Als de Vrouw van de Man scheiden heeft, en nadien overlijdt, dan mag de Man, welke de goederen niet mag voortsetten, de bezittingen welke de Vrouw op hem na de scheiding gebracht heeft, behouden. wort, soo volgt hct gcreet goet den lancxstlevenden mct den last van de gereede schulden , ende over-sulcx mach hy daer mede sijnen vryen wille doen, ende de seive vermaecken soo liem dat gelieft ende goet duockt , als van sijn eygen vrijc goet sonder jemants tegeu seggen 54). ta. Ende belangende die Erfgocdcren't zy Patrimoniael od gewonnen ende geworven , oft verovert , die blijft de lancxstlevende van de Eheluyden alleen besitten in lochte (die men te rechte heet erftochte) soo verre sy gemeyii kin- der hebben , ende den eygendom daer van lotnt ende valt terstont op de sdvc kinderen 35). f mit ber SBerpfltcfjtung: a. ein 3m>e « .;r 311 errtebtett, b. bte (5ri)utben jn gabfeit 1$. 5. b. X.* f c. bte 5ttnbcr ju ergietyen unb auöjufteurett ; B. bte Äittber erhalten: a. bad Stgcntf)um fämmtlt4f r SwmobiV Ii tU ber t£\)C? dedueto usufruetu »uperstitis, n>eld)en gatt man Manntlid) SB er fangen* fd)oftdrcd)t otoer devolutio nrnnt, b. banebett bte gem&fjnltdjrn <5rbaitfprüa>e auf ba$ 93er mögen beö superstes. SBgl. III. 6. $. '2. n. 11. », 15. III. 7. 5. 1. n. 2. 34) Diefe tBorfcfjrifi gift ofyne Unterfdjteb : 06 bie <5f)e fiiu berloä tft ober md)t. 35) Hier ist bettet seit der Steife über das Xe >orition$, redet bettet einfinber erhalten samtliche Smionobitten ber "terstont" b. b. augenblicklich non 3et be-XobeÄ beä ©rftoerste geborenen. Hierbei ein stimuliert der jTub vorgenommen andererseits Haupt(Men , mehrfach ion ber £ u Solution t)0ttbeln : III. 6. 2. n. 1 1. : „ Van de goederen die by het breken van den Betide door de dood op die kinderen in eigenschaft zyn vervallen ofte verstorben, st zy dat die kommen van den eersten afflictigen ofte van den langst levende, ende dat die zyn verworven ende gewonnen oft aengestorvene goederen." III. 7. §. 1. n. 1.: „als te weten dat den Erfdom van honner beider onruerige goederen, "t zy Pas Digitized by ©r foernsjene van breedt. Sec. 1. Zit. 2. §. 3. 527 13. Behältelijk dat gy den selven eigentum, voor zoveel die van den langst levende komt niet en mogen verkoopen, belasten oft anderssinds daar van scheiden, ende dat zoveel alle de kinderen quaemen te sterven, die goederen wedenom komen olle verblijven met vollen Recht aan den selven langst levende, 14. Des is den langst levende gebalden wegen de trimoniale endo aenbestorven oft gewonnen ende verworven, komt op der selven kinderen." III. 7. §. 1. n. 6. : „Wanneer van twee Eheleven der langst levende sich in de tweede Ehe begeeft, soo hebben ende erven die kinderen van de eerste Ehe alleen d' onverende goederen, Renten ende Gerichtslijk Pandtschappen, tot der selven Ehe gebracht, als doen aangestoken, ende daar in gewonnen ende gecworven, zoveel daar in by hylic Vorwaarden, oft anderssinds niet behoorlijk zijn waarde versien." Durfje bij deze Gttfstgungen stet im ©elbernjjen gebem (Streit über bei Natur ber Devolution »orgebeugt, ber im 3üK* Straßgän (53b. I e. 228- 233, 479) fo »erberb(id) geworben ist 9Ran f)at hier bette Unterfdyetbuitg inlfd)eit devolutio propria »mb impropria (viueulatio) nicht gerannt. Die stetnber um wahre Eigennutzer ber Immobilien folgend beß 23erstorbene ond, als beß Uberlebende. Die Strfunge ist tiefste Eigenthum, ein nach St. 13. b. §. : baß ber Überlebende seine Nation in betreff ber Immobilien gemach. 5Iüed ist Kar. 9iur em einziger gatt ist in bero van breedte niet beobacht, ben man gesprochen bette subdevolutio nennt: meldt »enn ber Progätter noch lebt, ber bij e £etb$ucht ist, unb dientel rat: ob bij ber gebrochenen (Slje beß ©ohne(b. t. bem Sater bleibe. Die <Prari$ r>at confeouent entfehie* ben: baß bte nuda propHetas auf bie Grafel falle (sub- devolutionem Geri), Urtt)etl in <5. Dan Sucht — feine tftnber d. 7. ÜWärj 1684. «nb in (5. @a« — op be SB e 9 er n. 27. £>ct. 1684 (b. Couinx Praej< jur. Geld., tn b. #t>mmen S5eirr. VI. 422). 6otttc hiernach nicht bie berüchtigte 3ü(ich < Sergifdje Sontro* ' berfe etttfdjicben werbcu burfcit ? Digitized by Google 528 ©etefrnf«e* Sanbredfjt, fyl 1. Sit. 2. §. 3. Tochte cnde't gereet ende als oock. natuerÜjck daer toe ver- plicht , hunne beyder kinderen frei ende deiighdelijck. op te brengcn, doen ende laeten leeren eode önder#ijsen , tamelijck ende eerlijck hon oaer sijncn staet onderhalden, ende ter ge- legener ti-jdt tot Ebelrjcke ofte Geeste! ijcle staet brengeo, ende naer sijn vermögen uytstellen eode met hyÄcx goet versien 56). r5. '■' Fnde soo daer geen geraeyne kinderen en zijn, ten tijde van des jerstc Ehehtyden afflijvigheydt , soo blijft de lancxstlevenden met vollen rechte behalden syne eygene on- ruerendc' goederen, ende daer toe die Ii elfte van de goederen die staende den Khcstandt zijn gewonnen ende geworven. 16. Maer soo veel bclanght derfgoederen vao den jer- sten afflijvigen met die ander belfte der gewonnen ende ge- worven goederen , die blijft die selve lanoxstleveade alleen behalden in naeckte ofte bloote tochte , ende den ey gen dorn körnt daer van terstondt op des jerste afflijvlge erflgenaemen, vollendet gene hier nac ondet den Tytei van versterffenisse wordt gesagt. . . .. 17. Alle te welke te verstaan is ten aansien van vrye oft allodiale oft schepen goederen in dit Quartier gelegen, want die goederen op andere plaatsen gelegen, oft die van anderen aard, natuur of wezen zijn, die staan eodem syn ter Stadt y Landt oft Hof-rechten van de plaats ofte Hoven daarin onder die gelegen zijn, volgens hetgene hier vooren is gesagt. De langstlevenden blijft die Tochter van de Erfgoederen behouden, sonder daaraan voorborgen te rooden stellen, des is hij geboden daarvan, trit insgelijcx van alle papieren, beschrijven ende brieven ende sekel daarvan zijnde, op rechten Inventaris ofte bewijs-boek te maken, en de kinderen ofte andere erfgenamen te leveren, en ihm fo. Over betec 3ru*jtct!fr HI. 6. 3$. 3. n. *. 5. 2>te 8Ut mcntottoit op Itd).t ist tt(d>t bfo* rfne gen>if* fettfpflidjt. ser ik bersebertbe ist bnjit wegen ber fßou fyeilt, -bie er mt$ ber <Gi)t^üt, fcerbunben, er ist fogar bnrd) biefelbe "in ber freien Z>t^fittdn be* ttjm juge* faKenen SSermcßenä befefminft. <S. n.20. b; : "sonner <le selve tochter te'mdgett* belasten tot aebterdeei van de kinderen- ende hun -onderbttlt et onderstant. Resoernfcf>e$ 8«nbred)t. Styl. 1. Zit. 2. 5- 3. 529 soo verre sy minderjaarig zijn aan hunne Moeders oft naeste verwanten, en die met sijn Eydt bevestigen. 2>tefe Sßorfd)nft gilt ton aller 2eibjud)t im Allgemeinen; f. g.93. II. 4. §. 1. n. 1. Dagegen oft bij Verpflichtung sum Snöcntar in andere gaten moet fo streng auferlegt, wie oft bij Verlust ber 2eib$ud)t. Deze Östräfe ist aber nach ber 9>rajrt* and) oft immer nur für somnibus torifcj angefeyen und nie barauf son ben @erid)ten a* fannt noorben, wenn ber Älager nicht durch bemtefett satte, bag ber Verpflichtete ab(tcr)tfict) und trose ber Mahnungen besorgen @Berechtigten bij Snöcntarifation unterlassen lachte. SBgl. I. a. §. 4. n. 15. Urtl). in Ö. Sektor — Semgan t. 29. Dec. 1826. (b. *. Canbt. Sl Rudd. IX. 96. Rechtschrift ist diese 9. Februar in nachtigten berührte Erläuterung, meldete, beschäftigt hat, unsere betreffende 25. Oktober Brief, belegt 2. Anmerkungen, gu, betätigen und entfachen, aber nicht verstrafen, belegt feine rechte Seiten, berühmte Seibjudjt, bemerkenswert, nicht enthält, sic lautet, in Sittenfolge, folgt: Erläuterung 2X. Dec. 1773: „Soo haben wir allerhochste selbst gut gefounden, t. geneb i. Oase Geldersche Landtrekten, tot vorteil der Weesen, beiläufig ist gedisponeert, allerhöchst zu hernieuern, und dienselben hiermit fest zu stellen: Ist, dass, wenn eine Witwe ihre zweite Ehe begeht, z. T. verfallen, sind von ihrer Momboyrye, und dass vor der Kinder von ersten Ehe, andere Momboirs in ihre Plätze sollen werden gestellt; Idens, dass, ehe ein Vater, vor, und zu einem zweiten oder weiteren Ehe zu treten, soll gehalten sein, einen offenen, und in gegenwärtigheit der nächsten Verwandten versteigerten Inventar, oder eidesfeste Specificatie der an die Kinder der ersten Ehe zugetheilten, gesuccedierten und devolvierten Gutten, an den Richter, wo er ressortirt, zu übergeben; welchen edlen, auf des Vaters Verzoek, besloffen, und bewahrt, werden; Ist, dass, zu diesem Ende, keine von Unseren Pastoren in diesem Herzogtum Geldern, einen Witwener oder Witwe, welche, minderjährige Kinder haben, sollen, ohne die Anbringung der Heiligen Thüren, zum Trauen, vor, dass an ihnen ist, bei gebracht. Klein. Centrale II. 34. 19. Ende oft hy't zelf niet en had gedaan, oft dat hy uitten zelf Inventaris opstellijk eenige goeden oft goederen gelacten had daar toe derfgenaemen berechtigd Solden zijn, solde die langslievende van zijn Tochter oft andere gerechtigheid aan oft toe deszelfde goederen vervallen waren: ten waren dat hy met goede redenen en oprechte oorzaken konde sulcx verdedigen. 20. Die langstlevende is ook gehouden, die belichte goederen loffelijk en behoorlijk te gebrukken en te genieten, mits houdende die in beboorlijk staat, onde woese, en draegende daarvan de lasten en anderszins, als onder den Titel van Tochter hier na breeder wordt gezegd, zonder nog de zelfde Tochter te mogen verkoopen, verzetten, oft anderszins belasten, oft verplichten tot achterdeel van de kinderen en hun onderhoud en onderstand. §. 4. Wat goederen men in de scheiding des hylicx Gerechtigheid en anderszins houdt voor erfelijk of onverlijk patrimonieel of afgestorven, gewonnen of veroverd, verviikelijk of halfvast goederen. 1. Voor Erfgoederen oft onverlijke goederen worden gehouden niet allen Huys, Hof, Landt, Sint, Bosch, Berghappen, Weide, den Broeck, Erfthyn, Erfpacht, Visscherij, Wyher, Duff-huys, Tholten, Erfdiensten, Effekten, Lijfrente, Laad, keurmoeite en Lijfgewin Gerechtigheid, Gerechtelijke verbriefde Los-rechten en een Attest ofte Certificaat van den competente Richter des Weduweenaars of der Weduwe, dat voldaan is. Bon, bem uidem et aliter, bieten ourtinen refdum Waterung metter unten. 38) 2)urd) Bestehrte Rechte fith tiefen Veränderungen „gerichtliche Verbriefung Losrenten Ende Pandekten gleich. (teilt: Obligationen gegen eine Emittent.) Digitized by Google Gefunden 8mtbrcd)t. Sty. 1. Sit. & $.4. 63 i P. -unit sei irippcn , Maer oock Meulens met luinne toebehoorten, alle't gereetschap dat tot Godts dienst , oft tot besehermde van Kasteelen, ofte stercke Huysen is dienende, ende voorts iiUe dat naer sija wesen geschickt ofte geey gen t is , om al- daer, oft in andere Huysen te blijven , mitsgaders alle gereede penningen by hyliexe voorwaarde tot erve gemaeckt , iiiet ,tegenstaande't selve anderssints beruertjck is 39) %ö). 2. Ongebruikelijke Patrimoniale ofte aangeëiste goede- ren zijn , die by wettige verstervenisse 40 oft ervinge toege- ■ |* • »1 # «1 • •••• <. « 1 Pro winst 2C. (wettig in Scheveldt aan de Koningheid Eenmaal papier , wenn t>öw ber (iJemdnbe icJ aud) feine ipgpottjef bejMt fein fo«te. Du* \\t cntfrs)icben bura) Urteile in (5ad)en Dianen 7- planen t>om SKai 1632, uttb in ©. ©mit$ — 6 e nb'ricf; $ ». 9. ÄOt. 1741 (6. Coninx. Praej. jur. Geld., in »Ott Aminen 93eitr. VI. ©. 416. u t : " ' 59) tiefer Katafeg ber 3mmobfien ifi gn ergänzen attö Ii. 1. n. 1.: ,,älterhande Geiechtigkeit, Schulden, Actien oder gerichtliche Klagen, Renten, Zinsen etc. Äfagen (Inb aber bald mobil bald immobil, je nachdem bald bem bald Subject, worauf sich flcf> Grundrechte, Wobei ober Mobil. 4°) Ewr (Tnb folgenbe Statutarfeste 51bweirf)nngcn; 1. in der Gerichtsbarkeit 2. int man eine kurze 2lbtbeilmtg der Acte gemäß: gerichtlich Out Huyss Er ff ErstV. Wirb bald gejubelt im Hohen Kriege. M ©a)6ffenbud. Unter jüngste wird angenommen 1. 85: „Die Schuld soll man belehren van den Gerichten und geleitet daran soll man sich an die vorstehenden Erläuterungen und darin nach an den Erst." Zum Augenfall geboren „alle Kleinigkeiten von Kolben immer gemacht," „attest dpstetnwnt/4 „alle Scper werfen," „asse Sitzverhalte," „Repos mit Korburfe," „Siedler Karabiner von Beile an den Letten," „alld mit Sufernett hageln selbst," „Ernten, baranns man Schuldspinn." komend zijn, wie ook zijn die gegeven, gern a eckt ofte gelaten zijn bij Testamente van den genen daar van men recht ende wettig erfgename, solde wesen, al waert dat die bij den Testateur ofte gever waren verworren ende gewonnen. Voor gewonnen, oft geworven, oft veroverde erfgelijke oft onverklijke goederen worden tusschen Ehelijden gehouden, die bij hen, staande den hylick, besuyrt, beslaegt, gehouden in gewonnen, verworven, en verovert zijn, wie insgelijken die zij bij levende lfstede gifte, Testamente, doodts gifte, oft andere uitgesten wille, hebben verkregen van den genen daar van zij geen erfgename solden zijn. Van gelijke worden voor gewonnen en geworven erfgelijke goederen gehouden, de Renten die op d'een oft op dander van de Ehelijden goederen hebben gestaan, en duurende den bylick zijn gelost, en oversulex komt daarvan d'een helft tot profit van den genen op wiens goederen die hebben gestaan, en ander helft oft waarde der sever op den anderen van de Ehelijden, oft op zijn erfgenamen. 5. Item als staande den hylick op een van de Eheluyden goederen nieuw werck wordt gemaakt, gebouwd en getimmerd, oft merkwaardige verbetering daaraan gedaan: Soo werden als zulk Bouw en verbetering gehouden voor gewonnen en geworven goed, en moet den genen op wiens goed of grond hetzelfde met zijn wil of gedoogen is gedaan, oft zijn Erfgenaem, de helft van de waarde van den zelfde Bouw en Verbetering goed doen aan de andere partij op wiens goederen de Bouw niet en is geschied. 6. Als twee Eheluyden een erf geërfd, en hetzelfde Vermogen aangetast door een overledene vermogen, valt dit aan de levenspartner toe en is geschreven op de testamenten wordt als sieraden, kostbare onderhangers, sieraden, meubels, erfvaste bedrijven, landerijen, effecten, beleggingen, onderpanden, en vermogen van andere soorten omschreven. (Fine merkwaardige uitspraak over de ab-intestato aangetaste Vermogen van overledenen.) 4x) Laat de ab intestato aangetasten Vermogen van overledenen in rekening houden bij de erfenis van de overledene (f. n. 8.) is bepaald dat dergelijke goederen moeten worden aangeschreven (fine merkwaardige uitspraak over de ab-intestato aangetasten Vermogen van overledenen.) (Skunbe 43) b. b. afgetraden Kapitalien vererben wordt aangezien het als deel wordt beschouwd van de erfenis afgetreden. Digitale versie geproduceerd door Google. vergodtsheldert, oft vergodtspenninckt in ebben, doch die pen- Dingen daar toe zy in het geheel, ofte ten deel, op pensioen oft Renthe genomen, oft anderszins geworven ende bekomen, ende dat een van de Ehelijken komt te sterven, eer die opgenomen penningen samen afgelicht ofte betaalt zijn: Sog stillen des overleden afgestorvene erfgenamen, in soo verre sy die helft des goeds naer de dood des festlegende willen eenieten ook die helfte der oud-leder ongenomen ende onborgde penningen, die naer dood des eerste afgestorvene Mit desen beschrijft nogtans dat der laatst overleden sieh zal bij Edel onthuld aanleidingen en verklaren datter boven de betaald gelegd van andere schulden geen penningen ten tijde van des eerste afsterven voor handen zijn geweest, om alsdan opgenomen en geworvene penningen te betalen ofte af te loggen, zy in het geheel ofte deel. Eerder raen tusschen den Ehelijken ofte bune Erven jet voor gewonnen en geworven goed kan houden, moet eerste onderzocht worden 't gene sta ender Ehe van den aangebrouchte goederen is verkocht oft verhandeld, 't zy dat die voor dato van den overleden waren verkregen oft aangezogen, oft dat die zelfde staender Ehe aangezegd zijn. 