title: Swaving's reizen en Lotgevallen: Door hem Zelven Beschreven
creator: J. G. Swaving
text: wartt. Alles was na in de heTigste opschud«- ding; m^ne hoog zwangere rrbuw had, uit loofde Tan hären toestand en als inboorlinge en landeigenäresse van Berbice^ niet dan na Terscheidene ingediende smeekschriften , de Ter« ganning bekoAiefi, oüi in d^ Itolonie te mö- gen bl^renj doch ik ongdukkige was ge-^ 4eeBid cm ep Aaanden töet nair EfigelaiiA terag %t keeren teM einde ttä| alyorens y^n een Brit^h päspooH te töörzieö. 1 ^y HOOFD- *9* o ÖOOFDSTÜK Xll. bft ianddftnlliki Mlieidttig. — Btrbuche luiriluitdi^il; ^ GeoMikerde damei. — Planters. •>» Vrqe negers« «^ Afgeluipte negerhanden* ^M^ne winboop aan boord -^ tTitfmriogtn tjtg^n dien Godvinieur ta de Engelsche tiü- tie. *- Pe Heeren Hobiie ipi Oksiu«. •» Odulkig^ ver^ lolsing; -^ - / he kdlotit^ Berbite zadittd dest^ds öndcr eeü Inililair gouverneoient , alwaar de bekelide bi-^^ archale istelregel ; c Eerst hUndeünga gefiQof-^ kamen an zieh daarna beklagen ^t teü aUdt^- gestrengste werd gebähdhaafd , en bi) die hixA^ tner cmder den ijzeren schepter 6ea$ di^patiä^ ken Gourernears gebukt ging , hi) die hei Ternederend, bei onrerdrageli^k jak van treenl- de overfaeersching eh de wiUekeurige magt der militaire biardiiö nimtiier op zijne schou-^ deren beeft voelen dhikken i kan zicb moej^e-^ ]yk voor den geest stellen , faoe gedwee eü onderdanig tnen de meeste kolonisten eindel^k allengskens en ongetnerkt naar de pijpen eens Gourerneiirs weet te keren dangen. Geeu wod- der SWAVING^S RBIZBN EN LOTGBVÄtiLEllSr. ig^ " deiv derhalve, dat ik mij ook> evcn zoo ge-^ duliiig als eeu lam hetwelk ter slagtbank ge-^ leid wordt, van mijne vrouw, van mijne be-* zittingen, van al wat mij het dicrbaarste was> moest laten afsoheures > am. andermaal den winden plas te doorklieven« Zonder hier te sprekeü van de verbazende onkosten, van.de outelbare moeijelijkh^den ^ vervelingen en ge*# Taren aan welke ik mij nu weder op nieuw xnoest bloot stellen , en zulks allecn wegens eene waarschijnlijk werktuigelijke^ pf eigenzin-^ nige tiitlegging van de bevelen des Engäschen gouveruements , welks bedoelingen noch belang tocli nimmer konden geweest zijn om, geboren Hollanders den toegang tot derzdver eigene plantagien te ontzeggen ; zohder te spreketi van die grievende en hatelijke gewaarwordin-« gen 9 zulk eene honende vemedering stilzwiy- gend te moeten dulden , en zulks nog wel in eene kolonie^ welke door Hollanders aange«-' legd , en voor het grootste gedeelte door Hol-' landers bewoond werd, laat ik hier den lezer oordeelen wat er in mi^ne ziel moest omgaan b^ het afscheid- nemen van mijne bijna hope« looze en van droefheid overstelpte vronw. Ook verklaar ik dat die onverwachte^ die wezen«« lijl^ hartbrekende scheiding een der getjuchi« Ite slagen geweest is, die mijn wispelturig N ge- '-^> 4 104 SWAVINO^S RälZBK gestemte mg tot hiertoe iiad toegebragt. Niet minder beklagelijk en wanhopend was de toestand mgner goedbarfige en teedcrmin- sende wederhelft, die nu ieder oogenblik den dag barer bevalling te gemoet begon te zien , die nu eindeligk , na verloop van zoo vele jaren y op bet pnnt stond zieh weder in de armen barer geliefde moeder te zullen werpen ; doch iäe met datal stcllig verklaarde mij op dien £urope5chen terugtogt te willen vergezellen , en mg ook wer- keigk vergezeld zoude hebben y zoo ik mij niet uit bare armen had losgerukt, terwijl zij in on- magt aan mijne zijde was neergezegen. Op het half dek van hetzelfde vaartuigj waarmede wg nit Barbados aangekomen wa- ren y de komst des kapiteins afwachtende y met oogmerk om itaar dat zelftle eüand tenig te ke^ Keexeni en Tan daar in eene der geregeldd £lngeLsche paketbooteh naar Groot-^Brittannien OTer te steken , trachtte ik , in plaats yan te-^* gen hei noodlot te morren , mijne droefgees«> tige gedachten zoo veel mogelijk te Terzetten ^ door m^'ne aandacht te yestigen op de on-* derscheidene yoor nlij 2oo geheel Treemde eii gestadig afwisselende yoorwerpen, welke hier' onophoudelgk längs eenen glibberigen harren zeedi^k^ Toor mijne rood beweende oogen ginds en Jherwaarts, logen. ToeTallig moest zieh juist alles 9 naar het scheen, in deze öogenblikken Tereenigen, om mi| Terzet en afleiding te bezörgen; want geen tooverlanta** ren, geene rarekiekkast , geen marionetten-- Spel, noch ronzenbons had mij oolt te Toren ruimer stof tot beyreemding en bewondering ^eten te Terschafien ^ dan de potsige gezigten en zonderlinge karikaturen in Berbices hoofdstad. Dames met gemaskerde aangezigten ; heerea in Witte flenellen of Hilyersumsche bonte broc- ken en bnisjes, met groote molenaars hoeden op het hoofd; Negers als beeren opgeschikt^ doch zonder koüsen of schoenen aan de Toe- tenj anderen weder in roode Engeische uni- form; dan weder eene moedernaakte grocp Tan roode > of eigenl^k koperkleurige India«* N a Mit, * 4 196 »waving's rbtzbk oeiiy die met eeqe ganscfae yraclit trati af» gekapte n^erhanden den weg insloegen naav het huis des Engelschen gouveineorsL la een woord er ging bijna geen sterveling voorbij^ of ik moest telkens, gansch verwonderd^ uit- rbepen ; <c Wie is dit ? Wat beteekent dat ? » — cc De gemaskerde dames,» zeide de advokaat SchoIIeyanger, die de yrieiMlelijkbeid bad mij een paar uren aan boord gezelscbap te bou- den, en die mi) door zi^ne geestige en klucb- tige invallen, zoo veel mogel^k^ trachtte op te beuren, cc de getnaskerde dames, die gij ivelligt voor eezi paar bgtekooijen aanziet^ welke van een of ander gemaskerd bal terug- keeren, zijn voorname Engeische ladj's, die bier de versehe zeelacbt komen inademen; doch die gedeeltelijk om de zon^ en voorna- melijk uit zucbt om zieh als vronwen van de eerste bon ton te onderscheiden , derzelver dood- bleeke en verwelkte wangen achter een wit papieren masker verbergen,}» « De harlekijnachtig foegetakelde magere boo« nenstaken » die met derzelver ingevallene graf- kleurige holle kaken> diep in het boofd ge- zonkene £aanwe oogen, als levenlooze sehe-- letten daar henen waggejen , zijn voor het grootste gedeelte HoUandsche tuinbazen^ of di' KN liOT&BVAIiLEN. I97 directears of eigenaars van plantagien uit Can« je of aan'de rivier; terwi^l 29 die zieh längs de kosten ophouden meestal Schotten of En*»» fleischen z^n , wier kleeding en oiterl^k Toor^ komen yan de eerstgemelde aanmerkel^k yer- schilt» Sommigen dier uitgemergelde heeren* dribbelden met eene brandende p^p in den mond , labberlottig längs den modderigen weg« Anderen zaten op lang geoorde Spaansohe muildieren. Anderen weder iielen zieh in eenen ouderwetsdien halven kapwagen door een paar en sommigen zelfs door vier paarden voorl- trekken. Eenigen hanner prijkten inet ge-* »Jachtwapens en^ liverei ; doch ongelukkig wa<^ ren deze, zoo wel als ver het grootste ge* deelte der gegoedste en aanzienlijkste ingeze- tenen parpenus^ die weliigt den echten naam ijunner Westphaalsche , of in Holland meestal onbekende ouderen zelve niet gekeiid hebben. De als beeren gekleedde, doch barrevoets gaande negers waren vrijgekochte slaven ^ welke , Yo/gens eene aloude Hoilandsche wet » gedoemd zqn^ zonder kousen en schoenen te loopen^ ten einde zi) zieh, door deze yernederingy steeds zouden herinneren, hoezeer de Blanke boven den Zwarte , in wecrwil zLjner ver- Juregene yrijheid, steeds yerhevcn blijftj waar-^ N 3 yan van het geTolg is, dat een uit Europa naakt en bloot overgewaaide deugniet of fortuinzoe- ker, in Wiens schoenen menig Tri9e Neger niet eens zo'ade willen staan, het regt heeft, om den vrijen Afrikaan, die zieh door xqn gedrag en wandel de algemeene achting heeft weten waardig te maken, die zieh door z^ne nigTerheid en schrander beleid aanzienli^ke schat-« ten wist te verwerveni en die eigenaar is van yerscheidene slaven, schepen, huizen en [än- derten, dat hij, zeg ik, zoodanigen yr^en Neger , naar de letter der wet kan vervolgen ^ ZOO hi^ zieh y in weerwil zijner schatten | yer- ^tonten durfde, op eenige andere wijze^ dan barrevoets in het openbaar te verschijnen. Doch de Engeischen hebben deze willekeurige wety zQnder twyfel, reeds yoor lang afger sphaft. De in roode rokken loopende N^ers be- hoorden tot de Engeische Negerregementeni die hier destijds yoor het grootst gedeelte het gamizoen uitmaakten ^ alzoo de Engelscbe soIt daten, wdnig gewoon aan läge xnoerassige landstreken • en y ooral niet aan een land als Berbice, hetwelk yoor een der ong^ondste der ^est-Indische kolonien gehouden wordt^^ eyen zoo spoedig uitstieryen, als derzdfer open- iopenvatlen^ gcledere^ nii het inoedcrlatid werden aaDgevuld. De Indianen met de afgekapte Negerhanden , belioorden tot dat ras, lietwelk in de kolonie onder den naam van Bohhen bekend Staat; dezelye houden zieh op in de bovenlandeii en Tcrkeeren met de Blanken in de be^ Terstandhonding. De afgekapte banden z^n van weggeloopene Negers , die zieh in di hossdiexk ophouden, en die door het gouvcr« nement niet alleen als yogelvrij verklaard ztjD ^ maar op wier kop eene zekqre $omme geld^ is gesteldf waarbij echter, tot voorkoming vaa bedrog, vastgesteld werd, dat deze belooning, welke, ZOO ik mij niet vergis, op vijf gnl« dens per kop bepaald is , niet dan tegen over«- legging der linkerhand van iederen pmgebrBg<» ten Neger zoude uitgekeerd worden« Deze banden zaten, even als de gebradene duiven van den heiligen Julianus, aan een spft geregen, om rede de Indianen dezelve, tot voorkoming van yerroUing en stank, boven een smeulend vuurtje braden , oiy zoo' alg z^ zulks noemen, barbckdtten, en daa^ devtn^" gers door de bitte van het vimr in alhrri^ bogten oJDgeluuld^ en het ttA en de äderen N 4 pp 500 «WAYIKG'S . RBIZBN op de zonderlingste wijze bijeengeschroeid zijn , 90ude men die banden, vooral op eenen af^ ptand j bijna voor gebradene vogelen aanzien. Over een en ander dezer zonderlinge veiv- $ch^nselen in diep gepeins yerzonken zijnde» en balf monierende over mijn droevig nood- lot, had ik niet eens opgemerkt dat m^n on- derhoudende vertrooster reeds yertrokken , dat faet scbip het änker geligt en reeds gedeehe- Iijk onder zeil vas; dan bij bet wederzien van bet gomremementsbuis , betwelk mt^ nu weder langzaam voorbigzakten , ontwaakte ik als uit eenen magnetisdien slaap« De herin* neringen aan het aandoenli|k a&dieid mijner vronW) aan de zoo onvoorziene plotselinge verwoesting mijns geluks, aan het bang en al^elig verschiet, betwelk mij reeds van yerrc toebrulde, bestormden nu weder mijny waar^ |ljk niet zonder rede, diep gefolterd gemoed met yerdubbelde ylagen. In mijne bijna ijl- hoofdige drift zond ik hier den yerwenschtea despoot, die mij al dit onheil berokkend bad, ^Ue de yloeken toe, die ik mi^ in dit oogen- jblik nog y^in m^n kadetscbap kon te binnei brengen y en zoo het onyerdragel^k gezigt eener Engeische ylag op Nassau's battteri; eea fteen des aanstoots in iepiands pog gewee&t J BN LOTOEVAIiLBlf/ 90| Js/, dan was het thans in bet m^ne. Knass»« tandend en stampyoetend yan kwaadaardigbeid riep ik in mijne dolle driften uit : « Hatel^ke , trotscbe^ beerscbzuchtige Brit, veryloektef drie« werf Teryloekte natie, die bet land m^Ber- yaderen meer dan ^ens zoo yersnudd^^ zoo eer- en trouweloos hebt geteisterd» die zoo Tele mi^ner dappere yoorzaten in de gronde-» looze diepte der zec hebt doen nedevploffen^ ZOO yele schepen ^ yloten , zoo yele f raei Hollandsch bloed en zweet wettig yerkr^ene Oost- en West- Indische bezittingen y de eene na de ander ^ hetzlj door nwe fijn gesponnen diepe Staatslist, of door uwe alles oyerweldi- gende zeemagt hebt weten te yemielen of yoor uwe nijnmer yerzadigde beerscbzqcbt wist tet doen zwichten!» Kortom ik i^lde^ en mjjne wanboop en de boven mijn boofd brandende zon badden mtj reeds zoo yer gebragt, datj indien een der matrozen mij niet in t^ds b^ de panden yan mijnen rok had yastgegrepen , ik in m^ne krapkzinnige woede zeer zeker oyer boord zoude gesproogen zijn. Zoo was het met mij gesteld , waarde lezer , to^n wi] eensklaps yan yerre een plantagie*r ]agt op ons zagen aanhouden , yan heturelk pien duidelijk het gewapper.yan witte zak-r N 5 doe* doeken ondarkennea kern* Het was de boogT edel achtbare beer GillisHobus» oud goiiTer- neur ad Interim en administrateur mi9R€r phntagie, de boczemvriend en zaakgela^tigde van wqfen m^nen scboonvader, deze r^k^ planter^ die teyens lid van den bove van )u- atitie was, en die zicb met zijnen waardigen ambtgenoot, den beer Glazius, voor ro^nq belangen op eene speciale w^ze bi| den £n-^ gelflcben gouvemeur in de bres bad gesteld, en het na bevige debatten zoo ver bad weten te brengen , dat ik in de kolonie zoude wor« den toegelaten» rnits zij beide personeel voor mij hieven borg staan, en mits men nog bo- ven dien eene 3omnia van Twaalf hondeird Pönden Sterling als eenen waarborg in de achatkist der kolonie zoude gedeponeerd beb^ ben. Daar nu voomoemde beeren geen oogen- blik aarzelden om terstond aan b^ide dexa willekeurige eiseben te voidoen, werd de o&- ficiele vergunning m^ner landing gereedelijk , alhoewel bijna te laat, van gouvemenientswege uitgevaardigd. Geen ter dood veroordeelde , die reeds met den blinddoek voor zijn gezigt , knielend voor 4e op hem mikkende trompen, ieder oogen^« blik als het laatste zi^nes levens beschouwt; geen EM LQTGBVALLütf. 2q3 geen scbipbreukeling , die van zgn wrak door eene menschlieTende | leddende hand aan het leven wordt teruggegeyen ^ ko^ z^n dankbaar hart met erkentelijker gevQ^l tot den Bestuorder aller dingen yerhe£fen| dan ik , toen de beeren Hobus en Glazius mij deze blijde mare kwamen aankondigen^ dan iky toen deze beide weldoeners m^ pp bet jagt in hun midden plaatsten en als in triomf jn de armen mijner bartelgk beminde yro4W terugyoerden. B^ dusdanige ontmoetingen ^ welke ZOO zeldcn in den ge\yonen Ipop des dagelijkschen leyens voorkomen, onderyindt men gewaarwordingen, welke men te y^rgeefi; poogt af te schetsen, en welker kracht ei| omyang alleen kan geyoeld > regt leyendig ge-?. voeld worden door hem die waarl^k bemint^ door hem die zieh met hart en ziel in den mijne inderdaad echt romaoachtige omsfpKidigi« hei4 kan yerplaatsen. H0OFI>- 30 i HOOFDSTÜK Xm. « Eerste ontmoeting op da plantagie Tan den beer Hobns. «^ GdoUdge omwenteling Tan zaken. *» Yertrek naar Balk-Amma» -^ West-Indische sneeaTrbellen. «— Zon« derlmge manier Tan roegen. ••« OTer de Tersierselen , da hären en da navels der Negers. •— > Schetsen Tai^ Berbisehe gexigten« «— Aankomst bij den beer D. Leen. ^ Eersie onUnoetiog mijaer z warte scboonmoeder. — — De OTememiDg der plantagie» — - De achterpolder» Het tooneel dezer eerste vreugdevolle weder-« ontmoeting was de vorstecke laan van k<v- kemooten- en palmiedK>oinen , welke op de plantagie van den heer Hobns yan den waterkant naar het woonhnis geleidt. Het was bier op deze beelderig aangelegene plantagie, de eerste welke men in de nab^heid van Nieuw-Am- fiterdam aantreft, dat ons de stellige verzeke- xing van de echlheid der hooge opgave van mijn schoonvader's nalatenschap , als eene zoete melodie , in de ooren klonk , en dat eensklaps alle argwaan en heimelilke bezorgdheid wegens deszelfs werkeliyk bestaan^ en vooral wegens ons wettig en onbetwistbaar er%enaamschap^ uit SWAVING^S BBIZBN EN liOTGBVALLBIT. aO$ nit ODS binnenste b^ ons ophield te bestaan. Zdfs blekeii onze zaken thans yeel günstiger te staan, dan wij bij ons yertrek uit Europa hadden mögen of kunnen venN^achten ; want mea verzekerde, dat de boedel^ sedert dien tijd^ meer dan 20 peroent in waarde gestegen was, en dezelve thans veilig op twee tonnen goudsr geschat mögt worden (*). Deze ZOO belangrijke als verblendende ti^^ ding, ZOO geheel en al het tegenovergestelde van lietgeen de a%unst en de laster ons in Holland over onze destijds zoogenaamde her- senscbimmige bezittingen in het oor hadden geblazen, en mijne uitgelatene vrengde over de gelukkigo ommekeer van zaken, voerden mij nu van het eene uiterste tot het andere» ^og geen nur te voren raasde en tierde ik als ecn bezetene en stond op het punt van uit wanhoop over boord te springen^ thans zag ik mi) eensklaps tot den hoogsten trap van geluk en voorspoed verheven, en ondervond, bijna dronken van vrengde, de zaiigste genietingen, die ^mmmmm wm— — i ii ■ i ■ ■ ■ i i ' (*) De lezer gelieve deze verklaring in het gebeugen * • 9, te houden f alzoo dezelve , eenige bladzijden verder , tot een sprekend Lew^s mgner onscbuld in eete procedare gediend keeft. A itö6 »wAiriNO's hets^It Ae ten stönreltiig met mogd^kheid op aaräi geüieten kam Na den inaalt^d^ weFke utt bartenboateä , wild zw^'nen- Cu geitenvleesch , iiit allerlei voor tni) onbekdud gevogelte cn gedierte bestond y en waarby eeu cwaalftal ge« regten werden opgedischt^ van welket ik nooit te voren ieta gezien noch gehoord, veel min-- der g^proefd had^ dedde de gastheer ona voor- loopig de toomaamste b^zonderheden z^ner gehoadcftie administratie mede, en daar mifne Vronw brandend verlangde zieh in de armen barer tnoeder te werpen> besloot men om den Tolgend^n moi^en, bij bet opkomen van den vloed y de reis naar de F'riendschap , (dit Was de naam pnzer phintagie 5) aan te nemen, ^eshalve er aatistonds eene estafette werd af- gezonden naar den mede-execnteur des boe- dels^ den beer Daniel Leen^ wiens plantagie twaalf k veertien Engeische mijien booger de rivier op naast de onze gelegen was, met verzoek y om zieh tot de overgave des boe- dels in gereedheid te houden y en. ons zoo ^oedig mogeli|k met ons eigen jagt te laten afhalen» Des anderendaags 's morgens , door bet ge-* druis der schelle plantagie»bel gewektj spron-^ gen wij > terwijl alles nog rondom ons ja dikk^ ne- Hevelen gebuld hgy uit onze Indiaansche hang^ Inatten, in welke w^ dent nacht boyen eene Tuurpot met rookende oranjebladeren ^ onder het gestadig gebrom van bijtende muskieten^ alles bebalre rüstig of aangenaiam hadden ddor« gebragt. Op bet boides aan een roortoopig ontbijt zittende van geroosterd casavi-brood en gekookte geitenmelk^ bestond mijne eer- ste taak in het van buiten leeren van eenige Kreoolsche bewoordingen ^ ten einde bij de aankomst op onze plantagie eene deftige aan« spraak te kunnen doen aan mijne zwarte schoon-» mania, en tevens eck om^ bij deze plegtige instaliatie, mijne honderdtallige , wettig toebe-*' hoorende onderdanen de gevoelens van hnnnen nieuwen meester aan den dag te leggen. Zelfs had ik reeds y even als Frontin in le Seigneur du T^illage y een zeker air de conaequence aangenomen^ en geen in het purper gehuld monarch kon, bij het aanyaarden der teuge-* leti eens magtigen bewinds^ met verhevener plannen bezwangerd gaan , dan ik op den moi^en van ons vertrek naar Bcdh-Amma (*)• T"*" (*3 ^^ 'was de benamiDg welke de Negers aan de plai»* tagie gavetk Balk was, zoo als de lezer weet, den naanf van mga schbotivader, en Amma beteekeiit grond öl Und. dddn cipkruUeh / alhöewel het zweist hufi daaf«> bi) Ungs de näakte "gliinihende leden nedcff-^ droop y h^twelk WaäH^k geehe zeer liefel^kä gear^n vaii zieh gaf^ vöoral daär yf^ deü wind yhk tau rorett hadden; Gedarende het eei*ste half tat tat ik (iüsifif Van mijne wenken af hangende , schepsels mcfi Ae üiterite äandächt te bek^keü; de Mlem- poersbh^ läppen, wäarmede zij d^elrdr schaamdeelen bedekten y ^aren tnet äUeriei wit 4sn röod afgezette potäige figüren gebordnurd; de een drdeg eenige snoeren blo'edkraifch ^ dö andere weder eene fetiche om den häUy som* migeh droegeü eenen grüoten ijzeren ring otft het diksta yah* den arm ^ of prohktisn met eeA 6f and^r- veräietsel in de ooren. Eenige hadden de Wol van 'derzelv^r kröezig hoold even zoid zonderling in een gevlochten, ds de teane^ Tan eeü päard dat vo^t de nafchtmefrrie gt* plaagd geweest is. Dan hetgeen in m^n oofg het yreefndste eü wänstalbgste vto alle! toe^ icUeeUy' waren de verbazend dikke ön töf tooraitstekende nayfelsy welke b^ iömmigetti 2onder yergrobting gesprokän ^ iidg dikker daxt tene yuidt, vaü twee tot drie duimen yer^ eyen als de pin in eene kapatok^ tooniit-^ Staken« In het eerst tag ik die navels^ydor misgewaasen aan^ doch de beer Hobus yerz^ Icento mq^ dat die dpniine wezens zieh nog vr^ qp die ^nobbiela als op eene bijzondere ^(.haonheid beroemden, en xnen in hon land, fi] het a&ngden der navelband^ die getwel-' \cn opzettelijk veroorzaakte. ■ • • • • . . 2>>o lang de vloed zieh nc^ niet geheel es fi\ had ingezety was het uitzigt op de oeTer» 7)jet zeer aanlokkelxj k« Niets dan slijk en mgddfir f dorre boomwortels , onkraid en bie^ zor.^ en kreupelgewas 9 al hetwelk van slangen, J^^aimanj^en p legoanen en allerlei add^rgebroed- ßel wemolde; niete dan enge kreeken en uit- waterii^0D t welke zieh al brqischende in den 6iroom onda8tte<kii> yertoonden zich^ by het €crste opvareii der ririer^ aan mi^n van alle kantep nieu^sgier^ rondziend ^og^ Ik zag :aer Tol8|rekt niefs tm tA die senfimeotele schconheden en schilderachtige hmdtaf ereelen ^ -.viet WG^ke die zotte Stedman en zoo^ teel an- iere dier Tetwijfde romanschri^yers mif bei r^ocid liadden ppgevujd. Ik zag hier niets yan ;^ die.fra^tjigheden^ welke in Paul en FiT'" / ■•^ziaf in Inkle eß YarüsOy in la Chaunuire j^^diennß ea in a;oa yele andere dier wegsle«- pe»- kif liOi^OiEvALLBir. iiii ^eÜde römans onöphoüdelijk Toorkomen ; matf dacht veeleer , I19 het zien vän dien lagen moc'» rassigen grond^ die menigte plantagie^aized en dämmen, aan öns alles behalte romanachtig« Noord-HoUand y eh zoö men niet^ yolgena eene I9ilgemeene iiigeschapeüe neiging^ het land, in lietwelJc men zi^'ne rijkdomnien en bezittiilgen lieeft, yeelal voor een aardsch parad^s aan^ ziet, iti Mröerivil hetzeWe welligt eene hei op aarde mag genoemd worden, dan had ik al reeds ran stonden aan eehen heyjgen afkeet^ tegen dit oord opgevat Na denige nüjleii afgelegd td hebbäi^ be^i gon äUe$ echter eene meer aanvallige gedaantd aan te nemen. De besl^kte oevers waren nui geheel en al yerdwenen, en een heldere atroonl bespoelde nu het van tijd tot t^d over ons jagt benen hangende trotsch geboomte^ hetwelk tot boyen aan de hoogste kruinen omwikkeM was yan klimop en van allerlei yreeinde gewaa-^ sen, die daarna wederom längs de takken als treurwiiligen naar beneden dropen, en den ganschen oeyer in een bed yan dui* zendklenrige bloeinen herschiepen. Niet min^ii» der teekenachtig yertoonden zieh hier 00k aail beide kanten de booge sierlijke plantagie^ge« O 2 b«H Iti ^WAYliUÖ^S RBIZfeÜr jboawen nüct denelyer beelderige wandellW^ neh| gro^n en ml geschilderde landingplaat-^ seil I cn echt Hollandsch - nette yoetpaden ^ welke aan ieder derzelve, vooral wegens de inenigte negerhuf ten , scharen en loodsen , al liefc Toorkomen van eene kleine faeerl^kheid ^aVen. lyaar otte eigeiie wohing, sederf het oyer-^ lijden ini^'ns scboonvaders , aan eenen esculaap yorhaurd en deze nog bezig was met yerhui- zen > ZOO had de heer Leen ans verzecht ork op z^ne plantagie af te stappen, en wlj had- den hier naati^yel!l|ks de bovensfe trede der ho(^e Witte trap beklomtüen , of er deed zfch al dadel^k weder eene niet minder belangr^^ ke ontmoeting op yoor xn^nen sfeeds yan ge^" atadige bevreemdiqg en yerrukking öpgetoge^ nen geest. Het was namel^li die biijde , die waarlijk aandoenlijko, maar tevens koddige -eerste ontmoeting yan mijne Afrikaansche schoonmoeder. Verbeeld u> iezer, eene yrouw in den.smaak yan de reeds beschreyene Ma-« ma Lucia, met een brandend kort zwart pijpje in dett mond) al springende en gestadig nei- >-ende op ons aanloopende, onder een luid geroep yan; « Ikke tobbehest Abadi^ Ikhe toln tobhetes/p (*) M^ne yroaw» die baar oogc^ lilikkeigk herkende, vloog haar weenend om den hals, en heide bleven eenige miDatea sprake- en bewegeloos in elkanders arinea gestreogeld. Een aantal mijner Negers en Ne« gerinnen, die insgelijks qit verlangen ^ om derzelver nieuwe Alla en Alerma te zien en te verwelkomen, toegeloopen waren f stonden met de handen kruiselings over derzehrer borst geslagea en gaven blijkhare kenteekenen 4er levendigste deelneming in dit hartroerend tpo^ neeh Mljne te voren zoo dikwerf binnensmonda herhaalde Kreoolsche aanspraak was, in dtize aandoenlijke oogenblikken mifn geheugen Qat*t gh'pt, en dit verbazend kontr^st tusscben: moeder en dochter, zoo in voorkomen en ge« laat, kleeding, houding en manieren, ab in stand en betrekking, hetwelk aan deze tr^fr fende ontmoeting dubbele kracht en waardft scheen bij te zetten, maakte zulk eenen h^. vigen indruk op mijn gemoed , dat ik de on-« de, van vreugde weenende^ vrouw» zonder aan kleur noch aan geslacht te denken , op jnijne beurt hartelijk aan mijnen boezem druk-?. te, •»MM (*') M^ne kinderen I God » m^ne kinderen ! 3 aiH BWATIKaV REIZEN Ell X^OT^ErAIAMH. wie weet niet al hoe yeel reizigers vaii A tot Z stelselmatig zijn opgenoemd en ieder . afzonder:- l^k uitgelegd) venrulden m^ hier hi) iederer^ Yoetstap met. eene gqstadig^ yree«, bewon« deriog ep oot^etting, mettegenstaande w^ ie- der met een cQtlas^ dat is met eene soort van labely genfapend ea. doQr twee Neger« verge- ^d w^reHi die voot ons uitgingea, om de i^ iiat fpcBß wegsehuilende slangefi en ander sch^z fjelj^k ongedi/srte ypor poi ui^ te jagen. HOOFD- ?i7 HOOPDSTÜK XIV. P« koffijtuinen. *-*- Oorsprqng van het ecrste gebruik de^ Itoffij. — De koffijgebouwen, — De ovememing dec Ifegers. — Schetsen m^ner plantagie« — Weglooperi*' *-— Kleivreters. «f- Bomba's« «-« Zondarlinge benamiiH gen der Negers. -^ fä^^ eer<te misstap als platter. — « ^ Sl^ne nieuwe levensw^ze. — De h^er Lee^ onderw^sc niij jo al de bqzonderheden van den West-Indiscbei| landbouw. •— Hoogste trap ?an geluki voorspoed en welvaart. Nadat w^ den achterpolder i de met Tarkache Ibrwe en Bananen nieuw aangelegde yelden p en daarna de onderscheidene boomkweeker^'en ^ de ri^st- en tabakstuinen der Negers ^ enz. ens van oabij bezigtigd hadden^ bevonden w^ ors in eene breede laan, ter langte Tan bijna 45o roeden^ faet uitzigt hebbende op het booge Witte woonhnis y hetwelk aan den oeyer der rivier stond. Aan beide zijden der laan^ weU ke met eene zindelijke sloot^ met eene rij van keurige vruchtboomen en , overal met ananas- sen of met sierlijke planten en gewassen afge* zet was, Y^lustigde zieh het oog m hetprach^ tig' en waarlijk. onbescbrijSslj^k fchoon gezigi Q 5 dw 3lB SWAVINa'S REIZBll der koffijtuinen^ welke allen , als met eeneqi passer afgemeten, met al de netbeid en regelr matigheid eener boomkweeker^ aangel^d wa— ren^ tusschen kleine trensen en dwarssloof (Bn ^ die zieh door twee breede kanalen , door mid-» del eener slaiS| hij laag water in de rivier ondastteden« De liefel^ke renk der naar jas- xnj^n gel^kende koffijbloesem ^ die de gansche ttitgestrektheid als met een wit laken overw dekte^ de hier en daar reeds uitgebotte beel-? derige groene o( kersroode f of donkerbroine koffijknopjes I het statig gezigt der breed ge- liladerde bananen , die derzelyer prachtige krui« Den als zoo vde donkergroene zqunenscheiw men boven dit lagchend bloemperk uitstar ken^ deden mij bij iedereh TÖetstap Tol van Teimkking uitroepen: a \V^ ^en verbazend onderscbeid tusschen die West-Indische planten en gewassen y en die welke men in de broei« kästen in Europa» onder anderen, in leJar^ 4m Botaniquey te Gent» of in die te Letr den, of in HoHum mßcUcua te Amsterdiini iMntreftU Ik kan dit verbazend groot ver« schii f Tooral ten opzigte yan den banii^n i v^i dea palmiet en yan d^n kokemoot, iiergen« beter bij yergeli^keui dan bij dat, hetwelk er bestallt tusschen de, in onze Euiopeaansche fnuseums, opgezette yogelw, dieren en i^^ s^k^ M^teDy en die, welke taen hier iii leyendeii y^ve Yoor zicl^ ziet Evenwel zal de lezev zicbf by eene wandeling door die broeikaSip teo, nqg ultijd een yeel düidel^ker b^ri|( Yfin 4e hier opgenoemde boomen en gewfi&« sen können yormen • dan door de beste teeke-f fiing of beschri^Ting. Bovendien zi^n die ge^ fyassen ook reeds zoo vele hondenie meleii 0oor eene reeks yan reisbesqhriyyers en nn« ftturQndenpekfmi a%eschet8t | dat mi^ne fuinteer l^eningen. het voorb^gaan , een enkel -woord over de ko£Slj aan te atippea , is > uit hoofde er iu ons Algem« y^dordenb. van ^ en W. 9 op bet artikel Jsoßjhoom^ oieU bofgeiiaaa^4 v§n 1(1 |i<;t bi^ door 1119 aangeba'* ^ \e viadeii - ifltt 9aO SWAVimsi-^S RBISSKlff •* VblgODS aloude overleveringen fichrijft me^ hier - te lande de eerate uitvinding van Iiet gebniik dev koiBj^ welke Homems in %qn^ Qdyssa nectar en de verkwikster van het bart in dnik en tegenspoed noemde, aan do dweeponidit van eenige Arabische monnikea toe« Zeker kloostenroogd zoude oamel^k be-ir speofd bebben, dat de geilen en bokken^ die aan den stam van eenen koffijboom gekziab^ beld badden p den ganschen nacht onruattg doov bei yeld bleven loopen, en daar die priojp uch| over de slaperigheid sgner kloosterlingea des nachts bij het verrigten van derzelver gods-t dienstige oefeningen» pnophoudelijk ergerde ^ 200 wilde h^ beproeven , qf een snaakel^k tc^e« bereid afkooksel van de vrucht dezes boonis^ welligt niet dezelüio uitwerking op hen heb« ben zDode. Anderen weder schrijven ;dae beeil^ke uitvinding aan de Perzen toe« Dezß ^nden bet diinken van kofüj bei allereerst b^ eene soört yaq Sfahaiaiedaansche monniken te» Aden in Arabie ingevoerd hebben. Van Aden verspreidde zieh deszelfs gebruik dpor gefaeel Arabie t en werd in i554 te Konstantinppel onder ' de regering van Soltman de Groole in^' gevoerd. Honderd jaren daariia geraakte de koffij eerst algemeen te Lon4en en te Par^^ ]bekei)4v Jn, de laatstgeoioemde ^Uj^i^erd d^, ^r6 ingevoerd door M^: i'hevenot^ zoo dai afidks niet oyereenkomt Afet de opgave, dat iiien de eerste koffijboom in Fratikrj^jk: i t^^ dens de regering tan LodewQk XIV y uh den JkruidtQui te Leiden i^oiide dVergezmideii heb« lien, ten wäre de heer Thei^nöi de öyerbren«« ^er Tän dit geschenk geweeist zi^y in welk ge«* Tdl tnen waarschijnlQk tevens ' vüi deze om* standigheid mdding 2qude maken* De num^ -die de koffi) het eerst in Londen ingevoerd lireei^ i naemde zieh Pasqtia y een Grieksdi be^ diende' Vati den Heer Edwards y een TnrkscH Jcoopniah'y de eerate die een koffijwinkei in Engelands boofdstad opzette. wi)' nu de onderscbeidene koffiltui«^ nen^ welke nommersgewijze , naar g^elang der yerschillende jaargetallen in welke dezel- Te* waren aangelegd^ in den inyentaris stan- den opgeteekendy den een na den 'ander* doorlöopen badden^ begonnen wij; inet de-. -: \ oyer- I tiTcrtteihihg der taeiiigte plantagie-geboiiwtil i kii ik hoüde m^ yenekerd^ dat de helft däi^ üer Eofopeaaiisdie kdfiijdrinker^ zieh in hctt gabeel niet koniieii terbeelden wat al dnk<is« ieU) ttoeite en arbetd er aaii de todi>ereiding iräti de koSljbdon tei*knotht %^n ^ en hde Teet er tde behoorty om eene kofij^-^plantagie in be- boorlQke örde aan te leggen. Ik stond inder^ diad Terbaakl dyer äl dien toestdi over alld die loodaen eü schüren j die droog-^ en wäscht Sakken^ die moleoA^ zeeften^ dido^Ideren^ locht-digte groote kofllijkiateii^ <tiiOT6n;ietil^e droogacdders y al hetwelk op in^he plantagie# als z^nde dechts een half lot > nog Wel in geene vergel^kiüg kwani b^ anderen plantaren ^ wel* ke op 5 & 6 millidenen goldens aan waarde geschat worden; Het was m^ als eeü droam, toen ik al die daäniaä verbondfüie geboDWen^ die Tee^ en päardefistallen > timmerloodsen ^ ne^ gerhntteti> kook"* en wasdbfauizen^ bOspitaal en het yroligk a^hgelegde Woonhnia voor v^ zag 9 en alles als mign wettig eigendom kon be« schonwen. Dodi niets trof ni^ itieer dun de ovememiBg der Negers. Bier had eigeül^k een Ütogtupfaisch sdietsje eener plantagie dienen gegevon te worden j maar ik wtt beproeven f om dit gemis zoo gqed mo^ BN IiOTGBVALI.Bl!r. 233 gei^k met mljne pen te yeihelpen ^ en den I^ cer^ ton minsten zoo h^ z^ne yerbeeldi^g hier siechte een weinig wil laten medewerken' , doeii yerbedden> dat tiij werkelijk op het koogp bordef yan het woonhuis^ dwaar diä oyeme^ ming plaats greep ^> aan onze zigde Staat y en h^ ,aUes .eyen zoo duidel^k^ eyen zoo Aatuurlijk .tqoT en rondom zieh ziet^ als of bij de plan- (tagiei op doek geschilderd« yoor hem zag lig-« ^en, Yerheeld u aan uwe linkerband^ op zef Ji;ettingen afitands, een woest en ondoof dringe )h|ar woodi uit hetwelk zieh eeii onophondel^k ^eT9M$ y«n allerlei gedierte, doch boyen alle« .ility tan apen en bayianen hooren laat Am iiW6f regterhand ziet g^'> op eenen klein« aU jfttaiid f oyer de sierl^k aangelegde plantagie yax B^nen btturiban^ welk gezigt hier en daa^ jdpor eenen lommerk^ken tamarinde- of branjA« iippelcnboom op de schilderachtigste w^z? a^ gebiokea wordt. Voor u nit^ op een ^ tientfil *yadem^ afttands^ ziet g^, tasseben twee r^- V^Bs aan den waterkant staande kokernotcin«^ iMomen» op de nyier, welker gindsche oeyers ledekt zijn met boasdien die nimnier door des menachen yoet betreden werden ^ en welk» aqpiegelende ylakte dan eens dopr een }^n|a-^, g^^jt^fit t ^bn weder door eenen scbooner of ko^ Ijur^ i« M9DIS ook wel door een Iweitma^l«: Ijoop- ioöpvkardijj^diip doorkliefd wördt. Nedenvakrtü bver de leaniiig van het bordes rondom u licji- iien^iettde^ stuit üw oog tegen eene cirkdyoi^« inige begge van allerlei yoör Europa zeld^amd bloemen en gelinge kruidgewassen , welke dts tiekoorl^ke grenzen uitmaken vän een groeh |>ark vaii klarer kn toogeääamd Englisch ^ü« Vergrab; In dezb beelderige vlakte had meh iiü de gansche slavehmagt der plantagie^ op bet geblaas eeher groote zeeschulp, b^eeh doeh komen« Mannen ^ vrouwen^ kindereü^ grijs^^ aards , zoo wd als zuigelingen ^ alles mde6t f b^ gelegeiiheid de^ter plegtige inställafie y' t^en^ ^öordig z^'n. Het gezigt öp deze moedeniaaktfe swarte groep , Staat m^ Ibani^ / bhder hSt stel^ len dezer regelet! , nög eveii zöb daidel^k tdoi* den geest alk yoor nu bi^na tWintig jareh g^ leden. Bit appil afgeloopen zijnde, deden de admi- nistralenren van de boogte des bordes eene deftige aanspraak , welke door de joelende menigte, onder allerlei polsige gebaren en ge- Iniden, beantwoord werd. « Het medelijden en de belangstelling , welke deze ongelukkige schepsels mij in die oogen- blikken inboezemden , gaan alle bevatting te boven; mijn hart was zoo geheel en al van aandoening overstelpt, dat ik, dadelijk nahet vertret van de beeren Hobus en Leen, de zweepen der bomba's , zoo wcl als de kraag van den lleivreter, ten oyeniaän van al rnijD Volk , voor lict front onzer woning deed ver- branden, dat ik de ketting en bei blök yan den weglooper in de rivier deed werpen , en door mijne vrouw liet te kennen geven, dat ik niet door vrees voor straf, maar alleen door gevoelens van liefde en dankbaarheid wilde gediend worden. Zeli^ liad ik ook de tronk, in welke men de zieken in het bospltaal bij de Leonen opsluit, bij dcze gelegenheid m het EJ» I-DTGBVALLEir. 527 het vuur doen werpen, en liet ik dit mensch-* lievend auto-da-fe met eene dabbel/s uitdeeling Tan ram^ tabeljaauw en bananen besloiten. M^ne adioonmoeder I die tot hiertoe in eene schamele hat van klei en manicolen^ onder een dak van palmbladereo ^ op eenen kleinen afstand van de overige Negerhutten haar yer^ blijf gehouden bad, deelde thans ondei: het kinderlijk dak in alle die genoegens en ge- il engten , welke ons hier in zulk eene rui« me mate yan alle kanten werden toegevx)egd« Mijne lerenswijze in deze mijne nieuwa loopbaan was dezelfde als die van ieder ander West-Indisch planter. Des morgens ten 4 ure bezocht ik , in het hiervoren reeds yer- meld gewaad, met een jagtroer op schouder^ of hiet een sabel of kapmes in de hand^ te Toet of te paard mijne kofiljtninen , en maak- te mij weldra met de onderscheidene yer^ eischten yan mijnen nieuwen stand gemeen-' zaam^ dewijl de beer Leen mij» al gaande weg, in het planten en poten, in het snoei- Jen, delyen, spilten en grayen, in het zaai*« Jen en maaijen gedurende de eerste yijf zes weken iederen morgen les gegeyen had« Te-> gen negen nre yeelal tot boyen de knien be^ »i^kt of druip-nat terug gekeerd z^nde y baadde P 2 ik 238 SWAVING^S REIZlSV ik mQ , yergezeld van eenige mijner Negerjoti*« gens , in de längs m^'ne woning henenkronke- lende rivier, plaatste mj^ vervolgens, in het sits gehnld f aan de guani en foufou , en wierp xnij daarna met een boek in de banden in m^ne hangmat Togen dat de ergste bitte van den dag voorbi^ was bield ik een wakend oog over de onderscbeidene verrigtingen in de ver- schillende gebouwen rondom bet bnis, of liet mij in ons jagt naar de eene of andere na- .burige plantagie oyerroeren, oF reed in eene lucbtige chais met een paar Messen , in tendum f door de boscbrijke Marabnnrt. P 3 HOOFD^ 25o HOOFDSTÜK XV. iU^n t^f }arig terU^f ta Berbice , opgelost in de volgende luphtds. «^. Im Trekkea van kieschfaeid en gevoel bq 8ter%evallen en begraTenisseD. -* s« Rekening van eenen Berbiceschen geneesbeer. — 3. Berbicesche intrigues. — ^ 4, Vrouwe- Iqke teederbeid. -— 5. M^ne eerste regtsoefening als West-Indiscb planter. -^ 6. Berbicescbe buisboildsters. — 7. Berbicescbe plagen» — 8, £en woord over den toe- stand en de bekeeriug der slaven en de afscba£lng der slavcmq, Zoo ik mijneii zonderlingen ievensloop hier op die z^lfde stelselmatige wijze ran dag tot dag wilde vervolgen^ dan zoude mijn bijna vijfjarig verbJijf in de tolonie Berbice ^eer •welvoegelijk een werk van twee deelen op zichzelve kunnen uitmaken; want iederen dag levert daar immer eene of andere ontmoeting op j welke den onbereisden Europeaan vreemd en zonderling in de ooren zoude kb'nken; maar dewljl ik door mijne uitgevers binnen ze- Jcere enge grenzen gesteld ben geworden , moet ik xai) vergenoegen met den lezer uit dit gan- 6cke SWAVINö'S REIZEN EN liOTGETALLENT. 25l sehe tijdvak van iniJQ yerbl^f in Berbice al- leenlijk eenige losse schakek voor te leggen uit eenen onoveraenljjken keten van de zon-- derlingste wederwaaitbgheden en lotgevallen.> Evenwel heb ik blj de keuze eh rangschik«^ king dier sdiakels zoo veel mogelijk getracht om de geregelde volgorde mijner biographie in het oog te bl^ven houden, en geene on- derwerpen gekozen dan die , welke tevens ge*> schikt waren, om eene oppervlakkige schets te geven van het nationaal karakter mijner toenoialige landgenooten. TREKKBN TAN XIBSCHHEID EN OBYOEIi BI7 8TERFGEV ALLEN EN BEORAYENISSEN. Toen mj^'ne vrouw, na hare bevalling van een dood kind, alleronverwachtst aan de ge- vnlgen eener kwaadaardige rotkoorts kwam te ovedijden, pakte mijne schoonmoeder alle de gouden eh zilvcren hoofd* en halssieraden , paarten en edelgesteenten , alsmede de zijden en satljnen gcwaden harer docbter tusschen de beide lijken in dezelfde doodkist, ea zulks tot bevrediging der booze geesten, aan wel- ke , volgens hare Ueidensche begrippen >. diß P 4 ramp 353 SWAVIMG'S REIZElf ramp alleen moest toegeischreven wordfen. AI- vorens echter de doodkist toegeschroefd en naar het graf gedragen werd j hetgeen j uit hoof- de der reeds zigtbare kenteekenen yan putr^-' ßxctiey eenige ireioige uren na haar overl^* den phats greep , moest ik , in m^'nen zie^ kel^ken en • diep neerslagtigen toestand y de ▼olgende , bipna ongeloofel^ke bej^eningen b^wonen : Voigens landsgebruik kwamen de iTiendin<* nen m^ner vrouw de laatste hulde bew^zeu aan haar stpfiel^k OTerschoty van hetwelk som- mige een loid schreiend afscheid namen; dan na den afloop dier zoogenaamde condoleantie- visites , waren de meeste kostbaarheden uit de doodkist yerdwenen, en daar de N^ers het diepste ontzag yoor l^ken hebben , ioo zelfs dat men faen b$ een graf, of bg een geraamte alles kan doen bekennen , wat er in hun bin- nenste omgaat y beboe?e men hier niet te vra- gcn wie deze bijna heiligschennende • diefstal zonde können gepleegd hebben ? — Ook ont- dekte iky eenige roaanden later^ verscheidene stukken uit de garderobe mi^ner vrouw in het bqzit van me vrouw H^ j eene der toenmaUge rijkste piantersvrouwen in den om- treki die zieh uit eigene beweging had aah^ EN IiOTGEVAIiIiBir. 233 geboden om de superintendance van faet ^sterf- huis, gedurende dien da^, welke een dag yan groot onthaal in de West-Indien iSy op zieh te nemen. m De Toornaamste planters en directeuen yah plantagien nit de Marabuurt bijeengekomen z^nde om het Jigk ter aarde %e bestellen ^ Tolgde ik den trein tot aan een mijner kofijj- loodsen naar de grafylaats van mijnen schoon-^ vader^ welke half vol water was geloopen> en waarin men de stukken zijner yenncrfnide kist en half yerteerd gebeente door elkander zag liggen. Onder het nederlaten der kist, waarbiQ ik yan zwakte en aandoening op het pnnt stond yan te bezw^ken, wekte de heer Leen, de gewezene yriend en yoogd yan den overledene, m^ nit mijne droefgeestige in^'- ineriog door de volgende ongepaste ^ yan alle gevoel verstokenc aanmerking: (c A propos vriend Swaving! dit is het tweede stel tou- lyen y yoor hetweik g^ bij mij in krijtje Staat j de tien vademen touw yoor uwen yader heb ik yergeten in rekening te brengen.D....... j Na de begravenis in het sterfbuis terng^ gckeerd zijnde, plaatsten allen zieh aan eene volop voorziene tafcl^ ieder naar zijnen rang P 5 en > ^5i SWAVING^S REIZEN eo waardigheid; (want hierop wordt verba- 2end sterk in die landen gelet). Zoo \9^n^ meyrouw H. het presidium waarnam, ging alles op de ledigste en ordenlel^kste W])se toei niettegenstaande er reeds eenige flesschen met yenever en andere Sterke dranken geledigd waren; dan zoodra de halve pijp Maderaw^n^ welke by die gelegenheid yerswolgen werd^ op de gemoederen dier zoogenaamde vrien- den van de over^dene begon te werken , zag tnen de oudc matroosi de oude barbier oF soldaat langzamerhand bij de meeste dier hoog edel achtbare y hoog edel gestrenge, of hoog edel geboren gasten uit den mouw springeq. Het sterfhuis begon nu weldra in een ver« bljjf van de spoorloosste en beestachtigste on« gebondenheden te veranderen » tot dat de een na den ander zieh zoo dronken als zw^nen naar derzelver jagten of riftuigen deden over- dragen, terwi^l hunne bediendeni om strQd net de ntijnen, alles wegkaapten wat slechts binnen derzelver bereik kwam. BS BN liOXaEVAliliEN. »35 VB EBKEHINe^ VAN EBNBK BBBBICESCHEN GENEESHBEB. De eenige vroedkandige geneesbeer des* tijds in de Marabuurt, was de beer Graauu^. Deze woonde twee uren booger de ri^icr op. Toen b^ tegen 4 ure in den namiddag zijne eerste yisite bij mijne vrouw kwam afleggen, verklaarde bij dat er boegenaamd geen schijn Van rerlossing bestond. Zes uren later zag man evenwel het tegeadeel^ en boezeer ik dus waarlijk wel redenen bad, om te vermoeden, dat b^ niet yeel meer kennis van zijn vak bezat dan onze yroedmeester Mar tinet aan boord van de Abigael y zoo scond ik bem eyenwel uit gebrek aan betet tegen middernacht xnijn rij* tuig, met kennisgeving , dat m^ne vrouw in doodsgevaar verkeerde. De beer Graanw, die zieh reeds veel te ri^k en te boog personaad- je achttei niettegenstaande bij^ als zoo vele andere zijner waardige coUega's, als gedeser- teerde ziekenvader van een oorlogsscliip , met scbeermes en zaifdoos begonnen^was ^ zond het rijtuig terug, met berigt, dat hij oogenbhk* kelijk te paard zoude volgen: doch des ande- rendaags morgens y in de naarkoming zijner ge- lofte, onderweg het oveilijden zijiicr patiente vcrnomen hebbende, veryolf^de hij, zonder naar mijn a36 «WAVINO'S RSIZBH m^n hais om te zien, z^ne gewone toarnee, en zond m^ met het nieuwe jaar de onderstaan- de rekening. Rio B0rbiC§ tS Januarij fSoSw De Plantagie de Vriendachap debet 1807. Äan /• L. Graauw ^ ML D. 23 Dec. Eeoe yisite äan mevroaw Swavingf 66 - 34 dito. Eeiie halve dito - 55 - /99- Ik weigerde^ zoo als natunrl^k is, de vol« doening der laatste post , doch de heer Graauw dagvaarde m^ voor het hof van Justitien door welke ik nog bovendien tot de betaling der proceskosten veroordeeld werd, zoo dat eene nuttelooze visile 1119, hehal?e de eigernis en hinderlijke aanstoot^ op tusschea de drie en vier honderd goldens kwam te staan, terwql de praatzieke en lasterzochtige wereld m^ nog wel ten sterksten laakte dat ik mq voor eene rekening van zulk eenen kieschen aard had laten dagvaarden. PElt- £N LOTOEVALIiBN. 237 BBRBICBSeHB IHTRiaUBS. Bij gelegenheid der begravenis had ik mlj uitgelateiii mljne bezittingen zoo spoedig mo-* gelgk te willen verkoopen , teti einde met de eerste goede gelegen heid naar het vaderland terug te keeren. Naauwel^ks was dit gezegde roijnen mond ontsnapt^ of de beer Hitmyer noodigde mg voor eenige dagen op z^ne plan«^ tagie, welke nitnoodiging tevens door eenen tweeden en derden persoon, als bbogst nood-> zakelijk tot m^ne yerzetttng en tot herstel m^^ ner gezondbeidi werd aanbevolen. Een yierde deed mg verstaan dat^ zoo ik mijne terug« reize naar Europa niet bespoedigde, mijn le- ren in geraar stond > en ik was Wjerkelijk reeds zoodanig verzwakt en uitgeteerd , dat ik ieder cogenUik den dood voor oogen zag. In de- z.e kritieke oogenblikken , zijnde jaist dezelfde als die> in welke mijn schoonvad^r zieh kort te voren zijne kost^lijke plantagie de Liefüey voor meer dan de helft onder de waarde, had hten ontfutselen, bood de beer' Hitmyer mij / i5o,ooö voor de Vrlendschap. Ik stemde zonder de minste achterdocht gretig in den verkoop toe, en den volgenden dag waren er ]*ceds twee honderd Negers van den nicuwen bezitter in mljnen acliterpolder hard aan het werk. a38 «wAviNß's EsiaEH werk. Dan, in de stad körnende am den o?erdragt n^ner grond ter Secretarie te be- werkatelligen y vernam ik van den secretaris von der Stoop dat de heeren Hobus en Leep ^ in kwaliteit als voogden yan zekere Katharina Megnin y aan wien ik yolgens testanientaire dis- positie m^ns scboonvaders / lo^ooo ,moest uitkeeren y beslag op dien yerkoop gelegd had- den* Daar nu bij de nitkomst bleek, dat de kooper zelfs niet in Staat was , om laatstgemcld soDimetje in kontanten te störten, werd diea rerkoop als vervaUen beschouwd; hoewel ik Yoor het intusschen gedaoe werk bi| de /4ooo te betalen bad. Door deze ongelukkige transactie met de heeren Hobus en Leen in onmin geraakt zijn- de, alzoo ik hnn hierin niet behoorlijk gekend bad y maakten deze zieh die oogenblikken ten nuttc , om na^ne plantagie op eene andere wi^*- ze in derzelver banden te krijgen. Zi) joegen naraelijk mijne scboonmoeder tagen mij in het barnas , en. poogden dat onervaren mensch , aan welke de beer Balk niets meer dan eene jaar- lijkscbe geringe uitkeering vermaakt had , diets te niaken^ dat zi) als moeder tot eene legi- time portie des boedels geregtigd was. Z9 bcBOemde dcrbalve beide heeren tot bare zaak« EN IiOTGBVALLBN« a5g gelastigden , en kort daarop werd ik g^rqgte^ lijk geinsiDueerd tot oj^ave van den Staat 1119« ner plantagie op den dag van het Overligdea mijner vit>uw, alsmede tot het leveren van kopijen onzer buwielijksche voorwaarden, tes- tament j enz. l)e zaak werd bepleit ^ doch mi^- ne sclioonmoeder verloor haar propes, uit hoofde ZI) eene Heidin was, y^elke condusie gebaseerd scbeen te zijn op dezelfde bestaan-* de bepaling en wetten ten opzigte der Xo« dinnen y die met Christen mannen gehuwd zi^m Deze procedure , welke mij bij de / 5ooo gekost had, naauwelijks afgeloopen. ziJDde^ lieten gemelde heeren my dagvaarden voor eene somnia van biJ de / 3ooo administratie-- kosten, welke zlj mijne vrouw hadden kwijt- gescholden, en strooiden daarbij tevens rond| dat ik tijdens de overneming des boedels, en zuiks nog wel in die zelfde gelukkige oogenblikken zni|ner eerste aankomst op de plantagie van den heere Hobus, zonde gezegd hebben : cc Indien ik geweten had y dat m^ne vrouws bezittingen niet meer bedroegen, dan bad ik haar nooit getrouwd 3 j> welke onge^- rljmde betLchting, uit den mond van eenen voormaiigen gouverneur cui interimy natuur«* iLjkerwijze algemeen geloofd werd. Dit valsch uitstrooisel had geen ander verfo^ijelijk doet-. , wit, Sl40 8WAVIN&'8 RBIZBK wit| dan om al den blaäm dezer oneenighe-« den op mi^ te kiinnen werpeo , terw^l dezel«* ve nog boTendien ten* geroige had, dat ik in eene actie van injorle ingewikkeld en kort daarna, op aanhitsing m^ner vermogeDde an-«- tagonisten^ onterfd werd door m^ne schoon-» moeder^ die joist in dat ti^dstip, door den dood van een barer z warte yriendinnen^ met' een kapitaal ran b^ de / So^ooo begiftigd was geworden. 