title: Briefwechsel eines deutschen Kaufmanns im 15. Jahrhundert
creator: Veckinchusen, Hildebrand | Stieda, Wilhelm, 1852-1933
text: Pro salutacione. Gleich salutieren, verehrte Freunde. Als du wohl magst, verselbst, wo unsere Mitbürger Hildebrand Veckinchusen mit vengeance Brügge leider belastet ist, worden, darum haben wir den, dass er von etwas hart verkürzt und verschnellt ist, alle wir berichtet, wie um uns, verehrte Freunde, wir freundlich von euch bitten, dass ihr uns mit uns willens bei gehen to irrevante den Grund und Legitimät der Rechtschaffenheit und unser erwähnter Mitbürger in diesen und anderen Sachen behilflich und vorbildlich sein willens; wir um euer Leben alle Zeit gerne vor Schuld, wo wir möchten. Wesen unsere erwähnte Mitbürger unser Begeisterung hineingehen gemacht, begehren eure freundlich Beschreibung antworten. Gottes Willen befehle uns. 343. Sibert Veckinchusen in Lübeck an Hildebrand Veckinchusen Brügge. — 1423 Januar 1. Rev. St.'A. Orig. Pap. Adr.: An Hildebrand Veckinchusen littera detur. Darunter v. H. F. Hand: 1423, 25 in januarii. (Einer Stelle ist das Papier durchlöchert.) "Wetet leyve broder, dat ic wol wolde dat gy van dar waren in een stad. Unde mijn suster, ju wyf, schryvert ju al dync wol bet dan ic ju sei kan. Unde ic sy sy lange crank ghe Wesen unde wet noch niet, ofte ic dat le van der suke wol bringen sal, Got voget al omme toe den besten. Gy hem mijn veel overschreven an ju wyf unde sey segt wiet sey wol op mijn unde vorgewet ju unde er, dat gy mijn also grote vrevel andoen weer, Got in recht und gy mijn doch grote gelt schuldig syn unde desse mogenisse ander mogenisse heft mijn in desse sake brocht. God helppe mijn met le; hyrvan. Unde ic solde ju veel schryven men dat solde niet ju breken. Got voget al dync toe den besten. Grote al vrund, Ghescreven op den dach anno 23. God geve leven. Zyverd Veckynchusen, Lubel" Vereenigde groete van vooraf geschreven. Leven vriend, ik begeer van jouw vorstelijk met uitmoudiger harten en bid ik jou om om Godes willen en om des rechten willen, dat gij voor onze heren van Lubeck gaat en identificeert zodat zij alzo goed willen doen en schrijven aan de staat van Brugge over mijn zaken, dat zij daarbij in de eerste schrijven die uitmaken van mijn kennis en dat zij daarbij schrijven, dat zij mij kennen voor eer en portier tijd begeren van de staat van Brugge te weten, of ik Jacob Schoteler die mij slechts misdaan heb in Lubeck, alzo hij mij misdaan heeft en Jacob voorheen op mij alzulkennisse heeft gehad als ik op hem heb, wat hoorde ik daarvoor te doen van in Lubeck en ik daarvoor aan te vragen en mij alzulkennisse te geven dan bij de hals kwam van de staat van Brugge en begerde recht over mij in de staat van Lubeck na uitvoering van mijn kennisse, zo zou ik mij niet vooruit word kunnen toeten aan eer noch recht, zo mij dunkt. Item acht dagen voor Pasen dook ik in de vierschaar tot rechter, dat dat recht opgeschoten was op Pasen zelf, zo dat Jacob vorscreven Dinam, dat ik zou gevierd worden van de Lombaard, die mij Jacob, hij zou mij doen vangen, zo dat hij mij in de steen zou bevellen nog zo hij meende, aldus ging dat tot, daar hij de eenheid aan mij begon, wat na mijn kennisse en na andere redenen en na brieven, die ik van meer hoofd heb, die hij mij tot Colen schreef, die hij niet veel gehouden en wat. Ik heb alomale tegenstand gevonden, God geve hem daarvoor zijn recht loon. Item Jacob Schoteler, quam up pinxt avont vor den steen met des eren knapen, alzo ick solde ut deme steen gaan met mijn heren des prothest, deyners to rechte in die provestie, dar wolde he mijn hebben doen oogen tuchsschen der vangenesse end provestie und deme rechten ut mijn heren des provestes syn rechte herlichkeit und wilde mijn vorder belastet hebben de vangenesse dan ick was, dit is wol witlich den heren van Brugge, alzo Burgermeisters, scheppers und raad, die vor dessen wet waren und ook eist een proveste wol wetlich met zijn raad en wet. Darmede volbracht Jacob Schoteler zijn quade wil, meer God dank dan kennisse van mij niet nummer en zal, weet God, alzo ik gevangen werd, waar dat bij komen, dat weet he wel. End als ik zag, dat Jacob vorscreven in der wijze voor die steen was om mijn in meer last te brengen, dat sant ik ter stont to recht aan mijn heren den provest en leid een dat weten en deme denkt, dat ik met zekerheid mochte komen in zijn herlichkeit to rechte, alzo dat openbar was, dat mij Jacob den wech belacht had met die knapen, dat ik niet zeker kon komen to rechte. Doe schoot mijn und zijn richters dat recht op bit op een ander tijd und mijn here de proosten daar na in schepenhuis und begeerde van den van Brugge to slechtes dat zij een zeggen wilden, oft zines herlichkeit dat he had die heilige kerken to lenen niet vermocht, dat zines diener die zijn vanger mochten zeker leiden uit die vangenesse in 's werelds scharen, daar men zijn recht in heilde, elken man recht te doen als dat geborde. Daarop bereidde zich die wet van Brugge en hebben die provest te gezegd, dat die wet van Brugge met deme stuk zich niet mogen en zouden, dat mijn zou de provest mogen zeker en vrij met zijn rechte doen komen in zijn vierschaar voor alle man, die tot mij te zeggen hadden. Aldus is dat gesloten tusschen de stad van Brugge en de provest met vele meer worden en aldus weten dat vele goede lucht, waar mijn Jacob vorscreven gehandeld had, en nog graag meer schoffers gehad had, daar God voor was, gezegend moet he altot zijn. Dit schrijf ik, zodat we daarom een deal thus clair up dat ghij alle dincht weten mogen. Mijn here de provost heeft veel om en om mijn willen gedaan om zijn recht te behouden, des ik Gode und een nummer te volgen gedacht en kan, dat waren mijn to vele alles dincht toe te schrijven. Do twaalf dagen in de vangenis had de wegen met den eersten, die quijn Jacob Schoteler toe mijn up den steen met Gerwin van den Espen und G van Mynden und Johannes Sunnenschyn und wilde zich kegen mijn schuldige, dat ik mijn todoen in de vangenis niet geconstrueerd waren. Do segende ik aldus toe Jacob, ziet hier waarheid en had uwe goed gedaan und uwe toesegening toe Antwerpen voor de oudere luiden, ik en wel hier niet, is recht in de wereld, jij moet mij vrij weer uit de steen die kon je dan wel verantwoordelijk kegen mij, dat wil ik aanzien. Als jij dat wel gedaan hebben, zo wil ik jij mij dan genoeg doen en mijn vrienden voor de schöffering, de schuld mijn gedaan had, zo wilde ik vorgeween en anders niet. Die hoorde dat horde, dat ik den wech uit wel do segende hij, hij wilde, dat ik vorder belastet waren in de steen voor 125 gr., zo was hij wel vrij van aller last van mijn weg. Die segende ik, waar, nu hoor ik wel, dat er is u niet berouwen, dat jij mij gedaan hebt met meer worden. Die keerde zich Jacob vorskreven om en ging weg und zal nog weer keren, hebben die wel gedaan, dat zal zich vinden daar meer geld dan hier. Helaas leven vrienden, zo probeer ik hierin wel te schrijven met raad onze heren van Lubeck. Zuilen alle zaken vele bet, daar schrijven dan mijnre twintig. So wat dat is, o heren naar Brugge schrijven, die brief laat ik in mijn hand komen en de codarbij geloof ik, ik zal de brief op doen leveren, laat ik jullie alle antwoorden en goed denken weten op alle mijn schrift, en ik en heb je niet geschreven, et en is al waarachtig en recht naar mijn vier zinnen, dat ook andere mensen orde zullen doen en de kennis wel zal weten wat te zeggen, zo zaken gebeurd zijn. Heren des kopmans zaken laat ik bestaan op zijn rechtvaardigheid van mijn heren van Lübeck wat recht of onrecht is, dat ik wel vind te doen zal zijn. Item, sommige mensen mochten vragen of teeggen wat ze zouden onze heren de kennis daar sturen, hij heeft het zeë geëmailleerd, hij stuurde ze ûmbe hetelkoek aan de heren van Brugge, daarvoor schrijft dit aan, dat ik de copman daar niet in kent, poorter naar Lübeck, nog van rechts, zo dat ik dat keven zo dan de gaen niet de wet van Brugge en ik niet recht van de provincie en zouden gerechtigd zeggen, de copman en zijn mans lieten vooruit, noch in eer of recht, noch in die henzeten poorter, warmede machte hij dat voorzien te hebben, want ze hebben mij elk te zijn in des copmans raad voor de wet van Brugge en ook in dat gelegen land en des heren raad. Laat men mij dus werpen uit die rechten let ik mijn groten bittere schade in erem de dienst, dat ik mijn al en goed voor zulke uitgegeven heb en daarom ik naar Constans gerreden was, in des copmans dienst, niet in mijn dienst, de reis schade mij wel 50 gr. Und mer, daarvoor en weide, ik die reis niet nog eens doen, in zulk een wise, die Lij duizend mark Lübecks geven, en veel meer dan ik zeggen of schrijven kan; hadden ik was in den stock gekomen, daar God voor gebleken heeft, en daarom sulde men mijn lede toebroken hebben, daarboven, zo moest ik aanraken voorraad hebben, naar die reden, dat de compagnie zich nu bij mij eenvoudig had gewijzigd. En hij en kent mij niet levendig, als je in die kennis wilt syn. En ik en was dem compagnie nu werd ik, dat zij mij antwoordde tabieden willen op de eerste drie brieven die ik hem sante, do ik gevangen zat, daaruit ik hem mijn nochteloos klagen en begeerde bijstand van hem, mijn rechte naar die kennis, dat te Antwerpen voor een schakel, dat ik liep wel beklagen kon, daar te doen zal syn. En voor zo gelede juist en Hen guden luiden te weten, de wijn dat Evert van dem Schilde te Dorpmonde was, die schoten de andere oudersluide dat altijd op Everde, dat ik de kennis niet kon kregen. Op Bruggermarkt kwam Evert van mij de Schilde te Brugge, die begeerde ik nog de kennis, als zo was Evert hier te Antwerpen voor de start, bisschop te Bomys te reizen weer te huis, waardoor Antwerpmarkt, dat en had ik die kennis niet. Die oudersluide die weer uit Antwerpmarkt kwamen, die werd mij de eerste de kennis, die vernam ik de eerste in die kennis, dat mij de compagnie nog voor een kende. Die ik de kennis verschaalde, die schreef ik twee brieven aan de compagnie, de een aan de andere en schreef daar in mijn gebrek als ik juist geschreven heb in de anderen brieven, en begeerde van hem te weten of zij mijn gebrek daarvoor verbeteren wilden of niet, dat zij mij nu ontboden dat een of dat ander, als ik mijn na richten mocht. Hierbij beide ik drie maanden na die antwoord ontsnapt, nog eens kwam mij geen antwoord. Aldus zo kon ik nu antwoorden krachtens vijf brieven van de oudersluide, des compagnies Duitsers, dat het wel onbehoorlijk was en zijn macht, daarvoor goed idee te komen, zal, zo mij dacht. Door mijn deskundige compagnon, die handelt met allen doen, zo mochten wij onze boeken hebben ontboden, dat zij mij niet behulpzich wilden zijn, zyn tot lynem rechte, zo en had ik mij niet tot een voorlaten, ik en kan niet ongevraagd weten, waar ik dit nemen zal, dat en zal dat niet liden, zonder God en ik levendig blijve bij zijn genaden, had ik mij niet voor laten. Ik wilde mijn doente tot rechte gesteld hebben en met mijn sterk recht in korte uit den steen komen, daar ik op des stelians troost in deme steen lach, daar ik nu troost van hem had, dat wilde wonderlijk end een Tomet denk mach zyn voor God en allen goeden luik Hyrumnie leven. Ik hoopte, tot God en allen goeden luik Hyrumnie leven, dat overtrekken alle mijn zaken beter dan ik schrijf kan ofte mag. Ik hoop, tot God, gij zullen mij beter bezorgen in des stelians zaken met raad onze heeren van Lubeck, dan ik u schrijven kan, want mijn recht staat op onze heeren van Lubeck. En ik hoop, zij willen wel mechtig zijn, tot eer en tot recht tot vooruitgaan. Item so does well and bid our lords to Lübeck, that they yet more willingly do and that they yet more strongly entreat a certain written sentence in Latin, my lords the provost, because I had there well given an noble offer or two, against which the other brief in Latin had stood, which my lords the provost had written to me, because my lord the provost does not know German and that they should give thanks for the deed, the lord had shown to that time and that they should give thanks for a suitable request. So that in the future, my lords the provost should do well, considering God's will and the right, that he may act in accordance with right and law. I did not write, that you should write the brief in Latin, nor did I send you a subject, so that you may not be surprised, and that when your brief comes, it may be with the state brief from Bruges and the copy thereby enclosed, then my right shall have gone, so that I may make the brief like and well on answer, if it is profitable. Hailed, so may God altogether keep you in health, unchanging and all your endeavors be successful, amen. Written in the year 1423, on the holy day of the Epiphany, in Bruges. Hildebrand Veckinchusen. 345, Johan van dem BoJcde in Lübeck an Hildebrand Veckinchusen in Brügge. — 1423, Anfang Januar. Rev. St.-A. Orig. Pap. Adr.: Hildebrand Veckinchusen to Brügge. Darunter von. H. V. Hand: 1423, 28 in januari. Vereinlike "große" vorgeschriebene, "wusste" leive um Hildebrand, dass ich (julius) Briefe wollen vornommen habe und ich wollen in allen Sachen gerne das Beste helfen tun nach meinen Vormöglichen. Men meinen dunkelt weg von den ab dem was gekriegen kann, die einen denken nicht, dass es allem Betalt werden muss. Des werden ich wollen geschworen in vielen Sachen. "Gott betet alle um", amen. Item so eine habe ich meinen Ding hier zu Leipzig noch gerne ein Datum, das kommt meistens zuerst bei der gestorbenen und von Unrechtheit der Vormunder doch so [hoffe] ich des in kürzerer Zeit beschaffen zu bekommen. "Gott vornehmen" was unsere Sache ein guten Ende und hieran dass ewige Leben, amen. Item wollte Gott geben, dass sie frei kostenoos zu müssen, kommen, dachte meine guten, dass sie das also besiegelt, dass unsere älteste Tochter und ein der Sohn zu Livlande werden wurden gesandt, wurden ich hoffe die große Mutter sollte unsere Tochter so was zu Gute tun, wenn unsere Tochter bei er vor übungen waren, darein möchten die Freunde dann mitein sprechen das Beste, die während das die Großmutter lebte, so könnte das wohl geschehen, dass er was wurde. Item es war wohl kostlich unsere Haus zu behalten mit der Renten, dass dachte mir am besten, dass man das Haus verkauft noch vor paßchen, er dann das die neue Renten wieder anghebt. "Gott sei mit uns. Gebeidet zu mir. Johan van dem Bokele. 346. Quittung des Godert Collart über eine von Hildebrand Veckinchusen und dessen Gesellschaft erhalten Geldsumme, 1423 Januar 5. Rev. St.-A. Orig. Länglicher Papierstreifen mit teilweise erhaltener Siegel, das als Inschrift den Namen GODERT COLLART erkennen lässt und innerhalb des Kreises dieses Zeichen I aufweist. Auf der Rückseite steht von anderer Hand: “dyt es ene quitanssye van Godert Collart als van 700 Rynschen gulden und 50 ander geld.” Kond und kennedelijk sy allen den genen, die diese zedele sollen sehen oder hören lesen, dass ich Godert Collart und mein gesellschaft was tel vermecht und betalet bin von Hildebrand Veckinchus und seinem gesellschaft als van wysselen, die ich mit ihm gerauselte habe hier vor vielen und stell riem daervan quitte und bedankt haben goede betagne. Und in kenntnis der wahrheit, so habe ich Godert vorscreven mein sang op diese zedelen gedruckt; dit was gedaen in das jaar ons Herrn 1423 op den fünften dag van januario. 347. Reinhold Swarte in Köln an Hildebrand Veckinchusen in Brügge. 1423 Januar 8. Rev. St.-A. Orig. Pap. Adr.: An Hildebrand Veckinchusen in Brügge litera detur. Darunter von H, V. Hand: 1423, 9 in februario. Vorwort, große vorgescreven und was ich gutes vermach, weißt du, leb wohl im Hildebrand, dass wir als wohl gesund sein, Gott habe Dank. Item, so weißt du, dass ich zu breve als wohl verstanden habe als um das pakken van juwen ledern; des weißt du, dass Johannes Bokel noch zu Lübeck ist und ich gehört habe, hier wohl werde hier wieder kommen als ich noch meine und so wenn hier kommen, so welches ich em dem breve weisen, die du mir geschrieben hast, an juwen ledern. Und hätte ich sey, dass du schon lange haben gehabt. Und ich habe noch Bokel zu Lübeck geschrieben und mir er kommen gen antwort vorde met alle darvan. Icem Hildebrand öm, so habe ich dieses ebenfalls lange.” I — 364 — geschrieben mein Bruder Konrad, dass ich euch solle sagen. Item Hillebrandsm, so als ich schrieb, dass ich meinen Gedanken gegen Sant'Antonio Tage, dass ich da wieder solle kommen auf den weißen Tag, dass gebe Gott, so ich heute gehört ich genügend Nachricht; unsere liebe Herrgott und die heiligen Dreifaltigkeit mögen euch helfen und ich habe die heiligen Dreifaltigkeit ein Opfer geliebt, so wenn aus dem Stein kommen. Gott gebe, dass ich etw. mehr leben möchte letzten, auch Item Hillebrandsm, so ich habe wieder hier genügend wunderliche Nachricht von unseren Herren den königlichen, hey es in ungarischen und man ein hoffnungsgewissheit, das wir dann legen wohl, des werd' man dann gewählt. Item von Prag und von dem Haus, darin ich jetzt nicht von gescrewen und sei ein wenig nicht ein Mensch in Prag und wir hoffen, dass es sollte als gut enden kommen, Gott gebe uns allen ein gesundes neues Jahr. Valentin in Christo semper. Geschrieben am 8. Tage im Januar im Jahr 23. Und Hadewych meine Hausfrau, dass ihr jetzt großer und er ist jetzt ungemacht töten, Gott werd' bettet alle wie ich und Gott gebe uns allen ein gesundes neues Jahr. Reinhold Schwar von Collen. Zurück zu Korndius Veckinchusen in Köln an Hillebrand Veckinchusen in Brügge. 1423, Januar 31. Rev. St.-A. Original. Papier. Adressat: An Hillebrand Veckinchusen, Brügge. Litera detur. Darunter von H.V. Haderbrandt. 1423, 9. Februar. Vruntliche grotte unde wass ich alletzyt godes vormach. Wissent liev( oem Hilbrant, daz ich starck unde ghesont byn unde daz sulven gheliche daz hord ich tzo mael ghern van uch unde sunderlynghen so i^ myr ur grosi bedroffenysse leit, daz es daer tzo komen ist. Men haet myr hir ghesacl wie uch Jacop Schotteier also jaemerlichen vorkauft unde vorraeden hae daz ir noch gheiner van unsserme siecht nyee umme em vordient hae doch daz ist my trouwelich leit, kan ich es ghebesseren in gheinerleye daz wolde ich usdermaes ghern doen, daz sie, waermyd daz daz sie, \Tedent oever unde ich wii uch bydden daz ir myr willent vorscrjrsren, daz sye, der uch ghevanghen have unde waer daz ir ghevanghen sint wor( daz ich doch darvan mocht wissen einen rechten gront. Ich byn van weghen ghe wessen by myns lieren rentmeister van den Berghe, der myr gheloft in goeten trouwen, waz er uch ghehellffen mocht, daz wil ghern doen. Myn here van den Berghe der screve wael vor uch, wist mi we, daz wolde ich myd vroude helffe wael tzoweghen brynghen, daz d; ghesceghe, daerumme so lassent nycht, ir scryvent unvertzoghelich ' meynynghe. Ich haen Conraed Swardz unde Petter van dem Dam ur docht. Man warts vorscreven, das sie mir alle dunkel auch stillent vorscreven. Es so wissend, das ich einen Brief gehabt habe van meinen Vater, der geschrieben war was es um der hohen drei königreiche das also das unses Fontan samen gesund sind und mein Vater schreibt mir, dass ich auch dazu hereinkommen, warum mir das ich könne oder möchte, das will ich auch gerne dann wissen, ich warum. Item, dass mir die 32 golden noch nicht geworden sind und mir noch ist nicht mehr wenn 23 golden noch werden. Nadat ik heb gedacht, dat ik recht heb om een quittanc te vragen, van de vorscreeën gouden licht, gebracht te worden. Ik heb de gehele raad van Dorpmonde beloofd, dat ik een recht quittanc van u zal brengen, als dan uit de vorscreeën brief ussisset als ik u bij dit voor dienst, dat u mij wilt sturen, als van 23 gouden Rijnen, die ik opgeheven heb van de raad van Dorpmonde van de ord wegens utter olpe, want daar licht mvn ere ane, ik heb dat bij goede rouwen beloofd, te doen en daarom zo en sommet mij niet met mede gemaakt, wie u mij dat geldt of die tijd overgeven aan mijn schuld of op de dag voor onser vrouwen kraaiwijk, dat was als men schrijft, dat het duizend en een jaar en schrijft hier een brief, dat u wonder heeft, want man mij mijn geld als lang vooruitgegaan heeft en onderlinge so, schrijft ook als om de 5 Rijnschen gouden, die wil Conraad ingehouden als er de koosel, die juist waar. Nu spreken Gherwyn Clipping en Everd Saltrump en Tydeman Swart, die ook kooselen van de Lierse laken leden, gehad hebben, gy zullen ook koosel om niet hebben, is dat als, zo is geschreven, er ook zo worden mij de 5 gouden ook en daag uw rechten moet daag manen gezien hebben, dat ik bedreven heb met Cord, er mij 23 Rijnen gouden geworden zijn. U zouden ook daarvoor gehenzegd hebben, als ik heb of mijn ziel meer daarom voorhanden, want mij geworden is en als u hier to Dorpmonde schrijft, dat zo vorschreven mij ook. Item is dit een zaak, dat ik to Dorpmonde een brief stuur, zo stuur ik een aan her S nacht en her Herman Clipping en her Johan Wickeden en schrijf ook in die maak als daar vorschreven staat, hoe u meent. Ik heb dat geld lang gehad, zo mag ik Cord om die schade aan te spreken, die ik daarom gehad heb. Ik had dat geld Peter Quyn en overgewist, die was ik dat geld schuldig en wist anders niet dan Ewald Bach, die had Peter Quyn dat geld gegeven, dat is niet beschreven, dat mij Peter Quyn wel 15 gouden te schade daarvan berekend heeft. Liepoom Hilbrant en sommigen mij niet mee, dat wil ik eeuwigen om uw voor dienst, waar ik kan en mag. By myn Kornelies Veckinchussen. '49. Sivert Veckinchusen in Lübeck an seinen Bruder Hildebrand Veckinchusen in Brügge. — 1423 Januar 31. Rev. St.-A. Orig. Pap. Adr.: An Hildebrand Veckinchusen to Brügge littera detur. Von H. V. Hand darunter: 1423, 1. in merter. 1421, August 8. — 366 — Wetet leyve broder, dat wy al jüwe breyve meest wol vornomen heb bij und serpentlinges den letzten breyf by vyf und eyn; und ic sy nich stark lange typ gewesen und kan nicht utgaen, doch so meyne ic wy wellen jü breyve schycken na juwer begrynde den meestenden del darna dat et verui den gud duncken sal, wan sey jüwen breyf gelese hebben, men myn gud duncken waren, dat gy al sake met dem kopmanne und Jakob Schotele eigen leyten und dar neyne wort van makeden, er gi op vryen voten u der vencknisse waren, dat mochte ju anders mer schaden inbrengen. Die düchte ok som andere vrunden gud, want dat eyn vangen man vele droef wel, dat mochte meh hyndern dan vromen. Op alle andere sake solde ic j veel schryven, men des es neylig noet, er gi es ef Got wel, los syn, Got helppe j gut ut der vencknisse und me ut desser crankheid, so mochtet beter werden Got wet, dat ic eyn sware crankheid gehat hebbe und wet noch neigouden trost, men Got mach dat wol gud maken, dey motet al umme to de besten vogen. Groet al vrunt. Ghescreven 2 dage vor lechtmyssen ann 23jar. Zyverd Veckinchusen, Lübeck. Ich saß zur Rade in hohem Alter und wundete mich, wie ein Mann mit meinem Kompeten, so volltänzlich Freund und Rat und unter den Knoten anderer Sinne, doch noch vorüber haben, want hatte ich 1000 m. s. l. Soldaten (vor geladen), er sind mir so dunkel zu einem Ende gebracht. Denken auf einer Stelle, dass wir mit Frieden leben, einigen Mogen, wir haben ihnen in Verkniffenheiten gebracht und ihre Freund in großer Trostlosigkeit wieder jene Freundlichkeit will und Rat, ich ängstete mich zur Kolonie genug, doch wünsche ich, dass sie in den Stein gingen, hadden. Nicht mehr; Gott weiß, dass um den besten Weg. Mein Schwester und Kinder und alle Freund tun sie sehr große und sind dankbar. Gott tanzt besser, als Gott will. Sibert Veckinchusen in Lübeck an seinen Bruder Hildebrand Veckinchusen in Brügge. 1423, Februar 10. Rev. St.-A. Original. Papier. Adressat: Hildebrand Veckinchusen in Brügge. Darunter von H. V. Hand: 1423, 28 in März. Bruderliche Liebe, vorgetragen. Wetete, Bruder Hildebrand, dass wir haben vorworfen, zwei Briefe von der Stadt Lübeck, den einen an die Stadt Brügge und den anderen an den Bürgermeister von St. Dominikus. Wir mochten uns gütliche Kopien werden, doch sie sind so, dass man bedenkt, dass nicht Nutzen, was man fordert, wird offensichtlich schreiben, liegt noch über dem Titel, er dann wenn man sich offensichtlich erhebt, der Rücksicht, machen man fordert, denken. Das Inhalte der Briefe ist in dieser Weise an den Bürgermeister gerichtet, er bar besonderer Herren und guten Freund, als wir ihnen auch geschrieben, um — 367 — leboden haben vor unseren Mitbürger Hildebrand Veckinchusen, der in Werdt vanghenisse lecht, dass man sieht den Stein, so sind wir noch sehr ernst- bittende und bedürftig, dass du denselben unseren Mitbürger durch Oder durch recht und unseren Bitten willst in seinen Notwendigkeiten helfen und unterstützen- Wesen, dass er seine Sache einem unvortauglichen Guten Ende möglich machen möchte, deshalb wollen wir gegenüber seiner Herlichkeit eingehen und offensichtlich mehrere Sachen gern verschulden wollen. Und in derselben Weise ist der Brief an den Staat von Rucghe man nicht so klar ausgedrückt als den provest, wegen dessen provestes Brief es in lateinische Sprache nach Ihrem Bitten. Gott gebe, dass es gut wird, bewahrt bleiben möge und uns alle zu Saligkeit in seinen feinsten Sparen. Geshrieben 8 Tage vor anscheinendem Tag anno 23, die Menschen Februar in Lübeck. Zievert Veckinchusen. 51, Zievert Veckinchusen in Lübeck an Hildebrand Veckinchusen in Brügge. — 1423 März 1. Rev. St.-A. Orig. Adr.: An Hildebrand Veckinchusen in Brügge, littera detur. Im Dorf von der Hand des Empfängers: 1423, 17 Tage März. Weten, levez broeder, dat wy nu ju 2 brief sanden van dessem raad, also to ons geschreven hadden. God geve, dat sy nu helpen moten; men ic vruchte, ja sake sol gelangsaam toe, alsoken komen. Also gy schreven hebben, gy moet theden allewege toe Koln, dat gy in den stein gaan waren. Mijn dachter, dat egensijn heft nu in den stein gebracht weder mijn en ander vijanden. God help nu met levez darp uit. Hadden gy na vrunden raad op vrije handen blijven, zo hadden gy ons al om en om wel behandeld en zo mocht men nu rader vunden hebben, de nu duren wel wesen. Ik zoude nu veel schrijven, dat brengt al niet in, de vele geldes brocht dat helpen bet, men mijn inzicht, dat nummert es mancher al onze vrunden, die eenvoudig geld onder wel te elke uitleggen zouden schulden toe geven en mij en zein idele vrunden wert bang nog onder en vele banger, dan ik nu schrijven kan. y scryven my vele van Kornelys, hey heft my vordervet dat en sy, dat my ot sunderlyngen helppen welle an gude unde an lyve tmde hebbe eyn vare suke op my lange hat. Got helppe my noch dar van. Ic hebbe em ►ch screven van den panden ic vruchte, hey welle dey lancsam losen, dar 3l ic, ef Got wel, neyn schult an hebben. Ic wolde, dat gy juwe kynder ■n del leyten (!) vrunden senden unde dat hus mot ok overgeven wesen ide dey kost ghemynnert unde ju dync anders anghenomen unde doen > vrunde rade unde vrunt mögen ju den besten rat geven men dat gelt il cleyne wesen. Dyt nemet int beste, dat ic ju vele wol trostede unde gy i nicht bevunden so es dey warheyt best screven. Got voget met uns al iame to den besten to ewycheyt. Dey vrowede desser werlt wel met uns ?yne vallen. Boekel kau ju juwe dync nicht senden, er hey to Kolnne -- 368 — weder komet unde gy seyen wol, wat trostes gy to Kolnne an vrunc den gy grot gud ghedaen, de hadden noch myn sole gy an so in andern den vynden, doch hulppe ju Got op vrye vote, so mochte gy seyn, wat] an vrunden hedden. Ic hebbe veie an vmnt ghescreven in Lyflande, mei vynde nammeiit, dey gelt riimen welle. Got betert al umme. Ghescrei 13 dage vor mytvasten anno 23 jar. Zyverd Veckynchusen, Lubekc 362. Jokan van dem Bokde in Lübeck an Hüdebrand VecJcinchuse in Brügge. — 1423 März 15. Rev. St. -A. Orig. Pap. Adr.: Hildebrand Veckinchusen tho Brucgh Darunter von H. V. Hand: 1423, 29 in merte. Salutem in Domino. Vettet, lieve, om Hildebrand Veckinchusen dat ik jouw brief wel voorstaan heb en dat gy begerende sind, dat ik daarvan wel kom om jouw sake te willen, daarop so wetet, dat ik daar niet weghe en kan brengen om mijn sake te willen, omdat die nog ongesecht sind en ik behoefde bet dat ik tegen dat vooruitgaan toe Lijflande werd geveeld en belandde diegene die bij mij 60 grote hofte voor onthouden en dergelijken in Pruisen ook wel al veel meer dan 60, dat mij denkt som luiden zouden mij hier ook graag wat voorhouden, dat afkrijgen, hadden ze de macht daaromme zo moet ikzelf bij mijn ding blijven, dat ik daar bet gescheurd heb en dat God wel en dat er niet volgens dessen passie niet wel gescheind, dat ik van hier kunnen komen. Hieromme so besproken ja harde wil om dat recht, omdat in mijn voorstan zo gaat de zwartsyde in alle rechten voor, daaromme denkt mij goed, dat gy bij tijd daarop denken en laat enen komen, die ja also naamachtig is of meer dan Eingelbert Veckinchusen is, want dat ik hoop, dat gy dat niet en begrijpt, dat ik de reis, aanstaande arbeid en kost om niet doen zal en dat gy dan wel eenvoudig aan een van deren hebben moeten. Hiervan schreven mij een antwoord met de eerste waar ik denk hier toe te wachten, dat ik hierop antwoord van dessen brief en ook van Eingelbert van dessen zelfde zaken. Hieronder maak ik mijn zaken wat zieken. Item, zo heb ik met onze vrienden gesproken en heb ik en gezien, dat ze om diezelfde sake in Lijflande schrijven en laten komen, die ja de negertachtig is dan ik ja bij niet van hoorde, dat men daar niet naar wachten en droefte, dat hij bij die band werk veel is, daarom schrijven, dat het mij leuk is, men mij denkt dat men mij volgt in gevecht stukje volgen en wil, men de lieden wel zijn erenis volgen die doch niet nuttige en is. God behoedt, die je bewaren moet en al onze goede vrienden. Gescribe des manendaghes na mijn vasten anno 23. Lubeck. Johan van den Bokele. 369 3. Tideman Brekend (in Lübeck) aan Hildebrand Veckinchusen. — 1423 Juni 18. Rev. St.-Ä. Orig. Adr.: Aan Hildebrand Veckinchusen littera detur. In dorso van de Hand des Empangnaar: 23, 3 daghe in juuelt. Voorzichtig grote und wes ik gudes vormaak to voorne serveven. Wetet, debrant, gude vunt, dat gy mij verstond breve geserveerd hebben und ich bezichtigd verstond alles well vornomen. Wiste ik dar anders wat ton to donde serveerd mij van Henrik Brinkman, dat ik van eenemen solle dat geld 2 grote. Hier heb ik juist wakker van geserveerd, dat juist Henrik niet even wilde, wante het en heet niet van den weghen, deme gy 2 grote deden und auch so en waren het een niet schuldig. Hierom so ghisse ik juist hira niet van to hebben, wante deme gy dat geld gedaan gebeten, de en is hier niet, und auch so en heb heet niet. Item, ik heb Henrik man Platenslegher wakker und mannigware geiten, dat het juist rekenschap schrijven sollte van den vijgen und ik sprak een handaan und het zei mij waar het juist rekenschap geserveerd hebbe und so heb heet zich Bokele gedaan und de heb heet zijn Greteken gedaan, al wie mij dunkt, wie is men een nog van den vijgen schuldig 200 k Lub. Darvan sal een nu betaald worden op zomer Michel 45 mark, dat er en kan heet niet zeggen, of het wis of onwis is en heet heet hebben Evert ken gegeven 100 mark Lub. und nicht meer. Dat ik een daar veel vorder spreken woude, wat not is mij des, sintemale dat des Evert Moelken het bespreken nog gebaard en wel, deme dat geld tokomet. Item, Dyrk, Grib, heve, miet, zijn schuldeners termin gemaakt, in hozen tot betaald. God geve, dat hij wel betaalt. Item, also, gy, mij, gegeven, hebben van de bisschop van Brandenburg, dat hij den brief benoemd, van onszelf, raad, en dat hij de 600 gulden uitgegeven had. Wetet, Hildebrand, dat onze raad den brief nog heeft, en de 600 gulden, en zijn nog niet uitgekomen. De brief dede Ghebelinus ons, en ik, vormode mij, dat onze raad den brief niet van zich en antwoord, en zij bij onze wetten Bertolt, Herentey, en de mine. Maar voor was, Hildebrand, ik zou, dat gy juist part van de 600 gulden had, de meerdom den brief overgeven. Item, so weten, dat ik, Evert Molken, gegeven heb, 100 en 16 mark, en ik heb, aver ontvangen bij 9 mark, dat een halve hoorde, moet worden, dat wij daarvoor nog hebben aan schuld, en aan doeken, en 3 haspen. Somma, in al, op dat, wij, al betaald worden, en zijde en doeken, zo 5 gelden, als ik, Everde, dat overgeven heb, somma, is 200 mark, min, lark. Meer, Hildebrand, et en, wel, nummermer, al betaald worden, omdat de sydenwerkesche, is, ons schuldig, bij 70 mark; daar, en, werd ons, nummermer van. Item, Margrete, wonen in der klokgeyterstraat, en juist, huis, is, toen. En Margrete, en de kinderen, zijn, al gezond, God, die, zij, gehouden. "so ist und, Gott habe Lohn, mit Ziel verde was besser ges worden. Gott gebe, ein gut mit eine unter uns werde. Item, so ich vornem, so meint Bökel Briefe und Urkunden 1395—1441. 24" — 370 — Ich wecke zu Wesene, mehr he ein kann des noch nicht wohl enden, wante he ein hier noch kein ende nicht. Anders ein werte ich zu schreiben, mehr ich viel zu Gode und vorwar, Hildebrand, ich habe hier viel zu schreiben und nicht schreiben vordrut mir sehr. Darum so ein vorkerdes mir nicht, dass ich dicht mehr ein schreibe, dann ich das. Blivet gesucht. Geschrieben des Freitag vor sunte Johannes taghe baptisten anno 23. T. Brekelvelde 354, Herman Platenschleger stattet dem Hildebrand Veckinchusen Brügge Rechenschaft ab über ein, mit ihm gemeinsam gemachtes (schuld mit Feigen. — 1423 Juni 19. Rev. St.-A. Orig. 8 Papierblätter von derselben Hand wie die Br, Herman Platenschlegers an Hildebrand Veckinchusen. Ob Reihenfolge der Blätter richtig wiedergegeben wird, lässt sich nicht mit Sicherheit sagen, da die Stücke durcheinander gelegen, auf der Rückseite eines der Blätter gegebene Adresse: „An den baren manne Hildebrant Veckynchüsen to Brügge detur litter lässt keinen Zweifel über die Anschrift zu. Auch finden sich nun fache Notizen von H. V. Hand, die in den Anmerkungen abgedruckt sind. Außerdem steht unter der Adresse von H. V. Hand: op ( ersten dach van jullejus In erste hevet Berttram van den wasse 74 ^ 7 sl. gr. Item van den linwande untfenk hey . . 28 ,, 19sl. 9gr. Darnest an paemente 40 ,, gr. Darnest noch an paemente 76 ,, 12 sl. gr. " Und an einer anderen Stelle der Rückseite: Item, Bertram Rennberch, hevet untfanghen vor, die 15 gr. die wy unter uns bei ausgegeben van ungelde op die figen 100 marc. Hiervan my 50 marc. Item, so stand to Lubeck noch in Schulde van korve figen 200 Lub. Die Nummerierung der einzelnen Posten ist im Abdruck hinzugefügt. Item, tenetur Molner Lastime 70 korfe vygen to 28sol., summa 11 marc, betalt. Item, tenetur Hans Lunenborch 100 marc vor 50 korfe vygen, II betalt 25 marc. Item, Peter Renne und Knake 8 vater dar ist in 48 korfe to 28 sol., summa 84 marc, item betaltet 82 marc. Item, tenetur Hinrich Scherer to Luneborch 10 vater, dar was in 65 korfe to 28 sol., summa 114 marc, item betaltet 110 marc. Item, tenetur Lyppolt Büxsteh üde 60 korfe to 20 sol. item 65 korfe to 28 sol., summa über all 189 marc myn 4 sol. Item, tenetur Lyppolt 41 korfe to 26 sol., item tenetur 124 marc 16 korfe vygen, summa 7714 marc, hieran betalt 139 marc, sum dat yd noch ist 1274 marc. Vorqoft Isac van Halle 18 korfe vor 30 marc, betalt. Hans Grene to Luneborch 40 marc vor 20 korfe, betalt. Hans Brunswyk to Luneborch 42 marc vor 21 korfe, betalt. Summa 474 korfe 590 marc. Item, tenetur Hermen Schucke to Luneborch 18 marc vor 10 korfe, betalt. Item vorqoft 10 korfe vor 18 marc, betalt. Item, Seppolt 40 marc vor 20 korfe; item betalt 26 marc; item untfangen vor 14 marc, die sind vorqoft un vorqoft. Item, tenetur Herten Blök 17½ marc vor 9 korfe, betalt. Ist ein Werkstatt 4 Körfe vor 7% Marc, betalet. Ist 3 Körfe vor 5% Marc, betalet. Ist 2 Körfe vor 3% Marc, betalet. Ist Kersten Buxstehude vor ... 28 Körfe, 50 Marc betalet. Ist Textilwerke Ludeke Vanderhude to. Amsterdam 120 Marc vor 60 Körfe. Ist Hermen Vycke 40 Marc vor 20 Körfe. Ist 9 Marc 3 Ool. vor 5 Körfe, betalet 10 Marc. Ist Sentstake 40 Marc vor 20 Körfe, betalet. 200 Körfe, und 9 Körfe unvergänglich 196 Marc. Ist Textilwerke Bemt Hake 40 Marc vor 20 Körfe. Ist dedit 10 Marc. Ist Textilwerke Hinrich Beckers vor 5½ Marc vor 3 Körfe; item betalet. Ist de Haghedornesche 13 Marc vor 8 Körfe; item betalet 9½ Marc. Ist Textilwerke Lange Jacob 20 Marc vor 10 Körfe. Ist Textilwerke 1514 Marc vor 8 Körfe; item betalet. Ist vorkoft 6 Körfe vor 11 Marc, betalet. Ist Textilwerke Dyderyk van Swalme to 36 sol. 5 Körfe. Ist Textilwerke 2 Körfe vor 414 Marc. Ist betalet 14 Marc. Die Korbzahl der Seite stimmt. Die Geldsumme ist 590 m. 8 sh Rechts in der des Blattes hat H. V. Hand vermerkt: hier vandesser Seite es 800 Marc minus 16 sl. Lab., Zehent by Berttram und minus. Die Summierung ergibt 799 m. 22 sl. Rechnet man die Posten 4 und 6 die richtigen Summen, die bei 4: 113 Marc 12 sl., bei 6: 79 Marc, so ergibt sich genau 800 Mark ohne jeden Abzug. Stimmt in der Korbzahl und im empfangenen Gelde, wenn man die Posten mmenrechneß, bei denen „betalet" steht, Links in der Ecke hat H. V. Hand gegeben: 369 Marc 35 ol., was geteußt stimmt. 24* 372 7. Item Mychael Juncvrouwen 12 marc vor 6 korfe, betaal. 8. Item Kryvese 13 marc vor 7 korfe, betaal. 9. Item Dame 10 marc vor 5 korfe, betaal. 10. Item Clawes Kerst 9 marc vor 6 korfe, betaal. Item vorkoft 12 korfe vor 21 marc. 11. Item tenetur Cluwen 64 marc vor 3 korfe. 12. Item Tomas 14 marc vor 7 korfe. 13. Item Merten Kelre 34 korfe vor 60 marc, betaal. 148 korfe ontfangen 211 marc. 1. Item tenetur Merten Blok 19 korfe tot 30 sol., sum 351/2 marc. 2. Item her Ludeke Tobynghe vor 9 korfe 15 1/2 marc, betaal. Item vorkoft 2 vor 3 1/2 marc. Item vorkoft 3 vor 5 1/2 marc. Item vorkoft 4 vor 7 1/2 marc. 3. Item Vyncken 15 vor 28. 4. Jorden op der abteke vor 4, 7 marc. 5. Item de Buckoldess vor 1, 2. 6. Item Hermen Schapkove vor 1, 2. 7. Item Evert in den kramboden vor 4, 6. 8. Item Peter Schröder vor 1, 2. 9. Item de Kelresluter tot Reynevelde vor 1, 2. 10. Item Peter Kene 24 vor 45, tot 30 sol. summa 45 marc. 11. Item tenetur Meyneke und Tydeke Sonenbroder 20 korfe tot 26 sol., summa 23 marc 3 sol. 109 korfe 69 marc ontfangen. 1. Item Clawes Kerstes 4 marc vor 2 korfe. 2. Item Tydeke Sonenbroder tot Lunenburg 27 korfe tot 27 sol. summa 45 1/2 marc. Item vorkoft vor 6 marc 6 korfe, betaal. Item vorkoft vor 7 1/2 marc 4 korfe, betale. 3. Item tanetur Albert Gheverdes 2 marc vor 1 korf. 1) Diese Summen stimmen nicht. Es sind 144 Körbe und das bezahlte Geld 18(. Rechts in der Ecke hat H. V. Hand mit anderer Farbe geschrieben: 270 marc 12 Dieser Betrag stimmt. 2) Die richtige Summe ist: 35 marc 10 sol. 3) 32 marc 8 sol. 4) Die Korbzahl stimmt. Rechts in der Ecke hat H. V. Hand geschrieben: 188 marc 27 sol. Lub. Die Addition der Seite ergibt: 186 marc 11 sol.; 6 Schill, mehr. Item tenetur Lamme Molner 72 Körbe to 28 sol. summa 126 marc. Item vorkaft Tydeke Halle van Selle vor 12 marc 12 Körbe, bezahlt. Item ist Bertram schuldig 100 marc vor 58 Körbe vygen. Item tenetur Herten Kelre 30 Körbe, den Körbe to 34 sol. Item Weleman 4 marc vor 2 Körbe. Johan van dem Damme 4 , bezahlt. Item Gholdenstede 3 marc, bezahlt. Item Overcamp 24 marc vor 1 Körb, bezahlt. Item Hamberch 30 marc, bezahlt. Item de Blomesche 4 marc vor 2 Körbe, bezahlt. Item Hermen Wulf 2 marc, bezahlt. 224 Körbe untfangen 44 marc. Item Hop 4 marc vor 2 Körbe. Item Johan van Selle 2 marc, bezahlt. Item vorkaft vor 28 sol. 1 Körb. Item Hinrich Worm 3% marc vor 2 Körbe. Item Tensevelt 28 sol. vor 1 Körb. Item Erasmus 3% marc vor 3 Körbe. Item Lunenborch in den schottelboden 26 sol. vor 1 Körb. Item vorkaft vor 214 marc 1 sol. 2 Körbe. Item Clawes Swertfeger 4 marc 6 sol. vor 3 Körbe. Item Cort Visch 2% marc vor 2 Körbe. Item copman Arnt 2 marc, bezahlt. Item vorkaft vor 21% marc 2 Körbe. Item vorkost vor 36 sol. 2 körbe. Item vorkost vor 5 marc 3 körbe. Item vorkost vor 3 Lübe. goldig 3 körbe. Item Hermen Kunst 4 marc 2 sol. vor 3 körbe. Item Godebuss 24 sol. vor 1 körbe. Item de Fynkeldeysche 2 1/2 marc vor 2 körbe. Item Hermen Kunst 4 körbe, jeden körbe vor 22 sol. Item Geske 24 sol. vor 1 körbe. Item vorkost vor 3 marc 2 körbe. Item vor 4 1/2 marc 3 körbe. Item vorkost vor 6 marc 6 sol. 4 körbe. Item vorkost vor 7 marc 4 körbe. 51 körbe, zusammen 76 1/2 marc. Die Zahl der Körbe stimmt; addiert man die mit „verkaufte" angegebenen Waren, so erhält man 44 marc 14 sol. Rechts in der Ecke steht von H. V. Hand: marc 10 sol.; die Posten addiert ergeben, wenn das, was Herten Kelle zu z hat, beziffert wird, auf 63 marc 2 sol. = 389 marc 8 sol. Die Korbzahl ist 54. Kleinere man den Lübe. Gulden zu 17 Schilling, so stimmt die Endsumme: 76 marc 8 sol. F. H. Grautoff, Histor. Schrift 3, S. 116, 160. 374 Dies habe ich wieder herausgegeben. Item sind wir Engelken Hagelstein 16 Scheppungen wasser 6 lys 9 marc, das Scheppungen vor 17 marc silber. Summe 550 marc und 5 marc 5 sol. Item heft he unzufänglich 200 item nu zu Weihnachten 150 marc. Item kostete das war zu Ungeld 8 marc minus 4 sol. Item gekauft 3050 linnwedes, das 100 vor 4 1/2 marc. Item den Striker 11 sol. Item vor der Hüde 3 1/2 marc 16 sol.; item vorende 18 sol.; item 38 sol. vor 1 linnenschlacht; Summe 145 marc. Item noch 1 rolle, dar was inne 1100 eilen, dat 100 vor 4 marc. Il vor de hude und to stande 22 sol.; item 6 sol. to vorende; summa 51 marc 4 Item so hebbe ik betalet Bernt Vyschorste 40 U gr. to Hamberg Bernt Vyschorste de kofte over de cleryk dat U gr. vor 7 marc minus 1 summa 277 1/2 marc. Item noch hebbe ik betalet Bernt Vyschorste 30 U gr., de heft Bertr overghekoft, dat U gr. vor 7 marc minus 2 sol. summa 206 marc 4 Item 30 hebbe ik utgheven 77 1/2 marc vor vorlon vor unküst und terynghe, also hir schreven steigt, summa dat ik utgheven hebbe 1115 m 4 solid. Item schal Bertram noch utgheven 10 U gr. to 7 marc minus 2 sol. summa overal dat se wedder untfangen hebben 1184 marc. Lub. Item hebbe ik utgheven vor 220 korfe to vorende van Hamburg to Lübeck, vor elk korf 20 ^ . Item den dreighers 7 sol. aftobryngen item so gaf ik to Hamburg ut den dregers vor 800 korf vige, elk 100 6 sol. summa 26 marc 4 sol. Item gaf ik noch ut vor 100 korfe, elk korf 20 ^. Item den dreighers 5 sol. Item vorterde ik in twentig reysen 3 1/2 marc 7 sol.; item gaf ik 12 sol. uptodregende vor 200 korfe 38 korfe. Item gaf ik ut 10 sol. vor 200 korfe uptodregende summa 16 m; Item gaf ik ut utto vorende van Hamburg to Lübeck 22 korfe, elk korf 18 ^. Item gaf ik ut vor 40 korfe to vorende wente to Lüneburg vor elk korf 18 ^. 