title: Het biduur: Toespraken ten gebruike bij bedestonden, met eene verhandeling ...
creator: Karl Haushofer
text: Toen zij het Evangelie na het Pinksterfeest predikten, konden zij betegen: ons Evangelie is onder 't niet alleen in woorden geweest, maar ook in kracht, en in de Heiligen Geest, en in vele verzekerdheid (1 Thess. 1:5). God heeft ons niet gegeven eenen Geest der zekerheid, maar der kracht (2 Tim. 1:7). Volgens het woord van Paulus aan de Efeziërs, was het de bede van de Apostel, dat de gelovigen met kracht versterkt mogen worden door Gods Geest in de inwendige mens. Tevens vermaandt hij hen, dat zij niet dronken worden in wijn waarin overdaad is, maar dat zij vervuld worden met de Geest. De verhouding, de tegenstelling van wijn en de Heilige Geest kan enigermate vreemd schijnen, toch behoeven wij ons niet over die samenvoeging van zaken te verwonderen, die zo verschillend zijn. Op den Pinksterdag zeiden sommigen als spotende van hen, die de Geest ontvangen hadden: Dezen zijn vol zoete wijns. De Apostel wil aan de Efeziërs dit zeggen: Indien gij Christenen zijt, zoekt dan de opwekking van blijdschap, van moed, van kracht niet daar waar de vleeselijke mensch zulks zoekt, in de wijn; neen, zoekt dat alles van Gods Geest, die geeft ware blijdschap, moed en kracht. Wordt inder en meer vervuld van de Geest, dan zult gij hebben al wat gij begeert. Wat verstaan wij door het bevel: wordt vervuld met den Geest? Bedenken wij, dat dit woord niet in de eerste plaats gericht is tot ongeloovigen, natuurlijke menschen, die den Geest in het geheel niet hebben (Judas vs. 19). Neen, de Apostel schrijft aan ware Christenen, die door den Geest Gods zijn opgewekt uit den geestelijke dood en met Christus geestelijk levendig zijn geworden, ja reeds verzegeld zijn als Gods eigendom door den H. Geest (Efeze II: 1-5; IV: 30). Daar zij iets ontvangen hebben van den Geest, begeert Paulus dat zij nog veel meer zullen verkrijgen, ja vol worden van den Geest. Zal een vat vol worden van een zeker vocht, dan moet het natuurlijk ledig worden gemaakt, al het andere dat er in is moet uitgehaald worden. Ons hart nu, dat vol is van andere dingen, moet ledig worden gemaakt, opdat er plaats is voor den Heiligen Geest. De zonde moet er uit verbannen worden, die kan niet vreedzaam tezamen wonen met Gods Geest in een hart. De liefde tot de wereld moet verdreven worden, God en de mammon kunnen niet gemeenschappelijke bezitters van het zijde hart blijven. Wat het diepst in de menschelijke natuur is ingeworteld is de eigengerechtigheid ; andere afgoden worden eerder van den troon geworpen dan deze. Op de meest listige, bedriegelijke wijze doet zieh de eigengerechtigheid gelden. Bij voorbeeld, ik moet ondermoedig zijn naar het beeld van Christus. Nu doe ik moeite om mijn hoogmoed te bedeeld, om mijzelf ondermoedig te maken. Ik denk veel aan mijne zonden, ik neem over de taal van de Psalmodien, waar zij belijden hoe zwaar zij gezondigd hebben, Ik leg mij toe op het zelfonderzoek en andere plichtmatige oefeningen. Maar het is mogelijk, dat ik in eigen kracht datgene tracht te doen, wat Gods Geest in mij doen moet. Misschien is het op eigen- gerechtige wijze, dat ik den ondermoed naag. Misschien maak ik een afgod van mijn ondermoed, tot onrecht van Christus. Terwijl ik mij in sterke bewoordingen uitlaat over mijne be- dorvenheid, en veel werkzaam ben met mijne godsdienstige ge- stalten des gemoeds, zie ik misschien Christus voorbij. Terwijl ik genezing van mijne kwaal moest zoeken door op Christus alleen te zien als de koperen slang , houd ik mijn oog gevestigd op mijne wonden; kortom ik ben te veel met mijzelf, te weinig met Christus bezig. Onder 't ongeloof zieh, onder 't roemen, Getrouwheid met zieh zelf moog noemen, Een eigen gestalten kroon'; Zijn heerlijkheid is hoovaardij, Z' ontwringt gena' haar heerschappij, Uw albehandeld bloed ten hoon. (Ev. Gez. XXXVii : 7) Nee, de eigengerechtigheid bestaat niet enkel in grove, Fariesche gedaante, als waar men spreekt : "O God, ik dank U, dat ik beter ben dan andere menschen" — ook op meer bedekte wijze. Zij moet wijken voor de gerechtigheid van Christus. Het hart moet ontledigd worden van het eigen ik in elke gedaante — den eigen wil — de eigenliefde, — de eigen eer, — de eigengerechtigheid, — opdat er plaats zij voor den Heiligen Geest om onverdeeld bezit te nemen. Is dat hart ledig gemaakt, ledig zal het niet blijven, maar vervuld zal het worden van den geest van God en Christus. Er zijn menschen geweest, die konden zeggen : Ik leef, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij (Gal. II : 20) ; dat is, Christus Geest heeft mij in bezit genomen, Christus Geest beheerst, bezielt, vervult mij. Er zijn menschen geweest van wie hunne mede-Christenen getuigenis konden afgeven, als van Barnabas : wanneer hij genade Gods in andere Christenen zag werd hij verblijd, want hij was een goed man, vol des geloofs en des Heiligen Geestes (Hand. XI: 23, 24). Zulke geloovigen zijn er ten allen tijde geweest, ook in onze dagen worden zij soms gevonden, van wie iemand, die den geest des onderscheids heeft en die er ver van daan is om vleitaal te gebruiken, zeggen kan, — Hij, of zij is vol van Gods Geest. Hoe kunnen wij zulke mensen worden? Hoe kunnen wij er toe komen om geen zwakke, wankelende Christenen te zijn, maar met kracht versterkt door Gods Geest in de innerlijke mensch, ja vervuld te zijn van den Geest? Voor ons toch is de belofte: Gij zult aangedaan worden met kracht uit de hoogte. Paulus beveelt ons om niet dronken te zijn van wijn. Is dit nu plicht, dan is het evenzeer verplichtend om gehoorzaam te zijn aan het andere gedeelte van hetzelfde vers, wordt vervuld van den Geest. Hoe zullen wij er toe komen? Kan ik dan mijn zelf vervullen van den Heiligen Geest? Kan ik er iets aan doen om gevuld te worden? Is dit niet uitsluitend Gods werk? Brengt een ledig vat in de lucht, en het wordt vol lucht. Brengt het onder het water en het wordt vol water. Zoo is het met het hart. Laat ons hart ledig gemaakt worden, Gods Geest is nabij, woont en werkt in de gemeente van Christus en is oneindig genereus om te vervullen de harten, die ledig gemaakt zijn. In Elisa's tijd werd de olie vermenigvuldigd in de ledige vaten van de weduwe tot dat alles vol was; had zij tweemaal zooveel vaten gehad, dan had zij tweemaal zooveel olie bekomen (2 Koningen IV : 6). Zoo is het met de genade van Gods Geest, welke ook in de Schrift met olie vergeleken wordt. Laten wij op het woord, dat zooeven aangehaald is, omtrent Bamabas: een goed man, vol des geloofs en des Heiligen Geestes. Er zijn ons gegeven grote en dierbare beloften des Geestes. Het zal ons geschieden naar ons geloof. Verheerlijken wij den Heer door een groot geloof, door veel te verwachten, dan zullen wij niet een klein onkrachtje brengen om te vervullen te worden. Neen, vele lege vaten zullen wij aanbrengen en zij zullen vol worden. Christenen! ook wij moeten vervuld worden van den Heiligen Geest, elk naar de mate zijner vatbaarheid. Wij moeten: want het is een duidelijk bevel, even verpligtend als het bevel: wordt niet dronken met wijn. Wij moeten: anders verheerlijken wij God niet. De Verlosser zegt: hierin is mijn Vader verheerlijkt, dat gij veel vrucht draagt. De rank nu kan niet veel vrucht dragen, zoo hij niet vol is van den levenssap van den waren wijnstok, dat is, zoo de Christen niet vol is van den Heiligen Geest (Joh. XV: 8). Wij moeten: anders genieten wij weinig vreugde in de dienst van onzen God. Wij leven als of de Heere Jezus in den dood ware gebleven en niet opgevaren was ten hemel, om den Geest te geven, — wij leven in de wettische vrees, in plaats van de Evangelische vrijmoedigheid, indien wij niet vol zijn van den Geest. Wij kunnen vol worden van den Heiligen Geest. De beloften van den Geest zijn niet ingetrokken: Hij is beloofd, niet bij druppelen, maar bij stroomen onder het Nieuwe verbond. De Vader wil geven, de Zoon wil geven, de Heilige geest is ge- willing om te komen wonen in de volheid Zijner gaven. Christenen, willen wij? Is het onze waren meening om ver- woeden? Is het ons de moeite waardig om te maken, opdat de Geest ons vervult? Is het ons de moeite waardig om te geloven, wat God duidelijk en stellig bewijst? Heb ik u niet gezegd, spreekt de Verlosser, dat, zodra gij gelooft, gij de heerlijkheid Gods zult zien (Job. XI : 40). Niet eerst zien, dan geloven, gelijk de natuur het wil. Neen, eerst geloven, dan gewis de heerlijkheid Gods zien. De Apostelen hebben geloofd, en in dat geloof zijn tien dagen lang eendrachtig, volhardend gebeden: zij hebben de heerlijkheid Gods gezien. Wij willen hetzelfde doen. PINKSTERBEST. (Zij werden vervuld van de Heiligen Geest.) Hand. II: 4. Als de dag van het Pinksterfeest vervuld werd, waren zij allen eendrachtelijk bijeen, steeds volhardend in het bidden en smeeken. Toen geschiedde er de vervulling van de groote belofte; zij werden allen vervuld met de Heiligen Geest. Niet alleen spraken de Apostelen in vreemde talen en verrichtten zij wonderen der genezing onder het volk; andere vruchten des Geestes, die minder opvallen maar van blijvende betekenis zijn, en die ook bij ons kunnen en moeten verwacht worden, — andere meer gewone maar onmisbare vruchten des Geestes openbaren zij na die uitstorting. De Verlosser had hun beloofd kracht uit de hoogte. Welk soort moed, welke kracht openbaart zij niet aanstonds! Toen de Heer op aarde was, waren zij schapen, die dicht bij de goede Herder hielden. Toen Hij in het graf was, waren zij moedeloos als schapen, die bloot staan aan verscheurende wolven. Maar na den Pinksterdag openbaren zich de moed van leeuwen; zij vrezen geen vervolging, geen bespotting, geen marteldood. De geest der kracht rustt op hen. Tevens is het de Geest der kennis en der wijsheid. Zij worden nu in alle de waarheid geleid, zij verstaan de profetieën van het Oude Testament; zij worden niet slechts indachtig gemaakt aan de woorden van de Heere Jezus, maar zij zijn verlost van het misverstand der woorden. De onderlinge liefde en eensgezindheid heersen nu onder alle de gelovigen. De armen worden rijkelijk voorzien van het noodig. Niemand leeft voor zichzelf of beschouwt de goederen, die hem toevertrouwd zijn, als zijn uitsluitend bezit. De geestelijke gaven, welke de Geest in verschillende mate en op verschillende wijze naar elks vatbaarheid heeft medegedeeld, worden ook door de broeders aanwend tot onderlinge ondersteuning. Blijdschap vervult hun het hart. Zij eten hun brood in eenvoudigheid en verheuging des harts, God dankende. De belofte van de Zaligmaker is vervuld: Mijn vrede geef Ik U, niet gelijkerwijs de wereld geeft, geef Ik hem U. Gij zult blijdschap hebben, en niemand zal uw blijdschap van U wénemen. Kortom, de smarten van den barrens nood zijn voorbij. De nieuwe mensch is ter wereld geboren. Daar staan, niet alleen de Apostelen maar alle gelovigen, als nieuwe menschen Gods in de kracht des Heiligen Geestes. Wij gedenken heden niet alleen aan den zegen, welke die eerste christenen op den Pinksterdag ontvingen, maar ook aan den voortgaanden zegen, welke uit dat Pinksterfeest als uit een bron is gevloeid. Het boek van de Handelingen der Apostelen maakt ons bekend met de wijsheid der jonge gemeente, met de vermenigvuldiging van den zegen, welken zij ontvangen heeft. Stroomen des levende waters vloeien er uit het binnenste van die eerste gelovigen. De geschiedenis der Christelijke Kerk, de geschiedenis van het Zendingswerk onder de Heidenen van de eerste eeuwen af tot op den tegenwoordigen tijd — alles verkondigt ons het groote heil, dat op den eeuwig gedenkwaardigen Pinksterdag geschonken is. En wat past ons nu, als wij op den Pinksterdag bidden? Gewis in de eerste plaats, dankzegging. Dank aan onzen grooten Hoogepriester en Koning wegens Zijn trouw. Hij vervult de belofte: Ik ga heen, en Ik kom weer tot U. (Joh. XIV ; 28). Ziet, Ik ben met uiden alle de dagen (Matth. XXVIII : 20). Of verstaan zijden discipelen het diepgezinnige, gewigtige woord, — In die dag zult gij bekennen dat Ik in mijnen Vader ben, en gij in Mij, en Ik in u (Joh. XIV : 20). Het is de Heer Jezus zelf, die tot hen komt en in hen woning maakt, nu de Geest gekomen is: het is immers Zijn Heilige Geest. Nu is de Heer Jezus nader bij Zijne geloovigen, dan in de dagen van Zijn vlees. Toen was Hij nabij doch buiten hen, nu woont Hij binnen in hen, verenigd Hij zich met hun geest. Wonderbare genade, wonderbaar heil, dat den geloovige te beurt valt! Zullen wij niet danken en aanbidden onzen Koning, die heen is gegaan van de Olijfberghoef niet om ver weg te blijven, maar om inniger dan ooit te voren verbonden te zijn aan Zijne geloovigen. Innig verbonden niet alleen aan een Johannes, een Petrus, een Magdalena, maar aan al Zijne geloovigen tot aan het einde der eeuwen. Uitdrukkelijk heeft Hij in het hoogepriesterlijk gebed ook gebeden voor allen, die door het woord der Apostelen in Hem geloven zouden. Dankzegging doen wij dat die goddelijke troostwoorden van Joh. XIV. ook ons toekomen; dankzegging dat die Pinkstervruchten des Geests het eigendom zijn van alle geloovigen tot aan het einde der tijden. Christenen, indien wij sedert Hemelvaart Biduur hebben gehouden met de Apostelen, mogen wij niet met hen op den Pinksterdag Daniël hebben. Gewisselijk ja. Danken niet slechts om dat wat anderen geschonken is, maar om datgene wat de Heer ons schenkt, — de gave des Heiligen Geestes. Maar het is onmogelijk om te danken indien ik niet gulhartig geloof aan wat mijn Vader mij schenkt, indien ik niet de mond wijd open doe om te nemen wat Hij mij geeft. Als ik in het geheim mijn Vader verdenk, Zijne beloften wantrouwend, dan kan ik niet danken. Christenen! gij hebt reeds iets ontvangen van den Heiligen Geest. Erkent dit dankbaar. Ontkent niet, miskent niet wat God aan U gedaan heeft. Dankt voor de genade die gij reeds verkregen hebt. Dankt daarbij voor wat de Heer wilde geven, maar wat gij door uw beschroomdheid, door uw klemgeloof verhinderd was om te ontvangen. Dankt, bij voorbaat, nog eer dat gij ontvangt en geniet. Maar ontvangt en geniet ook veel meer dan tot hiertoe. Neemt aan eenvoudig wat God U zoo gulhartig, zoo welmeenend schenkte. Doet Hem geen onrecht aan door gering te denken van Zijne welwillendheid, alsof Hij U de gave des Heiligen Geestes misgunt. Alleen door dit geloof zijt gij in staat om te volbrengen het gebod van Gods Woord: wordt vervuld van den geest. Zo doende zijt gij ook in staat gesteld om ieder ander gebod der liefde te volbrengen. Lees: Ps. CXXXIII. "Laat ons onze wegen onderzoeken en doorzoeken, en laat ons wederkeeren tot den Heer." Klaagl. III: 40. De mensch beziet zelf, en het aankje van dit brood en de drinkbeker. Waar en hoe zal ik het best deze vermaning tot zekerheid in beoefening brengen? In den bidstond of in de binnenkamer? Gewissipt kunnen wij ons eigen hart en onze daden het best onderzoeken, wanneer wij alleen zijn met God en ons zelf. Als wij te zamen met anderen bidden, of hooren naar Gods Woord, dan kunnen wij niet zo nauwkeurig afzanken in ons eigen hart, als wanneer wij in de eenzaamheid zijn. Spreekt in uw hart ondanks het leger, en zijt stil (Ps. IV: 5), dat is het bevel hetwelk wij gehoorzamen moeten, zullen wij zelfkennis bekomen. Gevaarlijk is het om altijd naar een leeraar te hooren, die van den kansel spreekt; ik moet hooren wat Gods Geest tot mij zegt door mijn eigen hart en geweten. Gevaarlijk is het om voorbereiding voor het Avondmaal te zoeken alleen in de kerk en in den bidstond; ik moet in de binnenkamer verkeeren, waar Gods Woord tot mij alleen komt, niet tot honderden met mij, — de binnenkamer waar ik niet te doen krijg met medemenschen, maar met God alleen. Wij Christenen houden bidstond tot onderlinge steun voor het Avondmaal. Wij helpen elkander bidden, wij wekken de een den ander op door het lezen van Gods Woord, door het spreken met elkander over den Heiland, dienen wij liefhebben. Alsdan spreekt, die den Heer vrezen, een ieder tot zijn naasten: de Heer merkt er toch op en hoort, en er is een gebetenboek voor zijn aangezicht geschreven, voor degenen die den Heer vrezen, en voor degenen die aan zijn naasten gedenken. (Mal. III : 16). Laat ons echter in dit nu elkander daarbij hulpzaam zijn, dat wij de een de andere opmerkzaam maken op de ware zelfbeproeving, zodat wij elkander helpen om het gewichtige werk van de binnenkamer beter te verrichten. Spreekt in neider hart op uw leger, en zijt stil, zegt het Psalmwoord. Ik moet dus met mijn eigen hart of geweten een gesprek houden, — dat geweten moet mij de ware waarheid verteilen, ook als die waarheid mij bitter is en zeer doet. En waarover zal ik mijn geweten het eerst ondervragen ? Het Formulier voor het Avondmaal zegt : de ware beproeving van ons zelven bestaat in deze drie stukken : — Ten eerste, bedenke elk bij zichzelf zijn zonden en vervloeking, opdat hij bij zichzelf mishaget en bij God verontmoedigd wordt; aangezien de toorn van God tegen de zonde zo groot is, dat Hij die, eer Hij ze ongehoorlijk laat blijven, aan Zijn lieve Zoon, Jezus Christus, met den bitteren en smartelijke dood des kruises gestraft heeft. Ik ben een Avondmaalganger en bezoeker van bidstonden, en nu moet ik mijn geweten vragen : Wat oordeelt gij over mij, geweten? Indien dat geweten hetzelfde geloof heeft als het Formulier, dan zal het antwoorden, „Gij zijt een vervloekte zondaar." Maar hoe is dat mogelijk: ik leef stil en fatsoenlijk, en braaf; ik ga ter kerke, ten Avondmaal, ter Biduur ook. Geweten. „Gods Woord zegt hetzelfde als het Formulier: bedenke elk, ook de vroomste, zijn zonden en vervloeking. Gij zijt dus een zondaar liggende onder Gods vloek. Gods Woord zegt: vervloekt is elk, die niet blijft in al hetgeen geschreven is in het boek der wet, om dat te doen (Gal. III : 10). Ik. „Dat is harde taal; ik begrijp niet hoe iemand, die zijn best doet om God te dienen, al is het gebrekkig, een vervloekte kan genoemd worden. Het is om iemand afkeerig te maken van de godsdienst, als men zulke dreigt met vloek en verdoemenis.'' Geweten. „Wat zegt Gods Woord? De Heer zegt aan de Israelieten, voor dat Hij ten goede gedenken zal aan het verbond der vaderen, om de kinderen te verlossen uit den nood, moet hun hart gebogen worden, en moeten zij een welgevallen nemen aan de straf hunner ongerechtigheid (Levit. XXVI : 41, 42). Gij wordt afgekeerdt als gij hoort van Gods vloek over de zondaars, als uw hart recht gebogen is, dan neemt gij een welgevallen in de straf uw ongerechtigheid; gij verklaart met diep gevoel van het hart, dat het slechts billijk zou zijn indien God de verdoemden. Ik, Maar ik heb toch al veel hooren preeken, ik heb ook wat gelezen, maar zolang heb ik de zaak toch nooit begrepen, als gij ze nu voorstelt. Geweten. De reden daarvan is deze: gij hoort naar een mens, een leeraar of een vriend, en luistert naar zijn woorden; gij daalt niet af in de diepten van uw eigen hart met het gebed, dat Gods Geest daar spreken wil. Hoor wat de vrome Job zegt, als hij met de Heer zelf te doen heeft en niet met leeraars en vrienden slechts. Met het gehoor des oors heb ik het gehoord (dat is, ik heb veel van het gehoord uit de wijze woorden van profeten en leeraars, ik heb ze niet de natuurlijke lessen omtrent het geleerd) - maar nu ziet ik mijn oog (dat is, nu openbaart de Heer zichzelf door zijn Geest aan mij, zoo als nooit te voren geschied is). En wat is het gevolg voor Job van deze nieuwe ontdekking? Hij zegt, daarom verfoeit ik mij en heb berouw in stof en asch. Tot hiertoe meende Job dat hij gelijk had, hij verdedigde zich al te stout tegen de onbillijke beschuldigingen van de drie vrienden. Maar nu is de Heer aan hem ontdekt en ziet, hij verfoeit zichzelf en heeft berouw in stof en asch. Geen woord meer ter verdediging van zijn onschuld. Ziet! Al leert het Formulier van uw kerk: bedenkt ieder zijn zonden en vervloeking, en al predikt een leeraar daarover, gij zult uzelf nooit kennen, of God de Heer moet uzelf in banden nemen en u door Zijn Heilige Geest aan te ontdekken. Dus moet ik mijzelf afvragen, of ik een ware geloovige ben. De Apostel schrijft: Oordeel uzelf, of gij in het geloof zijt, beproeft uzelf! Of kent gij uzelf niet, dat Jezus Christus in u is? tenzij dat gij eenigzins verworren bent (2 Cor. XIII : 5). Ben ik een geloovige? Heb ik, als een verdoemde onder het vonnis van Gods Wet, de toewijding genomen tot de Heere Jezus, die verloset van de vloek der wet? Heb ik verhoopd aan mijn eigen deugd en gerechtigheid? Ben ik tevreden geweest met de erkenning van mijn zonde, met de belijdenis van mijn ongelovigheid, of ben ik ook doorgedrongen tot een ware omhelzing van de Heere Jezus in het geloof? Ben ik tevreden geweest met het zoeken, of heb ik ook aangehouden om de Heere Jezus te vinden als mijn Borg en Heiland? Maak ik gebruik van Zijn borgtocht en gerechtigheid, dat ik vertrouw (gelijk het formulier zegt) dat Zijne gerechtigheid zoo geheel de mijne is, dat ik voor Gods wijfschaar gevaardigd sta, even als of ik zelf in eigen persoon voor al mijn zonden betaald en alle gerechtigheid volbracht had. Christus is Zijn geloovigen dierbaar (1 Pet. II : 7): durf ik ook te betuigen, Christus is mij dierbaar? Durf ik met Petrus te zeggen: Heer, Gij weet alle dingen, Gij weet dat ik U lief heb. Ten derde moet ik volgens het Formulier onderzoeken, of ik hartelijk gezind ben, om van nu voortaan waarachtige dankbaarheid jegens God de Heer te bewijzen in al mijn wandel, en of ik in ware liefde met mijn naasten wil verkeeren. De oprekte zegt: Ik heb alle Uw bevelen, van allemaal voor gehouden; maar alle valsche piet het heb ik gehaat (Ps. CXIX : 128). Ben ik tevreden om sommige geboden Gods te volbrengen, terwijl ik het een of andere gebod, dat niet is naar mijn smaak, voorbij ga? Is er een geheime zonde, die ik mij veroorloof, waartegen ik niet oprecht strijd? Is er een enkel pligt, welken ik moedwillig ten mijn beter weten verzuim? Laat het mijne zijn begeerte om heilig te wezen, gelijk ik daartoe verlost en geroepen ben. Bedenk ik steeds dat mijn lichaam moet wezen een tempel des Heiligen Geestes, zoodat oogen, oren, tong en alle leden rein en heilig moeten bewaard worden? Ben ik tevreden met uiterlijke reinheid, of tracht ik naar reinheid des harten? Daar de liefde is de vervuiling der wet, tracht ik wel om God bovenal en in mijn naaste als mijzelf lief te hebben. Tracht ik naar de verdraagzaamheid jegens verkeerden, de hulpvaardigheid jegens armen, de vergevingsgezindheid jegens vijanden, de algemene menschenliefde, welke er bij den Heer Jezus te vinden waren? Heb ik bijzonder lief de waren kinderen Gods, die Zijn beeld vertonen, of heb ik meer behagen en smaak in de vriendschap der wereldlingen? De mensch beproeft zichzelf, en eet alzo van het brood en drinkt van de drinkbeker. Spreekt in nader hart op uw leger, en zijt stil. Boorzoek na zelf na whether doorzocht naar volk dat met geen lust bevangen wordt (Zefanja II : 1). Zal het goed zijn, als God het zal onderzoeken (Job. XIII : 9). Doe rond mij, O God, en ken mijn hart; beproef mij, en ken mijn gedachten; en zie of bij mij een schadelijke weg zit; en leid mij op den eeuwigen weg (Ps. CXXXIX : 23, 24). DE DAG VAN HET AVONDMAAL. Lees: Jozua V. "Ik zal vandaag niet meer met jullie zijn, tenzij gij de bank uit het midden van de mensen te Jericho op, bel de toekomst, en zeg: Heiligt u tegen morgen." (Jozua V : 12, 18). Jericho was door Israel ingenomen, voorspoedig zou men nu voortgaan met de overwinning der Kanaänieten. Israel was verheugd en vertroostend op zijn God. Doch ziet, daar mislukt de eerste krijgsondermeming van Jozua na de overwinning van Jericho. Het volk wordt met schande terug geslagen als het de stad in wil nemen. Jozua is diep geschokt; hij bidt: "Och Heer, wat zal ik zeggen, nadat Israel voor het aangezicht zijn vijanden den nek gekeerd heeft? Wat hem het meest ter harte gaat is niet de schande en het verlies dat Israel geleden heeft, maar de oneer, welke Gods naam zal aangedaan worden. Wat zult gij dan met uw grooten naam doen?'' — wanneer de vijand lastert, alsof de afgoden sterker zijn dan Israels God. Het goddelijke antwoord is: "Israel heeft gezondigd." De buit van Jericho mag niet verdeeld worden onder het volk, alles moest verbannen, vermengd worden, en ziet, iemand had gezondigd door te nemen van den roof der stad. Van daar de waarschuwing des Heeren, "Ik zal niet meer met mensen zijn, tenzij gij den ban uit uw midden verduist." Men moest den overtreder ontdekken en uitroeien, anders konden zij niet verwachten, dat Gods hulp hun geschonken zou worden. Op den volgende dag moest die ontdekking geschieden, van daar het bevel: Heiligt U tegen morgen. Het volk heeft gehorcht. Door het lot te werpen is de overtreder ontdekt, Achan was de man. Hij beleed zijn schuld, doch de zonde moest gestraft worden. De man met al wat aan hem behoorde werd verduistd uit het volk. Is er enige overeenkomst tusschen het gezegend Avondmaal van het Nieuwe Testament en die vreeslijke strafopvoering over Achan? Kunnen wij op den dag van de Avondmaalsviering toepassen het woord tot Jozua gesproken: "Ik zal voortaan niet meer met u leven, tenzij gij den ban uit het midden van u wegdoet. Sta op, heilig het volk, en zeg: Heiligt u tegen morgen?" — Laat ons zien. Onze God wil geheiligd worden in degenen die tot Hem naderen (Levit. X : 3). Zijn gemeenschap en gunst kan Hij niet schenken aan de mensch die met opzet de zonde pleegt en koestert. De heiligste handeling van de Christelijke godsdienst is de viering van het Avondmaal, waar men gemeenschap oefent aan het lichaam en het bloed van Christus. Bij dit Avondmaal komt vooral te pas de naauwgezette zelfbeproeving. Ik moet weten of ik met de rechte gesteldheid van het hart en het leven tot den heiligen God nader. Koester ik tegen mijn beter weten aan een zonde, dan heb ik reden om te vrezen, dat ik te vergeten Avondmaal houd. Dan mag ik op mijzelf toepassen het woord tot Israel gesproken van den Heer: "Ik zal niet meer in het midden van u zijn, tenzij gij den bannen uit het midden van u verdelgt. Sta op, heilig het volk, en zeg: Heilig u tegen morgen." Eer dat een Israelietisch huisgenootschap het Pascha hield, doorzocht men nauwkeurig zijn huis om te zien of er zuurdesem was overgebleven. Als iets onreinhulp was werd dezelve weggedaan. Eer dat Jehova weer Zijne gunst aan Israel kon betoonen, moest het volk uitvinden wie overtreden had te Jericho, het vervloekte moest weggedaan worden. Eer wij verwachten kunnen dat Gods zegen ons waarlijk geschonken wordt in het Avondmaal, moeten wij ons zelf recht beproeven. Achans begeerte ontvlamde toen hij onder den roof van Jericho zag een schoon, sierlijk Babylonisch overkleed, en een stuk goud van het gewicht van vijftig sikkelen, en twee honderd zilveren sikkelen. Hij kreeg er lust in, hij nam wat verboden was, hij verbergde het zorgvuldig. Laat ik ook toe dat de liefde tot de wereld zieh meester maken van mijn hart. Maak ik een afgod van enige bezitting die ik ontvangen heb? Ben ik begeerlijk ten opzichte van wat ik niet heb? Achan handelde oneerlijk, met bedrog. Maak ik mij schuldig aan oneerlijkheid, leugenaar, bedrog in mijn wereldse handel? Doe ik mijn naaste te kort? Beroof ik ook mijn God, door Hem niet te willen geven wat Hem toekomt. (Mal. III : 8) ? Buiten deze zonden, is er enige andere overtreding waaraan ik mijzelf schuldig maak, waarvan ik vooreerst geen afstand wil doen, al waarschuwt mij het geweten? Arglistig is het hart, meer dan enige ding, ja doodelijk is het, wie zal het kennen (Jerem. XVII : 9) ? David bidt om gereinigd te worden zelfs van verborgene afwijkingen (Ps. XIX:18). Heilige Gods mensen bidden dat God ze doet toetsen, beproeven, doorgronden, opdat zij weten waarvoor zij zich wachten, waartegen zij strijden moeten. De dag voor de viering van het Avondmaal is de geschiktste tijd voor zulke gebeden, zulke onderzoekingen van het hart en het leven in het licht van Gods tegenwoordigheid. Gelijk de Heer het lot bestuurd heeft, dat de zondaar Achan ontdekt werd, zo wil Hij ons helpen om te ontdekken de verborgene kwaal van ons hart. Maar dan moet het ons waarlijk zijn om te doen wezen; wij mogen met geen opper- vlakkige belijdenis van zonde te vrede zijn. Niets is zo gemakkelijk, zo goedkoop als de erkentenis: "Ik ben een groot zondaar; ik struikel in velen; in ieder pligt kom ik te kort." Eene algemene belijdenis als deze is gemakkelijk, maar is ook nutteloos. Neen, de zonde moet ik waarderen, de vinger moet gelegd worden op het gevaarlijke plekje, waar de wond der ziel te vinden is. Ik moet luisteren naar het woord van Jozua tot Achan gesproken: "Mijn Zoon, geef toch de Heere, de God van Israel, de eer, en geef mij toch te kennen, wat gij gedaan hebt, verbeel het voor mij niet!" (vs. 19). De zonde moet ontdekt en beleden worden, maar ook uitgeroeid. Achan met al wat hij had moest verdelgd worden, anders zou de Heer niet in het midden van Israel wonen om ze te zegenen. De Achan in mijn hart, in mijn huis, in mijn nering of handel, moet uitgeroeid worden. De zonde, die aan mij vast gegroeid is als een rechterhand, moet afgekapt worden. De zonde, die teeder is en onmisbaar als een rechteroog, moet uitgerukt worden. De afgod moet van den troon gestooten en uitgeworpen worden. Het Evangelie wijst mij niet alleen aan de noodzakelijkheid om dit alles te doen, maar ook den weg langs welken het gedien kau worden. Het Evangelie maakt mij bekend met een Christus, die niet alleen verzoening te weeg brengt, maar kracht tot heiligheid schenkt. Zijn Heilige Geest ontdekt niet alleen de verborgene zonden des hartans, maar wil als een luisend vuur de onreinheid der zonde in mijn binnenste verteren. Mijn kracht is ongevoldoende ter overwinning van een enkele boezemzonde. Toch moet die zonde uitgeroeid, overwonnen worden. In de gemeenschap des geloofs met Christus bezit ik kracht genoeg om dat werk te doen. Ja, niet zoozeer ik, als Christus in mij, overwint de zonde. Christenen! heiligen wij ons tegen morgen, opdat de Heer morgen zegenend in ons midden wonen. Heiligen wij ons tegen morgen, opdat geen bal van zonde op ons rüste en den zegen verhinderde. De Heilige Geest van Christus is ons gegeven, opdat wij door Zijn inwoning geheiligd worden. Laat ons gemeenschappelijk gebed opgaan voor ons zelf, voor elkander, voor anderen, opdat Gods Heilige Geest de ware voorbereiding voor het Avondmaal bewerke. VOOR HET AVONDMAAL. Lees: Jezaja LXI. "want Ik zal geven, dat het mijn werk in waarheid zal zijn; en Ik zal een eeuwig verbond met jou maken." Jez. LXI: 8. Is mijn godsdienst wel oprekt? Geschiert mijn godsdienstwerk wel in de waarheid? Beantwoord ik aan den eisch van een God, die last heeft aan waarheid in het binnenste? Dat zijn vragen, welke bij den nadenkenden mensch opkomen, vragen, welke wel te pas komen wanneer wij gewezen worden op het zelfonderzoek als onmisbaar voor de Avondmaalsviering. Gaandje nemen wij over zulk beden als deze : leid mij in Uwe waarheid! laat de opregtheid en de vroomheid mij behoeden (Ps. XXV : 5 , 21). Laat mijn hart opregt zijn tot Uwe inzettingen (Ps. CXIX : 80). Op zulke gebeden als deze is het goddelijke antwoord gegeven : Ik zal geven dat hun werk in der waarheid zijn zal. De Heer zelf zal er voor zorgen, Hij zelf staat er borg voor, dat het werk van Zijn volk in der waarheid zijn zal. Voor wie is deze kooselijke belofte ? Zien wij naar het begin van het hoofdstuk in Jesaja, waar dezelve staat, dan hebben wij het antwoord op deze vraag. De Geest des Heeren is op Zijn gezalfde knecht, den Messias, om een blijde boodschap te brengen den zachtmoedigen, om te verbinden de gebrokenen van hart, om den treurigen Zions vreugde in plaats van benauwdheid van geest te brengen. Deze woorden heeft onze Heiland op zichzelf toegepast : Hij is de knecht des Heeren, de Gezalfde, die alzoo de treurigen over de zonde vertroost, de gebrokenen van hart geneest. Aan deze treurigen, aan de gebrokenen van hart is de belofte gericht : Ik zal geven dat hun werk in der waarheid zijn zal, Ik zal een eeuwig verbond met hen maken. Welk bestaan wordt er dikwijks aangetroffen bij die treurende, die onmogelijke en bekommerde harten? Zij willen in een verband met God treden, aan het Avondmaal vooral; zij willen den Heer trouw zweren, zij doen welmeenend de plegtigste beloften om heilig te leven. Heilas! Het duurt niet lang of zij ontdekken dat zij ontrouw zijn geworden, hun verbond hebben zij niet staande gehouden. Nu vrezen zij dat al hun godsdienstwerk ijdel is, een zelfbedrog. Zij vrezen dat het te vergeefs is om ooit weer iets te beloven, zij verliezen hunne vrijmoedigheid in het naderen tot God, zij dienen wel den Heer maar met weinig blijdschap, meer in den geest der dienstbaarheid, dier slaperige vrees, dan in den geest van kinderlijk vertrouwen. En toch is voor dezulken de belofte: Ik zal geven dat hun werk in de waarheid zijn zal, Ik zal een eeuwig verbond met hen maken, — niet een gebrekkig verbond, dat veranderen zal en afgeschaft worden, gelijk het verbond dat te Sinai opgericht was, — niet een gebrekkig verbond, gelijk dat hetwelk ik zoo menigmaal met den Heer opricht, dat zoo spoedig verbroken wordt, — neen een eeuwig verbond. Langs welken weg volbrengt de Heer nu deze troostelijke belofte? De tuchtroede der smart is een voorzichtig middel, hetwelk de Heer gebruikt om Zijn heilig doel met Zijn volk te bereiken. Ik zal vandaag onder de roede doen doorgaan, en Ik zal je brengen onder den band des verbonds (Ezech. XX : 37). Ik zal je weg met doornen omsingelen en Ik zal een heining-muur maken, dat zij haar paden niet zal vinden. Ik zal haar lokken en zal haar voeren in de woestijn; en Ik zal naar haar hart spreken (Hozea II : 5, 13). Met doornen aan weerskanten ingesloten, zodat men niet meer afwijken kan ter rechter noch ter linkerhand. Aangenaam zijn die doornen niet, maar heilzaam. Aangenaam is de tuchtroep niet, maar heilzaam; daarbij wordt de Christen dieper ingeleid in de schuilhoeken van zijn eigen hart, en bekend gemaakt met het gevaar van onoprechte, van onwaarheid daarbinnen. Deze tucht is de voorbereiding tot de vervulling der belofte: Ik zal geven dat hun werk in de waarheid zal zijn, en Ik zal een eeuwig verbond met hen maken. De pijnlijke ervaring van de zwakheid en ontrouw van het hart is voornamelijk het middel om de Christen te brengen tot het genot van de belofte, die wij nu behandelen. leibniz leeft het ligtzinnig leven van een wereldling en doet ook een weinig mede met de vrome aan de godsdienst. Hij wordt echter aan zijn rustigheid wakker geschud, hij is niet langer tevreden met zijn uiterlijke godsdienstigheid. Hij begint met ernst en aandacht te zoeken naar de zailingheid van zijn ziel. Nu, meent hij, is hij toch oprecht in zijn zoeken naar de Heer. Te voren, ja, in de tijd van zijn ijdelheid en ligtzinnigheid, was hij niet oprecht, maar nu dient hij God in waarheid; nu is zijn godsdienst, gelijk hij toch vertrouwt, oprecht. Petrus, bijvoorbeeld, meent het zo oprecht, als hij zijn visschenetten en alles verlaat om Jezus te volgen. Hij meent het even oprecht als hij belooft om de Heiland getrouw te zijn, al zullen allen ontrouw worden. Petrus is geen geveinsde, geen huichelaar. Maar wat gebeurt er? Hij valt, hij liegt, hij is schuldig aan de hoogste onwaarheid. Heisa! op de diepste grond van zijn hart was er een laag van ontrouw, van onoprechtheid, waar hij niets van vermoed had. Deze grond moet openbaar worden, Petrus moet het gewaar worden: "op mijn oprechtheid is er geen staat te maken." Hij wordt door de Heer ongezocht, en weder opgericht. Nu belijdt hij, "Heer! gij weet alle dingen." Hij voegt er niet bij: "Gij weet dat ik nooit weer ontrouw zal worden", maar: "Gij weet dat ik U lief heb." De Heiland zelf zal voor Petrus moeten borg staan, Hij zou er voor zorgen dat Petrus werk in der waarheid zou zijn. David is ook door de pijnlijkste vervolging, door den diepsten val tot ware zelfkennis gekomen. Het is niet een eerste beginner in de school des Geestes, die belijdt: „Gij onderhoudt mij in mijne opregtheid" (Ps. XLI: 13). De Christen moet veel leren voor dat hij waarlijk weet, dat hij zelf zichzelf niet kan onderhouden in zijn opregtheid. Wij worden door meer dan een teleurstelling, door meer dan een schandelijke vernedering, geleerd wat wij denken moeten van onze eigen opregtheid. Zoo neemt ons de Heer bij de hand om ons te voeren tot het geloof, dat afziet van eigen opregtheid en waarheid, — het geloof dat aangrijpt de belofte: Ik zal geven dat hun werk in der waarheid zijn zal, en Ik zal een eeuwig verbond met hen maken. In het Nieuwe, eeuwige Verbond der genade is er gezorgd voor de standvastigheid, de opregtheid van hem, die er deel aan heeft. De Heer schrijft nu Zijne wetten niet op steenen tafel, maar op de tafelen des harten, Hij geeft lust en kracht om te volbrengen wat Hij van ons eist. (Hebr. VIII: 10). Als de geloovige ziel bekommerd is door vrees, bewust is van haar onmacht om zichzelf oprecht te maken en staande te houden, dan bidt zij, dat de Heer zelf voor haar zorgen wil: "Wees borg voor Uwen knecht ten goede" (Ps. CXIX: 122). Op deze bede komt het antwoord: Ik zal geven dat uw werk in der waarheid zijn zal, Ik zal een eeuwig verbond met u maken. LEO DE JONG. "Laat ons toe met een waarachtig hart, in volle verzekerdheid des geloofs, onze harten gereinigd zijnde van het kwaad geweten, en het lichaam gewassen zijnde met rein water." Heb. X : 22. Nadat de Apostel geleerd had de alles te boven gaande waarde van het priesterlijk werk van de Heere Jezus, vergeleken met de priesters en de offerandes van het Oude Testament, gaat hij aldus voort: — Dewijl wij dan, Broeders! vrijmoedigheid hebben, om in te gaan in het Heiligdom door het bloed van Jezus, op een verschen en levenden weg, welken hij ons ingewijd heeft door het voorhangsel, dat is, door Zijn vlees; en dewijl wij hebben eenen grooten Priester over het huis Gods; — Zoo laat ons toe gaan. De vermaning nu: laat ons toe gaat! heeft betrekking op ieder waarachtig gebed, — dat is een toe gaan tot God. In dubbele mate is die vermaning toepasselijk op onze heiligste toenadering tot God, namelijk in het heilige Avondmaal. Verna men nu dit Apostels woorden, op welke wijze wij toe gaan moeten. Laat ons toe gaan met een waarachtig hart, zegt hij. Gij hebt lust tot waarheid in het binnenste, zegt David (Ps. LI : 8). De Verlosser leert, dat God een geest is, die gediend wil worden in geest en in waarheid (Joh. IV ; 24). Wie nu is de mensch, die waarheid in het binnenste bezit, die met een waarachtig hart tot God nadert? Menigmaal hoort men een oppervlakkig mensch, die zichzelf niet kent, op deze wijze spreken: "Ik heb mijn fouten en gebreken, ik ben niet een heilige, maar ik meen het toch goed, mijn hart ten minste is waarachtig en oprecht." Hij daarentegen, die ware zelfkennis bezit, die in het verborgene omgaat met zijn eigen hart als in het licht van Gods tegenwoordigheid, voert een andere taal. Hij zegt: "Ik meen ook soms dat ik oprecht ben, maar dan ontdek ik waar in mijn hart, wat ik nooit vermoed had; graaf ik recht diep naar beneden, dan stuit ik op een bodem van onopregtheid, waarvoor ik schrik. 