title: Naaukeurige Versameling der gedenk-waardigste zee-en land-reysen na Oost-en West-Indien ... sedert het jaar 1608 tot 1611 Waar van eenige noyt gedrukt, andere nu eerst uyt haar oorspronkelyke talen overgeset en sonnige kerkelyk verbeterd zyn ... In het ligt gegeven door Pieter Vander Aa
creator: East Indies , Johannes de Plano Carpino, Pieter van der Aa
text: ge te neemen / van fin Deper-Tanden / insgeljks dan fiin Goud · mijnen / &c. bermitg dat niet bun⸗ tenredenen 002deelde/doo: fin Rijks · Gꝛooten qua- Ik anderregt en mig-lepd te weeſen / noopende de waare gefchapenhepd der ſelve ende naademaal .. 20, dat ik mp hoe langs hoe meer in deg Dorften dring fg in gunft hadde foeken in te dzingen / em dat mijn de gunft des gogmerk indierboegen berepkt hadde / ban de ſel⸗ Konings, be t’eenemaal berhreegen te hebben / alg weeſende meeft Bagelühg eentafel-wiend dan hem / jaa dat wanneer aan Den Dig gefeeten wag / de fchootelg/ Daar de fpüfe in wag / my eerſt aangebooden wierden / waar 8002 ban een pegelijk antfien en vreeſt wierd mitsgaderg ook bemind/ om Dat ik Die geene voorſprak / dewelke oe aangedaan wierden; wiſt ik / in t hort geſegt / die Borſt ſoodanig te beleefen / dat hp een volkoomen vertrouwen op Die bem ia mijn perfaon ftelde / en derhalben niet het minfte foude hebben ondernoomen / fonder müngeboelen kouad. daar oberte verſtaan / waar dooꝛ te weeg gebtagt wierd / datter veele ongelegentheeden en morſſerpen afgeſchaft bleeven / ſoo verſogt hp mp/ dar ik hem in dieloyagie mogt vergefelfchappen, daar ik Heim over bedankte / wegens de eere / dien hp mp aandeede. Wy naamen dan de KRepſe aan / op een Vrydag Sr Mer met Des Koningg geheele Huns geſin / van Cayc- 0, veys. > tenga naar Taras, ende van Daar naar Banyer ”- Mafling; leggende aan een andere ingaande ſpzunt / Daar men 8002 2. weegen kan inkoomen : onfe u Scheeps-magt / of Moffel-bloot beftond inı6o. baartupgen / ſoo g2oot alg kleyn; hebbende ſijn Majeſtept de goedhepd gehad / van ‚met 3. baartupgen 000; bet geoolg | Dar ik e nam e g8 Reys-Bescur YyvinG vaN te berfien/ ook van ecn fneedige Schep-Praauw, om altijd op het fpocdigfte bp hem te konnen ho» men; gebiedende ook eng booy-al/ als wy ftille laagen, my by hem naaft fijn Koninglijke perfoon; ve vorgen, 'twelk ook alt5d wierd Waargenomen. Inmiddels onfe Voyagıe berbogderende / een et⸗ maal onderweegen geweeſt zunde / ſoo quaamen Kon by 2. Wn aan De 2. eerfie Negeryen, die bp den anderen Negeryen. gelegen zijn op een hoen Landsg / daar fig De Kibier in tween berdeeld / als 0003 errſt de regt imtloopen⸗ de fpzupt naar de Viadjes, ſoo Werden de regte Aand-faaten aldaar genvemt / zijnde wijd en diep / vallende wederom naar 3. of 4 dagen repſens in een ander Rivier / tot datſe ſoo vooꝛts in Zee vloend. Zufgeljikg ook de Atvier Viadjes, war deſel⸗ Asrt der Pe aan beiangt kan ik niet anderg van Defe men⸗ Neger. ſchen feggen/ alg Dar hunne Bodg-Dienft / Wet⸗ ten/ en manier van handel te drijven / t'eenemaal ober een komt / met alle de inwwoonderg van Bor- neo, uptgefonderd / dat Die geene aan D’oeber ban dat firoomende Wwaater hups Houdende / de magtigfte en ook wel de ftoutfie zijn bebbende haare Negery omtrent de mond van de bewuſte Aivier / die fp ook wel weeten upt te laopen met meenigte van baartungen / om die geene te over⸗ allen / die fp begaan konnen / zhnde egter bet Hunluftcor Haar ſoo feer niet am de bupt / algom ’Smenfchen hooflen Tjoofden te doen / ’t welk beroozfaaht / dat fp die der men- van Banyer Mafling dikwils in ongeleegenthepd chen. engen / naademaalfp al v2p fnel op de gaande en kKoomende Peper-baartungen weeten te paffen/ die fa dan nu en dan verraſſen / om de hoofdente bekoomen / ’tgeendan ook dD’oorfaak is / Dat den Manier van Honing van Banyer met haar in briendfchap segeeting. ſoekt te leeven; de magtigfte onder haar hebben Hun ge- tgebied ober de minderen / 't zijn doorgaans wak⸗ daane. Here en kloeke menfchen ban poſtuur / haar weer⸗ fen is geel-agtig dan oleus | lang hapr en ar bepdfaam / moogen ook wel tegeng ongemak⸗ ken / dog wegeng hloek-moedighepd / en dapper⸗ hend De Jayaanen geliſt; de jongmans en um met de Koftelühfte Kleetjeg / die jr umerg eb» ben / zfjnde bet bupg met diergeli hunne gedaante op bet Bogel geſchrep bpfonder agting greven / want ts ’ıfaalte/ Datfo / upt haar Yupfen naar een anderen willende gaan / ſoodaa⸗ schrikkelij- nig zen Dogel hen te gemoet komt bitegen / die by ke by · ge· haar dan gehouden Werd van meerder magt te loorieſeyd. zön/ alg andere plupm-gedierte / foo bijven fp niet alleen ftaan/ maar -keeren ooh Wei te rug / —* ſe a dann —— —— —A aar ver gantfe niet Dupteng hups; maar in tegen · deel / Indien too een Dog An ERDE u 60 Reys-BescuryvinG vaN vlugt begeeft / en fün ſtreek neemt naa de plaatg/ daar fp geneegen zijn te gaan/ werd dat 002 een opfanber goed Loor-teeken ban haar gehou⸗ Alg men berderg fiin gedagten wil laaten gaan/ ober de zeeden deſer Bolkeren en De mantere/.en getwonnteng der Molukfe Alphoreefen ; fal men ebinden / Datfe niet beel han den andere zijn ber- fchillende. Fon ejk- DDefeonnofeleen naakte menſchen / befitten waar⸗ are lijk nog al redelijke rjkdommen / burgeng ’t goud en andere koopmanfchap / die in haar land vailen / foo mede ztjn t liefhebberg van Handelen / dewijl Dat fp haar daar op focken bequaamı te mahen/ edog bp gebzeh van erbarenthepd/ kan men evenwel haar fchatten booz een beufeling bekoomen; 'tgee> ad dan dat Al baten ey andere Pan 1 agten / Wat waaren ʒZun roode Agaar-fieenen/ ringen) als o ⸗ ty hoog hande koralen en koopere armringen / dienende in agten. plaatg van juweelen tot bet vꝛouwelijk cieraad; alg meede om haare kinderen op tefchikken ; Wwaar ban fp feer beel werks maahen. - In deefe voornsemde Negery bleeven up 5 da- gen / om alleg met meerder naauw-Reuri te onderfoeken / zjnde den Roning ook geneegen/ De Koning gm een vaſtighend op te werpen / eeng-Deels om seregen de 3Deper-Negeryen te dekken / alg ook/ om dat maaken. Dedugt was 0003 degedugte homfteder Portugee- fen unt Maccauw, werdendede Pagger op een hoch landg gefteld / daar fig de rivier in tween verdeeld. Peper-dor- · De Peper · dorpen / die daarom been laagen / zijn pen. deſe namentlük; Compay, Borangbahan, en De Moranpijouw , daar von alle hebben aangeweeſt / en de ſelve opgenoomen. DesKonings In-middelg bertrofften wp ban hier naar N r I vercek, garra, en han daar naar een g200te Negery , Ko- minting genaamt/ op welke plaatg ſeeker ſchat⸗ ting op die Rozl gefteld ig / moetende alle naar de Zee-firand bertrehkende baartupgen Daat eerfi Det» tollen; foo mede / neemen De handelaarg van ge- melte waar / daar hunne aanloop-plaatg / en fon on mie v :- Jacos ps Ror 6 mige / die haar ook ter neder gefet hebben / om met den oegft van dat getwag hunne voordeel te foeken : bier ter plaatfe ‚werden ongemeenen in overvloed ban de bekende big Cabos geyangen / Cabot, can de welhe ged2oogt dooz die gantſe land-freeeh in me: vie zevam- nigte gefondenenook weln laatfen ber- boert werd. Bier bleef den Roning een lange tijd met fiin geheele Hof / ondertuſſen liet dien Voꝛſt al het ge⸗ ſchut / Dat gereed / en ongereed was / naar boven en herwaards aan boeren / vermits dat ik daar zen foort van een Mdater-Trafteel liet op-fiellen; warer-Ka-. zynde den boodem ban dat gebouw van ſwaare feel ge- dikke boomen (dat berg Waren) gemaakt / en maabi. aan den anderen dooz hout en pferenagels gehegt / en tot veplighepd met hegte Rortangs gebonden / behalven dat waarender nog een ſtapel van een halve vadem hoog / met Bamboeſen tuffen gemei- te ſwaare houten gelegt / om teligten/ 3önderegt bierkant en 12 roeden in fiin omtrek / de punten Daar onder gereekent / want Daar Wwaaren der 4 ſtuks op gemelde gebouw opgewozpen / latende op 2 boeten han malkanderen ggoote ſtukken hou⸗ | ten opregten / de welke hunne baftighepd in die boeginge van de onderfie bdemen hadden: onge- - baar 4 voeten van ’ctbuptenfte boozd / liet ik van - Binnen nogeen rp/ Diergelüke houten opfetten/ / en daar mede foo welban bupten/ algban binnen met Rotrangs vlegten / en de lege fpatie tuffen de Be- paggeringe altemaal met Rorrangs ober lang foo geperſt / alg het immerg konde / in de plaatg van aarde opbullen/ zijnde wders ı 5 voeten hoog / van den bodem af tot de foldering was een rupmte ban ı2 boeten/ en 3 boet hoog had ik genoomen b002 een borft-weering/ waar agter 200 Roppen niet mugquetterp konden buur geeben / en onder waren 16 ſtukken Ranon op haar Kam-paarden/ ater-pag gefteld. . | | Dit Water-gebouie was foo fterk / dat ik felfg Vafligheyd een ſtuk metale Ranon van 8 pond hogel/ welen« —— de be hozljß met ſcherp gelaaden Sünde / von 62 Revs-Bescanryvine van heb gefchooten/ maar honde het door de feine niet be⸗ fchaadigen/ welkers afbeeitfel niet ondienftig geagt hebbe / hiernerbeng tot U Hoog Edele te voegen. sm forg ee nog an ac HR Darer em —— voor 0* o0logs gereedſchap in gereet gebꝛagt Jogs-gereed. 1> Yueeten hrupd / hand-ganaaten/ bunr-en flink- In middels dat ik in die oeffening befig was / namen wy ſomwylen den tät oon eeng waar / om ong te vermaaken / naamentlijk met De jagt/ en ſomwijlen ook met viſſen / ten opfigte dar’er wild gengeg te bekoomen / en dat infgeljkg de ribier feer big-rik was. Onderwijlen dat Dit alleg naar wenſch voltoont wag / maakten wwp ons gereed/omonfe Voyagiete Verwrekken. vervozderen / bertrekltende dan met een gebolg ban 70 of 8o Schep-Praauwtrjes naar Aly,emboe- ren eerft naar Nahara, en ban Daar op Manka en Blanka, en ban bier naar Komenting, tot dat foo vooꝛts te Banna Wantenga aanguaamen/ ban Bonws Waar 3 dagen daar aan op Bonawa Aflam gr- Alam. taakten/ in wellie plaatg den Gouverneur Der bo⸗ ben-Ianden van Aly af tot hier / en des Ronings Tomme- Goud-mün ’tgebiediheeft / werdende Tommegong gong Gufty Gufty genaamt/ zijnde verders een ſchrander flaat- Gouverneur kundig man / be welke door ſijn verſtant met onges ce: Goud- meene goote ſchatten fig upt des Feoningg KMi- nen heeft weeten te berriken / weeſende upt kragt ban ſijn ampt alle jaaren berpligt / fijn Meeſters geregrigheyd vande Mijnentehaalen, alg wanneer men ligt kan denlien / dat hy figfelfg niet en vergeet/ weeſende Daar-en-boven beboegt om de fchatting/ die de onderdanen aan haar jaarlijks fchuldig zijn / op te haalen / derhalven aan den Ping foodaanig Des gig ken reekening ban fijn bewind geeft/ alg bet hem magt. felfg goed dunkt / waar inne mn ?’g eer-agteng niet wel kan agterhaald werden / ten opfigte / metdat niemand onderftaan derft/ binnen De paalen ban fiin ge of de Minen te gaan / fonder daar toe fijn berlof. verkreegen te hebben / beel minder eenige koopmanſchap met. de Hand-faaten en gen. aar ſchap. Jacos pe Roy. 6 Maar dooꝛ dien datden Ftoning upt nieutwog-giex rigbepd de geleegendhepd feiner van fiine Minen geneegen wag te befchouwen / wierd hp voor Dit jaar in de Kaart gehechen / fig naar uptrerlüke eh fchijn Wonder vergenoegttoonende / dar fin Maje- ") j fteyr des ſelfs Gouverueur met ſijn tegenwöordigheyd — d hadde gelieven te vereeren , ongberderg feerheet- den Koning, lijk onthaalende / enop de begeerte van fiin Maje⸗ fiept / foodaanig een verantwooꝛding doende / we⸗ geng de Koningläke inkomſte / dat dien aangaan⸗ de bergenoegt wa. ’. | Manneer de ſaaken / bier boben gemelt / verrigt waaren / begaaben op ong / ban andere baar- Gaan ver- tupgen/ en friffe volkeren berfien zjnde / Weder der op ey» op de repſe / pafleerende Daoz herfchepde Nege- ryen, al$ Plajouw Jaly, Tenga Cotiel , Pa- rack , ende verders tot aan De upterfie Negery van »s Roninks Rijk / genaamt Jachoe, ende aange- fien won niet verders te water konden komen / wier⸗ den wp genoodſaakt / aan land te flappen ) ende berderg onfe optogt teberbolgen / werdende ik / en den gemelte Tommegong geoxdenneert/ naar’rge- bergte te gaan: wat den Honing aanbelangd/toonde De Roy fig geneegen / tergedagte plaatfe te verblijven / ten epnde ar eenige aude gzaaven te gaan beſigtigen ronien- offerhandetedoen/ en fin Gods · dienſt te pleegen. : Weshalben affchepd van Den Wing genommen Begcef fg hebbende / begaf ik mp met boozfchzeebe Tomme- op wes gong, mün leprsman en omtrent de 70 perfoonen ſterk / op dewegs werdende nebeug den Tommegong en 3 andere booygnaame hoovelingen in hang· mat⸗ ten gedzaagen. . Paar ’tberloop ban 9 etmaalen / guamien topin Komtie een redelijke gzoote Negery, geleegen aan de voet / of en srooie in ’t bangen baneen berg / daar een rivier af komt Nexet,. firoomende/ welke fig in beelderiep aadertjeg ber» ſprept / gedagte berg is tamelik moot/ hoog en lang / mitſgaders aan verſchende andere gehegt / dog deſe is de hoogſte van alled’ andere / en heeft een rood-ag= Roode aaz- tige aarde / de wellie dikwils van de goud-fmitgtor de In en. hẽt kouleuren ban’tgoud werd gebzupkt/ de Euler berg, W ofte 64 Revys-Bescuryvins van ofte water· looſing komtomtrent4 hoogteng onde: een meenigte van kep· ſteenen feer fierk uptuioe- toopder Pen/ en loopt wederom oberen vlaime berg heen/ River. Iinde op eenigen plaatg een half/ en op andere ı Of 2 boetendiep / en valt dan feer ſtepi neer / van de berg in een poel/die wel 3 vademdienig ; ’t geen ſoo daar in ge- vd rpfi-hogtel/ ook wel klepnder ende giooter/ naar w —*— k water gevonden is / van 7 Cartyseny Ban- Goulde cal — —— klomp in gzoote waardighepd gedaane hy dem Noning gehouden wierd / niet ſoo feer din de halve maan Röftelökhepd van ’t metaal/alg welboognaamelük/ heb5ende, om dat Het degedaantebaneen halve-maan hadde. Fr hebbe daar-en-boben in gemelde poel ber- fchepde ſtukken ban uptneemende gzoote fien opde mondleggen/ envooznaamentiök ſtukken / waar van mp den eene ander-half en d' andere wel 3 voe⸗ ten / en min of meer ander · half voet bzeet ſcheen te DeefeRi- zijn / maar konde de dikte niet onderſchepden / ver⸗ vierfeer ¶ mits datſe in’t fand gedolven waren / en met geen⸗ voad.iijc. derhande bp-hebbende voin nonde beweegen/ tot omt je / dat fp bp gelzeh van arbepd te doen / ſelfs nieten weeten / Fe JAcos ve Roy. 65 hoftelökheeden / dat fa in haar Land befitten/ en nit meer dan hunte Apkdommen Konıen te ge⸗ nieten /alg ’r geen dat de Booglanderg hHunkomen ' te koop veplen. oo. Deſe domme ende bpgeloobige menfchen Bygeloorig. mp wög te mahen; Dar in die twee groore fluk- heyd des ken cen byfonder geheimenifle ftak, vermitg 0009- one dr gebende; dar den eene de Vader en d’ander de Goud. Moeder van al 't Goud was, dat ſy bequamen , feggende met eem / wel uptözgukkelik ; dar fy haar felfs nier fonden durven vermeeten, her felve aan te raaken, veel minder om’fer uyr te haalen; haar ınet cen ook verfchoonende; dar her geen or- dre van den Koning was. Baar onnofelheid hier upt genoegfaam afıneetende / begon ik ’et naar te lupfteren; gelijk alg of if van haar overheerd wag / feggende ; nu wel re konnen befeffen dat ſy geen on. gelijk hadden. Om nu infgeljkg 't onderſoeken De Roy he- Wwat’er in defe Berg moge fchuiten/ ging ik in mijn —— eenſaamhend deſelve ober-al beſigtigen / ſoo verre den Berg. alg ik het met fatfoen doen koride / waar naar ik be.fchepde kuplen lier graaven en ook eenige on⸗ derfogt hebbe / Deiwelke reets te voorꝛen 8003 De AInlanders gemaakt waaren / waar upt fp ber onſuiver Goud haalen en waſſent verders in de Kibier ; in gemelde huplen vond ih ſomwplen hee⸗ .. le goede en groote Aders / vermits dat met het Goudıy behulp han 200 koppen binnenden tpd van 35 da⸗ Aders. gen 81 Cartys ſunver Boud daar upt hebben ges haald / en ’t felve aan den Honing op mün weders konnfte geleberd / ’rgeene hem Wonder welbebiel/ te meer ; om dat fijn Majeſteyt met De waarhend betuigde; Dat hy in den ıyd van 10. Jaaren ſoo veel aan waardy uyt fin Mynenniet gehaden had- de.'t Is waar / dat Die Beer der nog meer heeft / maar deſe ftechtinrikdom boben alle D’andere upt. Bier uit Konnen DE. Hoog Bude een he Voorftel des maahen wat boogtganyen Dat Koningjein’t Jaar Schyrem Zoude Kommen miahen/ ingebahe dat bp trouwe anrchap. Bebelhebberen hadde / die fiinbelang gelpkt ’ches,py. hoozde fogten te behertigen en Daax bp een wen⸗ de Roy- E nig⸗ ec Reys-BEsc#RryYvIınG vax nigje hennis hadden ban ’t Berg · werken. Ormment 5 Bagen zepfeng bier ban daan / heeft —— mas een ander Sebergte daar een grooie me⸗ migte Erpfial te vinden ig / en bp gelegenthepd ook frhoonue Diamant · ſteenen / die deſe eenboudtge menſchen nict weeten van gedagte glas ’r onder⸗ ſchepden / vermes dat maar op D’uitterlüke glang van ſoo een ſteen Kommen agt te geeven. Sulke dierbaare Zuweelen kan men fomwijlen door een betreft gelun voor een ſeer geringe prijs behkoomen; — van upt deſe Berg loopt een Nivier / waar banal het re fand / als men het op de grond fiet leggen / Soud fchpnd te weeſen: maar uptgehaatd ſijnde / werd het niet meer als rogagtig en glinfrerende vevon⸗ den; men bind bier ook Roper / Kin en fer. Maar dar die alleg foodanig onderfogt/ opgt- nommen / en bevonden hadde / ſeerden wu weder⸗ omterug/ daar ik bp ſijn Majeſtept in t bpzon⸗ Doedyan der met aĩie omſtandigheeden verſlag van alles, dat alles verflag ik geſien en onderbonden Hadde/deede;tserdendebij- Konıng ſonder minnelijk ontfangen ; metaandagt gehooꝛt / mitsgaders ober mijn getroutwighepd ten Hoog- ften gepreefen / en wijbers toeſegginge gedaan; Beloſie des Dar my die Vorſt ’t aanftaande Jaar in d’andere Konins Mouſſon, wederom naar finne Mynen mer meerder amhem. volks en van alle werktuygen foudebeforgen, dien ik maar eenigfints dagt rot her bereyken van mijn oogmerk dienflig re wcefen , mm Daar-en-boobeit gobende; mer een volkoomen magt te voorlien om alles naar mijn goetvinden te beitieren, zonder mer yemand 't minfte re doen te hebben , als mer hem allcen. Insgelijlis ma on fin Btoninklüls woord / ade met Handtafting torfeggende; Dar mijn trouw en yver edelmocdig en na. behooren vergolden foude werden. Begeetie hyad waarlök wel moogen wenſchen / dat van de Roy. ih inaar ſoo vecle ſtribbelingen op een Band ont- moet te hebben / ook eens em wenige geluft had⸗ De moogen aantreffen. Maar Wear fhn dog men» fchen taadflagen em voornemens / d002 dien dat fo oo} Godeg. onmafpenreliftte boozflenighepd be= . ee ——— — — —— — —rr — — — | u — — — — —* Jacoes ve Roy 6 —X fijn / en alle mijn meeſte gedagten waren om waterloſſing van gedagte Hoel in 't werk te ſtellen. Den Uoning was ondertuſſchen befig om Noarſtig- alle Negeryen te beſigtigen / de welke handel met hid«e Peper dreeven; insgeljus ook beluft oin de Pian⸗ Art" tagies der inwoonders te beſehouwen / die wp dan in meenigte bevonden / eu Jaarlps nog meer sangtoepen/ en op tegenwoozdig in flaat spn/ om een gaed getal Coyanges upt te leeve⸗ ren; boudende peder Coyang 1000 (Gantangs, pder Gantang Op 2; Carry Chinees ; welke Kay» rel ook bp De Gantang of-Coyang voor Goud af Spaanfche Realen verkogt / en tegeng alderhan» de foogten van Aijnwaaten / Aleeden / Amphioen, Sour/ Ag) Ajuin/ Loch) Supher en Tam- merinde verruild werd / en Bat op verre·na ſoo duur niet alg op Banıham en Palimbang, en Daar koo- men Jaarlfkg 7, 8, tot 12, ſoo Chineefe, Siamfe, Johooreefe Jonken , ban tuffchen a a 300 Laſten groot / haar lading fochen / dieſe ooh bekoomen; Bbende Die van Maccauw Be Chineefen De ier na toe geweeſen / Die meeft alle Jaaren met peper- - 4 0of.5 Sscheepen haar lading van Peper koomen fchespen healen; gelph alg bp min t5d ’c laatfte Jaar 3 alıe ** hloehe ſcheepen gesten/ en em gelijk getal Chi. oomcoc. neefen daar bernoomen heb / de weike geſament⸗ Ink hunne ladinge bequamen / uitgeſonderd de 4 de welke met omtrent een halve ladmg ſeer ſchan⸗ DelöR moeſten vertrekken / onı de navolgende res ten: „Deien bodem wag beboorens een Hollands verhaavan „Fluntfchip geweeſt / van ontrent de 300’laften sen sera „groot / en wpders in Maccauw tat een Hek· boot —e „ bertinnnerd/ mitggaderg tor den Goꝛlog uptgee ‚an Banyerı „ ruſt / gemonteerd met 20 Botelingenen ı1ohop- „pen ſterk bemand / waar onder 10 a 12 blanke „ Portugeef.n waren / en tot Bebelhebber eenen ‚„, Emanuel de Ronsje aangefteld/ spnde een Italiaan „van geboote / weſende dos: de Vice-Roy van \ „60ä tot Itapitepn Modr, of Opper· bevelhebber „, DM Baryer gensnihtrerd‘/ want het bald ligter E 2 „p emand Voorval vaneen Spaans ‚Schipvan Batavia, Luft van den Span- jaard cor de Deperhan. del, 68 Revys-BescnuryvinG VAN „ pemand befit van een Land te geeven / als hem „middelen te verſchaffen om ſig daar ban meefter „te konnen maaken. d'Ervarenthepd leerde die „man / dat ſe op Banyer wepnig ontfag 6002 ’t 3, Brever,of Commiflie van den Goaasfe Vice-Roy „badden; hebbende bovendien belkoomen vol⸗ s, MAagtomover alle de ontmoerende en koomen- „,de Portugeefe Scheepen en Vaartuygenals Chef te »„gebieden; lupdende ſijn Inſtuctieof Laſtbrief niet »‚alleenom die van Banyer vyandlyk aan te taſten, „maar ook om daar een vafte voet opꝰt land ſien „te krygen, en foo doende wraak van de moor- „ deryen, hoon, ende fchaade re nemen, de wel- »» kede Porsugeefen door die Nariegeleeden hadden. „Waar van den ingebeelde Rapitepu Moor een „finerteljk geboelen han gehad hadbe. 't Mas waar dat'er 3 Jaar te vooren / te we⸗ „sen in Sy van Batavia eenSpaans Schip bertroli- „ken was / de welke opde Manilhas’rhupg hoor⸗ „den; ſijnde van Malacca herwaards geſtevend / „om te fin of Ip een lading Peper ſoude honnen „beinagtigen;’tiwelkde Portugeefen vernemende / troſilen fp de Spanjaard te gemoet / hem berderg „op hun eigen houtje verbiedende booven te koo- „men, onder toeſegginge / naar dat fp daar toe „door een mild preſent van den Kaſtiliaan waren „bewoogen / hem de lading van haar Peper over te » willen doen, gelijk fp ook tot haar merſielijlt » LO92deel deeden; waar mededien mannaarfiin „boorgenoonen plaatg bertroh. Maar ondertuf » chen de gelegentheid afgefien hebbende / en op „diergeljke hoophandel beluf ſijnde guam het »“Jaar daar aan wat vroeger algde Portugeefen, », berfoekende met cen aanſienlijk Befchenk aanden „Ttonink ende Rijks · Grooten gedaan hebbende / „verlof om ſijn koophandeltedrpben/ ’tgeenhem „ten eerſten wicrdingewilligd;beftaande ſi jn vaar⸗ „dige betaalinge over geleverde waren in goede „Spaanſe Realen, waar in deeſe menſchen earbp- „sonder behaagen hadden. „De Portugeeſen met 3à 4groote / endit vooꝛ⸗ 33 noemo Jacos pe Ro y. 69 noemde Plupt-Schip gekoomen fiinde/ em den Vorne. », Spanjaard inggelpkg met voorſchzeeve Bodem nn. en een Chaloup bindende /en vernsomen Hebben= (en gegen. „de / dat Hp de Peper inet klepne partpen van 7 Of 8 den span- „ Gantangs ephoft/ waar en tegen be Portugee- iaad. „fen noopt niette brerde waaren / of moeften ı2 ‚ „ Gantaugste gelijt hebben; begonden de Seignoors - „,hunne gewoonlüke grootsheyd te toonen / en „den Spanjaard fine koophandel te verbieden/ en „dat meer is / fin Deper lading af te vorderen / „Ddaar den andere alg tegengregtenrgeden ſijnde / „geen fin in hadde / en de Porcugeefen daaren tes „gen de magt /die ſu in handen hadden / Willen », de gebruiken / en fig auredelijk getoond hebben⸗ „de / begonden daar en-booven geweldtepleegen) ‚Het alleen des ſtonings Haven openbaarlyk te Alun ge- » ſchenden / maar guamen de Koegelg van hun "eIdelee- ‚‚ Kanon tot in de Negery , en dooz des ſtonings ?"° », Palepg been biegen / niet tegenkaande dat hp „3ulkg lier verbieden namen oolt de weerlooſe ;, Chaloup ban den Spaanfektapitein weg/en maah- „ten de Peper / waar meededie geladen was / tot „een gpede prys / en ſtaaken vervolgens't Paar⸗ „tung in den Brand. Wen Roning deſe Godlooſe » feptelökheden op ſtjn eigen Stroom aanſiende / waat over „quam in de hoogfte verbolgeutheid tegens die de Kouing „bermmetele en laatdunkende Matie uptte barſten [eigen is „Oꝛdonueerde daarom een Maccaflaarfe Pꝛins / al⸗ »,Daat bekend / onder de naam van Pangerang, Des ſelſi be- »AriaCaflomba, fig mer gewcer en Ammonitie vel. s,te voorfien,en mer foo veelvolken Vaartuygen, »,als immers moogelijk en by derhand was, hem „‚teneerlten op ’t warer tebegeeven,om niet al« », lecn deu verongelykten Spanjaard by te ſpringen, », maar ook de belhamels mer geweld als vyanden „aan te ralten, en (oo ’t hen moggelijk was, ge- „famentlijk re verdelgen, „Melk regtmatig bebel ook met een uptnee⸗ Word we „wende Kloekmocdighepd gehoorzzaamd wierd / uyıgevoad „want dien braben Ttapitepn met een aantal van „ 100 Baartupgen Wwaar in Der pl 1000 koppen | E3 „pan 3 Revys-BescuryvinG van Tu wa Gin Mr. voornoemt / verfien om de onde berbins ni « teniflen wederom te berniären / dewelne weffoo- fonden was. tEN Waaren met ven Koning; ten tüden / Dat den E. van Mechelen met een Compagnie-Schip hier was. Defe regerrende Borft was doen onder fin Goms Doogdp / dewelke cen ſoon hadde / ge⸗ naamt Goeftiadin na Caſumba, dewelke hp trag⸗ tede tot de Croon te verheffen / t geen defe Prins Vader ſoext ſoo dꝛa niet gewaar wierd / of begon ſig tegen dat tyo ſoor in poornemen te kanten / te meer / om dat reets Iyo'snesh fine mondige Jaaren berepkt hadde / en om met lien. meerder gemaũ defe fwarighepd te boden te koo- men/ verfogt hp gemelde van Mechelen tot bp» ftand / die hem deſelve ontfepde/ inmiddens Dat Dier tijd de Portugeefn met haare Scheependaar ter reede leggende / tegens fiin Oom deſelve te hulp verſogt / dewelle haar byſondere belang daar in ſiende / hem deſelve ſeer gaarne accordeerde / ne⸗ mende daar bp De gelegenthend om een verbond tot huune voordeel op te regten; behelſende / Dar Onderling fy een vryen handel van Peper fouden moogen Verbond hebben, en voor 12 Gantangs , nier meer als cen on de RyksJaalder fouden betalen, als mede dar her de fenende Portugerien foude vryftaan’ Logies daar 't haar Oomvan foude goedvinden vaft re ftellen. _ denvutt Dan welke boo2-regten fp vredelijk genot gehad hadden / maar konde die Bozſt ook wel merken/ dat et een feer bediiegliike natie was / dewelke ’t nicrfcheelde / of fa onnofel b'oed bergooten/alg fpder maar haar epgen belangen in faagen. Want. Reedenvoe- herbolgde Die Ping fiine reeden/ voorleden Jaar singvan hebben fy ’t met mijn Broeder den Passgerang Ar- de ‚mom benevens genoemde Aria Caſumba gellerkt Kor. mer eenige van mijne Raaden (dien ik Daar ober unt 't Hand gebannen heb) her indier voegen foodanig weren re befteeken, dat fyeenSchip den Koning van Siam toebehoorende, mitsgaders nog een van de Kuft Chormandel koomende, afgeloo- en en de daar op varende gefamentlijk vermoord add:n, ror welken heyloofe daad de Portugeefer hun nier alleen aangemoedigr , maar daar kruyren loor l. | Jacos oe Ror. 73 loot toe verſchaft hadden, en over fulks tor ſijn onfchult by andere Vorften befaamd was , voor een Prins, die fulke grouwel-daaden lier pleegen. Bier befchafte np den Hemel een bafondere Dar de Roy boorderlige gelegent ed / om mn Dabderland —— een bpfondere dienſt te konnen toebzengen / waar dooz mn met die hoop flatteerde / dat ſoo wan⸗ neer D’E. Compagnie ’t voorwerp dat ik genegen was 0002 te ſlaan quam te omhelſen / ik alg dan bupten erlanging van mijn pardon nogdaaren bo» ben van haar naar berdienfte foude werden beloont. In gebzunkte hier dan de Kragtigfte redenen die mp naar de maate dan mijn kenniffe den Hemel —* verleend om de Roning te beweegen / dat p de Hulp van D’E. Compagnie aanbaarden. foude / en dat wanneer bp die op fijn Hand Hadde/ feheriök ontfaccheljk en beſtand boo2 alle fijne openbaare Bpandenen Schijn· vrienden ſoude ſijn / en hoe verre ik daar Inne ſp gevoꝛdert is U Hoog. Ed. upt den inhoud dan mijn eerſte Miſſihe naar Batavia gefchteeven ten oberbloede bekenit: des niet te min omı ÜE.Hoog. Ed. de memorie te verver- ſchen / niet ondienftig geoozdeeld hebbe deſelve Hier te laten invloepen. \ B BATAVIA. — Aan D.Hoog.Ed, Manhafıe wel Nyſe Vi vor fieni e Feeren Mr. WILLEM van OUT HOORN, Gouverneur Generaal, en aan de verdere Heeren Raaden van ’t Nederlan Indıa. = Hoog. Ed. welWyfeVoorfienige Heeren. Brief van eRoyaan | denGeneraal MIN HEEREN. | en Raaden van Indien. eier mijn laafte fchrijvens hebbe alle devoir aangewent, om defe Koning aan te moedigen, 5 I 4 Revs-BeschryYvinG.vAaN jne Afgezanten aan UE. Hoog Edel. mer Brieven afıe vaardigen, "twelk ook Too verfe hebbe ge- bragt , dar’c Vaartuyg Zeylvaardig geleegen heefr, dog door groote gifte van de Chswer/en aan de Ryks Raaden, den Koning weeder omgefer , dog °%t Vaartuyg voorıgefonden , mer den Chinees „ 4- nacoda Jauzkoug genaamd Tijade „ cen Inwnonder van Beavıa, die aangenoom:n heeft, ons de inlaa- @inge van Pcper die voor een Schenkagie foude verftrekt hebben, Kruyt, Loot en Amonitie van Oorlog. fteels-wyfe van Batama aan den Koningal- hıer te leveren, finnde ’tgeen den Koning vanUE. Hoog Edel. beneevens rot Beichuts-Heer fonde ver- fogt hebben. Her foude nu een gewenfte faake fijn, dat ’tfelve Vaartog finde een Ganring ge monteert mer Baflen, bemand mer Chinzeien ende Favanen tocbehoorende den Koning,door UE.Hoaz. Edel. mogte werden betrapt, ende als dan den Ko- ning mer goet Kruyt, vonrnamentlijk een deel fijn Kruyt, ook goet fijn Laken, geforteerde kleeden, onderanderen groote Patelen, een halt dozyn ge- meene Houwers, vorders her geen by UE. Hosg. Edel. wel wyfe oordeel, goet geagt fal werden.De waar- dye van voorfz. Peper’t Pikel, wierd hier ingekogt voor 2 Rd. Spaans, met cen ander Ansteda voorf. Vaartuyg onbefchadigtre rug gefonden, ’r welk den Koning tor dir goer ‚werk grootelyks fonde ani- meeren , de Chineefen leugenagtig maaken die de Comp: by den Koning grootelyks in myn tegen- woordigheid nieronthenreblameeren ; ’r welk den Koning wankelbarigmaakr.De gerugrenloopenal- hier, den bekende Pangerang, ArıaCa/jumba by UE. Hess. Edel. op Batavıa foude ſyn, om onderftand op het verfoek van de Maccaj]aaı[e Koning van Vi. Heoz. Edel. teegens Banyer verfogt 1s,’t ſy door fchry- vens aan my, ofte door andere praktyk verfterkt werden, door welke middel occafie ſonde hebben oın 't werk voort re ferren, terwyl den Koning en ®r geheele ryk daar voor bevreeft is. Sal hier meede afbreeken, de faake aan UE. Hoog. Edel. wel wyfe oordeel en in Proreztie van den Almogende Godt, en "a :-Jacos vz Ror. 75 en my in UE. Hoeg. Edele. goede grarie bevoœelende op 't fpoedigfte anrwoord verwagten, verblyue -inmiddens (onderftond ) Hoog Ed. Manbafte , mel :Wıfe en [eer Voorſienige Fleeren , VE, Eloog. Ed, Diensar, „was geteekend Jacob de Roy. MACCASSER. ‚den EE. Manbafte Wyfe Voorkenige Heer : FRANCOYS PRINS,PRESIDENT 09 MACCASSER, ende verdere Raaden aldaar. | ' Ernefafle Manhafte Genereufe Heeren. ‚, MYN HEEREN. k hebbe nier onnodig geagt UE. by deefe omftan- Brief van & dig te Schryven , war de reeden fijn geweeft , deRoyaan die my op dusdanige manier van Batavia te bege- —— ven, vermids UE. nog de gantſe Weereld myn gen opMac- verongelykinge niert onbekend ſijn, en om verde- ce se Proceduren, en quaade driften, hoon en fmaar te ontgaan, die mijn dreigende waaren, ende alle Sauisfallie geweygerd wierd , waar door tor mil- ‚moedigheyd ben gebragt, dar ik mijn van Batavia hebbe moeten begreven , dog tor geen ander inten- Me alsvan meenin finde Atchin te bereyken en van daar mer d’een of d’ander Natie naar Europe te ge- saaken. am aldaar myngoet regt ende Sarsfallıe re foeken, dog her fchynr, darher den Almogende nier belieft heeft, maar op Banyer te fenden om d’E. Compagnıe nog meerder dienft te doen als van inijn verwägtende waaren: Sal dan in 't kort feggen, dar ık mijn naar veele gedaane moeyte alhier by - defe Koning foo ver in gratie hebbe ingedrongen, dar hy genegen ts, om mer d’E. Compagnie tecon- tradteeren „ ende fin Land op mijn aanrading voor d’E. Campagnie open te ftellen „ tor welken eynde van hier brieven en afgeſanten naar Ba- says ſtaan re verırckken : Ik bebbe groore moey⸗ %6 Revys-BescuryvisG van moeyte gehad, om def= wankelbarige Menfchen, hier toe brengen, terwijl de Pertugeefen , ende Chi- sıecfen torpartyders hebben, die den Koning’rfel- veontraaden, ook door giften en gavencenige vande groote op haar hand bebben ‚en ’t felfde my doorar- moede ontbreekr.waar door by Jen Koningen Prin- fen alhier isgoer gevonden eerftelijk een befending naar Ma:caffer, aan den Koning aldaar, omte foe- ‚ken, defelve neder te fiellen, ende den Panzerang, Aria Adi Caſſumba geen onderftand te doen, zelik de gerugten loopen, door haar ftaat re gefchicden, die ook reeds aan Poullelous mer 8 vaartuygen ge- arriveert is, ende foo haar dir quam re gelukken, Sfouden de faaken van d’E. Compagnie groortelijks veragteren , dog hebben den Koning hier toe ge- bragt om UE. Ed.defe benevens re fenden op dat UE. door dir middel van alles ſult kennifle heb- ben , her foude nu een gewenfte faake ſijn, dat die Koning by UE, hier roegebragt konde wer- den , defe Afgefanten mer weynig gehoor, en fon- per verrigting van faaken, wederom te rug gefon- den werden, waar door ocecafie foude vinden , om d’E. Compagnie Toodanige Pazgers. en vaftigheden in fijn befetting telaaten neemenalstegenwoordig door mijn ftaar gemaakt re werden , ook gewen- fte Condsties bedingen , waarlijk foo defe occaße ver- fuymd werd, na mijn flegee oordeel d’E. Compagnie tor groote fchaade, ende intreſte in de Peper-han- del ftaar re gefchieden , ende d’E.Compaznie veel meerder fpook foude konnen maaken , als ooyt Bantham gedaan, heeft. Den Koophandel neemd fterk aan, van hier word een groote lengte Peper vervoert, voorleeden Jaar fijn van hier verrrok- ken drie Scheepen, en vier Fonken, behalven veelan- dere mindere Vaartuygen alle geladen mer Peper; en de aanplantinge gefchied nog fterk ; ook hebbe ik de Erf-Prins van Succadana , genoemt Pange- rang Marta Ingerat, volkomentlijk aan mijn gerrok- ken , die mer d'E. Compagnie foodanige Condıtie wil aangaan , als haar Hoog. Ed. onder geleyde en fupplicatie arpe vaardipt te wer- den, op hoope dat haar Hoog. Ed. defe ende mijne voorige dienften in cozfideratte fal gelieven te nee- men ‚ende myn van myne begaane fouten ‚ te par- donneerer ,„ ende ten minften eenige ſatigactie doen erlangen , van alle myn geleede ſchade, pyn, ſmert, hoon en fmaad, die my foo onregtvaardig aangedaan is, waar toe verfoeke ook om UE, goede voorfchryvens , fal hier mede door gebrek van t1jd, en pampier afbreeken, ende de geheele faake aan UE. wyfe oordeel laten : twyfele nier ofte des Compagnies intreften, fullen door VUE. be- bertigt werden, en beveele UE. in de protextie: van den Almogendez , ende biyve Ed. Manhafte (on- derftone) UE. Ed. Verpligten Dienaar ( was gete- kent) Jacob de Roy, (ter finde ftone) op Banyer Maſſing. Den 7 Maart 1694. BATAVIA. Aan fiin Hoog. Ed. WILLEM van OUTS- HOORN, Gouverneur Generaal, en aan d’ Ed. Heeren Raaden van ’t Nederlands India. Ed. Manhafte welwyfe en ſeer Voorfienige Heeren. MYN HEEREN. K hebbe mer verfcheyden Chineefen , beftaande piief van de in drie tuks Mifiven. VE. Heog. Ed. den toe- Royaanden ‚Stand alhier op Ranyer Maſſiug, geadvifeert , nter.Generaalen wesende of UE. Ed. defelve behandigt fijn of Raaden van niet „Indien, 80 Rers-BescaurYvınG VAN foo veel als de Meeſter, foo dar wanneer den Ko- ning, ofte de andere yers wil onderneemen , 't fy tor welftand, ofte nadeel van ’t ryk, foo hebben fy wel twee maanden werk , eer dar hy 100 man by malkanderen kan brengen ; ik hebbe nu 1 I maan- den by den Koning geweelt , ’t geheele ryk door gereyft, tor inde Goud en Gefteente Mijnen, die syk fijn, en van onweerende befeeten worden; ’t Land is van-alles wel voorfien, Peper, en ande- re negotie in overvloed , alle Rivieren Rijk van ftot-Goud, beefliaal , en vyvers in overvloed en geld-gierig, waar door fy de Peper-plantafie fterk voortferten, ende weynig ryft planten , en wanneer dat daar geen vaartuygen van /ava-koomen in den tyd van2a3 maanden mer levens-middelen , (want alles moer van daar komen,) dan werd hier de ryft tegens Peper ingelijke maate verhandelt , 8 a 10 Ajuyns en Look, voor een Gautiug Peper, voor- namentlijk ’t fout, de Negee Javaan)? wicre kleede- sen, die op fava voor 5a 6 ſtuy vers ingekogt wer- den , gelden hier altijd 4, 5 en 6 Gaxztings Peper , de gefchilderde 8, ı0, 12, 16 en tor 25 en 30 Gauting, de Kult- en Bengaalſe kleeden werden alhier van Johoor gebragt, tor Awanfa in Peper verbandeld, edag een Land vol miferabele Juye en arme Men- fchen , de Koning endePrincen fijn felfs foo a:m, en foo geldgierig, dar men haar wel 6 dagen rey- fens ver foude doen koomen , om een dofyn Ryks- daalders te ontfangen , foo dar’er weynig fwarig- heyd is, met een half pscol goede amphiven, en 3 a 3 corſies mooye kuft-kleeden, kan ik al de grooren op myn fiJde trekken, en geheel Basyer koopen. Vanbeleyd en co#ragie komen fy by geen Javaanes in conſideratie, ſy eflimeerende favaanen boven haar in verftand en.couragie , en werden by haar voor Mandaryas ın de regeeringe aangenoomen. Sal dit overtreeden, en alleenig UE. Joog. Ed. in 't kort ‚feggen , dar den Koning alleen verſoekt, op her fpoedigfte uwer befending „ dog foo bedekrelijk _ als’c mogelijk is, want voor de voorengenoem- . de bevreeft ſijnde, en fal fig niet verder openba- run 14 JACOBEB Dr Ror: '$ı ren voor en.al eer hy mer des E. Compagnie be. fendinge onderftut fal ſijn, als wanneer hy de Roer- vinken by de kop fal vatten, en naar verdienfte ftraffen. Den Prins van Succadana is mer Waanıe den Kapiteyn der Malers fijn Soon, die alhier met een vaastuyg bemand mer Tokoppen aangeko- men is, welke voorfchreeven Prins veel heeft wys . gemaakt, en van fijn Vaders wegen , die hem mer volk en Ammonitie, verders van alles fal voorfien, en behulpfaam fijn, dar hy aan de Kroon komt, ende dat hy Prins- des E. Compagnie hulpe niet moeſte foeken, dar de Hollanders altemaal bedrie- gers, fchelmen , .en Heydenfe honden waaren, maar fin Vader, dar was een opregt man, wiens aanfıen en magt verre de Hollanders te boven ging; op Batavia dat de E. Compagnie.alleen door hem moeſte beftaan, fonder dat, al lang van Baravia en de geheele kuft van Java weggejaagt foude fijnge- weelt , ende hadde Kapiteyn :Fonkerfijn Vader niet verraden daar foude.nier een Hollander. meer te _ vinden fijn : veel meer- frivoole en : belachelijke dsfcourffen heeft hy mer den felve Prins gebouden, die my alles al lagchende bekent maakte , en als nog verfoekt om VE. Hoog. Ed. adfiftentie, onder. belofte als by mijn voorgaande fchryvens gemeld, mer byvoeginge de geheele Diamant-Mynen aan E. Compagnie over te leveren : heeft my · ook fijn geheele sntentie bekent gemaakt: is van bier. vertrokken naar een’ plaatfe dat Borneo genoeme werd, ten infigte de quaderegeeringe alhier, ende om Ondertuflchen met fin jongfte Broeder genaamd Pangerang Pourbaya „ die van Succadana daar waren: gevlugt ‚„ en om fig mer een fterk re maaken , de onderſaaten van Succadana ,„ ende omleggende N plaatfen naar fig te trekken : hy foude wel ge- wild hebben , dar,ik; met hem vertrokken had- de, dog terwyl fulks van den Koning alhier. ge- weygert , ook geen middel fie om van hier mer goer farfoen re konnen geraaken, vermits my den Koning by fig is hrudende , waar door veel aan- ſtoot Iyde, foo door fijne Papen‘ Vrouwen en de Roy, Kin- — 82 Reys-Bescaryving van Kinderen , en door hem felfs wegens’t geloof, hebben my in't eerfte onder groote belofte en preſautatien; ook onder dreygementen aangeweelt, hebbe tor nog toe den Koning door Godes genade omgefer, mits voorgehouden, fulks niet te beginnen veel min rollereeren dat fulks gedaan wierd ‚ by aldien hy geen Vyand in plaarfe van vriend d’E. Compagnie wilde fijn , al mijn armoede, honger en kommer, koude en bitte, die .ik alhier door gebrek kome te lijden, valt mvn foo fwaar niet , als dit quade voorneemen van defe vervloekte Menfchen en Duyvels-dienaaren , die my, ende myne byhebbende , door dir middel -foeken rot haare voorneemens te dwingen, waar roe de Chi- ssee[ew al veel quaats flookten : daar werd nier cene gevonden, die d’ E.Compagnie toegedaan is, veelmin vertrouwt mag werden : ık kan ’er nier een viaden of bekomen, die een Brief voor mijn mede neemen wil,; of moer verfekeren, dat ik aan JE. Conzpagwie niet eni fchrijve , en door groote belof- we bedriegen: den brenger defes lier in 'teerfi aan- Gen feer genegen te ſijn, en foo dra ik de brieven aan hem overgelevert hadde, bragte hy defelve by - den Koning, en hem aanboodt , defelve te ope- zen , ende te laaten fien, of daar yers tor nadeel van den Koning ofte ’r Rijk inftond , want hy woorgaf fulks wel re konnen’ doen, terwyl hy in’t Porsugoes lerter-kundig was; dog hy was inꝰt lee- fen ſoo wijs als cen Os die in een Bybel kijkt, en niet anders uytregte als mijn moeyte veroor- faakte, defelve wederom toe te polen: fal hier mede eyndigen , en wederom U Floog. Ed. anı- woort te gemoet fien , naar haar Hoog. Ed. in de ‚prosextie var den Almogende beveelende; en mijn in U Hoog. Ed. verdrukte Dienaar, in haar Hoog. Ed. goede grarie, verblijve inmiddens onderſtont ) Hoog. Agth. wel wyfe en feer voorfienige Heeren, U Pong Ed. Önderdanige Dienaar (was gereekent) JACOB de ROY (rer fyde  afgeſneeden dzaad van ang / wedervae De Schryver ren ſoekende aan Den anderen te knoopen / moet "72° voort ik feggen dat foo alg wp in eenighepb !’famen „cn... van die faak resen-kabelden / dat'er em Afge⸗ fant quam / welke ong de komſte van defe vooz⸗ fchreeuen gevepnsde brienden.quamenbehntmar ken / Wwanneer den Kkoning mp fepde „nu ig Det Ondeilinge „ 250 Bꝛoeder / dat top een eynde van ons ver⸗ ok cunen „'maak en fpeelgaan neemen / en yebben ang den Koning » gefamenciöh met een aanfienelüke magt naar cn de Ryy. » Deneeden Degeevden / op Dat wo in ſtaat fijn | » moogen die bedziegeljke vzienden naar verdien⸗ », ffete ontfangen,/ bermitg Bat ik niet ſonder tes „ Denen bedugt ben / dat fp ang een ander tijb» » verdrnuf füllen berfchaffen: waar op Die Maje⸗ „ fiept Diende / Dat feherlük met een ongemten „ berlangen begeerig was / Dat fp ’tfnel / dur fie „meenden te fpeelen maar in’t\werk ftelde en Bat „» Ihin’cbptoeefenbanfiin Maieſtent foodanig een » fpel net haar ganbangen foude/ als ſy met alle » Haar liige ſtreeken niet erns ſouden verdagt » flin/ en waar in ih ook niet en twüffeldeoffiie - » WMaieftept / foude daar een bufonder genocgen » in ſcheppen / indten hp maar sp ſijn hoede wag » datſe Hem met goede woorden niet weder em » quamen te mifleuden/ en naar hunne bebyiege- » Iöke voorſtellinge niet lunſterde. 't Sen Hp met het druktlien van mijn band ernftig betoofde / nier te fullen doen ; waar op ik Die Diing daar en teegru op gelijke wijſe min trouw ten oberbioede nog eens toeſende. | Raar her houden kan Dit vertroude geſpzek wierd een algemeene ordre aan alle De Negeryen Gebod des ban ’shoninggweegenafgekundigt; Dar veder Korins: een fig gewapent op den beftemden dag mer Vaar- tuygen fouden hebben te vervoegen, om den Ko- ning naardlatig te brengen. 