title: Englische Geschichte, vornehmlich im 16. und 17. Jahrhundert
creator: Ranke, Leopold von, 1795-1886
text: Als de Envoyé van de Keizer hier zal komen, zal ik op delicate voet met hem spreken. De Dbisime die men wil dat ik hier volg, is de Spaanse te taal leren en zo vechtlen le gewinnen, 't geen ik niet en geacht dat de regel weg is, maar om vijf daarom te volgen, lief ik gepast eenige periode in de instructie, daarvan ik U. Ed. kopie toeben, die mij But wel niet en gevaarlijk, ik eeu verwag ik niet veel van deze besending, toch hebben het een habiliteit man is, die verschillend daar is geweest in de taal appreciërt. Ik duik hier in met inzicht, om de mensen hier collegie te kunnen geven en dat hier mij in vervolgens van (ouden) kans geven om mij daarvan tot voordeel van te bedienen, ik heb Copie van die instructie aan Schonenberg door een expressieve luge gonden om zich daar naar te reguleren, tot een komst, dat ik vrees niet en al verlang als met het aankomsten van het Hof van Afthon, het staat van de wind te dependeren, althans het lege Zee na de Chimiezen gaat. Ik weet niet of hij niet diep was dat U. Ed. len na zijn bij, op die voet met Quirios spreken hoe quaaliek hij ook is geïntensioneert, want hij is evenwel een Spaansard, en het zullen doorgewogen van de Fransen werden gepenitence miter V. Ed. zal daar van kunnen oordelen. Het is Hoedig, als alle Duitse Prinsen aan veel wij kunnen overtuigen 't verplichten met de Keizer, want het kan onaal daad te pas komen en antwoorden dat zelf ongelukken in de interessen is, het is aangemerkt dat wij geen maatregelen nog geen trajectaal en behoorden aan te nemen, als gesamentlijk met het Rijk en de Keizer. Hampt, 24. December 1700. Ich habe heute unter anderen einen Brief von dem Herrn deselben, ich hätte. In mijn leuk geschrift, om te zullen rechtvaardigen van hetgeen ik naar u zend, hebben mijn geest en mijn pen soms moeite om mijn gedachten over te dragen. Ik kan niet meer terug in die audiëntie, die Talleyrand 's anderendaags van mij zond, hebben ze niet een waarde gehad, heeft gesproken simpel de brief van de Con. zijn meester overgeleverd, die in uw subschrijver deze verlangens is, die aan de Slaaf heeft geschreven. Ik zei hem dat ik, misschien te veel genoegzaamheid had gehad, om de vrede te maken, dat ik dezelfde genoegzaamheid voortzette, waarop hij alleen antwoordde dat de Con. zijn meester helaas te beloven met het aanvaarden van het Testament, en daarop maakte hij een reverentie en duidde hij uw Ed. aan dat ik graag... Google informeel lebbe von de securiteit die Vraak oor sonde willen geven, daar Lelienioth soo in biasoneerl - Ik ben daar ik niet eu kan zien waar in die soode kunnen bestaan, nog minder het Concept van Lelien-rolt, um mel 'Vrankrijk en Spanje een tractatie te geven, dat ik belagelijk oordeel in deze Conjunctuur Ik meen aan den anderen kant niet moet iets negatief negen geeren om de mensen te voldoen, van te verliezen en zelfs voor hem gen (e doen Vrankrijk tot een secundaire, maar dat moet bij den Staat gescheiden eil bij mij, het zal bequamer die weg gaan en van meer aanzien zijn en ik zal daar na, zonder moeite daar in komen, maar ik meen dat men altijd moet proberen Vrankrijk en Spanje zoveel mogelijk te behoeden als mogelijk en geen complotie aan te maken, maar deze maakt, niet dat ik geloof het nu mogelijk is om haar (zu separateren, maar bij Bonds in tijden en whiles te pas kunnen komen en bij stand circe verkeerde politiek voor ons zyn om te combineren op de gelegenheid van een gemeene verhouding - In dezelfde tijd dat ik het schrijf, van enige securiteit van Vrankrijk, moet ik bekennen dat ik niet en weet, waar in de seconde kan bescheiden, wat belang bij monde ofte bij geint, acht lokkende zoveel als windt, de eenigste zetende die ik kan bedenken, is, lang de Spaanse belofte van Concretie die Concretie bij den Staat haar troepen in de Spaanse Nederlanden hout en die niemand vermeerderen, en Engelandt als de een kas ofte niets zal verschenen - Indien Vrankrijk hier in moet onderbreken, niet ik met, na het hebben haar die niet en raakt, maar ik geloof niet dat Spanje het tegennoorden niet en zal doen zonder haar bewillingheid en daarom was het indenken van U Ed daar aan sprak aan Quo' en ook aan Buaid, voor mij, ik zie met hoe het te conformeren is om tegen noorden den Keizer in eenig tijd te kunnen begrijpen met Spanje ofte Vrankrijk, maar wij met den hoge Eil het Bijvoegselt zou kunnen aandragen, moeien apart zijn, en ik ben ternemaal van U Ed sentiment, dat indien wij dezehe nu met aan gaan, dat wij geenschijnlijk zijn aan de andere kant van de ruïne - Ik wil hopen dat de Keizer van ons met en zal beginnen onmogelijke dingen als den Gij gaat door order aan U Ed heeft nu begonnen, dat Engeland en Hollandt aanvankelijk gemeenschap dan oorlog zouden treeden, dat niet doenlijk is, en als ik U Ed in mijne inbeschrijving heb gesproken, Ho behoorde den Keizer met welke te nemen eerder te bewilligen dat wij den Conventie met Spanje sluiten, op die loof zal het wel dienselijk zijn dat U Ed met den Gij gaat spreken want het onmogelijke zal zijn, die erkenning veel langer uit te stellen dan U Ed wilt dat ik kan considereren - Het is onveranderlijk U Ed goede. vnendt (gel ) Wüham R n,s,t,..dDy Google Ick meen dat U. kan licht begrypen hoe dat dit werk mij veel bekommerd heeft, suikend naar publieke demonstratie van dal sigespanje tenemaal aan Vrankrijk overgeeft. Mijn hoop is dat hier en in Holland de menschen ogen zullen zien dat dit kompen en maar bekommering geven en vervolgens basterd maken. Amsterdam, 25. Jan. 1701. Dagen na het afschrijven van mijn laatste brief, heb ik ontvangen U.Ed. brief van den 18. van deze, en gezien de resoluties die haar H.M. hebben genomen. Ik zal met verlangen afwachten hoe ver men komt in de aanweroorde van deze van Vrankrijk, zal ontvangen, onde naar die den lijfelijk niets te resolveren, in het regard van erkenning van de Con. van Spanje, en ik ben niet zeker of ik wel op dat werk zal berijden, voor het Parlement die syn aenvank zal nemen. Donderdag in drie weken gelijk U. Ed. weet, maar ik zal U. Ed. daarvan, van nu tot dan kennisse geven. O, S. T., dDy. Google Books. 167 Ik wil hoop dat dit van proveniën snel en cordaal resolutie zult zijn, volgens de brief van Zijn Majesteit, wachtende sekreterij, daarin staat dat raadsel belegd is voor de behoudenswaarde van den Staat, hoe dan ook gaan. Wegens het Concept van een Generale Alliantie, zou ik meenen, vooreerst, dat men die op den voet stelde van generale veiligheid van vrede, geleide door de overmacht van Frankrijk, en geleide door geen enkele deszelfde zal willen doen vergrooten en haar meester maken van enkele van de Spaanse domeinen, en men Boude aan particuliere tractaten belasten. Staande en den Staat kunnen maken relaties tot het algemeen, maar particulier tot conservatie van Spaanse Nederlanden en wat daarloe zou kunnen bijdragen. De grootschalige moeilijkheid in dit hele werk is, hoe de Koning leiding te geven en daar in te komen, als U, Edel, wel consideert, zolang als hij hoopt te hebben om ons 't engageeren langer rechts de onderhoud te houden tot de geheele successie van Spanje, zo is daarvan niet te verwachten; men zal moeten zien wat den tyd aan zal willen geven. Ik blijf onveranderlijk U. Edel. goede vriend. (gel.) William R. Londen, 27. Jan. 1701. Ik wens te weten, dat de troepen van Pruisen haak march wilde vechten, want den tyt van 't Jaar Echtet zeer veel in, en het is nodig, dat hetzelfde in Cuele soortelid wordt geexecuteerd, als mede datzelfde tegen Wolfenbüttel, want het daar naer in practischabel zal worden. Ik vind dat Hanover niet en durf betrouwen dat de vijf dagen Pruisen tot die executie werden geen politiek, ik beken zo lang deszelfde in eed van den Staat en mij niet en zijn, dat het voor haal wat hasard is, geconsidereerd, dat Brandenburg Hof meer genegenheid heeft voor Wolfenbüttel als voor Hanover, maar om den doorlopende toe te staan ik zie geen zwartigheid zijn. De Minister van Saksen hier heeft geen volmacht om te truceren, zelfs niet op zijn positie die ooit nemelijk zijn, hij moet schrijven, dat zeer veel lijf zal nemen gelijk 11. Ed. kan oordeelen, en het is evenwel zeer nodig, dat wij met den eersten weten ofte wij die troepen kunnen hebben ofte niet, om naer anderen te kunnen zien, ras gelijk in 't regard van senden. Ik en twijfel niet ofte U. Ed. zal die negociatie met Heer Lelienroth hebben geënteerd, en dat men vervolgens zal zien wat men daervan te verwachten heeft. De subsidie aan C. van Trier dient te worden gegeven en ik zal mijn quota daarin betalen. Ik heb al ordinatie "gesonden" naar Portugal om geen gelegenheid te laten ontsnappen, omdat het Hof te doen verzoeken om verhalen te doen, maar liet "zal daar zeer op aankomen, op wat voor den oorlog wordt begonnen ofte gedeclareert. Hampt, 28. Jan, 1701. U. Ed. aal uit mijn voorgaande liefde, geen twijfel, dal wij ons verzetten tegen gedachte van noodsaeclijkheid van troepen van de State aangetoond en leidraad Denemarken in onze plannen te brengen, 't wekte ik vrees dat zij dictatoriaal zijn, indien Frankrijk eenigsinds goede of avontuurlijke conditie zal afwerve(n), ziend dat de Ministers en Kanink zelf daarvoor pleiten, het was goed dat de Hoge Leger van Würtemberg en Pruisen geïnformeerd waren van de particulariteiten van de onderhandelingen van Choiseul, maar daar dienen orgaangeleerd te worden, dat zij niet kunnen inzien door welke weg wij het volgen. U. Ed. kan uiten mijn naam aan van Hucken zeggen dat ik gaarne nevens den slag in de onderhandelingen tussen Denemarken wil intreden als voor deze. Waar Suiden aangeklagen geloof ik niet te kunnen zien als door middel van Hartogh van Gottorp, daarbij dienen gearbeid te worden en ik zal ook Cressey aan hem zenden op een pretext ofte hij aan ander, die zeer wel bij hem is. De menschen beginnen algemeen meer vrezen voor deze en zien het gevaar, en co-opereren zelfs spreken van noodsaeclijkheid van aan oorlog toegelegd aan eigen bewaring, maar hoe dit in het parlement zal worden begrepen is onmogelijk nog le canaden oorlog. Amsterdam, den achtste Februari 1701. U. Ed. »ai uyl mjne voorgaande hebben gesieu dat ick nog nieu had geresolveert in 'l reguard van d' erkentenisse van Con. van Spanje, -ende het geen ick nu voor ontydigh oordeel om dal ick uit het schrijven van mijn ambassadeur in Vrankrijk, hem te herinneren dat Torcy aan hem had gezegd, naar dat had onlangs de memorie van Heemsherk, dat genegen waren met den Slaet in onderhandelingen te treren, zo dat men snel de uitkomst van deze negociatie sal kunnen afwachten voor inen sig determineert, wegen de erkentenisse. Ick heb ordre gesonden aan mijn ambassadeur in Frankrijk, om zich te voegen in die negoociatie met die van den Staat, ik weet niet of het niet voldoende zou zijn dat de Staat alleen derwaarts zou gaan, om gedurende de depositie van Heemskerk het agreement, alhoewel dat ik geloof dat de Fransen van intentie zijn om de negoociatie in de Haag te voeren, het gevoel bestaat kunnen worden gezien, als zij zullen hebben geantwoord, waaruit ook men zal kunnen oordelen op wat voor voet die negoociatie voort zal gaan. Indien de Fransen in Hollandt komen, lijkt het Edelaar veel quaal te doen en zij oude militairen hervatten met deszelfde mensen. Ik heb U. Ed. door den G. van Albemarle laten weten dat mijn gedachten tegenover de vereniging van troepen van den Staat, waartoe ik diens verdera heb bij te doen, en U. Ed. kanzelf voorbrengen uit mijn naam, dat U. Ed. nu tijdelijk zal oordelen, en ingeval men meer troepen wil aannemen, zal dit door overnemming van het Regiem van de Prinsen die voor deze aan den Staat hebben geleverd, als Hannover en Wesgen-Caesal en Holslein, om daarvan ik geef dat die vorsten heel gereed zullen zijn. Ik ben niettenmin U. Ed. zeer bekommert over de Regeling van den Staat die in de Spaanse plaatsen ligt, ook wel ik zeg niet dat men tegenwoordig daar omringd is, wel ik kan resolven dat eer men den uitkomst van negoociatie ziet, want gedurende die tijd en kan ik niet genoegen dat de Fransen enige violentie zullen willen doen, maar goed dan die Negentiatie afbreuk doen, zal men zich aanstonds moelen bepalen welke partij te kiezen, want geen van die grote verplichtingen aan alle kanten zal hebben, want om die troepen daar te laten, zullen zij vertrouwen, ten ware men zich van enige plaatsen meester maakt, welk ik den oorlog zou zien beginnen, of dat men die verlaat en dan abandonneert, wij ten gevolg de Spaanse Nederlanden aan de Fransen. - U. Ed. kan daar niets oordelen, los wat difficielt is om te bepalen, uit deze twee grote kwesties te kiezen. Ik zal hieromtrent ook games U. Ed. sentimenten weten. Amsterdam, 4. Febr. 1701. U. Ed. zal uit mijn laatste hebben gezien de zwervigheden, die ik meen die daar zijn, om een positieve oplossing daaromtrent te nemen, ik ben nog van zelfverdediging gedacht, maar in cas de Franse troepen in de Nederlandse plaatsen zenden als uit de adviezen van Brussel men reed heeft, 't aanspreken, zo en kan men niet langer twijvelen om de troepen van den Staat te doen terugtrekken en ik zend dit denkbeeld aan U. Ed. Door den G. van Albemarle, een ordre aan Heuchelom, die wel zijn lijf zal moeten nemen om 'zelf' nogh le vroegh nogh te laat 't execueeren. — "Ik ben ook nog van gevoelen dat de Franse lot geen extremiteit zal komen voor zij zien wat cours de aangeboden militarische zal nemen, het geeft mij wonder dat in Holland nog geen antwoord is aangekomen ter waar het intentie is die door d'Avaux te doen dragen. Volgens d' advies die ik van Vrankrijk heb kunnen ze begeren dat een Stock een eischtje aankoetsen, wat securiteit deszelfde begeert, 't geen ik meen dat zeer diffcil te doen zal zijn, want als Indien den Keizer daarin is begrepen, zal Vrankrijk, daaraan niet willen horen, en zonder de Belvennie daarin (e begrijpen Gode wil dat wij ons Ciermaal vanzelf bereiden, dat ruiniëren zoude zij kunnen. Ik moet hierbij u wondering zeggen dat men nu hier begint te spreken van oorlog meer als ik ooit had kunnen geloven, maar hoe hij in het Parlement is geworden begrepen, daar alles aan is afhankelijk, kan men nog in het minste niet van oordeel zijn. Ik ben bij de le vernomen het uitgebrachte advies in Holland tegen het heffen van Einde middelen en de recruteering van militie. Ik vrees nefst de Stadt van Amsterdam beswaarschelijk daaraan toe zal komen. Maar de reden om Vrankrijk niet te offenseeren, ofte een pretext te geven om te beginnen, is bij mij van zeer gering gewicht en ligt hierin dat Vrankrijk zelfs boos werd, dat het nooit is gehoord ofte de naastgelegen Princes en potentaten stellen haar ook altijd in acht van defensie, indien het niet met den aldeeraten geschiet zal het daarmee van weinig vrucht zijn. Hier is absoluut nodig aan te tonen dat het verbieden hier uitvoer van Pardoes want anders is het qualiek mogelijk zijn de Rijmery van den Systeem le Kensingon, 11. Febr. 1701. De coöplijders hebben alhier de tijd dat de Franse positie hebben genomen van Nieuwpoort en Oostende, dat hebben ze niet veel en dan ook wel gezien. De quade wegen en het ongezonde weer zijn de oorzaak dat er nog weinig lidde van het Parlement zijn in de Stadt volgen en dienvolgende kan men nog iets weten met wat gedachte deszelfde uit het land zullen geen, alhoewel daar weinig schuld op is, maar aan raad zeker bij den anderen komen beginnen de cabales en dan veranderen de mensen als nacht en dag. Het is leuker dat men zeer spreekt van een oorlogsseikkel van den oorlog, maar de opinie suilt aparent zeer verschillend zijn, en boeder den uitslag zal zijn onmogelijk na te gaan, dat evenwel zeer bedroefd is in Bulgaar bekommert kerkelijk dagelijks leiden. Ik hoop dat ik in korte tijd als een vloot schepen in Duinkerke hebben, waarna ik u. Ed. met de tussenkomst een pertinente lijst zal toesturen. Ik heb u. Ed. in een van mijn voorgaande geschreven; dat ik afdeelde noodzakelijk is dat den Staat zowel naar Frankrijk zo goed als naar onze affaires waarderingen tijdens de ziekte van Heemskerk. Ik ben nog van dat aanbod, niettegenstaande, dat den Staat mijn Ambassadeur heeft gelaten te informeren over haar affaires te doen, en alhoewel den Q, van Manchester vijand en wel genegen acht te zijn, zo is hij door de publieke affaires, en is het noodzakelijk, dat hij een man heeft gehad zijn het bestaan, en heeft hetzelfde versocht, niettegenstaande dat Utrecht nooit meer in staat om te kunnen ageeren. Keuzeloon, 22. Febr. 1701. Ik zie lied geleide, dat ik gisieren, van de dag, zouden hebben ontvangen de twee pusten die niet van Holland te hollen, waar na ik verlang, maar met vrees, dat eenige prejudiciale resolutie mag genomen, in 't geval van het erkennen van Con. van Spanje, waarom ik uw Ed. voorleden zondag door een Expressie van mijn gedachten en schrijven heb gegeven, en hoe ik daar meer op denk, hoe ik laat in desen tijd geen nieuwse affaire, want daar door werd plots de neg millennium niet al met afgebroken, daar men hier zeer op aandacht, en een middel voor mij sonde zijn om hier parlement te zitten, te engageeren in vigourense resolutie, maar na mijn oordeel onmogelijk de neg millennium te hervatten, want Vrankrijk hebt wat gy begeert en meestal zijnde van Spanje Nederlanden, zullen daar na mij ongeacht, wat wij ook zouden komen 't beschuldigen, en om haar dan al te alle activiteit sullen de mensen in Holland en alhier qualyk lebrenging te brengen, zodat wij in de vergemeentheid zullen blijven zitten zonder te kunnen voorzien eenig remedie van uitkomst. V. Ed. zal worden aangesonden de aanspraak die ik vandaag in het openen van het Parlement heb gedaan, ik heb bevolen geoordeeld om de zaken simpelweg voor te stellen, zodat haar deliberatie kan zonder voor als nog mijn sentimenten leiden, meenende dat zelf van meer effect zal zijn, als ik mijn opinie had gegeven, want God betere heeft men in nog toe deszelfde weinig gevalligheid of te herleiden opgemacht, wat uit zijn het zal hebben en kan men nog niet van zeggen, maar dat ik U. Ed. verzeker kan dat er een algemene genegenheid is, om de Staat het veiligste in het geval deszelfde wordt aangevallen, waarin ik niets en zal versuchen. Het is mijn gelijk dal ik mogen zeggen dat de heilige menscript hier seer syn verlauf op de ontstaans tijd dal den Slaet den Con Tan Spanje hadde eentijd, en de slapte seer leerzame, ik heb in dit soort seer aandachtelijk genordeld, dal Geldermalsen aan mij de herinnering soude presteren, daervan U Ed de ritpijel zal ontstaan Ik meende dal hier genoegzaam door den Slaat was gehaaloneert, ik heb diensig geordeld deszelfde gisteren aan het Lagerhuis le communs, en heb daarom hun advies en assistentie gevraagd, die van dagelijks geresolveerd hebben om donderdag aanstaande daar over te delibereren Het sonder wel kunnen. Di. Google Nederlands woordenboek, sj mj adviesenle den Con Tan Spanje erkennen, en ir soo leel de negodale senianglit, daar sullen By spreekelijk volg ik geloof graat pompel sal bij ons in gebruik te vallen de gesupulseerde se I Hirsen gerechtigheid te maken kan dat worden verkregen, soo heb ik nog henzelf in een goede -zaai van het Parlement Koningin, i. Mijnert 1701 De memorie die ik aan mijnheer heeft gepresenteert en die ik aan het Lagerhuis heb gecommuniceerd, heeft daarbij wonderlijke goed gevolg gehad, waar ik verbaasd over was. Het werd particulierlijk gefonponeerd door het Huis, de tweede keer op de koosdeel aan komen en in razende vaart werd dan het blad daarna vervolgens beloont gehad, naar mijn genoegen en naar de wens van de kauwen, die nu verzekerd zijn dat men hier in vrede zal zijn en den Slaap niet zal aan doden, nog helaas zelf sigaren, zodat zij liepen te sapperen. Men baat ook op de diensten bedagd niemand iets van zijn hoed, den Keyset inklaren. Ik zal voor de toekomst geen particulier inzet hebben kunnen senden, maar dan zal hij toch volkomen worden getransporteerd. Indien de Denem persoonlijk om eerst het Tractaat van Naeder aanhalen liet worden geadjusteerd, eer deselst wegengelaten aan trouppes wilde accederen, vrij kan ik daar men op deszelfde weinig zal hebben kunnen maken, maar Wasser geen ander diffculteiten in het Tractaat als dat ik aan Toen op de Elie heb gewezen, ik tegenwoordig inzet label oordeel. Men zal ook hoe eer hoe liever moeten bedagen, zijn hoe Sueden kunnen leningen te geven, want daar heeft ons tegenwoordig het meest aan gelegen, om die Kroon mee te rekenen, dat deszelfde in banden van Frankrijk zoude valien. Hamptoncourt, 11 mei 1701 Bij 13 absoluut niet onverwacht dat Stanhope de conformiteit met d'Albany aanvaardt en daarin ligt een capabeldeel te vinden, tussehen Quiros en ik kan wel zien dat Vrankrijk de negoialie zal presseren, en wij moeten zien hoe om te doen, maar in zulke negoialie is er dikwijls middel om te winnen zonder enige affectatie. Ik benne lenemal de concepten waarvan U Ed my schrijft, weg van de dispositie en van scheepjes die vereist worden en wat wanneer U Ed zelfens de Secretariëu in conformiteit is geweest met Admiraliteit, Almonde en Calendering. Het is geen dat ik tegenwoordig meest voor vrees zul de Kiisten van Zee-landt zo dat de vliegten en andere kleine vaartuigen om die zeegaten. lek sende tnel diese posse aen Stanhope de remarker die men heeft dp liet project tractaet met Denemark die ly U. Ed. heeft communiceerde, ende sien anoveel doenlyek inbesluiten, sy syn seer naeby deze die U. Ed. mijn heeft loegesonden. Ick ineen dat hat van d' uylersie importantie voor ons is dat wy met die Conslint slootje al syn liet liarde condition, maar daer is ser een dal men tuer niet en kan overstappen, te weten om subsidien te betalen in ras van vrede, daer sal liel Parlement nooit loe gebracht worden, soo dat in die Denemark daerop wil leven slaan, sal het voor mij onmogelijk zijn van de vrouwen eliten, liet geen haar klaar moet worden gebracht ende indien sy eenig respect willen helen voor de constitutie alhier stillen zelfs oordeelen dat het voor mij ondoenlijk is, maar om de subsidien gedurende den oorlog wat hooger te nemen ende soude hier soo veel difficielteten met hebben. Deze geheel negentiatie sal meerlijk aan komen wat partij in Denemark meer crediet bij den Conventie sal hebben, of met ons 't verboden of met Frankrijk. Ik lieg bij uiteinde van Uw Edelheid brief van den 11 van deze maand kan met begrijpen dat Uw Edelheid twee posities in Engeland manqueert de winst synde hier favorabel geaceesd om die over te brengen. Ik twijfel evenwel met of Stanhope sal zijn instructie hebben ontvangen voor den Slaat zal hebben geresolueerd, wat echter aan d'Aves voor doen wegens de difficielteten van het ceremonieel in de conferentie sal Stanhope met deze post order kiegen indien geen expedient kan gevonden worden omzelf te voorkomen daarin daadwerkelijk wat rede in schot ingevolge van 't geen geen subsidien Engeland en Frankrijk voor deze in geconvenieerd. Ik wens dat er geen groter difficutie in deze negotiatie werken maar ik meen nu dat Frankrijk tenminste geresocheerd is den oorlog te beginnen alhoewel het onbegrijpelijk is wat pretext daar toe zal nemen want men heeft nog geen oordel voordoen om dat Pruisen en Slaeten alleen te vertrouwen dat men die met alleen weg wilde maar daardoor den oorlog zou doen maar dat zelfs in 't generaat hebben gedeclareerd daarin daadwerkelijk geen genegenheid is. Men begrijpt hierbij dat men de gevrezen met den Staat laten. "Worden geattaqueerd daar die t met alle spoel, alles gedaan te worden, zonder een moment le versuymen om zich in positie van defensie te stellen." De Generaal Albemarle aan Zijn Eds van mijn dagelijks in verscheidenheid particulier te informeren waarvan ik me refereren — Hampshire, Oxford, den 18 Maart 1701 Ik wil hebben pen dat de Staat geen diffcultiteit zal hebben gemaakt, toen Stanhope naar onze securiteit eischte, Newport en Oostende, want indien dat hier zou worden geweest, dat de Staat daervan jaloux was, zou hebben alles bedorven, en ik zou geen raad met hem in parlement kunnen weten, ook dat ik boven alles aan Zijn Ed moet recommanderen het sagelijk doen van zaken, dal daervan niets en mag blijken nog aan Hampshire nog aan ik hem geen breeder ofte positieve orders kunnen zenden in het reguard land Keyser, want wij hebben hier ook veel mensen die geen aanlegding tot een oorlog zouden willen leven, onderscheiden met um le Ed het op die voel als Zijn Ed mij zo vroeg hier, dat ook hier zal worden geaprocheerd — Ik ben zeker dat het goed voor den Staat zou zijn, deze negociatie niet te beginnen, om dat middenweg dese zelfde negringelingen alle keren gebracht, maar deszelfde in beter staat van defensie te stellen, maar voor hier is het geen aanleiding met goed, want zodanagede men hoop hebben dat het geen oorlog zal worden, zal het Parlement geen verder rigoureuse resolutie nemen, en gaarlieven stellen in staat behoort tot haar defensie, het leest met als vrees dat hier effect kan doen, maar onmogelijk om de mensen te overtuigen om nodige preventies te gebruiken, 't welke een bedrijf echter constitutioneel is, en die mij niets meer of minder bekommert en veranderlijk — Kensington, 22 Maart 1701 Zijn Ed heeft zeer lofwaardig gedaan van de manier der regering, dat geen deel de liberatie zijn gevallen, eensens de twee zijden van Newport en Oostende, het Engeland voor haar Bevrijding eist, want indien wij daarom in onderlinge onderlinge eens waren, zouden die sulke jeopardieën dragen dat met 't overkomen zou zijn en Frankrijk zou ziele hebben, middelen om ons le ser toe te leen, een de vernaculieren te ruineren. Wij zijn hier in grote begeren om te vernemen het aanwandel dat de Avis zal geven, en het is zeer dat hier Ik maak geen riedeltje dat wij wel kunnen vernemen, want heel de avond van de voorstellen die hij meelijk voor deze zaak zullen behandeld, zijn gesproken, als men de post van de dagblad uit den Haag verlucht. Intussen beklaagt de Haag dat de G. van Wraditzlaw erg veel beschuldigingen voldoende heeft, en dat men in de Haag nog steeds geen kennis van het geval heeft gegeven aan G. Goes van het geene men in de executieve doel, dat hij duidelijk zegt dat men de Keizer wil afhankelijk maken, en het is zeer onstuverig, en wil raad geven dat ik een positief antwoord al geef, wat de Keizer van mij te verwachten heeft. U. Ed. kan niet begrijpen dat het legenwoordelijk voor mijn onmogelijkheid is om u positief te verklaan, en indien de G. van Wraditzlaw enige onderhoud in zicht heeft, hij zou zelfs moeten oordelen, dat hij niet de daad is maar die man is zo voorzichtig en ongeduldig, dat hij zijn raadslers zoveel meer zal bederven als goed doen. U. Ed. fial met deze post door den G. van Albemarle werden geïntereerd, hoe wij den Cete voorstellen van Beieren hebben verleend, en daal voor zes maanden met Vrankrijk is geëngageerd, en alhoewel zijn conditie niet is te excuseren, zo meen ik dat onze interesse wil, dat wij hem niet ten enen voor het hoofd en sloten, maar na het verloop van die tijd wederom in onze partij te brengen, 't welk al zeer diffcil zal zijn, om bij den Keizer uit te werken, en ik moet ook bekennen dat hij niet heel candidaat met G. Slick heeft gehandeld. Ik weet niet of de H' Botmer U. Ed. iets hebben gerommeld een dergelijke actie die de Hart, van Gottorp heeft om met de Saksische troepen aan te vallen en het schijnt ofte Hannover en Sleeswijk dit dessein zouden goedkeuren en ik ben verzocht om hieraan 't keizerlijke hof smaakelijk te maken, 't welk ik plechtig heb gewagert, en klaar uitgelegd dat ik dit dessein nooit meer zou desappreciëren en alles zou doen wat in mijn vermogen zou zijn om het leven te beleven. U. Ed. kan de redenen begrijpen, want alsof daar bruutlijke acties in die kwartieren ontstaan kunnen, wij van Denemarken geen troepen krijgen, noch zelfs van Brandenburg, en da moeten alle middelen worden gebrek zijn om Zweden ofte de Hart, van Gottorp daervan te doen terugwijken, hier bequaamste middel aan te bieden. Indien men daarvan dan eenige troepen zouden kunnen opbrengen. Ik heb hyd doen luminificeren aan twee Huisen, was het Parlement. Op initiatief van de Franse koning geven aan ons veiligheid, afwachtende vrijdag heb ik het Lagerhuis gereduïeerder daarover te delibereren, en ik kan niets anders merken of selle daar in groot verzetting nemen, onder mijn ogen min of meer was er een opmerking dat Stanhope in de regering van Keysers verdedigd had als wel de letter van de wetlyn instructie meebracht, maar dat heb ik gejustificeerd, hoewel dat eenige hier op dat artikel alsof een Spaanse hulp aan Amsterdam, zijnde Vrankrijk de rest van onze veiligheid gaat senden slaan, waanweinig of weinig is. Overwegend hierover dat discours dat U. Ed. met d'Aisne heeft gehouden, U. Ed. heeft zeer wel geraisonneerd. Ik zou wel nog hoop hebben dat Vrankrijk zou toegeven middelen sinds wij dan willen blijven, alhoewel d'Aisne deze propositionen afziet als een deklaratie van oorlog, 't geen faculteit is te dupliceren. Indien plaats wilde gevende aan reden, daar de Franse wegen naar Lieuren. Ik zal raad verlangen te gemoed zien wat antwoord Vrankrijk hierop zal geven, 't geen de verdere maatregelen zal moeten reguleeren. Amsterdam, 1. April 1701. Mijn leven is hier in grote impatience te wachten wat Frankrijk voor aanwijsing zal geven op de gedane propositie, en alles staat daar naar om te kunnen oordelen wat reactie bij het Parlement zal worden genomen. De partijen schijnen veel heviger als ooit tegen elkaar, 't geen aan 't gemeen geen kleinere vooroordelen doet, en alles tot mijn nadeel te doen ronden, en mijn raar gevoel van afgrijzen en meelij gehydraulisch veroorzaakt, als ik U. E. ken, Uyldmaken, daar is niets als vrees die deze mensen recht kan doen ageren, en hoe verder Frankrijk zich toegewijd, hoe meer deze mensen tot rigoureuse maatregelen zullen komen, maar ik vrees dat het recht contrairie in Holland zal zijn naar die denkmen naar 't verwijtelingssysteem heeft gelegd, - Ik heb U. E. vergeetd in mijn voorgaande te zeggen dat ik Hepijey naar het Keizerse Hof stuurt als mijn Envoyé. Ik heb hem geen algemene instructie kunnen geven, in acht van de constitutie alliér, maar hij zal van tijd tot tijd verder moeten worden ingelicht volgens het geen in 'negotiatie in den Haag zal voorkomen. - Londen, 6. April 1701. Ik ben ten ongeval van uw Ed. opinie dat met in behoorde een trachtte leiding te geven, in geval van den Keyser op die voel als uw Ed. mencioneert, maar voor. N, s, t, d. De Google. 167 Nog hoe, en zal men hierover met willen resolveren, zeker niet eer men zal lieben gesien het antwoord dat uw Avans zal geven op de voorstellen, volgens zijn verklaring van Mons Machesler heeft de Toren daartegen zeer geëxposeerd, en geniet dat de Avans bevelen waarachtig afgegeven om deszelfde ten onrechte te verwerpen, maar voor en alvorens men ziet de manier en kan men geen maatregel nemen, wat verder te doen staat. Ik reken dat uw Ed. met de post die van dag tot dag uit den Kanseliers brood zal hen adviseren wat antwoord zal gegeven, waar naer alles hier te zien zal reguleren, inmiddels ben ik gesponsed van de moedelen ongevallen van het Parlement de imperieel adres ben wegens het verraad van de protestanten van Parijs dat men had kunnen uit denken waarvan uw Ed. door de openbare nieuwstjes was worden geïnformeerd, dit zijn de vruchten van de parlementaire gesprekken die alle deze imperatieiten veroorzaakten, daarover wil ik niet lezen, 't is uw Ed. niet te schrijven alle de cabale en intriges die hier zijn, die kunnen Eestel de ganse naie en mij niet verklaren, zoekerl so lang wij geen positieve resolutie nemen en onze meestere daarna reguleert, dat Frankrijk niet alleen occasie heeft om de Prinsen die wij van nood hebben van om te strekken maar dat wij geen secuurheidsmaatregel van hem hebben en wag en dat wij later lange tijd les hebben in een ruïneuze oorlog, Bulles moelen vervallen, ik wil hopen dat men niet lang in deze onzekerheid staat zullen blijven. Ik ben zeker dat het gans niet de neutrale zijde van het Land van Cleef, daar dienen alles legens gedaan werd, dat mogelijk is, en U. Ed. wil daarover gehandeld zijn. Bordet sprak uithet mijn naam al ooit wegen aan den Staël, en welke een uiterlijke prejudicie konde zijn, zij dienen meer troepen naar het Land van Cleef te doen marcheren, en haervoorzorging voor Salen is maar een schild, en ik werd geïnformeerd dat de Con. Van Pruisen syne troepen nog niet en verhoogt, ik vrees uit manquement van geloof, alle het gereed en zijnde gegaan aan die imaginaire Croissant. — De persoon van Spanje is mij niet onaangenaam. Het is voldoende dat men saakt Sueden 't assisteren, kon je men het doen met veronderstelling van troepen en daar meer voor te betalen, het was de beste weg, maar ik weet niet of dat zo snel doenlijk is, en naar ik hoor geinformeerd zo verstandig het geld legen woordig zou kunnen doen, kon je den Staat honderd duizend Rijksdaalder nu geven, men zou Sueden in goede parley kunnen houden. Ik heb getesolveerd twee honderd duizend gulden aan laeksen gegeven (Omdat kleeding van groepen van den Con. van Suede, die hier daar over met kooplieden had willen handelen, dit is al het geval ik kan doen. "Hampelloncouil" 8 mei 1701 Het 19de bijgehorende segegen "Als resolventie liet parlement daaromtussen in het gesprek komen. De keizer heeft uiteindelijk tevredenheid geleverd, men liet zich daarom slapjes zeggen. Opnieuw en heel duidelijk zal ik met dezelfde alliantie dienen, om die doeleinden te verwezenlijken. De keizer heeft zich uitgebreid uitgesproken in zijn laatste brief, waarin hij de wensen van de keizer duidelijk heeft geformuleerd. Het spreekt voor zichzelf dat deze resolutie heel duidelijk en met de nodige voorzichtigheid moet worden aangepakt, zodat de keizer niet wordt gekrenkt. Men moet erop letten dat Engeland zijn neutraliteit niet opgeeft, maar dat het zijn eigen belangen duidelijk oagnosteert, zodat er geen twijfel kan bestaan over hun intenties. Dit gesprek moet zorgvuldig gevoerd worden, met de nodige bescheidenheid, zodat er geen misverstanden ontstaan over de positionering van Engeland in deze kwestie. Het is belangrijk dat de keizer zijn veiligheid en de veiligheid van zijn staten zeker weet, terwijl Engeland zijn neutraliteit handhaaft en zijn eigen belangen duidelijk stelt. Daarmee kan een positieve communiceert met de keizer, wat ten goede zal komen aan de relatie tussen beide landen en aan de stabiliteit in Europa." Ik doe dit toegevoegde aan het eind van het document. Het is duidelijk dat Engeland een cruciale rol speelt in de diplomatieke besprekingen en dat er zorgvuldig omgaat met de belangen van alle betrokken partijen, met name die van de keizer, zodat een positief resultaat kan worden bereikt dat ten goede komt aan de veiligheid en de belangen van alle landen in Europa." Ik stuur u deze memo van Schuts, in geval dat er iets tijdens het sleutelen van het slot was, zou het zekerlijk Sweden aan ons kunnen worden overgeleverd, of liever anders, zal de noodzakelijke hem verplichten om zich ten minste aan Vrankrijk te overgeven, het is niet goed dat Lelienroth van deze voor. Indien u, Edel, mij wilt communiceren de gedachten die men in Holland over het gebruik van de viool heeft, zal ik deszelfde hier in overleg brengen en u de opinies en leeringen weten, men is geresolveerd om wel den eerstgenoemde een considerabel esquadron naar de West-Indische wateren te sturen; ofwel de staaf van haar schepen wil bij doen, dienst ik met den eislingen leeren weten, daar een legere woondacht in Duitsland van Engelse kapitaalschepen over de vijf en daarbij, zodat men den eerstgenoemde kunnen zenden naar Spilhead en dien rolgende zal de bekommeringen van Almunde om in Duitsland te blijven liggen, voldoen aan zijn. Hampton Court, 4./16. April 1701. Ick heb hayde onlfiingen U. Ed. brieveii van den 12. deses, indieo d' Avans op geen anlwoort insisleerl weel ich niel lioe den slaet slgh sa gedragen om de negoliatie le continaeeren ende van den eysch te vermin- deren eer Vranckr. loont eenige genegentheyl om securilyl le geven is niet alleen ondienstigh maer soude belachelyck syn. U. Ed. sal sien uyi het addres van het Lagerhuys, dal wy ons tenemael verbinden om oiis niel alleen niet te separeren van den Slaet maer ons te voegen in al het geene deselve reedelyck Bullen oordeelen tot haer securiteyt 'l geen een groote saeck is. Voor soo veel onse securiteyt aaigaet soude ick twyfelen als het daerop aen quam of H*y op Nieuwpoort ofle Oostende Sonde blyven siaeii, maer deae heele negoliatie is nii in 4ianden van den Slael, ick heb geen tyl gehadt om de consideraüe van Dopp genoeghsaem t' examineeren om U. Ed. myn sentimenten daeromtrent te scryven, iek sal het mel de naeste post le doen, aihoewel ick voor als nogh geen groote haesl in äe, want wy ayn nogh veer van loven en bieden. — n,s,t,..d Di. Google 1 170 Indien ick my heb g:eexpliqueer( als oft« myn iat^niie sonde eyn dat den Slaet alleen vouraf met den Keyaer ftoude sluyten, soo heb ick my qualyik geesprimeen, waiit aiyiic inlenaie eoitde alleen syn, dal den Staet Saude traghten met den Key^er een Iraciaet 't adjnsleerea; ende dal gtuliiel ftynde my hier overlesenden om geaprobeert te werden, ende ick sonde dan hetaelve hei Parlenienl voorteggen eu twyfele nlet ofte soude liaer aprobaüe kunneii oblineeren, maer niet van te vooren iioghte oock legenwüordigh myiie Ministers obligeeren om alhier mel de Keyserse Mi- nister le iracteeren. — De menschen die hier ^er vlolenC (egens een ooriogh syn concureren seer in alles met de gedaghleii van d' Heeren van Amsterdam sonder Dp behourlyrke secnriieyt le dencken, — Kenhington, 19. April ITOl. De resolutie die in Parlement heeft genomen van zicht in de negotiatie van Hollandse te separeren, ik meen dat hierop den Stoet mijn huize doen bedankt, zoo wel door Slaphoop als door een brief aan mijn Zijde met verzecering, dat zij ook hier van Engelandse niet kunnen separeren, alhoewel de Staats het alreeds heeft verklaard, maar dit zoude mij mogelijk, aanhangende kunnen geven om in Parlement na de aanles te spreken: men moet de mensen hier leiden als saghties, zonder dat zij zich met geen redenen te kunnen overtuigen, het is niet te begrijpen de constitutie van saeksen alhier tegenwoordig zonder op de plaats leiden syn eigen alle interesses en particulariteiten te weten, maar hoe consulteren de saeksen toch moet ik U. Ed. nogmaals herhalen dat Engelandse geen staats abandoneert, en waarop U. Ed. zich kan verlaten. Ik kan niet begrijpen de aanvank van d'Avant om zo veel misverstanden te maken van U. Ed. le spreken, met de nationale pogingen, wat hij U. Ed. zal gehoord hebben zeggen, dat apartelijk meer generale zaken zullen zijn, zonder enige particulariteiten nog een aanbieding, van eenige veiligheid. Ik appelleer aan het parlementelijk verhoor, zodat de mensen hier tegenwoordig zullen weten wat de zaken van het land betreffen, te weten dat Engeland geen staats abandoneert, en waarop U. Ed. zich kan verlaten. 