title: Het biduur: Toespraken ten gebruike bij bedestonden, met eene verhandeling ...
creator: Karl Haushofer
text: Wij hebben gebeden bepaald voor het volk van Israel; vervolgens denken wij aan de overige Volkeren der aarde, Christenen en onchristenen: in de Heilige schrift worden zij genoemd heidenen. Wij hebben te bidden niet voor de miljoenen van enkele, onderlijke personen slechts, maar voor de naties als zodanig en voor hun regeringen. De Heer in Zijn Woord laat ons zien, dat Hij niet alleen te doen heeft met enkele personen alsof die ten elkander los waren, maar met een huisgezin als een geheel, met een volk als een geheel, met het menschdom als een geheel. Zullen wij bidden voor de Volkeren en hunne regeringen? De Apostel wil dat dankzeggingen en smeekingen gedaan worden voor alle mensen, vooral voor Koningen en allen die in hoogheid zijn, opdat wij een gerust en stug leven leiden mogen onder hun bestuur, alleeerbaarheid en godzaligheid (1 Tim. II: 2). De Christenen leefden toen onder een onchristelijke regering, onder heiden, die zware vervolgingen ten deel waren van de gemeenteanwalt. En toch zegt de Apostel van zulke een regering dat het is Groot dienaar > het zwaard > dragende in Gods naam, en Ambitisch gemaakt om de gehoorzaamheid te ontvangen van de Christen in alles dat niet tegen Gods Woord strijdt (2. Tim. XIII : 1-7; Hand. IV : 19). Zoo moesten ook ten tijde van het Oude Testament de Joden, die gevankelijk gevoerd werden naar Babbel, in de stad en voor haar bidden tot den Heer (Jez. XXIX : 7). Wat vragen wij voor de Volkeren en hunne regeringen? In de eerste plaats dat zij den Heer Jezus leeren erkennen als Koning der Volkeren, Koning der Koningen. Dit geschiedt niet bij de Heidense Volkeren. Zelfs onder de Christenvolkeren zijn er staatslieden genoeg, die zeggen dat de politiek niets te doen heeft met de godsdienst, — dat Jezus Koning mag wezen in het huis en in de Kerk, maar niet in het Parlement en de Raadszaal. De tijd zal komen wanneer Koningen zullen zijn voedsterheren en Koninginnen de zoogmoeders der Kerk (Jes. XLIX : 23), wanneer Gods Woord de wet zal zijn niet alleen van de Kerk, maar ook van de Regering. Hierom hebben wij te bidden. Zoo ook bidden wij voor verschillende instellingen in de maatschappij, bijvoorbeeld, voor de scholen. Ook daar moet Gods Woord meer en meer wet worden. Christenen hebben te bidden en te werken, dat de volksschool niet in handen blijft van de vijanden der godsdienst. Zij hebben te bidden, dat Gods Heilige Geest rustt op onderwijzers, dat er overal ontstaat een gezond verhouding van godvriendelijke onderwijzers, die een zegen zullen zijn voor de jeugd. Voor het tijdelijk belang, de welvaart, de goede orde en rust van het eigen land en andere landen bidden wij ook. Insgelijks dat de oorlog ophoudt. Gods Woord leert dat de oorlog blijven zal als een geeselroep voor de netien; dat er nooit blijvende, ware vrede zal zijn totdat Christus zelf komt om het eeuwige vrede-rijk te stichten. Dit houden wij in het oog als wij bidden om den vrede. Ten aanzien van de Heidense Volkeren bidden wij bepaaldelijk, dat het Evangelie onder hen mag verkondigd en geloofd worden. Wij denken aan het verzuim van de geente, die in zoo groote mate zelfzuchtig tevreden is geweest om het genot van het Evangelie voor zichzelf, — die niet, in den geest van Christus met zelfverloochening geaard hoeft aan anderen mee te delen. Wij denken aan den arbeid van Zendings- en Bijbelgenootschappen. Wij danken voor de zegen, die er reeds geschonken is op hun werk. Wij bidden vooral voor de arbeiders, die door ons eigen kerkgenootschap uitgezonden zijn. De Verloren Zegen geeft ons het gebod: "Bidt de Heer des oograafs dat Hij arbeiders uitstoot in Zijn oogst (Matt. IX. 5 & 8). Laat ons bidden dat de Heer alom, ook in ons land, kinderen, schooiers, leeraars, onderwijzers der jeugd, zendelingen, leeraars van Christengemeenten. Terwijl wij zorgen bidden voor de Zending onder de Heidenen, houden wij in het oog, dat Israel bekeerd moet worden voor dat alle Heidenen in Christus geloovig worden. Wij gedenken dat de gemeente het Evangelie prediken moet aan alle Volkeren hun tot een getuigenis, opdat zij het aannemen of verwerpen (Math. XXIY : 14) ; maar dat de toebrenging van alle Heidenen, dat het bedekken van de aarde met de kennis des Heeren, gelijk de wateren den bodem der zee bedekken (Jes. XI : 9), het werk zal zijn, niet van de kerk en de Zendingsgenootschappen, maar van de Heere Christus zelf in Zijne wederkomst. "Om Zions wil zal ik niet zwijgen en om Jeruzalems wil zal ik niet stil zijn; tot dat haar gerechtigheid voortkomt als een glans en haar heil als een fakkel die brandt." "U, die des Heeren doet gedenken! laat geen stilzwijgen bij U lieden zijn, en zwijgt niet stil voor Hem, tot dat Hij bevestigt, en tot dat Hij Jeruzalem stelt tot een lof op aarde." (Jes. LXII : 1, 6, 7). "Ik zal van het besluit verbalen: de Heer heeft tot mij gezegd: gij zijt mijn Zoon, heden heb ik U geëerbeterd! Eisch van Mijn, en Ik zal de Heidenen geven tot Uw erfdeel, en de einden der aarde tot Uwe bezitting." (Ps. II : 7, 8). "Alle Koningen zullen zich voor Hem nederbuigen; alle Heidenen zullen Hem dienen." (Ps. LXXII : 11). "Zekerlijk, zooo waaraehtig als ik leef! zooo zal de ganse aarde met de heerlijkheid des Heeren vervuld worden." (Num. XIV: 21). "Onze Vader, die in de hemelen zijt! Uw Koningrijk Komt!" (Math. VI : 9, 10). Ja, ik kom haastelijk. Amen. Ja, kom, Heere Jezus! (Openb. XX: 20). En de zevende engel heeft gebazuind, en er gingen grote stemmen in de hemel, zeggende: de Koningrijken der wereld zijn geworden onzes Heeren en van Zijn Christus, en Hij zal als Koning zien in alle eeuwigheid (Openb. XI: 15). Wächter op de heilige muren, Wacht! wijkt nog niet de nacht? Ach, wij tellen maamloos de uren Tot ons de ochtend tijgnt. Als 't gesternte gaat verbleken Als achter is geweken En de zon op berg en dal Warme stralen werpen zal. Ziet! vertoont zich uit het donker Niet alrenalreef der bergen top? Gaat met zacht en rein geflonker Ginds de morgenster niet op? Heiden houden op te dwalen In de doodsche schaduwdalen; Met ontschuldig aangezicht Groeten zij het rijzend licht. Wie, God van macht en sterkte! Moet niet opgetogen staan Over 'tgeen Je trouw bewerkte, Over Uw liefdezaan? Hoe ontsluit je band de deuren! Troost bereidt Gij hun, die treuren, Nu wij alom in het Heidenland 't Kruis des Heeren zien geplant. Blijf, God! in onze dagen Voortgaan met uw heerlijk werk; Doe ons moedig stevige tanzen Tot den opbouw van uw Kerk. Geef ons met een rein vertrouwen Op een vasten grond te bouwen; Niet van eigen dood en kracht, Slechts van u zijd het heil verwacht! Welk een zegen zal ontspruiten Door de werken van uw band! Waar Ga uwen branden wilt ontsluiten Groei alras het dorre land. Alle volken zullen geen...' En onze poorten binnenstormen, Knielen voor Uw aangezicht, Zien in Uw eeuwig licht. ZONDAG. (Heilige Hoogepriesterlijk Gebed.) Lees: Jozef XVII. Vrik bid niet alleen voor dezen, maar ook voor degenen, die door dit woord in Mij geloven; opdat allen een en gelooven, Geloof, Vader in Mij en Ik in U, dat ook in ons een geloof; opdat de wereld geloof, dat Gij Mij gezonden hebt." Jozef XVII: 20, 21. Wij eindigen deze week des gebeds met de betrachtung van het allerheiligste gebed dat er ooit op deze aarde gedaan is, het hoogepriesterlijk gebed van onzen gezegende Verlosser in Zijn laatste lijden. Hier vooral moeten de schoenen van de voeten, want, het is Heilige grond waar wij staan. Zenden wij een eige- lijk stille gebed : Heere Jezus Christus! het zij niet kwaad in Uwe oogen als Uwe geloofigen zich wagen om eerbiedig een blik te slaan in Uw Middelaars hart, terwijl Gij voor ons tot de Vader bidt. Mag de Troost, de Heilige Geest, voor ons de uitlegger van Uwe heilige woorden en gedachten wezen. Magken wij als een priesterlijk hul in Uwe voetstappen wandelende, ook binnentreden in de Abdijkunst heiligdom van des Vaders eeuwige liefde. Amen. Dit gebed letten wij vooreerst op hetgeen de Heer van ons Vader bidt voor Zijn eigen persoon, daarna op hetgeen Hij voor Zijn gemeente bidt. 'Goede! Zichzelf bidt Hij: //Vader! verheerlijk nu onze Zoon. Eerlijk TB, cheerig Mijn, Ga Vader! bij U zelven met de hoorlijke heidensheid; die Ik bij U had, eer de wereld was. Hij hadden Vader, ik helaas gemaakt, verheerlijk op aarde: Hij had volgens gevorderd; het beste werk, dat de Vader Hem opgedragen had. En nu stelde Hij; als loon op den arbeid Zijner ziel, dat de Vader Hem beloonde; zowel als een zaak van recht en gerechtigheid. Hij dat, wat de Heilige Geest had beloofd was. Het is de lust des Vaders om den Zoon te verheerlijken. Van den Heiligen Geest had de Verlosser gezegd: Die zal Mijn verheerlijken (Johannes XVI: 14). Het is de wens van alle Engelen om den Zoon te verheerlijken. Dit moet zijn onze lust, onze vreugd, ja ons doel met een vervollediging des gebeds, waarin wij vragen om de bekeering van Jood en Heiden, om de opbouwing der geloovigen, om andere dergelijke zegeningen. Maar het is niet zelfzuchtig, niet in Zijn eigen belang dat de Middelaar bidt: „Vader, verheerlijk Uwen Zoon! want Hij voegt er dadelijk bij: „opdat ook uw Zoon U verheerlijke!” Beides lijdt Hij in Zijne vernedering, op aarde den Vader verheerlijkt. Nu Hij de aarde verliet wilde Hij nog veel meer den Vader verheerlijken. Indien de Vader Zijne rechtvaardige zaak volkomen handhaafde voor de wereld, Indien Hij Zijn Zoon met goddelijke heerlijkheid bekroonde voor het oog van Engelen en menschen, dan wilde de Zoon die verheerlijking aanwenden om den Vader groot te maken. De volkomenste harmonie der liefde bestaat er dus tusschen de drie personen van het goddelijke wezen. Met weinige woorden bidt de Verlosser voor Zichzelf dit hoogepriesterlijk gebed, zeer uitvoerig daarentegen bidt Hij voor Zijne gemeente. Op de volgende bijzonderheden, als hoofdzaken in Zijne voorbidding, letten wij achteraf: Dat Zijn volk bewaard wordt van den Booze, Dat zij geheiligd worden in de waarheid, Dat zij vereenigd worden in de liefde, Dat zij bij het eeuwige leven met hun Heer en Hoofd worden. Heilige Vader! bewaar ze in Uwen naam, die Gij Mij gegeven hebt, opdat zij zo zijn, gelijk als wij. Toen Ik naar de wereld was, bewaarde Ik ze in Uw naam. En wederom: "Ik bid niet, dat Gij hen uit de wereld wegt, maar dat Gij hen bewaart van de Boze." De diep bevriende Heiland wist wel aan welke gevallen welke verzoekingen, Zijne discipelen zouden blootstaan na Zijnen dood. Hij zelf had over hen de wereld gehouden, de Herder. Nu beveelt Hij ze de Vader aan: "Bid niet, dat zij werden geëerd, maar dat zij voor de verheerlijking van Mijn naam blijven." Zonen de wereld moeten wezen het licht, het zout der aarde, zij schijnend maan voor de verheerlijking van Uwen naam, zoon de redelijk raad nog geraakt kunnen worden. Niet dit uit de aardeling der wereld, maar in het klooster, gelijk later zoo dikwijls is geschied, maar bij het in de maatschap, doch bewaard van al wat boos is. De water Christen, die een handelaar is, moet in de wereld zijn, doch niet van de wereld; de stipte eerlijkheid, die van alle linksche streken, van alle leugen en bedriegers een gruwel heeft, moet hem in zijn handel beïnvloeden. Is hij een staatsman, een rechter of een ambtenaar, die over anderen is gesteld, dan moet hij in die betrekking uit te kunnen gaan boven den onchristen in burgerlijke deugden, — door rechtvaardigheid, door eerlijkheid, door belangeloosheid in het welzijn van de samenleving. Aan het booze, waarvan de wereld zoo besmet is, moet van den Christen verre blijven. Doch de Heer wil niet alleen dat wij het booze nalaten, ook het goede moeten wij doen. Hij bidt niet slechts: "Bewaar ze van den Booze", maar "Heilig ze in Uw waarheid" (vs. 17). Van Zichzelf betuigde de Verlosser: "Ik heilige mijzelf voor hen, opdat ook zij geheiligd mogen zijn in waarheid" (vs. 19). Door geheel Zijn gehoorzaam leven, door Zijn verzoeningsdood vooral heiligde de Verlosser Zichzelf aan het werk hunner verlossing, hunner heiligmaking. Bij Zijn heengaan is het Zijn gebed tot den Vader: "Heilig ze in Uw waarheid, Uw woord is de waarheid". Dat woord, gebracht door den Heiligen Geest, die te komen stond, zou het grootste middel zijn hunner toenemende heiligmaking. Herhaaldelijk bidt de Heer, dat Zijn discipelen zijn in de Lofde: Bewaar ze in Uw naam, opdat zij zijn, gelijk als wij (vs. 11); Ik bid niet alleen voor deze, maar ook voor diegenen, die door hun woord in Mijn geloven zullen, opdat zij allen zijn, gelijkerwijs Gij, Vader, in Mijn en ik in U, dat ook zij in ons een zijn (vs. 20 , 21) ; ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gij Mij gegeven hebt, opdat zij zijn, gelijk als wij en zijn, Ik in hen en Gij in Mij, opdat zij volmaakt zijn in de eenheid (vs. 22 , 23). Zoo omvangt de Hoogepriester dan in Zijn gebed al Zijn geloofsgemeenschap tot aan het einde van de wereld, opdat zij allen zijn. En hoe hoog is de maatstaf, waaraan hun eenheid moet worden ingesteld! Niet aan een in taal, in uiterlijke gewoonten, in maatschappelijke inrichtingen, maar aan een gelijk de Vader en de Zoon een zijn. Hoe volkomen is de eensgezindheid van Vader en Zoon! De Zoon wil verheerlijkt worden, opdat Hij des te beter de Vader mag verheerlijken. Nooit zocht Hij eigen eer, eet slechts de eer des Vaders. Eenzelfde in gezindheid, in liefde moet de discipelen des Heeren! Het hoofd weigert elke tweedracht in huiskerken, in gemeenten, tussen kerkgemeenschappen bedroeft niet het Christenhart, dat met de Verlosser bidt om de eenheid van alle gelovigen! Laat ons echter moed vatten. De week des gebeds, waarin miljarden van Joden en kinderen op aarde, zich vereenigen in een gebed, is ons een verblijdend voorteeken van beter tijden. Christenen gevoelen den drang naar vereeniging in het gebed, in de liefde. De vervulling van de Heilands voorbidding moet eenmaal plaats vinden. De wereld zal het nog zien en erkennen: Hij heeft gebeden om die eenheid, - opdat de wereld bekende, dat Gij Mijn gezonden hebt en hen liefgehad hebt, gelijk Gij Mijn lief gehad hebt (vs. A3). Het laatste waarom door de Heer gebeden wordt is de verheerlijking van Zijnen: "Vader! Ik wil, dat waar Ik ben, ook die bij Mijn zijn, die Gij Mijn gegeven hebt; opdat Mijn Mijne heerlijkheid mögen aanzien, die Gij Mijn gegeven hebt, want Gij hebt Mijn liefgehad, vanaf de grondlegging der wereld." (vs. 4). Merkwaardig woord: "Vader, In Gethsemane bidt Hij: "Niet Mijn wil, maar de Uwes geschiede", maar op dat geldt het Zijnen eigene zaak, - het voorbijgaan van de drinkbeker. Hier geldt het niet Zijnen eigene zaak, maar de zaak van Zijnen gemeente. Het is beloofd, dat Hij vrucht zien zal van den arbeid Zijnen ziel, en dat Hij verzadigd zal worden (Jezaja LIII). Nu eist Hij van den Eergevalligen Vader, aan Zijn wettigen zoon, dat Hij niet alleen zit in heerlijkheid, maar dat Zijnen duurgekochte gemeente ook daar mag wezen, om te delen in Zijnen Heerlijkheid. Hoogheilig woord: "Vader! Ik wil, dat waar ik ben, ook die bij Mijn zijn, die Gij Mijn gegeven hebt, opdat zij Mijne heerlijkheid mögen aanschouwen, die Gij Mijn gegeven hebt, want Gij hebt Mijn liefgehad, vanaf de grondlegging der wereld." Die Gij Mijn gegeven hebt, dit woord vinden wij meer in het hoogepriesterlijk gebed. Bijvoorbeeld (vs. 9): "Ik bid voor. hen; Ik bid niet voor de wereld, maar voor degenen, die Gij Mij gegeven hebt, want zij zijn Uw Christenen! Is er iemand van ons, die wellicht met kommer en twijfel vraagt: Ben ik wel een van die uitverkorenen, die gegeven zijn om den Zoon door den Vader? Ben ik wel een van die uitverkorenen, voor wie de Zoon bidt, terwijl Hij hier voor de wereld niet bidt? De zodanige verstrenging tot zijn ondoengheid het volgende: Vooreerst aan het kruis bidt de Verlosser ook voor zijn moordenaars; dit geeft hoop aan de grootste zondaar. Ten tweede: gij zijt bekommert om te weten of gij deel hebt aan het gebed: "Vader! Ik wil dat waar Ik ben, ook die bij Mij zijn, die Gij mij gegeven hebt?" Mijn Broeder of Zuster, zijt gij ernstig verlangend om deel te hebben aan het voorgaande gebed: "Bewaar ze van de Boze! Heilig ze in Uw waarheid?" Is het u waarlijk te doen om heilig te zijn? Zo ja, dan is dit een teken, dat Jezus voor u bidt, dat zijn voorbede ook verhoord wordt. Iemand die alleen verlangt om hiernaals zalig, verheerlijkt te worden, mag wel onrustig zijn over zichzelf. Hij daarentegen, die waarlijk verlangt om aan Gods Zoon gelijkvormig te zijn in de heiligmaking, mag het vertrouwen koesteren: Zijn Geest werkt in mij, Zijn hoogepriesterlijk gebed voor mij vindt verhooring bij den Vader. En gij voelt toch ook liefde voor Gods volk, er is toch een trek in uw hart naar een waar kind van God. Dit is een teken, dat de Hoogepriester ook u insluit in het gebed: „opdat zij allen 1 zijn, gelijk Gij, Vader in Mij en Ik in u." Gebruik dan de vrijmoedigheid welke u toekomt, en bekommer u niet onnodig met vragen over Gods verborgen raad. Christenen! het heerlijkste, het heiligste gebed in den Bijbel hebben wij nu overdacht. Moge de Heilige Geest ons dieper en dieper inleiden in dat heerlijke Heiligdom van het hoogepriesterlijk gebed! Dan alleen zullen wij in gemeenschap bidden, niet alleen met millioenen van vromen op aarde, maar met den grooten Hoogepriester op den troon daarboven. Dan zullen de vereenigde gebeden van Gods kinderen in een weken des gebeds gevolgd worden door voortgevenden zegen voor de gemeente en voor de wereld. 1. Behoed uw kerk, zet uit, o God! haar palen; Zij kenner eerlang geen grenzen meer; Dat elk in naam van onzen Heer De knieën voor u buigt, en alle tanden Uw lof herhalen! 2. Door Hem gekocht, door Hem verloren, zijn wij allen In Hem uw kinderen, den gezin: Ontknelken helemaal de aarde in broederschap! Mogen elk muur, die nog haar duizendtallen Van een scheidt, vallen! 3. Bijlief door Uw trouw ons zwak geloof beschämen; Ontfermend Vader! de aarde woedt! 2 In Uwen Zoon, door Hem alleen! Breng in Uw huis eens al uw kinderen samen Voor eeuwig: Amen! «Ga dit leden niet aan, gij allen, die overweg gaat? schouwt dit aan en ziet, of er eene smart zij gelegen aan mijn smart, die mij aangedan is, waarmede de Heer mij bedroefd heeft ten dage der Misbruiken. Klaag. 1 : 12. Zijne klaagliederen heeft de Profeet Jeremia die aangaande de jammeren, waaronder het volk van Israel gewonken ging ten tijde van Nebucadnezar. Stad en tempel waren verwoest, velen waren gevankelijk gevoerd naar Babel, het achtergeblevene deel van het volk leefde onder de dwuk van Heidense veroveraars. In zijn eigen naam, in naam van de heilige stad Jeruzalem, en in naam van het hele volk, spreekt de Profeet de aandoenlijke klaag: "Hoe ga jij het aan, gij allen die overweg gaat? Kijkt jij aan en ziet je of er een smart is gelijk mijn smart, die mij aangedaan is, waarmee de Heer mij bedroefd heeft ten dage der hevige toorn van Zijns toorn." Deze woorden zullen wij thans beschonwen, alsof zij gesproken waren door den gezegenden Verlosser in de laatste uren van Zijn leven op aarde. Maar wat recht hebben wij daartoe? Het Nieuwe Testament zegt nergens, dat deze klaag van de Profeet een voorspelling is van de Messias. Hierop antwoorden wij, dat alle lijden van Israel een voorbereiding is voor het hoogste lijden van Israels koning, — dat in Christus de vervulling is niet alleen van enkele uitspraken der Profeten, maar van de gehele voorafgaande geschiedenis van het Oude Testament; alle profeten, priesters, koningen, alle godzalige lijders onder het Oude Testament zijn voorafschaduwingen van den grooten Profeet, Priester, Koning en Lijder. Zoo wordt Mozes geacht de versmaadheid te hebben gedragen in Christus te hebben gedragen in Egypte (Hebr. XI : 26). De Engel van Kods aangezicht, de Engel des Verbonds, die niet anders is dan Gods Zoon, was mee bekneld in al de benauwdheid van Gods volk (Jes. LXIII : 9). Op deze gronden gebruiken wij de vrijheid, om het woord niet Jeremia Klaagliederen -ons gezegende Verlosser in den mond te leggen. De smart van Jeruzalem wordt door de profeet gezegd de allergrootste te wezen, die er te bedenken was. Geen stad was zoo diep vernederd, zoo zwaar geplaagd als de stad des grote Konings. Wij zeggen nu op grond van het Nieuwe Testament, — geen menschelijk lijden is er ooit geleden zoo zwaar, als dat lijden van de Heer Jezus. Alle soorten van mensen werken er toe mede. Openbare vijanden gebruiken geweld tegen Hem; anderen gebruiken list en verraad. Jood en Heide, anders tegen elkaar vijandig, vereenigen zich. Herodes en Pilatus worden vrienden. Honderden van mensen zijn er in Jeruzalem, wiens weldaden Hij heeft bewezen door de genezing van hunne kranken: de ondankbaarheid dier weldadigheid doorboort Hem het hart. Zijn geliefde discipelen vluchten, Hem alleen latende. Petrus schaamt zich om te erkennen, dat Jezus zijn meester is. Judas verkoöpt Hem voor een handvol geld. De menselijke zonde in de meest verfoeide gedaanten moet zich ontlasten op Zijn onschuldig hoofd. Bedenken wij daarbij, dat de Heiland eene reine, teergevoelige menschelijke ziel heeft. Bij ons is het gevoel vaak door de zorgen verstomd, bij Hem niet. Als ons hart getroffen wordt door ondankbaarheid, ontrouw, laster, - hoeveel te meer moet Hij geleden hebben, die vrekeloos rein was, dit in zo hooge mate vatbaar was voor elke echt menschelijke aandoening! Meer dan dit, het zijn niet menschen slechts of duivelen, die Hem doen lijden. De Profeet spreekt van smart, welke de Heer hem aangedaan heeft ten dage van de hitte in Zion, Onze gezegde Heiland moet hetzelfde klagen, Hij is Boer, die in plaats van anderen lijdt: wat hij niet geplend heeft, dat moet Hij betalen (Psalm LXIX: 5). Aan den streng eis der goddelijke gerechtigheid moet Hij voldoen. Het zwaard der vallende gerechtigheid wordt op Gods bevel uit de schuur getrokken om te slaan de man, die Gods meelij, Gods gelijk is (Zach. XIII: 7). Aan het kruis is Zijn klacht geene andere dan deze: 'Mijn God! mijn God! waarom hebt u mij verlaten?'. Dat was wat anders dan de verlatenheid van de Apostelen. Zie, nimmer was er op aarde smart geweest gelijk de smart van Jezus, Hem door den vader aangedaan. "Vragen jullien niet aan, geloven jullie niet aan, dat de Heer aan het kruis hing, gingen er sommigen voorbij die het hoofd schudden en Hem bespotten, alsof zij zeiden, ons gaat het weinig aan! Wij willen anders denken en voelen. Wel degelijk gaat het ons aan: wij trekken ons die smarten ten zeerste aan. En we melden de eerste plaats omdat de mensen, die de Heiland alle smarten aan doen, onze natuurgenoten zijn, deelhebbers aan dezelfde zonde als wij. Petrus, mensenvrees, die de Heer verloochent, is onze mensenvrees : hebben wij ooit gezwegen waar wij moesten belijden? ooit gezegd, ik ken de mens niet? — Pilatus, wereldliefde, welke niet gaarne de gunst van de Keizer verliest, is onze wereldliefde : hebben wij ooit lafhartig de zaak van de Heer Jezus in de steek gelaten, om de gunst der wereld te behouden ? — De eigenregtigheid van Schriftgeleerden en Parizezen heeft het meest er toe gedaan, om de Heer over te leveren aan de dood : er was bij hen geen diep gevoel van behoefte, geen schuldgevoel om hen te drijven naar een Zaligmaker van hoeren en tollenaren, daarom eisten zij zied aan Hem. Maar wat is dieper ingeworteld in onze natuur, dan de eigengerechtigheid, de tevredenheid met onze eigen braafheid, waardoor wij verhinderd worden om ons zelven als goddelozen, als verdoemelingen aan te merken? Bedenken wij dat Kajafas, en Herodes, en Pilatus, en Judas, en Petrus mensen waren van gelijke bewegingen als wij, dan durven wij niet zeggen, die smarten van de lijdende Jezus gaan ons niet aan, alsof zij in een andere wereld dan de onze geleden waren. Nee, wij zullen verstaan hoe gepast en waar de woorden van het lied wel zijn, dat wij in de lijdensweken zingen : — Ja, ik kostte Hem die slagen, Die smarten en die hoon : Ik deed dat kleed Hem dragen, Dat riet, die doormetenkroon. Ik sloeg hem al die wonden aan, die daar staan, want ik deed door mijne zonden hem al die pijn aan. (Gez. CXXIII : 2), Gaat het Uiten niet aan? - Wij willen bidden, dat de Geest van Christus ons dieper inleidt in de zondigheid van het eigen hart, dat in gevaar komt om den Zoon Gods ten tweedemaal te krisigen. Maar dan ook dat Hij ons dieper inleidt in de zalige waarheid, dat Gods Zoon is gestorven om ons te losnen van de macht der zonde daarbinnen. Gij Gezegende, die daar hangt! Laat Uw beeld onuitwischbaar in ons hart gegraveerd zijn! 1. Hoofd, bedekt met wonden, belaagd met smart en hoon, hoofd, ten spot omboord met een door venkels kroon! Eertijds gekroond met stralen van meer dan aardschen gloed, waarlangs nu dalende dalen! 'k Breng zeegnend mijn groet! 2. Gij, edel aangezicht, waar 't Godlijk' over zweeft, waarvoor in 't jongste gerichte lens heel de wereld beeft! Wat deed U dus verbleeken? Wat heeft dat vriendelijk licht der ogen van doen breken, waar elke glans voor zwicht? 3. De levensbluis der wangen, der lippen lieflijk rood, zijn thans door 't blauw vervangen, de loodkleur van den dood; 't Is alles U ontnomen, wat sieraad gaf voorheen; Uw doodsuur is gekomen, Uw laatste kracht verdween. 4. Van al den last der plagen, met goddelijk geduld, Heer! door U gedragen. Heb ik, heb ik de schuld? Och, zie hoe ik voor uw ogen hier als een zondaar sta, en schenk, vol mededoelen, mij een blik van uw genadige oog. Wat stof tot zielsverblijden, hoe zalig is 't dat ik u goed, dat ik in uw bitter lijden een redding vinden moet! Och, mag ik, mijn leven, daar bij uw kruishout knielen, mijzelf ten offer geven, wat winst deed mijn ziel! U zij de dank mijns harters, u, Jezus, dierbare vriend! Voor 't doorstaan van die smarten, alleen door mij verdiend! Och, blijf, wat troost ik dervoor, de hoop op u mij bij, opdat, wanneer ik sterve, in u mijn einde zij! Als ik eens van de aarde scheide, och, wijk dan niet van mij! Als ik den doodsnik beet, och, sta dan aan mijn zijde, en wordt mijn strijd het langste, laat dan in angst en pijn uw doorworstelde angsten mij tot verstrooing zijn! Verschijn dan aan mijn sponde; schenk laan in mijn nood! Wijs mij in mijn laatste stonde op uw verzoeningsdood! Houd dan in stervensstroerte den blik naar het kruis gericht, en klem dat vast aan het hart: zo valt het sterven liggen. "Toen ging Jezus met hen in een plaats genaamd Gethsemane, en zei tot de discipelen: zit hier neer, tot dat ik wegga, en aldaar zal gebeden hebben. En met zich nemend Petrus, en de twee zonen van Zebedee, begon hij droevig en zeer beangst te worden. Toen zei hij tot hen: Mijn ziel is geheel bedroefd tot den dood toe; blijft hier en waakt met mij. En een weinig voortgaand, viel hij op zijn knieën aangezicht, biddend en zeggend: Mijn Vader, indien het mogelijk is, laat deze beker van mij voorbijgaan. Doch niet gezien ik wil, maar gelijk Gij wilt. En hij kwam tot de discipelen, en vond hen slapend, en zei tot Petrus: kunt u dan niet een nacht met mij waken? Waakt en bidt, op dat u niet in verzoeking komt. De geest is wel gebracht, maar het vlees is zwak. Wederom ten tweede maal henenggaand, bad hij, zeggend: Mijn Vader, indien deze beker van mij niet voorbij kan gaan, dan dat ik hem drink, Uw wil geschiede! En komend bij hen vond hij hen wederom slapend: want hun ogen waren bezwaar. En hen latend, ging hij weer om hen en bad ten derde maal, zeggend dezelfde woorden. Toen kwam hij tot zijn discipelen, en zei tot hen: slaapt nu voort, en rust! Ziet, de dood is nabij gekomen, en de Zoon des menschen wordt overgeleverd in de banden der zondaren. Staat op, laat ons gaan, ziet, hij is nabij, die mij verraden heeft. Math. XXVI: 36-46." Wanneer wij het wagen om een blik te werpen in de heilige zielen van de Verlosser in Zijne vermoeidheid in Gethsemane, - wagen om getuigen te zijn van de verbaasdheid, den angst, den zware zielstrijd van Zoons Zoon, dan dienen wij wel met vrees, met eerbied vervuld te zijn. Moge Gods Heilige Geest ons leiden, dat wij tot zegen van ons zelf en ter verheerlijking van onzen God en onzen Heiland het lijden in Gethsemane betrachten! Weinige uren te voren had onze Heer Zijn hoogepriestergedeed (Joh. XVII). Plaatsvervanger Hij nog in de heerlijke bewustheid Zijner volkomen eenheid met de Vader. Hij wist dat Hij nu verheerlijkt zou worden met de heerlijkheid, welke Hij bezeten had voor de grondlegging der wereld. Hij durfde tot de Vader zeggen: al het mijne is het Uwe en het Uwe is het mijne. En ziet, welke eene ontzettende verandering is er nu voorgevallen! Hij, die kort te voren zijn discipelen had vertroost: uurt hart wordt niet ontroerd, is zelf tot het hoogste ontroost. Hij, die zich kende als bezitter van koninklijke, goddelijke heerlijkheid, worstelt in het stof, is verbaasd, beangst, bedroefd tot den dood toe. Van waar toch deze verandering? Zijn er niet Heidense wijzen en krijgshelden geweest, die den dood onverschrokken te gemoed gingen, en hoe is dan Jezus, de Vorst des Levens, zo beangst nu Hij zijn stervensuur in het aangezicht ziet? Zijn er niet duizenden van Christelijke martelaren geweest, die den wreedsten dood op den brandstapel juichend hebben begroet, en zij zijn toch oneindig minder in waarde en kracht, dan hun Heer en Koning, die in Gethsemane vermoeid is? Trachten wij nu een verklaring van deze raadsels te geven. — Die Heidenen waren weinig voorzichtig en krijgshelden, van wie wij daar spraken, hadden geen begrip van wat Gods heiligheid is, van wat de zonde is, van wat de dood is als openbaring van Gods rechtvaardige toorn over de zonde. Daarom ziet men nu ook soms een roekeloos mensch den dood zonder vrees te gemoed gaan. Die Heidenen waren niet allen roekeloos, doch zij waren onverlicht, zij hadden geen diep inzicht in de goddelijke heiligheid, zij begrepen niet hoe vreeselijk Gods misnoegen over de zonde zich openbaart in den dood. Jezus daarentegen wist wat de goddelijke heiligheid betekent, want Hij was zóó zonder zonde. Kingerelig was Zijn ziel voor de minste aanraking met de zonde; Hij voelde zich pijnlijk gekwetst wanneer de verzoeker van buiten af tot Hem naderde om Hem tot zonde te verleiden. De minste gedachte aan het kwaad was Hem een smart en een gruwel. En ziet, nu staat Hij voor Zijn Kruislijden. De zonde van het menschdom in al haar afzichtelijkheid, de toorn van God in al zijn vreeselijk gewicht, stonden Hem voor den geest: Hij zag ze zo als geen mensch ze zien kon. Dat die vrome martelaren, van wie wij daarvoor gewaagd hadden, in Staat zijn geweest om zo over de vrees van de dood te triomferen, hebben zij juist te danken gehad aan het lijden en den dood van hun Heeren. Ja meer, indien wijzelf, Christenen! kalm en zalig sterven zullen, erkennend de ernst der zonde, maar wetend dat de zonde voor ons overwonnen is, dan zal dit te wijten zijn aan het lijden van onze Heeren, waarvan het Gestorte ons zulk een belangrijk gedeelte aanwijst. Laat ons dit nader overwegen. Onmiddellijk voor Zijn ingang in den hof had de Heer Zijne jongeren gewezen op een profeet van het Oude Testament aldus luidende; "Zwaard! ontwaak tegen mijnen herder, en tegen den man, die Mijn medegazel is, spreekt de Heer der heirscharen; sla den herder en de schapen zullen verstrooid worden." (Zach. XIII : 7; Math. XXVII : 51). Wat is nu te verstaan door dit zwaard, dat op Jehova's bevel moet zijn herder, den man die Zijn medegazel is? Het is niets anders dan Gods straffende gerechtigheid, welke, volgens de Schrift, gekeerd is tegen den man die meteen Gods medegazel, Gods gelijke is. De onschuldige, de volmaakt heilige wordt geslagen. Maar God is niet onrechtvaardig, en hoe dan kan een onschuldige gestraft worden? Jezus lijdt toch straf, — de straf, die ons den vrede aanbrengt, was op Hem (Jes. LIII : 5). De Messias wordt uitgeroeid, maar niet voor zichzelf (Dan. IX : 26). Het Nieuwe Testament geeft antwoord op die vraag. Immers, Hij, die geen zonde gekend heeft, wordt tot zonde voor ons gemaakt, Hij wordt behandeld als was Hij zelf niets dan zonde, opdat wij zouden worden rechtvaardigheid Gods in Hem. God was in Christus de wereld met zichzelf verzoenende, hunne zonden hun niet toerekenende (2 Cor. V: 19-21). Neen, die zonden werden Christus toegerekend, daar Hij vrijwillig ingenomen had de plaats van Middelaar, borg van zondaren. Hij de Gezegde des Vaders wordt een vloek gemaakt voor ons, om ons te verlossen van den vloek der wet, welke wij hadden geschonden (Gal. III : 10-13). Zo alleen is het ons begrijpelijk hoe onze Heiland in Gethsemane bij het naderen van Zijn sterfuur, zo verslagen daar nederlag. De last, welke Hem ter neder wierp op de aarde, was geen ander dan de last van onze zonde, welken Hij vrijwillig op zich genomen had. Daarbij dienen wij niet te vergeten, dat onze Heer een strijd moest doorworstelen met den Satan, den aartsvijand van God en mensch. Na de verzoeking in de woestijn vermogen wij, dat de vijand van onzen Heer geweken is voor een tijd, niet voor altoos (Luk. IV : 13). Wedergekeerd is hij voorzeker wanneer er hem de beste kans scheen, om den Zaligmaker te overrompelen, afvallig te maken van het werk der verlossing, hetwelk Hij op zich genomen had. Kort voor het lijden in Gethsemane had de Heer zelf verzekerd, dat de Overste dezer wereld nu komen zou om zijn laatste te beproeven (Joh. XIV : 30). Dadelijk na dat lijden verklaarde Hij, dat het nu was de uur van de macht der duistensch. Luk. XXII : 53. In de woestijn wilde de vijand Hem verleiden door in Hem te wekken begeerte naar spijs, begeerte naar den rijkdom en de heerlijkheid dezer wereld. Hier in den hof wil Hij zijn list op een andere wijze beproeven. Al de verschrikkingen van den dood worden Hem voorgesteld, ten einde Hem zoo mogelijk te bewegen om af te zien van het werk onzer verlossing. Liever willen wij niet gissen, welke bijzondere gedachten de vijand getracht heeft om in de ziel van onzen Heer te werpen, welke vurige pijlen hij op Hem afgeschoten zal hebben. Genoeg is het ons te weten, dat de booze bij deze gelegenheid zijn uiterste beproefd heeft tegen den oversten Leidsman onzer zakenhoop. Bedenken wij daarbij, dat onze Heer bij deze gelegenheid waarachtig als mensch strijdt. Het is niet als gewapend met goddelijke kracht dat Hij strijdt en overwint. Neen, in dienstknechts gestalte versehenen, heeft Hij zich ontdaan van Zijne goddelijke heerlijkheid (Philippiëners 2 : 8). Hoewel onzondig, toch was Hij zwak mensch. Hij had behoefte aan de gemeenschap met vrienden, daarom verzocht Hij zijn drie uitgelezen apostelen Petrus, Johannes en Jakobus, om bij Hem te blijven en te waken. Dat de Vader, in antwoord op Zijn gebed, Hem vertrouwd en versterkt door een engel uit den hemel is ook een bewijs, dat het Zijne waarachtige menschelijke natuur is welke hier lijdt en strijdt. Met goddelijke macht strijdende zou Hij gewiss geene behoefte hebben gehad aan de versterking van een engel. Neen, een apostel leert ons dat Hij, die deze behoefte had, een weinig minder dan de engelen geworden is vanwege het lijden des doods, opdat Hij door de genade Gods voor allen den dood smaken zou (Hebr. 11 : 9). Dit alles in overwegende, zijn wij nu beter in staat om het geheimzinnig gebed van onzen Heer te begrijpen: "Mijn Vader! indien het mogelijk is, laat deze drinkbeker van Mij voorbij gaan! doch niet geheel De wil, maar geheel Gij wilt." Tevoren reeds had Hij tot Zijn discipelen gesproken van zijn laatste lijden als een beker, welken Hij drinken moest (Mattheüs 20 : 22). Als Hij dan terugdeinst voor den bitteren beker, dan bedoelt Hij voorzeker niet enig lichamelijk lijden op zichzelf genomen, ook niet de stervenspijn op zichzelf beschouwd. Dit zou Hern niet zoo ondragelijk zijn voorgekomen ; er is voor Hern zooveel in dieen dood gemengd, dat in rekening moet genomen worden. Het is een zondaarsdood, een verzoeningsdood welken Hij gaat sterven. Hij voelt dat die dood de bezolding is der zonde; Hij verstaat beter dan de Apostel die zulke woorden gebracht, wat het zocht : de prikkel des doods is de zonde, en de kracht der zonde is de wet (1 Cor. XV : 56). Gods rechtvaardige toorn over de zonde, welke Zijne wet geschonden, Zijne heiligheid beleedigd heeft, ziedaar de bittere, ondragelijk bittere druppel in den lijdensbeker, welken Hij uitdrinken moet. En wat hebben wij, vervolgens, te denken aangaande de verhooring van het tot driemaal toe herhaalde gebed? Het moet vast staan, dat ieder gebed van Gods heilig kind Jezus verhoord wordt: Hij zelf heeft tot den Vader gesproken: "Ik wist, dat Gij mij altijd hoort" (Joh. XI : 42). Eerder lezen wij, dat Hij, die in de dagen van Zijn vleeselijke gebeden en smeekingen, met Sterke roeping en tranen geofferd heeft tot degene, die Hem uit den dood kon verlossen, werkelijk verhoord is geworden (Hebr. V : 7). Zijn gebed is dus verhoord geworden, en toch zien wij Hem die vreeselijke zondaarsdood ondergaan, — toch hooren wij Hem dadelijk na het lijden in den hof spreken: "De drinkbeker, die mij de Vader gegeven heeft, zal ik die niet drinken" (Joh. XVIII : 11). Het gebed, deze beker gaat voorbij, is verhoord, en toch moet Hij hem uitdrinken tot den dood toe. Om dit te vatten dienen wij te letten op het grote onderscheid tusschen het bidden van Christus en menig gebed dat de mensch tot God opzendt. Onze gebeden zijn dikwijls, helaas! eigenzinnig. Gelijk een kind bij zijn Vader dwingt om zijn zin te krijgen, zoo wil de mensch bij God dwingen, biddende: "Vader! mijn wil geschiede!" Het tegenovergestelde hiervan zien wij bij den Zaligmaker: "Niet mijn wil, maar de Uwe geschiede!" — zegt Hij. Als kinderen leren wij bidden, onze Vader die in de hemelen zijt! Uw wil geschiede. Zeer gewoon dus is ons deze zin; maar wij moeten leren verstaan, dat het hoogste, soms het moeilijkste gebed, dat de Christen doen kan, aldus luidt: Uw wil geschiede. Veel heeft het den Heiland in Gethsemani gekost om dit te bidden; soms kost het de ware Christen ook veel om dit waarachtig te bidden. Maar de Heere Christus heeft het waarachtige gebeden, daarom is Hij verhoord, want Gods wil is geschied, welke niets anders was dan Jezus eigen wil. Van eeuwigheid af had Hij gesproken: zie, ik kom om jullie wensen te doen, O mijn God! en Uw wet is in het midden van mijn ingewand (Ps. XI. Hebr. X.) In deze verzoeking spreekt Hij hetzelfde. De zondaarsdood ontwijkt Hij niet, Hij wordt een vloek gemaakt voor ons; maar Hij wordt versterkt om alles te dragen en te doen, wat noodig was tot onze zaligheid en tot verheerlijking van de Vader. Christenen! laat ons waken en bidden, opdat wij verlost worden van de gezindheid welke spreekt: Vaarwel mijn wilt dat niet de Uw. Christenen! laat ons gewaarschuwd worden door het voorbeeld van Petrus, die niet heeft gewaakt en gebeden, en derhalve tot den diepsten val gekomen is. Christenen! laat ons met en voor elkaar bidden, dat Gods Heilige Geest ons inleidt in het lijden van Gethsemane, dat wij de zonde op nieuw leeren haten, daar zij ons Borg en Middelaar zoveel zwaren strijd gekost heeft. 