title: Algemeene Kerkelijke geschiedenis der Christenen : Met plaaten
creator: Hamelsveld, Ijsbrand van
text: (}) masıLLon, die dit erkent ook van de Benedic- ly- GESCHIEDENES. 29 te. fireng, anderen te zacht; over het algemeen Iv heerschte eene neiging tot prachtige Kloogtergebou- ER wen, welke door milde begiftigingen werd annge»- Afdes, vuurd; de bebzucht van vele Abten, ‚de. verkwisting __ IV van anderen was zigtbaar ; vaak werden hunne awbten ge verkocht ; verfcheidenen door eenen’en denzelfden Jaar 622, Geestelijken te gelijk bezetem, hetwelk men p/ura- Mt 314 litas beneficiorum noemde , cm waar van omtrent het jaar 718 HUca, Lit het Karaliugifche Stam- huis, een treffend voorbeeld opleverde , die te gelijk Bisfchop van Rowan, Parys, en Bayeux, en Abt var Fontenelle en Fumiege was. Men gaf wel te- gen alle deze afwijkingen, bij herhaling, menigvul- dige wetten, in Kerkvergaderingen, waar bij zich het gezag der Koningen voegde (*), maar evenwel windt men ook, in volgende ecuwen, onder ande- zen, voorbeelden genoeg, varı Geestelijken, die tem kriig tokken; onder welken men evenwel de /eld- Abten, ( Abbates Castrenfes, ) niet moet rekeneu, die de Opzieners der Geestelijken of Monniken wa- ren, die bij dag en bij: nacht den Godsdienst be» zorgden bij de legers, die te veld waren (}). Bj tyner Monniken, tot de hervorming dier orde door BE NEDicTus van Aniana, doet tevens onderzoek naar de reden dezer verbastering Pref. ad Acta SS. Ord. Ben. Sec. IV. P. 1. $. 6. pag. 101. qq. (*) Men vindt verfcheidene zoodanige wetten en befluiten in nano. Concil. Form. 11. (+) masıLLon. Annal. Ord. S. Benedict. Tom. 1. Pas. 323- \ Da u. -KERKELITKE V Bij de Nonnen en andere foorten van vro@e BOFK wen, welke de Wereld verlaten, of daar den naam Afdeel, van hadden, want fommigen : woonden in afgezor- IV derde Cellen of Kluizen, ( Rec/ufe,) anderen had- Hoofäf. gen zekeren ‚Kloosterregel aangenomen, en zich tot na C. Gi; ’ Jaar 622. altijddurende kuischheid verbonden; (Canonice,) ot 814. nog anderen hadden den fluijer van den Bisfchop Verbaste. plegtig ontvangen, en bleven ongehuwd in hare fa- ring der milie; (Förgines private;) of het: waren wedu- Nonnen. wen, die zich ook dit teeken van onderfcheiding lieten geven , en niet weder trouwden; (Fidue ve- Jat@;) bij deze allen was ook veel te verbetceren; hoewel men de hoofdinrigting liet blijven, hoe zeer dezelve ook, over het geheel, nadeelig was. Vele Abdisfen leiden zelfs mannen de handen op, en z& genden hen in met het teeken des kruis; ook gavem zij aan vrouwen den /uijer met den Priesterlüken zegen; welk een en ander KAREL de Groote haar deed verbieden (*). Tevens verbood hij, dat men aan geene jonge dochters voor haar XXFfRe jaar den fluijer zou ‘geven, ten ware eene dringende noodzakelijkheid den Bisfchop daar toe dwong (1); de gewoonte van eenige Oosterfche Kloosters, om eene Non, bij hare inwijding, met zijde, goud en juweelen opgefchikt, voor het Altaar te leiden, en na de inwijding een zwar# kleed aan te trekken, werd in de Trullaanfche Kerkvergadering ($) af- ge- (*) Capit. I. a. 789. C. 74. ap. sau. 7. I. 2. 238 (t) 4 c. pag. 239. | ($) Ap uaro. Tom. III. Pag. 1680. GESCHIEDENIS. 21 gefchaft, met deze bijgevoegde reden, dat eene aan- IV komende Non alles ter zijde behoorde te leggen, RT wat haar de aangenaamheden der wereld in het ge- Afdeel. heugen kon brengen, opdat haar niet een traanıje IV mogt ontvallen, hetwelk den aanfchouweren kon ae doen vermoeden, dat zij de wereld noode verliet. Jaar 622. Op de Kerkvergadering te Tours (*), van het jaar !° er 813, erkenden de daar op KARELS bevel bijeenge- komene Bisfchoppen en Abten, dat ’er in de Non- nenkloosters veel te verbeteren was; dat de Abdis- Jen voor een gedeelte, wegens hare flechte levens- wijs, ten kwade berucht waren, en ook daar in van hare onderhoorigen werden nagevolgd ; aan welken zij zelfs de noodige fpijze, kleederen, en andere behoeften onthielden. Reeds had ook eene andere Kerkvergadering, onder de regering van xkA- RELS Vader, pıpyn (}), aan de Bisfchoppen in last gegeven, om in de Nonnenkloosters regelmati- ge zeden in te voeren enz. Ook werden ’er, in deze eeuwen, bijzondere regels voor de Nonnen gefchreven ; gelijik reeds casarıus in de Vlde eeuw gedaan had. LEANDER, Bisfchop van Hispa- lis, of Sevilla, die men, wegens het ijverig beftrij- den der Arianery onder de Westgothen in Spanje , den Apostel der Westgothen genoemd ‚heeft, ftelde tegen het einde dier ecuw eenen regel op, welke thans, naar allen fchijn, in Spanje veel gezag had: Regula, five de infBitutione virginum et contemty mMUNn- (*) Ap. narod. Tom. IV. pag. 1026. .(t) Conc, Vern. a. 755. T. Ill. HARD, 2. 1995, » Ba Hoofätt. m C.G. Jaar 622. tor 814. 02 KERKELIUKE mundi, ad Fiorentinam Sororem Liber (*), be- helzende onder atderen vermaningen, om wereldlijke ‚ vrouwen, en alle, zelfs heilige mannen, te mijden; niet mer eene Nor alleen te fpreken; fteeds het lezen en bidden beurtelings waar te nemen, en als zij jet arbeiden, zich te laten voorlezen; het Oude Testa- ment, bijzonder het Zlooglied, niet vieefchelik ze lezen; maar daar in de hiefde van cHRISTUs en zime Kerk te erkennen; den wijn enkel als eene artzenij, en het brood, enkel wegens ligchaams- zwakte, te gebruiken; alle lagchen voor zonde te houden; volfirekt niets eigens te bezitten, dewijl dit sen foort van echtbreuk, diefftal-en bedrog is. Om van andere meer gewone voorfchriften niet te gewagen. — DONATUS, die omtrent het jaar 624 Bisfchop te Vefontio, ( Befanron, ) werd; maar zelfs in deze waardigheid, gelijik voorheen, als Mon- nik te Zuxoviem, voortging te leven, heeft insge- liks zulken regel magelaten, die in 77 afdeelingen. beftaat (+), in welke de geest van kleinigheden en Nlaafiche firengheid overäl te belpeuren ». Zoo wordt onder anderen bevolen, dagelijks, ja elk uur, ziine gedachten , gemoedsbewegingen, onnutte woor- den en werken aan de Abdis te biechten, dewijl zulke biecht van den dood bevriidt,. Eene Non, die, bij het eten of drinken, niet om eenen zegen bidt, en ’er niet «men op zegt, zal zes klappen kriigen; zoo ook, als zij, zonder noodzake, onder - - het (*) In wousten,Cod. Regg. Monast. P. 1II.?. 153-183. (}) Ap. nousten. b. c. pag. 75120 GESCHIEDENIS. 23 het eten fpreckt, of met het mes op tafel klopt, en u dergeliike kleinigheden meer. BOEK I Terwijl de Monniken en Geestelijken elkander lie- Afdeel, verlede naderden, werd nog een middelftand tusfchen beiden opgerigt, die der Canonici of Kanunniken. Dewijl deze naam eigenlijk gebruikt werd var lie- den, die naar eenen gemeenfchappelijken regel (xu- yav,) Zeven; hoewel de oudfte beteekenis in de Griekfche Kerk die genen aanduidde, die in het Kerkeboek waren opgefchreven: (ax rw xavovas vns Exxineias,) zoo begrijpt men ligteliik „ waaröm ook de Monniken fomtijds dezen naam, of in het Latijn dien van Regularis, gedragen hebben. Maar ook IV Hoofdft. na C. GC. Jaar 622. tot 81% Canoniei ofKanun- niken. de Cl/erici of Kerkelijken en Geestelijiken zelve heet- ten, om dene varı beide deze redenen, zoo wel in de Oosterfche als Westerfche Kerk, Canonici; ge= lijk onder anderen de wessen van KAREL den Groo- sen bewijzen (*). Doch, juist bij de eigenlijke Clerus of Geesteliikheid nam thans eene nieuwe en engere beteekenis van dit woord een begin. Men gaf dezen naam aan die genen, die, met hunnen Bisfchop in &&n huis wonende ‚aan eene gemeenfchappelijke ta- fel etende,en zekere Godsdienftige oefeningen ten zelf- den tijd verrigtende, wel een foort van Kloosterle- ven teidden, maar evenwel niet in den Monniken- ftand overgingen. Men heeft, in bet voorgaande der Gefchiede- . nis (*) Qui ad Clericarum accedunt , quod nos noming- mus Canonicam vitam. Capit. a. 789. Cap. 71. Tom. 1. BALUZ. Pag. 238. | D4 “ ‘ IV BOEK I + Ardecl. tot 814 mn m nn mn - » 24 KERKELIJKE nis (*), gezien, dat Aucustinus te Zippo de eerfte geweest is, die zijne Geestelijkheid tot- eene foortgelijke gezelfchappelijke levenswijze ver&enigde ;, fchoon nu eenige Bisfchoppen ‘zijn voorbeeld mogen ‘ gevolgd zijn, evenwel was zulks niet algemeen, Yaar 622. veel min, dat men den oorfprong der Kanunniken, t" met dezen of genen, reeds in de tijden der Aposte-. len zou kunnen opfporen. Maar CHRODEGANG, Of CHRODOGAND, 00k RO* pEGAanG genoemd, Bisfchop van Mers, federt het jaar 741, was de eerfte, die eenen Regel voor de Geestelijkheid fchreef, waar door het gemeenfchap- pelijk leven voor dezelve meer behagelijk, uitgebrei- der, en vaster gegrond werd, dan ooit te voren, Hij flamde uit een aanzienelijk Frankisch geflacht af, en was aan het Hof van KAREL MARTEL OP4+ gevoed, van wien hij het ambt van Referendarius, geljk van deszelfs Zoon pıryn het Bisdom van Mets verkreeg. Hij was zeer welfprekend, in de Frankifche en Latijnfehe talen geöefend, en zeer weldadig jegens de dienstknechten van God, en je gens weduwen en weezen. Hij ver&enigde de Gecs- telijkheid onder malkanderen, deed hen, als in een Klooster, bij&eenwonen, en gaf hun een voorfchrift tot hunne Kerkelijke verrigtingen, waar bij hij ge- noegzaam voor hun onderhoud zorgde, opdat zij niet noodig zouden hebben, vergankelijke bezighe- den te bezorgen, en den Godsdienst alleen waar zouden kunnen nemen. Hij onderwees hen genoeg- zaamı (*) Verg. Deei VI. Bladz. 68. GESCHIEDENIS. 2% zaam in de Heilige Schrift, en in het Roomfehe IV Gezang, ook beval hij hun, zich naar de Room- ur fehe Kerkeördening te gedragen; hetwelk tot hier Afdeel, toe te Mets geene gewoonte was. Zoo als de IV meeste Bisfchoppen van dien tijd, was hij ook vlij- „. c.G. tig in het ftichten en opfieren van Kerken en Kloos- Jaar 622. ters (*). tot 814, Deze CHRODEGANG ondernam eene Zlervorming der Geestelijkheid, om de klagten over rijke, trot- fche, en onbruikbare Bisfchoppen, gelijk ook over Juij& en onbekwame Geestelijken te gemoet te ko- men. Het Monnikenleven ,„ hoe zeer varı zijnen oorfprong ontäard, fcheen hem daar toe het beste middel aan de hand te geven: waaröm hij, met dit oogmerk, voor de Geestelijkheid eenen regel voor- fchreef,, volgens welken zij, op de wijze der Mon- niken, zouden leven, zonder Monniken te wor- den (+); in dezen Regel, in welks inleiding cHro- DEGANG zichzelven ferrus fervorum Dei noemt, prent hij eerst den jongen Geestelijken eerbied in jegens de ouden, en den ouden liefde jegens de jongen. Hij wil, dat zij allen, op eene gemeene Qlaapzaal, maar in afzonderlijike Cellen en bedden, puden en jongen afwisfelend, opdat de ouden op- zigt (*) Dit is het berigt van pavLus Diaconus de Epis- eopis Metenfis Ecclefiz in ucursne SS. Hist. Francor. Torn. II. pag. 204. (+) Men vindt denzelven bij pacHery Spieileg. Tom. 1. pag. 595. Zuiverder en echter bij Las. 7om. VII, Concih. pag. 1444. Enz, B5 IV BOEK Afdeel, IV Hoofdft. 26 KERKELHKE zigt zouden kunnen hebben, flapen zullen. Geerm vrouwsperfoon, en geen Leek, zal in hunne Kloos- terwoning komen, uitgezonderd, wanneer de Bis- fchop, of Aartsdiaken, of Primicerius, jemand ten na C. G, eten moodigt; edoch, niemand mag ’er met wape- Jaar. 622. nen binneugaan, Ouder Geestelijken kunnen, met tot 814. hewilliging van den Bisfchop, jongere medebroeders tot hunne bediening aannemen. Wanneer bij het invallen varı den nacht. het eerfte teeken gegeven wordt, verzamelen alle de Canonici, Kanunniken , (of Geestelijken,) en gaan met het tweede in de Kerk, om aldaar het Completorium, (of de laatfte. van de zeven Hore Canonice,) te ziugen, waar pa niemand meer eten of drinken, met den anderen fpreken, in het Klooster of uit hetzelve gaau mag. Wie in de ftad flaapt,' moet op water en brood vasten, of eene kastijding ondergaan. In den win- ter ftaat ieder op het achtfte uur in den nacht, (tem twee uren,) Op, om te zingen en te bidden, en dus op de overige Hore Canonice. Na de eerfte var deze Hore vergaderen zij alle in het Capisalum (Kapittel, dus genoemd naar het Kapitel of Hoofdftuk van den Regel of van den Bijbel, welk daar voorgelezen wordt,) om Gods woord te hoo- ren; driemaal in de week worden Predikatien gele- zen. Tevens geeft de Bisfchop of Aartsdiaken zij- ne voorfchriften „ en beftraft de genen, die ze overtreden hebben. Van hier de nieuwe beteekenis van Chapitre, eene beftraffing, en ons Äapittelen voor beflraffen. De overige Geestelijken der ftad, die niet tot dit gezelfchap behooren, zullen toch de GESCHIEDENIS. 07 de vergadering ’sZondags en op groote Feestdagen IV bijwonen, en met het gezelfchap eten. Dit zal uir BIER de vergadering tot den hun voorgefchrevenen Aland- Afdeel, erbeid overgaan. Twecmaal ’s jaars zullen zij hunne _ IV zonden „ zelfs hunne booze gedachten „ aan den et Bisfchop biechten; wie het noodig vindt , zulks Jaar 622, meermalen te doen, kan bij den Bisfchop, of den !0t 314 door denzelven beftemden Priester, deze belijdenis afleggen. Merkt de Bisfchop, dat iemand hem in de biecht eene zonde verzwijgen wil, dan zal hij hem afzetten, van het Avondmaal uitfluiten, ge= vangen zetten, en kastijden laten. De Geestelijken zullen het Avondmaal elken Zondag en elken Hei- Hgendag gebruiken, indien hunne zonden hen daar niet van afhouden. Voor grove misdaden zullen zij door ligchamelijke kastijdingen , vasten, uitwer- pen uit het gezelfchap „ gevangenis, en openlijke boete geftraft worden, gedurende de boete moet de zondaar voor de deur der Kerk uitgeftrekt liggen, terwijl de anderen uit- en ingaan. Lastering en dronken/chap worden met geheime of openlijke be- ftraffingen,, en als "er geene beterfchap volgt, met den Ban of ligchamelijke ftraffen geboet. In de groote vasten wordt enkel tegen den avond gege- ten; van Pafchen tot Pinkfteren tweemalen daags, en zoo wordt voor meer tijden in het jaar vastge- fteld, hoe dikwijls, en wanneer geen vleesch mag gegeten worden, en meer dergelijken. In de eerzaal zullen zeven tafels ziin: de eerfte voor den Bis- fchop, den Aartsdiaken, en de gasten; de vier vol- genden voor de Priesters, Kerkedienaren, en gerin- g%- Jaar 622. tot 814. a8 KERKELIKE gere Geestelijken; de zesde voor de Abten, en de laatite voor de Geestelüken in de ftad. Over tafel , zwijgt alles, en hoort naar eene voorlezing uit den Bijbel. De /pijze en drank worden, naar de om „ derfcheidene tüjden , naauwkeurig verdeeld.e Wie zich van wijn onthoudt, zal bier krijgen, en dewijl wij, zegt CHRODEGANG „ onze Geestelijkheid niet bewegen kunnen, om geheel geen wij» te drinken, willen wij ten minften daar in over&enkomen, dat de dronkenfchap onder haar niet heerscht. Geen Kanunnik is van den arbeid der keuken vrij, zij losfen daar elkanderen weekelijks in af, uitgezon- derd de Aartsdiaken, en fommige anderen, die be- zigheden van grooter nut hebben. Ook wordt het een en ander verördend over ‚het bezorgen der kranken, de noodige kleederen,, enz. der Geestelij- ken, als ook over de bijzondere maaltijd, (refec- tio, verkwikking,) die hun op de hooge Feesten zal gegeven worden. Nadien de gemeenfchap van goederen niet meer zoo volkomen kan plaats heb- ben, als in de Apostolifche Kerk, ımoet ten minften iet, dat daar naar gelijkt, ingevoerd worden. Gees- telijiken, die van de goederen der Kerk leven wil- len, moeten hun eigen goed, aan God en hunne - Kerk, bij gefchrifte, fchenken, doch elkk lid van het gezelfchap zal het genos van zijne eigene be- zitting tot zijne dood toe behouden, en ook regt hebben, om daar van gefchenken aan de armen of aan het gezelfchap te doen, maar niets daar van mogen verkoopen, of op eeınge andere wijze verminderen. Wanneer iemand aan een Priester voor het vieren yan GESCHIEDENIS. 2Ö yan het Avondmaal, (Misfa,) of voor'de biecht,, of wegens ziekre, of voor eenen van zijne geliefden, het zij hij leve of. dood is, een aalmoes geeft: zoo mag hij.die aannemen , en ‚daar mede doen, wat hij wil; maar. wordt het-voor al de Priesters in het gemcen ‚gegeven: dan zullen zij ’er ook allen’ deel 7 aan hebben (*). .Tweemaal in de maand, zullen alle de armen, die in het Kerkeboek zijn opgetee- kend, ( Matricolati,) in de Kerk bij&enkomen. Daar zullen hun Predikatiöen voorgelezen, en ook op andere wijze, voor hun onderwijs gezorgd, en hun het &&n en ander aan levensmiddelen uitgedeeld worden. Zoodanige fchikkingen werden voorts door ver- fcheidene Bisfchoppen bij hunne Geestelijkheid in- gevoerd; en door KAREL den Grooten, bij witne- ınendheid, begunftigd; ook had deze inrigting hare nuttigheid, alzoo de Bisfchop eenigermate door de- zelve genoodzaakt werd, om, als een voorbeeld voor zijne Geestelijkheid, en voor andere Christe- nen, te:leven, terwijl hij meer gelegenheid had, om het oog te houden op zijne Geesteliikheid. Doch, (*) Dit is her oudfte voorbeeld, gelijk MABILLON sanmerkt, Annal. Ord. S. Bened. T. II. pag. 133. dat ’er voor zulke ambtsbedieningen iet betaald is geworden. Voor dezen werd dikwijls, in ‘de Kerkelijke wetten, ingefcherpt, dat men, het gene men om niet ontvangen heeft, ook aan anderen om niet geven moet; hier wordt het een aalmoes genoemd, herwelk echter reeds federt eenigen tijd gebruikelijk fchijnt geweest te zijn, Hoofäft. naC. Tr 622. tot 814% ee IV BOEK I Afdeel. vV 1 Hoofätt, nıC.G. Jaar 622, tot 814. 7 — so KERKELIKE Doch, zoo men op het wezenlijke ziet, kon eene inrigting,, welke de Geestelijkheid niet opwekte, tot vermeerdering van kennis, en het verkriijgen van de noodige bekwaamheid tot het waarnemen van hun ambt, hetwelk bijzonder behoorde te beftaan, in het volk te onderwijzen, maar welke zich bepaalde tot eenige voorlezingen uit de Heilige Schrift en van eene Predikatie en het flipt waarnemen van eenige Kerkplegtigheden, niets tot waar voordeel van het echte Christendom uitwerken. En wanneer men in het vervolg geloofde, deze gezelfchappen van Gees- teliiken niet te veel te kunnen vermenigvuldigen en verrijken „ verviel zelfs dat geringe nut fpoedig, hetwelk zij nog hadden. De Kanunniken werden en bleven lieverlede Geestelijken zonder Leeräar» ambt, en zonder Gemeente, die, voor zeer groote inkomften „ enkel eenige onbeduidende Kerkelijke ge- bruiken en oefeningen hadden waar te nemen. Bisfchope Ten einde het Tafereel van den Staat der Gees pen van Rome, SABINIA- NUS, telijkheid te voltooijen, moeten wij nog berigt doen varı de Bisfchoppen van Rome, die, gedurende dit Tijdvak, op het fpoor door GREGORIUS den Grooten gebaand, ter vergrooting van hun gezag en invloed fteeds voortgingen, alhoewel niemand zijner opvol- geren, in dit tjidvak, hem in perfonelijke bekwaam« heden en werkzaamheid gelijk kwam (*), Na het overlijden van dezen werkzamen Bisfchop in het jaar 604, werd sABINIANUS tot zijnen Op- | vok (*) Men zie van orecorıus I. of den Grooten ons Xle Deel, Bladz, 195-230. GESCHIEDENIS. gt volger verkoren. Hij was Diaken der Roomfche IV Kerk , toen hij verkoren werd, zoodat de Ouder- an lingen werden voorbijgegaan, en zonder dat hij tot Ardeel Ouderling gewijd was, hetwelk men eene inwijding per Jaltum, of met eenen overfprong, noemde, Hoofat, waar van meer voorbeelden in deze eeuwen voor- Jaar 622. komen; waarfchünelijk , omdat Roomfche Diakenen '* seien thans doorgaans gebruikt werden, om de belangen hunner Bisfchoppen ten Keizerläken Hove te Kom Pantinopolen waar te nemen, waar door zij gele- genheid hadden, om zieh de gunst des Vorsten te verwerven. In vervolg van tijd, werd vastgefteld , dat, indien een Diaken tot Bisfchop verkoren werd, hij eerst tot Ouderling of Priester moest gewijd worden, voordat hij het Bisfchoppelijk ambt kon aanvaarden. SABINIANUS ftaat bij de meeste Levens- befchriweren der Roomfche Bisfchoppen ten kwade berugt, als afgunftig op zijnen voorzaat GREGORIUS en deszelfs roem, zoodat hij, volgens PLATINA, zeifs getracht zou hebben, deszelfs boeken en ge- fehriften te laten verbranden; doch men heeft re- den, om hunne onpartijdighejd in twijfel te trek- ken, terwijl SABINIANUS, door het openzetten der koornfchuren voor allen, behalven voor de Kloos- ters en Gasthuizen, zich bij de Geestelijken niet bemind zal gemaakt hebben (*). Zijn opvolger sonirAcıus Ill, in het jaar 607, nonıraA- die insgelijks Diaken en Afgevaardigde was bij den Civs lIL Keizer FOKAS, is bijzonder bij de Proteflant [che Schrij- (*) Zie Ded X. Bladz. 226. IV BOEK I Afdeel, IV Hoofdft. na C.G Jaar 622. 48 KERKELIKE Schrijvers daar door vermaard, omdat deze Keizer hem den voorrang heeft toegekend boven den Pa- triärch van Äonflantinopolen , en geliik men meende den titel van a/gemeenen Bisfchop zou hebben op- G. gedragen, ftellende. den Stoel van PETRUS, of de Roomfche Kerk, dus tot het Aoofd varı alle de Ker- 00 If ken, van waar de Proteflant/che Schrijvers de be+ BONIFACI- us IV, DEUSDE- DIT EN Enten van het Antichristendom en den oorfprong varı den Antichrist afgeleid hebben. Doch wij hebben reeds elders gelegenheid gehad, in onze Gelfchiede- nis (*), op te merken, dat FOKAS niet änders ge- daan heeft, dan de eerstheid in rang onder de overige Gemeenten , welke door de Patriärchen varı Konftantinopolen begon betwist te worden, aan de Gemeente van Rome toe te kennen, omdat Rome de oude Hoofdftad des Rijks was, Van den volgenden Roomfchen Bisfchop BON Facıus IV, die in het jaar 603 zijnen voorganger opvolgde, weten wij niets, met zekerheid, hetwelk aanmerkenswaardig is, dan dat hi) het Pantheon , of den Tempel door AGrıppA welder gebouwd, en aan alle de Goden der Heidenen toegewijd , varı den Keizer rokas verzocht en verkreeg ; dezen Tempel maakte BonIFrAcIıus tot eene Kerk , gewijd aan de Maagd maRIA, en aan alle de Martelaren, naderhand, wegens hare gedaante, bekend onder den naam van /a Rotonda. Even min vinden .wij aangeteekend varı de twee volgende Bisfchoppen „ DEUSDEpIT van het jaar 615 (*) Zie Dee X. Biada. 163, 164 GESCHIEDENIS. 33 6ı5 af, en van BONIFACIUS V, van het jaar 619 IV tot 625. Alleen dat de eerfte flechts Onderdiaken BER was, toen hij verkoren werd, hoedanige verkiezingen Afdeel. in het jaar 769 in cene Kerkvergadering te Rome _ 1V r Hoofdf. verboden zijn geworden. BonIrAcıus V. was be.C.G, dacht, op de uitbreiding en bevestiging van zijn Jaar 622, annzien bij de onlangs geflichte Angelfakfifche Kerk, tor ‚dig en zond in het jaar 624 aan den Aartsbisfchop van gonıracı- Canterbury, justus, den Aartsbisfchoppelijken Man- Us V. tel over, ook fchonk hij hem het regt, om Bis- fchoppen te wijden (*). HONORIUS, die het Bisdom van Rome varı het HONoRıUs jaar 625 tot 638 bekleedde, ftichtte verfcheidene nieuwe Kerken en verfierde anderen, onder anderen de St. Pieterskerk te Rome, met de. koperen pla» ten „ die tot hier toe het dak van den Tempel der Godin Rome bekleed hadden (+). Als de Langobarden hunnen krankzinnigen Koning ADa- LOALD, (Of ADELwALD,) die Katholijk was, af gezet, en in deszelfs plaats zijnen bloedverwant ARIOWALD, een’ Ariäan, aangefteld hadden, ver- zocht hij, hoewel vergeefs, den Keizerliiken Ex arch te Ravenna, zijne magt te gebruiken, om ADELWALD te herftellen ($), nogtans bragt hij bij dezen Langobardifchen Koning 200 veel te weeg, dat hij, in plaats van zekeren Patriärch van Gra- do, dien hij voor een’ Ketter verklaarde, een’ an- der (*) neva Zist. Ecel. Gent. Angl. L. U. C. 7, 8. (t) amastas. Lib. Pontif. in Honorio p. 243-247. ($) paurt. Diac. de Gest. Langob. 1. IV. C. 43. XII Deer. C Zr KERKELIKE ıv der kom aanftellen. Ook hield hij de Angelfakfife’ze BoEK Bisfchoppen in zekere afhankeliikheid van zich, en Afdeer, deed zijn best, om het vieren varı het Panschfeest IV op de Roomfche wijze, onder alle de Schosten in men te voeren (*) In zijnen tijd ontftond de Ketterij . Jaar 622, det AYohotheliten,, waar Över hij zich 200 gematigd tot 814: en. omzigtig verklnarde , dat zijne regtzirmigheid daär bij geväir liep, en hij zelf, lang ha zijne dood, door eene alpemeene Kerkvergadering , als een Ketter, in den ban gedaan is, waar over tus fchen de Proteftantfche en Roomfche Schrijvers in "later tijden getwist is geworden, terwijl de cerstge- melden daar wit een befluit opmaakten tegen de on- feilbaarheid in de leere, aan de Roomfche Paufen toegefchreven. Wij zullen in het verhaal van de verfchillen met de Moönotheliten gelegeriheid hebben , om hier van nieer te zeggen, zoo veel is ondertus« fchen zeker, dat uit dit geval ten klaarften biijkt, dat men die onfeilbaarheid ten dezen tijd geheel tiiet geloofd of erkend heeft. SEVERI- SEVERINUS , opvolger van HONORIUS, werd in Rus het jaar 638 verkoren, maar eerst in het jaar 640 ingewijd, omdat de Keizerliijke goedkeuring niet eer- der volgde,. De afgevaardigden namelijk van Rome te Konflantinepolen moesten eerst belooven, dat de niieuwe Bisfchop de Eerhefis of uitleeging van den Pitriärch sercius en den Keizer HERACLIUS om« trent het Monothelitisch verfchil zou goedkeuren, hetwelk echter deze, ongeächt deze belofte, niet al« (*) vera. Cap. 13. GESCHIEDENIS 48 alleen weigerde, maar dezelve integendeel in eene IV Kerkvergadering te Rome veröordeelde. Terwijl mcıl er de bevestising' des Keizers op de.gedane verkiezing Afdeeli afwachittey braßt de Keizerliike Kancelier, (Chartni IV Hoofadft. Jarfus ;) te Rome, MAURITIUS genoemd, een aan- CC; tal Romeinen op zijne zijde, en hield den foldaten Jaar 622. voor, dat de voorgaande Bisfchop monorıus zoo 814: vele fehatten in- het Paleis van Zateranen „ (Episco- piüm;) bij&enverzameld had, terwijl zö de hun door den Keizer beftemde foldij, (roge,) niet öntvingen. Deze’ ftonden reeds klaar om in dat paleis in te brek&h, toen bijna alle de overige Romei- nen zich, onder aanvoering van sevEkinus, vers eenigden, om hetzelve te befchermen. Hier op zag SBÄURITIUS vah' zijn oogmerk af, nmiaar verzegelde, met de overheidsleden var zfjine partij, deze fchat: ten, en fchreef dit aan den ‚Parricius ızacıvs te Rarenha. Dere bände -daar op de voornadmften vart de - Geestelijkheid uit de flad, ein haalde de fchatten wit het Paleis, een gedeelte van welken hij' aan den Keizer meracLivs overzond (*); uit welke' om- fäandigheid men befluiten mag, dat het gene door de Geesteliikheid als een Kerkroof werd aangemerkt, een bevel van het Hof gewecst zal zijn, oordee- lende „. dat deze fehatten vocgzamer tot ‘de behoef» ten’ vam den Staat beffeed konden- worden. In het jaar 640 werd joannes de IVde Bisfchop Joannzs van Rome, die in het jaar 642 reeds overleed. N Men roemt hem, dat’hij veel geld naar Dalmatiö en (*) ANASTAS. 1. c. in Severino Pag. 249. Ca IV BOER Afdcel, IV Hoofdtt, naC., Jaar RR 36 KERKELIKE en Zstriö gezonden heeft, tot loskooping van ge- vangenen, die door de S/aven of Slavoniers wegge- voerd waren (*). Men heeft nog drie Brieven yan hem (+), in den eerften van welken hij de G. Schotfche Geestelijkheid tracht over te halen, om ‚ het Paaschfeest op gelijken tijd en wijze met de tor Big Kerk van Rome te vieren; de tweede betreft den THEODO*“ RUS, twist met de NZonotheliten, in welken hij zich ten fterk(ften tegen hen verklaart, en in den derden „ doet hij tegen de Bisfchoppen ten voordeele der Monniken de uitfpraak, dat het den laatstgemelden ‚ geöorloofd zal zijn, in hunne an Leeräars en Priesters aan teftellen. De naaste Bisfchop van Rome, van het jaär 642 tot 649, Was THEODORUS, Zoon van den Parri= arch van Jeruzalem, in wiens tijd de bovengemel- de -MAURITIUS cen Oproer- verwekte onder de fol- daten te Rome, hetwelk met zijne doodftraf eindig- de, nadat de Zxarch hem uit de Kerk. had laten halen,, in welke hij gevlugt was ($). Daar de Monothelitifche twisten nog aanhielden, deed THEO- porus twee Patriärchen van Konflantinopolen ach- tervolgens in den ban; doch zonder eenig gevolg bij de Oosterlingen; maar eene Afrikaanfche Kerk- vergadering, in, het jaar 646 (**), ftaafde zijn.aan- » zien, als Bisfchop van Rome „ grootelijks, door | hun (*) anassas. in Joann. Vıo Dag. 251. (Ct) In raneeı Coneill, Tom, V, pag. 1787» . ($) anastas. 1 c. Dpag. 253. (**) Ap. vacıum in Breviario Pag. 222. GESCHIEDENIS. er hun befluit: ,, dat men varı Godsdienstzaken niets IV 3; behoort te behandelen, voordat zij eerst bij den ei „, Stoel van Rome gebragt zijn, opdat de overige Afdeel. „ Gemeenten daar, als uit de naturelijke bron, het ® ih „ beginfel der reine leer ontvangen.” mc G. MARTINUS ]. hield terftond na zijne verhefing Jaar 622. tot het Bisdom in het jaar 649 eene Kerkvergade- !0t 814 sing te Rome, waar in hij het voorfchrift van den aRrın.s toenmaligen Keizer KONSTANS, omtrent de Mono I. thelitifche gevoelens, deed verwerpen (*). Nadat de Zxarch oLymPpıus, op hast van den Keizer, om zijne tegenkanting „ tegen het Hof, terwäl hiji hem het Avondmaal toereikte „ vergeefs ge» tracht had, hem door zijnen Wapendrager om te brengen, naardien deze, als men anastasıus (}) gelooft, deswegens van God met blindheid geflagen werd „ zond de Keizer cenen anderen FExarch , THEODORUS CALLIOPAS, naar Zraliö, die den Bis- fchop MARTIN in het jaar 653 uit eene Kerk ha» len, en eerst naar het Eiland Naxus in den Ar- chipel, en nadat hij daar een jaar lang in eene firenge gevangenis gehouden was, naar Konfanti- nopolen liet vervoeren. Hier werd hij te regt ge- fteld, en befchuldigd van eene zamenzwering met den Exarch oLympIus tegen den Keizer, en ver- ftandhouding met de Saracenen, Ziju wederftand tegen de Keizerliike bevelen allen, zou hem, naar het fchijnt, niet firafbaar genoeg, in het 00g des. (*) Coneil. Lateran. ap. warn. 7. IH, p. 687. (HH) 4 ec. in S. Martino p. 262. 3 p / 1 Hoofdi. na C.G. Jaar 620. tot 814. 8 KERKELIKE ı des volks, gemaakt hebben. HH werd ter dood veröordeeld, maar-op voorbede van den ftervenden Patriörch van Konflantinopolen, sERGIUS, werd hem het leven gefchonken, maar hij werd in bal- lingfchap gevoerd naar. Cherfor, alwaar hij, kort daar na, in het jaar 655, onder vele ellende, over- leden is. Men heeft hem, na zine dood, als eenen Heiligen en Martelaar ver&erd, en wonderwerken ..toegefchreven, welke bij zija graf. zouden gebeurd EUGENIUS VITALIA- NUS zijn (*). Nog bij het leven van marTrınus I, in het jaar 654, verkoos de Geestelijkheid te Rome tot Bis- fchop gucenius I, weike verkiezing door MARTI- nus werd goedgekeurd. DBehalven dat EuGEnIuS mede gemoejid is geweest in den ‚BZonotkelitifchen twist, lezen wij niets merkwaardigs van hem. Zijin opvolger vITALIANUS, in. het jaar 657, fchijnt zich, in den gemelden twist, zeer gematigd gedragen te hebben. -Hij zond aan den Keizer KON«- STANS ziine Geloofsbelijdenis over, waar op deze aan den Apostel PETRUS, dat.is, aan de Kerk van Rome, een gouden Zuangelieboek , waarfchijneliik , met gouden letters geichreven, en met zeer groote jaweelen verfierd, ten gefchenk overzond. In het jaar (*) marrın. I Episz. in vasser Concil. Tom. VI. P. 63, 74. Comimenoratio eorum, que feviter et fine Dei ze/pecty acta funt a veritatis adverferüs in fanctum et apostolicum noyum reyera confesforem et martyrem , Dartinum Papam Reime ap. LABBEL /, c. P. 66. ANAST. I. 6. p. 263. /99. GESCHIEDENIS 9 jaar 663 kwam deze Keizer in perfoon te Rome, IV alwaar hij van den Bisfchop vriendeliik ontvangen BVER werd, hoewel hij de ftad van hare metalen gedenk= 4 ftukken beroofde, welke hij met zich naar Siehe IV nam (*). Daartegen had deze Bisfchop het genoe- eg gen, dat de Angelfakfifche Kerk zich met den Ker- Jaar 622. kedienst der Roomfche Kerk volkomen versenigde, !® 814 geljk vıraLıanus dan ook in het jaar 668 den Griek/chen Monnik THEODORUS, maar die in den fchoot der Roomfche Kerk gevormd was, tot Aarts» bisfchop vau Canierbury inwijdde, die de cerfte was, wien de geheele ZEngelfche Kerk als haar hoofd erkend heeft (+). Van deszelfs geleerdheid en werkzaamheid, tot uitbreiding derzelve, hebben wij, in het voorgaande Deel, gefproken. VITALIA- wus nam, ten zelfden tijde, eene andere gelegen- beid waar, om zijn gezag uit te breiden. JoAan« NES, een Bisfchop op het eiland Cresa, was door ziinen Metropolitaan, op eene Kerkvergadering varı deszelfs onderhoorige Bisfchoppen, om zekere mis- daad, afgezet. Deze, naar het voorbeeld van meer zoodanige misnoegde Bisfchoppen „ beriep' zich , hoewel zeer wederregteliijk, op den Bisfchop vau ° Rome. De Metropolitaan liet hem daar op gevan- gen zetten, maar JOANNES ontkwam het, en naar. Rome geweken zijinde, bragt hij het zoo ver, dat VITALIANUS zijne zaak op nieuw deed- onderzoe- ken, met dien uitflag, dat de afgezette ‚Bisfchop vrije (*) Amnastas. /. c. Pag. 267. (+) zena Hist. Ecch Gent. Angl. L. IV. C. ı. C4 “u. KERKELIKE ıv‘ vrigefproken werd. vITaLIıanus fchreef daar op ne aan den Metropolitaan, met eene beftraffing en een Aideeı. bevel, om JoAnNESs in zijn ambt te herftellen; ook IV Dbelastte hij hem nog bijzonder, niet toe te laten, eg dat een Diaken trouwen zou, nadat hij reeds gewijd Jaar 622. was, of dat hij bij twee Kerken dienst deed (*). Wij tot 814. weten niet, of hij zijn oogmerk hier bereikt hebbe, hetwelk niet waarfchijneljjik is, dewijl hij eigenlijk over dezen MMetropolitaan niets te gebieden had. — Zeker mislukte hem eene foortgelijike onderneming tegen den Aartsbisfchop van Ravenna, MAURUS. Alhoewel deze onäfhankelijk was van den Bisfchop van Rome, ondernam vITALIANUSs echter, hem ter veräntwoording „ wegens zekere befchuldigingen , naar Rome te ontbieden, en hem, toen hij niet verfcheen, in den ban te doen. Maar maurus, veilig onder de befcherming van zijnen vriend, den Keizerlijken Zxarch , betaalde hem met dezelfde munt „ en deed hem op zijne beurt in den ban. vITALIA- Nus ontzette hem, op eene Kerkvergadering van Italiaanfche Bisfchoppen, van zijn ambt, waar aan zich MAURUS weinig kreunde, die niet alleen zijn ambt behield, maar ook bij zijn overliiden de Gees- telijkheid van zija Kerspel verzocht, om zich nooit ‚aan den Bisfchop van Rome te onderwerpen (+). Voor (*) vıran. Ep. od Paullum archiopifes Cretens. ap« LAnB. T. VI. Concih. pP. 445-448. (t) AcneLLus Raveunas in Pitt. Episce. Ravenn, aps Murator. T. 1. SS. rer. Iral. mıer, RUBeEns in Hisz, Ravenm. L. IV. ap. 7AG.T. I. Breviar. p. 236 GESCHIEDENIS gr Voor dezen heeft men ook geloofd, dat vırarıa- IV mus het gebruik der Zatijnfche taal, bij den open- baren Godsdienst, in het jaar 666, door een bij- Afdeet. zonder bevel, zou geboden hebben, doch dit be- IV rigt is reeds lang voor onwaarfchijnelijk erkend. na C. G. ADEODATUS, die in het jaar 672 opvolgde, en Jaar 622, DoNus, in het jaar 677, die ook nog geen volle !t 814 anderhalf jaren Bisfchop was, zijn door geene bij» Anzopa- zonderheden merkwaardig, dan alleen dat RENOVA- TUS,DO- ; : u. NUS Tus, Aartsbisfchop van Ravenna, die eerst zijne „oaTuo. onäfhankelijkheid „ ( autocephalia noemt het ANAS- TASIUS,) beweerd had, onder Donus de hoogheid varı den Roomfchen Stoel erkende (*). Ook deed de Keizer KONSTANTYN de Gebaarde, voorflagen tot herftelling der Kerkelijke eenheid, tusfchen de Patriärchen van Oud- en Nieuw- Rome, welke door de Monothelitifche twisten een’ geruimen tijd afgebroken was geweest. AGATHO zat op den Roomfehen Stocl van het jaar 678 vierdehalf jaren; onder hem kwam deze vereeniging in der daad tot ftand, maar hij moest daar bij een’ zijner voorzaten opöfferen. Ingevolge het bevel van den Keizer, zond hij in het jaar 680 eenige Bisfchoppen en andere Geestelijken, op de algemeene Kerkvergadering te. Konffantinopolen, al- waar dezen, in zijn’ naam, deel namen in de ver- oordeeling van de Monothelitery, en derzelver flich- ters en verdedigers, onder welken de Roomfche Bis- (*) Denuo fe prifine fedi Apostolice fubjugavit? BEST ANASTASIUS /, c. Pag. 274. C5 eo ll, 42 KERKELITIUKE Bisfchop Honorıus met name begrepen was; welke veröordeeling zij met hunne onderteekening bekrach- tigden (*). Deze infchikkeliikheid van AcATHo werd eenigermate daar door vergolden, dat de Kei- „zer, Op zijn verzoek, behoudens het regt van be- . vestiging, hetwelk hem bij de verkiezing van eenen * Roomfehen Bisfchop toekwam, het geld kwijtfchold „ hetwelk bij die gelegenheid betaald werd (}). Aan een’ anderen kant liet echter AGATHo zijn gezag meer gelden. wıLrrıEep, Bisfchop van York, was, op begeerte van EGrRIED, Koning van Norshum- berland, door THEODORUS, Aartsbisfchop van Car- serbury, dien de Koning door geld daar toe be- wogen zal hebben, afgezet. Daar hij als een ijve= zaar voor den Roomfchen Kerkedienst bekend was, beriep hij zich, de eerfte onder de Angelfakfifche Geestelijkheid, op den Stoel van Rome, geliik hij dan ook door AGATHO, op cene Kerkvergadering in het jaar 679 of 680 te Rome gehouden, vrijge- fproken ,„ en fchoon de Koning hem in de gevan- genis had laten werpen, eindelijk in zijn Bisdom herfteld werd ($). LEO Il, die in het jaar 682 verkozen werd ‚was, vol (*) Coneil. Occum. VI. Act. XVII. in HARD. Aet. Concil. Tom. EI. pag. 1397, 1491, 1421, 1424. ANAS- Tas. in Agatlı. pag. 275. (t) Aamastas. le c. pag. 276. ($) Comcil. Rom. a. 679. ap. ward. Tom. III. pag- 1041. BEDA list. Eccles. Gent. Angl. Libr. IV. Cap. 12. V. 20. GESCHIEDENIS. 3 volgens AnasTasıus (*), ongemeen welfprekend, Ew in de Heilige Schrift, als ook in de Griekfche en A Latijnfche taal welgeöefend, een uitmuntend zan- Afdeel. ger, en gefchikt fpreker, (LZisgua Scholastieus,) ,_ IV _ en over het geheel.een deugdzaam, nuttig, en wel. — en dadig Leeräar. Hij nam in eenen Brief aan Keizer Jaar 622. KONSTANTYN (}), de zesde algemeene Kerkverga- '* 9:4 dering plegtig aan, en vervioekte dus, onder ee andere Ketters, ook zijnen voorzaat HONORIUS, omdat hij ziine Apostolifche Gemeente niet door de Apostolifche leer gezuiverd; maar veel meer door een fchandelijk verzuim, haar onbeylekt geloof had laten befinerten. (qui negligendo confoyit herefin, et regulam traditionis maculari confenfit.) Ook zond bij de Iandelingen der Kerkvergadering, ten ” deele, weder met veröordeeling van HONoRIUS, en aanprijzende ‚Dpieven „aan de Bisfchoppen yan Span- je, aan zekeren Graaf aldaar, en zelfs aan den Ko- ning ErwIG ($). Daartegen onderwierp de Keizer de Kerk van Ravenna aan hem; zoodat elke nieuwverkozen Bisfchop derzelve, in het vervolg, ouder gewoonte, te Rome zou ingewijd worden. Bij deze gelegenheid vernieuwde LEO de wet van ü GREGORIUS den Grooten, dat ’er voor den Aarts> bisfchoppelijken Mantel niets betaald zou worden; maar te gelijk verbood hij het vieren der gedach-« tenis van den Aartsbisfchop MmAurRus, die zijne . | Oll« (*) I. c. pag. 289. (t) Ap. narn. Tom. II. pag. 1470. ($> eon. I. Zp. U, 1, IV, V. A cp 1729 PR KERKELIJKE rv onäfhankelijkheid van Rome zoo driftig beweerd BOEK had Hy a BENEDICTUS Il. was reeds in het jaar 683 tot IV opvolger van LEo verkoren, maar het duurde bijnz ne een jaar, eer hij ingewijd kon worden, omdat de Jaar 622. Keizerliike bevestiging niet eer was aangekomen. tot 814. Waarfchüjneliijk was dit wel cene aanleiding, dat senzoic. de Keizer KONSTANTYN bevel gaf, dat men eener Tus Il. wverkozenen Bisfchop, -zonder bevestiging van het Hof af te wachten, terftond zou inwijden (}), zonder dat daar uit volgt, dat ’s Keizers goedkeuring onnoodig verklaard werd; ook is deze bevestiging terftond door de volgende Keizers weder als "noodza=- kelijk op nieuw gevorderd en herfteld. Maar Kon- STANTYN was zulk een vriend van BENEDICTUS , dat hij hem de afgefnedene haren van zijne beide Zonen toezond, opdat hij hen dus als zijne Zonen zou aannemen ($), juist als eenigen tijd daar nz KAREL MARTEL aarı den Zangobardifchen Koning LUITPRAND het haar var ziinen Zoon PIPYyn met hetzelfde oogmerk toezond (**), | zoannes Van den volgenden Bisfchop van Rome, JoAn- v. NES V, die BENEDicCTUS II in het jaar 685 op- volgde, maar reeds in het volgende jaar 686 over« leed, lezen wij niets bijzonders, dan dat hij zijn regt handhaafde tegen den Aartsbisfchop van Cara- ls, (*) anastas. in Leone II. pag. 289. (}) Aanastas. Pag. 293. ($) anastas. 4 c. I (**) pauLL. Diacon. de Gest, Langob. L. VI. C. 53. GESCHIEDENIS. 45 Zis, (ıhans Cagliari, ) in Sardinie, die zonder ziin IV verlof eenen Bisfchop op dat eiland ingewijd had, es waaröm hij in eene Kerkvergadering dezen Bisfchop Afdeel, onmiddelijik onder het gezag van den Roomfchen _1V Bisfchop bragt (*). na C. G, Zijn opvolger conon leefde niet langer dan tot Jaar 622, het jaar 687. De Geestelijkheid met de overheid !t 814 en andere aanzienelijke lieden hadden , bij de nieuwe conon, _ verkiezing, een verfchil gehad met de Krijgsbevel- hebbers ,„ die ook tot dezelve hunne toeftemming moesten geven; eindelijk veräenigden zich de beide partijen op CONoN, eenen ouden en eerwaardigen Priester. conon vermaakte , bij zijn overlijden, een aanzienliik gefchenk „ (benedictio in auro, ro- ga,) aan de Geestelijkheid, Kloosters, en Gast- huizen te Rome. Ken Aartsdiaken, PASCHALIS, wien de uitdeeling van hetzelve was aanbevolen , bood het aan den Zxarch joanNES aan, indien hij hem aan het Bisdom wilde helpen; maar als ’er verfchil ontftond over de verkiezing, werd de Ou« derling sercIus, onverwachts, door de aanziene= liikfte lieden en het volk op den Zetel geplaatst. De Exarch, dit niet kunnende beletten, noodzaakte echter sercıus, om hem de 100 ponden gouds te betalen, welke pascnaLıs hem beloofd had; waar voor SERGIUS, ten einde de zaak hatelijk te ma- ken, de kostbare lampen „ welke voor het Graf van PETRUS hingen, ten onderpand gaf (}). | Ten (*) AanasT. A c. Pag. 296. (t) Anast. in Con. p. 293. in Sergio P. 302. - Jaar 622, tor 814; Be un er m——— nn SERGIUS, 46 .KERKELNYKE Ten tijde van sercivs nam de goede verftand- höuding tusfchen de Roomfehe Bisfehöppen en Griekfehe Keizeren weder een einde. JUSTINIAAN If, (met den bijnaam , -de afgefneden 'nets‘,) Net, mac. g, !n het jaar 691, de Truilaanfche Kerkvergadering te Könftantinopolen bijcenkomen, als cen Aanhangfel var de vijfde en zesde algemeene ‚Kerkvergaderingen. In dezelve werden onder 102 Kerkregelen, (Tanos nes,) fommigen vastgefteld, welke aah de Room“ fche Kerk en derzelver Bisfehoppen, niet aangraam waren. ‚In een’ van dezelven, den XlHiden, werd den Oudetlingen en lagere Geestelijken tocgeftathn , in hun huwelijk , ook gedureiide hun: amibt,- te blij- veh -voortleven; in den Ilden werd bepaald, dat niet meer dan 83 Apossolifche Kerkregelen als echt zouden aangenomen worden. In den XX\Vllten worden de bertichte‘ Keiltreeels van Chalcedon, en tevens ee oudere van de cerfte Kerkvergadering va Konftantinopolen \ierhaald, volgens welken de Pa- sriärchen van Oud- en Nieuw- Rome gelijke voor= resten genieten'; en de lähtfte ook de zweede plaats bekleeden zou. De-XXVfte vernieuwt den Aposto« lifehen Canon „wit kracht van welken ieder Geeste- like, die op den Zondag of op den Sabbath, (en ket die in de Heilige week witgezonderd,) vasten zou, afgezet; immar cen Leek, die dit doet, uit de Kerkgemeefchäp gefloten moet worden: en dit; voegt de vergadering °’er bij, behoort ook in de Roomfche Kerk onveränderlijik te gelden, in welke men, tot hier toe, ftriidige met de Keikelijke wet- ten, op-den Sabbath gevast had. Dezelfde ftraffen Wwer- GESCHIEDENIS. a? werden in.den 6pften Canow gedreigd aan de genen, IV die, uit.lekkerheid, Aes bioed van eenig beest, als Se fpjjs toebereid, gebruiken zou, omdat dit in de Afdeel, Heilige Schrift verboden was. Eindelijk verbiedt IV de Kerkvergadering, om cHRISTUS, onzen God; en in de gedaante van een Lam, of te beelden,, na- Jaar 622, demaal het voegzamer was, in plaats var die!ot 814 fchaduwbeeld, hem, als een volkomen mensch , voor te ftellen, en door deze befchouwing Godza- lige aandoeningen te verwekken (*), SERGIUS had op deze vergadering gecne Afgevaar: digden gezonden, evenwel had hij zijnen Zaakgelas- tigden of Gevolmagtigden , ( Apocrifiarius, Respon- falis,) aan het Keizerlijke Hof. Men liet ook ter onderteekening der befluiten,, terftond achter de on- defteekening des Keizers, en voor de overige Parriär- chen,eene ledige plaats open voor den Patriärch var Rome; geliik hem de Keizer ook een affchrift dezer befluiten ter onderteekening toezond. Maar sercıus duldde zelfs niet, dat zij openlijk voorgelezen wer- den, en verklaarde, liever te willen fterven, dan de daar in voorkomende nieuwigheden te ondertee- kenen (+). De Keizer, verbitterd door dezen te- genftand, zond den Overften van ziine Lijfwacht, ( Protofpatarius,) ZACHARIAS, OM SERGIUS haar Konflantinopolen te voeren. (1) AnasT. in Serg. pag. 307. | 48 KERKELIKE IV juist ten dezen tijde, in het jaar 695, werd afge> ‚BOEK zet, bleef dit oproer ongelftraft, en de Roomfche Afdeel. Kerk heeft de bovengemelde befluiten nooit aange- IV nomen (*). WVoorts bevorderde sercius met ijver Be de bekeering der Friezen, door WILLIBRORD, ook Jaar 622. werd in het jaar 698 de. Westfakfifche Koning tot 814. CRanwaLLa door hem gedoopt (+). joannes Het oproer onder de. foldaten, ten voordeele var vl. SERGIUS, was een flecht voorbeeld, hetwelk varı meer dergeliiken gevolgd werd, hoewel het tevens een nieuwe flap was, tot vermeerdering van het gezag der Roomfche Bisfchoppen. Als onder zijnen opvolger joannes VI, die in het jaar z7or naau- welijks derdehalve maand het Bisdom beftuurde „ de nieuwe Zxarch te Rome kwam, verwekten. de fol- ‘daten weder tegen denzelven een oproer, zoodat hij ter naauwernood door den Bisfchop gered werd. Behalven in foortgelijke oprocren, vertoonden zich de zwakheid der Keizerlijke regering in Zralie in den flaauwen tegenftand, welke aan de Langobar- den gedaan werd. GIsuLF „ derzelver Hertog te ' Beneventum , plunderde en verwoestte ÄKampanie, en naderde zelfs Rome, wanneer JoaNNES deze ‚ge- legenheid waarnam, om zich weldadig te betoonen , door den Hertog te bewegen, om terug te trekken,, en alle de gevangenen vrij te koopen ($). Frage Aan zijuen opvolger Joannes VII, zond de Kei= il. zer (*) ANASTAs. /. c. Pag. 307-310. (}) seva Hist. Eccles. Gent. Anglor, L. V. C. 7. ($) anast. 4 c. Pag. 315, 316. GESCHIEDENIS 49 zer JUSTINIAAN I, die om dezen tijd weder op IV den troon herfteld was , de befluiten der Tru/laan- a fche Kerkvergadering , om die in eene te houden Afdeel. 