title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Hij is laag genoeg, om van eens anders' zweet bloed te teren. (Zie BLOED.) Hij mag zijn eigen zweet niet ruiken. (Zie BLOED.) en zegt dit van een' aartsluiaard, die niet gaarne 200 hard werkt, dat hij ervan in 't zweet raakt. Terwijl in de uit Campen gedrukte verzameling van Gemeene Nederlandsche Sprekwoorden staat: Hij mag zijn eigen niet ruiken, neemt MEN dit alda's over: Hij mag zijn eigen niet ruiken. Sommigen schrijven en zeggen hier verkeerdelijk ruiken (geur van zich afgeven) voor ruiken (geur opnemen); hoewel dit onderscheid vroeger niet bestond. Hij zit in het zweet. Hij zweet Judas-zweet. (Zie JUDAS.) Luije zweet is gaauw gereed. (Zie LIEDEN.) Men kan zijn laatsten wil niet maken, als het kille zweet de ledematen naakt. (Zie LID.) Niemand stinkt van eens andermans zweet. (Zie LID.) Paardenvleesch en paardenzweet is des landbouwers beste mest. (Zie LANDBOUWER.) Wet door zweet verkregen wordt, dat men hoog en roemt men zeer. (Zie LANDBOUWER.) ZWEMMER. De beste zwemmers verdrinken meest, en de beste klimmers breken meest den hals. (Zie HALS.) Hoogklimmers en diepzwemmers kennen geen voorzichtigheid. (Zie KLIMMER.) Hoogklimmers en diepzwemmers staan meest kwaad (of: ziet men zelden op hun bed sterven). (Zie BED.) ZWERK. Het moeten hooge masten zijn, die bij het zwerk zullen zeilen (of: die het zwerk zullen raken). (Zie MAST.) ZWERM. De grootmoeder moet op den zwerm passen. (Zie GROOTJE.) Het heeft veel van een' bijen-zwerm. (Zie BIJS.) ZWETSER. Geen grooter deugd in vorsten, dan elk zuiver geloof te weigeren. (Zie GELOOF.) ZWIJGER. Er is geen spreker, die het eenen zwijger verbeteren kan (of: Zwijgen kan niet verbeterd worden). (Zie SPREKER.) Het is een goed spreker, die een' goed' zwijger verbetert. (Zie SPREKER.) Met een' zwijger hals-op spelen, (Zie HALS.) Peinzend kan geen' zwijger krenken. Wacht u een weinig tijds van den gramme, maar van den zwijger al uw leven. (Zie GRAM.) Zware zwijgers brengen niet in 'licht. (Zie LICHT.) ZWIIM. Het schip ligt in zwijm. (Zie SCHIP.) Hij ligt in katzenkoor. (Zie KAT.) WIJN. Al schijnt de hond niet groot te zijn, nog vangt hij wel een magtig zwijn. (Zie HOND.) Biggen worden ook zwijnen. (Zie BIG.) Dat is zoo afgrijselijk, dat het een wild zwijn de borstels zou doen te berge rijzen. (Zie BERG.) ZWIIN. De geweldige eiken van Bazan dragen vrucht voor de zwijnen. (Zie BAZAN.) De wilde zwijnen hebben hier gegraasd. De zwijnen komen hem te gemoed. Die een haas, een ree of een zwijn vangt, maakt ze zier. (Zie HAAS.) Die het zwijn uit den modder haalt, krijgt drek voor dank. (Zie DANK.) Geile vrouwen, dieschoon zijn, heet men juweelen bij het zwijn. (Zie JUWEEL.) Hebben wij samen de zwijnen gehoed? [Men zegt dit tot iemand, die zich te gemene maakt. Het is een vogeltje, heet. (Zie LAND.) Het is een zwijn, 1 [Terwijl men een vrouw bepaaldelijk met den titel van varken aan de straat varken benoemt, als de onzindelijkheid zich geheel en al met haar wezen vereenigd heeft, wordt de man met den naam van zwijn bestempeld, wanneer hij zich aan dronkenschap, maar vooral aan verrewijderde liederlijkheid overgeeft.) Het kan wel varkens regenen: de lucht ziet zo zwijnachtig. (Zie LUCHT.) Het zwijn volgt den tap. (Zie TAP.) Het is ermete te pajanen, als een Jood met de blikken van een zwijn. (Zie BIL.) Hij is tusschen zwijn en bigge in. (Zie BIG.) Hij spreekt Latijn als een zwijn. (Zie LATIJN.) Hij zweert bij Sint Anthonius zwijn, (Zie SINT ANTHONIE.) Honden en zwijnen Zijn medicijnen. (Zie HOND.) Ik heb thans een zwijn in het ijs. (Zie 178.) Last het u te jagen, zo keer de zwarte zwijnen uit het koren. (Zie KOREN.) Men kan geen' jacht hoorn maken van een' zwijns- drek, noch van een' vossenstaart een trompet. (Zie DREK.) Als men in ons land zwijn Men mag een varken een vogeltje noemen, het is en blijft een zwijn. (Zie VARKEN.) Men pakt het zwijn bij den staart, gelijk den man bij zijn woord. (Zie MAN.) Mijn oren zijn geen paar, indien een zwijn een stom dier is. (Zie DIER.) Of mens, of zwijn: Elk vindt het zijn. (Zie MENSCH.) Oude zwijnen hebben harde muilen. (Zie MUIL.) Van die boer geen zwijnen. (Zie BOER.) Vele meesters, magere zwijnen. (Zie MEESTER.) Vele zwijnen maken dunnen drank. (Zie DRANK.) Werp geen parelen voor de zwijnen: zij zouden ze onder den draf inlijven. (Zie DRAF.) Wie zich onder den draf mengt, dien eten de zwijnen. (Zie DRAF.) Wie zwijnen wil streelen, en met kinderen spelen, Die doet ze bij in den modder vallen. (Zie KINN.) ZWIKJE. Het is te vergeefs, het zwikje ten, als het volle vat in deel-wijn veranderd is. (Zie VAT.) Men kent de vrouw niet aan haar rokje, noch den wijn aan het zwikje. (Zie ROK.) WIL. Hij heeft zwel in de maag. (Zie MAAG.) ZWITSER. Geen geld, geen Zwitsers. (Zie GELD.) Hij heeft er een aan als een Zwitser. Zwitsersche hulptroepen maakten zich wel eens wat sterk aan het misbruik van sterken drank schuldig; van daar, dat men hen gelijk stelde met dezulken, die met een stuk in hunnen kraag of met een nat zeil liepen. Hij liegt als een oude Zwitser. Hij slacht de Zwitsers: die ’t meest geeft, dien is hij. 