title: Handleiding voor verzamelaars van Nederlandsche historiepenningen
creator: Van Orden, G
text: Google This is a digital copy of a book that was prcscrvod for gcncrations on library shclvcs bcforc it was carcfully scannod by Google as pari of a projcct to make the world's books discoverablc online. It has survived long enough for the Copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to Copyright or whose legal Copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discover. Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journcy from the publisher to a library and finally to you. Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken Steps to prcvcnt abuse by commercial parties, including placing lechnical restrictions on automated querying. We also ask that you: + Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes. + Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's System: If you are conducting research on machinc translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of text is helpful, please contact us. We encouragc the use of public domain materials for these purposes and may be able to help. + Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpcoplcabout this projcct and hclping them lind additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. + Keep it legal Whatever your use, remember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in Copyright varies from country to country, and we can'l offer guidance on whether any speciflc use of any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search mcans it can bc used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. Äbout Google Book Search Google's mission is to organizc the world's Information and to make it univcrsally accessible and uscful. Google Book Search hclps rcadcrs discover the world's books while hclping authors and publishers rcach ncw audicnccs. You can search through the füll icxi of ihis book on the web at|http: //books. google .com/l Google IJber dieses Buch Dies ist ein digitales Exemplar eines Buches, das seit Generationen in den Realen der Bibliotheken aufbewahrt wurde, bevor es von Google im Rahmen eines Projekts, mit dem die Bücher dieser Welt online verfugbar gemacht werden sollen, sorgfältig gescannt wurde. Das Buch hat das Uiheberrecht überdauert und kann nun öffentlich zugänglich gemacht werden. Ein öffentlich zugängliches Buch ist ein Buch, das niemals Urheberrechten unterlag oder bei dem die Schutzfrist des Urheberrechts abgelaufen ist. Ob ein Buch öffentlich zugänglich ist, kann von Land zu Land unterschiedlich sein. Öffentlich zugängliche Bücher sind unser Tor zur Vergangenheit und stellen ein geschichtliches, kulturelles und wissenschaftliches Vermögen dar, das häufig nur schwierig zu entdecken ist. Gebrauchsspuren, Anmerkungen und andere Randbemerkungen, die im Originalband enthalten sind, finden sich auch in dieser Datei - eine Erin- nerung an die lange Reise, die das Buch vom Verleger zu einer Bibliothek und weiter zu Ihnen hinter sich gebracht hat. Nu tzungsrichtlinien Google ist stolz, mit Bibliotheken in Partnerschaft lieber Zusammenarbeit öffentlich zugängliches Material zu digitalisieren und einer breiten Masse zugänglich zu machen. Öffentlich zugängliche Bücher gehören der Öffentlichkeit, und wir sind nur ihre Hüter. Nie htsdesto trotz ist diese Arbeit kostspielig. Um diese Ressource weiterhin zur Verfügung stellen zu können, haben wir Schritte unternommen, um den Missbrauch durch kommerzielle Parteien zu veihindem. Dazu gehören technische Einschränkungen für automatisierte Abfragen. Wir bitten Sie um Einhaltung folgender Richtlinien: + Nutzung der Dateien zu nichtkommerziellen Zwecken Wir haben Google Buchsuche Tür Endanwender konzipiert und möchten, dass Sie diese Dateien nur für persönliche, nichtkommerzielle Zwecke verwenden. + Keine automatisierten Abfragen Senden Sie keine automatisierten Abfragen irgendwelcher Art an das Google-System. Wenn Sie Recherchen über maschinelle Übersetzung, optische Zeichenerkennung oder andere Bereiche durchführen, in denen der Zugang zu Text in großen Mengen nützlich ist, wenden Sie sich bitte an uns. Wir fördern die Nutzung des öffentlich zugänglichen Materials fürdieseZwecke und können Ihnen unter Umständen helfen. + Beibehaltung von Google-MarkenelementenDas "Wasserzeichen" von Google, das Sie in jeder Datei finden, ist wichtig zur Information über dieses Projekt und hilft den Anwendern weiteres Material über Google Buchsuche zu finden. Bitte entfernen Sie das Wasserzeichen nicht. + Bewegen Sie sich innerhalb der Legalität Unabhängig von Ihrem Verwendungszweck müssen Sie sich Ihrer Verantwortung bewusst sein, sicherzustellen, dass Ihre Nutzung legal ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass ein Buch, das nach unserem Dafürhalten für Nutzer in den USA öffentlich zugänglich ist, auch für Nutzer in anderen Ländern öffentlich zugänglich ist. Ob ein Buch noch dem Urheberrecht unterliegt, ist von Land zu Land verschieden. Wir können keine Beratung leisten, ob eine bestimmte Nutzung eines bestimmten Buches gesetzlich zulässig ist. Gehen Sie nicht davon aus, dass das Erscheinen eines Buchs in Google Buchsuche bedeutet, dass es in jeder Form und überall auf der Welt verwendet werden kann. Eine Urheberrechtsverletzung kann schwerwiegende Folgen haben. Über Google Buchsuche Das Ziel von Google besteht darin, die weltweiten Informationen zu organisieren und allgemein nutzbar und zugänglich zu machen. Google Buchsuche hilft Lesern dabei, die Bücher dieser Welt zu entdecken, und unterstützt Autoren und Verleger dabei, neue Zielgruppcn zu erreichen. Den gesamten Buchtext können Sie im Internet unter|http: //books . google .coiril durchsuchen. (o^^l Orl ^^mmm 302196737 H ANDLEIDING V O 0 R VERZAMELAAKS VAN NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, HANDLEIDING V O O R VER'ZAMELAAKS VAN NEDERLANDSGHE l ' fHISTORIEPENNINGEN, XBVATTBNDE EBNE BESCHRIJVING VAN BEN AAN« 2IENLIJR AANTAL NEDBRLANDSCHE LEO- DP REKENPBNNINGEN, WELIE IN DB PENNING" WERKEN VAN BIZOT , VAN LOON 9 BN VAN MIBRIS NIET WORDEN VERMELD« D 0 O R G. VAN O R D E N, Carr99fndmt ^an de Tweede Klasjh van hu Koninküjk Ncdirtakiteh Inßttuut van Kunßm en fFcSenfchap^ f$n , Lid 9an de Maätfchapptj van Letter^ künde te Ltyden^ enz» enz. TB LBYDEN Bij L. HERDINGH en ZOON, MDCCC XXV. lo^^l Orl r 302196737 HANDLEIDING V O 0 R VEKZAMELAAKS VAN NEDERLANDSCHE HISTORIEPENNINGEN, 4 t N L E I D I N G. fchijnlijk xijn dezelve niet ter hanfier kenniarai gekomen 9 of zij hebben dezelve cer plaacfing niet belangrijk genoeg geachc, daar zij dikwijis weU nig hiftorieels, maar alleen hec borstheeld van den vom, en op de keerzijde, of hec wapen van^ Spanje y of hec bourgondifche kruis hadden. Ik zal vooreersc opgeven, de op^^ om-j en (mderfchriftcn van de nederlandfche legpennin« gen, niec in voornoemde penn ing werken aange- baald, en echcer beftaande; hec zij dopr mij in originali gezien, of in onderfcheidene handfchrif* ten,. hec zij gedrukc en opgeplakc, of mec de pen geceekend, in dezelve voorhanden» Zeer moe^elijk was dikwijis de vergelijking. raet ver« fchillende handfchrifcen , daar de fpelling, zoo als ook uic de origmele menigvuldigmalen blijkc, zoo gebrekkig ia, en er van verfchddene, zoo vele ftempels voorkomen. Hoewelzij oppervlak-< kig . dezelfde als> bij van mibris en van loon fchijnen ce zijn, vindc men bij eene naauwkeu« rige bezigciging zeer veel verfchil in de abre* viacien der woorden , hec plaacfen der beeiden , en in de jaarcallen. Er zijn er ook , welke van voor* of keerzijde verfchillen, of van cwee bekende en befchrevene zijden verfchillend zijn zamenge« voegd. Zonderling zijn dikwijis de menigvuldige veranderingen in de abreviacien of verpIaacGng ▼an lecteren of woorden. Ik za^, bij voorbeeli den I N L E I D I N G. 5 den legpenniiig van den hercog van AUngon^ oripneel mec meer dan ^es onderfcbeide- ne fpellingen van de woorden Comes Flanr * driae. Wat het verfchillend zamenvoegen van de voor- en keeräjden der legpenningen aangaac, komc hec mij waarfchijnlijk voor» dar, daar de voor- en keer^jde der legpenningen elk op zicbzel« ve geftempeld en niec gefchroefd werden» men zeer dikwijls» en nie onachczaambeid, en uit aar« digheid den eenen ftempel met den anderen- verwia» felde; daar» men misfchien in laeere jaren» toen lEich fommigen op het verzamelen van legpen« Dingen begonnen coe ce leggen» nie winzuchc gedreven» zeldsame zamenvoegingen daarftelde, * om daarvan partij te trekken» en dus het aancal van legpenningen ce vermeerderen. Die flem* pels zijn echter in latere jaren geheel verdwe* Den 9 zijnde er aan mij maar twee van voorge-> komen in *sKoning8 kabinec» Zij behopren dus federe ecnige jaren waarlijk onder de zeldzaam« heden« Men heefc dezelve ook gebruikc niet losfe ringen, om er andere omfcbriften of jaar» ^etallen om ce. piaacfen of af ce lacen» zoo als die hl) VAf9 LOON op 1583» het eerfte deel pag, 331. N^. I en 2. Zoo zijn er ook vele leg« peontngen» welke nagemaakc of afgegoten zijn» en veelal ce herkennen» vooral aan de dikcci A 3 vcr- 6 I N L £ I D I If a vernioedelijk meesc in 2wang gekomen na dexAt^ g^ve vaa de fchoone werken van van nisRis en VAN LOON. De goede uitflag toch van den verdienfielljkea arbeid dier Heeren waarborgt ons veilig, dac de Zucht om moderne en vooral vaderlandfche penningen ce verzamelen, toen op nieuw her- leefde , en roen et dus veel belang in ftelde, om de verzamelingen zoo veel mogeHjk volledig te maken. Ik geloof deze aanmerking in fommigo gevallen ook toepasfelijk te kunnen maken, op verfcbeidene medailles of gedenkpenningen ; daar ik verfcheidene medailles gezien heb , welke zoo künftig waren zamengevoegd , dat het bijna ieder zoude misleiden; zoo de kunftenaar alcoos maar in het oog hadde gehouden, dat het hiftoriele der voorftelling met de afbeelding van den perfoon , of het jaartal der voor of tegenzijde, onderling in verband konde gebragt worden. Zoo meen ik met regt te kunnen beweren, om maar $en uit verfcheidene voorbeelden te ne- men, dat van loon is misleid geworden « met het plaatfen van den gedenkpenning op den fcheeps» togt van van der dobi , eerfte deel , pag. 53s« N^* I. De voorzljde het borstbeeld van Prins Maurits, en de keerzljde het fortuin oi geluk, op het jaar 1599. De keerzijde nu, behoöre lot ecnen duitfchen gedenkpenning op den grooce« wa- I N L E I D I NC. ^ vatervioed im 1595, ^'^^^^ ^us reeds Wer j^ reo vro^er beftond; deze peimiogf heefi coc voor^ djde^een ftroomgod op eene kniik leunmde, wantß nie het wacer vloek^niec het nmdTchiift: M^ moria des grosfen n^asfer in Germama. In de aflhede: Anno MDXCV. ad XVIU Jannark Noribergae; en das niet hier maar in Neuren« buig gemaakc, en waarfchijnlijk later alhier het bors(beeld van Prins Maurics or op. geplaatact Men maakte 00k in Nenrenburg geene zwarig- htid, om niet alleen de franfclie maar 00k de oederlandfche legpenoingen, cot fpeelpennin* gen na ce maken, waarvan er verfcheidene voor» komen. IJc 2ag onder anderen eenen, zeer goed nagemaakten legpenning de N'* 3 9 bij vam loon hee eerfte Deel, pag. 569, op 1603. Dezelve ;djn veelal ce herkennen aan d€| leccers, HK, WK» des penningmakers naam in de afinede, of meer algemeen aan de gravure« Eindelijk die zonder jaartallen« Deze äjn ge» plaatsc, naar den waarfchljnlljkften cijd, en bi| di^ene, welke jaartallen voeren, en daarmede ana- logue ä]n , hec ^ door beeldtenisfen , fprenken , gravnre , en dergeUjke , dewijl dezelve dän naar mijne gedachten , beter overzigt geven. Verders rijn -die , welke geheel baicen den ge^ wotien vorm zijn, of niets kennehjks medebren* gen, naar de nueeste waai^chijnll^khcld gepkatsu A4 De 9 I N L E I D I N G. De legpenningea zoiider psirgstü^ waar taum da« :Eelf€le mec jaaigetal vindc, volgen op eftaoder; 200 Qok die 9 welke alleen verfchillen in de 1^« sondere fpelliag , abseviacie » of plaatfing van beei- den of voorwerpen, liec verfcbil dikwijis zeev !weinig beceekenende, doch alcoos hec bewijs van cenen bljzonderen ftempel hebbende« Zoo zljn er opl$ die geplaacsc zijn op bet voorl)eeld van andere ver«> nmelaats » of dadelijk gevolgd op den dood vän ilen vooigefielden perfoon , Indien de penning hec borscbeeld of den naam draagt , of die mij naar de gravnre, zinfpreuk» of wel de zaak waarop dezelve coepasfelijk zoude kunnen zijn, hec naasca blj fchenen te beliooren. Omcrenc verfcheidene ^irf ik echter niecs llelligs beflisfen , en ik hat die gaame aan meerder ervarenen in die vak ce^ beoordeeling over. Ik beb getrachc enkel vaderlandfche of ne-r derlandfche ce plaacfen , vooral zoo min mogelijk de frapfche, welke in een grooc aancal, bij an« deren vaorkomen, en das de buitenlandfche met de onze coofondereft ; oflchoon er foinmigen bui* ten ons land geflagen zijn , coepasfelijk op ge- bearcenisfen in ons vaderland. Ik zal echter eene kleine aiczonderi0g raaken n^ t die nederlandfche provinden , die geheel of gedeeltelijk buicen de huizen van Bonrgondien of ^9ltenrijk ee^iig^ tyd Qadec oq3 zyo genuakc oj^ geUeven. Zoo ds bi) VMtbtfeM Mee die legw penniogen, welke betrekkbig hebbeti op j/rhls; wdke in Frankr^k ^eflagen^ doch volftrekt op ons hnd toepasfeli^ 2i}ii| jtoo i^ oök die ^tti Rijsrel , ofTchooD dese (lad reeds ling mec Fräik* rijk vereenfgd was. Jk heb ook geeo otigmerk eenige manten te phadea j hec sij van ons land , het 2ij van bij^ smdere provinci^n. InAen hec echter bij na* dere vergelijking van knnscvrienden , Welke ik damoe oioioodig, möge blijken, dat er vreem^ de I^pennlngeo of niiiaten zijn geplaatst ge*» worden» zonder eenige aanceekeniiig of aanmer* Ung, beciug ik rolks zondm* opzec gefchied te ^, en verlang dat men mij daarvan kennis geve« Voons 2al ik de legpenningen in originali gezten, ef in de manufcripcen a%ebeeld, zoo «eel mogeüjk befchti^ven, daar ik van de ande- ren alleen de om - en opfchrifiien volgena de ca« tah^en kan opgeven. Ik heb n^j dos bediend vian de catalc^eo der voornaamfie pennmgverkoopnigeo en ver* nmeUngen» terwijl de befthievene meeseal nit de handfchriften van de Heeren a. vasi deh acHOOft re AUtmaary v. iumt van Gelder te Zf^mdam^ en jacobus KONiNa te Amfierdami zijn overgenomen. Q« Im^tlle ^jn bekend uic de verkooplng van A 5 den lo INLiBIDINa im Heer Pb VAU OAMMt^ cbdcr de wnuMn Ten üom heefc wiy de uit^ebreide eil «eeec voUe^e: venawieUag vu den Heer a. tam dmi sffHOOiLy hec ufcmoiicend kabinec van den Heer p. sBaoT VAN 0SL0BR9 gevoegd bij mijne Tecca« iBeling'bl^ de befchrijviog der legpenningen 9 de mammtendde dienften gedaan« Onder de voor* naamfie caadoguen door mij gebruikc» van ver* kochte penningeBf tel ik in bet bijzonder die van \den Heer c« a. van sypenstsin te Haar^ km fto# Oetober 1744 , en vän den Heer c. bac« Uli te Amßerdam \\% Januarij 1773^9 en eeni» ge weinige andere, daar men veeld wel de ge* denkpenningei^ en noodmanten, maar de leg« I)enningen ^ zelden in omfchreven vindc Ik heb flechts eene fchets of handleiding voor de legpenning • verzamelaara willen geven, 20tt? der eenigzins de werkzaamheden van de tweedo. klasfe van het Koninklijk Nederlandfche Inftinmc te willen vooniitloopen , aan welke de taak , om eene aanvnllmg te bewerkftellingen van de ont* brekende pennmgen in de werken van van looM en VAN Miuis» voljgens pag« 7. en 8. van hec eerile cafaier, Amfterdam i8ai, zoo wel is toe* vertrouwd, en naar de reeda uitgekomene twee ilnkken ten vervolge, te rekenen, 'dien arbeid mec lofy en ten genoegen der penniog-verza» me- IflL£tl>IN04 if [ijken dpmsc t» de yaderk«Uclie' pgiiiiftigiww4r Oammgt dw ivMrde kooscvirieMlen'« : ^Mm mijnen arbeid inec alle toegeefiijUkeid; en te hei u eenigzins welgevaliig» zoo vereer mq mec aire befeheidene aanmerkhigeii. Zoo verzoek ik eck tevens de opgave van die Jejgpeoiiidglßn ^ welke sich in üwe vemnielingen bevinden, es welke niec in die werkje zijn opgenomen. De opgaven dienen vooral duidelijk en naanwkearig te zijn 9 daar bec verfchil dikwijls in weinige lecters cf in de plaacfing der beeiden of voor« werpen beftaat* Aangenaam zal bet mlj zijn, cm alle corres» pondenden, rakende inlicbüngen, aanmerkingen of opgaven 9 vracbrvrij te mögen onrvaogen, on- der de leccers V. O« aan bet adres van de druk» kers dezes , zoo mogelijk binnen vier maanden na de uitgave* Indien de opgaven eenigzins voldoen , zal bet den verzanielaar aanmoedigen, om een tweede ifaikje of vervolg te geven, betweik alle de aanmerkingen en opg^en ter aanvalling van het eerfle fiukje zal bevatten, terwl}! daarbij ge* voegd zal worden eene befcbrijving of naamlijsc van alle bekende noodmuncen, verhoogde of gellempelde mugcen, welke mede niet in de groo- ti IN L EID In G* groöce werken van van loom en vsm BRBUt voörkomen, benevens de opgave van eenige gilde-, wijn« of fcbutcerspenningen ; doch in tUes 2al de verzsunelaar zieh volftrekt aan hec nederlandfclie houden» DB SCHRI]VEft% Zaandam 18^5. NAAM- N A A Jtf L 9 S T ▼AN BIN AAHZmaUK MNTAL MUiT I ) KEDER LANDS CHE L E G P E N N I N G E N , » irSLKE NIET m DB PSNNIN'GWBtlteN VAN VAN BOBRIS SN VAN lOON VOORKÖMSNr » r I 1400« i^JtrM huk Domui fit Mmib. habisantih. in ea. Ben kastedt aan de ecne sijde drie beeU deo, en aan de andere ^yit een enge! met een zwaard en palmtak; fiaande all^ bij eene opene poorc. / Ckz) Tui S. Spiritus adßt mbl% gratia. De heilige geesc in de gedaance eener daive« In de aJTnede M.LV.H. 1400* Op dezen legpenning is aseer veel aan te merken. Verfcheidene door nüj gezien , {ebe- nen (•) De l^ipein. im een fiene^ fettebOMlt taviate «ich ü de voiaoMliaf via den ftbiQ^er. 14 [NÄ AMßlJ-ST. V^N T nen mij coe ?eelal afgietfels ce zljn, of ook fvel wns van 14^, däar ^e flaarc'>^ de negen was afgeflecen. Een zilveren in mijne colleccia hoeft <iaiiielijk- 1409;. docl^vde lec- ters en de gravure hebben meer hec voorko« men van eene eeuw later te ajn; ook het . iiiantAfciipt Hrta - dka Ikeiv a! s^emabbh ter verkooping van den Heer van oammb, bekpnd onder No^.psio* zegtt ^ ^ Die Js 4e>eer;9Q nk^npsamag met een ,1 jaanaly doch dezelve wordt daarvoor niec ^ gehouden , maar wel de Johannes hus, ^ op 14159 die de liefhebbers voor den eer- ^ ften penning mec een jaanal geflagen ne- ^ men.^ IVIen v^^^». dac van mieris het eerite Jaarcal op eenen legpenning op ^468* •' • Üdu -IVfen v?<idc dezen legpenhitig' ook met de lezing omnibus en habitantibusi en de - ke^rz^de, SceSpir. as/tt noMs gratia ut vi. -^ Ell hl de affnede de letters: M.I*A.T.N. Zoo 'Ook thet MSAIN, zoo als bij sypbn- STEIN No» 6j welke letters zieh niet wd la« * teil veriäaren; vergelijk öok hiermede de Miigehaalde bij backer op 1490 No. 68 , en zondÄ* jäartal öp 1569. No. 837. • « ^' • Men vmdt de verkortingen der woorden in - tde^omicbrifteti fomtijds ook iecs anders van - ' fpelling. 1: ' j 1416. NEDEKL. LBGPEIiNINGBR. t^ s. <ffix dH grä: Dux Burg: (kz) Jamals aultrei JanuAs aukre i^i6. Zie de sfbeeldingen en omfirhrifin Uj r am MttMS« i# deel pag. 4%. No% a« op 1430 » docb aldaflr zooder jaartal y daar BAcua de« sea mec 1416. opge^ft. 3. Fht dei gra: Dux Burg: C H9: De afbeddiog Is iiüj niec voorgekomeo 4oor BACKBR op dic /ttr gebtagr^ ^äjode ron« der jaartal; de voorzljde fchijnc d»eifde ce zl)n als die van van mibris op 1430 , doch aidaar zonder C^ Ho: eti mec gothifche lecters, Dcze beide legpettidageft i^)a ml) , ;ceer ari^hcht^ voofgekomeo om^op bec jaar i4itf«*ee woräm ^gcplwktsu - -•« « « 1430. ^ Plh dei gra: Dtiat Burg ^ Ckz) Jamäti- aäUre\ samäit Mitirei t)eze bij van m ieris i . deel pag^ ^ 49. tio. B 9 doch aidaar mec gochilbhe leuers , ea in ver/cbiiJende manufcripten » mee d^ ge« wone lecfi^s. * '• •*. \ /^ • •••■ ■ • . .. '. 1466, 5« fiene fulc of <iomp6rt^m» nee eenigioF* vrerk Itf NAAMLIJSr VAJi werk ; in hec midden / ftaac het woord : BR ANT» en cosfchen hec lofwerk .de a^fefdifafdeiie lecters B:R:A:N:T: z^tide de letten gothi« . fche en de verkordng van hec woord Bjtaband. ( k2 ) In een vierkanc , de aarcsei^l Mi* chaSl den dmak bevechcende^ en hec kleme wapenfchildje van Brusfel^in de hoeken de volgende afgefcheidene leccers B:R:U:,S:S:L:E. Andere fiettpela hadden de leccers fomcijd» Z90 kreiqxel , . dac dezelve naar de leccers - B:I;VdP:P:I:P gysleken» doch ook Brüssel moescen . aandniden ; deze ia me4e zonder jaartttl«. r , ' " • r ■ ♦ 6. Qul bieH jetura^k cmpH : tfouvra. : Twee ivmiilaleo roec de order van hec guK den vlies, en hec wftpen yalt Aocwerpen ; : hec omfchrifc is bijna als bij van mibris , i; ded pag. lao. (kz) Ject: 4: la Mb: ä: Bra: u Af»ers% Waarfch^nlqk hec revers bij van mibris» . . !• deelpag. 95. : , : Zonder j^rartal. 7. Vhe le nobile Dux Charles de Burg: >; Hec wapenfchild aan eenen (Irik hangende; vergelijk hiermede ^an mibris, i« deel pag, 95« de voordjdet doch aldaar htt pinfchrifct nve flve le nob: Dt. Chart: di Sg: z d: Brl ( kz ) Ject: dz la Mo t d: Bra: a Anveri. Dezelfde keerzijde als de laacst voorgaande« 8« JtUi dt la MbnntAt dt imattuK De afbeelding van den Apostel AndfieS) bij vAil 1111ERIS9 i# deel pag. p8. bei reversi doch aldaar mec gothifcbe lettefs, in de ma- nufcripten met de gewone leccers^ hec om« fchrift waarfchijnlijk krei^pel, daar hec woord Imateur geenen goedeü zin oplevert* (kz) De FArchedue Philipe Duc de ^ Bourg: Afbeelding, het gevlerendeelde wapen van BoQTgondien^ zoo als bi] vam mkris i. d« P^g* ^44» No. 3» de keerzijde , hec omfchrifil komc hec oaasc overeed, met van AfiERis^ I. d. pag. dip. No« 3« de keerzijde« Zondef jaarcal* 9. Phs dti gta: Ariid. Aus : DüX Bg: Co Moli Hec gewoon grooc wapenfchild van den aartshefcog. (kz) S. Phi tniercide pto nohh^ Hec afbeeldfel van den Heiligen ^hÜtppuii to.Phll: Archidu» Ausi Com: Holt Her gewoon hercoglijk wapenfqhüdi (kz) Rondom het beeld van den HeÜig^ii PhiUppus« B Sin- |8 N A A M L IJ S T vAfi Sitae Pkil: intercede pro n^i$. Veigelijk YAti MiEKis i. d« pag. aps« 4)p 1497. Ji. Phs 4ei gra: Dax Aus: Com. Fland: Hct jkjeine waprafchild op een Gerlijk kruis. ( k2 3 Random hec beeld van den Heili« g» Philippus: « $pti mea altitßmus. AUe deze geplaacfte zijn zonder jaarcal. 1468. U. Hec (ierlljk wapenfchild van Bourgondien , mec eenen dubbelen rand van lofwerk, apen« dem, enz. zonder omfchrifc. ( kz ) Eenp fierlijke K; binnen de grooce keten van de vlkaorder, niet het omfchrifu Fivii Bourguinge c^est nostre cri. In fornmige manufcripten vindc men , c^est nostre pru Deze komc alcoos voor zonder jaarcal« 1%.^* Jectoirs po: le bueau des finances. ^kz) Qtii biengectra le compte troivera. ^ De legpenningen met twee ftenretjes geteekend, zgn tUecQ nit iitaml$sten overgenomcn, en zQu 1119» noch de lcf|«mi4iwea x^lvc , sodi do «fb^eUisg^o vooigekomea. NEDERL. LEGPBNNINOea 19 ^i^^Jecnifspö: k bueau des ßnances. (kz> Gectoirt pour les c&mptes en Bra: Mcde zOTder jaänal. 15. Phs del gra : Archl : Autt : Dux Bg : C. jR Hec gewone wapeufcltild tbü den aarts« bertog. ('kz^ Inieium fapiencie tlmor Domine. Afbeeldliig , hec boorgondifehe krois , vanr« ftaal en Tonken, zonder jaartal^ wordt bij BACKER op die jaar geplaacsc No i6 Zie fiader op 1490, mec welk jatrtal deze in fomnrige mannfcripten voorkomt^ en 00k deze waarfchijnlijk mede behoott. Men zoude wel overhellen ora dczen , cey - ^der onä^T de mumen, dan ondef de leg« penniDgen te raog/chikken« 1473- l6« Jecioirs pour te chamhre de9 cöptes. Afbeelding, bec gnldenvlies^ yuurftalen en vonken. (kz) Qui bien jettra U comte troi* vra 1473- De afbeeJding waarrchi]nU]k bij vafl mib« nis !• d. pag. ISO. Ztjnde hec wapen* fchild van Spanje, binnen eeoen fierlijken fand. B A 17* 10 N A A M L IJ S T van yj. Jefioirs pour les coptes en Bra: Afbe^Iding, een klimmende vlaamfche leeuw, binnen eenen iierlijken rand. (kz) Qui bUn jetra U campte truuera 1473- Vergelijk van mieris, i« d. pag. lao. als boven« i8. Jettoirs pour des coptes truivera. Afbeelding , de klimmende vlaamfche leeuw als boven. ( kz ) Qui bien jettra le campte trauvera. Vergelijk hiermede weder van mieris, I. d. pag I20. Doch is deze zonder jaanal. 19. Gettoirs fais ä Malines ale. Afbeelding bij van mieris, i. d. pag» 130. het revers. ( kz} Jettoirs pour le chambre des coptes. Afbeelding , bec gülden vlies , vuurftalen en vonken. Alle de geplaatften 9 op dicjaar, zijn waar* fchijnlijk op het overbrengen van de munc van Brusfel naar Mechelen« 110. Bij VAN MiERis I. d« pag. idtf, vindt men eenen legpenning op hec huwelljk van Maxi- NEDERL. LEGPENNiNGEN. ai Maximiliaan en Maria ; van dezen vindt men eenen bijzonderen naflag. De afbeel^ dingen zeer duidelijk en overeenkomende ; doch de randfchriften geheel verward en zonder zin ; vergelijk denzelven met de No« 34. bij BACKER en de No# 1/. bij sypen- 5TEIN. fti. Hans van Poelee 1475. Afbeelding, een engel met een kruis op hec hoofd , houdc bet wapenfchild op de borsc. (kz) Wtmter van Heetveld. Afbeelding, hec (lerlijk gehelmd wapen- fchild van Ueetveld*, z\e hetzeWe afgebeeld bij VAN BiiBRis, I. d. pag. 165. 33. Tour le chambre des compt: a Lile. Atbeelding, het wapen van Bourgondien hec geheel veld des pennings beflaande. ^kz) Qui hien jetter a le campte trot^ Vera 1475. Afbeelding , de vliesorder , vuurftalen cn vonken; zie de fpreuk bij van mieris, !• deel pag. i6\. No. %. hec revers, 0^ hec jaar 1494« Deze komt In onderfchefdene manufcripcen voor , zonder jaarcal , en op de voorzijde foratijds mec Copt en Lilie. B 3 aS- tt NAAMLIJST VAN ^3- J^^^ ^^ i^ cambre des cotes. Afbeelding, de gehelmde vlaamfche leeaw. Ckz> du Duc de Bg. Conte de Flap: Afbeelding^ de klimmende keuw van Viaanderen. Deze zonder jaarcal en fomtijds mec Chaht" bre en^ Comte. Deze vindc men gelijkfoorcig op latere . jaren. S4. 6 Miferia meij 6 Mater dei. Afbeelding, de vlaamfche leeuw op een fchild mec eenig bij werkt (kz) Avec gratia Plenum Dornt: tecum. Af beelding , een engel , houdende hec wa- penfchild van Viaanderen, zijndezonder jaartaU 5^5« Tarn quere ^ quam tueri^ non Af beelding, ^en ziccende geescelijke, hou« dende in de eene band eene zeis en in de andere eenen fleuteL (kz) Ut Jungor. Op hec vlak des pennings, behalve de ftaf met de cwee gekronkelde «flangen, de gecalmerken 6io. 97. 38. 54* a en i« In verfchillende manufcripcen vindt men dezen op andere jaren gebragc ; doch aleoos zon- der jaarcal, blj backer op No« 99. wordc deae op die jaar geplaacst« i6« Nto£RL. LEGFENNINGENL sj st6. *^ Ject de la mm» : de Fland: 1475« (kz) 0 bona crux diu deßderat$ 1475. Vergelijk de voorznde met van mieeis. 1. deel pag* 365, No. 3; op 1505. «7. ♦♦ Gettoirs du bureau de Mons : le Duc. (kz^ Qui Men gttera h cempu trwm Vera 1475, Vergelijk de keendjde ?ati den derdeo legpenmng op dk jaar opg^eveiL 28. ^Jettes feurementj jenes. Ckz.) Et le compte irmveres. Deze zonder jaarcaL r 1476, «9. Geci: des generales Malst res. Afbeeldingy de vlaamfche ieenw bfnoen eenen fierlijken rand. (kz) Z)^ la monnole de Flandres. Afbeelding, een gekroond figuur» dat niec wel ce bepaleti is, en eenigzins mar de leccer K zoude gelijkeiu Deze zonder jaartal. 30. Maxi: z Maria Ducisf: 1477. Afbeelding, hec groot iiimpenfchild van Spanje ; vergelijk heczelve met van MiBRiSf I. d. pag« 144, No. 3. B 4 Ck^> 94 NAAMLIJST vam (kz ) Deu timc 6f mandata ejus obferva Afbeelding, de cwee zaam gevlochce lec* ters M. Deze komc in fornmige manu- fcripten Qok vQor met 14^8 op de voorzijde« 31, Willem vä de Heetveld. Afbeelding, hec fierlijk gehelmd wapen« fchild vafi Heetveld, zie heczelve bij van VIERIS, I. d. pag. 155. (kz]) Gheert BerckmaL. Afbeelding 9 binnen eenen (ierlijken rand, het kleine vrouwelijke wapenfchildje van BEKCKMAL9 waarfchijnlijk zijne echtgenooce« ^ijnde sonder jaartal* 9». Five U nobel, Duc Maxi : z Maria fAußrle^ Afbeelding , het gülden vlies dpor de aans- hertoglijke krooQ gedekt, de vuarllalen ea verfpreide vonken# C^^) Qjfi ^i^^ j^ttra^ le campte trau^ yera i478« Afbeelding, de gevlochte letters M. Do« ye geflagen coen Maximiliaan in 1478 toe derde hoofd van de prder van hec gülden vlies werd verkor^n. Men viqdt dezen 00k zonder jaartal en kleine ve^nderingeq in 4e fpelling, 33^ NEOERL. LEGPENNINOEN. sy j3. Fhe le noUl Dux Maxi et Maria Auttr. De Afbeelcüng als bij vam muris^ i. (L pag. 144. No. 3. hec revers. . ( kz ) Po«r Maistre Niclas de Rssyter. De Afbeelding als bij van mieilis, i. <L pag. 144* No« !»• hec revera zijnde zonder jaartaK » 34* Maxi: z Maria Dux z Ducis 1^77. Afbeelding, hec grooce wapenfchild« . (kz) Pour Maistre Niclas de Ruy^ ter 1478. Afbeelding^ de geviochce leccers M , ver- gelijk weder van mieris, 1 da pag, 144. » • ■ 35. J^eti : d: la monnoit de Bräb : a Anters. Afbeelding» her wapen i^n Ancwerpen^ geheel krenpel en flechc van^eccers^ en gravure. (kz) Pour Maistre Niclas de Ruyter. Deze zonder jaartal , vergelijk de afbeel« ding en hec omrchrifc , als de laatac vooiv gaadde, 36* ♦ Pour le chambre des compt : ä Mali. Vergelijk van mieris, i* d* p» 144« hec revers vaö Np. 3« (kz) Pour Maistre Nicolais de Ruter. De afbeelding en hec omfchrifc als boven, b^C revers van No. s« Somcijds yindc men B 5 00k fft NAAMLIJST FAN ook onder de letters M. eeoe kleine let- . ter »• I 37« Vhe l: nobel Max: iAußr. Bg z JB. (k2) Fivelenobcl Max z Maria Außrie. Zonder jaarcal^ vergelijk deinen ook met VAN MIERIS9 1. d. pag. 144. Dezelfde af- beeldingen op beide zijden. 38. Maximlian: Rex Ramanorum. Afbeelding het gehelmd rijkswapeiu Ckz) Si vous taillesj le recomptes. Afbeelding , een fierlijk krois ; zie deze fpreak ook later 149^; veigelijk ook van MiBRis, I. d. pag* i6i. No. I. 39* JQui bien gettera le eompte trouvera. Een wapenfchild; zie de afbeelding bij •' VAN HiBRis, I« d. pag» S36. No« 5. De * f))reuk meermalen voorgekomen* (kz} Een zeshoekig ftaketfel met eenen hoofdingang , waar boven een banderol met gothifche letters ^ doch welke niet wel lees- baar zijm 40. Ceti des generaulx Main: 1478. Afbeelding 9 een aap adn eenen ketting. (kz^ De la mönmle de Fland: Binnen eenen rand y de afbeelcBng van twee hon«> NEDERL. LEGPENNINGEN. »/ JHHKfeti 9 aan een beeo fchijaende te trekken , fommige manafcripten » zoo ook bij sypbn- STEIN 9 verfchilc de fpelling. M€n vindc de- zelve behalve hec bovengeftelde , mec: De la monnoU tn Fland: en ook De la monnoie Je Flandre: ook met Flandr. en Muißr. 41« ^Geeioirs po: le burau des finances. Afbeelding, de ord^ vin hec guldeii vlies , door eene kroon gedekt , met de lee- rer M. (Vz^ Jictoiers four les comies en Bra: Afbeeldlng, een fraai gelelied kniis, op welks midden de letter M« ZijQde zonder jaanal/ 4t* Ject: de ia tno: dt Bra: a Anven. Afbeelding, hec wapen van Antweipen« ( kz ) Qui bien Jettra le cemte trauvera. AfbeeldiDg, een leenwenkop binnen eenen fierlljken rand» Zonder jaarul: de fprenk en afbeeldiog van de voorz'^de te vergeUjkea mec van MiERis» I« i. pag. ps^ 1480» 43« Jm: de lämo; d: Bra: ä 4wers^ Af. tt« N A A M L IJ S T VAN » Afbeelding, hec wapen van Antwerpen,. als boven op 1479. ( kz ) Qui bien jett. tes coptes trouvera. Afbeelding, de z^amgevlochce letcers M. zonder jaarcal, en met andere fpelling de« zelfde (preuk als op 1479 ; men wil dezen coepasfen op de geboorce van Margarecha. • i486. 44* S. Jacobe intercede pro nobis. Afbeelding, de Heilige Jacobus binnen eenen rand vail lofwerk. C^^) Qy^ ^^^^ jett er a^ bonne compte trouvera. Binnen -eenen diergelijken rand een fraaije bloemenftruik. Deze zonder jaarcaK 1488. 45. Jettoirs des Jeneraus maistre. Afbeelding, hec gekroonde borstbeeld van Philippus» ( kz) De VArchidux Philipe Dux Bur- gundie. Afbeelding , eene kroon waarin tweefcep« cers elkander kruifen, boven hec bourgon- dische kruis en vuurllaaL 46. Jettoirs des jeneraus maistre. Afbeelding als de laacscvoorgaande» (kzj NEDERL. LEGPENNINGEN. ^19 ( kz ) Jett : de la motmoiers Flandre$. Afbeelding, hec^grooc wapenfchild ms- fchen de vuurftalen. 47« Jettoin des jeneraus maistre. i^fbeelding als de ewee laatstvooTgaande» C kz ^ Phs dei gra : Archidux Aus : Lux Surg: Afbeelding, bec ongekroonde wapen« fchild van Spanje: deze laatfte drie zijn zonder jaarcal , en waarfchijnlljk bi} dezelf- de gelegenheid geflagen. 48« Recorde novisßa tue tmiteru no: p: c: De Afbeeldmg te vinden bi] van mieris , 1. d. pag* do8. No. 3. het revers9 en de ipreuk I. d. pag^ 246. Nq. i. Doch al« daar eene betere fpelling* (kz} PAs Archidux Aus: Dux Bur- gund: Brab: Afbeelding, het grooc gekroonde wapen van Spanje» Deze zonder jaarcaL 4p. Fallacia is gehöre , vides heft de ßriit verlo : (kz^ Juftitia is g^lagen doötj veritas Ujt in noot. De Afbeeldingen bij van mibris, i. d. pag. ao8. No. % ; doch verfchillende in de ipelling vindt men d^zen ook« 50. 80 HA AML IJ ST v^an 5(v Fäläcm h g^rmj fidcs heft etc. Sbmcqds ook Rides heeft de firid verlöre. Ook mec , Jußicia is geßag : do : verit : l : i : g:n : Ook mec een kreupel omfchiifc^ daar de leccers £L en I. voor bee woord Falacia (fama; dieze is sooder jaartaL 51. De Düc Philipe dux Burgundia. Afbedding 9 bec gekroonde borstbeeld van Pfailipptts« (kz) Du Duo Philipe duc de Bur» gund: Afbeeidingy bec wapen van Boai^ondien^ zooder jaarcal. 50. De Dnc Philipe dux Burgundla. Afbeelding, bet gekroonde borstbeeld; ews aU de voorzljde van den laatsc voor- gaanden. (kz) De la monnoie de landres. Aibeelding^ de heraut mec bec wapen voor de voeteh ; men ziet dac bier de lec- Cef F* is vergeten; deze zonder jaartal. 53. De duc Philipe dux Burgundia. Afbeelding en omfcbrifc als de kacscvoor« gaande» (kz> Jett: de la motmoiers de Ftan: Af- NEDERL. LEGPENNINGEN. 31 Afbeelding, hec gekroonde wftpen nsk BoQ^ondien. Zonder jaartal« 54. Heus quid gestis en hie $e manet exitus. (kz) Tempora leto tristia rifu tempera 1488. De afbeeldingen h^ van micris, i. d. pag» SOS« he^ revers en pag» so8» No. 3. Deze komt 00k voor zonder jaarcaL 55* 3^tt: por la cambre des coptes Ho. 1488« Afbeelding, hec gekroonde wapenfchild van BoQi^gondien , omhangen met den keten van hec gülden vlies. Ckz) Tempora tristia leto rifu Sempera. Afbeelding, de laurieiilokken , vuurftaal en vonken , ius{chm de letters D. B. hec woord leto alhier geplaatsc aa, tristia; zie VAN MiBRis t I, d« pag. sos. Men vindc dezen 00k zonder jaartal, en op de voorzijde fomcijds Ho en Hol: en chambre in plaacs van cambre^ 00k wel ct^t: in plaacs van eoptes^ 5<S« ** De la monnole de Plandres. (kz) De rArcheduc Phlpe duc de Bug: X488. Dezc moet vergeleken worden met vorige. 57« st NAAMLIJST vam S7*^Phs iei gratia Dux Brab. et Luxb. De Afbeelding als bij van mieris, i. d« P^S* ^99^ ^^^^ ^^^^ zonder jaarcal en Limb, in plaats daanran Luxb, Ckz) Da pacem Domine in diebus ms» trum. . Zie VAN MiSRis , als boven. ffi.^Phs dei gratia Dux Brab: et Limb.Luxb. Ckz} Da pacem Domine in diebus not* trum. Vergelijk dezen niet den vorigen, zijnde beide zonder jaarcal , en zeer waarfchijnlijk munten, offchoofi van mieris dezdve als legpenaingen wil befchouwd hebben« 1489. 59« Maximilia Rex Romano : Fat 1489. (kz) PAi: Arckiducis Außrie Burg die^ Braba: Vergelijk dezen , bij van mieris , i. d, pag; &I9. Doch de beeiden geheel anders en klein« der, bewijs van eene geheel andere gravare« 60. Maximilian; Rex Romano; Pater i4f?9# (kz) Phi: Arckiducis Außrie Burg die^ Bra: Afbeelding, hec grooc gekroonde wapen« fchild; gemunc in Antwerpen» 6u NEDERL. LEGPENNINGEN. 33 6 i»** Maximilian: Rom: Rex (kz) Phs Archidux Aus: dux Bur^ gundi Brab: Deze drie vermelde legpenpingen , be* hooren tot de munten, en zljn alzoo 00k opgenomen in her mufeum Milan. Viscont. pag. jp3. No. 17. Vergelijk deze 00k mec de muocen van Maximiliaan bij alkemade. 6«. Jettoirs des Jeneraux maissre. (kz) De la monnoie de landres. . De afbeeldingen even als bij van mieris » 1. d. pag. stip. No. d. Doch de om« fchriften verrchiUend , ziitide ook zonder jaarcai. i4po. 63. 3ei: po: les Mrs de la mon, de Ho: Afbeelding, het wapenrchild van Bour- gondien , binnen eenen rand van lofwerk. ( kz ) Se vos kules , le reeomptes.- Afbeelding, een fieriUk kruis, Waarfchijn- U]k het abuis in de fpelling door den gra- veur veroorzaakc of verkeerd opgegeven, zonder jaarcal 64. Maximiiiamm Romanorum Rex Ong. Dalm: ' (kz) Jettoirs per le chambre des coptes. C Op 34 N A A M L IJ S T van ^ Op de beide zijdcn, dezelfde afbeelding, hec rijkswapen mec den adelaar , zonder jaar- tal. Vergelijk dezen mec de verfchillende van Maximiliaan , voorkomende in hec eer« üe deel Van van mieris. 65. Maximiüanum Romanarum Rex Ong: Dalm. Afbeelding, hec gekroonde rijkswapen. ^ kz ) Si vous tailles les recomptes. Wederom de afbcelding van het fierlijk kruis en Mtlles in plaacs van falUs , mede zon- der jaartal , de voorzijde komc 00k voor mec ^6. Maximilian: Rex Romanorum. 67. Maximilianum Romanorum Rex: Ong* Dalm : Afbeelding, hec gekroonde Rijkswapen« ( kz) Phil: 4ci: gra: ArcduxAm : Dux Burg: 1490. Afbcelding , hec groote wapen van Bour- gQndien» 1 68. Phs dei gra: Archdux Aus: dux Brab: Afbeelding, hec gekroonde wapen van Spanje. (kz) Initium fapiencie timor domini 1490» Af- NEDERL. LECPENNINGEN. 35 Afbeelding, de order van het gülden« vlies, de vuurftalen en vonken. Deze twee laatde waarfchijnlijk grafelijke munten; zie verder alkem^dc. 69. Jettours opidie Bruxella 1490. Afbeelding, hec grooce wapen van Brus- fei, de aarcsengel Michael den dnak be- vechcende. (kz) Ad juvänos protector: me. Afbeelding, een kruis van lofwerk. 70. Ject: pour les Mesfuis com: in Holt: Afbeelding , het fierlijk wapen van Spanje met de vuurftaalqes en arenden. (kz^ Si vous fallles et recomptes* Afbeelding, het grooce wapen met den rijksadelaar en de kroon , rosfchen hec jaar« od 1490* Deze komc 00k dlkwijls voor zonder jaarcal en verahderingen in de fpef« ling, als: 71. Jett: p: les Mrs de comptes e: Hol. ön Si yous fallet Is reeomptes. Ook 7a. Jet: p: les Mrs de comptes e: Hol. eo Se yous failles le reeomptes. 73. Pax huic Domiui et omni: habitantibu : in ea 1490. C a Ckz) 3(J N A A M L IJ S T van r kz ) See fpirt : a$ßt nobis gratia ut yu Deze behoeft geene nadere befchrijving ; vergelijk deze zoo in de omfchriften als af beeldingen met No* i • op 1 400 , mcc de aanceekening op voormelden legpenning. 1491. 74; Jetti de la mono: de Fland: Afbeelding, bet ruitwapen, zoo als bij VAN MIERIS , I. d. pag. a8i. No. 2. C kz ) Jett : pour Monfeur le chancelier. Af beelding , de vogel Pheniks , bij van MiERis, !• d. pag. »36. No. I. Zijnde zon- der jaarcal. 7S* J^^^ * pour la monnoie de H land. Afbeelding, hec groote wapenfchild. f kz ) Jett : pour Monfeur le chancelier. ; Afbeelding, als van mieris^ i. d. pag. 5^36. No. I. Men vindt dezen ook met kleine veranderingen in de fpelling op de voorzijde. m 26, Bon contpte fait le bon ami. (kz) Jett: pour Monfeur le chancelier. De afbeeldingen op beide zijden het zelf- de^ namelijk de vogel Pheniks, van mie- Ris, I. d, pag. 835, No. I. 77^ NEDERL. LEGPENNINGEN. 37 77. Jett : pour U ftmoneurs des ß : Afbeelding als boven, bij tan mibris, I. d. pag. 236, No, i. de vogel Phcniks. (kz) De rArchedux Phl: D. G. Duc de Bourg^ Afbeelding, bij van mibris als boven, de inucs, Jaurierftokken , enz,, zfjnde de keerzijdc. 78. Jett: de la monnoie de Flandre. Zie de afbeelding bij van mibris , !• d» pag. S35. • No. 5. de heiifge Andreas« C kz ) Du Duc Philip dux de Burgundia. Afbeelding , bij van mieris als boven No« 3« de keeTZ\)de; de fpellingen zljn verfchillend. 7^, Dominus dilexit. De afbeelding en omfchrifc bij van mie- ris» I. d. pag. 236. No. 4, de kruisge- ' zanc Andreas. (kz) du Duc Philip \ dux de Burgundia. Zijnde dezelfde kecrzijdc als de laatst voorgaande. 80. Dominus dilexit. Afbeelding en omfcbrirc als boven, van MIBRIS, !• d. p. 236. No. 4» (kz) Tutisfimus 1491. C 3 Af- De af beeldingen als bij van mieris , p« 932. No« a, doch zeer verfchilk fpelling* a* J^tt: de Monf: U cancelier de Bouf Afbeelding, de verleiding van her ouderpaar in her paradijs. (kz) Jett: de Monf: le chanceü Bourg: 1491» Af beelding , twee fcepters kruisf door eene kroon gefloken, daar bove kleine kruis en vuurftaal. Deze word zonder jaartal gevonden, en de omfch verfchillend , als: Jett: de Monf: le confelary de Burg en Jectoirs Mesf: de la chamles Bur^ }• Jett: de la monnoie de Flandres. Afbeelding, de heilige Andreas cus: de vuurftalent als Pacroon van hec gi NEDERL. LEGPÄNNINGEN. 39 Afbeelding, de faeraut net hcc bourgon- difche iirapen. Dezen vindc men 00k zonder jaartäl. 84. ♦♦5^//: de la monnoie de Fland: (Vi^ de FArchid: Philipe Dux Burgund: Ss.^Jenoirs pour h D. Aufiria, D: d: B: Ckt^ De la monnoie de Flandri de la F. et Z. 86. ♦♦ Jettoirs de jeneraux maißre. (kz) Jett : pour la monnoie de TArc: Deze drie zonder jaartüL 87* ** 3fe« : ptnir la cambre des cotnptes. C kz ) Jett : pour le rMnnoie de Flandre 1491. 88.** Jett: pour la cambre des comptes. (kz) Jett: de la monoie de Fland. 1491, 89. ** Jett : pour la cambre des coptes. Oiz^ De CArchiduc Phlipe de Bug .1491, 90. ** Jett: pour le faigneurs des Fi: (kz^ De VArchiduc Phinanches 1491, 1492. 91. Tempora leto tristia riß tempern 1492. C 4 De 40 NAAMLIJST van t De af beeidiog bij van mieris, i. d. pt 902. (kz) Phil Archiducis Auflrie^ Dux Burgundie Bra : Af beelding , her grooc gekroonde en ge- helmde wapenfchild van Boui^ondien. $%. Civitatü et Provinciarum GallU. Af beelding, een wapenfchild met denade- laar. ( kz3 In de affnede 1492. Men vindc op dezen pennipg afgebeeld de moedermaagd , met hec kind op den fchooc; beide hebben een nimbus om het hoofd. Hec kind Jezus biedc God den Va- der (kennelljk aan de vorscelijke kroon en wereldklooc) eene kerk aan, in hec ver- fchiec ziec men cwee kerkipicfen , waarfchijn- lijk op hec bouwen of herftellen eener kerk in de waalfche Provincien, 93. Maximilianus Rex Roma : fep : Au : Af beelding, hec buicengewoon lierlijke wapenfchild. (kz^ Se vos failles le recomptes 149a. Afbeelding , hec ruicwapen meermalen voorkomende. 94. Phil: des gra : Are : dux Aus : Dux Burg. 1492. Hec NEDERL; LEGPENNINGEN. 41 Hec grdöt oogekroonde wapeiifchild van Bourgondien ( kz) Tempora Uto tristia rifu ttmpera 149a. Deze afbeeldiog en fpreuk meennalen aangehaald. 95.^ Phs Arc: dux Aus: Com: Holt: Af beelding , hec gewone wapenfchild« ( kz ) Sntc Sebastianis ora pro nobis. Deze af beelding en dit omfchrifc bij van MiERis y I. d. p. 246« No« I y zonder jaartal. M93- 964 Jettinrt du burau d : compte. Af beelding, het vorstelljke borsibeeld. (kz^ De Maistre de host eu de Gand. Afbeelding , hec bourgondische kruis , vuun ftaal en vonkeo. Zoo als blijkt ecn legpen« ning van Gend ; doch zonder jaarcal , de manufcripcen plaacfen hem op die jaar 3 fom- djds ook mec Hoste en ook met : * 97« Geitoirs du bureau des compte. ^ kz ) Des maistres^ d'oßeL de Gand. 1494' ,p8. Juflitia is geflagen doot^ verltas lyt in noot, C 5 Af. 44 NAAMLIJS.T van doch aldaar voor het jüarcäl hec woord Dm. C kz } In alles als de voorzijde yan No. 4 en 5; bij van mieris, als boveiu 107. Jefi : pour la cambrf des compte d: Holl: C^z) Sit nomen dni bnediG$u : .De omfchriften als bij van mieris , I. d. pag, a8i. No, a; doch de voor- ^ zijde geene afbeelding van hec ruicwapen , ZOO als bij van mieris , maar hei wapen- fchild, dac de g^heele vlakte des pennings beflaac. Men vindt dezen penning 00k met hec«. omfchrifc op de keerzijde: Jett : de la monn : de Flan : beide zonder jaarcah io8# Deügite Juflicia qui judicatis terra. De afbeelding als bij van mieris, i« d. pag» a8i« No; 4. de voorzijde; doch de fpreuk bij van Mieris, i. d pag. 246, 29a. enz,,doch ütooajufticiam en terram, 7 (kz) In alles als bij van mieris,. pag. a8i. No. 4« 109. Phs dei gra: Arch : du» Aus: DuxBrab: Afbeelding, hec gekroonde wapenfchild* (kz) /» initium fapiencie tlmore do- mini iA9^» Afbeelding, de vliesorder, vtturftalen en von^ NEDERL, LEGPENNINGEN. 45 vonken, waarfchqnlijk raunt, vergelijk de* zen raec bijiia dezdfde omfchrifcen op vroegcr jaren. 110. ^ettoirs pour le burau de Madame. Afbeelding, her ongekroond wapetv» fchild, als bij van mieris, i. d* pag. a8i. No» 3« de keerzijde, ^nde hec om* fchrift van de voorzijde. (kz) De FArcheducesfe d^Auflriae Com: Hol: Afheeldingy het borstbeeld der vorfKn binnen den fraaijen rand, zie als boven de voorzijde van No. 3 , en hec omfchrifc van de keerzljde, doch aldaar Coi F. 111. **Jettoirs pour la cambre eompte en JHoll: (kz} Sit nome äomini benedktur: \i%.**Jettoirs pour la cambre eompte en Holt: (kz) Jett: de la monn: d: Flan: i\^.*^ Lechgelt gemaecit Fromhoff^. ( kz ) !&: Christoffele intercede p : nobis. Deze laatfte drie » allen zonder jaartal ; men nioec de omrchrlfren vei^gelijken met de gelijkfoorcige bij van mieris aange- haaldy in hec eerfte deel. 1497- 46 I9AAMLIJST van »497- Ii4r** PMl: jfrchiäux Auß: efBurgun: Brabt: (kz) Qui voubra^ qui voära^ qul vMldra. 1 15, ** Phs dei gra : Ar cid ^ Aus : Dux Bg. c* H. ( kz ) Jett : pour la cambre des campte d: Hol: 1169^ Phs dei gra: Archldux Aus: Bur: Co: Hall: ( kz ) Jett : pour la cambre des compte de Hall: Deze drie, zonder jaartal en door bac- KBR op dit jaar gebragt. r .1498- 117» Hus quid gestis? en hie te manet exitus. De afbeelding blj van mieris» i. d. pag. fiO/B* No. 3. de keerzijde, doch al- daar Heus en exitis. ( kz ) Tempora leto tristia rifu tempe- ra. 1498« Afbeelding en^ otnfchrifc als bij vo- rigen. • 1 1 8. Phs dei gra : Arch : dux Aus : Dux Brab: (kz) Initum fapiencie timore domini 1498. ^ Ver- NEDERL. LEGPENNINGEN. 47 Vergelijk dezea zelfden op 1496 j de fpel« litig verfchilc in het eerfte woord ) dere Initutn , C doch die kan een tbois van den afceekenaar zijnO komt 00k voor met 1499. Ik heb dezen bl) de legpenningen ge* plaatsc, dpch i$ waarfchi)]iÜ]k grafelijke munt. 119.*^ Legpenic van den Registi (ks) In Omnibus refpicc finem 14$^« Mec vindc van deze keerzijde » de afbeel- ding en omfchrifc, blj yan miekis^ i. d. pag« s8i op 1495. — 194 — 1497^ •~ 300 — 1500, enz, I ip. ^//. Ja alles als f>y van micrfs , i • d. pag. 317» doch in plaacs van gochifcbe, gewone leccers. 