title: Isis, oder, Encyclopsche Zeitung von Oken
creator: Oken, Lorenz, 1779-1851
text: De voorleèzingen, van welke in het vorig art. onder No. 2. gefproken is, handelen of over cenig onderwerp, hetwelk te voren door de Diregteuren is opgegeven, of over cen onderweip, hetwrelk ieder voorlezer voor zich het gefchikilte keurt. Ark. 6. Behalve deze voorlezingen höndt het Genoot/chap nog drie malen in elk jaar, en wel eenmaälter gedachte- nis aan de oprigtiug des Genootl[chaps, eeumaal ter he. rinnering aan de e van het Natuur-en Schei- kundig Genootl[chap en der Natuur-onderzoekende Maat- Sa tot eene ſtichting, en eenmaal tullchen beiden gene buitengewone vergadering, Waartoe ieder yreemde- ling, op vertoon van een bewijs van toegang, hetwelk voor deze vooraf te bekomen is, wordt toegelaten; zul- lende echter tot deze bnitengewone vergaderingen geene perfonen toegelaten worden, in deze ſtad wognachtig, die leden van het Genootlchap kunnen worden; intus- Ichen wordt aan den [preker zoowel op de gewone als buitengewone vergaderingen vrijheid gelaten om acht zoodanige perfonen bij zijue voorlezing te mogen intro- duceren,»welke anders door dit artikel zonden witgeflo- ten zjin, en waartoe aan ieder lid mede een dergeli) be- wijs voor eene Dame bezorgd wordt. N 0 Art. 7. 3 7 Daar en boven moedigt het Genootſchap het doen van nieuwe proefnemingen; en het bekendmaken van aan hetzelve ingezondene nutlige ontdekkingen opallerhande wijzen aan, magtigende ter bereiking van dit oogmerk deszelfs Directeuren, om aan zoodanige leden van het Ge- nootfchap, als zij daartoe geſchikt oordeelen, en Welke reeds door hunne te voren in het werk geltelde proven bliken van hunne bekwaamheid in dit vak gegeven 'heb- ben, van tijd tot tijd, naar mate de ſtaat der kashettoe- laat, eene Zekere [om aantewijzen, om daarvoor affon- derlijk zulke proeven in het werk te ftellen; mits den aard dezer proeven te vorsn aan de Directeuren opgex vende, en na aflopp van dezelve rekening, verantwoor- ding en verflag aan het Genvot[chap doeinle; en beloven- de aan alle zoodanise leden, welke eenig berigt aan et- zelve inzenden, dat door het Genootlchzy wraardie gesor- deeld wordt, om, als aan hetzeive uıgezonden, in het een of ander vaderlandfch tijdlchrift seplaats! te worden, zoo hetzelve gedrukt wordt, 25 exemplaren dyarvan gra- tis ter hand te zullen fiellen. Voorts deeli het Genoor [chap, ter opwekking en gaande houding van sine beta- mel.jke eerzucht onder deszelfs leden, eerepenningen uit aan ieder lid van het Genootlchap, Welke eene nieuwe en genoegzaam belangrijke proef, waarneming off uityin- ding gedaan heeft, wanneer zulk een ſtuk door ten min- ſte twee van de drie, door de Directeuren 'benoemde, be- oordeelaars waardig geoordeeld Wordt om gedrukt le wors 49 den, welke witdeeling der eerepenningen jaarlijks zal plaats hebben in de openlijke vergadering , Welke ter gedachte- nis aan de oprigting des Genootlchaps gehouden wordt. — De beoordeelingen van zulk een ſtuk worden door de Directeuren ontvangen waarvan verflag gegeven wordt aan het Genootfchap, zonder dat de beoordeelingen zelve openlijk worden eee in de vergadering, rt. 8. Eindelijk opent het Genootfchap eenige uren in iedere Week deszelfs gehoorplaats om de leden gelegenheid te geven tot het lezen der voornaamſte In en Uitlandfche Tijdlchriften, en van de bij het Genoot[chap voorhanden zijnde boeken, waarbij ieder vreemdeling door een lid gratis kan worden geintroduceerd, moeiende bij deze le- Zing noodzakelijk de hooglt mogelijke fülte heerfchen. Het getal der aldus gelezen worden de tijdfchriften, en de gelegenheid om dezelve te lezen, zal vermeerderd worden, naar mate het getal der leden van het Genoot- [chap, bijzonder om deze inrigting, vermeerdert. Hoofdstuk IL Van de Leden Art. 9. leder, wien het van den kant van zijn verfiand niet gan het vermogen, van den kant van zijn hart niet aan den wil ontbreekt, om zijne pogingen met die des Ge- mootfchaps te vercenigen, of die fiecht enkel, ter bevor- dering van deszelfs doel, genegen is deszelis werkzaamhe- den met eene bijdrage van f 5-5-: ieder jaar te ouder- ſteunen, kan, van welken rang of ftand hij voor helove- rige zijn moge, zich als lid van het Genootlchap bij den Directeur Penningmeelter inteekenen, Welke inteekening onder het origineel exemplaar der wet gelchiedk, Ark. 10. De aldus ingeteekende leden betalen terſtond bij hun- ne inteekening de contributie voor het lopende jaar, en verpligten a daardoor tot eene gelijke ER bij het begın van ieder volgend jaar, tot 200 lang zij voor den 4 November de voortduring van hun Lidmaat[chap [chrif. ielijk aan den Directeur Penningmeeſter hebben opge- zegd, wordende die leden, welke op den ı November van het lopende jaar hun Lidmaatſchap niet hebben op- gezegd, gerekend, lülzwijgend in de voortduring van het- Zelve voor het volgend jaar te hebben toegeſtemd. Art. 11. Buiten deze jaarlijkfche contribulie, Welke nimmer mag verhoogd worden, verpligten deze leden zieh tot Seenerhande andere betalingen, zijn aan geene boeten hoegenaamd on.erworpen, Wonen de bijeenkomſten bij of niet naar goedvinden, noch verbinden zich tot eeniger- hande werkzaamheden; wordende zij echter des nielte- min uitgenoodigd, door alle zoodanige werkzaamheden, als zij voor heizelve nuttig mogten oordeelen, den bloei des Genootlchaps te helpen beyorderen, Art, 12. Behalve de leden, van welke in de drie voorenltaan- {de artikelen gefproken is, verkieft het Genootlchap, op voordragt der Directenren, tot honoraire leden zooda-, nige mannen in of bniten het Genootfchap, welke, door hunne verkregene kundisheden, in ſtaat zijn, deel te ne- men aan deszelfs werkzaamheden, en deszelfs bloei te bevorderen. ; x Art. 13. Die honoraire leden betalen hoegenaamd geene con- Tributie, hebben voor ‚hei, overige dezelfde regken, als alle de andere leden, en hebben eene alzonderliſke zitplaat- in de vergadering, doch zijn, binnen deze Stad wonen- de, verpligt de vergaderingen van het Genootlchap gere- geld bij te Wonen (200 zij niet [chriftelijk zich daarvan oor het begin der vergadering, hebben verſchoond) op eene boete, die [trekken aal tot vexmeedexing van des Ge- Ai - * * *. N 9 2 une) - 4 nootlchaps Pibliotheek, en zijn gezamenlijk gehouden tot de veryulling der leesbeurten. N — Art. 14 1 Opdat deze vervulling met eenige orde gelchiede, be- palen de Directeuren, bi) het einde der wintervergade- ringen, den tijd, waarop een honorair lid in den volgen- den winter zijne leesbeurt vervullen zal Fhebbende ech- ter de leden, die door de Dirrcteuren tot vervulling van 'eene leesbeurt op de provifionele lijſt der voorlezingen pebrast zijn, dan yrijheid, onderling daarin zpodanige Ver- chikkingen te miaken, als zij voor zich en voor het Ge- noot/chap het belt oordeelen mogten, mits gevende daar- 85 voor 1 September fchrifteljk aan de Directeuren dennis. r “Ark, 13. Indien een der honoraire leden; die door de Directie tot vervulling van eene leesbeurt op de liſt der voorlezin- gen is geplaatst, gedurende een! gcheelen winter geen enkele voorlezing sehouden, of geſchreven bij de Direc- teuren ingezonden heeft, betsalt hij bij het einde der winter werkzaamheden vijf gulden boete. — Honorasre leden, buiten de Stad wonende, zijn van deze boete ont- heven, maar verpligt, om eeii exemplaar van alle Wer- ken, welken zij in het licht geven, aan het: Genootfchap. ten gelchenke te zenden, terwijl het.Genootlehap tevens van hen verwacht, dat zij door het vrijwillig inzenden - van verhandelingen, belangrijke waarnemingen, of bij- dragen, den blgei van het Genoptlchap zullen bevorde- ren, en aan de gunſtige gedachten, welke het Genoot- fchap. zich omtrent hen gevormd..keeft, zullen beant- wroorden. in; bob Ko Ehre Indien een der leden, eene voorlezing op zich 5 end men llebbende , die uiet,vervultg en daagvan ach} dagen te voren seen [chriftelijke kennis heeft gegeven aan de Direcleuxen , vervali, hij in gene hoete Fan tien gulden. — In zoodanig geval moet de Directie altijd zorgen, dat er eene voorlezing gehouden worde;. Art. 16. © 5 1 25 Men zal van geen“ der honpraire leden, diereeds een - maal sene leesbeurt in een’;winler vervuld heeft; eene tweede kunnen vergen, voor dat de lijſt der voorlezingen in de gewone vergadering aan alle de leden ie vergeels ter teekening is voorgelegd. 3 Art. 17. 0 10 i Behalve de honoraire leden, bied het Genootfchap in eenig bijzonder geval, op voordragt der Directenren, het Lidmaatlchap van verdienſten aan zoodanige ‚beroemde Geleerden, Welke wegens hunne verdienſten omtrenf- eene der door het Genootlchap bedeelde wetenfchappen of door den een of anderen, aan het Genoot[chap bewe- zenen dienſt, gerekend kunnen w6rden hier op aanſpraak te mogen maken, Welke leden van verdienſten aan geeue verpligtingen jegens het Genootlchap onderworpen zijn, doch voor het oyerige gelijke regten hebben als alle de. overige leden. 1 Hoofdstuk. III. / ; Van het Beſtuur. 5 1 Ark: 18. — De magt, om de Wetten des Genoot[chaps fe veran- deren, beruſt bij alle deszelfs leden. 1 A. 19. 2 15 Het Genootſchap draagt de uitvoering van deszelſs welten op aan acht van deszelfs leden, onder den titel van Direcieuren, welke door. heizelve voor ‚cen’ tijd verkozen worden, doch echter, na verloep van dien tijd, terliond weder verkiesbaar zijn. De Secretaris van Beſtuur kan, na twae jaren als zoodanig gefungeerd te hebben, tot vaſten Secretaris van het Genootfchap worden be- noemd, gelijk hei lid Th. van Swinderen, daartoe ”- "hans bij beflnit van den 6 Febr. 1811, No. 4: benoemd is, 5 Art. 20. : g De Directeuren dragen te zamen zorg voor de nit- voering der Wetten en beflaiteir van het Genootl[chap; doen en aankoop der noodige werktuigen en boeken; zorgen voor de vervulling der leesbeurten en bepalen daattoe jeder jaar voor het eindigen der winter - Werk- zaamheden het getal en de onudevwerpen der regelma- lige vooılezingen voor den volgenden winter; hebben deadminiftvatie van en het beſtuur over de eldmiddelen van het Gencotfchap; hebben het regt tot het voordra- gen van honoraire leden, en leden van verdienften, en de- magt, het Geneotlchap, zoo dikwijls zij hel noodig oor- deelen, buitengewoon bijeen te roepen, mits de in de ſtad wonende leden daaryan 24 uren le voren, het zij door de Courant, het zij door de Courant, hetzij op eene andere wijze kennis kunnen krijgen. Art. 21. Behalve deze algemeene werkzaamheden, welke de Directeuren gezamenlijk uitoefenen, heeft jeder .derzelve mog zijne afzonderlijke werkzaamheden, 200 als in de volgende artikelen is bepaald.. Art. 22. De Vooraitter is, zooläng bij als zoodanig fungeert, het Hoofd van het Gensotlchap, en regelt, in de verga- deringen zoo Wel der Directenren, als van hei Genoot- Ichap, de werkzaamheden. Hij heeft onder zijne bewa- ing eene naauwkeurige lijſt van alle de goederen des Genooifchaps, en is verpligt, bi de opneming in art. 20. ie melden, deze lijſt aan te vullen mel al het nieuw bij- ekomene. — Ook bewaart hij eene lijſt van de onder en Secretaris van Beſtuur berultende Certificaten van werkelijke rentegevende ſchuld, voortfpruitende uit het. Fonds in art, 36. te omlchrijven. — Deze lijſt, bevatten- de het Rantoor van Admin liratie, het Nommer en het “ nomineel kapitaal van ıeder Certificaat, is door den Se- eretaris eisenhandig verteckend. - Art. 23, De Vice-voorzitter vervangt den Woorzitter bij des- zelfs afwezigheid, en draagt bıjzzander zorg voor de ver- vulling der leesbeurten en de aamoediging van weten- Ichappelijke werkzaamheden onder de leden. 8 Art. 24. De Secretaris van bBeltuur houdt aanteekening van Alles, wat er in de vergadesingen, zoo wel der Directeu- ren als van het Genootlchap verhandeld wordt ; telt het jaarlijkſch verflag en alle andere rapporten en berigten van de Directenren op; heeft het opzigt over en de be- Waring van alle de aan het Genoot[chap toebehoorende BER en houd van die alle cene ‚naauwkeurige it. - Voorts is hij belaſt met de adminifiratie van het Fonds in art. 36. te melden, en met de bewaring van de daa- zuit geproflneerde effecten ; moetende hij eder jaar voor 1 Mei aan den Vobrzitter een eigenhandig verteekende opgave van de nieuw bijgekomene effecten overgeven, Art. 25. De Secretaris van Correspondentie ſchrjift alle van en beantwoordt alle aan het Genootfchap-gelchrevene brie- ven, houdt van de eerſte kopij en bewaart de laalſte naar orde van aankomſt. ” f Ark. 26. i Bij verhindering van een van beiden vervullen de bei- de Secretarillen elkanders plaat/en, + Ark. 27. 3 Te Penningmeeſter ontvangt de jaarlijkſche contri- butien, en -ndere inkomfien van het Gencotfchap; be- taalt alle pretinfien ten laſte van heizelve, zo: dra die door de Direeteuren zijn goedgedaan; geeft in de verga- dering kennis van het aankomen van nieuwe leden, en brengi dezelve op de Naamlijli, tevens zorgende, dat de- zeleden terſtond het origineel exemplaax der wei onder- teekenen.. s 195 Selegd. Art. 23. 2 Een der Directeuren is bijzonder belast mel het op zigt over de Infirumenten, en alle de verdere goeleren van het Genootfchap, Welke niet aan de bewaring van den Secretaris van Beftung zijn toeyertrouwd, en houdr van deze alle eene naauwkeurige lijſt gelijk een andet derzelven uitfluitend belaſt is mel het epzigt over de Bi- bliotheck van het Genootfchap. Beide zijn verpligt voor : Mei telkens aan den Voorzitfer eene naauwkeurige lit van het geen@nieuw ingekomen is over te geyen. Art, 29. De Voorzitter, Vice-voorziiter, en een der overige Directeuren, zien jeder jaar alle de Inſtrumenten, Boe- ken en Goederen van het Genootlchap na, om te zor- en, dat alles in eene behoorlijke orde blijve, en er niels, het geen het Genootlchap toebehoort, verloren ga, en doen van hun beyinden, gelijk mede in hetalgemeen van den ftaat van het Genootichap, in de tweede daaropvol- gende vergadering verflag aan het Genootlchap. Art’ 50. Op jeder laatſte vergadering in ieder Burgerlijk jaar, worden er in plaats van de twee Directeuren, Welke de oudſten in rang zijn, Lwee nieuyre Directeuren vérkozen, wordende er in diezelfde vergadering tevens tivee leden buiten de Directeuren benoemd, wre gezamenlijk met dezelve de jaarlijkfche rekening van den Penningmeeſter innemen, 1 5 0 dezelve voor de leden ter vifie Wordt Art. 31. - % Deze verkiezing gelchied bij geflotene briefies; de no- minalie tot een nieuwen Directeur zal acht dagen voor de keus in de gchoorzaal van het Genootlchap voorhan- gen; de keus kan alleen bij eene volſtrekte meerderheid der aanwezige leden plaats hebben, en alle leden zijn lot Directeuren verkiesbaar, wordende echter tof meer ge- mak voor de leden, telkens zoo vele viertallen door de Directeuren in de vergadering voorgelegd, als er Direc- teuren mueten gekozen worden, zonder dat de leden ge- houden zijn, wit dit viertal le kiezen; ‘wordende er af- zönderlijk eene nominatie voor den Penningmeeſter op- gegeven. Geene liembriefjes zullen in aanmerking kan- nen komen, dan die deor een der leden, bij de keus te- genwoordig, eigenhandig met zijnen naam onderieekend zijn. De aldus verkozene hienwe Directeuren zullen op het feelt ter gedachtenis van de oprigting des Genoot- [chaps de afgaanden vervangen en met het -begin van het dan ingaande Genootl/chaps-jaar in functie treden. Art. 53. Irdier er tusfchen beiden eeme vacature onder de Di- recleuren mogt komen, zal dezelve,ten ſpoedigſte op ge- lijke wijze vervuld wordes:, en de nieuw bensemde ge- durende dien tijd Directeur bliwen, als hij, Wiens plaafs dezelve vervangt, noch had moeten fungeren. Hoofdstuk, VI. Algemeene bepalingen.. Art. 35. ö Alle leden van verdienften, honoraire en contribue- rende leden, hebben evenveel regt van eigendom op de aan het Genootfchap "hehoerende goederen. — Het Ge- nootfchap waarborgt de S wers van eenige selehenken, de vervulling der voorwaarden daarbij bepaald, (in zoo ver deze döor het Genootlchap zijn aangenomen) gedu- rende het heflaan van het Genoötfchap; ingeval deze ge- [chenken zonder eenige voorwaarde zijn-gedaan, gceft— het Genovetfchap dezelve, bij onverhoopte vernietiging, aan den regtverkrijgenden terug, of deze niet te vinden zijnde, of daarvan alftand doende, aan de Hoogelchool van Groningen. — De contributie van die lcden, welke thaus minder dan 5 5 betalen, mag niet verhoogd worden, doch in het yervolg worden er geene andere 7] * ® ) 1 die 21 binden deze ſom jaar- den aangenomen, dan die zieh ver 1815 te belalen. De perfonen, die na den 1 October le- A worden; betalen voor het lopende jaar geene con- iributie. 0% Art. 34. 5 5 elke gewone Vergadering kunnen door jeder lid vreemdelingen worden eeintroduceerd, ob Entrebilletten, D welke tot dat einde een alf wur vor iedere Vergadering bij den Penningmeiter gratis te bekomen zijn, 5 hij, die eene vorlezing houdt, or eene vergadering, als hij dezelve houdt ‚ acht Entrebilletten, ook voor inwyo- ners dezer Stad, Sratis bekomen, Art. 35. = Er zaal ieder jaar en verslag worden gedrukt van de werkzaamheden en den llaat van hes Gene pe daarin uitdrukkelijk worden 'gemaaki van het 1 Sa werp, dat er behandeld is op de openlijke vergadering ter herinnering aan de vereeniging van het Se en Scheikundig Ve a Natuur- onderzoeken- ] -hapij tot eene itichting. ge RE 35 van dit verslag zal de fomına Nan. ont- vangst en uilgave van het vorig burgerlijk ren worden opgegeven, tevens mel eene opgave ni en aa van het Fonds, waarvan in het volgend art. za ‚gelpro- ken worden; alsmede eene lijſt der nieuw- hijgekoniene leden, met vermelding van hunne betrekkingen en woon- plaatlen. Art. 36 8 N Er zal ieder jaar van den geheelen ontvangſt tien ten honderd worden weggelegd, tot een valt fonds voor. het Genootfchap, om hierdoor een meer duurzaamı beſtaan aan hetzelve te ver[chafien. Deze penningen zullen be- legd worden in Certilicaten van twee en een half. Pot. rentegevende werkelijke ſchuld, waarvan de jaarlijkiche renten allgen ten voordeele van dit Fonds zullen ko- men en op dezelfde wijze weder belegd worden. Dit Fonds zalwitfluitend beſtemd zijn tot den aankoop van een gefchikt gebouw voor het Genootlchap, maar daar- toe niet eerder mogen aangewend worden, dan wanneer twee derde gedeelten van de kooppeningen uit het Fonds zelve,kunnen betaald rt. 37. Er zal gezorgd worden, dat er geene meerdere, of uitgebreiderè werkzaamheden of bijeenkomiten Plaats hebben, geene meerdere Inſtrumenten, of Boeken Wor- den aangelchaft, en geene meerdere onkoſten ige Weng, dan met de inwendige kracht, en de geldmiddelen van het Genootſchap e zullen worden bevenden. ri. 38. Het Genootfehap zal nooit kunnen vernietigd Wor- den, voor het getal der betalende leden tot zes vermin- * Herzien en goedgekeur den 27 April 1819. Th. van Swinderen, — Secretaris. The american Journal of Science. more especially of Mineralogy , Geology, eic., Ou Journal americain des Sciences, ‚et ipecialement de Mineralogie, de Geologie et des autres branches dHi- stoire naturelle, compris Agriculture et les Arts uti- les et agreables, dirige par Benjaminsilliman, profelfeur de Chimie et de Minéralogie, etc., dans le Collage d Lale. New. Vork. 1818. . h i ER Le premier cahier de ce Journal, qui paroi! entiere- ment conlacre a recueillir les frayaux .desphysiciensame- ricains, sur toutes les parties des Sciences naturelles, 4 199 — . EHE ; * Lavancement desquelles il ne pourra que contribuer puig- samment, contienl un assez grand nombre d'artieles inte- ressaus dont voici les titres: — 1°. Essai fur les Temperamens en musique, par le- professeur_Alex M. Fılcher. SE Mineralogie el Geologie. 2°. Analyse de la Min£ra- logie de Gleveland. — 5°. Nouveau gissement du Spath fluor; eto. — 4, Carbonate de maguesie decouvert, Pr . Bois J., Pierce. — 5°. Cuiyre nat f pres New- Haven. — 6° petrihe d’Antigoa. — 7°. Terre a porcelaine d Amérique. '8°. Soufre natif de Java. — 9°. Productions des cavernes de Wier en Virginie. — 10°, Notice sur ledition du dis- cours sur la Geologie de M. Cuvier, par le professeur Mitchill. — 11°. Mineralogie et Geologie d’une partie de la Virginie et du Tennessee, par M. J. II. Kain. — ı2°. Notice de index d‘Faton sur la Geologie des Etats du ‚Nord. — 137. Notice de. M. Brongniart sur les fossiles. Bofanique, 14°. Obfervations [ur une espece de Limo- selle, par le professeur J. Ivis. — 15°. Extrait dun Me- moire du professeur Bigelow, sur le Galendrier de Flore aux Blats-Unis. — 10“. Journal des progres de la vegeta- tion a Philadelphie par M. C. S. Rafinesque. Zoologie, 17°. Description d’une espece nouvelle de Marte, par IV}. C. S. Rafınesgue, — 15°. Hiltoire naturelle du Serpent à löte de cuivre, par le meme. 5 Physigue et Chimie. 19°. Sur une methode d’augmen- ter la force de la Poudre à canon, par le colonel G. Gibb: — 20°. Sur la connexion entre le magnetisme et la In- miere, par le meme. — 2ı° Sur un nouveau moyen de produire de la chaleur et de la lumiere, par J. L. Sulli- van. — 22°. Sur les effets des tremblemens de terre de 1811 et 1812 dans le pays de Columbia, Garoling du sud, par le professeur Edward D. Smith. — 23. Sr la re- spiration du gaz oxigene dans une affection du #horax. ; Melanges. 24°. Sur la priorite de la découverte du chalumeau compose, ei sur ses effets. — 25°. Sur le pas- sage nord-ouest, le pölenordet les glaces du Groenland, Ne. 2. Remarques sur la Geologie et la Mineralogie d’une partie de Massachussets, de Connecticut river, d'une partie du New-Hampshire et de Vermont, par Ed. Hitch- cock. — Sur les prairies et les landes de l’oueli, par Caleb Atwater. Sur les mines de charbon du voisinage de Richemond en Virginie, par J. Grammer. — Essai sur la Geologie et la Mineralogie d’une partie de l’etat de Y’Indiana, par W. B. Stilson. — Nouvelles localites dA: gales, de Cileedoines, de la Chabasie, de la Stilbite, de Y’Analcime, du Titanium ei de la Prehnite. — Sur les Cou- ches traversees pour l’ouverture de la mine de Plomb de Southampton, et fur les mineraux qu'elles renfermoient, par M. Amos Eaton. — Sur la Tourbe qu Comte Dut- chess, par F. ©. Schaeffer. — Notices sur la Geologie des Indes oceidentales, par le Dr. Nugent. — Decouverte du Carbonate de magnesie naturel criltallise de ile des Etats, avec une Notice sur sa geologie, par J. Pierce. — Sur une Substance curieuse trouvee avec le Nitre natif de Kentu- key.et d’Afrigue, par Sam. Brown. — Description de dif- ferentes especes d’Ipongesoblervees sur les bordsde Lon- | gisland, par C. S. Rafinesgue. Memoire sur, le. Xanthium maculatum, par fe meme. — Deseription de la Phalene devastatrice, par M. J. P. Bruce. — Description/de PExo- lossum, nouveau genre de poissons, d’eau. douce, par C. . Rafınesque. — Sur les Machines a vapeurs fournanles, ar M. Sam. Morey. — Precautions touchant les Ponudres fulminantes. — Sur la methode parisienne d’ohtenir la Gelatine des os, par Isaac Doolitife. — Sur le tempera- ment en Musique, par Filcher. — Extrait d'une Lettre du colonel Gibbs, sur l’effet de la lumiere, — Sur le Pou- voir magnetique. 19208) 1810. Litterariſcher Anzeigen NT. Freye Auswahl einzelner Pflanzenabbildungen in ſchwarzen Kupfern, von Trattingick, Schon in der erſten Ankündigung meines Archivs der Gewächs kunde habe ich verſprochen, auch die Auswahl einzelner Abbildungen preis zu geben. Es fehlte aber bisher an einem Verzeichniſſs der gefertigten. Dieſem Mangel fol hiermit abgeholfen, und das erſte Verzeichniß mit einem Gehalt von 540 Gattungen und 800 Arten in die Hände aller Verchrer der Botanik abgeliefert, werden. Ich erſuche meine Goͤnner und Freunde aufs Verbindlichſte, daß fie dieſe Anzeige nach Moͤg⸗ lichkeit verbreiten wollen. Es koͤnnte mancherley Beſtimmungen geben, welche dieſe Auswahl intereffant machen; z. B. es konnten; a) Einige dieſe Tafeln ihren Herbarien beylegen, um den Mangel der lebenden Geſtalt, und der Analyſe zu ergaͤnzen; b) andere könnten ſich gewiſſe Floren von ſolchen Abbifdungen anlegen wollen, z. B. eine Flora von den Pflanzen ihrer Hei: math, von denen ihres Landgutes, oder ihres Gartens, oder eine Alpen Flora, eine Walder Flora, eine Flora von Sumpf⸗ pflanzen, Felſenpflanzen, Sandpflanzen u. ſ. w. e) Viele würden ſich vielleicht nur eine Sammlung von Arzeneypflanzen, Saat: pflanzen, Handelspflanzen, Faͤrberpflanzen, Giftpflanzen uſw. auswählen; d) andere hingegen nur ſolche, die ſich durch be⸗ fondere Eigenheiten auszeichnen, wie z. B. die Immergrünen: den, die paraſitiſchen, die wandernden, die wunderbar geſtal— teten oder mit portentoſen Organen verſehenen, die langblu— migen, die blattloſen Pflanzen uſw. e) wieder andere jene Ar⸗ ten, de in refigiöfer, hiftorifcher , techniſcher, oder phnfiologi- ſcher Hinſicht eine ausnehmende Merwürdigkeit haben; f) oder nur ſolche, die ſich in Herbarien gar nicht gut, aufbewahren laſſen, oder die man, ihrer Seltenheit wegen, fürs Herbarium gar nicht erlangen kann; g) Einige würden etwa von gewiſſen Claſſen, natürlichen Familſen, oder Gattungen ‚Die vorhandenen Abbildungen fammeln; ) Andere die Repräſentanten aller Pflanzengattungen, uud aller Unterabtheilungen in denſelben; 33 oder zufalliger Weiſe intereſſant gewordene Pflanzen, z. B. * Bedin 1) Jede einzelne Abbildung, von dieſer Beſchaffenheit, fie mag aus einer oder mehreren Tafeln beſtehen, koſtet binnen Jahr und Tag (vom Datum des Berzeichniffes) wenn fie bey dem Herausgeber abgehohlt wird, 10 Kreuzer, nach Jahr und Tag, in fo fern fie noch vorräthig iſt, 15 Kreuzer, wenn ſie aber beſtellt, und zuzufenden verlangt wird, im erſten Jahre 12 Kreuzer und nachher 18 Kr. Conbentlens⸗Münze, (Augsburger Current.) 2) Beſtellungen auf Zuſendung mwuͤſſen wenigſtens den Werth von a fl. wenn fie inlaͤndiſch, und s fl. betragen, wenn ſie busländiſch find, indem fonft die Koſten der Corre⸗ ſpondenz und der Verſendung den Betrag des höheren, Preiſes uͤberſteigen würden; 3) Wenn von einerley Sorte, oder Num⸗ mer ſehr viele Exemplare, vielleicht zum Gebrauche von Schu⸗ len, zu Zwecken der mediciniſchen Polizey, zum Fabritksge⸗ brauch uſw. verlangt werden, ſo wird man ſich auf Verabre⸗ dung einverſtehen, auch einige Procente von dem Betrage nachzulaſſen; a) Abdrücke guf anderem Papier, in einem an: dern Format, oder zum Mahlen vorbereitete Abdrucke, wie ſie manchmahl von Perſonen verlangt werden, die ſich ſolche nach der Natur, oder nach andern Originalen ſelbſt ausmahlen, oder ihren Kindern und Zöglingen zur Uebung im Mahlen vorlegen wollen, mufjen ebenfalls nach beſonderer Uebereinkunft berich⸗ tiget werden; 5) Keine Beſtellung wird für verbindlich gehal⸗ die als Monumente der Verehrung die Nahmen gewiſſer Bota— niſten verewigen, oder ſolche, von denen in Reiſebeſchreibungen, Geſchichtsdüchern, oder Gedichten Erwähnung g:fanden wird; k) manche koͤnnten endlich eine Anzahl Pffanzeoli der verlangen, um fie als Muſter für Blumenntahlerey, Sti ſkerey u, dergl. zu benutzen. Ohne Abbildungen kann man heut zu Tage in der Bota⸗ nik keine großen Forkſchritte machen. Wo man ſich bey Wilde: now, Perſoon, Vahle u. ogl. nicht hinlaͤnglich berathen findet, da entſcheibet eine gute, wenn gleich nur ſchwarze Abbildung in einem Augenblick. Wer ſchon Bilderwerke hat, wird doch immer gewiſſe Bilder vermiſſen, und es ſteht ihm nun frey, bier gerade: nur dieſe auszuwählen, ohne, wie ſonſt, meh: rere, ihm unnuͤtze mit erkaufen zu mufen. Wer noch keine hat, der kann nach Maaßgabe feiner Ver nögensumſtände, und feiner Beduͤrfniſſe kleine, und auch die allerkleinſten An⸗ theile waͤhlen. 5 Da nicht Lurus, ſondern Wohlfeilheit, und Erleichterung des Studiums der Endzweck dieſer in ihrer Art einzigen -und eer⸗ ſten Unternehmung iſt; fo hat man ſowohl in der Manier, als auch im Format alles das vermieden, was nur die Koſten ver mehren würde, ohne weſentlich vonnsthen zu ſeyn. Man forgt fo viel als nur immer moglich iſt, für Gorreciheit, Treue und Deutlichkeit. Die Abdrücke find ſchwarz, auf ſehr ſchoͤnem, halb⸗ geleimten Velinpapier in kleinem Format. Die Blätter find alle von gleicher Größe; man darf kein einziges durch Zuſam⸗ menbiegen entſtellen, und man kann ſie alle ſehr compendiss in Hefte, oder Schuber verſammeln, nach was immer fur einem Syſtem, oder nach alphabetiſcher Ordnung der Nahmen ein: theilen. Wenn eine Pflanze auf einer Tafel nicht deutlich genug dargeſtellt werden kann, fo nimmt man 2, 5 und à Tafeln, ohne fie darum für mehr als eine Nummer zu rechnen. Im Verzeich⸗ niffe ſeloſt iſt es jedes Mahl angemerkt, wenn zu deiner Abbil⸗ dung zwey oder mehrere Tafeln gehören. Die Freunde dieſer Unternehmung werden eingeladen, alle Jahre im Monath Sep⸗ tember die gedruckten Fortſetzungen diefes Verzeichniſſes abzu⸗ hohlen, welche fie jederzeit unenkgeldlich erhalten werden. Anif ten, wenn nickt auch mit ihr zugleich der Betrag derſelben er⸗ legt worden iſt; 6) Man. erhalt, oder beſtellt eine Auswahl bey dem Herausgeber ſelbſt, deſſen Addreſſe aus der Unter⸗ zeichnung dieſer Nachricht erkannt wird; 7) Um allen Misver⸗ ſcaͤndniſſen und Nachtheilen vorzubeugen, macht man es zur Bedingniß, daß die Nahmen der eingeſandten Defideraten ſehr deutlich geſchrieben, und jedem derſelben die Nummer des Verzeichniſſes beygefuͤgt ſeyn müſſe; auch muß der Nahme und die Addreſſe des Deſideranten unzweydeutig und wohl les⸗ bar eingeſandt werden; 8) Die Abbildungen dieſes Verzeich⸗ niſſes wird man während Jahr und Tag ſamer im Vorrathe haben; ſollte jedoch ein überraſchender Zu ſommenfluß von De⸗ ſideraten-⸗Liſten dieſen Vorrath ſo fehr erſchö ven, daß man nicht auf der Stelle alles ergänzen konnte, fo wird man die eingelangten Verzeichniſſe nach der Zeitfolge ihres Eintreffens beſorgen; 9) Wer außer dem von den Werken des Herausge⸗ bers ganze Exemplare, oder integrirende Theile verlangt, kann jederzeit ſo lange der Vorrath der Auflage zureichen wird nach den bekannt gemachten Preiſen bedient werden; auch kann man ſich den Tert dieſer Werke allein, d. h. ohne Ku⸗ pfer zu ſehr billigen Preiſen verſchaffen; 10) Nach Verlauf ei- nes Jahres gedenkt man diejenigen Tafeln, welche bereits im Archiv der Gewaͤchskunde, und in den übrigen Werken des 50 eichneten erſchienen ſind, mit Ausnahme einiger weni: 42 19 weſchen el Rückſichten eintreten, abſchleifen zu laſſen Ei zu früh]; es iſt daher zu wuͤnſchen, daß keiner, dem an dleſer Anſtalt etwas gelegen ſeyn dürfte, in Unwiſſen⸗ heit derſelben verbleiben, oder ſonſt die Gelegenheit, daran Theil zu nehmen, verfäumen moge. epo ee d Trattinnick, des k. k. Naturalien-Cabinetts Cuſtos uſw. wehnhaft zu Wien, in der Schwertgaſſe Nr. 387. im Aten Stock. Index 800 iconum plantarum. Numerus antecedens ordinem tabularii rei herbariae ; sub- sequens, si adest, compoliiionem iconis ex totidem tabulis indicat. 97. Abama ossifragum. 392. 6. Acer aultriacum. 491: 7. — campestre. 736. 19. ereticum. 384.4 8. — dasycarpum. 2. 390. 38. — dissectum. 489. 16. — japonicum. 395. 5. — laciniatum. 497- 20. — monspessulanum. 788. 32. — montanum. 2. 495. 10. — Negundo. 3. 287 44. — obtusatum. 489. 23. — opulifolium. 2. 490. 17. — palmatum, 495- 31. — pensylvanicum, 495. 15. — pietum. 393 · 4. — platanoides. 594. 2. — pseudoplatanus. 388. 9. — rubrum,. 2. 716 3, — saccharinum. 203 1. — tataricum, 2. 202. 224. Achillea speciosa. 571. 286 Ackermannia florida. 608 683. Aconitum uneinatum. 120 273. Actinotis Helianthi. 285 226. — minor. 5 218. 455. Adonis vernalis. 94 "204, Aesculus-hippocaltan. 2. 302. "640. Agapanthus umbellatus. 279 245. Ägave americana. 3. 280. 506. Agropyron repens, 476. 45. Ajuga foliosa. 542. 299. jr. Sonevensis. SA. 220. Akeesia afrivana- >, 453- 204: Klepidea eiliaris, 281. 238, Alisma nataus. 282 1737 rauunguloides. 2. 241 252. Allium flayum: 528 2. Alstroemeria caryoph. 196 641. — pexregrina. 584 385. Amaryllis Atamasco. 190 3. — auxea. 2. 405 85 — Belladonna. 2. 729 381. — bxasiliensis. 2. 452. 387. Broussonetü. 2. 60 488. — candida. 2. 235 494. — exis pa. { 624 391. — curvifolia. 121 382, — .elata. 2. 1571719 293 380. — equestris. 2. 197 386. — falcata. 748 492-0 Kexuosa. } 468 328. — formosissima. 420. 379. — form. var, quadr. 469. 87 le pin e pn. 3. Antirrhinum ‚. Apargia crocea, . Aphyteja Hydnora. . Arabis alpina. . Arclotheca repens. Fothergillia. humilis. longifolia. 2. lutea. marginata. montana. radiata. radula. reginae. 2. reticulata. 2. EF . Amaryllis revoluta. 2. sarniensis. sarn. var, punet. stellaris. striata. undulata. undulata var. maj. vittäta. 2. Eri 5. Amomum racemosum. Zerümpbet. 2. zingiber. 2. Anagallis arvensis. . Anamenia coriacea. Anchusa italica. . Audreusia dehilis. — glabra. Anemone groenlandica. hepatica. nemorosa. nem. var. sessiliflo, palmata. pratensis. pulsatilla. ranunculoides., > trifolia. trifol. var. pol yph. EFF „ Anigosanthes flavida. Orontium. — incana. 2. Arenaria verna. . Arethusa catenata. . Aristea major. . Aristolochia clematitis. . Asarum europagum. „ Astragalus involucratus, . Ayenia pusilla, Azalea procumbens, . Bauksia dentata. 2. — ericaefolia, — serxata, Nie 198 464. 619. 181. 460. 459. 9 8 2 5 & Bartsia alpina. : Baumgartenia sobolif. Bauera rubioides, 2. Bellis annua. perennis. 40. Bergera Koenigii. 117° 116. 812. 313. 514. 6353. 64. 794- 262. 261. 263. 90. 567- 264 265. 691. 690. En 558 326. 616. 618. 615. 617- 405 rg 708. 709. 613.1 899. ‚Beta crispa, — trigyna. Biscutella coronopifolia laevigata. montana. Bixa gↄrellana. 7 Blakea trinervia. Blandfordia nobilis. Bocconia cordata, Trutescens, integrifolia. Bonplandia trifeliata. Brachypodium tenellum. Brunfelfia americana. Brunfelsia nndulata, Buchnera foetida. pedunculata. Buffonia annua. Bulbocodium vernum. Cacalia bicolor. Calancho& aegyptiaca, crenata. i — laciniäta, spatulata. 'Calceolaria Fothergillii, Calendula chrysanth, flaccida. stellata. Calliſtachys lanceolata. Galothamnus sanguinea. Cameraria latifolia. . Cauna flaceida. 2. glauca. indica. 2. paniculata. . Cansjera scandens. . Cardiospermum halic. Carpinus Betulus, orientalis. . Caftalia coerulea. magnifica. 2. stellata. 7. Castanea pumila, vesca, . Catesbaea parviflora. — spinosa. . Centaurea badensis. - Gephalotus follicularis, . Gerasiium viscosum, 103. Ceratonia siliqua. 632. Gerbera Ahouai. 633 — undulata. 554. Cerinthe aspera. 555. — major. 631. Chiococca racemosa. 638. Chironia angustifolia, 788. — baeccifera, 687. — decussata. 686. — frutescens. 639. — linoides. 274. Chlora dodecandra. 273 — hybrida. 272. — perfoliata. 49.Chrysanth, cox, rad, flavo. - IE IS) E N 537 ˙ 308. 5. Cymbidium 9 — maximum. 2. 5. Cinchona cadueiflora. — condaminea.'2, excelsa. un ovalifolia. — scrobiculata. . Cineraria crocea. Clematis elongata, — integrifolia. ochroleuca. Clethra alnifolia. . Clethra arliorea, 2. . Clusia flava 7 . Clypeola Jonthlaspi. . Cochlearia dauica. — officinalis. a Coffea arabica. . Colchieum autumnale. 2. byzantinum. variegatum, . Columnea rotundifolia,’ scandens, . Conium strictum. . Conospermum longifol. Convallaria japonica. Conyza candida. Goockia punctata. 2. « Cordia sebestena. Cornutia punctata. Correa alba. virens. 87 Corrigiola littoralis. 3. Cortusa Matthioli. . Gotyledon hispanicum. . Crassula umbella. Crepis Adonis. . Crocus satiyus. 2. vernus. le zım Crotalaria purpurea. Curcuma longa, 2. . Cyamus Nelumbo. 3. Cyclamen cou m. u europaeum. 22 Me europ, descendens hederaefolium, lin lium. nsifolium, — hyacintbhinum . Cymburus mutabilis. . Cynoglossum omphalod. . Lyperus papyrus, 2., . Gypselea humifusa. . Cytinus hypocistis. = 1 Dalber; ia latifolia, paniculata. — rubiginosa, . Daphne Gneorum. Laureola, odera. } — sericea. N striata. i Dendrobium linguif. punctatum. 5 speciosum. . Dentaria bulbifera. Dietrichia ceccinea. Digitalis canariensis. — obscura. purpurea. 2, Dillenia aurea. 2. — speciosa. 3. - Dillwynia floribunda, Dipsacus ferox. Dodonaea triquetra. Draba muralis. Draba pontica. . Dracaena fragrans. — terminalis. 2. Dracocephalum austr. — Ruyschiana. (Drosera Billardieri, 5 — . Dryas octopetala. . Duhameli& patens. . Echium grandiflorum, 2. peltata. rubrum. . Empleurum serrulatum. Elichrysum spirale. 198. Ellisia nyctelaea, 301. Endrachium madagasc. 126. Epigaea repens. 63. Epilobium simplex. 336. Erica acuminata. 351. — Aitonia. 359. — albens. 354. — ampullacea. 437. — aspera. 348. — Banksii. 172. — Bruniades, 484. — capitata. 171. — cerinthoides, 338. — comosa. 346. — coneinna. 340. — corsica. 478. — elata. 2 483. — glauca. 443. — Zrandiflora. 252. — Falicacaba. 542. — herbacea. 333. — jasminiflora. 352. — lagenaeformis. 349: — lanuginosa. 486. — leucanthera. 347. — Linnaea. 485. — lutea. 8 3557. — obkata: 355. — retorta. 175. — rupestris, 480. — 'sebana lutea. 482. — sebana nana. 481. — sehana spicata. 479: — sessiliflora. 350. — spebiosa. 341. — Tetralix. 232. — thymifolia. 545. > vestita purpurea. 54% — Vestita rosea. 173. — Walkeria. 174 — Walkeria rubra. 375. Erinus alpinus. 205. Erisma floribundum. - Eryngium alpinum. 2. amethysteum. 2. aquaticum. 2. aquifolinm, 2. asperifolium. 2. Billardieri. 2. Bonplandi. Bourgati. 2, bromeliaefolium. 11 605. 510. 461. 549- 508. 509. 456. Dr — campestre. 2, Carlinae. Cervantesii. comosum. corniculatum, ereticum. 2. cymosum. dichotomum. dich. var. ß. dilatatum. dubium. ebracteatum. falcatum. 2. glomeratum. Eryngium gracile. gramineum. Humboldti. humile. ilicifolium. longifelium. maritimunn. 2. monocephalum, nasturtiifolium. nudicaule. oliverianum. 2. paniculatum. 2. Phyteumatis. planum. 2. proteaeflorum. pusillum, rostratum. scarıosum. 2. serratum. spina alba. 2. stellatum. subacaule, tricuspidatum, trıquetrum. vesiculosum. virgatum. virginianum. Erythrina crista galli. Eucomis nana. undulata. 2. FEIERT PETTEBRPERLEERINASST ERBE ELBE Euphorbia Ipecacnanha. . Eustoma silenifolium, Fagus sylvatica, Falkia repens. . Ferraria undulata, Flagellaria indica. . Forstera sedifoliä. Fourcroea gigantea. 2, Fragaria sterilis. Frittillaria meleagris. Fuchsia lycioides. - Galanthus nivalis, Galardia bicolor, . Gardenia florida. Rothmannia. Thunbergia. tubiflora. Gaura biennis. Gentiana campanulata. frigida. pannonica. 2. Prostrata. punctata, punct. var. lutea, verna, Bl humile var. radicifl, 199 515. Glecoma hederaceum. 677. Globba marantina. 678. — racemosa. 679. — sessiliflora. 191. Globularia alypum. 192. — cordifolia. 193. — nana. 194. — nudicaulis. 193. — vulgaris. 611. Gompholobium fimbr. 610. — grandiflorum. 612. — psoraleaefolium. 647. Goodia lotifolin, 183. Gossypium arboreum. 185. — hirsutum. 84 — latifolium. 76 Gymnostyles anthemif, 77: — nasturtiifolia. 78. — pterosperma. 595: 534. Hypochaeris maculata. 2. 533- 568. 569. 1 1% 115. . Gypsephila saxifraga. . Habenaria ciliaris. Hebenstreitia aurea. dentata. 4. Heliauthemum Fumana, — vulgare. . Helicteres jamaicensis. 2. \ ı 2142. . Heliotropium peruvian. Heliophila pinnata. Helleborus hiemalis. lividus, 2. orientalis, ranunculinus. — trilolius. Hemerocallis flava. fulva. . Hesperis runcinata. 2. Hibiscus rosa sinensis. speciosa. 2 Hieracium alpestre. — blattarıioidesß austr. Pilosella. — porrifolium. Stalicifolium. . Hippopha@ rhamnoides. . Hippuris vulgaris . Hölosteum umbellatum. . Hordeum distichum. hexastichum. 2. vulgare. 2. zeocriton. 2. Hosts coerulea. 2. japonica. 2. Houstonia coccinea. coerulea. . Hudsonia erieoides, . Humea elegans. 2. . Hrdrocharis mors. ran, 2. — spongia, Hypecoum littorale. . Hypericum dubium, elodes. ericoides. montanum. pulchrum. radicata. Imperata ärundinacea. ovata. Indigofera Anil. — disperma. 113, 81. - 82 655. 634. 176 659. 658. 172. 656. 657. 70. 69. 68. 67. 668. 669. 670. 652. 653. 86. 12% 132. 161 162. 14.1. 156. 163. 165. 167. 168. 137. 149. 150, 159 154. 164 160. 156. 151 152. 147. 143. 139. 140. 144 1355- 138. 153. 169. 157. 145. 146. 148.4 138. 158. 166. tinctoria, Johannia insignis. microphylla. Iris flavissima* florentina. 2. livida. 2. — Monnierii. — spuria y ochroleuca, susiana. 2. virginica. 2. — xyphioides, 2. Isalis armena. lusitanica. praecox. 2. — tinctoria. 2. Isis fimbriata. 2. fulva. — ruthenica, Juno persica. 2. scorpioides. Kitaibela vitifolia. 2. Kochia eriophora. Koenigia islandica. Lachenalia angustifolia. — angustifolia albida. — fragrans. fr. latifolia. glaucina. hyacinthoides. isopetala. lanceaefolia. Lachenalia lanc, macnl. lilüiflora, luteola. luteola pallida, mediana. orchidioides. orthopetala, pallida. patula, pendula. pendula ß. tricolor. punctata. purpurea. \ purpureo-coerulea. purpur. eoer. botr, pusilla. pustulata, pustulata densiflora, quadricolor. reflexa. rosea, rubida, tigrina. tricolor. unicolor- unifolia. violacea. 7 EE EE 296. Lagunea squamea. 2. 789. Lamium gargauieum. 515- 740. 538. 316 Lantana nivea.“ Laserpitium peuced. 2. Lathraea squamaria, Lathyrus tuberosus. 278. Lepidium perfoliatum. 277. ruderale. 287. Leucojum aestivum, 2. 290. 289. 291. — autumnale. N 2 — grandifiorum. x — trichophyllum. 288. Leucojum vernum. 127. Ligthfootia oxycoceoid. 219. Ligustrum vulgare. 306. Limodorum Incary. 2. 4-3. Lilium candidum, 20 131. Limosella aquatica. 200. Linnaea borea is, 744. Linum maritimum. 579- usitatısszmum. 585. Lithosp. purpureo-coer, 565: Littorella lacustris. 25. Loasa acanthifolia. acerifolia. 2 i BE ambrosiaefolia. 58 argemonoides. 33: . contorta. 29 grandiflora. 25 et nitida. 5 ranunchlifolia 2. 22. sclareaefolia. DA N triloba. Den rar triphylla. 72. — urens. 34. — volubilis. 26. — xanthiifolia. 832. Malaxis Loeselii. 560.: — paludosa. 5 267. Maregra 1d spiciflora. 266. umbellata. 5 651 Marica martinicensis. 123' Marshallia Schreberi. 88. Matelea palustris. 233. Matricaria laxa. 320. Mentzelia aspera, 119. Menyanthes trifoliata. 270. Menziesia ferruginea, globularis. Mespilus grandiflore. Flo. Mespilus japonica. 2. 772. tanacetifolia. 238. Micropus supinus. 785. Mniarum pedunculutum. en Moeringia muscosa. 570. Myosotis arvensis. 295- sparsiflora. 130. Myosurus minimus. 752 Myrtus horizontalis. 728. Nemesia foetens. 706. Neottia cernua. 705. — glandulosa. a7ı. 7211. 795 orchioides. 03. — picta.. Er — Safe acaulis. ı2g. Nerteria depressa. 730. Nigella sativa. 726. Nycterium cordifolium. 626. Ophrys apifera. 122. Orchis Hostii. 530. — militaris. 317: Richardi. \ » lacteum. — longebracteatum. — odoratum. Squilla. 2. . — thyrsoides. 2. 222 12 & 0 8. Orobauche caryophyll. 2. — coerulea. 3. Ornithogalum arabicum. . Ornithopus scorpioides, 200 elatior, 498. — 499. — major. jr 500. — minor. 563. — ramosa. 622. Oryza sativa. 800. Oxylobium cordifolium. 623. Parietaria. officinalis. 572. Paris quadrifolia. 632. Parnassia asarifolia. 681. — caroliniana. 539: Pedicularis sceptrum. 540. versicolor. 714. Pergularia minor. 91. Persconia ferruginea. A . latifolia. 475. linearis. — parviflora. 792. Phalangium serotinum. 600. Phelipaea Tournefortli. 397: Phlomis Lychnitis. 257. Phyllachne uligingsa. 745 Phyteuma canescens. 404. comosum. 530. Pinus viminalis. 3. 2. Plantago nana, 98. Podocarpus aspleniifolia. 99. Podophyllum peltatum. 751. Polemonium coeruleum. 213. Polygala Senega. 629. Polygonım lapathifol. 463. — Persicaria 2. 250. Portenschlagia australis, 234. — integrifolia. 110. Portulaca oleracsa. 111. Portulacaria afra. 521. Potentilla nitida. 419. Primula Allionii. 432. — auricula y. hort. 451. aur. g. integerrima, 4350. — aux. a. vulgaris, 441. — auriculata. 428. — carniolica. 422. — cortusoides. 442. — Cort. var. prolifera, 415. — davyvurica. 423. — dentiflora. 416. — farinosa. 418. — finnmarchica. 413. — Flüggeana. 337. — glutinosa. 424. — Hornemarniana, 435. — integrifolia. 456. — intermedia. 417. — longiflora. 414. — longifolia. 425. — marginata. 439. — minima. 433. — Palinuri 2. 427. — pubescens. 440. — sibirica- 426. — spectabilis. k 410. — variabilis a. acaulis. 445. — var. &. acaul. var. flore pleno carneo, 420. — variah, ö. atırea. 411. — var. ß. celatior. 412. — var. , heterom. 421. — par. e. officinalis, 429. — vertieillata. 438. — villosa. 434. — viscosa. 473. Protea ochroleuca, 471. — pinifolia. 472. — rosea. 50). Prunus Mahaleb. 507. Psoralea aculeata, 500. Pulmonaria virginica. 523. Pyrola minor. 525. — rotundifolia, 525. — uniflora. 749. Ranunculus bulbosus, 627. — lingua. 740. — platanifolius. 2, 628, — pyrenaeus. 750. — repens. 741. — Teptans. 606. Reaumuria linifoha. 500. Renealmia calcarata. 509. nutans. 3. 759: Reseda luteola. 454. Phyteuma. 409: Rhododendron arbor. 555. Rosa lutea 100. Roussea simplex. 522. Rumex digynus. 561 Ruscus aculeatus. 461. Sabal Adansoni. 2. 7355. Sabbatia gracilis- 399. Saccharum officinar. 2. 450. Sagittaria sagittifolia. 2. 112. Salsola Hostii. 92. Salvia Boosii. 2. 308. formosa. 511. — Lavandulaefolia. 310. officinalis. 578. Samolus Valerandi. 74. Sanguinaria canadensis. 75. canadens. ß.latifol. 109. Sarcophyta sanguinea. 671. Sarraccnia flava. 2, 672. minor, 0 3. purpurea. 625. Satyrium albidum. 531. Monorchis. 621. Scilla amoena. 589 Scutellaria alpina. 587. galexiculata. 588. hastifolia. 451. Schmidtia subtilis. 85. Schradera-capitata, 84, — ligularis, 59. Schrebera swietenoid. 2, 365. Secala cereale. 2. 635. Sedum album. 580. sexangulare. 65. Senecio montanus. 2. . Septas capensis. Serratula pygmaea. - Sibthorpia europaea. Silene acaulis, g conica. pumilio. Siloxerus bumifusus. Sisymbrium reticulat. Smilacina umbellata. Solandra grandiflora. 2. | en 6065. 125. Solenandria cordifolia, 318. Solidago sempervirens. 118. Sowerbeja juncea,. 1 448. Sparmannia africana. 731. Stelis micrantha, 742 Stellaria holes ea, 564. Stellers Passerina: 7°0. Sterculia monosperma 2. 607 Stratiotes alismoides. 057 500. Strelitzia reginae. 5. 574 Streptopus amplexifolius. lanueinosus, 660. ros eus. 791. Subularia aquatica. Swertia lutea. 2. 5 Syringa vulgaris, Tetratheca erieaefolia,. glandulosa. 848 695. — thymifolia. 2 Thouinia decandra, pinnata. * simplicifolia, trifoliata. g . Tigridia Pavonia, 2. 702, Trianthema monogyn. 47. Trifolium heterophyll. 370. Triticum compactum, 2. 308. — compositum. 2. 307. — .hordeiforme. 2. 571. — monococcum. 372. — polonicum, 2. 309. — Speltaw 2. 3606. — vulgare. 2. 60. Tulipa biflora. 61. — breyniana, 62. — breyn, pendula. 50. —.,celsiana. 58. — .. clusiana, 51. — gesueriana- 52. — gesn, foliosa- 54. — gesn. monstrosa. 53. — gesn. polyantha. 55. — oculus solis. 56. — suapeolens. 57. — sylvestris. 708. Turritis hirsuta. 799. — patula. 182 407. Urtica urens.. 664. Uvularia chinensis. 660. — klava. 602. — grandiflora. N 663. — perfoliata g. minor. 661. — sessilifolia. ar 582. Veronica hederaefolia. 502. — parmularia. 581. — praecox. 501. — scutellata. 580. — verna, 5 * 550; Vinca herbacea. 199. Viola alpina. 527. — biflora. 943. — lutea. 3745 — palmata. 526. — palustris. 8 400. — pedata. 1 407, — pedata g. grandifl, 85. Waldsteinia geoides. Woodfordia florıbunda, „gitterarifher Anzeiger. 1319. Nr. LI. —— . . — — — Hiſtoriſche Ueberſicht 5 Fortſchritte in der Chemie, im Jahr 1818, ee Von 259075 Thomſon. A. Chemie. ah Die Chemie iſt im Jahr 1819, durch mehrere fehr wichtige neue Aufflärungen bedeutend gefordert worden. Der Nutzen, welchen ein gehöriges Aneinanderreihen der Gegenſtände hat, iſt einleuchtend. Ich bringe fie daher unter folgende Rubriken: J. Licht und Wärme. f 15 Meſſung der Temperatur. — Alle klaren Be⸗ griffe, welche wir hinſichtlich der Wärme erlangt haben, ver⸗ dankten wir dem Gebrauch des Thermomelers. Der Werth dieſes Inſtruments iſt langft anerkannt worden, und die Phy⸗ ſiker haben großen Fleiß darauf verwendet, die beſte Methode zu erfinden, nach welcher eine ſolche Graduirung der Thermo: meter geſchehen konnte, durch welche fie vergleichbar mit ein⸗ „ander gemacht würden. Bekanntlich iſt ein Thermometer ein Inſtrument von einer ſolchen Einrichtung, daß durch daſſelbe die Ausdehnung einer Fluͤſſigkeit gemeſſen wird. Die zu Die: ſem Behuk paſſenoſte Flülſigkeit hat man im Queckſilber ge: funden. Wenn das Qnueckſilber erwärmt wird, jo waͤchſt fein Volum, und in einer mit Graden bezeichneten Glasroͤhre em- porſteigend, zeigt es den Grad von Wärme an, welchem es ausgelegt iſt. Einige Puncte müſſen immer erſt noch feſt— geſetzt werden, ehe das Thermometer, ſelbſt in ſeinem gez genwaͤrtigen verbeſſerten Zuſtande, uns ganz genaue Beleh⸗ rung verſchaffen kann. Geben gleiche Zunahmen von Wärme, wohl gleiche Zunahmen des Volums im Queckſilber? Oder dehnen ſich Korper bei hoher Temperatur, wenn ſie eine gleiche Zunahme von Warme erhalten, mehr aus, als dei niederer Temperatur? Oder nach welchem Verhaͤltniß ge: ſchient ihre Ausdehnung? Dieſe und noch verſchiedene aͤhnli⸗ che Probleme ſind immer noch unaufgelößt. Die Anſicht, wel⸗ che Hr Dalton im erſten Bande feines Syſtems der Che: mie hinſichtlich des Thermometers und der Ausdehnung mittheilt, hat die Aufmerkſamkeit der Phyſiker erregt, und ſcheint der Akudemie der Wiſſenſchaften zu Paris die Veranlaſſung ge: worden zu ſeyn, den Gegenſtand zu einer Preisaufgabe zu machen, welchen Preis die Herren Dulong und Petit ge⸗ wongen haben. Die, Experimente, welche ihre Abhandlung mittheilt, ſcheinen mit großer Genauigkeit gemacht worden zu ſeyn, und find mithin geeignet, unfere Meinung hipyſichtlich dieſes ſehr wichtigen aber, verwickelten Gegenſtandes feſtzuſtel⸗ len. Ich will mich bemuͤhen, meinen Leſern die Thatſachen, 9 9 Dulong und Petit bekannt gemacht haben, darzu⸗ egen. 27 sb e Ä Ein Praͤliminar⸗Punct von einiger Wichtigkeit war, die Temperatur auszumitteln, bei welcher Queckſilber ſiedet, oder mit andern Worten, die Beantwortung der Frage: Was iſt das Volum des Queckſilbers dann, wenn feine Temperatur bis zum Siede⸗Puncte geſteigert iſt, verglichen mit feinem Volum bei der Temperatur von 32. Ein anderer Punkt von vieler Wichtigkeit, und ohne deſ⸗ fen Aufklärung der Sied⸗Punct des Queckſilbers unmsglich mit Genauigkeit beſtimmt werden konnte, war die Loͤſung des Problems, welches die abſolute Ausdehnung dieſer Flüſſigkeit bei verſchiedenen Temperaturen ſey. Die dazu gewaͤhlte Me⸗ thode war, obgleich nicht ganz neu, außerordentlich ſinnreich, und ſcheint dem Zwecke vollkommen gut entſprochen zu haben. Sie war begründet auf die wohlbekannte hydroſtatiſche Ihatz ſache, daß, wenn zwei Biquida in die einander entgegenge⸗ ſetzten, Schenkel eines umgekehrten Hebers gegoſſen werden, die Höhe, eines jeden im umgekehrten Verhaͤltniſſe zu feiner Dichtigkeit iſt. Sie füllten einen umgekehrten Heber mit Queck⸗ filber. Ein Schenkel ward in der Temperatur von 32° erhal⸗ ten, indem man ihn mit einer Mixtur von Schnee und Waſ⸗ ſer umgab, da hingegen das Queckſilber des andern Schen⸗ kels, durch Umgebung deſſelben mit heißem Oel zu ver⸗ ſchiedenen Temperaturen erhoben wurde. Die Differenz der Be des Queckſilbers in den beiden Schenkeln ward genau ei jeder Temperatur gemeſſen, und dieſe Differenz zeigte die ſpeciſiſche Schwere des Queckſilbers im heißen Schenkel, oder feine erhaltene Ausdehnung. Die folgende Tabille zeigt Die Ausdehnung des Queckſilbers bei einem Grade Centigrad ber den verſchiedenen Temperaturen Centigrad, welche in der er⸗ ſten Columne der Tabelle angezeigt und durch ein Luft-Ther⸗ mometer gemeſſen find. Temper., welche durch die Ausdehnungen des Temperatur, ae Merc. wenn man fie gleichfoͤrmig voraus⸗ ſetzt, angezeigt wird. 0? 0 0.00 1 100 6550 100. 00 1 200 8425 204 + 61 1 500 5300 314 . 15 Dieſe Verſuche belehren uns, daß, wenn wir uns zur Temperatur- Meſſung eines Luft Thermometers bedienen, und annehmen, die Luft-Ausdehgung ſey äqugbel mit der Toms peratur, oder mit anderen Worten, es werde durch gleiche Wärme Vermehrung gleiche Vermehrung des Volums bewirkt, duſch Wärme bei hoben Temperatuxen das Queckſilber mehr ausgedehnt wird, als bei niederen Temperaturen, oder ſeine Ausdehnbarkeit aumählic zunſnimt, ſo wie die Temperatur — * — u EN £ eine hoͤhere wird. Hierbei iſt die Junahme eine ſo allmaͤhlige, kannt, daß D. Cra w daß ſie zwiſchen 32° und 212° der Luft- Ausdehnung auffallend entſpricht, ſo, daß wir die Queckſilber⸗Ausdehnung betlachten fönnen, als aͤquabel bis zur Temperatur von 212° hinauf. Zwiſchen 212° und 392° findet ſich in der Ausdehnbarkeit eine kleine Zunahme. Eine andere kleine Zunahme findet ſich zwi⸗ ſchen 392° und 582°. Die erſte dieſer 1 pe if, wie man aus der dritten Columne vorſtehender Tabelle erſieht, aquivaz lent mit 4 . 61° der Centigrad⸗ Skale. Die zweite Vekmeh⸗ rung iſt äquivalent mit 14. 15 derſelben Skale. Die Folge davon iſt, daß 200° Centigrad beim Luft⸗ Thermometer daf⸗ ſelbe iſt, was 204 . 61 beim Queckſilber-Thermometer, und 300° beim Luft: Thermometer daſſelbe, was 514. 15° beim Queckſilber-Thermometer. Da wir für die Temperatur-Meſſung keine andere Metho— de haben, als die produzirte Ausdehnung, ſo leuchtet vor .al- lem die Nothwendigkeit ein, daß man irgend einen Korper als den Maaßſtab auserwaͤhle, und bei dieſem annehme, ſeine Ausdehnung ſey aquabel. Die beiden Franzoſen haben bei ih. 