title: Historisch-kritische Beschouwing der Glucosiden...
creator: Dirk de Loos
text: Reeds in 1806 werd door tauquelin (1) nit de worteis der Bryonia alba eene zeer bittere stof afge- scheiden, welke in water en alcobol oplosbaar was, en die hij verkreeg door het waterig extract der wortels met alcohol uit te trekken en de alcoholische oplossing nit te dampen. Deze stof schijnt niets anders te zijn geweest dan de bryonine van latere schrijvers, hoewel in onzniveren toestand. In zniverder toestand werd zij in 1823 verkregen door brandes en fibnhabeb (2). Zij bereidden haar door het versehe sap der worteis met basisch azijnzuur loodoxyde neder te slaan, het afgewas- schen nederslag door zwavelwaterstof te ontleden, de verkregen vloeistof tot droogwordens uit te dampen^ het terngblijvende met Sterken alcohol nit te trekken en nogmaals nit te dampen. Volgens WALZ wordt op deze wijze slechts een ge- deelte der bryonine nedergeslagen en alleen op mecha- nische wijze , want znivere bryonine wordt door loodazijn niet nedergeslagen. DüLONG (3), bereidde haar in 1826 door het ver- sehe sap der worteis door verwarming helder te maken^ (1) Annales da Mosenm d'histoire natarelle , VIII , 91. (2) Archi? der Pharmacie von brandes, III, SSI. (S) Journal de Pharmacie, XII, I54i. 124 het filtraat tot extractsdikte te concentreren en het extract met alcohol uit te trekken. Na het afdestilleren des alcohols bleef er eene brain gele zeer bittere massa terug, die, een weinig hars uitgezonderd , in water oplosbaar was; deze oplossing leverde door uitdamping de bryonine met eene bruin gele kleur. Daar walz de bryonine wit van kleur verkreeg, zoo volgt daaruit de onzuiverheid van dulong's bryonine. Evenmin verkreeg walz zuivere bryonine door de methode van schwekdtpegee (1) en beval hij (2) daarom in 1858 de volgende bereidings- wijze aan. De gedroogde worteis worden met alcohol van 0,840 *P* gew. uitgetrokken, de alcohol door destillatie verwij- derd, het terugblijvende in water opgelost, deze oplos- sing met loodazijn en het filtraat met zuiver looizuur nedergeslagen, zonder daarvan een' overvloed te gebruiken. Het bezinksel wordt met water afgewasschen , in alcohol opgelost en uit deze tinctuur het looizuur door trekken met basisch azljnzuur loodoxyde verwijderd. Het filtraat wordt door zwavelzuur van loodoxyde bevrijd, met een weinig dierlijke kool ontkleurd, gefiltreerd en aan vrij- willige uitdamping overgelaten. De bryonine droogt dan tot eene nagenoeg kleur- looze massa uit, welke ten overvloede met aether wordt uitgetrokken om sporen hars te verwijderen. Walz vond de bryonine met de volgende eigen- schappen bedeeld. Zij is een wit poeder , hetwelk moeijelijk krystallijn kan verkregen worden, is oplosbaar in water, alcohol en ammonia en onoplosbaar in aether. Hare oplossing wordt nedergeslagen door chlor- en bromwater, door platinachlorid en looizuur en niet nedergeslagen door iodiumtinctzuur, sublimaat, salpeterzuur zilveroxyde en goudchlorid. Met chromiumzure potasch en zwavelzuur geeft zij eene intensieve kleur en zij wordt door rool^end salpe- terzuur in eene in water onoplosbare stof veranderd. (1) Jahrbuch für practische Pharmacie, VII, 287. (2) Neues Jahrbuch für Pharmacie, IX, 65 u. 223. 1£5 Walz vond haar zamengesteld uit: koolstof 60,01 59,99 59,72. waterstof 8,29 8,37 8,51. zuiu*stof 31,70 31,64 31,77. en leidde uit deze zamenstelling en die der splitsingapro- ducten de formule G^q H30 O3, af. Door yerdonde Zaren wordt zij gesplitst in suiker, hryoretine en hydro-hryotine , zoo dat men zulks aldas kan voorstellen : Cue Hao Oas-f. 4 HO = C43H80 Om + C^sHstOw + OiiHuOi. bryonine bryoretine hydro- bryotine. BRYORETINE en HYDRO-BRYOTINE. Om deze Stoffen te verkrijgen werd de bryonine door WALZ met water gekookt onder bijvoeging van een wßinig zwavelzuur. Nadat de oplossing eenigen tijd ge- kookt had, scbeidde er zieh eene harsachtige , gele massa af , welke na afwassching met water gedeeltelijk oplos- baar, gedeeltelijk onoplosbaar in aether was. Het oplosbare deel noemde hij hryoretine y het on- oplosbare hydro-bryotine. De eerste stof vond hij zamengesteld uit : koolstof 63,40 63,31 62,58 waterstof 8,79 8,83 8,74 zuurstof 27,81 27,86 ' 28,68 de hydro-bryotine uit: koolstof 60.— waterstof 9,36. zuurstof 80,64. De zamenstelling der bryoretine drukte hij uit door de formule C42 H3-5 O,^, die der hydro-bryotine door ^42 ^37 ^16* Van 2,04.4 gram bryonine verkreeg walz 0,364 gr. suiker, dat is 17,8%, volgens demethode van fehling bepaald, terwijl men volgens berekening 18,75 7^ zou moeten verkrijgen. 126 De formales door walz aangenomen stemmen over- 'een met de procentische zamenstellingen , die hij gevon- den heeft; even zoo voldoet de verkregen hoeveelheid suiker zeer goed aau de berekening« Om zijne formale met Yoldoenden grond aante nemen zal het, dankt mij, nog noodig zijn te bewijzen^ dat de bryoretine en de hydro'bryotine beide werkelijk splitsingsprodacten zijn ; bet is zeer goed mogelijk, dat de bryoretine door op- neming van water in hydro-bryotine of omgekeerd de hydro-bryotine in bryoretine onder verlies van water kam •overgaan« OOLOCYNTHINR Braconnot (1) was de eerste die in 1817 ait de kolokwintappelen of de vruchten der Citrullus ColocyntkU 8CHBAD.5 Cticumis Colocynthis linn. , een bitter, door klearstoffen gekleurd ligchaam afscheidde, waaraan door VAUQUELIN in 1824 de naam van colodnthine gegeven is. Bbacoknot bereidde baar door het waterig extract met alcohol ait te trekken, de alcoholische oplossinguit te dampen en het terugblijvende met weinig water te behandelen« Het overgeblevene kwam in eigenscbappen overeen met de colocynthine van latere scheikandigen« Meisskeb (2) maakte ons in 1818 met eene zeer aitvoerige ontleding der vruchten bekend en de bittere stof, welke hij daarait afscheidde, noemde hij eene soort filanterdijm of phytheumacolla, wegens bare eigenschap om in alcohol oplosbaar te zijn en ait deze oplossing door «een aftreksel van galnoten te worden nedergeslagen. In meer of minder zaiveren toestand werd de >(1) Joarnal de Physiqae, LXXXIV, 838. <2) Trommsdorff, Neues Journal der Pharmacie, II, I, 22. <3) Journal de Fharmacie , X , 416, l£7 colocyDthine in 1824 bereid door VAüQVEhiv , in 1880 ' dooT H£BB£BO£B, in 184>8 door leboubdais^ in 1860 door bastick en eindelijk in 1858 door walz. Yauquelin (3) verkreeg haar door het merg met koud water nit te trekken en het afitreksel langzaam uit te dampen ; gedurende de nitdamping scheidde de colo- cyntMne rieh in olieachtige druppela af, welke gedu- rende de bekoeling yaat werden. Hebbebgeb (1) irok het waterig extract met alcohol, dampte het alcoholische aftreksel tot droogwordens uit, behandelde het oyergebleyene met aether om vette Stoffen te verwijderen, loste het overblijfsel in veel warm water op, praecipiteerde de opiossing met neutraal azijnznnr loodoxyde, filtreerde, behandelde het filtraat met zwavel- waterstof om het loodzout te ontleden, dampte daarop de heldere yloeistof tot siroopdikte uit en yoegde er ammonia bij; er yormden zieh gele ylokken, welke door opiossing in alcohol en behandeling der opiossing met dierlijke kool gezuiyerd werden. Door nitdamping tot droogwordens bleef de colocjnthine als een geelachtig wit poeder terug. Leboubdais (2) sloeg het aftreksel met loodsuiker neder^ en trok het filtraat met dierlijke kool, welke de colocynthine met de kleurstoffen tot zieh nam; de kool werd daarop met kokenden alcohol uitgetrokken en de yloeistof uitgedampt. Door yrijwillige nitdamping zou z\j zieh krystallijn afscheiden. Bistick (3) beyal de yolgende bereidingswijze aan. De yruchten worden met koud water uitgetrokken, het aftreksel tot koken yerwarmd en door neutraal azijnzuur loodoxyde nedergeslagen. Het filtraat wordt met zwayel- zuur behandeld om het lood neder teslaan; het bezinksel met de yloeistof gekookt om het azijnzuur uit te drijyen, daarop gefiltreerd om het loodzout te yerwijderen en de heldere yloeistof bijna tot droogwordens uitgedampt, het terngblijyende met alcohol behandeld en de alcoholische opiossing tot droogwordens uitgedampt. Aldus bereid. (1) Repertoriam für die Pharmaeie, XXXY, 868. (2) Annales de Chimie et de Physiqae (3) XXIY, 64. (3) Jonrnal de Pharmacie , XIX , 190. 128 bezit zij volgens bastick eene flaauw gele kleur, is bitter van smaak en oplosbaar in water, alcohol en aether. Walz vond echter bare oplosbaarheid in aether uiterst gering. Door al deze opgegevene bereidingswijzen verkreeg WALZ (1) minder gunstige nitkomsten en daarom volgde hij de volgende bereidingswijze. De vruchten worden met alcobol van 0,84 sp. gew. uitgetrokken en de barsachtige massa, welke na verwij- dering des alcohols terugblijft, zoolang met water be- handeld als er nog iets oplost. De waterige vloeistof wordt met loodazijn nedergeslagen , het filtraat met looi- zuur ontleed, zonder daarvaneen overvloed tegebruiken; het bezinksel in alcohol opgelost, de oplossing met fijn loodoxyde getrokken om het looiznnr daarmede te ver- binden, dan gefiltreerd, met dierlijke kool ontkleurd, tot droogwordens uitgedampt en de drooge massa met aether uitgetrokken. Jlet terugblijvende is de colocyn- thine, welke volgens walz deze eigenschappen bezit. Zij is oplosbaar in 8 deelen water van 12,^ en in 6 deelen kokend water, oplosbaar in alcohol en bijna onoplosbaar in aether. Door sterk zwavelzuur wordt zij donker rood gekleurd. Hare oplossing wordt door de meeste metaalzouten niet nedergeslagen, doch wel door looizuur. Door verdund zwavelzuur en zoutzuur wordt zij gesplitst in suiker en in een ligchaam door walz eolocyntheine genoemd. Van de colocynthine op 100* gedroogd , gaf walz de volgende procentische zamenstellingen op: koolstof 56,27 59,48 59,87. waterstof 8, — 8, — 8, ^ zuurstof 32,63 82,52 82,53. Vele dezer getallen zijn klaarblijkelijk foutief en moeten dus veranderd worden: koolstof 69,32 59,48 59,38. waterstof 8,25 7,47 7,81. zuurstof 32,43 33,05 82,86. (1) Nenes Jahrbuch der Pharmacie, IX, 16 und 228. 129 ZOO als uit de volgende ontledingen blijken kan: 0,854 grm. leverden 0,770 grm. C Oj en 0,263 H O. 0,342 „ „ 0,746 „ „ ^ 0,280 „ 0,256 „ „ 0,557 „ „ u 0,180 y Als formule nam liij aanCs^ ^4^ 0,j, zoo dat men de splitsing zieh dus zou moeten voorstellen: O5. H,,0„+2HO = 0,4H„0,,-|-C,,H,,0,,. colocynthine. colocyntheine. COLOOYNTHEINE.. Men verkrijgt de colocjntlieine, volgens walz, door de waterige oplossing der colocynlhine langen tijd met zwavelzuur te koken, de harsachtige colocyntheine, welke zieh afscheidt, met water van zuur te bevrijden, daarna in aether op te lossen en de aetheriscbe oplos- sing tot droogwordens nit te dampen. Hij vond haar zamengesteld ait: koolstof 66,04 65,99. waterstof 7,96 8,19, zuurstof 26,— 25,82. en stelde C^^ H,^ Oj, als formule voor. Hoewel de waterstof nog al versehilt, voldoet ove- rigens de gevonden procentisehe zamenstelling tamelijk wel aan die uit de formules berekend, want deze zijn aldus : colocynthine. colocyntheine. koolstof 59,78 66,—. waterstof 7,47 8, —. zuurstof 32,75 26,—. De formules van walz zijn echter niet aan te nemen, daar de eenige controle, die hij voor bare zekerheid opgeeft , zeer foutief is , want de hoeveelheid suiker door hem verkregen verschilt te veel met die, welke men volgens berekening moet verkrijgen. Hij zegt namelijk op bl. 230 van het aangehaalde tijdschrift: ydenn nach~ dem 0,648 qbane reines colocynthine y es ergab sich 0,050 Travhenzucker»*'^ 9 ISO Het is wel te veronderstellen , dat walz met 0,050 bedoelt 0,050 GBANS,dat is 7,71 7e druivensuiker, terwijl men volgens berekening 32,02 7o zoude moeten verkrijgen. Ik begrijp daarom de uitdrukking vBn walz niet , als hij over de suiker, door hem verkregen, zegt „ea ergaben sich Resultate , die mit der Theorie ziemlich genau stimmten.^ OROCINE. In het laatst van het jaar 1848 werd onder den naam van wongshy eene nieuwe kleurstof in Hamburg aangevoerd. De wongshy , ook chinesche Gelbschoten genoemd , is de vrucht der Gardenia grandißora , eene weinig bekende chinesche plant, welke volgens beighenbach tot de familie der Gentianeen behoort. Zij is het eerst onderzocht door stein, later door VON OBTH en eindelijk door lobenz mayeb ; bochledeb maakte de onderzoekingen van den laatstgenoemden schei- kundige bekend en noemde de zuivere kleurstof crocine. Stein (1) verkreeg in 1849 uit de wongshy, eene rood bruine kleurstof op de volgende wijze. De vruchten werden met absoluten alcohol uitgetrokken, de alcohol door destillatie verwijderd, het overgeblevene met aether behandeld om vet uit te trekken , daarna opgelost in water en deze oplossing met loodsuiker onder bijvoeging van ammonia nedergeslagen. Het nederslag, in water gesus- pendeerd, werd door zwavelwaterstof ontleed, het afge- wasschen en gedroogde zwavellood met absoluten alcohol uitgekookt en de alcoholische oplossing tot droogwordens uitgedampt. Op deze wijze verkreeg stein eene zeer geringe hoeveelheid van eene rood bruine kleurstof, welke echter (I) Journal fßr praotitcbe Chemie, XLYIII, 329. in water onoplosbaar was^ zoo dat stein meende^ dat men volgeiis deae methode de kleur^tof niet kan verkrij- gen in den toestand^ zoo als zij in de yrochten voorkomt, daar zij alsdan in water gemakkelijk oplosbaar is. Von obth (1) kookte in 1855 de vruchten met alcohol uit, concentreerde de alcoholische vloeistof op een waterbad in een' stroom van koolzuurgas, voegde bij het overgeblevene water en sloeg de heldere yloei- stof, na verwijdering van een vetachtig ligchaam door filtratie^ met loodsuiker neder; het nederalag, in water gesuspendeerd, werd door zwavelwaterstof ontleed en de vloeistof gefiltreerd* Daar het zwavellood niet al de klenrstofj doch slecbts een deel daar van terug hield, zoo werd bet filtraat nogmaals met loodsniker nedergeslagen en het nederslag door zwavelwaterstof ontleed, ten einde het zwavellood al de kleurstof te doen opnemen. Het zwavellood werd met alcohol nitgekookt en de oplossing in een' stroom van koolznnrgas uitgedampt. De siroop, welke tenig bl^ef, stond na met aether te zijn ultgetrokkep, slechts een zoo gering gedeelte van eene gele kleurstof af , dat zij niet vorder konde onderzocht worden. Daar de methode van stein de kleurstof niet levert in den toestand, zoo als zij in de vruchten voorkomt en men volgens de bereidingswijze van von obth slechts eene zeer geringe hoeveelheid kleurstof verkrijgt, zoo trachtte lobenz mayeb ons nader met de eigenschappen der zuivere kleurstof bekend te maken. Roghledbb (2) deelde in 1858 de uitkomsten van dit onderzoek mede en noemdede kleurstof, zoo als reeds gezegd is, crocine. Om de crocine te verkrijgen , werden de vruchten met alcohol uitgekookt, en het heldere afkooksel door destillatie van alcohol bevrijd ; de terugblijvende van vet bevrijde vloeistof werd met veel water verdund en met aluinaapde vermengd om looi^uur en ßQmqaige onzuiver- heden te binden. Na vier dagen werd de massa gefil- treerd, het filtraat met basisch azijnzuur loodoxyde ne- dergeslagen en het nederslag in water verdeeld en door (1) Joarnal für practisohe Chemie, LXIV, 10. (2) Journal für practisohe Chemie, LXXIV, 1. 9* 182 zwavelwaterstof ontleed. Het zwavellood, hetwelk de klenrstof had opgenomen , werd met alcohol nitgekookt en de yloeistof in het luchtledige boven zwavelzuur tot droogwordens uitgedampt. Het amorphe overblijfsel werd in weinig water opgelost, de oplossing gefiltreerd om een weinig zwavel af te scheiden en weder in het luchtledige boven zwayelzuur tot droogwordens uitgedampt. Mayeb Tond haar zamengesteld uit: koolstof 54,87 54,78 54,76. waterstof 6,71 6,55 6,98. zuurstof 38,42 88,67 88,31. Zij is een helder Yood poeder , behalve in water ook in alcohol gemakkelijk oplosbaar, welke oplossingen door loodzouten met eene oranje roode kleur worden neder- geslagen. De geconcentreerde waterige oplossing wordt door sterk zwavelzuur eerst indigo-blaauw en later violet. Door verdund zwavelzuur en zoutzuur wordt zij gesplitst in suiker en crocetine. Uit hare zamenstelling leidde mayeb in verband met de splitsingsproducten als formule voor de water- vrije crocine O53 H42 Ojq en voor de waterhoudende 2 Ogg H4J O30 •+- HO af , ZOO dat men zieh de splitsing op de volgende wijze kan voorstellen: O5, H,, 0,0+5 H0=C,4 H,, 0,,+2C,,H,,0„. crocine. crocetine. De naam crocine werd door bochledeb afgeleid van crocus , de saffraan , daar de eigenschappen der crocine geheel en al overeenkomen met de kleurstof der safiraan safranine of polychroite genoemd, zoo dat hij beide lig- chamen voor identisch verklaarde. OROOETINE. Het bereiden der crocetine moet altijd in eene atmospheer van koolzuur of waterstof geschieden, daar hare warme oplossing zeer snel zuurstof opneemt. Yolgens mayeb is de crocetine donker r(^od van kleur, amorph, weinig oplosbaar in alcohol, moeijelijk oplosbaar in aether, Door sterk zwavelzuur wordt zij , ISS even als de crocine, gekleurd. Hare oplossing wordt door loodzonten citroengeel nedergeslagen. Mayeb Yond haar zamengesteld uit: koolstof 64,SS 64,60. waterstof 7,62 7,26. zunrstof 28,15 28,14. en stelde O34 H,, Ou als formnle. Gedurende de onüeding eener zeer geconcentreerde oplossing van crocine scheidde zieh 41 ""/o crocetine af , terwijl er ongeveer 8 V. opgelost bleef. Mayeb verkreeg 28,5 en 27,94 V« druivensuiker (Ojj H|a O, j), naar de methode van FEHLiNobepaald, en volgens de formule der crocine, die mayeb voor- stelde, zou men 56,6 % moeten verkrijgen, Dit groote verschil schreef bochledeb aan de soort van suiker toe, welke, in de vooronderstelling, dat zij zamengesteld is volgens de formule Cj, Hj^ O^^, slechts half zoo veel koperoxyde zou reduceren als de gewone drniTensuiker. De hoeveelheid suiker, welke mayeb verkreeg, was te gering om deze eigenschap te bewijzen, welk bewijs geleverd moet worden, vöör dat men geregtigd is mayeb's formules aan te nemen. SAPONINE, STRUTHINE, GITHAGINE, SENEGÜINE of POLYGALAZÜUB. Reeds voör langen tijd vond schbadeb (1) de saponine in den wortel van saponaria officinalia. BuCHOLZ (2) bereidde haar in 1811 door hetwaterig afkooksel van dezen wortel met loodsuiker neder te slaan en de vloeistof tot droogwordens uit te dampen, nadat het overvloedige lood door zwavelwaterstof was afgescheiden. (1) Neaes allgem. Journal der Chemie ?. gehlen, VIII, 54S. (2) BucHOLZ. Taschenbach, s. 83. 184 Bba€G0N170T (1) scbeidde in 1817 eene frtof uit de Saponaria oßdnalis af^ welke oök onzaivere saponine schijnt geweest te zijn, want de waterige oplossing ver- toonde de eigenschap om döor Bchndden sterk te schuimen. In 1828 onderzochtto senkt en boutbon-char- LABD (2) den baät der X^uiUaria saponaria en meenden daarln een nieuw ligchaani te ontdekken, doch BUSSY bewees in 1833 , dat dit ligchaam identisch is met sapo- nine^ er^ als de fisoOgenaamde struthine door bley (3) in 1832 in den wortel der Gypsophyla strutJdum, den zoogenaamden LevanUchen of Egyptischen zeepwortely ge- vonden. BusSY (4) sloeg in 1833 de volgende bereidings- wijze voor. Men behandelt den wortel der Gypsophyla Btruthium met kokenden alcohol van 0.847 sp. gew., perst de sa- ponine , welke zieh bij bekoeling der alcoholische tinctunr afzet, uit, en droogt haar. Door uitdamping van de geel gekleurde alcoholische moederloog verkrijgt men een extract, waaruit door behatideling met kokenden alcohol eene nieuwe hoeveelheid saponine verkregen wordt, die door herhaalde behandelihg met alcohol gezuiverd wordt. Op deze wijze verkregen le verde de saponine door verbranding altijd nog 0,2 % anorganische Stoffen. Zij vertoont volgens bussy deze eigenschappen, Zij is wit, niet krystalliseerbaar, van een* scher- pen smaak, veroorzaakt hevig niezen, en is in alle ver- houdingen in water oplosbaar; hare waterige oplossing is troebel, wordt eerst door herhaalde filtratie helder en heeft de eigenschap om zelfs in een zeer ver- dunden toestand sterk te schuimen. Zij is gemakkelijk oplosbaar in slappen alcohol, doch eerst in 500 deelen kokenden alcohol van 0,81 sp. gew. en onoplosbaar in aether. Gedurende de drooge destillatie blaast zij op, wordt zwart en geeft veel zure empyreumatische olie. (1) Journal de Physiquc, LXXXIV, 228. (2) Jonrnal de Pbarmacie, XIV, 247. (3) Neues Journal v. tbommsdokit, XXIV, 95 en ^nnalen der Chemie und Pharmacie, IV, 283. (4) Annales de Chimie et de Physique, LI, 890. Journal de Fhar- macie, XIX, 1 en Annalen der Chemie und Pharmacie, VII, 168 ISS De geconcentreerde oplossing van saponine geeft met barjtwater een wit nederslag, hetwelk in water^ even als in een overvloed eener oplossing van saponine, oplosbaar is; kaikwater en nentraal azijnznre loodoxjde slaan faare oplossing niet neder, doch het basisch azijn- zunr loodoxyde geeft een overvloedig wit nederslag, het- welk in een' oyervloed eener oplossing van saponine oplosbaar is. Oemiddeld vond bussy haar zamengesteld nit : koolstof 5I3O. waterstof 7,4. zunrstof 41,6. Het was büSSY niet mogelijk om door de methode van BUCHOLZ zuivere saponine te verkrijgen, omdat het gevormde zwavellood door de saponine in oplossing werd gehenden , zoo dat de saponine altijd met lood verontrei- nigd was. In 1884 vond edmond frAmy (1) 00k saponine in het zaad der Aesculus hippocastanum en onderzocht te gelijker tijd de werking van verdunde zuren en van bij- tende potaschloog; kookt men de oplossing der saponine met verdund zoutzuur, dan wordt er aanvankelijk geen nederslag gevormd , doch weldra wordt de vloeistof troe- bel en eene witte stof, dopr FRi:MY aesculinezuur ge- noemd, zet zieh af. Hetzelfde znur wordt door behan- deling der saponine met bijtende potaschloog gevormd. Malapbrt (2) ontdekte in 1846 de aanwezigheid van saponine in de Silene nutans^ Lychnis dioicüy Lych^ nis chalcedonica j Lychnis flos cuculli , Silene inßata ^ Cucu" balus befien, Anagallis arvensis ^ Anagallis coerulea^ Agros^ temma githago en Lychnis githago» Hij onderzocht naar aanleiding der onderzoekingen van fb^imy, in welke deelen der vrucht van de Aesculus hippocastanum zij aanwezig is en Tond haar in de Ovaria gedurende den bloei , in het pericarpium onmiddelijk na het afvallen der bloembladeren , terwijl er niets of slechts sporen in het bijna rijpe pericarpium aanwezig zijn. (1) Annales de Chimie et de Physique, LVIII, 101. (2) Journal de Pbarmacie et de Chimie, (3) X, 889. ' 136 ScHABLiNG (1) bestempelde in 1850 eene stof, welke hij meende ontdekt te hebben in het zaad van Agrostemma githago^ met den naam van gühagine^ doch de eigenschappen, die hij vermelddej komen geheel met die der saponine overeen^ welke reeds door malapebt in diezelfde^ plant was aangetoond. De meening^ dat de githagine van schabling niets anders dan saponine kan zijn, werd reeds in 1851 door bussy (2) geuit endaar- enboven in 1858 bepaald bewezen door cbawtubd (3). Le beuf (4) beval in 1850 de alcoholische oplossing der saponine aan, om sommige balsems, harsen^ vette en aetherische olien in water gesnspendeerd te houden. De alcoholische oplossing heeft ook de eigenschap om kwik na eenig schndden zeer fijn te verdeelen, zoo dat de deeltjes zieh na zes maanden nog niet vereenigen. RoCHLEDEB OB SCHWABZ (5) verkregen in 1853 de saponine door den wortel der Gypsophila struthiur^ uit te koken met wijngeest van 0,828 sp. gew., de kokend gefiltreerde vloeistof vier en twintig uren op eene koude plaats te laten staan en het wit bezinksel dikwijls af te wasschen met een mengsei van alcohol en aether. Aldus bereid is zij kleurloos, gemakkelijk oplosbaar in water, moeijelijk oplosbaar in kouden, gemakkelijker oplosbaar in kokenden alcohol en onoplosbaar in aether; op 100° gedroogd vondeu zij haar zamengesteld uit: koolstof 5M5 ß2.55 52,63. waterstof 7,30 7,03 7,48. zuurstof 40,25 ' 40,42 89,89. en stelden deze zamenstelling door de formule Cj4HjqOj4 voor. Het iets te läge koolstofgehalte schreven zij toe aan eene geringe verontreiniging met een harsachtig ligchaam. Volgens de genoemde scheikundigen geeft de wa- terige oplossing der saponine met neutraal azijnzuur lood- (1) Annalen der Chemie nnd Pharmacie, LXXIV, 351. (2) Joamal de Pharmacie et de Chimie, (3) XIX, 348. (3) Neaes Jahrbnch für Pharmacie, IX, 177. (4) Comptes rendas de TAcad^mie, XXXI, 652. (5) Annaleii der Chemie ond Pharmacie, LXXXYIII, 857 en Jonroal fnr practische Chemie, LX, 293. IST oxyde een geleiachtig beEinksel en het filtraat levert op kookhitte op nieuw een nederslag. Door yerwarming der waterige oplossing met een wei- nig zout- of zwavelzuar wordt de saponine ontleed in chinowtzuur en een koolhydraat, hetwelk in zamenstel- lingmet de fonnule Ci, Hu On zondeorereen komen^ een^ flaanwen smaak bezitten en in water gemakkelijk oplosbaar zijn. Deze splitsing stelden zij aldus Yogr: Oi4 Hjo Oi4 = Cjj Hj Oj + C,j Hu 0,1. saponine. chinovazanr. BoLLEY (1) vergeleek in 1854 de eigenschappen der saponine 9 volgens de methode van bussy bereid^ met de seneguine of het polygalazuur volgens het voorschrift van QUEYENNE daargesteld^ en kwam door zijne onderzoe- kingen totdeovertniging, dat beide steifen identisch zijn. De zamenstelling dezer ligchamen vond hij aldus: Seneguine. Saponine. koolstof 52,88 53,04 53,01 48,64 48,52. waterstof 6,05 6,15 6,82 6,67. zuurstof 40,91 40,84 44,54 44,81. Het onderscheid in zamenstelling dezer Stoffen is hoofdzakelijk in het watergehalte gelegen, want de for- mule CsgHj4 0jo, welke bolley aannam , heeft 53,29 koolstof en 6,09 waterstof noodig, deformule Cs6Hj30j4 48,83 koolstof en 6,51 waterstof. Het gelukte bolley niet om de Stoffen volmaakt vrij van onverbrandbare ligchamen te verkrijgen, want de seneguine liet altijd ten minste 1 % asch achter en zulks in rekening bren- gende, zoo zoude men als gemiddeld koolstofgehalte 58,6 7o voor de seneguine verkrijgen , waarop beter de formule Cj^ H^^ 0^^ past. Hoewel bolley dus werkelijk eenig verschil in de procentische zamenstelling dezer Stoffen vond , zoo meende hij toch, omdat het hem niet gelukte volmaakt zuivere Stoffen te bereiden, de identiteit van beide te mögen aannemen. Meer grond voor hare identiteit vond hij nog in de behandeling der seneguine en saponine met verdund zwavelzuur; in beide gevallen werd er op deze (1) Annalen der Chemie nnd Pharmacie, XG, 211. 1S8 wiJ2e aescalinezuur (door hem sapogenine genoemd) ge- yormd^ benevens suiker, zamengesteld volgens de formule C|) H|o 0,0; de suiker is volgens bollbt zoet van smaak en bezit de eigenschap om koperoxyde te des- oxyderen. De ontleding stelde sollet aldus voor: 20,eH,40,o + 10HO=G,,H,,0,o + 4 0,,H,oO,o. saponine. sapogenine. Men ziet nit deze bescbonwingen , dat boohlebeb en SCHWARZ als splitsingsproduct een koolbydraat ver- kregen, zamengesteld volgens de formule Cj ^ H, j 0,|, terwijl daarentegen sollet werkelijk sniker van de zamenstelling G|, Hi^ Oj^ vond. Dit verschilzal, zoo hopen wij, worden opgehelderd door de onderzoekingen van VON PATB , waarvan boghledeb (1) in 1857 voor- loopig mededeelde, dat von patb bij de bebandeling van saponine met bijtende potasch een achoon gekrys- talliseerd ligcbaam benevens eene amorphe stof verkregen had 5 welke laatste door zoutzuur in twee ligchamen ge- splitst wordt. Het is niet mogelijk bij onze tegenwoordige kennis der saponine een bepaald oordeel over de formales van boghledeb en schwabz en van sollet nit te spreken^ daar er nog al verschil bestaat in de procentische za- menstelling door SUSST5 BOGHLEDEB en SCHWABZ en SOLLET gevonden, terwijl men omtrent de formules evenmin eenige zekerheid kan verkrijgen uit de zamen- stelling van het eene splitsingsproduct, zoo als men uit de zeer uiteenloopende resultaten, welke hier volgen, kan waamemen : Aesculinezanr Chinovazanr Sapogenine ▼an?B6MT. Tan ROCHLEDEBen SCHWARZ. van sollet. koolstof 67,26 63,35 (a) 67,04 (t) 59,20 60,88 59,72. waterstof 8,35 8,57 8,88 7,70 7,69 7,50. zuurstof 84,39 28,08 24,08 88,10 81,98 82,78. (•) was tugschen 120° en 125°, <^) op 100° gedroogd. (1) Journal mr pra<^8clie Chemie , LXXII , S94. 180 ÖAYnCAZÜÜR öf AOiDüM CAIWÖIOÜM. FttAiT^oid, CAVRNTOU en pelletier (1) ond^rzoch- tön in 1830 den wortel van de Ckiocoeta raeemösa of anguifugay ook genoemd Icahincay hahinanä of iraiz preta en ontdekten daarin eeil znnr, dat zij caincazuur noemden. Zij gaven verschillende wijzen op om het zunr te bereiden en bevonden de volgende methode de beste« De klein gesnedene worteis worden berhaalde malen met alcohol nitgetrokken , de tincturen door destflla- tie van den alcohol bevrijd, bet terugblijvende extract met water behandeld, de vloeistof gefiltreerd en er zoo- veel kalk bijgevoegd, tot de vloeistof niet meer bitter is ; de verbinding van het znur met de kalk wordt ont^ leed door middel eener kokende alcoholischeoplossingvan znringzuur. Na filtratie scheidt de vloeistof gedurende de bekoeling kiystallen van camcaznnr af. Zij schreven aan het zuur de volgende eigenschap- pen toe. Het is wit, krystalliseerbaar, renkeloos, in het begin smakeloos^ daama een weinig adstringerend van smaak; het wordt door de Incht niet veranderd, klenrt lakmoestinctuut rood en geeft gedurende de verhitting in eene glazen buis , onder het ternglaten van kool^ een wit snblimaat^ dat niet bitter is. Het is eerst in 600 deelen water oplosbaar, daarebtegen gemakkelijk oplosbaar in alcohol. Sterk zwavelzuur verkoolt het, zontznnr verändert het in eene geleiachtige, doorschijnende, bijna smakelooze massa. Sal- peterzuur ontwikkelt salpeterigzaur en er blijft eene gele, bittere stof zonder znringzunr temg. Het komt mij eenig^ns onwaarschijniijk voor, dat er door de behande- ling met salpeterzuur geen zuringzuur gevormd zou worden, zoo als de genoemde scheikundigen hebben waar- genomen, omdat dit zunr een gewoon oxydatieprodnct van suiker is, zijnde een der splitsing-producten , die door minerale znren ontstaan, zoo als bochledeb en fiCHWAliz hebben bewezen. In koud azijnzanr is het zonder onüeding ojdosbaar, door verwarming wordt de (1) Jonroal de Pharmacie, XVI, 461^, 140 oplossing brnin en er scheidt zieh eene geleiachtige Btof af , even als met zoutzuur het geval is. Liebig (1) vond in 1831, dat het zaur gedarende de verwarming op 100* 9 % krystalwater verliest en zamengesteld is uit: koolstof 66,74. waterstof 7,48. znurstof 85,78. Het koolstofgehalte, door liebig gevonden, is gemid- deld 1,47 Vo lager, dan dat door bochledeb en hlasiwetz in 1850 gevonden, waarschijnlijk een gevolg van min- dere zuiverheid van het door liebig gebruikte zaur en wel van verontreiniging met kqßj'looizuur, waarvan het gemiddelde koolstofgehalte volgens onderzoekingen van BOCHLEDEB en PATEN slechts 56,35 Vo bedraagt. In 1850 gaven bochledeb en hlasiwetz (2) het volgende voorschrift om het zaur te bereiden, voorname- lijk met het doel om het te scheiden van het koffijlooi- zaur, dat tevens in de worteis van Chiococca racemosa aanwezig is: men kookt den hast des worteis met wijn- geest uit en slaat het filtraat neder met ecne alcoholische oplossing van loodsniker. Het nederslag bestaat hoofdzakelijk uit koffijlooizuur loodoxyde, doch bevat ook caincazuur en phosphorzuur , beide verbonden met loodoxyde. De vloeistof van dit bezinksel afgefiltreerd levert met driebasich azijnzuur loodoxyde een bleek geel nederslag, voomamelijk uit caincazuur loodoxyde bestaande, dat in water gesuspendeerd door zwavelwaterstof ontleed wordt. De gefiltreerde en door uitdamping geconcen- treerde oplossing zet alsdan langzamerhand een vlokkig nederslag af, dat uit vierzijdige prismaas bestaat, welke door krystallisatie uit kokend water, dat een weinig alcohol bevat, gezuiverd worden. Rochledeb en hlasiwetz vondeu het op 100 gedroogde zuur zamengesteld uit: koolstof 58,40 58,08 58,34 58,18 58,13. waterstof 7,60 7,77 7,93 7,87 7,72. zuurstof 34,— 34,15 33,73 33,95 34,15. (1) Annale« de Chimie et de Physique, (2) XLVII, 185. (2) Annalen der Chemie and Fharmacie, LXXVI, 830. 141 Door verwarming met Sterke potaschloog wordt hat yeranderd in een nieuw zaur, door hen genoemd chiococ' cazuur, Oj^ H^ O3, hetwelk zij bewezen identisch tezijn met liet eMnovazuur, door pellbtieb en cayentou in den bast der China nova en door schwabz in de tffare Xrtnabasten ontdekt. Behandelt men camcazuor met verdunde minende zuren ^ zoo wordt het gesplitst in chinovazuur en druivenm suiker, waarschijnlijk dezelfde ontleding^ die reeds door de ontdekkers was waargenomen^ volgens welke het ligchaam door zoutzuur gevormd eene bijna smakelooze massa zoude zijn; het chinoyazuur is echter zeer bitter van smaak 5 doch door het zoet der gevormde suiker zal het bittere gedeeltelijk zijn opgeheven. Door eene alcoholische oplossing van het zuur neder te slaan met eene alcoholische oplossing van loodsniker en met driebasisch azijnzunr loodoxyde, verkregen zij loodzouten van de volgende zamenstelling : Met loodsaiker. Met basisch azynzaur loodoxyde. koolstof 34,95 26,60. waterstof 4,46 zuurstof 20,30 loodoxyde 40,30 51,40. Uit de procentische zamenstelling van het zuur en de loodverbindingen en uit de splitsing door zuren leidden zij als formule van het zuur af Cje H,, 0^, voor de eerste verbinding met loodoxyde PbO, Oj^ Hj, O^ en voor de tweede 5 PbO, O^g H^^ O^^ of 5 PbO, 3 Oie H^8 0^ + 3 HO. In 1853 gaf rochledeb (1) de volgende formule cm de ontleding van het caincazuur te verklaren: 3 0,e H,, O, =8 0,, H, O, + C,, H,, O,,. caincazuur. chinovazuur. Het is, dunkt mij, niet geoorloofd om de formule van het caincazuur, door boghledeb en hlasiwetz opgegeven, onvoorwaardelijk aan te nemen, daar zijzelf verklaarden, dat het door hen gebruikte zuur nooit volmaakt zuiver, doch altijdkalkhoudend was, ten tweede (2) Annalen der Chemie und Pharmaeie, XC, 297 148 QiDdat de formnle vaa het chino^wpr ook nog niet juist l)ei^eiid is, daar de ondedingen^ ssoo als yan Petersen, 8CHNSDEBHANN3 HLASIWETZ, 8CHWABZ en BOGHLEDES, te yeel yerachilIeD 091 er eeqe formule met zekerbeid nit af te leiden ^ en ten derde, omdat zQ de boeyeelheid sniker bij de splitsing geyormd niet bepaald hebben. Even als by de meeste glucosiden, boud ik bet ook bier yoor zeer waarscbünlijk, dat er bij de splitsing water wordt epgenomen. MEEKRAP. De wortel der Bubia tineiarunty welke gewoonlijk met den naam van meehrap bestempeld wordt, is uit bet oogpunt der yerwerij zeker eene der voomaamste worteis en daarom bebben yele groote scbeikundigen zicb de moeite gegeyen, den aard en de zamenstelUng zijner bestanddeelen te bepalen. De yoornaamsten , die zicb met dit onderzoek bebben bezig gebenden, zijn bobiquet en C0];'iN , qaultieb de glaubet en pebsoz , bunge, PEBU9, 8GHUKGK, HIGGIN, WOLFF en STBEGKEB en BOGPLLEBEB. Niettegenstaande al deze onderzoekingen , is onze kennis omtrent de meekrap nog zeer gering en bestaat er nog zeer yeel, dat eerst door nieuwe proefnemingen opgebelderd kan worden; twee zijner bestanddeelen, de rubian yan SGHUNGK en bet mberythrineztiur yan bogh- LEDEB| welke beide met zuren sniker als een der pro- dncten leyeren en door den laatstgeuoemden scbeiknndige yoor identiscb gebenden worden , zal ik traebten zoo kort mogelijk te bebandelen, en waar een scbeiknndige als OEBHABDT (1) zegt : ff Les expdrienees sur lesquelles se fondent ces deux chimütes, me paraüaent Unn d^itre mtiifaisantee , eor elk prüentent des eantradicHona H nom~ (1) GiRHARDT. Trait^ de Ghimie organique, III, 490. \ 143 breuaes gu^ü m^a 4U impossibU de me fovmer tme opiman sur la queationj^ zal men van mij niet vorderen dese zaken in een helder licht te stellen« RUBIAN. Eduabd schunck behoort tot de scbeiknndigen , die zieh het meest met het onderzoek van meekrap hebbenbezig gehouden; zijne eerstewaamemingen maakte hij in 1848 bekend (1). In het nederslag ontstaande door zwavelznur, zoutzuur of znringzuur bij een afkooksel van mee- krap te voegen, nam hij zeven verschillende Stoffen aan , namelijk twee kleurstoffen ^ zijnde de eene de alizanne van bobiqu£T, de andere rubiacine genoemd, twee harsen^ alpha* en beta-hars, eene bitterstof rubian, peciinezuur en een donker bruin ligchaam , waarschijnlijk geoxydeerde extractiefrtof. Om de rubian uit dit ne- derslag te verkrijgen gaf schunck de v olgende methode op. Nadat men het nederslag met koud water heeft afgewasschen om het znnr te verwijderen, wordt het in nog vochtigen toestand met alcohol uitgekookt en de kokende alcoholische oplossing met versch nedergeslagen aluinaardehjdraat ontleed^ dat de alizarine^ rubian, rubiacine en een deel der harsen opneemt. De gekleurde aluinaarde wascht men met alcohol af en voegt ze bij eene sterke, kokende oplossing van koolzure potasch, welke rubian, rubiacine en harsen tot zieh neemt en de alizarine onopgelost met de aluinaarde teruglaat. Het filtraat ontleedt men met zoutzuur^ waardoor de rubiacine, rubian en harsen nedergeslagen worden, welk neder- slag door water wordt afgewasschen. Zoodra men het zuur door voldoende afw^assching verwijderd heeft , begint de rubian zieh op te lossen; de geel gekleurde vloeistof, welke men dan verzamelt, levert door uitdamping de rubian als een doorzigtig geelbruin extract. (4) Ännalen der Chemie nnd Pharmacie, LXVI, 174. 144 SCHXJKCK schreef destijds aan de rubian de volgende eigenschappen toe. Zij bezit in donne lagen eene gele^ in dikke lagen eene donker bruine kleur. De waterige oplossing is intensief bitter van smaak^ de geconcentreerde kokende oplossing gelatineert bij bekoeling. Door verhitting smelt ze, zweit op en verbrandt na lang gloeijen geheel; door verhitting in glas sublimeren er gele krjstallen. In geconcentreerd zwavelzuur is zij met eene roode kleur oplosbaar^ welke oplossing door verwarming ontleed wordt. De waterige oplossing geeft met zuren vlokkig gele nederslagen, met kalk- en barytwater een rood, met ijzerchlorid een rood bruin^ met loodsuiker een bruin, met snblimaat^ galnoten-tinctuur en lijm geen nederslag. De oplossing wordt door salpeterzuur ontleed^ ontwik- kelt door verwarming met bijtende potascb ammonia^ een bewijs van de tegenwoordigheid van stikstof. De waterige oplossing geeft aan Stoffen met aluin gebeten bijna geene kleur en scbeidt gedurende de uit- damping in de lucht eene donker bruine stof af^ welke in water niet meer oplosbaar is, veel overeenkomst met de alphahars beeft en ook rubiacine schijnt te bevatten. In 1851 maakte SCHUNCK (1) nieuwe onderzoekingen omtrent de rubian bekend en leidde daaruit af^ dat zijne vorige bereidingswijze geene zuivere rubian levert , doch dat zij verontreinigd is met een ligchaam, hetwelk hij chlorogenine noemde. Als eenige bereidingswijze om de rubian vrij van dit ligchaam te verkrijgen, gafsCHUNCK de volgende op. De meekrap wordt met warm water uitgetrokken (8 — 9 liters water op 1 Ned. pond meekrap) en bij de warme vloeistof wordt beenderenkool gevoegd (60 gram op 1 Ned. pond meekrap). Men laat het mengsei rüstig staan, giet de boven- staande vloeistof af en wascht het terugblijvende zoo lang met water, tot de heldere vloeistof door koken met zoutzuur niet meer groen wordt: een bewijs voor de afwezigheid van chlorogenine. De beenderenkool wordt (1) A Dualen der Chemie und Pharmacie, LXXXI, 336. 145 met alcohol ultgekookt^ de alcoholische opiossing gefil- treerd, en het filtraat uitgedampt; de terugblijvende massa bevat echter behalve rubian nog cblorogenine , daarom wordt zij met de reeds gebruikte kool nog eens, ZOO bet noodig is twee maal , op dezelfde wijze behandeld, waardoor men eene alcoholische opiossing van zuivere rubian zal verkrijgen. De reden , waarom men niet reeds de eerste maal zuivere rubian verkrijgt, is daarin gelegen, dat versch gegloeide beenderenkool beide Stoffen opneemt, doc^ reeds gebruikte kool alleen de rubian en niet de chlo- rogenine. Schunck gaf nu de volgende eigenschappen der rubian op. Zij vormt eene harde, drooge, glinsterende massa, vervloeit niet, is donker geel van kleur, zeer oplosbaar in water, iets minder oplosbaar in alcohol, onoplosbaar in aether en zeer bitter van smaak. De waterige op- iossing wordt door anorganische of organische zuren niet nedergeslagen , evenmin door de zouten der alcalien of alcalische aarden, verder niet door azijnzure aluin- aarde, aluin, azijnzuur ijzeroxydule en oxyde, azijnzuur zink-, koper- of loodoxyde, salpeterzuur zilveroxyde, tinchlorid , salpeterzuur kwikoxydule , sublimaat of goud- chlorid, doch wel door basisch azijnzuur loodoxyde. Met zwavelzuur geeft de rubian eene bloedroode kleur, met salpeterzuur phtalzuur (acidum phtalicum, naphtalicum of alizaricum}. Door het koken eener waterige opiossing van rubian met bijtende soda wordt de vloeistof rood van kleur en na bijvoeging van een zuur vormt zieh een rood geel bezinksel. Kalk- en barytwater geven don- ker roode nederslagen, welke in zuiver water met eene donker roode kleur oplosbaar zijn, koolzure kalk en kool- z}ire baryt oefenen op de opiossing geene werking uit, terwijl de hydraten van aluinaarde , ijzeroxyde en koper- oxyde de rubian aan hare waterige opiossing onttrekken. De alcalische oplossingen van rubian reduceren geene zilver- of koperzouten , doch wel goudzouten. Boven 130® verhit ontwikkelt zij dampen hoofdza- kelijk uit alizarine bestaande. Schungk vond haar zamengesteld uit: 10 146 kooktof 64,80 64,79 64,89 64,90 64,78 64,M. wateratof 6,41 6,48 6,61 6,64 6,71 6,66. ZQiiratof 89,70 89,73 89,60 39,46 39,61 39,60, Zij bevat dus geen stikstof , zoo als schijngk in 1848 meende; de ontwikkeling van ammoiiia met bijtende potasch was dos een bewijs van de onzuiverbeid zijner stof , hetgeen nog daarenboven blijkt uit het yersehil in reactie met zoren en alcalische aarden,want deyroeger afgezonderde rubian gafmet deze ligcbamen nederslagen, de DU verkregene niet De loodverbinding verkreeg 8GHUNCK door eene alcoholische oplossing van rubian bij eene oplossing van neutraal azijnzuur loodoxyde te voegen, de vloeistof met zeer weinig ammonia neder te slaan, zoo dat er rubian in overvloed bleef en het neder- slag met alcohol af te wasschen. Deze y erbinding vond schunck zamengesteld uit: koolstof 26,15 25,73 26,18. waterstof 2,64 2,87 2,51. zuurstof 18,89 18,62 18,51. loodoxyde 52,32 52,78 52,80. Schunck nam alsformule voor de rubian 05^1134030 en voor de loodverbinding 6 PbO, 056^3403^^ aan, doch wij bezitten zeer losse gronden om deze beschonwing te deelen, daar schunck zelf opmerkt , dat de loodverbin- ding altijd kalkhoudend was, hetgeen dus even zoo met cle rubian zelf het geval moet geweest zijn, zoo dat zijne formules ons weinig waarborg van naauwkeurigheid op- leveren. Dit is eene der redenen, waarom Gerhardt nit deresultaten van schunck de formule C3 ^ H, 3 O, g + aq(l) afleidde, welke met de volgendeprocentische zamenstelliog overeenkomt: koolstof 65,81, waterstof 4,94. zuurstof 39,25. Zonder de formule van Gerhardt voor bepaald waar te houden, zoo geloof ik toch te mögen aannemen, dat zij nader bij de waarheid komt, dan die van schunck, omdat zij beter de verandering verklaart, welke de rubian (1) Gbrhasdt. Trait^ de Chimie organiqne, III, 492. 147 door zaren ondergaat. Want zoo men rabian met Ter* duad zontzanr of 2wayelzaar kookt , zoo worden er gele vlokken nedergeslagen^ welke volgens schunck uit vier verschillende Stoffen bestaan , nsimelijk alizarinef nAiretine, vroeger door sghukck alphahars^ vörantin« vroeger beta- bars en eennieuw ligchaam rubianine genoemd^ terwijl er in de oplossing niet krystalliseerbare saiker aanw^sig is. Deze ontleding stelde gebhabdt aldnsr voor: C„ Hj, O,, + 2 HO =0,0 He O, + 0,, H,» 0„. rubian. alizarine. terwijl SCHUNCK eene der volgende formales aannam: Cs.H3«0,„ + 9H0 = C„H,,O,g-|-20,,H,,O,,. rabian. rabianine. Ose Hs4 ©30 + ^ HO =3 044 H^4 Ojo +0,2 HjjO,^. rabianine. Later gaf echter sohunck als de waarschijnlijkste formale voor de rabianine C^g Hj^ 0,3 op, waarait das Voigt ^ dat de formales door schukok aangenomen^ om de vorming van saiker te verklaren, de minst waar- schijnlijkste zijn. Wat de zamenstelling der saäer aangaat, zoo aar- zelde SCHUNCK tasschen de formales €,4 H14 0,4 en Cjj Hjj Oij. De vorming van alizarine ait rabian verklaarde hij eenvoadig aldas: C,e Hs4 O30 = 4 C,4 H5 O4 + 14 HO. rabian. alizarine. Laurent (1) gaf in 1852 als formale voor de rabian C32 H,g 0|3 öpen verklaarde de vorming van ali- zarine aldas: 032H,90,3 = C,pH303+CioH403+C,jH,jO,j. rabian. alizarine. rubiretine. In 1858 maakte (2) schunck op nieaw een onder- zoek van de rabian bekend en beschreef daarin de wer- king, die alcaKen op eene oplossing van rabian ait- oefenen. Hij bevond, dat eene oplossing van rabian door (1) Annales deChimie et de Physiqae, XXXVI» 322. (2) Annalen der Chemfe and Pharmacie, LXXXVII, 844. 10* 148 bijvoeging van bijtende soda bloedrood, door het koken parperrood wordt, en dat er^ na neutralisatie met zwa- velzuur, oranjekleurige vlokken worden afgeacheiden^ welke souden bestaan uit alizarine, rubiretine, verantine en eene nieawe stof rubiadine genoemd, terwijl de op- lossing eene suikerachtige stof bevat. Als formnles om deze onüeding voor te stellen^ gaf 8CHUNCK de Yolgende op: rubian. rubiadine. C„H,, 0,0=0,, H,, O,, +0,,H,,0,, + 7HO. rubiadine. Deze formules vermeid ik eenvoudig^ zonder er eenige waarde aan te hechten^ daar de formule voor de rubian minder waarscbijnlijk is en de formules van de rubiadine ook volstrekt geene zekerheid hebben, omdat 8GHUNGK ze alleen uit de procentiscbe zamenstelling afleidde^ daar het hem niet gelukte baar met bases te verbinden. Daarenboven geloof ik, dat onze kennis om- trent de rubian en hare ontledingsproducten nog veel te gering is, om er met eenigen grond eene formule voor de rubian uit af te leiden. In den meekrap is volgens schukck eene stof aan- wezig, welke de eigenschap bezit , om de rubian op eene bijzondere wijze te ontleden en welke hij erythrozym (van ipvdpb<; rood en ^Ofxr] ferment) noemde. Deze organische stof zouda in den meekrap verbonden zijn met kalk en dan zamengesteld zijn volgens de formule: 4 CaO, Ose H34 N, 0,^. Hij verkreeg haar door den meekrap met water van SS"" uit te trekken, het waterig aftreksel met alcohol neder te slaan en het nederslag met alcohol af te was- schen. Brengt men deze stof met eene o^ossing van rubian in aanraking, zoo verändert de vloeistof in eene gelei, welke, behalve het ferment, alizarine, verantine en rubirftine, nog zou bevatten rubiaßne, ruMagine en rubiadipine. Door rottend eiwit, caseine, lijm of gistkon scbunck f 149 de oplossing der rubian niet in het minst veranderen, terwijl de emulsine door langdurige werking een weinig alizarine vormde. RÜBERYTHRINEZUUR. Dit zuur werd in 1851 door roghledeb (1) het eerst en wel op de volgende wijze bereid. De mee- krap wordt met water uitgekookt en bij het waterig aftreksel eene oplossing van neutraal azijnzanr loodoxyde gevoegd, waardoor een violet nederslag ontstaat, het- welk alizarine y purpurine y vet, citroenzuury sporen van ruherythrinezuur en rubichlorzuur (2), bovendien zwavel- zuur en phoapkorzuur bevat. Zondert men dit neder- slag door filtratie af , en voegt men bij het filtraat basisch azijnzuur loodoxyde, dan verkrijgt men weder een ne- derslag , hetwelk voornamelijk bestaat uit eene verbinding van ruberythrinezuur met loodoxyde. Deze verbinding verdeelt men in water en ontleedt haar met zwavelwa- terstof, waarbij het meeste zuur door het zwavellood wordt teruggehouden en phosphorznur , citroenzuur en rubichlorzuur in de vloeistof opgelost worden. Door uitkoken van het zwavellood met alcohol wordt het ru- berythrinezuur opgelost, de alcoholische oplossing tot op een derde van haar voluraen uitgedampt, en na bijvoe- ging van water slechts met weinig barytwater nederge- slagen; na verwijdering van het wit nederslag wordt er meer barytwater bijgevoegd, waardoor er rubery- thrinezure baryt als kersroode vlokken wordt nederge- slagen. Het bezinksel wordt in azijnzuur opgelost en de azijnzure oplossing , na bijvoeging van zoo veel ammo- nia, datzij nog flaauw zuur blijft, met basisch azijnzuur (1) Annalen der Chemie und Fhanaacie, LXXX, 321. (2) Het rnbichlorzuur is hetzelfde zuur, dat in 1851 door schwarz in het kmid der Atperula odorata , in 1852 door willigk in de bladercn ▼an RuHa iineiorum, Oalium verum en Oalium aparine gevonden werd. 160 loodoxyde nedargeslagen. Het loodsout wordt in alcohol verdeeld en met zwavelwaterstof ontleed, de vloeistof met het zwavellood gekookt en kokend gefiltreerd. 6e- dorende de bekoeling levert het filtraat helder gele krys- tallen van ruber jthrinezuur, welke door krystallisatie uit kokend water gezuiverd worden. RoCHLEDEB kende aan dit zaur de volgende eigen- schappen toe. Het vormt gele^ zijdeachfcige prismaas^ welke in koud water moeijelijk^ in kokend water ^ alcohol en aether gemakkelijk oplosbaar zijn met eene gondgele kleur. De oplossing in alcalien bezit eene bloedroode kleur; de waterige oplossing wordt door barytwater in kersroode, door basisch azijnzuur loodoxyde in vermillioenroode vlokken nedergeslagen^ en geeft met eene oplossing van aluin en een weinig ammonia een vermillioenrood lak. Het zuur lost op kookhitte met eene bruin roode kleur op in eene waterige oplossing van ijzerchlorid; de op- lossing blijft gedurende de bekoeling helder en geeft met zoutzuur een geel nederslag. De bloedroode kleur der oplossing van het zuur in waterige bijtende alcalien gaat door het koken in eene purperkleur over, welke bij gereflecteerd licht blaauwis. Op 100° gedroogd vond boohledeb het zuur zamen- gesteld uit koolstof 54,54. waterstof 5,16. zuurstof 40,30, en de loodverbinding verkregen door de waterige oplos- sing, na bijvoeging van een weinig alcohol, met basisch azijnzuur loodoxyde neder te slaan, uit koolstof 22,74. waterstof 2, —. zuurstof 15,82. loodoxyde 59,44. RoCHLEDEB nam voor het ruberythrinezuur en zijne verbinding met loodoxyde de formules C^jH^^jO^^ en 10 PbO, O^^ H37 O37 aan. Met zoutzuur verwarmd wordt het zuur gesplitst in suiker en alizarine, door boCHLEDEB aldus voorgesteld : 151 ^^72 ^40 ^40 — Ceo HjQ O30 + 0,, Hio Oj^. ruberythrinezuur. alizarine. Wij zijn niet geregtigd om de formule van bogh- LEDER aan te nemen, ten eerste^ omdat de zamenstelling van het zuur zelf en van een loodzout van zulk eene gecompliceerde zamenstelling ons geene voldoende zeker- heid geeft en ten tweede, omdat de formnle van de alizarine , waardoor hij de splitsing van het znnr voor- stelt^ de noodige contr61e mist. Om de laatste reden knnnen wij 00k de formnies van laubent(I) niet aan- uemen, die in 1852 de vorming van alizarine aldus voorstelde: C,, H,, O,, + 8HO = C,o Hs O3 + C,, H,, O,,. mberythrinezunr. alizarine. Toen SCHUNCK in 1861 zijn tweede onderzoek over de mbian bekend maakte, vergeleek boghledeb (2) de eigenscbappen van de rnbian met die van het rubery- thrineznur en vond in beide Stoffen zoo veel overeenkomst^ ZOO als men uit de eigenscbappen en zamenstelling van beide Stoffen kan waarnemen^ dat hij de rnbian van SCHUNCK voor onzniver mberythrinezunr hield. Erzon- den echter nog nadere proefnemingen noodig zijn om de vermeende indentiteit te bewijzen; het is zeker opmer- kelijk; dat de meeste eigenscbappen en 00k de zamen- stelling van beide ligchamen veel overeenkomst aanbieden ; een voomaam pant , hetgeen strijdt tegen het denkbeeld van BOCHLEDEB3 is het verschil van oplosbaarheid in koud water, daar het znnr van bochledeb moeijelijk, de rnbian zeer gemakkelijk in water oplosbaar is; mis- schien wordt de oplosbaarheid der rnbian bevorderd door de aanhangende onzuiverheden. De splitsing van het rnberythrinezuur in alizarine en suiker door emulsine gelnkte bochledeb niet. Hij meende dat 00k de morindine van ANDERSON, aanwezig in den wortel der Morinda dtrifolia^ identisch is met het ruberythrineznur. (1) Annftles de Chiraie et de Physiqae » (3) XXXVI , 330. (2) AnnaleA der Chemie and Pharmacie, LXXXII, 205. 152 QÜERCITRINE (chevbeüil), QUERCITRONZUUR (bollby) of QUERCITREiNE (pbeisseb). 