title: Aanteekening over Psyche villosella, Ochs
creator: J Backer
text: AANTEEKENING OVER PSYCHE VILLOSELLA, OCHS. DOOR J. BÄCKER Jr. te Oosterbeek. Nadat ik reeds eenige malen op de beide bij Wolfbezen en acbter Arnliem ledige Psycbidenzakjes bad gevonden , die blijk- baar lot eene andere soort beboorden dan de reeds als inlandscb bckende Psyche unicolor Ilfn., bad ik eindelijk op den Oden Junij 1866 bet genoegen een nog door de rups bewoond buisje te vinden. Daardoor aangemoedigd deed ik mijn uilerste best om nog nieer rupsen op te sporen en zag lot mijne groole voldoening inijne pogingen met zulk een günstig gevolg bckroond, dat ik in Sep¬ tember van bet afgeloopen jaar in bet bezit was van 18 stuks bewoonde kokerljes. Het op 9 Junij gevondenc zakje was ongeveer 1,5 Ned. duini lang en nam, terwijl de rups gretig gebruik maakle van baar voedscl {Calluna vulgaris)^ spoedig in groolte loe, Evenzoo nut- tigden de overige rupsen inet graagle de blaadjes van bet ge- noenide gewas, terwijl ik baar lusscbenbeiden met wat Maler besprenkeldc. Op 11 en Io Julij bad ik echter tM*ee stuks verloren door dat er sluipwespjes uilkwameu, terwijl in den loop van Sep¬ tember nog o voorwerpen stierven. Tegen half Deeember badden mijne overige 15 rupsen bet AANTEEKENING OVER PSYCHE VILLOSELLA, OCIISENIIEIMEK. 257 eten gestaakt en de zakken zaten bewegingloos legen de takjes van eenen hcidestruik, waarop ik ze allen vereenigd had. Tegen het eind van Februarij (den SOsten) ontwaakten de eerste t^Yee rupsen iiit baren winterslaap, den 4den Maart drie, den 26sten dier maand vijf en den loden April eene terwijl na onderzoek bleek dal de overige twee geslorven waren. Voedsel gebruiklen de overwinterde rupsen zeer weinig meer, ofschoon ik haar daarvan ruim voorzag, maar zij hieven aan- houdend rondkruipen. Ten einde den tijd van verpopping en uitkomen goed te kunnen waarnemen bad ik, dadelijk na het ontwaken uit den winterslaap mijne rupsen afzonderlijk in sui- kerglazen gezet, doch verloor voor dat het vastspinnen begon nog twee stuks door den dood. Eene daarvan hevatte Iwce vliegenpopjes, die den lOden Junij uitkwamen. Mijne eerste rups spon zieh den lOden Mei vast, de negende of laatste den 24sten Junij, terwijl de eerste vlinder den 11 den Julij uilkwam, hebbende ik hij het uitkomen mijner voorwerpen waargenomen dat de duur van den poppenstaat zeer verschilde, durende dezc van 19 tot 50 dagen. Ik verkreeg 6 mannetjes en een wijfje. Bij het kweeken merkte ik op dat eene der rupsen in plaats van takjes beide die zij gewoonlijk tot het vergrooten barer woningen hezigde, daartoc een rond stukje beet uit een papier dat zieh in harc suikcrflesch bevond. De rups dezer soort, die met het huisje, eene pop en den mannelijken vlinder door de vriendelijkheid van Dr. Snellen van Vollenhoven op plaat 11 is afgebeeld, is wel is waar nict onhekend, daar zij reeds door Borkhausen in het derdc dcel van zijne Syslemalische Beschreibmuj der Europäischen Schmetterlincje (versehenen 1790) is beschreven (op p. 274, n\ 99, onder den naam van Bombyx veslita Fahr, en later o. a, ook nog door Wilde, Pflanzen und Raupen Deutschlands , II, pag. 75 als i Dat echter de naam van Vestita F. voor deze soort niet wordt aangegenomen, geschiedt, omdat zij waarschijnlijk reeds vroeger door Fabricius onder den naam van Bomb, Jlieracii is beschreven (Snellen). 258 AANTEEKEMNG OVER I’SYCIIE VILLOSELLA , OClISENIlEIiMER. Ps. villosclla^ doch zcker is hei dat de zak \erschillend is ge- vormd van die, welke genoeinde Entomologen beschrijven. Bork¬ hausen vergelijkt hem in vorm bij eenen openberstenden pijn- appcl. Andere zakjes,met de vlinders uit Duitschland ontvangen, zijn gelijk Wilde beschrijft (die echter ook Calluna als vocdsel noemt) met grasstengcls ovcrlangs beklccd cn hebben daardoor weder een geheel ander aanzien. De door mij verkregene vlin¬ ders körnen volmaakt overeen met de beschrijving bij Ochsen- heirner, Schmetterlinge von Europa^ Deel III p, 180 onder den naam van Villosella en met de afbeelding bij Herrich-SchäfTer, Sgst, Bearb, der Schmelt. v, Europa^ Band II Tab. 19 (Bomb.) f. 100^ Psyche villosella was voor mijne onldekking nog niet in Nederland waargenomen en is dus eene nieuwe soort voor onze Fauna. Oosterbeek^ 51 Augustus 1867. J. Bäcker Jr. Verklaring van Plaat 11. Op den 9®“ September 1866 ontving ik van den Heer P. C. T. Snellen twee huisjes van Psyehiden, met lakjes van beide bezet. Ik teekende daarvan eerst bij fig. a een af, waarvan de rups verborgen was, lette daarna op de bewegingen der rups en zag dat zij, als zij zieh bewoog, de twee voorste ringen van bet lijf en den kop uit den koker stak en hare woning met rukken voorttrok, ’t geen ik voorstelde bij b. Ik nam daarna de rups uit den koker, dien ik in de lengte openknipte, en beeldde haar af bij c en de voorste ringen bij d. De rups is viiil paarsachtig bruin, met geelachtige zijden; hare drie voorste lijfsringen zijn wit met donkerbruine en zwarte strepen en gele vlekken. Er zijn zes voorpoolen met hoornachtige klaauwljes en acht middenpooten inet een lichtbruin ovaal zooltje, hoefijzervormig in de rondte bezet met bruine haakjes. Om ^ llcrricli-Scliäffcr verzuimt echter de in het oog loopend zwarter hcschubdc dwnrs- ader op zijnc afbcelding aau te dulden (Snellen). n. 11. 