title: Dicht- en zedekundige Zinnebeelden en Bespiegelingen. Versiert met Een-en-Vyftig Koperen Plaaten
creator: Broeckhoff, Johan Pieter, active 1770
text: Yy 3 Wat 358 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Wat zien we in u veranderingen , 6 Nachtioorts! die aan 's Hemels kringen Nu wel met vollen luister fchynt, Maar (Iraks ons Oog u zult onttrekken , Uw fchoonheid Hechts ter helfte ontdekken, En afneemt, tot ge ganfch verdwynt. Zo zyn alle Aardfche heerlykheden, Hoe vast ze in 't Oog der Waereld Haan , Los, onbeftendig, fchoon van dwaazen aangebedeni En wisfelvallig , als de wisfelende Maan. Wat glansryk Heir van Hemelvieren Zien we al den Kreits der Lugt verfieren P Wat Starren flonkren voor 't gezicht ? Wie zal haar grootte en afitand meeten? Haar vorm en orde en vverking weeten ? Wie fielt haar juist getal in 't licht ? Wie, door al 't Godlyk opgetogen, Roept niet , met Jesfes grooten Zoon ? Hoe heerlyk is uw Naam en Werk , 6 AI vermögen ! Hoe blinkt uw Majeftiet in al 't verrukkend fchoon"! Maar 359 overdeN A C H T. Maar hoe verheven zig die Lichten Aan ons vertoonen , zy verrichten Nogtans \ bevel van hunnen Heer , Hy heefc aan elk zyn plaats gegeeven , Hun vasten loop hun voorgefchreven , Zy keeren op zyn weaken vveer. Ach ! mogten trotfche Stervelingen , AI klimt hun Aardfch geluk in top, Ook bukken voor de Hand, van wie ze 't al ontfingen, En volgen 't wys bevel des Alregeerders op ! Wie ziet de zuivre Nachtjuweelen , Zo vol van luister, vuuren, fpeelen, En fchitteren aan 's Hemels Kroon ; Wie kan de magt van 't eeuwig Wezen , In zo veel gouden Lettren leezen , En knielen niet voor zynen troon ? Wie zal zig voor dien God niet buigen , Die alles de eerste fchoonheid gaf , Mögt Ongodist! u 't fchoon des Nachts nog overtuigen, En rukken uit een Nacht van ongeloof en ftraf! Zo 3öo DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zo kan de Nacht myne aandacht wekken, En leert my licht uit duister trekken , Zo toont hy my en elk zyn pligt : Laat andren, die in 't donker waaren, Een blad , een fchim , een niet vervaaren % 'k Ontdek, by 't helder Redelicht, Wat ydle vrees hen heeft bedrogen. Geen Nacht ontrust het vroom gemoed, Dat , waar het waakt of flaapt , door nimmerfluimrende oogen ) Bevvaakt , en door de hand der Almagt wordt behoed. De Alheerfcher, die by Nacht en dagen Zyn Israel heeft gae geflaagen , Geleid door VTuur-en- Wolkkolom , Verlicht in onfpoeds duistre Nachten , En dekk' voor vyandlyke magten, Zyn Neuland als zyn Eigendoin. Ja ! fchoon ook 't vredelicht mögt daalen» .. - By 't klinken van de Krygsbazuin , God, die al 't woeden van den Vyand kan bepaalen, Blyve in een' Oorlogs nacht de Wächter van zyn Tum, J E U D. Gedenkt aan uwen Schepper in ds dagen uwer Jonglingfchap , eer dat de kwaade dagen komen , ende de Jaaren naderen van dewelke gy zeggen zult , 1k hebbe geenen lufl in dezelve. Predik; XII. i. De Jonge Maagd verbeeldt ons door haar lachend wezen De vrolykheid der Jeu gd, die zorg kent nog verdriet: 'c Boek toont haar Ieerzugt; zy, die tyd nog vlyt ontziet, Poogt als de nyvre By uit bloemen vrugc te leezen : Daar 'c weinig zand, beneen in 't Uurglas voorgefteld , Ons aanwyst dat de Jeugd nog weinig Jaaren tele yt Verfiand der Jeugd ix vlug, de Memory krachtig , 't is voor haar de rechte tyd om God te dienen, de Kr ans van deugd, de Kroon van heilig- heid , pafi op zulke Hoofden allerbcfl. Is 't gevaar cn de bekeoring der Waereld groot , de Standvaßigheid ishflyk, is deßrydßeik, teheer- lyker is de overivinning. G. Brandt de Jonge. Zz Of- 362 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING 'ffchoon myn kunst in haar Befpiegelingen , ö Bloem des Lands 7 vaak uwer heeft gedacht, 't Zy zy het mit der Leerzaamheld mögt zingen , 't Zy \ lot der Luiheid van haar wierd betracht: Tans zal ze zig nog meer tot u bepaalen ,., Terwyl zy 't fchoon der rechtgeaarte Jeugd5 Die God' behaagt en Land en Kerk verheugt , Op 't dichttafreel zal u ten voorbeeld maalen. Wat heil! zo gy5 door haaren glans bekoord» Ter deugd wierd aangeljpoord !, Een WulpTchaart mag in 't wild losbandig rennen, En driftig God „nog Godsdienst gadeflaan, Rechtaarte Jeugd leert vroeg haar' Schepper kennen , Door 't Redelicht en nimmerfaalbre Blaen; Zy kent den God, den God van haare Vadren, Als 't allerhoogst en ällernodigst goed, Entracht, längs 't fpoor , gebaanddoorjezusbloed, In nedrigheid tot zynen troon te nadren; Zy zoekt Hern vroeg , en de eerstling van haar' tyd Wordt aan zyn' dienst gewyd. Zo over de J E U G D. 30*3 Zo poogt ze jong ten Tempel in te treeden , En volgt hierin haar grooten Levensheer, Zy offen Gode ootmoedige gebeden, Zy hoort zyn woord en zingt zyn' naam ter eer' , Het Ongeloof verlaate 's Hoogften wooning , Zy woont getrouw de Godsdienstoefning by , Dog nooit in 't Kleed der fnoode Huichlaary ; Zy weet God ziet door al die fchynvertooning , En mint alleen een' ongeveinsden geest , Die Hern in waarheid vreest. Geen ydel Boek, dat ligt de Deugd kan hindren, En de Ontugt vroeg in 't jeugdig harte plant, Maar \ eeuwig Woord , die melk voor jonge Kindren, Die vaste fpys voor 't meer volmaakt veriland , Die bron van vreugd , verheugt haar teedre jaaren , Dat heiltrezoor fchenkt haar het grootst gewin, Daar boetz-e 't liefst haar' nyvren leeslust in , Zo weet ze 't mit aan \ aangenaam te paaren , Zo zuigt ze al vroeg gelyk de kleene By De beste Lekkerny. Zz 2 Zy 3<54 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zy kent de Wet, op Horeb voorgefchreven, Door God geftaafd met heilbelofcenis , Nooit weigert zy haare Ouders eer te geeven , Zy weet watze aan die Leidslien fchuldig is : Steeds zal haar hart voor hen in liefde blaaken , Zy flaat hnn les , hun wyze lesfen gae , Zy volgt met lust hun zedig voorbeeld na , En a vroeg gewoon de ondankbaarheid te wraaken , Toont ze elk, die haar ter deugd of'kennis leidt Liefde en Gehoorzaamheid. De Nedrigheid blinkt in haar braave daaden ; Die fchoone bloem vertiert haar Lentfaifoen , Zy fchept geen vreugd in prachtige gewaaden , Een eerlyk kleed kan aan haar keur voldoen. Zy eert haar Meerdren , zonder flaaffch te weezen , En toont zig ook by minderen beleefd; De Vrkndlykheid, die zoveel fchoonheid geeft Aan 't jong gelaat , is uit haar oog te leezen ; Niet norfch , niet ftug , niet woest , maar zagt van zin^ Neemt zy de harten in. De overdeJ E U G D. 365 De Naarfligheid leert haar haar' pligt betrachten , En zet haar vroeg tot yvrig werken aan , Zy flyt haar tyd en frisfche Lichaamskrachten Niet vrugteloos , met fchandlyk ledig gaan. De logge Luiheid, pest voor 't jonge leven, Die wulpfchheid kweekt in 't jeugdige gemoed , 'tGemeen bezwaart en nypende Armoe broedt, Verfoeitze en toont . door eedler geest gedreven 9 Dat zy den dag , onwerkzaam doorgebragt s Geheel verlooren acht. Oprecbtheid mint ze ; en 't blykt in al haar poogen Dat blanke Waarheid haar ten Leidsvrouw ftrekt Haar jonge Ziel verfmaadt de vuile logen, Geen veinzery heeft nog haar kleed bevlekt. 't Eenvoudig hart kent list nog fnoode laagen, Maar tracht nogtans op 's Levens gladde paen , Daar Boosheid waakt , voorzichtig voort te gaan , En wysren vaak om hulp en raad te vraagen ; Zy waagt niets los , de drift van 't jong gemoed Wordt niet te ligt geboet. 7 Zz 3 Zy 3tf6 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zy vliedt den TVetlust en zyn looze netten ; Die vuile fpin zal nooit het eerbaar rood Of 't zuiver wit dier Lentebloem befmetten , Nooit heefc dit gift haar van haar fchoon ontbloot. Een wulpfche voer', met ongebonden zeden, De wufte Jeugd ten dans by veel of fnaar, ' Haar kuifch geriioed veracht dat woest gebaar , En wapent zig met deugd en wyze reden , Wanneer zy merkt, dat fnoode Dartelheid Voor haar den ffcrik bereidt. Geen Vuil geklap, geen ydle Zotternye, Die ras te veel het vlugtig hart bekoort, Geen bits verwyt, geen laffe vlei'erye, Geen lastertaal wordt uit haar mond gehoord. Zy fpreekt bedaard, en weet met nufte zwygen ; Het zwygen past tog 't best aan haaren tyd ; Zy hoort den Ouden, maar zy hoort met vlyt, En poogt daardoor meer licht, meer vrugt te krygen, Dan dat ze fpreekt , en vaak , door waan geftreeld , Eens anders Oor verveelt. Ze OVER DE J E U G D. 3ö> Ze is in haar taal en houding \iigedwongen , Gemaaktheid fchuwt ze, al toont ze zig beleefd, Laat keur van fpys en drank aan kiefche tongen , En is vernoegd in 't geen de Aartsgoedheid geeft; Geen weidfche zwier , die aan uitheemfche wetten Het vry gemoed door 't ydel tooiiel bindt, In wangeftalte een fiere fchoonheid vindt , En zig vermaakt in dartle feestzaletten , Geen Mode ontfiert , hoe niemv en ongewoon , Ooit haar natuurlyk fchoon. Geen los GezeJfchap zal haar vergezellen , ' Dat meest in 't fpel zyn' mitten tyd verfpeelt, Zy weet een perk aan tydverdryf te (teilen , Hoe zagt het ook de jonge Zinnen flreelt. Het nuttig zal 't vermaaklyk overweegen ; De Wysheid fchatze 't allernuttigst goed; Wordt ora wat gouds, gezogt, gezweet, gewroet En 't zonder moeite uit de aarde nooit verkregen : Om wysheidsgoud, dat meerder voordeel baart, Dient tyd nog vlyt gefpaard* Geen 3(58 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Geen Baat'zugt kwelt haar , en haar vroege jaaren Zyn 't minst bezwaard met zorg voor HHuisgezln^ Maar recht gefchikt om weetenfchap te gaeren , En, aangezet door eedle Lettermin, Tracht ze onvermoeid door alles heen te dringen , Hoe zwaar hetfchynt, ze ontziet geen last ofzweet , Maar acht haar tyd en arbeid wel befteed , Als zy , door hulp van leerzaame oefeningen , Het doel bereikt , dat ze in het Letterveld Zigzelf heeft voorgefteld, Volg edel Kroost der vrye Batavieren! Dit loflyk voorbeeld in uw' Lentedag Zo zult ge Staat, en Kerk, en Huis verfieren, Zo kroont Huis, Kerk en Staat uw braaf gedrag. Zo zult ge in rust ter zilvren grysheid nadren , Zo noemt u elk, die 't nut des Lands betracht, De vreugd des Volks, de Hoop van \ Nageflacht, Rechtaarte Zoons van uw beroemde Vadren, Zo fchraagt ge als zy, door Godvrugt en Verftand Het vrye Nederland. O U D E R D O M. In den gryzen Ouderdom züllen zy vrugten dtaagen: zy zuJlcn vet en- de groene zyny om te verkündigen dat de HEERE regt is.. Psalm XCIL 15. DeFrouw, die, grys van hair, gerimpeld van gelaat % Ons d' Ouderdom verbeeldc, in een verflenst gewaad, Zien we in haar linke band een Bril en Uurglas draagen , Een Uurglas dat ons hier fi hier ledig wordc vertoond : Haar rechte band leunt op een fiok , om 't lyf te fchraagen Haar voet ftaat by bet graf, dat ryk nog arm verfchoonc. Indien yder leeftyd zyne hitterbeden en zoetheden heeft , zo dunkt my nog- tans , alles wel ovcrvjogen zynde , dat een flille , vrecdzaame en eerlyke Ouderdom, boven alle andere trappen des Levens moetgeßeld worden. De eerwaardige grysbeid van een vroomen (Juden , heeft nietalleen, meer ontzag , maar 00k meer eerlyk vermaak , dan alle ds aanlokkingen en liefkozeryen die den Jongen vervoeren. R I V E T. Aaa Roem- 37o DICHTKUNDIGE BESPIEGELING *Roemwaarde Gryzaarts! die, zo blank van deugd Als wit van hair , getroost den tyd voelt nadren , Die 't ohgeloof verfchrikt , maar u verheugt , % Zing u ten dienfte, en wy, godvruchte Vadren!: Aan u myn zang, myn zedezang; offchoon Het kunstmuzyk u niet meer kan bekooren,, Verwaärdigt u myn Poezy te hooren ; Myn Poezy vlegt eene letterkroon , En poogt daarmee , vervreemd van weidfche . zwieren 2 Uwe achtbre kruin te fieren. Dat Dwaazen, door een' ydlen waan verleid 7 öOuderdom! u vry rampzalig achten 3 .■ 1k kan in u, al raast htm onbefcheid, Meer lief dan leed , meer lust dan last betrachten ir : In u , die, wars van Waereldfche ydelheen, In 's Hoogften dienst uw leven hebt gefleten 5 Die 3 aan den oever der Jordaan gezeten, Hetuur verwacht om Kanan in te.treen, En reeds van verre , aan 't eind' der Zandwoestynen , De.Rustplaats ziet verfchynen. Dog - over de 0 U D E R D 0 "M. 371 Dog zwygt myn kunst, die vleiery veracht, De rampen niet die uw gefiel bezwaaren , 6 Oüderdom! gy voelt uw Lkhaamskrcicht Vermlndren by 't vermeerdren uwer Jaaren. Uw Huis vervalt, door flag op flag gefchud, Uw Wächters beeven en door onvermogen Gaan uwe fterke Mannen krom gebogen, Die Pylers daar 't Gebouw door wierd geftut. Uw Maalfters worden in haar werk verhinderd , Wyl haar getal vermindert. \ Gezigt , waar door men zoveel fchoon ontdekt , Neemt af , verzwakt in laatre levensftonden Wanneer het glas 11 nog tot hulp verflrekt, Het glas ten dienst der Ouden uitgevonden. 't Gehoor verdooft , gy kunt met moeite en vlyt Eens anders reden pas ter helfte hooren, De/maak vergaat, geen fpys kan fchier bekooren, Het minst gerügt verveelt u , en gy flyt Op 't zagte dons, met zugt- en droeve klagten» yaak ßaapelooze nachten, Aaa 2 Geen 372. DICHTKUNDIGE BESPIE GELING Geen roode<roos9 de bloem der Lentejeugd, Bloeit op gekreukte en ingevallen1 kaaken , Ge ontbeert dat fchoon, en-mist de gülle vreugd± Die kommerloos de Jonkheid kan vermaaken. Ge draagt, door ziekte en ongemak bezet, - o O u d e r d o m ! een üchaam vol gebreken , Zo dat ge vaak , door al dien last bezweken , Met fmart raoet worstlen op het kwynend bed. 5k Zwyg van al Yleed , waarmee , by zoveel rampen,- De Ziel nag heeft te. kampen. t Dcg fchoon u zulk een' last van kwaalen- drakt , i Ö:Oud£Rdom' aan 's Hoogflen dienst geheiligd,.. Die onder't kruis uw hals gewillig bukt, Gy blyft nogtans voor grooter ramp beveiligd : - De Wäereld, die alleen het zigtbre ziet, Ziet ook alleen wat lastige ongemakken Uw lesrnen hut van-tyd tot tyd verzwakkeir, Maar kent^daarby het zalig voowecht niet, Waarmee ,ge mv' geest, tot de uiterfte oogenblikkeni Kunt flerken .©n-verkwikkeri. Di over de O U D E R D 0 M. 37; De onvaste Jeugd , die ligt en onbcdacht Zig tot een zaak tans driftig toont genegeil, Die ze even driftig morgen weer veracht, h los en onbeflendig-m haar wegen: Maar gy , die met een meer bedaard gemoed De zaaken wikt , en , wys door 't ondervinden , ILniet zo ligt door 't fchynfchoon laat verblinden, öOuderdom! gy bouwt op vastren voet: Befienägheid laat ons in uwe werken Niet veeL verandring merken» Uw zvyze raad ilrekt andren v'aak tot nut , - De Jongling roem' de flerkte zyner handen , 't Gemeen belang wordt meer door u geftut 3 Ervarenheid fchraagt best het heil der landen. De-laatre Herfst fchenkt ons de rypfte vrugt; Een Stuurman, lang beproefd in Zeegevaaren, Stiert best' de Kiel door de ongeftuime baaren , Wanneer het volk een dreigend onweer dLigt. Voorzlchtlgheid i die niets te los zal waagen, Ver toont zig oud van dagen»- •-: Aaa 3 Het 374 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Het onrein vuur , dat ligt de Jeugd ontfteekt , (De wufte Jeugd die wellust kan bekooren) Haar fchoonte ontfiert , en zonde en flraffe kweekt, Veräooft in u en heeft zyn kracht verloren. Geen härtstogtftorm , die't jonge hart vervoert, Wanneer 't door zugt om ryk of grootfch te Jeeven , Door Nyd, ofVreugd, of Droefheid wordtgedreven, Heeft ooit zo ligt uwe fbille rust ontroerd ; Gy weet veeleer, door welbeflierde zinnen, Uw driften te overwinnen. De Dwaas vergaap' zig aan een' ydlen fchyn , Laat hem het fchoon der Waereld vry behaagen , Gy kent haar aan, gy weet ze is een woestyn, Waarin ons Haat, Bedrog en List belaagen, Gedrochten die op de onfchuld woen > wier magt Zo menigmaal door u wierd ondervonden ; Nu juicht uw hart, terwyl ge in weinig flonden Uw Levensreis gelukkig hebt volbragt; Een ftapje nog, dan zyt gy al % vermögen Dier Vyanden onttogen. Gy over de O U D E R D O M. 375 Gy ziet met vreugd , aan 't einde van uw paen , Bedaard te rüg op zoveel moeilykheden , Op al 't gevaar gelukkig doorgeßaan, Op al het leed met lydzaamheid geleden. Ge errinnert u by 's Levens avonduur Gods gumt, beproefd in de afgeloopen' wegen, Hier vindt ge blyken van zyn milden zegen, Daai* tekens van zyn hoede en wys beftuur , Gints van zyn magt, die, welk een raagt u plaagde, Getrouw u onderfchraagde. Gy weet die God, wiens liefde ge ondervondt, Blyfc 00k uvv God by h hooggeklommen leven , Hy zal , daar ge u al vroeg aan Hern verbündt , Schoon grysheid naakt , u nimrnermeer begeeven. AI fchynt uw Staat van Aardfche vreugd beroofd , Gy zult in hem een eedler vreugde erlangen , AI fiert geen Mos uwe uitgeteerde wangen , De grysheidskrGon fiert uw godvrugtig hoofd , Die Kroon , op Jt päd van waare deugd gevonden , Wordt door geen tyd gefcbcnden. Ver- 376 DiCHTKUNDIGE RESPIEGELIMG Vermindert uw geboor, gy hoort nogtans., Gy hoort Goä zelf van vrede tot u fpreeken , Verzwakt het Oog , .gy. ziet den morgenglans Van 't zaligst heil reeds door de Wolken breeken. Uw Goel leeft , hy redde u door zyn bloed , Zyn Arm ? die u in 't leed kon onderfteunen , Strekt u een ftaf, om veilig op te leunen, Wanneer ge -t dal des doods bewandlen moet. Dan zult ge grys en moe, en zat van Jaar.en, In rust ten grave vaaren. 6 Vadren! die door Godvrugt, en verfland, En ryp beleid het algemeen helpt fchraagen , Uw grysheid ftrekke een Zuil van Nederland, Uw Heilzon klimm' by 't klimmen uwer dagen ! Rehabeam mag los en onbedagt Der Oudften raad, zyn ryk ter ftraf , verfmaaden Het dankbaar volk kroont dien metlauwerbladen: Uw wyze raad word' lang met nut betracht, Lang blinkke uw deugd in 't Vaderlyk beflieren Der vrye Batavieren! — Een Ryke en beroeme Zig mct in zynen Rykdom. Je rem. IX. 23. De R y k d 0 m , die hier op een* gouden zetel prykc , Stele al haar eil geßeente en /chatten ons voor oo&en, Daar 't wollig foe, en goud, en zilver haar verrykt, Geefc Kroon en Scepter ons een blyk van haar vermögen ; Maar, wyl ze blindelings haar goed den Sterfling deelt, Op deugd nog ondeugd Jet, zien wy haar blind verbeeld. Nut de Rykdommen, maar de begeerte tot Rykdommen is de wort el van alle kwaad. Niet zy , maar dieze misbruikenduenhet kwaad, nademaal zy dezdven met ongeregelde lußen begeeren, door kwaade middelen by- een febraapen , tot een kwaad einde aanleggen, met verdriet bezhten9 met ongerußbeid bewaaren , en met wanhoope verließen. Du Moulin. Leent, Bbb 378 DICHTKUNDIGE BESPIEGELPNG JCeent, Ryken^ leent my luistrende ooren ! 'k.Zing u ten nun9; 'k wyde u rnyn kunst; Dog wannt niet dat ik, om uw gunst, U on verdien den lof doe hooren; Wat lot my trefT , myn Poezy Moet nooit, bezield door vleiery,. Om 't goud den Sterfling hooger achten ; Zy, daar haar gunst nog wangunst ftuit,. Zal tans den Rykdom in zyn juisten aart betrachten», • Dies loktze uwe aandacht uit. öRykdom! meest van Ideen - en - grooten Geliefd, gezogt en aangebeen, Alsof een fchat van Zaligheen In uvv bezit was opgefloten; Offchoon ge nooit de Ziel verzaadc , 'k Mag echter u geen hron van V kwaadr Geen vyand van de Godvrugt heeten: Neen ! 'k weet gy hebt , wanneer gy wierdt Met recht verzameld en met dankbaarheid bezeten , De Godvrugt zelfs verßerd. Gy overdeRYKDOM. 379 Gy waart een blyk van 's Hemels zegen^ Wanneer ge, met geen drift begeerd, Nog door geweld of list vermeerd , Van vrooraen Abram wierdt verkregen. Gy ftrekt, by die u wel befteen, Ten beste van hec algemeen; \ Misbruik zal uvv bezittren krenken : Dog wat uw glans bekoorlyks heeft , Hoe fchoon ge ook fchynt, gy zyt de minße der gefchenken. Die God zyn Kindren geefc. Wat heil venvekt ge na al 5t zwoegen > 6 Rykdom! door 't geliefd Metaal! Gy ftuit geen pyn , gy heelt geen kwaal 5 Gy geeft geen rust , geen vergenoegen , Maakt niemand meerdere achting waard', Verändert niemands flüggen aart, Gy kunt geen körten leeftyd rekken , Veroorzaakt geen verftand of deugd , Nog weet ons voor 't gevaar , voor Haat ofNydtedekken, Gy fchenkt geen waare vreugd. Bbb 2 Wat 38o DICHTtfUNDIGE BESPIEGELING Wat moeite kost ge by 't vergaeren ? Wat kost het zorg , om u voor 't woen Van Roofzugt en Bedrog te hoen ? Wat angst) wat droefheid en gevaaren , Verwekt ge voor 't benaauwd gemoed r Wanneer 't zyn faamvergaderd goed. Door linkfche treken wist te winnen , Oft weer op 't onverwagtst verliest, Of door *t bezitten leert meer 't goud dan God beminnen > En 5t aardfch voor 't hemelfch kiest ? Wel hem, die met een ryper oordeel U in uw waarde recht betracht , U driftig zoekt , nog los veracht , En weegt al 't onheil en al 't voordeel Bat, naar ge deugd of ondeugd ftreelt, Den Staat door u wordt meegedeeld ; Wel hem, die, zuiver van geweten, Niet als een Mol in de aarde wroet, En> fchoon hy'tgoudbezit, niet wordt van 't goud bezeten,. Maar oogt op beter goed. Die cTver de R Y K D O M. 38t Die zo voorzichtig by 't erlangen Van aardfche fchatcen werkt en denkt, Zal tioöiti hoeveel hem de Alinagt fchenkt, Zyn hart 6 Rykdom! aan u hangen ; Maar bindt zig nader aan dien God, Van wien zyn ryk gezegend lot Door vrye goedheid nederdaalde ; Erkennend dat hy 't nog door kunst, Door grootre wysheid, nog door nyvre vlyt behaalde, Verlieft hy 's Hemels gunst. Hy blyft de Hovaardy verfoei'en, Offchoonze in \ ydele gemoed Door u gekweekt wordt en gevoed , Dat by zyn fchat zyn waan ziet groei'en* Zou hy, ora dat Gods milde hand Hem zegent , en zyn huis en land Geen bittre tegenfpoeden treffen, Om dat een ander uit het ftof Hem opbeurt , zou hy zig dan daarom zelf verheben ? Hoe ydel was zyn lof! Bbb 3 Hy 3S2 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Hy zet ten flenn van zyn vertrouwen, Geen tydlyk goed, geen blinkend flyk, Hy toont zig nooit dien Dwaas gelyk Die 'c huis op 't zand beftond te bouvven 3 Op \ losfe zand dat ligt vergaat , Wanneer de vloed 'er tegen flaat. De regen valt , en winden waai'en ; Zyne Ziel, die eedler fchat verbeidt, Laat door het glinstrend aas der dwaazen zig niet paai'en , Maar hygt naar de Eeuwigheid. Hy poogt door zyn verkregen fchatten Zig in geen overäaaä te baen , De Maatigheid belliert zyn daen, Om in geen wellust nit te fpatten. Hy wordt door Staatzugt niet beroerd , Die 't meest het blinde Volk vervoert, Als fchatten haaren hoogmoed fchraagen : Zyn goed baart andren geen verdriet , Hy geeft aan minderen geen reden om te klaagen, En drukt zyn' naasten niet. Hy over de R Y K D O M, 383 Hy fchat een yder dag verloren Die zonder weldoen wordt verkwist, Geen Gierigheid fluic hart of kist , Hy opent willig zyn trezooren. En geeft met onbekrompen hand, Ten dienst van 't vrye Vaderland; Geen lasten zal hy zig onttrekken, En, hoe veel gouds hy ooit bezat, Hy acht (vervreemd van d' aart der onverzaadbre vrekkec)- 's Lands heil zyn grootften fchat. Hy tracht de Künsten aan te kweeken y Kroont Weetenfchap en noeste vlyt y Beloont de Deugd, en is verblyd Wanneer hy de Ärmoe , fehier bezweken In haaren druk, verftrekt tot troost, Hy helpt het vroeg verlaaten kroost, En poogt Gods Heiligdom te fchraagen > Zo vaak door woede neergerukt : Hy dürft zyn fchatten voor den Godsdienst rüstig waagen y Dien Dwinglandy verdrukt. 6 Ryk- 384 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING oRykdom! wierdt ge zo bezeten , Bezeten zonder Eigenbaat! Dan waart ge nnt voor Kerk en Staat, Dan mögt ge een fteun van 't Menfchdom heeten , Dan wierden Wellust, Twist, nog Pracht, Nog Afgunst door u voortgebragt, Dan zag men geen Afgoderye Door u geteeld in dit gewest, Dan waart geeen Kroon des Volks, een Zuil der Maatfchappye Van !~E vry gemeenebest. 6 Land] uit tweepaar Waereldftreeken Door nutte Koopvaardy verrykt, Dat voor geen andre Landen wykt In uw vermögen aan te kweeken : Ach ! dat ge nooit by zulk een fchat Der Vadren Nedrigheid vergat ! Moogt nooit het laater Nakroost hooren : „ De Rykdom ging, ten kwaader ftond, „ In Neerland , daar hy wierd uit Nedrigheid geboren , „ Door weelde en pracht te grond ! A R M O E D E. De Arme , wandefenäe in zyne oprccbtigheid, is beter äan die vcrkeerd is van wegen , al is hy ryk. Spreu k. S a l. XX VIII. 6*. De Vrauvty die bleek van kleur en mager van gelaat, Ons hier verbeeld wordt in een oud verfcheurd gewaad, Zien we, om een liefde gift , haar rechte band uitßrekken De linke drukt haar borst, waarin haar onfchuld woont, Zy ziet ten Hemel, om van daar haar heil te ontdekken, Terwyl ze ons de eigenfchap der deugdzaame Armoe toont. De Armoede doet geen kwaad den geenen , die niet meer begcert dan de Natuur van nooclen heeft , en al wie meer der begcert doetze goed: want zy dmirigt tot ßberheid. Weinig te hebben, en daar mede te vreden te zyn> is een groote Rykdom, Du Moulin. Ccc Gy 38<5 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Gry, die op uw vermögen roemt, En waant dat uw verkregen fchatten Het grootst geluk in zig bevatten , Maar de Armoede als rampzalig doemt, Verwaande Rykaarts! flaakt uw oordeel, En denkt niet dat het Zaligst voordeel Beftaat in ryken overvloed : 't Is misveiitand, komt, hoort my zingen ", En ziet hoe de Armöe vaak in 't welbewust gemoed Smaakt eedler Zegeningen. ö Eerlyke Armoede! onder 't lot Van 't nypende gebrek gezeten , Die, niet befchuldigd van 't geweten, Bukt lydzaam voor de hand van God, En , zonder morrend onvernoegen , U weet naar zynen wil te voegen, Befpiegel met my uwen Staat : En, zo wy dien te recht betrachten, Dan zult ge u , hoe ge van de Waereld wordt verfmaad , Niet zo rampzalig achten. 't Is overdeARMOEDE. 387 't Is waar , V gemak ontvliedt uw Stülp , Daar is geen weelde of pracht te vinden, Ge ontmoet by Grooten vveinig vrinden s En vaak by Mindren vveinig hulp, Schaars moogt ge, by uw lästig wroeten, Met fchraale fpys uw eetlust boeten , Pas kunt ge 't naakte Lichaam Ideen, Pas 't voor de feile koude dekken , En als de nacht verfchynt, dan moet ge uw moede leen Op 't harde leger rekken. Dog treur om zoveel onfpoeds niet , Ween niet , of laat rayn dichtvermogen De traanen van uw wangen droogen , En troosten u in uw verdriet. By 't licht der onbefraette reden , Vertoonen all' die tegenheäen Zig niet zo fchriklyk voor 't verfland , Als ze in het 00g der Ryken fcheenen ; Dan zyn het roeden , in uws Vaders (iefdehand^ Om u van de aard' te fpeenen. Ccc 1 Zy 3^8 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zy leeren u voor ydlen waan^ En logge Ledigheld u hoeden , Door arbeid nutte kunfien voeden r En naar volmaakter Schatten ftaan ,-. Zy noopen u om d'Ongezienen , Om God niet om het Brood te dienen, Zy hoeden u voor overdaad, Zy doen u min voor onfpoed dugten , En 't dreigende gevaar, dac meest den Rykdom fchaadt^ Met mindre moelu anwlugten, De Rust woont in een laage Hat Meer dan in 't ruim Paleis der Grooten ; De zorg wordt uit geen Hof gefloten , Schoon 't door de Lyf wacht wordt befchut/ Door weeldey uit overvloed geboren ,. Gaat ligt de glans der deugd verloren ; Deßracht, die 't meest op 't Schepfel ziet, Heeft meest des Scheppers toorn te wachten; Wie zal de Vriendfchap , die men ons om 't voordeel biedt.y. Een waare Vriendfchap achten? AI over de A R M O E D E. 38p AI ziet ge met geen kostbaarheen Van fpys en drank uw' difch belaaden , De. fobre fpys kan 00k verzaaden ; Met weinig is Natuur te vreen: By overvloed van lekkernyen Zal uw gezondheid rneerder ]yen , Dan daar de fchraale kost u voedt: Men kan zyn dorsc door 't bronnat fliilleri , Dat minder fchae verwekt, dan daar men tyd en goed Dürft by den wyn verfpilieni AI pronkt gy in geen Purpren KIeed% De grove Py kan 00k verwarmen , Kan 't pronkgewaad u meer befchermen Voor Ziekte, kwaal en drukkend leed? AI rust ge 00k op geen Zwaanenveeren r Gy zult nog minder rust ontbeeren Dan hy , die fteeds naar fchatten trachrr Zelfs als zyn leen op dons zig ftrekken. Een vroom gemoed flaapt 00k op 'c baräße leger zagt, Geen gouddorst zal het wekken. Ccc 3 Hy <Spo DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Hy 's minder arm , die in zyn' ftaat Met luttel goeds vernoegd kau leeven , Dan die, door Goudzugt wordt gedreven, En door het goud niet wordt verzaad. Vaak kuntge 's Hemels liefde flagen, 6 Lydzaame Armöe! beter draagen , Dan Rykaart al zyn lastig goud , Dat ligt zyn vreugd hem doet vergeeten , Zyn rust beneemt, hem meest metmoeitewerkzaamhoude, En vaak van angst doet^zweeten. De Nyd^ die 't eerst den Rykdom plaagt , Tracht u niet ligt naar 't hart te iTeeken , Niet ligt wordt de Armöe door de treken Der fnoode Vleiery belaagd; Gy kunt by dieven rüstig zingen, Geen Plonderzugt zal u befpringen, Om \ geld met moeite en zorg gefpaard ; Uw Stülp vreest voor geen roofjoldaaten , Die zullerij fchoon geen flot uw Kist of Kas bewaart, -U ongehinderd laaten. De over de A R MO E DE. 391 De Ryke door het goud verblind , Zal meer op goud dan God vertrouwen , Hy laat zyn fchuuren grooter bouwen 3 Vermits zyn ichat meer fchatten wint. Hy ftreelt zig met zyn volle kasfen , Tot hem het Sterflot komt verrasfen , En ftraks van al zyn heil ontbloot: Maar gy, die aan geen goud blyft kleeven, U\v fchat in 't aardfch niet zogt, verwagt getroost den dood. Om eeuzvig ryk te leeven. Deeze aarde is niet uw Vaderland^ Hier moet ge in ballin gfchappen zwerven, En vaak het nodig voedfel derven. Zou 00k het meerverlicht verftand Zig nog met blinkend flyk belaaden , Wanneer 't längs moei'elyke paden, In zandwoeflynen wandlen moet ? Gy , vreemd van 's Waerelds fchynbaarheden , Maakt eedler voortgang, min bezwaard met tydlyk goed, Om Kanan in te treeden. / Uw 392 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Uw Reistogt duiir' dan lang of kort, Gy weet, de Hoeder van uw leven Zal deugdzaame Armöe nooit begeeven^ En fchoon uw fpys verminderd wordc , Zyn liefdezorg zal nooit vermindren , Hy blyft de Vader van zyn Kindren, Hy die Elia Vleefch en Brood Door Raaven zond, met hem bewogen, Beweegt voor u het hart der Ryken in den nood-, Tot teder mededogen. Zie, zie 't weldaadig Leeuwendaal, Zyn liefdepligt aan u bewyzen ! 't V7erkwikt uw hart door drank en fpyzen , Het kleedt uw naaktheid , zalft uw kwaal , Giet Wyn en Oly in de wonden , Helpt Weezen, die geen helper vonden, En leert de Waereld hoe men moet Noodlydenden tot heil verffcrekken. Dat de Albeheerfcher lang de Volkren dekke en voed' Die d' Armen voen en dekken! VERGANG KLYKHEID. £nde de Waereld gaat voorby ende haare begeerlykbeid. — - I JOH. II. 17. Deeze oude frouw , die in verßeten kleedren ftaat , Draagt in haar rechte band een Blovm , die ras vergaat , In de andre houdt ze een glas, een glas zo ligt te breeken , En toont Vergangklykheid ons door dees Schildery: De Zon , die hier in 't wefi fchier 't halfrond fchynt ontweken , Ontdekt ons , dat de tyd loopt onvermoeid voorby. Wat is hier tog beßendig en duurzaam in de ganfche Waereld ! waar wiß Menßhelyke , niet dan Menjchelyke wyshcid of deugd beßendigheid te vinden ? he t aangenaamfte en ahm meefi begcerde gaat voorby , en he- geeft ons , wordt onder bet genot , naauwlyksgenotcn, en ßacht het broze glas , boe fyner hoe eer gebroken. VOLLENHOVE. Ddd Hy 394 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING JSTy zoekt het leven by de dooden, De rust op de ongeruste Zee, De veiligheid in angst en nooden , De vreugd by 't kennend ach en wee , Die , afgedwaald van 't fpoor der reden , Zoekt onvergangklyk heil in 's Waerelds fchynbaarheden» Keer Sterfling! keer, gy wordt misleid, Korn, zie in myn Befpiegelingen , (Paar niets beftendig is dan de onbeftendigheid) Het haaflvergangklß lot der ondermaanfche dingen. Befchouw 3 zo u geen waan verbündt , Befchouw uw onbeftendig leven , 'c Wordt als een damp, een rook, een wind, Een ftroom , een fchaduvv voortgedreven. Een ziekte, een koorts, een val, een floot Een Hag , een worm , een kruid veroorzaakt ligt uw' dood. Hoe ras verloopen uwe Jaaren, Geen Arend vliegt raet fneller vlugt, Geen Schip zeilt met meer fpoed voor wind3door 't vlak der baa- Geen afgefchöoten' Pyl fnort rasfer door de lugt. (ren> AI over de VER G A>NGKL YKHE ID. 395 AI zaagt ge als Vom uw aanzien groei'en , U\v Wet gehoorzaamd van t gemeen : Uw Kroon zal niet beftendig bloei'en , De dood dringt door de Lyfvvacht heen ; Hy is door flot nog wal te ftuiten. Uw troon is wankelbaar, ligt wordt ge, eer geuwbefluiten Ter uitvoer brengt, in 't ftof gelegd, Of door het lot der Oorelogen , Of door een fnood verraad, of, tegen pligt en recht, Door 't muitend Volk beroofd van aanzien en vermögen. Geen Heerfchzugt keert het Doodsgeweld , Geen magt heeft ooit zyn magt verwonnen, Geen tnoed befchermt den Oorlogsheld, Geen wysbeid wyze Salomonnen , Geen deugd weerde ooit het Sterflot af, Geen blanke Godvrugt hoedde een David voor het graf t Geen Jeugd een Äbfalori, dien Spiegel, Dat beeld der losfe Jonglingfchap , Geen üerefcboonbeid fpaarde een Esther een Abigcl, Geen grysheid Enochs Zoon op 's Levens hoogftöfi trap. Ddd 2 \ Zy 29$ DICHTKUNDIGE BESPIEGELING 't Zy ge u vertnaakt in weeldezaalen , Daar wellust , pracht en overdaaü Om flryd, oor, oog en mond onthaalen, Maar de eedle Ziel niet wordt verzaad : 't Zy ge onder drukkend leed moet klaagen 9 En flyt in tegenfpoed onaangenaame dagen, Het zy ge in rust en vryheid woont > Of leeft van anderen afbangklyk^ Ligt wordt u eerlang , door den dood of tyd getoond^ Dat 's Waerelds last en lust is onvast en vergavklyL Hoop goud op goud, kan 't zyn , vergaaü Den Rykdom der Perufche mynen , Vermeer uwe inkomst jaar op jaar , En laat uvv ftaat te vaster fchynen: Gy koopt , met al dien fchat , hoe groot Geen uurtje levens, als u de onvermydbre Dood. Rukt uit het midden uwer fchyven. Het goud hoe hard > hoe vast , hoe lang Het duur', het goud zal zelfs hier niet beftendig bly ven , Maar wacht, met al het aardfche , een zekren ondergang. Ver~ evEK de VE R G ANGKLYKHEID. 297 Verwerf door dappre beiden daaden , Door kunst of weetenjchap een kroon Van onverwelkbre Lauwerbladen, Dat groot en klein u achting toon\ Dat Dichters u onflerflyk noemen , En laat het Nageilacht op u\v verdienten roemen , Het hoedt geen Sterfling voor 't vergaan; AI mögt uvv naain u overleeven , Het brengt geen zagter rust u in uw grafplaats aan , En 't kan geen langer duur aan uwe beendren geeven,. Boiizu Lustwaranden dat uw ftaat, Uw künde, en orde, en groot vermögen' In keur van vrugten , hoffieraad En beeidwerk yder fchyne in de oogen; Noem vry uw Lusthuis naar uw naam, Breng zeldzaamheden uit hetOost enWest te faam, En laat de Vreemdeling gewaagen Van al zyn fchoonheen en waardy; Maar doe dit Pronkgewrocht dit zeker opfchrift draagen : Myn vreugd enheerlykkeidgaanmetdentydvoorby! Ddd 3 De: 3p8 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING De Aloudheid bouwde uit Marmerfteenen Paleizen , Templen hoog van kruin 3 Wier weidfche pracht voorlang verdwenen Of ligt veranderd is in puin. Niets kan den tand des tyds verduuren , AI roemt Semiramis op Babels trotfche muuren, Efeze op 't grootfche Terapelwerk , Egipte op graf-en-praalge(lichten, En Rhodes op zyn beeld, de tyd, hun magt te fterk, Deed hen met al hun zwier voor zyne woede zwigten. Geen Ry&9 hoe groot, hoe ver geacht, Hoe trouvv befchermd door heir en vlooten , Hoe wel voorzien .van Oorlogsmagt , Hoe wys beftierd door de eer der Grooten , Hoe ryk , hoe trots , hoe min belast , Staat onveranderlyk op zynen grondflag vast : Gefchokt door harde Stormorkaanen , Wordt ligt, (gelyk de ervaaring leert) Het beste land, ter ftraff' van Vorst en Onderdaanen, Van zynen glans ontbloot, verwoest en omgekeerd. Waar over deVERGA NG KLYKHEID. 399 Waar 's Babel, dat de laatre Neeven Van Juda floeg in flaaverny ? Waar Perzie, ten top verheven Op 't puin van Babels Heerfchappy? Waar Griekenlanä ,' wiens heldendegen Schier \ algemeen bewind der Waereld had verkregen? Waar Rome en zyn gevreesd gebied ? Waar wordt hun Majefteit gevonden? Elk roept tans uit zyn afch : „ het duurzaam woont hier nier, ,, De tyd heefc ons gebaard, de cyd heefc ons verflonden! Geen Vriendfchap kan , hoe teer ze mint , Hier de Onverganklykheid vervverven, Een David moet zyn' trouwen vrind , Zyn' Jonathan door 't Krygslot derven. Geen Huwljksmin , wier liefdeband Twist , ramp, nog afgunst breekt, houdt hier beflendig fland, Geen Jakob redt het lieve leven Van Rachel, al zyn lust voorheen, 't Is alles hoe geliefd, hoe magtig, hoe verheven, Vergangklyk, ydel, los, behalven God alleen. Zoudt 4oo DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zoudt ge u myn Ziel ! dan nog vergaapen Aan aardfche goedren , kort van duur ? Gy zyt voor de Eeuwigheid gefchapen, Verzaakt ge uwe edele Natuur ? 't Past u om betVen fchat te denken Dan dien de dtef, de tyd, de mot, of roest kan krenken^ Zoek God, die blyft als \ al vergaat, Die Hembezit kan niets ontbeeren, Hy is een vaste Rots, een zekre toeverlaat, Schoon Aarde en Herael tot hun' eerften bajert keeren. Verflaaf dan aan het tydlyk goed b Batavier! geen vrye harten: Hoe vaak zaagt gy 't, door vloed, en gloed, Door Veepest , ftorm en Oorlogsfmarten Geheel vernietigd of befnoeid ? Daar groeit inNeerlandsTuin,oflchoon 'er voorfpoed groeit, Geen vrugt die eeuwig kan verblyen, Geen Kanan kweekt dat duurzaam ooft, Het wordt vergeefs gezogt in 's Waerelds woestenyen, Maar is aan 't vroom gemoed in 't Paradys beloofd. EEUWIGHEID, Eer de Bergen gekoren Maaren, en gy de WatreU wort gebragt hadt : ja van Eeuwigheid tot Eeuwigheid zytgy God. Gy doet den Menfche wederkee- ren tot verbryzelinge : ende zegt , keert weder gy Menjcbcn Kinder en , want duizendjaaren zyn in uwe oogen, als de dag van gißer en, als hy voorby gegaan is: ende (als )eenenacbtwaake. Psalm XC. 2, 3, 4. Wie raaalde ooit de Eeuwigheid met juistgepaste trekken? Hier wordt ze van ons als een Jonge A.aaodbefchouwd, Vermits ze door den tyd nog krachtloos wordt, nogoud; Een' Kring, waaraan nog eind nog aanvang is te ontdekken, Draagt ze in haar rechte band , in de andre een Kroon en Zwaard , 't Geen 't eeuiuig loc der Deugd cn ondtugd ons verklaart. Wat gemoed kan de Eeuwigheid zig vcrbeeldenl wie peilt den grondeloozcn afgrond? Denk honderdduizen jaaien C Menfch ! zo wordt ^Eeuwigije:d geenzins begrepen. Denk duizendmaalduizend ecuwen , byde I'euwigheid mag bet in 't minfte niet balen. Denk zoveel duizenden van Jaaren ofeeuwen als 'er gras formten op de Aarde zyn, baaren in Zee, ofzunt aarfbet Zccfirant, ' als 'er jaaren , dagen ofuuren tyds verloupzn zyn , ' nodal di tydeer.fi begon , nog wordt deor dit alles geenc Eeuwigheid uitgedrukt of ge minder d. VOUENHOVE. Ece WyJc 402 DICHTKUNDIGE BESPIEGEJJNG JSPyk Waereld , wyk Goud, Eer en Pracht !: Uw luister kan niet eeuwig düuren , Gy , zo 't verftand u recht betracht, Zyt flechts een vrugt van weinige uuren. All' 't aardfch fpoedt naar zyn ondergang; Myn kunst kiest de Eeuwigheid ten voorwerp van haar'zang, Zo fluitzy haar Befpiegelingen : Ze poogt aan 't einde van haar werk, Van de eindlooze Eeuwigheid, fchoon onvolraaakt te zingen.. Oneindig wezen! dat uw kracht haar onmagt flerkk'l - " '••■/' '; ■' :• -' ' ■ ' ■ Eer God nog, in 't begin der dagen, *t Licht uit het aaklig duister riep , En , naar zyn eeuwig welbehagen , Den Tyd, Stof en Beweeging fchiep, Eer Aarde en Lugt en Vuur en Stroomen Nog üit hun niet, op zyn bevel zyn voortgekomen, Eer nog de tyd door dag, en flond, En oogenblikken wierd gemeeten , Eer de Engten juichten , als het Aardryk wierd gegrond, Toen wierd reeds de Eeuwigheid! allem van Godbezeten. God,, 403 over öe E E U W I G H E I D. God, diebegin nog.eind§ heeft, 't Begin en Eind' van alle dingen , Die uit - en - door - zigzelven leeft , Wiens Wezen geen veranderingen Door eenig töeval ondergaat, Die al wat was, en is, en zyn zal gadeflaat, God is aan maat nog tyd gebonden , Die Eeuwige en volraaakte Geeft , Schoon ook al 't Schepslenheir wierd door den tyd verflonden Blyft nogtans eeuwige wat hy eeuwig is gevveest. Wie kent dat nooitbegonnen leven , Dat al wat leeft het leven gaf , Dat, door geen voortgang voortgedreven, Neemt door geen jaar - of - eeuwen af ? Wie meet het eeuwig Alvermogen? Hier ftuit de denkingskracht , hier fchemeren onze oogen — Hier ziet het fcherpst verfland zig blind ! Wat Menfch kan tot die hoogte ftygen? Wie peilt een diepte , daar het brein geen grond in vindt ? Buk Sterfling ! buk in 't flof en leer eerbiedig zwygen! Eee 2 Hoe 404 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Hoe moet hier de aardfche heerlykheid , Gelyk een rook en damp verdwynen? Wat is een Forst , wiens Majefleic In 't oog der Waereld groot mag fchynen ? Offchoon geen Vyand hem belaagt, Zyn troon door wysheid , magt en rykdom word gefchraagd , Niets kan hem voor het Sterflot fpaaren , Straks meldt ons reeds zyn grafgefteenf: „ Dees vvierd geboren — en hy heerfchte zo veel jaaren äft „ Maar ftierf ten laatften — en hier rust zyn dor gebeent" Befchouvv onze aar de en aW de [chatten , Die myn > en berg , en bofch , en veld , En ftroom , en zee in zig bevatten , En daar de Sterfling prys op fielt! Befchouw de tintelende vieren , Zoft) Maan en Starren , die de hemeltent verfieren, En wat Natuür ooit heeft gebaard : 't Roept faam , uit meer dan duizend monden : „ Wy zyn door 's Hoogften hand gefchapen en gefpaard , „ Maar worden eerlang , op zyn wenk , ook weer ontbonden.'* De gver de EEUWIG" HEI D. 40S De Ziel alleen het eelst gewrocht 3 Die vonk door 't eeuwig Licht ontftoken , 't Onftoflyk deel aan 't ftof verknogt , Wordt niet geblust , wordt niet verbroken. Zy blyft, fchoon 't zigtbre wordt gefloopt, Verduurt den tyd, en fchoon de tyd ten einde loopt, Zy heeft nogtans geen eind te vreezen. Hy, die haar eerst het aanzyn gaf, Schonk aan haar de Eeuwigheid , en haar onfterflyk wezen Neemt door verzwakking , nog verloop van jaaren af. AI blust de Dood het tydlyk le-ven , AI moet ze, op last van 's Levenshecr, Zig uit haar leemen hut begeeven, Straks keert zy naar haar' oorfprong weer , En zal , kon Godvrugt haar bekooren , Een vreugd genieten , die geen tyd of leed kan flooren , Daar leed en tyd zyn onbekend; Of, kön haar de ydelheid behaagen; Was de ondeugd haar vermaak:dan heeft haar flraf geen end', Haar vuur wordt nooit geblust 3 haar worin zal eeuwig knaagen. Eee 3 öEku- 406 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING 6 Eeuwighetd! wat Sterfling zal Uw beeld zig recht voor oogen Hellen 1 Hy mag 't ontelbaar groot getal Der flikkerende Starren teilen , Hy teil' de droppen van al 't nat, Dat bron, en beek, en ftroom, en Oceaan bevat, AI \ Kruid dat all' de velden kweeken , En fchoon zyn kunst voor yder kruid En drop en flar , den tyd van duizend jaaren reken' Nog drukt dit al den duur der Eeuwigheid niet uit. Gy , die , in 's Levens vlugtige uuren , Uw hart met ydk glorie vleit, Hoe kort zal uwe hoogheid duuren ! Hoe lang een naderende Eeuwigheid ! Dürft ge om eenfchat van weinig dagen, Om winst die ligt vergaat, een eeuwig heilgoed waagen? Verkiest ge een körte weelde en tust, Een vreugd van weinige oogenblikken ? Vrees voor eene Eeuwigheid , waarin geen tyd van rust, Geen droppel van genae den Zondaar zal verkwikken. Maar gver de E E U W I G H E I D. 407 Maar gy die uwen tyd befteedt In 's Hoogften dienst , 6 Deugdbetrachtcrs ! En vaak in druk uw dagen fleet , Geplaagd door fnoode Godverachters, Verwacht een vreugd die nooit verdwynt, Een Kroon die eeuwig bloeit , een licht dat eeuwlg fchynt , Een rust die nimmer wordt beftreden , Een luister zonder fmet of vlek, Een leven niet gefchokt door wisfelvalligheden , Door Jonkheids onkunde , of door Ouderdoms gebrek. 