title: Waarnemingen omtrent de zenuwkoortsen en derzelver komplicatien
creator: Numan, A
text: ophooping van bloed aanwezig was. °Nograns kon men dezeive aan de volgende teekenen on- der- Cıı) ? derkennen: De pols was klein en week en liet zich gemakkelijk zamendrukken, de afgemar- heid was zeer groot,en de pols en de ademhaling fconden niet in ‚verband, Zoo dat. de ‚ademha- ling. zeer weinig verhaast kon zim, terwijl de pols zeer fnel was, (het welk in her algemeen een der zekerfte bewijzen is, dat geenszins eene vermeerderde active werking van bet vaatgeftel, maar , in tegendeel, eene door zwakheid vermin- derde werking van hetzelve, de oorzaak der fchie- lijke polsis).(*) Ookhader eene onevenredigheid plaats tusfchen den pols en de toevallen der ont- K4 fte- a ee (*) Het is bekend, dat de buitengewone fnelheid en fchielijkheid ‘van den pols, een toeval der rotkoorts, ja zelfs van het fierven , bigevolg » der uiterfte zwakheid is. De reden daar van is alleen hier in gelegen , dat, dewijl het hart reeds zoo zwak is, dat hetzelve zich niet. volkomen zamentrekken en van bloed ontledigen kan, er‘ bij iedere zamentrekking (Sy/2ole), een gedeelte bloed in hetzelve terug blüft, waar door het op nieuw tot zamentrekking wordt aangezet. Het hart poogt zelfs , door de dikwijls herhaalde zamentrekkingen , ‚dat geen te vergoeden, het welk het zelve door de insenfive kracht van &&ue zamentrekking niet volbrengen kan, en de omloop van het bloed is hier, niet tegenflaande den fnel« len pols, niet vermeerderd, maar verminderd. Ki I 7 fteking , zoo dat detoevalten der onıfteking des te hooger ftegen „naar mate de pols kleiner en zwakker wierd. Hoofdzakelijk nogtans onder- kende men dezelve aan de werking der genees- middelen, dewijl, namelijk,, de verhittende en verfterkende middelen geenszins de ontfteking vermeerderden, maar veel meer verminderden , terwijl in tegendeel alles, het welk verzwakkend werkte, dezelve vermeerderde. De pasfive ontfteking kon in alle deelen van her lischaam voorkomen. Dezelve kon dus fom- wijlen onder der gedaante van Phremitis, daa onder de gedaante van long-ontfteking, en op een’ anderen tjd, onder de gedaante eener lever-darm-of maag- ontfteking zieh verroonen. Derzelver genees- wijze was daar in gelegen, dat men het gehcele denkbeeld van ontfieking lier varen, en dezelve flechts als het fterkftetoe- val der zenuwkoorts, als den hoogften trap van plaarfeliike zwakhbeid befchouwde, welke reeds zeer na aan volkomene verfterving, datis, aan het vuur grensde.. Men moest derhalve de krachtigfte prikkelende en verfierkende genees- middelen, met verdubbeling der giften, aan- wenden, ten einde, indien zulks mogelijk was, nog dien‘ rap van wederwerking van het le. vens- beginfel in het ontftoken deel optewek- ken, welke, ter verlioeding der verfterving en ter SC #133 2) ter. verdeeling der ontftekingachtige verftoppin- gen, gevorderd wierd. De ferfte -giften van wiin, kamfer, Mosfchus, Opium, Serpentaria, Arnica, in verbinding mer de kina, vervulden deze aanwijzing; tevens, evenwel, moest daar mede eene gelljk-foortige plaarfelijke behande- ling gepaard gaan, waar toe, bij inwendige ont- fekingen, de aanwending van mosterd-pappen en fpaanfche vliegen behoorde , als mede, indien de ontfteking in den onderbuik plaats vond, fterk prikkelende zalven en omflagen, koude omfligen en opwekkende klifteren; — ook waren aromatifche en verfterkende baden van groote nuttigheid. Zoo dra, evenwel ‚als, door. de aanwending der fterke prikkelende ınidde- len, de levenskracht in her pasfief ontftoken deel weder verfterkt was, of, het welk her zelf- de is, zoo dra de ontftekingachtige toevallen be- gonnen aftenemen, moest men ook het gebruik der. prikkelende middelen verminderen, aange- zien de trap van prikkeling, welke in het begin noodzakelijk was, bij de toenemende kracht var "her werktuig, nadeelig worden kon. De Rotachtige Komplicatie. Ik onderfcheide de rotachtige, van de enkel zenuwachtige gefteldheid, daar door, dat bij de laatfte, alleen zwakheid en äandoening der K5 ze- (154 ,) zenuwen plaats heeft, terwijl bij. de eerfte, te- vens. eene beginnende ontbinding en oplosfing der bewerktuigde. ftof, met &en woord, cene aahnadering. van dezelve. tot feheikundige ror- ing „ in Zoo .verre,als deze in het leven mo- gelijk is, aanwezig is. Niettegenitaande bij de- ze, even zoo wel als. bij de zenuwachtige ge= fteldheid, zwakheid de naaste oorzaak uirmaakt, zoo ‚moeten dezelve nogtans niet voor eene,en dezelfde gehouden worden:, want ‚men kan maanden lang aan de, 'hevigfle zenuwkoorts ‚ziek zijn, .men kan daar aan fterven, zonder eene: rotkoorts gehad te hebben; ook bij ons, alwaar de zenuwkoortfen. zeer ‚menigvuldig waren, kwamen de ware rotkoorifen vrij zel* den voor: Men kon derhalve de zenuwkoorts eerst det rotkoorts neemen, wanneer ‚er zich duide- lijke teekenen van bederf en ‚oplosfing der of vertoonden, en deze waren de volgende: de pols was: bovenmaren klein en veel fneller, ‚dan bij bij eenyoudige zenuwkoorifen pleege te zijn, en. de onevenredigheid tusfchen de hitte, de overige toevallen der ziekte en den pols, was altijd duidelijker merkbaar; de hit- te was brandende en bijtende, zoo dat dezelve een zeer onaangenaam gevoel in de vingeren van den genen, welke den lüjder aanvoelde, {&= Cıs) terus ber, de huid was mer een kleverig en fck zweer bedekt, de afgang 'was wauerig en merigvaldig, de’ pis troebel en verzadigd, en altes deze ‚onclastingen, als ook de adem des lijders, hadden ’een’ ftinkenden,, ‚rotachtigen reuk; de cong was bruin, of zwart en gebor- ftenz er hadlden 'bloedprtingen plaats uir den neas ‚de darmen, nierer@nz., en het ontlaste bloed was zeer" donker en niet ftollende; ook kwamen er petechien, als gevolgen eener der- gelijke uitftoreing'van bloed, uit de vaten on- der’de opperhuid ‚ten voorfchijn. De genees- wijze beftond daar in, dat men de krachten op alle mogelijke wijzen zocht opte- wekken en te verfterken, en ook tevens zulke middelen aanwendde, welke de verbinding en den zamenhang der ftof vermeerderden, als ook ‘ derzelver rotachtige gefteldheid verbeteren kon- den; welke- middelen deels algemeen, deelsen. voornamelijk ‘op die deelen moesten worden aın- ne) aangewend, alwaar eene plaatfelijke'rotting aan- wezig was. De zelfde opwekkende en verfter- kende genees-middelen. derhalve, welke bij de zenuwkoorts vereischt wierden, en 'de zelfde regelen van aanwending, kwamen ook.hier te ftade; daarenboven , evenwel , nog eenige andere middelen, welke de zenuwkoorts op zich zel- ve niet vorderde, ja zelfs ‚dikwijls niet verdroeg , namelijk: de ananwending der koude, der fterk- fte minerale zuren en der zamentrekkende .zelf- ftandigheden, als her, zwavel zuur, de Aluin, het I]zer.vitriool, de Terra Japonica, Cort. Quercin., Rad. Tormentillae, Biftoriae. Wa- ren er .duidelijke' teekenen van rotting in de darmbuis -aanwezig, zoo deden, behalve het inwendig, gebruik, klifteren van gemelde mid- delen, de beste uitwerking. :Vertoonde de rot- ting zich meer uirwendig als vuur, 200 moes- ten uitwendig omflagen van de zelfde middelen aangewend worden. Ziekte -geyallen: Ik voeg hier nog twee ziekte-gevallen bij, waar van het eerfte zich door deszelfs veran- derlijken vorm (metafchematismus) en het an- dere door.deszeifs hardnekkigheid onderfcheidde. De mededeeling van her eerfte geval heb ik te danken aan den Heer succow, adfisterend oe- se Cs) genessheer in ons Clinisch Intitunt. Derwees de ziekte wierd, in her Clinisch Inftiemmt.:zeif, Yan den Heer x wart ‚othans geneesheer "16 Ruskely'behandeld en befchreven ; weike ook bij deze’gelegendheid bewijzen zijner getchike- heid, öpmierkzaamheid 'en zorgvuldigheid anı den dag legde ef "Fi. Zijkde 20 jaren oud, van-eene "vonze ligchaams efteldheid, wierd, in her begin von de 'miaand O&ober 1798, door eenenikoorts gangetäst, ‘waar mede moeijelijke doorflikkirg en gebrek "aan cerlust vergezeld gingen. bij was reeds"meermalen aan dir ongemak “onder- hevig geweest,' en had’ zich herzelve rhans, door et" onmarig gebruik van. verhittende dranken) waar“op hij’koude gevat had, op den hals gehaäld. Een braak-middel, her welk hij, nog voor dat‘ hi} zich aan mijne behandeling _ overgaf, innam, had wel 'behoorlijk ‚gewerkr, waar door eene groote hoeveelheid taaije Nijm en gal ontlast wierd, maar des nietregenftaande verergerden daar op de toevallen aanmerkelijk, en de afgematheid, "Welke in her begin niet fterk was, nam zeer de overhand. Ik zag’hem voor het’ eerst, eenige dagen na dat hij het‘ braak-middel "had ingenomen. Hij klaagde over beftendig toenemende verzwakking. en ongemak in de keel, en over aanhoudende ftom« ) Cr TSB ) ftompe pin in 'het hoöfd. De amandelen waren opgezer, en de geheele inwendige oppervlakte van den mond,als ook de tong, met een’ fij- mis beflag’overdekt. De oogen ftonden flaauw en zwommen in tranen. De eetlust ontbrak niet geheel, ook had hij nu en dam ftoel- gang, en de onderbuik, "als ook de hart-kolk, waren niet opgezet. De pis was bleck en. Zonder zetfel; de üftwafeming der huid was nier algemeen." "De pöls \vas zeer veranderlik, hu week, dan’fard, nu'klein, dan grooter en voller, doch Atijd fchielijk, z00 dat hij 96 tot 95 Naen”in eene minuut had. ”s Nachts was de lijder zeer onrustig en ijlde onophou- deli;k, het welt nu zacht, dan fterker was ‚en ook des dangs niet geheel ophield. j Ik 'vond geene 'genofgzaine reden, om in deze omftandigheden een braak-middel te her- halen. Ook wierd’ik Hier var weerhouden, door het flechte gevols van het in ’tbeoin der ziekte aangewende braak-middel, als ook door de ondervinding, dat, bij het thans heerfchend zenuwachtig karakter der Ziekten, de braak- middelen algemeen nadeelig wären, uitgezon- derd in die‘ gevallen, waar in dezelve volftrekı waren aangewezen. Ik Tchreef dus een fterk verzadigd aftrekfel voor van de "Zaleriana, mer Lig. And. M. H. cn amoniak- zout, 'eene fpaan- C ı® ) fpaanfche vlieg op den nek en.een’ gorgel. drank , waar van ammoniak-zout en honig- azijn de voornaamfte ‚genees- middelen. uirmaak- ten. Door deze behandeling hoopte -ik, de zenuwachtige gefteldheid der ziekte, ten onder te brengen, de voornaamlte toevallen te ver- ‚minderen en de affcheiding der huid te bevor- deren. Op het gebruik dezer middelen wierd de pols geregelder, de uirwafeming der huid be. gon behoorlijk werkzaam te worden en de jjl» hoofdigheid verminderde. Maar de toevallen der keel namen beftendig toe, zoo dat. de lijder : niet.dan mer groote moeite flikken en, niert zon-+ der eene zigebare krach@infpanning , {preken kon. Wanneer iik den mond van binnen onderzocht, was dezelve geheel met fprouw bezet, welke, door derzelver prikkeling, eene gedurige ont- lasting van fpeckfel veroorzaakte, ‚De etterivg der fpaanfche vlieg wierd onderhouden en. de lijder kreeg, behalve de vorige, inwendige mid- delen, nog een afırekfel der kina mer Spir. Mindereri en een mengfel van borax. met TOZen- honig. Het ammoniak-zout wierd weggelaten. Nadat mer deze behandeling twee „dagen Was aangehonden, wierd de tocttand van den lijder merkelijk beter , zoo dar ik meı grond verwach- ten kon, hem binnen korten tjd te zullen her- ftel- C ı6ı 3 ftellen. Dan deze verwachting was van korten duur. Nog den zelfden avond klaagde hij over groote henaauwdheid en onrustigheid,, overjeukte der huid en over eene.brandende pijn in den b:1- zak, welke hij reeds verfeheidene dagen te vo- ren gevoeld, maar uit fchaamte zoo lang ver- zwegen. had, tor dat'de toenemende hevigheid hem. noodzaakte, om hulp re zocken. Deze pijn wierd veroorzaakt, door eene onte velling en vurige puisten aan den balzak, wel- ke, uit eene hem onbekende oorzaak , geduren- de de ziekte waren ontitaan. "Wat de benaauwd- heid-en her jeuken der huid betrof, zoo kon men .daar wit niet anders dan een’ huid- uitflag voorfpellen, welke den volgenden dag ook wer*+ kelijk ten voorfchijn kwam, terwijl zich, voor- . namelijk aan de borst en de ledematen, een wit- te, onregelmatig verdeelde, gierst - uirflag ver- toonde. De lijder bevond zich daar door niers berer, uitgenomen, dat. de benaauwdheid en de toeyallen der keel egenigzins verminderden:. - Veel »meer ‚had er eene ‚aanmerkelijke gevoel- loosheid (apathie) bij, hem'plaats, en..de pols was veel ‚fchielijker en..harder, dan, ‘te voren. In dezen toeftand, moest ‚men. bij de -behande- ling. zorgvuldig letten op .de krachten, ;op..de ge'teldheid. ‚der. watervaten (Systema Lympha- ticam) ‘en der huid,. en. de lijder kreeg dus, L be- Cı% ) behalve de te voren genoemde inwendige ge: nees- middelen in verdubbelde giften, 'nog de Serpentaria. Uitwendig wierd eene nieuwe fpaanfche vlieg aangelegd, en tegen het onge- mak aan den balzak wierd eene zalf van Ung. althee en Exır. Hyofe. voorgefchreven. Den volgenden dag. De beterfchap was dui- 'deiijk merkbaar. De gierst-uitflag ftond hoog, en de huid in den omtrek was reeds aanmerke- lijik rooder, dan den vorigen dag, Alleen de pols bleef.nog klein, hard en ongeregeld; de ijlhoofdigheid nam nier af, en in de pis ver- toonde zich eene drijvende wolk, welke na ee- nigen tijd verdween.. Mer het gebruik der vo- rige middelen wierd aangehouden, en na twee dagen was de gierst-uitflag wederom verdwe- " nen, zonder dat den lijder, of de omftanders, de oorzaak daarvan bekend was. De Hijder wierd op nieuw onrustig en wierp zich gedu- sig heen en weerz; in zijn 0og was jets ver- wilderds. Tegen den avond begon hij fterk te ijlen, en de pols wierd harder en ongeregelder. Ik liet hem terftond mosterdpappen aan de kui- ten leggen, dikwijls warmen drank en de vo- ige inwendige genees-middelen in verfterkte giften toedienen... Na vierentwintig uren, ver« toonden er zich witte vlekken, van ongeveer twee tot drie duimen lang en een? halven tot een’ RC RD een’ geheelen duim.breed, op de huid. Deze vlekken wierden van tijd tot tijd meer verhe- ven en binnen’ korten tijd mer een waterach- tig vocht aangevuld, zoo dat men nu+nier meer twijfelen kon, of er was cene Febris Bullo- Ja aanwezig. De huid was intusfchen koud en bleek, en het voorhoofd mer een koud zweer bedekt. De pols was klein en fchielijk, de a- demhaling. kort, en de lijder lag beftendig als ‚ bezefieloos, zoo. dat zijne gefteldheid de ver- mogendite hulp-middelen vorderde. Ik fehreef hem derhalve voor: ’'een zeer verzadigd afkookr fe] der Kina en een aftrekfel van de Aad Ser- pznsaria met. kamier en Spir. Mindereri, als ook 'klitteren van de Zaleriana. De veretie+ sing der fpaanfche vlieg. en de mosterdpappen wierden. onderhouden. | Deze nieuwe uitllag had naauwelijks ‚twee dagen geltaan, wanneer dezelve, nicttegenftaan- de. het gebruik dezer middelen , in E&nen nacht insgelijks ‚verdween. , Den volgenden morgen, na dat dit had plaats gehad, vond ik den lij- der ilapende; de ademhaling! was diep en de pols golvende. Kort daarma ontitond er een tamelijk fterk zweer, en,in de pis, welke dik- wijls geloosd wierd, vertoonde zich.eene wolk, weike na eenige uren.op den bodem nederzonk. Bi} her ontwaken fcheen de lijder evenwel nog L-% be + x a 4 beftendig onrustig te zijn, maar tegen den avond wierd hij rustiger, en eerst tegen den midder- nacht zeteede de ijlhoofdigheid wederom aan. ‘Den vol&enden dag was alles beter; de adem- haling was vrijer, de huid wafemde nit; de pols was geregelder en de geest meer opge= klaard. Maar nu kreeg hij eenen aanhouden- ‚den hoest, welke vooral des nachts zeer lastig was. Hier bij volgde, zeldzaaım en nier dan mer groote moeite, eenige ontlasting uit de . ‚borst. Hij gevoelde in dezelve geene pijn, of ontfteking. Tevens bemerkte ik, dat hij zwaar- hoorig geworden was. Hij kreeg wederom ee- ne fpaanfche vlieg op de borst, en inwendig, Kina, Saleb, Sulph. Aur. Antim, en Spir. Min- dereri. Onder het gebruik dezer middelen beterde de lijder van tijd tot tijd, zoo dat hij, op her eind der Maand Otober, her bed ver- laten kon. Alleen bleef’hem de hoest nog ee- nige weken bij. Eindelijk week ook dit over- blijffel der ziekte, welke zich aanhoudend on- der zoo vele veranderlijke gedaanten vertoond had, voor her gebruik van her 1jJslandsch mos, van de Polygala, de Dulcamara, de zwavel, de melk en door het aanhoudend open houden der kunflige zweren. » R. Eene vrouw van 34 jaren oud, van een bloedrijk galachig (Sanguineo- .cholerifch) tem- de (&2 1650 3 perament, had den achtften November, op den gewonen tijd, hare ftonden, waar bij de bloeds- ontlasting vrij fterk was. Na dat dezelveeen’ dag hadden gevloeid, vattede, de lijderes koude en _ ergerde zich, met dat gevolg , dat de ftonden van nuafaan ophielden te vloeijen, 'waar op zij zich te bed begaf. Zij Klaagde, .den tienden, over zwaarte door de leden, hoofdpijn, duizeligheid, gebrek aan eetlust en ftoelgang; de pols was on- geregeld, eenigzins vol, de huid droog. Men fchreef het volgende voor: B.. Crem. Tartı. 38: Borae. Venet. SE Sulph. dur. Ant. gr. Vi. Puly. Rad. Lig. 3Ziii. M. F. Pulv. | S. Om de twee uren ‚een thee-lepel' vol te nemen, met thee van kamillen bloemen; en een laauw voetbad met zout., Den.volgenden dag begonnen de ftonden we- derom eenigzins tevloeijen. De pols was fchie- ljjk, ongeregeld, eenigzins vol, de huid droog. Zij bleef met her gebruik der. vorige geneees- middelen aanhouden. | Den dertienden November. De koorts fchijnt meer zenuwachtig te worden; de pols is klein, krampachtig zamengerrokken, ongeregeld; de verzwakking neemt fterk toe ; de afgang is ‚vloei- L 3: | | baar, 6 HI baar, maar heeft nier dikwijls plaats; de tong; is wit, depis waterig; de ftonden zijn opgehou- den. Zij heeft dikwijls koortsachtige huivering.. Ik fchreef haar voor: Bit. Pulv. Rad Walter. zii. Inf. aq. fervid. per dim. hore. ZVi. Colat. adde Borac. Venet. ‘ 31. Tart. Emetic_ ogr.i. Tindt. Rhab. Syr. Commun. 338 "MD. S. Om het uur een lepel vol. Den veertienden Nov. De afgang is weder- om geregeld, de pols niet meer zoo klein als gister; de zwakheid is nog grootz de lijde- res heeft dorstenneiging tot braking. Zij kreeg den vijftienden het volgende: ut. Pulv. Rad. Ipec. gr. XV. Tart. Emetic. grii. Solve in aq. fontan. (*) "Zilk Oxym. Scillitie. 38. M. D. S. Alle kwartier uurs een lepel vol te nemen. Dit FE a a Re, ee Sei lad Ga 3 FE BE EI Er (*) Dewijl het gewoon water nimmer volkamen zui- ver is, dient men den braak- wijnfteen, en in het algemeen ‚de metallieke midden-zouten en metaäl- kal- 6 Sr (167 ) Ditmiddel verwekte driemalen braking, waar door flijm en gal ontlast wierd. De pols is klein, ongeregeld, eenigzins fnel; het hoofd is bezer;, de oogen ftaan betrokken vuil; de pis is waterig, de afgang dun. Men fchreef het volgende voor: DE Be. u a a ee ge a a a kalken ,altijd voor te fchriwen, met overgehaald , of zuiver water. Immers bevat, het gewoon, en inzonderheid het pompwater , vele zouten, waar van fommige, als de koolftofzure kalk en bit- teraarde, het vermogen bezitten, om den braak- wijnfteen en andere metallieke zouten, vooral ook de bijtende zeezoutzure kwik,, te ontleden (*) ;terwijl ,bovendien , verfehillende inmengfelen van extractive , of zamentrekkende dec'en van ge- zwavelde waterftof en andere vreemde zelftandig- heden, met fommige van welke het gewoon wa- ter doorgaans verontreinigd is , als mede de damp- krings-lucht, welke daar in altijd huisvest, het zelve ter bereiding, inzonderheid van metallieke genees-middelen, ongefchikt maken. DE VERTALER. enge) CH) WestraA, Disfertario Chemico-medica inauguralis, de An- timonio. Gron. 1792: pag. 184. Durıng, Disfertatio Chemico-medica inauguralis , de erro- ribus guibusdam in formularum praeferiptione evitandis. Gron. 1300. In het nederduitsch vertaald, achter TRoMS- Dorrrs Zakboek voor Praktizerende Artfen, door TIBOEL : (. 168. ) BL. WPulv. Rad. Valer. Min. Ziii. | u m Angelicz Zi ; Ebull: c. ag fen. ey Colai. adde. Spir. Minder. Zisrud Exir. Nue. Vom, gr.vi. Mucil. gumm. Arab!3 $. Syr. Commun. Zi. M.D. S. Om her uur een lepel vol te nemen. Den zeventienden. Dedoorloop is opgehou- den; de tong is aan de kanten nog bruinachtig: beflagen, in het midden is dezelve zuiverder ‚en vochtig. De huid is zacht, de pols veran- derlijk, klein, krampachtig te zamengetrokken, niet zeer fnel;. de buik is zacht en niet gefpan- nen; het hoofd is bezet, het gehoor bezwaar- lijk; ‚her gezigt flaat betrokken en de zwakheid is groor. De lijderes had trek tor: koffij en ik ftond haar een kopje toe zonder melk. Her bovengemelde aftrekfel wierd voortgebruikt, de lucht van tijd rot tijd gezuiverd en de Hijderes niet te warm gehouden. 'sAvonds. De koorts is fterker; de lijderes ijlde dezen namiddag zachr; .chans, fchijnt her hoofd een weinig minder bezer te zijn; de wangch ziinrood; de opflag van her oogiseenig- zins fliif; de pols heeft omtrent 90, flagen, is veranderlijk, ongeregeld , krampachtig ; de huid is Ca) is eenigzins vochtig, als ook de tong; tot dus verre had er’ geen afgang plaats. Zi) blijft mer ‚de vorige genees middelen aanhouden. Den achttienden.. Er deden zich wederom eenige teekenen der maandftonden op. De 00- gen flaan verwilderd en glinsterende; de pis is waterig, de huid zacht, de tong vochtig en bruin beflagen. .-Zij had dezen nacht geijld; de pols is ongeregeld, nier zoo fcbielijk als gis- ter, ook is dezelve eenigzins voller. Zij had trek tor koffij en dronk twee kopjes. Her vo- rigaftrekfel wierd voortgebruikt. ’sAvonds. Alles is gelijk als dezen morgen, behalve, dat Zij klaagt over pijn in den buik. Zij had onwillekeurigen afgang. ‘Ik liet aan» beide kuiten mosterdpappen aanleggen en chreef de volgende klisteer voor: gt. Rad. Palerian. Min. Flor. Chamom. Vulg. 34 3ii. Herb. Hyosciam. 31. rpailig Den negentienden. De lijderes ijlde dezen nacht fterk; de pols is klein, ongeregeld en eenigzins fnel, de huid droog; de tong is nog fterk bruin beflagen en droog, ook,is de mond droog ; zij; had eens dunnen es ook klaasıt zi over pijn in den buik; de onderbuik is op- gezer en week; de oogen ftaan flaauw en het L5 ge- C ıro ) gehoor is bezwaarliijk; de zwakheid is zeer ‚groot; zij heeft geen’ dorst. Er wıerden mos- terdpappen op de beide armen gelegd, en daar“ ‚bij het volgende voorgefchreven: BR. Pulv. Rad. Vaier, Min. 3i. — _ Serpeni.Virg. 3i. Ebull. c. ag. fontan. Zvi. Col. add. Camph. ce. mucilag, gumm. arab. triiae _ gr.x. Spir. Mindereri 3. Fini. Ant. Huxh. git. xxx. Syr. Commun. - Zis M. [2 S. Om her uur een lepel vol. in te nemen. Tegen de droogte, nam zij nu en dan cen theelepel vol honig-azijn. Bovendien wierd ee- ne opwekkende klisfteer aangewend. Den twintigften. De pols is eenigzins vol- ler en zacht, de tong vochtiger, de huid los en zacht; de pis is bruin, verzadigd „zonder zetfel; ‘ delijderes heeft geene ontlasting gehad; de a- demhaling. is eenigzins bezwaarlijk; fomwijlen heeft er hoest plaats, waar bij niets wit de borst ontlast wordt. Zij houdt mer het gebmuik der boven gemelde middelen aan. ’sAvonds. De. pols is zeer fnel en ongere- geld,herhooofd zeer bezer, de ademhaling on- geregelden reutelende, de huid zacht; er isgeen af- OR V) afgang geweast; de genees-middelen worden) herhaald, met bijvoeging van Liquor Anodinus M. H. en alle uur een lepel vol goeden. Rijn- wijn; her geheele ligchaam wordt, bij gebrek van baden, welke niert kunnen worden aangewend, dikwijls mer gekamferde brandewijn gewasfchen,, en daarenboven opwekkende klifteren met Arni- ca en Valeriana en wmosterdpappen aangewend. Den eenentwintigften , *s morgens. De lij- deres ligt geheel bezeffelsos met gefloten o0- gen; zij laat de ledematen hangen, en legt de voeten fomwijlen van het bed; de oogen zijn vuil en faan betrokken; de tong is vochtig en zuiver aan de punt; de pols is iers voller, dan gister, hebbende 100 flagen in eene minuur, doch ongeregeld. De ademhaling is reutelende ‚en bezwaarlijk; de ftoelgang gaat onwillekeurig af, als ook de pis; zij ijlde wederom dezen nacht. Ik lier wederom mosterdpappen op de armen leggen en het gebruik van den wijn ver- dubbelen, den drank van gister herhalen: en liet zorgen, dat er frische lucht in her vertrek bieef, mer het wasfchen van het ligchaam met gekamferde brandewijn wierd aangchouden, als ook de klifteren wederom aanugewend. ’sNademiddags. De pols is voller, geregeld en zacht; de lijderes ziet opgeklaarder uit; het gezigt is rood, de huid zachter, de ademhaling ge C ze) gemakkeliiker; de afgang is niet. meer waterig;, zij ‚hoort nog bezwaarlijk; de mosteräpappen. ‚veroorzaakten.delijderes pijn; zij hield de klifteer. niet binnen. Alle gences-middelen wierden, voortgebruikt ‘en nog .daar. bij alle uur een half grein Ipecacuanha genomen, .sAvonds. ‚De pols is wederom kleiner, het hoofd zeer bezet; de zwakheid neemt roe; de ftoelgang is wederom waterig en (chijnt door het Sulphur Auratum aangezer te worden; zij hield de klifteer binnen. Men fchreef haar nu bet volgende voor: | RL. Pulv. Cort. Peruv. Bin —— Rad. Serp. Virg. — — Zngelic. — u Arnicae: 4 zii. Ebull. c. aq. fontan. Zvi. Colas. adde Lig. Anod. M. H. git. LXXX Vini Ant. Huxh. gt. XXX. ..Syr. Commun. Eu DA: wind: S, Om het uur twee lepels. vol te nemän. Daarenboven. kreeg zij alle half uur een half kopje Rijnwijn, behalve de vorige middelen. Den tweeentwintigften. Alles is gelijk als gister,; de lijderes ziet een weinig opgeklaarder uic; her gezigt is rood, her gehoor bezwaard; de ontlastingen gaan zonder bewustheid afı Zi C 173 ) Zij kreeg nu: gt. Puly.“Cort. Peruy. 31. Rad. Serp. Virg. —— —— Angelic. a Ziii. un — Arnicae. 3i. "Infunde Vino Rhen. Optim. Zvi adde Spir: Mindereri DEM Lig. Anod..M. H. gtt. x“ Vini Antim. Husxh.: gtt, xL. Syr. Commun. gi M. D. S.. Om her’uur twee: lepels vol te nemen. , BR. Camphorae gu ie Rad. Ipecar. gr. $ Sacchari alb. 3i. M. F. Puly. Disp. dof. viii, ’ S, Om’ de twee uren een pveder re nemen. Met al het overige wierd aangehouden, en alle halftuur een half kopje Rijnwijn gegeven. ’sAvonds. ‘De lijderes fluimert en ijlt zacht; de overige omftandigheden zijn onveranderd. Den drieentwintigiten. De lijderes ziet vlug- ger uit en is bij haar verftand,; zijfliep dezen nacht iets;-de pols is niet volkomen zoo klein als gister , ook is hij geregelder en zachter. Het gehoor is zeer bezwaard; de tong is nog bruin beflagen en vochtig; de huid is week en be- gint om het gezigt uirrewafemen. Zij hoest no®X (74) nog en heeft nog pijn op de borst; de adem« haling is eenigzins vrijer, maar zuchtende. 'De doorloop is. opgehonden, de genees-middelen‘ worden voortgebruikt. ’sAvonds. De lijderes lt fomwijlen; de oo- gen zijn vuil en flasn flaauw; de pols is vol- ler, niet zeer fnel; de pis is verzadigd en er vertoont zich een wolkje in dezelve, het welk in her midden blijft hangen. De huid is voch- tig en wafemt in het gezigt uit; de tong is bruin beflagen en vochtig, niet trillende ; de lijderes braakte de genees-middelen eenmaal uit. De mosterdpappen veroorzaakten haar pijn en wier- den afgenomen ‚erhad heden;geen’ afgang plaats. ZI) blijfe mer her.gebruik der genees-middelen aanhouden. Den vierentwintigften.. De lijderes ziet er redelijk opgeklaard wit; de pols is voller, vrij geregeld en zacht, niet nel; de ademhaling is niet meer zoo bezwaard; de tong is nogbruin beflagen , vochtig, niet trillende; de afgang is gebonden; de huid is zacht; gedurende dentijd, dat de lijderes fwiimert, ijle zij nog. Zij blijfe met alles aanhouden ; de gift der kina wierd ver- dubbeld. ’s Avonds. Delijderesis zeer onrustig; de pols is redelijk vol, geregeld, eenigzins harden heeft ongeveer 8o Jagen; de huid is zachtz «de lij- de» \ ae FL I (12190) deres jiie en had eenige malen hik,, als ook ge= neigdheid tot braking. Zij weigerde de genees- middelen meer in te nemen, maar liet zich n0g- tans daar toe bewegen. e ‚Den vijfentwintigften, ’s morgens. De lij- deres ijlc, maar met geöpende oogen; ‚het bo- venfte ooglid is aan den buiten ooghoek ne- dergetrokken; de pols is kleiner dan gister, ee- nigzins fnel en hard, doch yrij; geregeld; de tong is aan de pünt zuiver'en vochtig, niet trillende , 'nogtans kan zij dezelve niet :wirfte- ken. De ontlasting van den afgang is onwil- lekeurig, als ook ‘der pis; zij was ’s nachts zeer onrustig en had, federt twaalf uren, geene genees - middelen meer ingenomen. „ Zijgebruikt alle middelen voort, en daarenboven wierd nog het volgende. voorgelchreven." Rt. Land. Lig. Sya. gt. xx. Ag. Fontan 5 MED. $. Om de twee uren 20 droppels met wiju te geven. Bij de vorige klifteer wierd n0g ki- na gevoegd. ’sNademiddags en ’s avonds. De lijderes is flaapzuchtig en .ligt mer half geöpende oogen en zucht. De pols is wederom kleiner, vr geregeld, niet zcer fnel en zacht;, de-ademha- ling is eenigzins nel, ‚maar niet, bezwaarljjk; 4 ae 176) de ontlasting der afgang en.der pis is onwils lekeurig; de huid is zacht; men.kan geen? gierst-uitllag,, ofpetechien waarnemen, ook heb- ben er geene krampachtige toevallen plaats. De genees-middelen worden voortgebruikr, en er wordt eene fpaanfche vlieg- pleister in den nek gelegd. Den zesentwinrigften,. ”s mörgens. De lij- deres heeft een opgeklaard voorkomen; zij hoort beter en fpreekt ook met verftand;, de pols is ee- nigzins. klein, geregeld, zachr,, niert fnel; de a- demhaling is zuchtende, niet zeer bezwanrlijk; de tong isaan de zijden bruin beilagen en voch- tig; de huid is zacht; zij'had geen’ afgang; de fpaanfche vlieg had eene blaar gerrokken, welke mer Empl. Citrin. verbonden wierd ; de lijderes klaagt, dar de plaats haar fmert. De overigemiddelen wierden voortgebruikt. °sNademiddags en 'savonds. Alles is in den zelfden toeftand; zij ijlt niet en .er hebven gee- ne krampachtige toevallen plaars. Den zevenentwintigften. De lijderes ge- voeltzich zelve en is volkomen bij het verftand; °s nachts ijlde zij nog een weinig in de fInime- ring; de pols is ongeregeld, nu eens fterker, dan eens zwakker, zacht, niet fnel; de ademha- ling is niet bezwaard, maar fteunende ; de tong is aan de punt zuiver en vochtig; zij ligt zeer ont- ) önrustig en heeft zich in de omftreek van het heiligbeen doorgelegen ; de afgang is gebonden; "de pis is brum , verzadigd en’ heeft een wolkje, het welk naar den grond zinkt; zij had ırek tot bier, het welk’ik haar liet geven, en zij zeide, dat her haar goed fmaakte. De middelen wier- den voortgebiuikt. Den achtentwintigften. De afgang is gebon- den en in-de-pis'van gisteris een zetfel; de bo- venfte oogleden trekken zich wederom naar bo- ven ; de fpaanfche vlieg wordt open gehouden. Den negenenrwintigften. "Dei lijderes fliep biina den geheelen nacht door en wafemde in den voornacht uir'; de pols is’ongeregeld en fnel, nu voller, dan kleiner; de ademhalingis zuch- tende en eenigzins bezwaard; de huid is droog, de tong bruin beflagen en niet vochtig; de af- gang is eenigzins vloeibaar ; de pis van gister heeft geen zetfel; er wierd in de kamer gewas- fehen en dezelve was vervuld mer’damp, ik lier zulks terftond veranderen;; de vorige kina - wijn wierd nog verfterkt mer Rad. Caryophyll.; de kamfer, het Laudanum: (alle twee uren 4 drop- pels), de Rijnwijn, her wasfchen en de klifte- ren wierden herhaald. ’s Avonds. De pols is eenigzins klein, gere- geld, week en had ongeveer' 80 flagen; de a- demhaling is redeli;k vrij; de huid is aan de M voe- K „178 y) »voeten zacht; aan her hoofd, den buik en de ar- men heeft eene zachte uitwafeming plaats; ij. hield eene klifteer- binnen, de mosterdpappen bleven 6 uren aanliggen. Den dertigften. De lijderes ziet ter neder- . geflagen uit; her gezigt is rood; de oogen ftaan flaauw en flijmerig; de pols is nu voller, dan kleiner, zacht en heeft 90 flagen; de adem- haling is meer bezwaard en zuchtende; de huid is zacht; de tong is bruin en flerk beflagen , niet zeer vochtig; de mond is mer een taai fijm .bedekt; er was federt gister geen af- gang geweest; zij heeft de klifteren vanıgis- ter en heden tot. nog toe bij zich gehouden; de pis is bruin, verzadigd en heeft cen wolkje, her welk in het midden hangen blijft, zij was dezen nacht onrustig en ijlde fomwijlen ; chans is zij bij hare kennis. “Alle de middelen worden voortgebruikt en bij de kina-drank , twee drach- men Rad. Senegae gevoegd. Zij krijgt gerfle- water om te drinken, gemengd mer: Re Spir. Vitriol. 3.8: i Syr, Comm. Zu M. S. Om een theelepeltje vol onder een kop- je gerftewacer te mengen. Er wierd eene [paanfche vlieg op de .borst gelegd. Den eerften December. De lijderes was de- zen (229) ‚zen nacht onrustig; na middernacht hield het zweeten op en zij was ijlhoofdig, tegen den morgen kwam zij wederom bij het verfland; de pols is voller dan gister, vrij geregeld, zacht, niet fn@l; de huid is vochtig, de ademhaling nog eenigzins bezwaarlijk; de tong is bruin be- flagen en vochtig, de afgang onwillekeurig; de pis is’bruin, verzadigd en heeft een wolkje, het welk in her midden zweeft; zij houdt de klifteer bij zich; de fpaanfche vlieg heeit ge- _ noegzaam fterk getrokken en wordt mer Empi. Citrin. verbonden ; zij nuttigde een weinig [oep en gebruikt alle genees-middelen voort. ’sAvönds. De Itjderes was flaapzuchtig en lag den geheelen nademiddag ftil henen; de ‚ pols is wederom klein, zacht en eenigzins fchie- lijk; de ademhaling is vri, en de lijderes wafemt uit aan het hoofd, de armen en den buik; zij houdt de klifteer bij zich. . Den tweeden. De lijderes was dezen nacht tustig; zij is bij her verftand en gevoelt zich verligt; de pols is klein en ongeregeld, de a- demhaling kort en zuchtende, de huid vochtig; de tong is fterk beflagen en vochtig. Na de klifteer ontlastte zich eenige harde afgang. Alle de overige middelen worden voortge- bruikt., ’sAvonds. Alles is in den zelfden toeftand M 3 ge- C 180 ) selijk dezen nademiddag, älleen is de pols iets fneller; zij Jigt Naapzuchtig. ‚Den derden. De Ilijderes is bij her verftänd, maär ziet neerflagtig uit; de pols is zeer klein en fchielijk,; de ademhaling is bezwaärlijk 'en zuchtende; de huid is droog, de tong fterk bruin beflagen en trillende; de mond is met taai fijm bedekt; zij heeft drukking in de hart-kolk en walging; zij heeft geen’ afgang: gehad; de pis is verzadigden heeft een overvloedig; rozen-kleu- rig zerfel. Aangezien, door de krachtigfte ge- nees-middelen, de vrije ademhaling niet herfteld kon worden, zoo wierd de a duor ‚een braak-middel beproefd: - “ 8. Pulv. Rad. Ipecac. Bi. Castorei gr. iv. M: Fi PD. S. Op eens te nemen. re. Flor. Cham.. Rom. Rad. Valerian‘ 4 3ii. 5 Da -$..Om te gebruiken als thee. u ’sNademiddags De lijderes . heeft tamelijk gebraakt, zijnde daar door taai flijm onclast; de pols is.nog klein, fchielijk en zacht; de a- demhaling - is ‚vrijer; er heeft eene wakende flaapzucht (Coma Vigil) plaats; de overige genees-middelen worden nu wederom voortge-. bruikt, Cd, N ) bruikt, en boven dien krijgt zij nog, alle rwee uren, 40 droppels 7 inct. Cort. Peruy. Whyit. . Den vierden. De lijderes i is bij her verftand,, maar rer nedergeflagen; zii fliep dezen nacht jets, maar ijlde niet; aan de bovenfte ledema- ten hebben nu en dan trilling en peeshuppeling plaats; de pols is klein en heeft omtreu: 80 flagen, dezelve is trillende; de ademhaling is nog zuchtende; de huid is droog, de tong fterk beflagen en. droog;..de pis is verzadigd en heeft een. wolkje, het. welk in het midden hangt; zij heeft nog geene ontlasting; de fpaanfche vlieg "op de .borst.is.wederom toegegaan; er worden mosterdpappen onder de beide voetzolen ge- legd.en alle de genees-middelen naauwkeurig voortgebruikt. ’sNademitdags. De pis van heden morgen heeft een roodachtig zerfel; zii had willekeu- rigen. afgang, waar door nogtans niers dan de klifteer. ontlast „wierd; de peeshuppeling is zeer fterk;,er, wierd eene fpaanfche vlieg op.de borst gelegd en, bchalve de gewene midde- len, om de twee uren, twee greinen moschus ‚gegeven. Den.vijfden. De lijderes ‚lliep dezen nacht weinig, maar fluimerde alleen en ijlde. eenig- zins; het gehoor is nog een weinig bezwaar- ljk; se pols is klein, eenigzins nel en onge- M 3 re- t 182 9) regeld; de ademhaling is zuchtende, de huid droog, de tong fterk bruin beflagen en droog; geen afgang ; er heeftnog peeshuppeling plaats ; de fpaanfche vlieg heeft getrokken en wierd met ‚Empl. Citrin. verbonden, en behalve de vo- rige genees - middelen, wierd nog her volgende voorgefchreven: ' | x. Lig. C. C. Succin. —— Amnod. M. H. Tinet. Cort. Per. Whyte. 34 3iii. Laud. Lig. Sydenh. 38. 2 5 > aaa S. Omde twee uren 90 droppels tenemen. ’s Avonds. Alles is in den zelfden toeftand ;de 'lijderes Nuimert en ijlt fomwijlen, er wierden mosterdpappen aangelegd. Den zesden. De lijderes ligt flil 'en is ter nedergeflagen; het aangezigt is bleek; de pols is nog klein, geregeld en eenigzins fchielijk; de ademhaling is bezwaarlijk en zuchtende; de voor het overig® peeshuppeling houdt op; als gister; de fpaanfche vlieg wordt open gehou- den; mer de droppels wordt alle rwee uren tot 120 opgeklommen, en bij elke kamfer - poeder,,,, worden 6 greinen Siliguae Vanillae gevoegd; het zwavel-zuur wordt vermeerderd en de ove- rige middelen worden voortgebruikt. | ’s Nademiddags. De lijderes lige mer half 8°” ( 133 ) geöpende oogen en {luimert; de pols is klein, geregeld en. heeft 190° flagen; de ademhaling is bezwaarlijk, de huid droog; er zijn peeshup- peling. en knerfing op: de tanden aanwezig; de tong is nog droog enifterk beflagen; er is.mog geene ontlasting geweest. del ’s-Avonds. De lijderes is bij, het .verftand; de pols is klein, geregeld en heeft ongeveer 80 flagen; de ‚ademhaling is nog.bezwaarlijk; de huid. en. de tong, zijn. vochtig;.de.lijderes hoest; zij heeft nog geen) afgang gehad, ‚Alle de genees-middelen worden voortgebruikt, en merde Vanillen wordt, alle tweeuren, tor twaalf‘ greinen opgeklommen. ...,, u eh CR Den: zevenden. Destjderes heeft dezen nacht redelijk geflapen; zij zier verftoord uit en heeft een. hippocratifch aangezigt (Facies Dlippocrati- ca), maar is evenwel. bij. hetiverftand; er. heb- ben wakende flaapzucht en ftuiptrekkingen plaats. Het. gehoor.-is-zeer bezwaarlijk;,de pols.is zeer klein, geregeld en heeft. ongeveer 90 flagen; de ademhaling, is vrijerg erontlast. zich flijm met het hoesten, fomwijlen.moet de lijderes daar bij braken; de huid is droog, de tong fterk beflagen, niet vochtigz.2ij _heeft federt, vier dagen. geene ontlasting ‚gehad; zij kreeg ,.be- halve de overige middelen,. eene ‚klifteer,, uit Flof. Chamom., Rad Valerian. en zeep M4 ’s Na- C we) »"s Nademiddags. De’oogen ftaan verfijfdy.de ftüipırekkingen zijn zeer flerk; de pols is .naau- ı welijks voelbaar en fnel; de huid is droog; de pis is verzadigd, zonder 'wolk ‘of zerfel; aan ı her tandvleesch;vertoont zich fprouw, doch in ' den mond of in dı keel wordt dezelve nier waargenomen; er volgde afgang op de klisteer; het gebruik der Vanillen wierd, alle twee uren, ' to: vijftien greinen vermeerderd, en behalve de vorige middelen, 'wierd nog eene a met gi ax vöörgefehreven.” °s-Avönds. De’ lideres’ is” heer 'en-rood: in ' her'nangeligt; Zj’hge Mil; de-polsiis zeer-klein, ecnigzins fnel en vrij geregeld; de huid is zacht, nier°vochrig; 2) hiekldesklifteer binnen. Den"ächtften. De lijderes fliep dezen nacht goed; zij ziet öpgeklaard uit en is’bij her ver- ftand; de ‘pols is’nog 'klein, 'maar geregeld, niet melyde ademhaling is'nier meer bezwaard; zii hoest nag »:de huid’is’zacht, maar'niet voch- tig ;.de cong iS van voren ee zuiver en voch- ig; ZU had 'geene ontlasting;. de" fprouw is bijna verdwenen; de vorige tikldeien wierden herhaald. | g Nademiddags. . De lijderes ligt onrustig en [Brong "it het bed;-zij zier opgeklaarder wit; de pols is klein en eenigzins ‘fnel; zijy hoest nor, maar de ademhaling "is vrij; de huid is R voch- ( a830) ) vocktig; de tong is: nog!een! weinig\wit. befla- gen; er volsde geene ontlasting-öpi.de»klifteer; ', de:pis is bruin ‚:verzadigd, zonder wolk, of:zet- fe}; de fprouw: is naauwelijks: meer zigebaar; de- fpaanfche: vlieg-op..de.borst,is nog, open. »s Avonds. De‘. lijderes,ifaapt; de, pols is; voller dan dezen nademiddag „;geregeld en.heeft gflägen ;de: gyerige omitandigheden zin'de zelf- demz;de genees-middelen’worden-voortgebruikt. ‚Den negenden. " De lijderes heeft dezen nacht redelijk ‚geflapen;.zij lu eenigzins;, het aange-. zigehis rood;; 2ij. ziet opgeklaard wit; de pols iso iets. voller! dan ‚gister, geregeld, ‚week en niet) nel; de:ademhaling. is, gemeakkelijker; de herdo wafemt uivz zij zweette dezen-nacht fterk; de’ töng, is eenigeins;; wit. beflagen- en vochtig; dezen: morgen»had zij,ontlasting ; de,overige ge- negsmiddelen wierden herhaald.. ’s Avonds. De ae bevindt. zieh in den zeifden! töeltand,,; | Den tienden., De lijderes had. dezen nacht. geew).faap, ;maar äjlde:inier; zij-was flaapzuch- tig;de pols ‚is klein, geregeld,en.niet fnel; de ‚huid. wafemt.-witzi, de tong -is,‚aan .de ‚punt zui-: ver en vochig; zij heeft geen’ afgang gehad; hev: Lig» Cis& Sue. wierd,, "uit, hoofde van. her. te fterk zweeten, weggelaren. en het ge- bruik der kina verfterkt. M 3 ’s Na- ( 186 ) »sNademiddags.' De lijderes ligt flaapzuch- tig en is rood 'in’het aangezigt. In herzelve, als ook aan de armen en de borst, vertoonen zich puisten ter grootte van eene erwt, maar aan den aars groote blaren, welke met een wa- terachtig vocht gevuld zijn; de gences:midde- len worden voortgebruikt. Den elfden. De Tijderes fliep dezen nacht; zij ziet opgeklaarder uit, hoort 'wederom goed en fpreekt 'volkomen mer verftand; de pols is naauwelijks voelbaar, eenitzins (nel, de adem- haling gemakkelijker; de ontlasting door den hoest blijft aanhouden; de tong is zuiver aan de punt, maar naar achteren bruinachtig be- flagen; zij heeft 'geen’ afgang gehad; her aan-. gezigt wafemt wit; voor het overige is de huid zacht;, de 'puisten aan de armen worden eenig- zins grooter, ook vertoont zich aan den reg- ter arfı een roode gierst-nirflag. ’s Avonds. De lijderes bevindt zich in den zelfden toeftand. * Den twaaifden. De lijderes heeft gondige- flapen en is volkomen bij het verftand; de pols is’ voller en eenigzins fnel; de puisten erteren en droogen op, fommige verdwijnen zonder te erreren; de fpaanfche vlieg heeft goed ge+ trokken en wordt open gehouden ; alle de ge- nees-middelen worden voortgebruikt en de Va- (197 ) ‚Vanillen weggelaten; zij gebrdike net fmaak een weinig foep en dronk ook eenige kopjes koffij; zij heeft zich fterk doorgelegen, welke plaatfen met eiwit, mer gekamferde brandewijn vermengd, verbonden worden. Den dertienden. De gefteldheid is gelijk als gister; zij krijgr voedende foepen. Bij den ki- na-drank worden, om den hoest, vijftien grei- nen Sulp. Aur. Antim. gevoegd. _ Den veertienden. De lijderes fliep ’snachts zeer goed; de pols is voller, geregeld en be- daard; de tong is zuiver aan de punt en voch- ugs de huid is vochtig; de puisten ftaanınog gedeeltelijk en etteren; de pis is niet meer zoo verzadigd als voorhenen en heeft een wolkje; zij had geen’ afgang; zij heeft eetlust endrinkt koflij; de doorgelegene plaars ettert. Den vijftienden. De lijderes is nog beter. Den zestienden. De lijderes heeft, wegens de fterke pijn aan de doorgelegene plaarfen , weinig kuhren flapen; de pols is vrij klein en mel, en de ademhaling is, eenigzins kort; het hoesten vermindert; de tong is zuiver aan de punt en vochtig; de huid is zacht, de pis ci- troengeel en troebel; de zweer aan de door- gelegene plaats is nagsnoeg een duim.diep, en, derzelver bodem is mer eene zwarte korst be- dekt, de randen zijn niet ontloken. Men fchreef het volgende voor: BL. Ca88 ) Bu Cort Salicis Ar ‚, Herb. Scordii Ri ie Rutae.,. 54. 38$- —— Hyosciam. , Zii. c. M.; .D. „8: : Om: mer.twee mengelen water ..te EN en tot omflagen. op de, zwerende. plaats te ge- bruiken. ;, pr 77 BR. Uns. Altheae Alm, de ‚Styrac. ik { Mm. D. urh $. Om de zweer mede te. verbinden. Den zeventienden. De lijderes kon, wegens de pinen der wond, niet vecl flapen; Ai, be- vindt zich anders redeli;k wel; „de puisten zijn alle „verdwenen; de zwarte korst j in. ‚den ‚bodem der zweer begint zich aftefcheiden ; ei vorige genees-t -middelen worden herhaald. | Den achttienden, De lijderes fliep dezen nacht gerust; de pols is nog klein, geregeld, niet foel; de ademhaling_is vrij;. ‚de hoest is nier fterk meer; de huid is vochtig, de tong zuiver en vochrig; zij heeft eetlust;. de pis is ftroo-kleurig en troebel; de afgang is gebonden. Den negentienden. De lijderes is zoo goed als gister; de eetlust en de flaap worden aan- houdend beter; zij krijgt nu, in plaats van. de’ vorige middelen, het volgende: BR (189 ) x Tine Cort. Per. Whyt. 38. . Tiguor. Anod. M. HH, | "Tinbur. Valerian. a zit. M. D. S. Om de twee uren:ı5o droppels te ne- wen BR. Pulv. Doyeri gr. xv. En E 8 M. F. Puly. Disp. Dof. vi. S. ’s Avonds een poeder te nemen. Van den twintigften tor den zevenentwin- tigten nam de bererfchap: dagelijks toe, zoo ' dat de liideres nu begon op te zitten; alleen bleven de hoest en de fnelle polsnogaanhouden. Den eerften Januarie. De pols verheft zich eenigzins; voor het overige ftaan de omftandig- heden redelijk goed. Den tweeden. De lijdereshad zich geergerd, wierd daar op ongefteld en er volgde eenige keeren braking; de eetlust ontbreekt; de tong is witachtig beflagen, en zij krijgt gedurig' water in den mond. Men gaf haar Ipecacuanha. Den derden. Na dat de lijderes vier malen gebraakt had, bevond zij zich beter; de eer- lust is terug gekeerd; de pols is nog klein, maar niet fnel; zij gebruikt nu de laatfte verllerken- de middelen weder voort en een afırekfel der Cort. Salicis om te drinken. Pen C.ı190 } we Den zestienden was de lijderes volkomen her- fteld, en wierd van onder de geneeskundige be-. handeling ontflagen. 