title: Inleiding tot eene geschiedenis der Nederlandsche diplomatie
creator: VREEDE, George Willem
text: H. M. hadden in Junij 1768 den grooten FREDERIK alduar op zijn’ togt naar het Zoo, hunne hulde gebragt. sruart, Vaderl. Hist. II, 428; Ga- zette de Leide, 10 Juin 1768 (numero XLVII). Onder de Leden der De- putatie kwam echter de Raadpensionaris steyN niet voor. — En wat de zending van VAN DE SPIEGEL en diens mede-Gecommitteerden twintig jaren daarna betroft, de Zeeuwsche Stastsman beroemt zich in zijne Nadenking, bl. 30, bij het provisioneel Tractaat in Junij 1788 op het Loo gesloten, de nadere vereeniging der Hoven van Londen en Berlijn mede tot stand . te hebben gebragt, en daartoe in ’t bijzonder werkzaam geweest te zijn »in verscheide Conferentien, die hij de ser had met zijne Pruissische Ma- jesteit in hooge persoon te hebben, zoo te Wezel als op het Loo.” ge un - AA ._ _ BIJLAGE IX. Blade. 21. »Holland — hetwelk schier geheel in de kosten en het onderhoud der Gezantschappen voorzag.” — Verg. in de hierboven gemelde Rapporten en Memorien over de Finantien van Holland, fol. 336—352 den Staat van de ordonnantiön ter Finantie van Holland gedepescheert, ten be- hoeve van de ondergenoemde Ambassadeurs, Residenten en andere Ministers van den Staat in minderinge van den post van Defroyementen tot laste van Holland gebraght sedert den jare 1671 incluis tot den 13 Augusti 1678. — Op dien Staat komen, onder anderen voor : 1671. Den Afgesant van Moscovien ........ f 1,930. 1671—1674. Den Heer Ambassadeur DE GROOT in Vranckryck..cesensnnnnenenncnenneen d 47,004— 9— 4. 1671. Ambassadeur pe wırr in Polen en De- NEemarckon. sun oronoeconecrnrenen une d 63,575 —15— 0, (13 Febr. —16 July). 16711678. Ambassadeur VAN BEUNINGEN in Enge- landt en tot Brussel o.««orroceeseen0. Bd 153,357 — 2— 8. 1671—1674. Resident HEYNsıus in Sweden en Mus- COVieENn,.eeesonnennnorn nen nenn ron 0000 dd 36,380—19— 0, 1671—1678.De Heer van BEVERNINGKesserenun0. D 185,548—16—10. 1671—1675. Den Heere VAN WERCKENDAM ss scr00.. » 134,692— 0— 0. 1671—1674.De Heer BOREEL«sccecenencereenn 0.0 Bd 11,186—17— 8. 1671—1675.De Heer wICQURFORT«sscnocnenc con. D 1671. DeHeerenBURGERSDYCKENVANDERTOCHT. » 1672—1678. Den Heer VAN DER TOGHTessoccnnnc. » 129,907— 8— B 18 1671-1677. Commissaris BISDOMMER. «+ f 21,147— 7-8. 1671. Commissaris sYPESTEIN AAN den Churfurst van Keulen... » 5,411— 3—0. 1671. x. DE ROucK, Consul tot Tunis. » 5,000 0—0. 1671 — 1678. De Heer prasser aan de Her- togen van Celeorneerecunne ® 102,889— 9-0. 1671. p. conasus, Commissaris by den Bisschop van Munster... » 3,976— 7—0 1671. Ambasseadeur POMPORE.»:.« 2 6,000 — 0-0. 1671, 1676. Ambassadeur TEMPLE: +++ ++ » 13,200— 0—0. 16711678, 1675. Den Secretaris RUMPF in Vranckryck. .uersueencnnnee 1671. Den Ambassadeur GAMARRAI). 1671— 1673, 1677, 1678. Den Ambassadeur van HAREN. 1671— 1673, 1675, 1676. Secretaris VALCKENIER« +... +. 1672. De H.H.p« wıT, VRYBERGE en Rhijngrave, Gedeputeerden aan den Grave van Afonterey. 1672 (29 Jan.). Den Secretaris van den Heer GIOE .ossooebeonern nenn. ee 1672. Den Ambassadeur DOWNINGH. 1672, 1674. Den Heer v. STREVELBHOECK. 1672 (12 Mart.). Den Heer meeRrMAN in En- gelandt.cesennnorcenennnee 1672, 1673, 1676. Den Heer van AMERONGEN: «+ 1672-1674, 1675, 1676. Den Heer rasrts, Ambassa- deur in Spaigne....ccrc rn... 1672, 1673. Den Heer van GeNT, aan den Koningh van Vranckryck.... 1672—1676. Agent DE HEYDE.orcscer 0. 1672 (2 Sept.). Den Heer nIPPERDA VAN BuInssE aan de Vorsten van Lunendurgh.eeerenenneuenen 1671, 1673-1675. CHELEBY ABSLAN AGA, Turk- senAmbassadeurna Muscovien. 1673 (24 Febr.). G. RuYs, Seoretaris in Vranck- al) SRERERTLERLERZILELELZ 1673, 1676-1678. Heere vau opIsJK, Gedepu- teerde aan den Koningh van Vranckrük, etC.eeoneroruen — 1, Er staat sUMARRA. » 14,768— 4—0. 6,600— 0-0. 50,000-— 0-0. 16,498— 12 — 0. 16,520 — 0—0. 315 — 0-0. 6,600— 0—0. 4,266— 9—0. 11,000— 0—0. 61,051 —17—0. 179,200— 0—0. 6,305 —11—0. 25,102 — 6—8, 2,550 — Ö- OÖ. 17,070— 0—0. 300— 0--0. 431,51— 0—0. Am... 1673, 1675. 1673, 1674. 1673 (27 April). 1673 (9 Junii). 1673 (14, 24 Juni). 19 Secretaris WOLFFSEN.serecr.+ f 5,969—13— 0. De Heeren HALEWYN\en WEDE in Engelandt..occrerncrcese » 15,689 — 5—0. De Heeren van BEVERNINGK en RENSWOUDE, Plenipotentiaris- sen tot Akenooeeonneuoonercn De Heeren VAN BEUNINGEN en VRYBERGEN sennsonnonncon 00. Den Heer vAnx VRYBERGEN: +. 1673 (26 Junii, 10 Jul.). Den Heer sımoNn VAN BEAUMONT, 1673, 1674, 1676. 1673, 8 Dec. — 1675. 1674, 1675. 1674, 1675. 1674— 1677. 1674, 1675. 1674 (28 Febr.). 1674 (12 April). 1674 (19 April). 1674 (11 Mei). 1674 (10 Nov.). 1674 (5 Deec.). 1674, 1675, 1677. 1675, 1676. 1675 (2 Jul.). 1675, 1676, 1678. 1675 (25 Jan.). 1675, 1677, 1678. 1675 (16 Oct.). 1675—1678. 1675, 1676. 1675 — 1677. 1676 — 1678. 1676 (6 Junii). Gedeputeerde na Denemarcken. Den Heer vAN HEEMSKERCK.: :» De Heer scuaEp in Sweden. ..« Den Heer vaN DER HOOGEN.: «+» De Heeren REEDE en VAN BEU- NINGEN sen De Heeren CORVER, SAUTYN, BEYEREN V. VOSBEN in Engelandt. Den Heer van ACHTIENHOVEN. Den Secretaris van den Marguis DEL FRESNO.essoosuen onen. Den Heer van WALENBURGH..» Ambassadeurs Extraordinaris in Engelandt..soooneresnroe De Heeren sMIT en FRESMAN. Den Heer 8ILVIUS- or .0. 000.0 Den Collonel EPPE.» «cr er... Grave VAN WALDECQ:s sc... +. RICHARD RIJSER.o ser snuoncc. Major BONSTETTEN: «er rn 01.» THOMAS HEEB tot Algiers. oe... Resident DONCKER.« sc oc 0...» JOHAN WILLEM KETTER «ve: +6 Sindieus PICCARD.o soncnnncc. Den Heer van DYCKVELT. ....» Commissaris BORGLON e« «+...» Den Heer cLEexcK naar Musco- » u » » » IR »121,998— 5 1676 (22 April, 19 Dec.). Commissaris MORTAIGNE» ++... 14,000— 0— 0. 4,625 — 0— 0. 6,500— 0— 0. 6,465— 7— 0. 73,289-- 19— 0. 31,142 — 0—11. 26,750— 0— 0. 32,555— 8— 0. 23,772 — 8— 0. 19,669—14— 6. 2,835— 0— 0. 400— 0— 0. 10,000— 0— 0, 10,000— 0— 0. 3,000-- 0— 0. 22,291 — 0— 0. 22,291— 0— 0. 3,143—19— 0. 479 —14— 0. 33,714—10— 0. 647—11— 0. 2,792— 1— 6. 2,582—18— 0. 15,500 — 0— 0. 7,000— 0— 0. 0. 5,613— 1— 0, 0. Den Heer van HEECKEREN ...+ » 67,252 —10— Baron PLATE, vs vos eeonoe one. D 5,000— p* 20 Diverse Lcveraneiers, gelevert hebbende aan den Churfarst van Bran- denburgh, wanneer alhier was 1676 (22 Jun.). / 3419—15—0. 1676 (19 Julii). N. N..2socs0s0ceeens ers rn rc dd 6,600 0—0. 1677, 1678. Den Envoy& cHixZzE«.«.s000.. » 12,000— 1677, 1678. SIEVER GROULART «sc socsnc 000. Bd 3,2083—17 —6. 1678 (22 Jul.). Den Hcer MOERINGH.: «sr sr 00c: Bd 594—13—0. 1676—1678. Den Postmeester DE CLERCQ...« >» 11,755— 5—0. 1676 — 1678. GERARD VAN DER MEULEN, Truans- lateur.oeooooneneneronncn en Dd 4800— 0—0. 1677, 1678. Commissaris BILDERBEECK..... 8 800— 1678 (31 Januar). M. POTTENBURGH, gewesen Post- meester in Spaigne.....es.... » 1,000— 1677 (27 Januarii),. GERARD HAMEL BRUYNINX.co... 3 3,000— 1678 (30 Marti). Den Resident wACHTENDONK. :. 23,105 — 0-0. 1678 (4 Mei, 8 Aug.). Den Heer van LEYDEN van LEEUWEN os soon osennu nun 0005 dd 8,388—10—0. 1678 (27 Mei, 5 Julii), Den Heer Sccretaris van BEAU- MONT, wegens de Fransche Trompetters..eeeoreneereree d 400 Nog komen op dien Staat posten voor, uit vereeringen aan Gezanten of uit hun verblijf voortgevloeid, als: 1671 - 1678. PR. VERDIJN Goutsmith....... f 59,693—15—5. 1671— 1677. Den Hofmeester HESSELT.«.... > 9,359—16—4. 1671 —1678. Juffr. Bosch, Guardemeuble... » 4,382—18—8. 1672(21 July, 30 Aug.). Den Gondsmith BRECHTEL..... » 1,922— 6—0. Wijders, behalve de reeds gemelde betaling ann de Postmeesters DE CLERCQ en POTTENBURGH, 16711676. Postmeester STRYCKER- «+ .....« f 20,382— 9—8. 1671--1673. Postmeesters SWYNAS en OßSEN- BERGH.eesorsenneennnererene Bd 9,694— 0-0. 1673—1675. Postmeesters STEGGERT en BOR- REBAGH, hebbende de posterije op Koulon...ccecencononenen # 23,178— 1-0. 1675 (18 Januarii. Den Postmeester pe BYE ..... 2 665—14—0. Ook worden de volgende uitgaven vermeld: 1671— 1674. Ds. JOHANNES STIPHOUT, Pre- dikant van de Chambre mi-par- lasiert 30-0. 167 1—1674. LAMBERT DE BRUYN, Kamerbe- waarder van deChambre mi-par- Besseren, En 3,990 21 1671 — 1674. JOHAN VAN SOMEREN, Griffier van de Chambre mi-partie. o...... JS 2,100 Sams; 0 u Q. nn m Totaal der betalingen van Holland aan Defroyementen : 1671--1677. Fol. 351, 35 acaccca...) 7 2006,761—15—5. 1678. f 234,532—-17—3. Met gering verschil werd in het Rapport van 25 November 1678 ge- zegd (Fol. 9): »opdat U. E. Gr. Mog. distinctelyk zouden konnen zien wat ter Finan- tie van H. E. Gr. Mog. gedepescheert is ten behoeve van Ambassadeurs, Residenten, ende andere Ministers van den Staat op de post van de De- froyementen zedert het begin van den jaare 1671 tot den 13% Augusti deses jaars, 800 is daarvan gemaakt een specifique rekeningh die hierne- vens werd overgelevert, waarby blycken kan, dat in den gemelden tydt van omtrent 7 jaren en seven maanden by de Provincie van Hollandt betaalt is een somme van / 2,232,108 — 6 — 5.” — Men sloeg dan ook tot bezuiniging en voreenvoudiging voor (Fol. 14): »dat alle besen- dingen voortaan sullen werden gedaan door weynig Personen, sonder meerder te emplioyeren als indispensabel nootsakelyck is; dat geene er- traordinaris Ambassades langer als den tydt van ses maanden sullen duy- ren, en de saken vereyschende, dat deselve langer continueren, die dan in ordinaris Ambassades sullen werden geconverteert, en de onkosten na dien voet gereguleert.” Was in het staatsregtelijk geschil over de Militie, het beginsel der be- voegdheid van de Betaalsheeren allengs overwegend geworden, de Acte van Verbindtenis der Patriotten van 8 Aug. 1786 wilde het ook in de Diplomatie, ten behoeve van //olland erkend zien. — Immers, er werd cen Declaratoir gevergd, door de Staten van N. N. of de Regering van de Stad N. N. of wel door hct Volk van de Stad N. N. te onderteekenen, houdende: »dat zy in alle zaken, rakende het Generaliteits-wezen, al- vorens hunne meening en Advis te uiten, zullen verzoeken en inne- men het Praeadvis van Flooggemelde Provincie van Holland, en in alle zaken, rakende het handelen met vreemde Mogendheden en speciaal het Defensie-wezen dezer Landen zoo te water als te land, zich zullen voe- gen by het Advis van meergemelde Staten van Holland, als in deze het meest geinteresscert; welverstaande nogtans, dat in geval van nicuwe Pe- titien — in hun geheel Gecommitteerden ter Generaliteit znterdiceren om zich van onzentwege te bemocijen met het nomineren en aanstellen van eenige Ambassadeurs, Envoyes, Consuls, Agenten enz., van wcge dezen Staat by vreemde Mogendheden; — hetzelve in zyn geheel latende ter hooge en wijze bestelling van meergemelde liceren Staten van Holland 1).” - 1) Acte van Veerbinienis, 3° Druk, bl. 8 volg. — G Gib BIJLAGE X. Bladz. 21. Briefwisseling van OLDENBARNEVELT met NO&L DE caBon. — Merkwaardig zijn de volgende zinsneden, den Ad- vocaat waarschünlijk zeer ewvel gedwid, in den onlangs uitgege- ven brief van 18 October 1617. »Ick hebbe volgende 8. Majesteyts brieven, altyds tot Christelyke mo- deratie geraden. Syner Majesteyts raad hebben myn Heeren de Staten van Hollandt en West-Vrieslandt gevolgt; maar de wederpartye heeft het verworpen, ende met seditieus spreken, prediken en fameuse libellen te stroyen, de zaken in die jegenwoordige pointen gebragt. — Aan de an- dere zyde is mede geöxcedeert; maar of hieronder niet en leyt het voor- nemen van den jare 1600 1) (UEd, bekent), weet Godt den Heere. Voor (van) my gelooft dat ick zy, ende door Godes genade verhope te bly- ven, die ick was oyt te voren, een opregt Patriot en voorstander van de ware Christelijke Religie, van de publicque authoriteyt, ende ”t gene Z. Exc. is weitelyk geconfereert ende verder wettelyk geconfereert zal wer- den. — Gelooft dat ’t gene daarjegens gezeyt, geschreven, ofte gestroyt wert, vercierselen ende calumniön zyn.” — In het postscriptum voegde hi) er ter geruststelling van den Gezant bij: »En houdt die accommo- datie van onse zaken nie? desperaet; ick hope beter.” — (Z. Dr. SCHOTEL, Utrechtsche Volks-Almanak v. 1857 bl. 120—123). 1) Verklaring van OLDBNBARKEVELT aan WALAEUS: wit was waer dat hy vroese hadt gehadt dat Syn Eixcellentie (MAuRITS) stondt naer de Souverainiteit, ofte meer authori- teit in ’t landt. Al van ’t jaer 1600 af hadt hy die vreese gehadt,” enz. BRANDT;, Hist. van de Rechtspleginge, bl. 146. u u BWLAGE XI Bladz. 25. VAN DE SPIEGEL. — Verhouding tot den Prins en de Prinses. — De betrekking van den Itaadpensionaris tot den Stadhouder was in A147 hersteld op den voet, geljk die Lusschen FAGEL en WILLEM It had bestaan. — Resol. der Sta- ten vom Holland, 15 Mei 1747 (Groot Placaatb. VII. 100.) »Is na voorgaande deliberatie goedgevonden en verstaan, de Instructie van den Raadpensionaris daarmede te amplieren, dat Dezelve gehouden zal zyn van alle zaken van Staat kennis te geven aan Zyne Hoogheid den Heer Prinse van Orange en Nassau, als Stadhouder van deze Pro- vincie, ook by Missive, z00 wanneer Zyne Hoogheid in expeditie of anderzins absent mochte zyn, ten einde hooggemelde Heerc Prinse daarvan na behooren moge wezen geinformeert, om daarop zoodanige reflectie te maken als Zyne Hoogheid ten dienste van den Lande zal oordeelen te behooren.” — De Instructie van 5 Julij 1749 voor den Raadpensionaris STEYN (Art. VII) bepaalde uitdrukkelijk: »Zal ook gehonden wezen van alle zaken van Staat kennisse te geven aan den Heere Prinse van Oranye en Nassau, of Erfstadhouder in der tyd, of Vrouwe Gouvernante, in de gevallen bij Resolutie van den 16 November 1747 gereguleert en vast- gesteld.” — De volgende onuitgegeven brieven van VAN DE SPIEGEL door Dr. scHoTeL welwillend ten gebruike verstrekt, uit de nalaten- schap van den Baron van DER BOROH herkomstig, verspreiden nader licht over het dagelijksch gemeen overlog tusschen Hollands Eersten Minister, en den Prins. 24 HooGg WELGEBOREN Heer! Ik heb de ceer gehad te ontvangen Uw H. W. G. brief van den 12 deczer, met de daarby gevoegde stukken, waarvan wy den uitslag aan U. H. W. G. goede directie by aanhoudendheid aanbeveelen, terwyl ik Dezelve kan informeeren, dat ik kennis heb van ’t gene tusschen Uw H. W. G. en den Heer Thesaurier-Generaal vAn DER HOOP verhandeld is, *t welk ik zeer approbeer, en nader by Uw H. W. G. orverkomst in ’s Hage zal afspreeken. Betreffende de zeer billyke redenen van misnoegen van den Heer Prins Bisschop over de ongepermitteerde uitdrukkingen van den Hasgschen Courantier, verzekere ik Uw H. W. G., dat ik zceer geindignoerd ben geweest over de verregaande licentie van die Persoon, en dat ik reeds, voordat de Heer macıs deswegens repraesentatiön gedaan hadt, zoo wegens het Collegie van Gecomm. Raaden als in myn particulier ordres gesteld had, dat niets diergelijks in ’t vervolg zoude gebeuren, op poene van een zeer ernstige correctie: dat hy zig geöxcuseerd heeft, dat dier- gelyke Berigten hem woordelyk uit Zus:k werden toegezonden, maar dat hy aannam zig voortaan met meerder omzigtigheid te zullen gedraagen. — Niemand kan diergelyke infamies meer detesteeren dan ik, en Uw H. W. G. kan zeer gerust aan Zyn Hoogheid de verzekering geeven, dat aan dit verbod stipt de hand zel gehouden worden. Ondertusschen zal men niet nalaaten aan den Heer macıs een convenabel antwoord te laa- ten toekomen. Ik heb de eer met alle hoogagting te zyn Hoog Welgeboren Heer! ’8 HAGE, Uw H. W. G. onderd® Dienaar, den 14 April 1788. L. P. VAN DE SPIEGEL. Aan Jonkheer p. Baron vAN DER BoRcH Drossaard der Stad en Lan- den van Dreda enz. + HooG WELGEBOREN Heer! Het gene Uw H. W. G. by desselfs brief van cergisteren my heeft ge- lieven te communiceeren, aangaande het arrivement van een menigte Brabanders op het Territoir van den Staat, op den voct van gewapende Corpsen en voorzien van Ammunitie, is ook aan H. H. M. uit verschei- den oorden van de Meyery gerapportcerd, en heeft veel sensatie ver- wekt. — De intentie is nooit geweest om aan Ingezetenen die uit Braband 25 of andere Landen wilden emigreeren, het inkomen van de Republyk of de protectie der wetten te weigeren; maar dit sluit in zig, dat dezelve zig in stilheid en ondergeschiktheid aan de wetten gedragen. Daar nu de Placaaten van H. H. M. alle particuliere wapening en militaire exercitien van onze eigen Ingezetenen verbieden, spreekt het van zelfs, dat het niet getolereerd kan worden van Vreemdelingen; gelyk ook nergens in een gepoliccerd Land toegelaaten kan worden, dat vreemde gewapende Troupes met ammunitie en ander oorlogstuig voorzien, zonder verlof in hot Land komen. Ondertusschen het geval daar zynde, begrypt men dat het zeer moeilyk is het voorledene te repareren, daar de menigte reeds 200 groot is geworden; en hetis daarom,, dat H. H.M. zig bepaald hebben tot een Placaat, ’t welk reeds is, of morgen zal ge&xpedieerd worden, by ’t welke (zonder van het gepasseerde te gewaagen) verboden wordt het inkomen van gewapende Corpsen en het doen van militaire exerecitien van wat aart dezelve zyn; en schoon hierby geen mentie gemaakt wordt speciaal van het oefenen van zekere militaire Jurisdictie of discipline, is de zaak egter te klaar, om niet te begrypen, dat zulks niet getolereerd kan worden. — Z. H., welke ik deezen morgen over den inhoud van Uw H. W. G. brief onderhouden heb, is ook van gedagten, dat in deezen niets anders kan worden gedaan, en dat de Öfficieren van de Justitie in dit Placaat genoegzaam zullen vinden, hoedaanig zig in voorkomende gevallen te gedraagen, terwijl in cas van desordre de sterke hand van de militie kan worden gevraagd, welke geautoriseerd is om dezelve te verleenen. De Memorie van klagten over de rencontre van DIELTJENS considereer ik als van geen belang, en ik meen ook geinformeerd te zyn, dat men te Brussel zelfs geen importantie aan dat geval hecht, dewyl de man zich niet te beklagen heeft over iemand van ons Land, zig ook niet geaddresseerd heeft aan de Justitie, en in tegendeel adsistentie ontvangen heeft van Officieren in dienst van den Staat. Ik heb de eer met alle hoogagting te zyn Hoog WelGeboren Heer! ’8 HAGE, Uw H. W. G. onderdaanige Dienaar, den 17 Octob. 1789. L. P. VAN DE SPIEGEL. Hooa WELGEBOREN Heer! Ik heb de Eer gehad heden morgen te ontvangen Uw H. W.G. mis- sive uit Mechelen van den 16 deezer; waaruit ik vernomen heb, dat Zyne Keiz. Majesteit gedisapprobeerd hebbende de strenge maatregelen van den 26 Geucraal aLTos, volkomen magt gegevon hadt aan Jden Graaf vaN TRAUT- MANSDORF, Om met de misnoegden in onderhandcling te treeden, en dat Zyn Exc. ten dien einde Uw H. W. G. hadt verzogt. om cenige ouver- turcs te dooen aan sommige hoofden der uitgeweeken Patriotien, hetwelk Uw H.W.G. my vergoekt ter kennig tc brengen daar on zoo 't behoort, en teffens myn advys vraagt, of ik soude denken, dat UwH. W.G.aig verder in een bemiddeling van dien aart zou kunnen laaten gebruiken. Ik heb de Eer Uw H. W. G. te bedanken voor deeze blyk van ver- trouwen, waarvan ik gameend heb, conform aan Uwe intentie, dit ge- bruik by provisie te mogen maaken, met den geheelen inhoud dier missive te communiceeren aan Zyno D. Hoogheid; terwyl ik mcen vryheid te hebben, Uw H. W.G. te zeggen, dat vermits het belang van de Repu- blyk buiten allen twyfel is, de Rust en Vrede onder haare nabuuren op de beste wyze hersteid en bevestigd te zien, het aan niemand kwaalyk kan genomen worden, dat by de gelegenheid daartoe hebbende, zyne offi- cien aanwendt, om het vuur ven een Burgeroorlog op onze grenzen ont- steeken, te 8mooren. Maar dewyl Uw H. W.G. gelieft my hierover te consulteeren „ op den voet (gelyk ik supponeer) van vriendschap en niet als Minister, kan ik niet nalaaten de Reflexie te maaken, dat deeze Commissie my voor- komt zeer delicaat te zijn, en dat het voor Uw H. W. G. zeer beden- kelyk moet zijn, zig dieper daarin te steeken, zonder onder de hand gemunieerd te zijn met een schriftelyke Instructie, houdende de praecise poincten, waarover mag gehandeld worden, en wat het Gonvernement omtrent dezelve zon willen toegerven;; alsmede welke verzekering te geeven is, dat Z. Keiz. Majesteit die poinoten zal ratificeeren: immers dit laatste zal wel den van de importantste requisieten zyn, naar ik my verbeelde, om de Patriotten te doen consenteeren in een armistico, maar het zal 00k een van de moeilykste poincten zijn, wegens de afgelegenheid die er is om deeze verzekering te bekomen I). Ik verzoek, dat Uw H. W. G. my gelieve te continueeren de com- municatie van de vreedzaame intentien van het Gouvernement omtrent deeze onderhandeling, voor zooverre die aan Uw H. W. G. mogten bekend zyn, en van de wyze waarop die door de Patriotten ontvangen worden, ten einde zulks in secretesse aan Z. D. H. te kunnen mede- deelen. u Het is my zeer aangenaam geweest dat de Heer vAN CRUMPIPEN in Vry- heid onder zyne Famille is gearrireerd, en dat Uw H. W. G. gelegen- heid gehadt heeft, om door het executeeren der ordres van H. H. M- 1) Z. wegens de bemoeijingen van den Baron vAN DER BOROH, DB JONGE, La Res- iauralion el M. VAN DE SPIEGEL. Het Nederl, Rijks-Archief, 1857 p. 348. 27 te toonen, dat de Republyk verre af is van die principes, wanrvan kwaadgezinde menschen haar by den Keizer en het Gouvernoment-Gene- raal hebben willen verdagt maaken. Ik heb de Eer met alle hoogagting te zyn Hoog WelGeboren Heer! ’8 HAGE, Uw HwGeb. onderdaanige Dienaar, 19 Novemb. 1789. L. P. VAN DE SPIEGEL. P. S. Ik heb twce brieven van den Heer Burgsmcester TAREE in Uw H. W. G. absentie ontvangen, waarvoor ik verzoeke dien Heer te bedanken. Hoe moeijeljjik het den Raadpensionaris, vooral in den aanvang van zijn Ministerie, moet gevslien zijn, bij den strijd van meeningen tus- schen den zwakken en toch op zijn gezag naijverigen wILLEM v en de heerschzuchtige Prinses, de zelfstandigheid van eigen inzigten te behou- den, blijkt vooral uit eene dep&che van den Pruissischen Gezant v. TRU- LEMEYER aan den Minister v. HERTZBERG. — Roeds den 9 October 1787 meldt hij: »La jalousie dn Prince au sujet des talente et de la dexterite de Madame la Princesse dans le maniement des affaires m’est connue depuis longtems; mais elle m’a paru avoir &t€ suspendue depuis les deux dernitres anndes ou l’infortune rapprochait le Prince toujours de son auguste Epouse, et lui faisait sentir le besoin extr&me qu'il avait de la protection de la Prusse. Actuellement la scene peut changer encore, et nombre de gens sont interesses % faire leurs efforts, pour recouvrer leur ancien ascendant sur l’esprit du Stadhonder. Le Prince D’ORANGE est :bon, charitable, genereux et infiniment populaire, ce qui lui a coneilie l’amour du peuple & un point dont on n’a gueres d’idee. -— D’un autre cöt6 Madame la Princesse est fort consider6e. On convient volontiers de ses capacit6s dans l’administration des affaires, de sa sagesse, et de sa moderation; mais l’orgueil Batave, souvent tr&s deplace, est revolt6 par la possibilit6 d’Etre gouverne par la Prusse sous les auspices de S. A. R. 1)” — En de Baron v. ALVENSLEBEN schrijft den 21 April 1788 aan den Koning van Pruissen: »Quant au Prince, l’iufluence sur lui de l’Angleterre sera toujours pr&ponderante. — L’alliance avec le sang de V.M. est un motif de plus pour attacher le Prince pD’orınce ä Sa Majeste Britt. car la ja- ——— 1) Z. Ihr. Mr. 5. &. 5. DE JONGE, Documenis politiques et diplomatiques inedits sur les Rövoluiions de 1787 et 1795 dans la Röpublique des Provinces-Unies, in hei Nederl. Riüks-Archief, 1857 p. 339. 28 lousie d’uutorit6 et de credit vis-A-vis de la Princesse et celle de la re- connaissance personnelle sont deux grands mobiles, qui portent ie Stad- houder % tächer de balancer S. A. R. dans l’opinion publique, et il ne le peut que par l’appui de la Cour de Londres !).” — Verg. voorts wat door den Hecr extins uit het Verslag van Bouwens (Aan zijne Com- miltenten), alsmede uit de depöches van BERENGER is aangeteekend in het Overziyt over de beweging van het jaar 1787, bij mıJnorr, Bijdragen, 1855; bl. 167, 168, 172 volg. — Wij voegen er deze mededeelingen van den Franschen Charge d’affaires bij (8 October 1784): »M. le Stadhouder a fait inviter tr&s-mysterieusement les deux principaux Chefs du parti pa- triotique, auxquels il a temoignd en toute occasion qu’il avoit voue une haine implacable, & un entretien particulier, avec la clause ezpresse, que lobjet n’en seroit revel€ ä& personne, pas möme ü M"* la Princesse. L’un d’eux m’a confi& soug le sceau du plus grand secret, qu’ils avoient recu cette invitation” enz. — Den 16 November berigt hij nader: »Ils ont ete fortement scandalises — dans leur derniere Conference, de voir Madame la Princesse & la porte du cabinet, un peu entr’ouverte, &couter allenztive- ment tout ce qui 6toit dit.” En nogmaals in de dep&che van 19 November 17841: »Jurtivement &coule. Ces Messieurs, hest het eindelijjk, ne trouvent en lui qu’une espece de manneguin qui se defie de ses entours, les craint, et ne so corrige pas de l’habitude d’en suivre l’impulsion.” (Rijks Archief). 1) Bij DB J0XGB, t. a.p p- 407 suir. Verg. nog VAN DR SPIEGRL, Brieven en N egot. 1I. 20 volg. (Aan uuenpe 18 Nov. 1793). BILAGE X1I1. —__..o0-0.00.02.0 0. Bladz. 26. »Bueiswisk — verloochening van het verleden.”’ De Hertog DE LA vaucuxon meldt aan VERGENNES den 14 July A118: »Notre ami d’Amsterdam (VAN BERCKEL) — m’a appris que Mr. DE BLESVICK en rendant compte aux Etats de Hollande de la Lettre qui leur est envoyee par les Etats-Generaux relativement au plan propose par le Conseil d’Etat, a vote pour l’augmentation des Troupes ainsi que le Corps entier des Nobles, et les Deputes des Villes ont pris la Petition ad re- Jerendum. — Il m’a paru vivement affect€ du discours de M. le Conseiller- Pensionnaire et m’a dit, que la facon dont il s’etoit enonce dans l’Assem- blee des Etats, etoit si diffrente de celle dont il lui avoit parl& en parti= culier, qu’il ne pouvoit pas s’empächer de se d£fier de ses principes. -- Je lui ai dit que je ne le jugeois point aussi severement et que j’etois fort tente d’attribuer son apparente variation & un frait de finesse et de poli- tique personnelle que sa situation pouvoit excuser; que (par la) ne&ces- sitE de menager tout-äA-la fois son credit & Amsterdam et son influence sur M. le Stadhouder, il avoit pu se persuader que l’opposition des bons Patriotes edtoit suffisante pour arröter l’operation, et qu’il pouvoit sans inconvenient donner ä M. le Prince une marque de complaisance. — Je n’ai point converti ce franc et loyal Amsterdamois, et il a persiste dans ses soupgons contre lo Conseiller-Pensionnaire.” (Rijks Archief). BILAGE XIII Bladz. 23. »Optreding. — Vervanging van den Raad- pensionaris.” Althans toekent nzımsıua den 17 December 1688 aan, dat »geresol- veert wert aen 5. Hoogh!. ende alle Ministers buytenslants bekent te maken het overlijden van den R. P. (raczı).” — En de aanhef der Brieven van DE witT houdt het berigt in der aanvaarding van het Ambt door den acht-en-twintigjarigen Stıaatsman, aan den Ambassadeur in Frankrijk, WILLEM BOREEL, op nederigen toon medegedeeld. — »Naede- mael d’ Heeren Staeten van Hollandt ende West-Vrieslandt op my, on- mwaerdich instrument, het ooge hebben gelieven te laeten vallen , omme door my als Minister van derzelver Vergaederinge gedient te werden, hebbende ten selven eynde op my geconfereert de charge van ’t Raedt- Pensionaris-Ampt van denselven Lande, die ick oock naer behoorlyck beracd van eenige dagen, my ten selven eynde by haer Ed. Groot Mo. goedertierentlyk vergunt op ’t advis van dengeenen daeraen ick meer als aen myn eygen oordeel defereerde, op myn genomen hebbe!); ende dat haer Ed. Groot Mo. my onderanderen by Instructie op ’t voorsz. Ampt slaende, hebben geinjungeert ende gelast, met de Ministers van den Staet buytens Landts residerende, van tydt tot tydt te corresponderen , ende speciaelyck aen deselve te suppediteren ende over te schryven alle de Resolutiön alhier genomen wordende, ende ’t gunt vorders in den Staet passeert, welckers kennisse ick oordeelen sal de voorsz. Ministers tot uytvoeringe van hunne last ende commissie, dienstich te sullen wesen, soo hebbe ick UEd. by desen wel willen versoeken, dat dezelve gelieve voor aengenaem te houden dat ick somwylen een briefken aen UEd. 1) Dergelijk berigt aan NANNINGH KAISER, Extr. Minister in Denemarken, 5 Aug. 1683. Drieven, V. 348. 31 laete afgaen; vastelyk vertrouwende, dat ick aen de andere zyde oock van UEd. doorzaens met een letterken sal worden versert, ende vooral deelachtich gemaeckt van soodanige saecken, als waerop deselve sal oordeelen dat ten dienste van den Lande ende tot conservatie van de goede intelligentie, mitsgaders confirmatie ende vermeerderinge van oude Alliancien tusschen de Kroone van Vranckryck ende desen Staet, by haer Ed. Groot Mo. resolutie sal dienen te werden genomen, ook daer- benevens gedient van UEdt, voorsichtige consideratien , waarnaer deselve oordeelen sal dat de voorsz. saeken aullen dienen te worden beleydt ende gedirigeert:. Ende gelieve UEd. haer volkomentiyck verseeckert te hou- den, dat ick niet naerlaten sal alles, sooveel in mij is, ten fine voorsz. ende particnlierlyck tot UEd'. contentement ende ’t gemeene beste, te helpen beleyden !).”” — Daarentegen verklaarde vAN DE SPIEGEL in 1795 , vweiniy üjds na zujne dimissie,” aan sommigo der Ministers buiten ’s Lands hiervan kennis gegeven en hen verzocht te hebben, voortaan niet meer aan hem te schrijven ?2),” — eene voorzorg in de dagen der omwenteling dubbel noodig. — Bij gelegenheid van het Ontslag van Mr. JACOB GILLES in 1749, was men er op bedacht, dien Minister ste verzoeken de Brieven, die aan hem in zijn afgetreden functie als Raadpensionaris wierden ge- adresseerd, dageljjks besloten te zenden aan het Collegie van Haar Edele Mog.” (Gecommitteerden Raden); terwijl de Secretaris BOoEY gelast werd, alle de voorsz. inkomende brieven aan den Prins-Stadhouder te overhandigen. — (Resol. der Staten v. Holland 12 Junij 1749. Groot Plac.-Boek VIL, 185). |. 1) Brieven I. 2 (15 August. 1664). 2) Verzameling v. Stukken in de zaak v. den R. P.bl. 22. BIILAGE XIV. Bladz. 31. »Het Reglement van 26 Juliji op de Ambassa- den enandere Commissien , zoo buiten als binnen ’s Lands !).” — Komt in het Groot Placaatbuek V, 378 volgg. voor onder den titel van Reglement op de buytenlandtsche Ambassades , en lusdt als volgt: »De Heeren Gedeputeerden van de Provincie van Hollandt en West- Vrieslandt hebben ter Vergaderinge ingebraght de Resolutie van de Hee- ren Staaten van de hooghgemelde Provincie haare Principaalen, op het Concept-Reglement voor alle Ambassaden ende andere Commissien , 800 binnen als buiten ’s Landts, volgende hierna geinsereert 2). (Resol. van Holland, 22 Juliji 1700 op het rapport van HEINSIUS). Pointen rakende extraordinaris Ambassadeurs. I. Een extraordinaris Ambassadeur sal ter cere van den Staat, en tot uytvoeringe van de commissie, moeten hebben en onderhouden een Pre- dikant, een Secretaris, twee Klercken, een Hofmeester, twee koetsen, bespannen yeder met zes paarden, ende de volgende Bedienden in het Livrey, twee Pagies, aght Lacqueyen,, twee Koctsiers , twee Voorryders ende een Portier, ende voorts sooveel ende soodanige andere Bedienden buyten het Livrey, als hy noodigh heeft tot syn dienst en huishoudinge. 1) Verg. wegens de toepassing en de afwijkingen van het Reglement, Mr. c. A. Du MERSTER (Bezoldiging der Gezanten onder de Republiek) in het Staatkundig en Staat- huishoudkundig Jaarbockje v. 1854, bl 282288. 2) Z. het vroeger Reglement van 18 Oct. 1619 afgedsukt bi} pr sonag, Nederland en Venetiö, bl. 427—429 ı en verg. deze Inleidine, Eerste Qedeelte, bi. 62. 33 II. Aanstonds na het decerneren van de Commissie, sal aan een extraor- dinaris Ambassadeur gegeven worden een some van 18000 guldens, tot inkoop van koetsen, paarden ende meubelen, de Dais daaronder begrepen, uytrustinge van des Ambassadeurs persoon, en besorginge van alle den verderen toestel, niets uytgesondert!); al hetwelcke in eygendom sal blyven aan den Ambassadeur na het eyndigen van de Commissie, sondor dat onderscheyt sal gemaackt worden in desen toelegh, tusschen Ambassaden die van langen en van korten duyr zyn. III. Doch een extraordinaris Ambassadeur, die syn Train van het begin af moet in den rouw kloeden, sal maar 14000 genieten in plaats van 18000 guldens. IV. Welverstaande, dat soo de Ambassade machte soo lange duyren, dat den Ambassadeur genoodsasckt wierdt den rouw af te leggen, en nieuwe koetsen en livreyen te maaken, hy genieten sal een byslagh van 6000 guldens, boven de 3000 guldens Art. X toegeleyt voor de vernieuwinge van de livreyen. V. Een extraordinaris Ambassadeur sal genieten een daghgeldt van 125 guldens daaghs tot uytvoeringe van de Ambassade, met al hetgeen daarvan dependeert 2), en sal alleen van ’s Landtswegen boven hetselve daghzgeldt maandelyck betaalt worden 60 guldens voor een Predikant, 60 voor een Secretaris, 40 voor een Hofmeester, en 60 guldens voor twee Klercken. vI Ende wordt tot weghneminge van alle twijfelachtigheyt verklaart, dat een extraordinaris Ambassadeur niet sal mogen declareren boven het 1) Herinnering aan dit Artikel, bij Resol. der Staten-Generaal van 9 Julij 1749, Gr. Plac. Boek VII, 651 (geene kosten van emballage in rekening te brengen). 2%) Aan SCHIMMBLPRNNINCK bood men nog in September 1798, behalre andere voor- deelen, het tractement aan «van extraordinairen Ambrssadeur ä& f 120 ’s daags en de aoodige suppletie tot f 50 p. ın. toe, of ware dit bij ondervinding niet genoeg, dan zooveel als noodig zal zijn buiten de verdere noodige onkosten, reisgeld,, equipage, enz.” {Miss. v. den Agent v. Finantiän bij Graaf SCHIMMELPENNINCK , I, 159 (r. J. SCHIMMEL- PENNINOK en eenige gebeurtenissen v. zijnen tüd), 34 voorschreve daglıgeldt voor huys- of stalhuur, loon of onderhoudt van domesticquen, logement of verteeringh van soodanige andere Persooner, als in zijn gevolgh zijn in qualiteyt van Edelluyden ofte andersints, huyr ofte fatgoen en interest van cen silver Servies, reparatie ende ver- nieuwinge van kostsen met haar toebchooren, voeder, beslaan, meesteren of versterf van paarden, brandt !), Secretary-behoeftea, translateren van depesches, blaauwe boeckjens, waschkaarssen ende flambeauwen, Docto- ren, Chirurgyos ende medicamenten, hetzy voor hem ofte siine Domes- tiquen, Festyns ofte andere Defroyementen ten tyde van de publique intreden, audientien, visiten ofte by andere gelegentheden, uyigesondert in het geval hieronder gedefinieert Art. XL, ende in het generaal over geenderhande saaken, waarover hem niet uytdruckelyck gepermitteert wordt te declareren by eenige van de volgende Articulen. VNH. De Ambassade bestaande uyt meer als een Persoon, sal de Train, ge- reguleert by het cerste Art., vermeerdert werden in voege, dat de gess- mentiycke Ambassadeurs sullen hebben en moeten onderhouden een koets daarenboven, alle bespannen met ses paarden, ende de volgende be- dienden in het livrey: een koetsier en een voorrijder tot yeder koets, twee pages ende ses lacqueyen van yeder Ambassadeur, ende een Portier in het gemeen, alle gekleedt in deselve livrey, sonder het minste teeken van distinctie; blyvendo de rest van het eerste Art. in syn geheel. — VII. De somme van 18000 guldens aan een Ambassadeur toegeleght tot sijne uytrustinge by het tweede Art. sal wegens de voorschreve vermeerderingh van den Train ende van de verdere lasten van de Ambassade, verhooght werden met 7500 guldens, en het daghgeldt van 125 guldens met 50 voor yoder bygevoeght Persoon. IX. In het geval van het derde Art. sal een som van 5500 guldens in plaats van 7500 gegeven werden voor yeder bygevoeght Ambassadeur, ende een byslagh van 2500 guldens, in het geval van het vierde Art. 1) Geheel exceptioneel was de Resol. der Staten van Holland (24 Januarij 1676) om den Heer VAN AMBRONGEN, „wegens dezen Staat in Commissie zynde bij den Churfurst van Brandenburg, de schade te vergoeden tot een bedrag van f 40,000 Caroli gulden, in het verbranden van het Kasteel van ‚Amerongen door de Franschen geleden, na de voorafgaande bedreiging der Ministers van LODRWIJK XIv, dat zij bij volharding in die Commissie, tot de brandstichting last zouden geven. Groot Plac. Boek, VII, 519. 3) boven de som, toegeleght by het volgende tiende Art. voor de vernieu- winge van de livreyen. X. Een extraordinaris Ambassadeur sal genieten ten eynde van de eerste aght maanden, te rekenen van het ingaan van het voorschreve daghgeldt, ende vervolgens van 8 tot 8 maanden, 3000 guldens voor het vernieuwen der livreyen, welcke met 1500 guldens sullen verhooght werden voor yeder bygevoeght Ambassadeur, mits dat telckens van te voren sal moo- ten versoght werden authorisatie van haar H. M. tot het vernieuwen der livreyen, opdat deselve mogen oordeelen of de Ambassade noch soo langh sal duyren, dat het noodigh is de livreyen te vernieuwen; sonder hoe- danige voorgaande authorisatie geen vernieuwingh van livreyen sal mo- gen ten laste van het Landt gedaan, of in declaratie geleden werden. XI. Een extraordinaris Ambassadeur sijn koetsen en Domesticquen in den rouw kleedende op ordre van H. H. M. sal daarvoor, ende voor alhetgeen verder kan begrepen worden onder de gewone benaminge van groole en grootste rouwen, genieten 3000 guldens, ende den rouw een geheel jaar duyrende, noch 1500 guldens na de eerste ses maanden; welcke beyde sommen sullen verhooght werden met de helft voor yeder bygevoeght Ambassadeur; welverstaande, dat de tydt tot het vernieuwen der livreyon niet sal loopen soo langh den rouw duyrt. XII. Wanneer het getal der extraordinaris Ambassadeurs vermindert wordt door versterf of dimissie van een of meerder van deselve, sullen den Train en Equipage na proportie vermindert, ende den Ambassadeur of Ambassadeurs, die de Commissie blyven bekleeden, ‚van die tydt af ge- tracteert werden omtrent de daghgelden, als of de Ambassade te voren niet stercker geweest ware; ende yeder gedimitteerde de terugreys en de Erfgenamen van den overleden geduyrende den tydt bepaalt hier onder Art. XLVII, genieten 80 guldens daaghs. XI. De vorenstaande VIIe, VIIIste, IXde, Xe, XI® en XIIe Articulen sullen plaatse hebben sonder veranderingh, hetzy de Ambassadcurs te samen wonen, ende een gemeene huyshoudinge hebben, of. niet. 36 Pointen rakende de ordinaris Ambassadeurs: XIV. Een ordinaris Ambassadeur sal genieten, op het ingsan van de Com- missie 6000 guldens eens tot sijn uytrustinge; welverstaande dat een extraordinaris Ambassadeur blijvende na het expireren der extraordinaris Ambassade als ordinaris resideron, deselve genieten. XV. Sal ten opsichte van sijn tractement en het onderhoudt van sijne be- dienden, getracteert worden volgens den Staat van Oorlogh, sonder ergens over te mogen declareren, als waartoe hy uytdruckelyck geauthoriseert is by eenigh Articul van dit Reglement. xXVlI. Sal genieten 1000 guldens ’sjaars voor een Secretaris 1), secretarybe- hoeflens, blaauwe boecken ende ordinaris correspondentien. XVII Een ordinaris Ambassadeur sijne koetsen en paarden in den rouw kleedende op ordro van H. H. M. sal daarvoor en voor al hetgene ver- der kan begrepen worden onder de gemeens benamingen van groofs en grootsie rouwen, genieten 1500 guldens, en den rouw duyrende ven geheel Jaar, noch 750 guldens na de eerste zes maanden. Pointen rakende de extraordinaris en ordinarıs Ambassadeurs in het gemeen. XVII Alle Ambassadeurs sullen genieten 12 guldens des daaghs, van den dagh af dat de Commissie gedecerneert wordt, totdat de daghgelden of tractement ingaan, hetwelck nader gedefinieerd wordt hier onder Art. 1) In 1786 gaf de Raad van State in bedenking, bij sommige Ministers Secretarissen van Ambassade te voegen, som kundige Ministers, zoo mogelijk aan te kweeken,'' Die jonge lieden behoorden te Parijs / 2,500 te genieten; te Londen / 2000; te Weenen, Madrid en Petersburg, f 1500; te Konstantinopel f 1400; te Berliin / 1200. Aan de Secretarissen van Legaiie wilde men, des verkiezende, eene acte van Kapitein bij het Leger van den Staat uitgereikt hebben, als punt van bezuiniging, „omdat zij door het dragen van uniform” overal konden verschijnen. (Verg. DE MEESTER t.28. p.) — Z. overigens den Staat der Linancie v. de Republiek V, 150 (Besol.v. H. H. M. 7 Sept. 1792), en aangaande de acte van Kupitein, het Zevensberigt van den Baron MH. vaX ZUYLEN V. NYBEVBLT. 31 XXXVI, om daaruyt te vinden het onderhoud van domesticquen en pnarden, de reyskosten en vacatien tot het ontfangen van Instructien, en nemen van afscheyt, ende alle andere onkosten, geene uytgesondert. XIX. De Presenten, welcke Ambassadeurs niet als met disrespect van den Staat konnon nalaten te doen aan eenige Öfficieren of bedienden, by gelegenheyt van publicque intreeden, audientien, het sluyten van Trac- taten, het nemen van afscheyt ende het ontfangen van het gewoon Pre- sent, item de gereguleerde nieuwejaarsgiften, sullen goedt gedaan wor- den onder specificatie 1), sonder dat Ambassadeurs sullen mogen declare- ren over Bellecires ofte eenige andere vereeringen, schoon ter eere van den Staat, en met relatie tot de caracter waarmede sy bekleed syn. XX. Boven hetgeen hiervoren Art. XI en XVI geaceordeert is, sullen de Ambassadeurs niets genieten voor het aannemen van groote of kleyne rouwen, ende sullen echter gehouden zijn dasromtrent te volgen de or- dres van H. H. M. en het gebruyck van de Hoven, wagraan sy sich bevinden 2). XXI. Het Hof quiterende voor een tydt sijne gewone Residentie, em sich verder als ses uren gaans vandaar begevende, sullen Ambassadeurs, hetselve volgende op speciale last van H. H. M. en unders niet, mogen declareren 40 guldens daaghs extraordinaris, de reyskosten en alle an- dero sonder uytsondering daarin begrepen. XXI. Doch ordre krygende om het Hof te volgen in Legers of Campemen- ten 3), of op andere diergelycke toghten, waartoe sy sich moeten voor- 1) Toepassing van dit Artikel (Resol. van H. H. M. 18 Maart 1746) ten aanzien van den Heer van AYLYvA, Minister aan verscheiden Hoven in Duitschland. Gr. Pl. Boek VIE, 544, (lerwijl hy in zyne voorsz. Declaratie niet gespecifleeert heeft, dy wat gele- gentheid de voorz. presenten door hem — zijn gegeven”). 2) Z. in de Resolutiön van II. H. M. over het jaar 1702, onderscheidene declaratien wegens het rouwen over den dood van Keizer LEOPOLD II, GUSTAAF ıır vau Zweden,, enz2. 3) BEVERKISGH in het kamp van Wetteren. Z. deze Inleiding, Eerste Gedeelte, bl. 343. JACOBUS COLIER A. 1899 te Carlowitz; A. 1718 te Passarowilz; R. VAN HARFTEN A. 1790 te Sistowa. Verg. de drie Vredes-Tractaten in het Dipiomatisches Handbuch , Sanımlung d. wichtigsten Europ. Friedens-Schlusse v. F. w. GHILLANY, (Nördlingen 1855) II, Th, s. 202, 217, 234. 38 sicn van veldt-equipage, sullen sy mogen declareren 50 in plaats van 40 guldens, en sal bovendien con som van 6000 guldens gegeven wor- den aan cen Ambassadeur tot het maken van een veldt-equipage, welcke sal verhooght worden met 2000 guldens voor een tweede, en 800 vervolgens. ZXID. De betaalde briefporten sullen geleden worden onder specificatie, ge- quiteert by de Postmeesters daar het practicabel is, ende andersints ge- attesteert en onderteekent by den Secretaris. XXIV. De schade op de wissel, ende op het overmaacken van het geldt van ’s Landts wege aan Ambassadeurs toegeleght tot uytvoeren van de Com- missie, sal vergoedt worden op quitantie of attestatie van de koopluyden welcke het geldt overgemaakt hebben. XV. De betaalde scheeps- en wagenvraghten en convoygelden op specifica- tie, inhondende yeder post in het bysonder met byvoeginge van tydt en plaats I), sonder dat sal mogen gedeclareert werden over het ge- bruyck, stallingh of voeder van eygen paarden ende rytuygen, vertee- ringen van Ambassadours ende van haar gevolgh, logement ofte brandt tusschen wegen, als moetende alle hetselre gevonden worden uyt het ordinaris daghgeldt of tractement. Pointen rakende de extraordinaris E'nvoyes. xXXVI. Een extraordinaris Envoy& sal genieten 5000 guldens voor koets, paarden, meubelen, en syn geheele uytrustingh, niets uytgesondert: xXVL. Sal genieten een daghgeldt van 60 guldens by uytkoop van alles, waarover voor desen gedeclareert is by extraordinaris Envoyes, of andere Ministers, of namaals soude mogen gedeclareert werden; en specialijck niet van het onderhoud van een Secretaris 2) en van alle hetgene spec- 1) Herinnering aan dit Artikel, bij Resol. van H. H. M. 9 Julij 1749 (G’r. Plac-Boek. vII, 55]). 2) Adjunci-Secretaris BANGEMAN HUYGENS,, in 1791 gedurende de ziekte van den 3e- cretaris SCHMIDTMAN, naar Regensburg uit Holland ontboden door den Minister GALLIE- Rıs (Resol, der Staten-Generaal 38 Mei 1702). 39 teert tot de Secretarye, reyskosten en vraghten, soo in het gaan en keeren, en in het volgen van het Hof, waaraan hy gesonden wordt, als in het reysen naar andere Hoven of plaatsen, op aanschrijvens van H. H. M., logement, brandt, groote en kleyne rouwen, ende wat dies meer is, bedaght of onbedaght !); uytgesondert dat de Commissie gedecerneert wordende op een persöon, die sijn woonplaats heeft buyten den Hage, ende die daarom moet overkomen tot het ontfangen var sijn Instructie ende tot het nemen van afscheyt, sal mogen declareren 10 zuldens ’s daaglıs, over sooveel dagen als hy daartoe sal vaceren boven de reys- kosten; item, dat alle extraordinaris Envoyes sullen mogen declareren over presenten en nieuwejaarsgiften op den voet van den vorenstaande XVIlle Art. en over eenige andere saaken, waarover hieronder Art. XXXVIH, XL, XLIV en XLVI aan alle Ministers indistinetelijek toe- gelaten wordt te declareren; item dat sy ordre krygende van H H. M. om het Hof te volgen in Legers of Campementen, of op andere dierge- lijieke lange toghten, waartoe sy sieh moeten voorsien van een Veldt- Equipagie 2), sullen genieten 3009 guldens eens tot het maken van deselve. XxVM. Wanneer H. H. M. goedvinden een Predikant mede te geven aan cen extraordinaris Envoye, sal daarvoor van ’s Landtswege goedgedaan wor- den 60 guldens ter maandt. Pointen rakende de extraordinaris-Gedeputeerden sonder caracter ?). XXIX. Wanneer een of meerder leden van de Regeeringh sonder caracter buyten ’s Landts gesonden worden tot besparingh van kosten, sal sooda- nig Gedeputeerde genieten 2000 guldens tot sijn uytrustingh, ende een — — nn oe 1) Verlies van een koffer. Uitzondering bij Resol. van H. H. M. in dato 3 September 1746, ten behoere van den Heer Rumrr, Extr. Envoy& in Zweden. Gr. Plac. Bock , VII, 544. 2) VAN DE SPIEGEL aan V, KINCKELL (I8 Mei 1794), hem.de benoeming tot Minister bij het Pruissisch Hoofdquartier aankondigende : (Brieven II, 256) «nopens de appointe- menten is nog niets gereguleerd, maar ik twijfele niet, of dezelve zullen op een’ ordentelijken voet worden gesteid — gelijk ook eene som voor equipagie-geld.‘' 8) WICQURFORT, l’Ambassadeur L. I, 3ect. V. p. 135 suiv. „Ce n’est que depuis quel- ques ann&es qu'on parle de Deputös Exiraordinaires, comme d’une nouvelle espece de Ministres : mais elle n'est connue qu’en Hollande, et comme on leur a fait mille chicanes sur les civilit&s qu’ilg pretendent se faire rendre dans les Cours estrangeres, qui ne z’ac- constument pas facilement ä ces nouveaut6s, il n’y a point d’apparence, que ces Ministres y reussissent sous cette nouvelle qualite.” ee u ee 40 daghgeldt van 35 guldens tot daghgeldt, met vermeerdering van 1000 guldens van yeder die er bykomt; uyt welck daghgeldt alle de onkosten van de Deputatie sullen moeten gevonden worden, uytgesondert alleen de scheeps- ende wagenvraghten in bet gaan en keeren, ende het onder- houd van een Secretaris en twee klercken, waarvoor 5 guldens "s daags sullen gocdtgedaan werden, ende de indispensabele vereeringen op den voet van het XVIllIe Art, xXxX. Ende omtrent het stuck van den rouw sullen soodanige Gedeputeerden getracteert werden op gelycke wysen als de Besidenten. Pointen rakende Residenten, Agenten, Commissarissen 1) en Secrelarässen. xXxXXTI. De Residenten, Agenten en Commissarissen, sullen genieten soodanige tractementen of daghgelden als haar toegelegt zija by den Staat van Oorlogh, of by Resolutie van H. H. M. ofte noch sullen toegeleght werden. ZXXI. Ende sal voorts aan deselve in declaratie geleden worden 150 guldens in het jaar voor een Amanuensis, 200 guldens voor het houden var correspondentie, 50 voor de Secretary-behoeften en blaauwe boeckjens, 50 voor nieuwejaarsgiften, 150 guldens om uyt te deelen aan arme pas- sagiers 2), drie ten hondert voor verlies op de wissel, ende de Briefpor- ten op den voet van het XXIllste Art, XXXIU. Rem, 400 guldeus voor het sannemen van een groote, en 200 voor het aannemen van een kleyne rouw, mits dat sy daartoe hebben last van H. H. M. en dat maar twee rouwen, hetzy groote of kleyne rouw, gede- clareert worden in een jaar. 1) wicqQusrorT t. &. p., p. 131 suiv. «Leg Estats des Provinces-Unies donnent quel- quefois 18 qualit& de Commissaires ä ceux qu’ils employent dans les Cours estrangeres, mais pour juger, s’ils sont alors Ministres Publics, il faut considerer la nature des affaires qu’ils ont & manier.’’ 2) Resol. der Staten-Generaal v. 81 Januarij 1741. (Gr- Plac. Boek VII, 528). Aan den Minister bij den Rijksdag te Regensburg, GALLIERIS, vergund nog eene som aan arme passagiers, tot een beloop van 60 rijksdaalders te mogen uitkeeren. — En nader, 7 Februarij 1746 en 21 Aug. 1748 (t, a. p. bl. 548 en 552). 41 XXXIV. Residenten, Agenten, Commissarissen, het Hof volgende op ordre van H. H. M., sullen genieten 12 guldens daaghs extraordinaris, sonder te mogen declareren voor reyskosten, en 800 het is in Legers,, of op andere diergelijcke lange toghten, waartoe sy moeten sich voorsien van een Veidt-Equipage, sullen sy genieten 1000 guldens eens, tot het maken van deselve, en 18 in plaats van 12 guldens ’s daaghs. XXXV. 