title: Historie van het verbond en de smeekschriften der Nederlandsche edelen, ter verkrijginge van vrijheid in den godsdienst en burgerstaat, in de jaaren 1565-1567 / 3. (1795). - 558 S
creator: Water, Jona W. te
text: Dit zou gelukt zijn, indien hij vooraf geen bericht van den aanflag gekregen, en cen genoegzaam aantal krijgsknechten, tot 2ij- ne veiligheid, medegenomen Hadt (0): Deze .gewelddrijvende itaß van Leijcester zal Nijevelt te vuuriger gemaakt hebben, JE om den .Graave tegenftand ıe bieden, en zur niets onbeproefd te laten ter verzekeringe Staaten 16. van Naarden voor de Staateh van Holland ; "en hoewel zijn toeleg vruchteloos afliep (p), en, wegens het verhaaste vertrek van Leij- cester naar Engeland, niet behocfde hervat ze worden, , Uit het verhaalde blijkt , dar de liefde tot het Vaderland en de, Vrijheid , waar mede zijn jeugdig hart doortrokken was , dezen edelen Bondgenoot bij ’c klim- men zijner jaaren, en tot in den ouderdom , N geen- (0) BOR XXIH boek, bl, 7 Fio6. (p) ror XXIU bock, bl, 103 [148]. 194 VERBOND EN SMEER- geenzins verliert, terwijl hij een van die weis Aigen was, die de tegenfpoeden, welke verre 't grootile deel der verbonden Edelen over- ftıoomden, gelukkiglijk re boven gekomen zijn, en de gewenschte vruchren hunner pogingen, ter verkrijginge varı Vrijheid in den Godsdienst cn Staat, voor zich en de hunnen hebben mogen genieren. A. Orig AUKE oEpTsma, Grietman van Dan- 1. tumadeel „ indien hij al niet mogte behoord hebben tot een oud en adelijk geflacht (*) vau dien +) Volkens zifne 6orfpronelijke handfeckeninge in "rt jaar 25371, moct deze naam zelpeld werden Osirama. MSS. Aan- teekchingen Wan den Fleerc E. M. yan Burmania, Doorgaans echter wordt die Oedtsma gefchreven. Zijn voomaam Aukas wordt in ’%t Latiin door Augustinus uitgedrukt. — Om- teen zijn gelacht durve ik net bepalen, dar het Jung be+ kend en var ‚adel gewecst is. Mm het Latijnfche Hand- Schrift der IMeoren Burmmmie en Becnifira, över den Fric* Schen Adel ,„ wordt wel gefproken van cen adelijk ge- acht yar Derfma, en Van de twee verfchillende wapens 4 door deszelfs onderfcheiden takken [dmanches } gevoerd doch nersens wordt Arke vermeld. Zeker is 'r, dat dit e geflacht reeds in ’tjaır 1430 te BoxXum gezeren ws. ZiIe Jenoranus befchrifvinge Yan de Heerlifkheid Fricsland, bl» 205. Onk blijkt her, dät dit. peflacht door huwelijk verbot» den zewveest is et die van Ajlya, Ronrda, Hettinza, Schel- king« ,„ volktens de Genealegien Idj rehwerna, en Juckema, ziinde door het fouwen van Iomme Oetsina's döchter met Worp Juckema de State of Seins Ocdtsmma door ’ı geflächt Tuckema lang bezetem,- en ook wel eig State genoeınd. Gt. de Bondgenoot tot dit gellacht behourde, is zcer twijfelachtig , z00 om andere redenen, als om dat hij in de Reristers ”s Hols van Friesland onder dezen toenaam ner- gens voorkonn. Voligens ’s HoB Commmisficboek , fol, 141 verfo, is den 14 O&. 1372, Rocland van Achelen ia pHat- fe van den rebellcrenden Auguscinus Direks tot ar B SCHRIFTEN DER EDELEN. 105 dien naam ii Friesland, waar aan men, om gewigtige redencn, twyfelt, hadt echter eene edele zueht voor de wetenfchappen en »s Lands vrijheid. Zijne kunde in de rechts- geleerdheid baande hem den weg , 200 tot den rang van mcesterfchap in dezelve, wel- ke cer over 2go jaarcn in de Nelerlanden veel zeldfaamer genoten werdt, dan in on- ze dagen , als tot den aanzienlijken post van Grietman, welken hij reeds in ’t jaar ı557 bekleedde, en tot den jaare 1571 behield:, wanneer hij afgezet, en duar in, eenige maanden later „ door Rueland van Achclen nid Utr, icentiatus of Docior. Grietman, Afgezet, vervangen werdt, Zijne geheime verftand- Verrichin- houding; met den. uitmuntenden Martena ter verlosfinge der Friefche hoofdftad ; het open- Na lijk van Dantumadeel aangefteld. Zijne echtgenpote, Marif Ciaasdr. ,„ wordt in de Rolle van ’s Hofs Dingtalen, van den 10 december 1578, geheten wettige voog:'es van haare kin- deren, bij den Grietman Augustinus Dircks getogen. Zijn vader „ die, in ’t jaar 1559, Grietman van Idaarderadeel en Utingeradeel was, wordt geheten Dirck Freerckz te Grouwz 2in breeder, die ten jaare 1550 Grietman van Idaarderadecl was, wordt genoemd Feicke Dircks; zijne zuster is bekend onder den naam var Berber Dircks; en hij zelf werdt bij den Hove anngefteld tot voogd over de kinderen var zijn® broeder Feicke,onder den naam van Afr. Augustinus Dircks- zoon. Zao veel men weet, hebben zijn vader eh brocder nuoit den toenaaım van Oedtsma aangenomen.‘' Men ver- moedt , dat hij zich Oedrsma of Oedtzma gefchreven heeft naar Sene eigenerfde plaatfe van dien naanı, in de Griete= nije van Idaarderadeel gelesen, en wel in de nabijkeid. vark Grouw, waar van hij eigenaar was. In dit bericht heb ik. gebruik gemaakt van de MSS. Aanteekeningen der Heeren E. M. en U. yau Burmania., Waar uit ook-cenige bijsonder- , kcden In den text, hier boven, ontleend zijn. gen voor zijn Vaderland, , F. was; Of- fenlrifen. 196 VERBOND EN SMELER- hjk kiczen van de zijde der Nasfaufchen 5 ziine pogingen, om Dokkum en andere ftc= den door de vrijhiidminnaars te verzekeren; alle zijne verdere verrichtingen tot het jaaf rf78, wanneer hij fchijnt geftorven ıe zijnz dt alles leverde een bewijs van edelmoedige Vaderlandlicefde op (q) , welke door ’t ge- mis der Grierenije niet verdoofd Kon wor- dem, FREDERIK VAN OFFENHUSENs ccn RriescH E«delman (*) , voegde zieh bij de Bondge- nooten, en’ werdt, om die reden, op last var (gJj. canoLus Ab. IT de rebus geflis Billaei , pag. 89, die hen Kedtzma noemt: wor VI boek, bl. 279 [ 383]. wınsrMmıus Jib. II Den . 139. SCHOTANUS gelchied. van Friesland XXI boek, ‚bl. 763. GABBEMA ver- Haal vau Leeuwarden, bi. 539: (*) Feddrieh (gelijk hij zeif zijneh naam fchreef) vr» Öfenhufen was een afftamıneling van Hans van Offenhufen „ die het Stins Offenhufen te Achlum recds in ’t jaar 1443 bewonnde „ op 't welke ook de Bondgenoor in 1594 zijn verbirjf hielde Deze was cen zoon van Hans van Oftenhu- fen en van Rintje Roorlda, en in hem maın dit adelijk ge- lacht, in ’t manlijk oir, ecn einde. Uit Rieme Waltin- ya werden hemr twe& döchters peboren, AHabel, gehuwd inet Doumwe Hottinsa, zie II Stuk bl. 475, en Art, welke hawde aan Karel van der Nitfen, zoon van BMartinus , wegens zijne vrijhöidlieffe beroemd, en van Ida Gretnia of Gritinga. Eene dochter van Att van Offenhufen tradt in hiwelijk met Nikolaas Arneldi, een’ Poolichen Edelman , en Iloosleeraar der Gödgeleerdheid te Franeker, wiens af- Ham nelingen, tot onzen tiid tee, de aanzienlijkfte eeramp- ven in Friesland, en den Euangcliedienst in vecle Gemeen- ten, SCHRIFTEN DER EDELEN. 197 van Alva, opgeroepen, om zich te Antwer- pen te komen verdedigen (r). Zijue ver- Se pi dire verrichtingen federt dien tijd zijn mij onbekend tot op ’t jaar 1580, wanneer hi] aangefteld is tot Grietinan van F'ranekeradeel, in plaatfe van Pieter Boeijmer,, die descn post federt den jaare 1568 beklced (5) doch zich nu bij den yijand begeven hadı , waarom ook deszelfs huis te Franeker , ten voordeele van ’t gemeene J,and, aangeflı- gen werdt, Offenhufen was noch Grie:man in’tjaar 1601 , wanneer hem, den zeven- den van flachtmaand, gelast werdt, zich ‚bij voorraad, van de rechtsoefening: te onthou- den (t); waar van de oorzaak mij onbc- kend is. Zn . N3 HESS, (r) wınsemuus db. II Häistor. pag. 114. "(s) Commisfieboek ’s Mofs van Friesland , fol. 81. i (t) MSS, Aanteekeningen der Heeren var Burmania ; waar uit ıny ook gebleken js , 1 ten, bekleed hebben. Verg. vRIEMOET Athen. Trifiac, pag. 418 -420. — Indien her bericht, in den text gegeven, belangende F. yan Offeuhufen als Grietman, gegrond is, dan was VRIEMORT /. c. pcg. XXXII niet wel onderricht, fchrij- vente, dat Hobbo van Waltinga. omtrent 1536, in plaatfe van zijinen zwager F. van Offenhufen, Grietinan van Frane-“, keradeel geworden is. Ik velgde, daar in, eu im 't groot- fte deel vau deze aanteckeninge„ het mil medegedeelde dyor de Heeren &, 44, cu U. van Burmania, Gedag. ara,” Grietman. H vn Ososthem. 198 VERBOND EN SMEEk- HESSEL VAN OOSTHEM werdt onder de Edelen in Friesland geteld , doch zijn ge= lacht, gelijk dat van Offenhufen ,„ fchijnt van Hoogduitfchen ooriprong geweest ef met de Hertogen van Saxen herwaards geko- men te zijn, hebbende zich naderhand mer de voornaamfte Friefche geflachten vermaag- fchapt (*). In ’tjaar 1565, werdt hij . Ei Griet« P. Boeijmer, als Grietman var Franekeradeel , de opvolger was van‘Jarich van Botnia (var wien gelproken is in ’t Il Stuk, bl, 263, in de noten, en ook gewag gemaakt wordt door PICARDT, Antiquit. van Drenthe bl. 398), en dat hy als Hopman onder Billij gediend heeft. C *) De naam van dit geflacht wordt Oosthem en Oostheine gefchreven. Huns yar.Oosthem, Droslaard van 'rKasteel te Leeuwarden , en die in *t MS. der Heeren Burmamia en Heem- ira genoemd wordt Pircerna hereditarius Principatus de Hennerberg, was getrouwd met Fockel Martena. Uit dit Kuweliik is geboren /lesfel van Oosthem, dieter vronwekreeg "Tet Wurmania, en uit haar verwekte % ) Fel, gehuwd aan Hefel Ferwon, Luikfchen Edelman, die groote vertdienften hide; C2) Hans, wiens dochter, Cunira, ten man krect Homme van Hettinga, Kolonel, in "tr Jaar 1649 overleden; (3) Hesfe!, die zich in echt verbondt met Willemina var Gendt , gefproten uit het beroemde geflacht van. dien naam in Gelderland. Naar alle vermoeden, was deze Zes/sl, en niet dete voren gemelde, onder de verbonden Edelen. Zinn zoon Rarthold yan Ogsthem, die gezegd wordt het laatfte tnanlijk oir vn dit gelacht geweest tezijn, trouwde met Suzänra Sophia The Schwartzenbers. MSS. Aanteekeningen der Heeren ya Burmania. — In 'tgeflachtregister van Zettinga 9 gen. , bij FERWERDA, Zie ik, dat Cunira van Oosıhem, geluwd aan Ho’nme van Hettinga, genoeimd wordt Cunir Osheim, enges zerd ecne dochter van Katharina van Galama gewecstte zija Verg. de Gencalogie van Galama , 6 gener., 00k bij FRKwER- pAte vinden. Inde Genealogie van Schwurtzenderg ,„ 14 gener. door denzelfden uitgegeven ,„ wordt Barthold van Oosıhcız geheren Kapitcin eu Holmeosiez vauı Grasf Hendrik van Nallaı, SCHRIFTEN DER EDELEN, 199 Grietman van Idaarderadeel ; en gaf open- Crisman, lijke bewijzen van zijug gezindheid voor Godsdienst en Vrijheid, niet alleenlijk door ‚zich bij de verbonden Edelen re voegen 5 Perztzich maar ook door Zich met anderen, in 't jaar Are. ‚1566 , regen de listige aanflagen van Arem- berg te verzetten. Het gevolg hier van was, dat hij, in ’t volgende jaar, zijne veiligheid in de vlucht moest zocken , en niet lang yyuciz. daarna openlijk gebannen werdt (u). Wan- Gannen ' ‚neer, en mer welken uitflag, hij naar 1568. Friesland wedergekeerd zij, is mij. niet ge- ‚bleken. : | | “rue. YAN OBDAM, in twee lijsten ge- Yan Op meld, en door wAGeNAARr (v) genoemd Obdam, is, naar gisfinge, Gijsbert van Du» venvoorde , Heer van Opdam en Hensbrock, ‚yan welken Bondgenoot ik elders (w) fprak. ASGE OSINGA, wit eem bekend Friesch 4ojinga. N4 a (u) wınsemius Äb. I Hister. Bag. 72, lib. ll pag. 90, 115. " | (v) Vaderl. Historie VI deel, bl. 125.; die Ohdam eu Gijsbert von Duvenvißrde voor iwee ‚ » onderfcheiden Bondgenooten hieldt, (w) In’ II Stuk, bl. 359 — 361, 200 VERBOND EN SMEEXK- geflacht (*) gefproten, werdt in naam van Geirgvaard Alva gedagvaarıd, om zich te Antwerpen 1508. te komen verantwoorden (x). Hij bleef liever in Friesland, en bi j ziine echtgenoote, Rientfen, of Rintje, Aijlva, dochter van Ricnk Aijlva en Hil Roorda (y). Zij wa- ren beiden in ’r jaar 1589 reeds overleden: want, in eenige fukken des Hofs van Friesland, tot dien tijd behoorende ,„ wordt Epo Aijlva toe Schraard genoemd Voor- mond, dat is, voogl, van heure kinde- sen 2 % ... O1j- (x) wınsemlus Äib. Il Zistor. pag. 114 (y) Genealogie van Aijlva, 6 geuer., bij rer- WERDA. _(z) MSS. Aant. van den Heere £ M. van Burmania, : ' (*) De naam van dit geflacht wordt gefchreven Ofnz«, Ofineha , Oziner, Oolingd. = U. BURMANIA CH F. VAN HEEM» strA, in Trallatu MS. de Nobilitate, hebben hetzelve onder de Fricfche adelijke Huizen opgeteld, Men vindt.keu ver- mäagfchapt aan, de Schlachteh van Decama, Douma, Hamjl- da, Azgema, Aijlva ,„ AEbinga, Galama, Lauta, Roo Hermana, Scheltema, Harinxma of Haersma, Sixma, Hania, ortinga, Tiarda Starkenborg, Lijcklama, enz. — A;ge inga was cen zoon van Scerp Ofinga en Jel van Hermaı, ie Eene kleindochter van Jantjen Ofinga, brocder van Agge, gchuwd geweest aan Julius Saaijjmans. = De ftam; nee van dit geflacht hebhen twee onderfcheiden wapens gevoerd. In beiden is, aan de dene zijde ‚de gewoenc halve arend; doch, ’ . v5; . “ Br [2 SCHRIFTEN DER EDFLEN >ovi .s .... OIJENBRUGGE. Mindere moci- "Djen- te is’er noodig, om een zcer uitvoerig be- biugpes t richt van dir hoogaanzienlijk geflacht (*) | Nyr te op de andere helft, vindt men, of, eene roode 005 op een zilveren veld,, en van onderen een zilveren lelij ep een rood veld, of, van boven cen zilveren lelij op een blaauw veld, en beneden een gouden klaverblad op cen rood veld. MSS. Aanteckeningen van aen Heere U. yan Burmania. \ (*) Meest wordt de naam van dit seflacht pefchreven Oijenbrugge, dikwijls Oijembrugge, misfchien ook Oijenberz ghe, bij Y’espınoij Resherch. de la Nobl. de Flundre PD» 278 et füiy., Of d’Oijenborch , in de Sententien van Alva, bl. 169. u Al omtrent.de XIJI eeuwe,-was ender de Bra- bantfche Edelen bekend Aarnout d’Oijenbrugge, en zijn zoon Henrik. BUTKENS Troph. de Brabant tom. | peg. 223, 277. Doch het naauwkeurigfte geilachtregister,. te vinden in Suite du Supplement au Nobillaire des P. B. tom. 111 pag. 5I we 177, begint met Aarmouts vader, ook Henrik 0 Fern ; meldt de onderfcheiden takken van dezen flam; en gaat tot de helft der XVliI eeuwe, Ter ophelderinge, na- dere bevestiginge, verbeteringe of vermecrderinge vn deze geneslogie, kan men noch raadplegen ChRısTIJW Jurlspte Jleroic. part. I pag. 309, 310, 353, Nobiliuire des P. Re am. I pag. 314, tom. Il p. 483, Suite du Supplement at Nobil. tom. 1. pag. 220, 221, LE CARPENTIER part. I] pag. 425, .493> 602, 5. B. bramane in Lowanro Pag. 44, 46, JG» LO'JENS Recueil Heraldiqgue des Bourguemesircs de Liege Peg. 480, 481. Quartiers Gencalogiques tom. U pap. 232, 276, 282, 355. —— Tot dit gelacht behoorde, doch was van eenc tegenftrijdige denkwijze met den Bondgennot, hg of Engelbert d’Oijenbrugge, die, in den Blaf- aart van de goederen der Fugitiven enz. in’t Land vam Heus- . den, bekend flaat als een der twee Raaden en Komm islaris- ” des Konings van Spanje, wier ampt was, dt gopderen er gevluchten‘ter oorzaake van de Nederlandfche beroerign Aanteflaan. MSS. Aant. van den Heere yan der Creght. Men vergelijke, in de Sententien van Alva bl. 320-323, het dood- vonnistegen een’ Onroomfchen gevanzcnen te Heasden ‚door hem bekrachtigd 21 Julij 1568. — Uit de MSS. Aant. van den Heere EZ. M. yan Burmania heb ik feleerd dat Hendrik vau Oijenbrugge Grietman var Barradeel was, ziinde bij des- zelfs afwezigbeid in 'tjaar 1580 aangefteld Tzaling van Sijx. ma, en dat hij, in’t volgende jaar voor Lopperfum in de Om- melanden in zijn been gefchoten zijnde, naar Groninsen pe- Drag en aldaar overleden ‚is; volgens ’s Hofs Commishiebsck I | fol, 202 VERBOND EN SMEEK- te geven, dan om met waarfchijnlijkheid te gisfen, wie hier bedoeld worde. Men heeft gedacht (a) aan Framgoisd’Oijenbeugge, Heer van Milfe, Kapitein in Sraatfchen dienst ‚die, bij het innemen van Antwerpen in ’t jaar 1576, zijn leven liet. Deze hadt in huwec- lijk Anna van der Noor, dochter van Engel» bert van derNoot, Ridd.r, Hofmeester van. Prins Willem den I. Men zou anders konnen denken aan Filps Rend d’Oijenbrugge, Heer van Oijenbrugge, broeder van Frangois. Hij werdt in 'tjaar 1531 te Brusfel geboren, en hadt tot doopgetuigen Filipsvan’Croij , Her- og van Aarfchor, R:ne van Nasfau, Prins van Orinje, en Margarita van Croij, echt- genoote van Graaf Karel van Lalaing: door zijn huwelijk met Louife, dochter van Wou- ter vander Noot envan Katharina Hinckaert, was hijde zwager van Karel en Jaspert van der Noot, die ook beiden tot de verbonden Edee (a) MSS. Aanteekeningen van den Heere var “ Spaen van Hurdenflein. — Verg. Suite du Sup- piemens au Nobiliaire des P, 2. som. Ill. pag. 163 , 169. fol. 250, en rresınga Memor. der Nederl. Gefchied. fin G- DUMBAR Analeöl. tom. AI. | bl. 22, 46, 195 en 495. Hif zal dezeifde geweest zijn, wien de Staaten varı Friesland gaarne bevorderd zagen tot Drosinard van Harlingen. Zie de Verzamelinge van onuitgegevene flukken, door den Bcere nonpam, V. dee), bl 41. SCHRIFTEN DER EDELEN. 203 lidelen behoorden (b). Noch kan hier in aanmerkinge komen Gerard d’Oijenbrugge , die in huwelijk hadı Filippotte de Ligne, doch:er van Jan, Heer van Hamme, en van Filıppotte van der Noot, en dus de zwager was’ van Antoine de Mol, eenen der Rond- genooten (c). Indien deze drie gisüingen mishagen, were ik geen bet.re in de plaatfe te geven; ten ware iemand oordeelde, dat hier gezien wierde op Engelbert d’Ojjenbrugse, zoon van Frangois en Margareta Quarr&, die eertijds Kommis van de Finantien te Brusfel was, coch ten tijde der Nederlandfche be- roerten naar Holland weck, en in hoogen ou- d:rdom te Delft in 'rjaar 1611 overleedt (d). FLORIS VAN PALLANDT, Graaf van F, yan Pak: Culemborg, was'een derhoofden van dever. and. ? bonden Edelen, Zeer veel was ’er van hem Da | te (b) Suite de Suppl. au Nobil. I. c. pag. 169. Zie ook hier boven bl. 170. Het twijfelachrige, in de noot (m) aldaar geineld, wordt volkomen- hjk weggenomen, indien men aanmerkt, dar J. v. d. Noot in ’tjaar 1573, en F. RR. d’Oijjen- brugge eerst in den jaare 1617 overleden is. (ec) Quartiers Gönealogigues des Familles Ns- bles des P. B. som. I. pag. 233. Verg. hier boven bl. 141. (d) van LEEuwen, Bat. ill. bl. 92€. Doch men vergelijke Suise du Suppl. au Nobil, tom. Ill. pag. 174, 2775. | 204 VERBOND EN $MEEK- te zeggen, indien ik hier alles wilde melden, wat anderen (e) gefchreven hebben, of herhalen, ’t gene in de historie van ’tverbond en defmeckichriften.der Edelen, hem betref- fende, door mij reeds te bock gefteld i is. IK zal echter van zijne voornaamfte bedrijven en lotgevallen iets melden. Zijn ijver voor het Vaderland en deszelfs Vrijheid maken hem zulks overwaardig. Zi of. Hijwerdtin't jaarı537geborenuit Everard Baron van Pallandt en AnnavanLalaing, wel- ker ouders waren Karel de, Graaf van ].a- king, Rilder van’: gulden vlies, en Jako- ba van Luxemburg; en was cen kleinzöon van Jan, Baron vanPallandt, Heervan Wit- them, en van Anna van Culemborg,‚dochter van Gaspar, Heer van Culemborg, en Joan- na van Bourgondie (f}. Hieruic kan men afnemen, deels, lang welk-n weg de Heer- lijkheid Culemborg, welke, ten zijnen ge- valle, den ceenentwintigften van wijnmaand des jaars ı 555, torcen Graaffchap verbeven werdt (e) A. W. K. VOET VAN OUDHEUSDEN „ Be= fchrijving van Culemborg bl. 195 — 253. ( ) Nobilisire des P. B. tom. 1. pag. St. SCHRIFTEN DER EDELEN, Zof “Werde ‘g), aan hem gekomen zij, deck, dat hij behoorde tot een geflacht (*), waar ‚over hij zich vooral niet behoefdete fchamen; en (8) A.MATTHARUS deiuregladii cap. XXU. pag. 372 /4., Nobiliaire des P. B. tom.l. page. $gı, Suie du Supplement au Nohiliaire, tom. 1. pag. 3, 4-, VAN NIDEK en LE LONG, Kabinet van Nederl. en Klecffch& oudheden VI deel, bl. 113-121. — Men fchrijft nu, veelal, Äuilen- burg , in plaatfe van Cuwlemborg. (*) Het is niet volkomen zeker, waar men den allereer- ften oorfprong van ’t oude geflacht van Pallandı te zocken hebbe. Volgens sTRADA, dec. I, lib. V, pag. 208, was het herkoinftig uit Bourzondic. LE CARPENTIER Il part. pag» 254 fchrijft , dat het wit ’t Gulikfche oorfpronglijk was Het laatfte heeft de mecite waarfchijnlijkheid. Zeker gaat het, dat deze luisterrijke Familie, federt veele ceuwen ‚zich in verfcheiden Nederlandiche Gewesten verfpreid hesft, en door huwelijk met de voornaamfte Huizen verbonden ge- wecst is, als, met Lalaing, Luxcmbuig, Culemborg , Bour- gondic, Manderfcheit, van den Berye, Waldek , Grimtergen, von der Mark, Warfaföe, Merode, Hoorne, Egmond, Was+ fenaer, Obbendorf, Schwartzenberg, Ilaren, Schbimmelpen- ninck, Bentink, enz. Men zie Noöilieire des P. B. tom. I prg- 51, Suite du Supplemzut au Nobil. tom. I pag. 3, 45 LE CARPENTIER /. c. par 854 — 856, em de Gencalugien der gemelde Huizen bij HUBNER, YAN HO0GSTRATEN, FER- werpa en anderen. In eene MS. Cendalogie de Tawclenne ec trös illufßre Famille des Comtes de Plain et de Reigersberg, Pag. 17, is ımij voorgekoinen Sophie van Pallandt, dochter un Werner, ointrent den jaarc 1429 getrouwd met Jau van Eren of Ehren, Ridder; en pag. 19, Adele vän Pallandt, dochter van Carüle, en van Anna, dochter van den Graave van Sleijden. Zij kreeg, in ’tjaar 1260, ten man George van Kentenich ,„ die uit een aloud en hoogaldelijk Keulsch schlacht afkomftig was. Uit het Leenregister van Gelre en Zutphen blijkt, dat her geflacht Pallandt met die van Haer- folte en lieeckeren door den echt, in de voorgaande ceu- we, gelijk noch naderhand, verbonden was. Zie 0. TUL- L.EKEN in comment. ad diploma Reinaldi Nasfayii de infüla es muonte Dei,pag. 59, 60. Omtrent de hellt der zestiende eeu- we werdt een tak varı dezen cdelen ftaın in Gelderland ge- plant, waar dezelve noch bloeijt, en, gaat het naar mijnen wensch, zal blijven bloeijen „ Zoo lang de daukbaare nr er Hij omlıelse den Her: vorınden Godsdienst. 406 VERBOND EN SMEEK- en ook zekerljk niet gefchaamd heeft, hoc» wel hij , federt her verkrijgen van den Graaf- hjken titel „ zijnen ftamnaam bij de onder.. reckeninge van brieven en andere ftukken ge- woonlijk verzwecg (h). Door den inrloed der oprosdinge, washij, in zijne jeugdige jaaren, zeer ftr.ng tegien alle onroomich.n; doch hij week zelf, na» defhan! ‚van denRoomfchen Godsdienst , hier toe bewogen, decls, door ’t fnoode levens- gedrag, der Kanumniken en andere Geestelij- ken binnen Culemborg, diels , door’t voor- beeld van zijne echtgenoote (i), welkeLu- th.rsch (h) Op de onrfprongliike lijst der verbonden E.ielen noemde hij zich Ploris Graff zu Culem« borch, Zie Bijlaagen, bl. 25. Önder een’ eigen« handiren brief, welks inhoud ik naderhand zal mel- den, fehrijft hij ziinen naam Koris Comte de Cu-, Jöherg. Men vergel, zijne onderteekeningen bij den {leere B0oNDAM, Verzam. van onuitgeg. ftukken I. deel. bl. 57, 65. (i) Flizabeth „ dochter van Frans, .Graaf van Mauderfcheit en Blankenheim, Zij ftorf in ’t jaar 1575. ederlander de verdiensren van Ploris van Pallandt, den eer- ften Graave van Culemborg, erkennen en roemen zal. Wei is waar, dat van denzelven geen manlijk oir meer overig is; doch het lijdt ook niet de minfte bedenkinge , dat de tegen- woöordige Barons van Pallandt met hein uit denzelfden (kam oor{pronzlijk zijn, en dat hunne voorouders fodert 250 jaa- ren groot aanzien en verfcheiden heerlijke goederen bezerem hebben, en, gelijk hum Granflijke flamgenoot, voor’s Lands. vrijheid peijverd hebben. Men zie den Hreere BonDAM, Verzum. ucn onwitgsg. flukken, 1 deel, bi. 96. .. SCHRITTEN DER EDELEN, 26? thersch was (k). Zoo verre was het ’er af, dat hıj de veranderinge van zijne Godsdien- flige gevoelens zöcht te verbergen, dat hij zelts, in ’’t jaar 1564, de Nederlandfche Geloofsbelijdenisfe onderteekende (1). Geen Ondertee wonder derhalven, dat de Hervormden laufe twee jaaren later (m), in zijn Graafichap yeiijdenisfe, openlijk predikten, endat hij, ten aanzien y% ae van den Godsdienst , bij de Landvoogdesfe vie, z00 te boek ftondt, dar Zij den Nuncius van den Paus niet durfde aanraaden , om den Pauslijkeh brief, waar bij Pallandt aange- fpoord werdt, zich niet langer aan de zijde der Ketteren te houden, maar tot den vader= Iyken Gossdienst wedertekeeren , aan hem te overhandigen, alzoo :zij vreesde, dat hij dien brief fchandelijk mishandelen zou (n). Indien ’t al zeker mogt zijn, dat in *t Graaf- fchip 1575. Hij hertrouwde met Filippa Sidonia , dochter van Haus, Graaf van Manderscheit „ Hee. re van Gereftein, (k) VAN DER HAER de init. tum. kb, I pag, 147. (1)C.L.S. de ortu es progresfu Caloinjarze seformationis in Belgio, Pag. 8. Verg.mijn Va- ders tweede Eeuw - getijde der Geloofsbelijde« nisfe bl.129 —— 131. (m) zor Il boek, bl. 78. (n) strapa dec. 1 lih, V, 28.134, 235, 308 VEREOND EN SMEEK- Of hij oor fchap Culemborg de beelden overal ter ker. eh ken uitgeworpen zijn (0), is I noch niet sj was. bewezen, dat zu!ks op ’s Graaven last ge- fchicd zou zijn, gelijk Koning Filips hem Was eender TER laste legt (p). Mer meer gronds be- Biofien yan (chouwt hem de Koning als eenen der voor- her naamite Bondgenooten , gelijk hij waarlijk was. Men weet, dat.de Edelen, tot het fluiten van hunne verbindtenisfe, in zijn huis te Brusfel vergaderden, en dat, om die ıe- den, dit hujs tor den grond toc,, op last varı Alva „, afgebroken is, Il) verfcheen, met. d: andere Bondgenooten , ten Hove bij de Landvoogdesfe, en lier zich in hunne bijeen- komsten, teLier en S. Truijen gehouden , ook vinden Van dit alies gafık, elders (q), wirvoerig.r ‚bericht. Het kon niet anders, of. alle zijne pogingen, voor, de Vrijheid , welke hem dierbaar boven ’t leven was (r}, berok-, .(0) woort II beek, bl. 115. Doch men virgelijke VOET VAN OU DHEUSDEN in de befchrij- vinge van Culemborg, bl. 23, 225, 229 (p) Zie de Bijlaagen, bl. 250. (q) In 1Stuk, bl. 62, 63, 293, 285, 258, 306, 3075 3695 373 | ‚@r) In de jaaren 1590 en 1591 „liet de Graafecnie ge penningen flaan , waar op zijn wapenfchild ftondr, en ook deze fpreukt Libertas vita carior, Zie, van LooNn Nederl. Mistoriepenningen , I deel, bl, s10. SCHRIFTEN DER EDELEN. 279 berokkende hem den haat der Landvoogdesfe en var haare bijzonderfte vertrouwelingen, ennoch meer van Koning Filips en Alva. De erde door Koning , na zich beklaagd te hebben over #r Koning j velzins be- de ondankbaarheid des Graaven van Culem- (-huldigd, bog, aan wien hij en Keizer Karel 200 Sroote eer aangedaan hadden, befchuldigde hem van veele misdaaden,, als, her deelnc- men in ’t verbond der Edelen, het werren van ’t Spaanfche krijgsvolk in zijn Graaf- fchap , de berldftormerije en plonderinge van geeftelijke gebouwen ‚aldaar en te Maas- tricht, Om welke redenen, Filips aan den Gedag- Prokureur Generaal fchrifte'ijke vrijheid gaf, »sard. om den Graave in perfoon te dagvaarden Or geliik ook gefchiedde den negentiehden var wintermaand des jaars 1567. Hij had zich, een jaar vroeger, uit Brabant naar Gelderland begeven , en bevondt zich, nu, of op zijn kasteel Weerd, ‚in Duitschland gelegen, ofte Keulen, waar hij, den ach- 2 tienden van leritemaand des jaars 1568, een Zün fhrif- verweerfchrift tegen den Hertoge van Alva LER liet . (s) Het bewijs van ”s Konings vergunninge ter perfonele dagvaardinge van Pallandt , te voren, onbekend „ is te vinden in de Bijlaagen , bl. 249, 25% | Wordt ge- bannen, 28 Mi) 1568 212 VERBOND EN SMEEK- Jiet uirgaan, beter oordeelende, zich in ge- fchrifie te verdadigen, dan, op de uitda- &nge van Alva, naar Brusfel te komen (t). Ziju fchrijvens tegen Alva, dat mij nooit, önder ’toogkwam, kon hem niets helpen, Hij werde, ceerlang , uit d= Nederlanden gebannen, mer verbeurdverklatinge van als “le zijne goederen (u). De fchande , wel- ke Alva hem daar te boven wilde aandoen, ftrekte tot zijnen roem (v). De Hertog liet op den platten grond, waar het huis var Pallandt te Brusfe! geitaan hadı, cen’ fiec- nen pilaar ftellen , met een opfchrift, w.ar uit bleck, dat dit huis gehecllijk afge- broken was ter verviockte gedachtenisfe van de daar in herhaalde famenzweringe IC» (t) VoET VAN OUÜDHEUSDEN „ aangeh. pl. Bl. 229, 232. (u) Sententien van Alva, bl. 70. Verg. Bor JV boek, bl. 156 [z220}, die de indazinze fleic op den 19 Januaıj 1568 „ VAN METEREN III boek, bl. 49, die dezelve brener tot den ı9 De- cember 1568, en strana Zib, VIE, pag. 373. (v) Het is opmerkelijk „ dat in dit huis des Graaven van Culemborg, waar in ’t verbond der Edelen zijn volkomen beflag kreeg, de Hertog van Alva zijn intrck te Brusfel in ’t begin genv- men hadt, en kort daarna de Graaven vauı Eg- mend en Hoorne deedt gevangeır nemem ° > - SCHRIFTEN DER EDELEN. alt tegen den Godsdienst der Roomsch-Ka- tholijke kerke , tegen den Koning en de= ze Landen (w). Op dat gekerden eu ongeleerd.n ,, inboorlingen en vrecmden , dit opfchrift zouden konnen lezen, was het in vier talen.op den fteenen gedenkzuil ge- field, te weten, in ’t Latijn, Fransch, Spaansch en Nederduitsch. Dan, al wie de yrijheid van geweten in den Godsdienst en de waıre belangen van ’c Vaderland ter har- te neemt, zal vrij gunstiger over Graaf Flo- ris denken, dan Alva cn zijn aanhang dacht. ‚ Naardien men wil, dat deze Bondgenoot zich, federt den: jaare 1566, luttel met den oorlog en de regeeringe van ’tLand bemoeid heeft (x), ja zelfs fchrijft (y), dat hij, na 'roverleveren van ’t fmeekfchrift der Ede- len aan de Landvoogdesfe, niets meer uirge- voerd, en cen afgezonderd leven in Holland O2 ge- > (w) VAN METEREN II boek, bl. so, uit wien blijkt, dat Bor, wien ik in I Stuk bl. 63 volgde, ’t begin van dit opfchrift niet naauwkeu- rig opgeeft. Andere bijzonderheden kan men vinden. bij van LOON , Nederl. Hlistoriepeun. I deel, bl. 115. (x) van METEREN XX beek, bl. 390. ‘(y) AUBERITF DU MAURIER smeimoires pour fervir a Pbisteire de Hollande pag. 182. Hermeent Pa los Hruhm, " 1508. RB: efw'sfe- linr met O- ranje. 2!I3 VE.RDBOND EN SMETR: gelzidh.ceft, in zoo verre, dat hij on'iekend itorf , zelis voor hun , die van zijnen aan- hang waren; naardien men zich dus over ziinen verderen leef.ijd uirlaar, zal ik hier her tezendcel bewijzen, en zijac voornaam- fte versichting.n „ ten nutte van 't Vader- lan}, in den hachelijk fen tijd, aangewend, kort<hjk opgeven ; hoewel ık niet ontken- ne, dat hij zijne laatile levensjaaren in filtey en buiten ’s Lamis bewind, doorgebragt heeft (z). Gelijk hij op zijr bijz 'nder belang be« dacht was, zoo door zich g:wap.nder hanl te h’rftellen in ’t bezit van zijn kasteel Wir«- them, als door hulpe bij den Keizer en de Duitfche Vorsten, op den Rijksdag re Spiers in 't jaar 1570, te zoeken, waar in hij ech ter niert flaırgde (a), zo oplettenie was Nij, in dien tijd en vervolgens, op de alge: mceene belangen van ’t Vaderland. Hier van levert zijne bricfwisfeling met Prins Willem | den (z) wAaGEnaar, Vaderl. Hist. VI. deel, bl. 355, en IX decei, bl. 36. (a) LANGUETI Zpist. Seer. lib I, pag. 165, zor -V bock, bl. 229 [318]. van ısseLT Pag. 205, 200. SCHRITTEN DEK EDELEN, 313 den I een genoegzaım bewijs op (b). Wit e:n’ oorfprongi.jkeu brief, door dien Vorst uit Dillenburg ın hoo'jmaand des jaars 1572 gelchreven, en die noch voor handen is (c), bi:jkt, tot welke gewigtige oogmcrk.n de Prins met hm verftind hi.ldr, zoo laug zij beiden ın Duitschlind waren. In hoe verre ‚Keert near men aan Viglius van Aijtta naır waarheid,, n bericht hadt, dat Pallandt', regen *t einde des jaars ı571, uit Keulen verjaaad was (d. 5 kan ik nit zeggen. Doch zeker is’t, dat lg hi hij, in wintrmaand van ’tjaar 1574, in 2 ıfchup van de Ridderfchap van Holland b:fchreven Hoxaus. werdt (e), en dat hij, den drieäntwin:ig- ften van d-zelfde maand, uit Dordrecht aan den Penfionais Arien te Middelburg eenen brief tuezond: , met verzock, omal het nieuws „ dat hij in Zeeland vernemen zou , hem ten eerften overtefchrijven,, als mede, om een bekwaam verblijt vour hem o Me en te (b) van METEREN ll bock, bl. 59. (c) Zie de Bijlangen, bl. 3175. (dA) v. aB ara Zpif. CLil cd /. Toppe- i rum, pa2. 059. (e) Register der Staaten van Holland , den 16 December 1574- Engelmnd hem ont- ze7d, 1575. Reno zhmet ”sL::ds ge- WNTge 23 “ken. 2I4 VERBOND EN SMEEK- te willen bezorg:n tegens zijne komfte te Middelburg. De Graaf verliert zich gerus- telijk op Agijlaeus goedwilligheid, en ver: {prak hem allen wederdienst (f). Na dat de Graaf een lid der Hollandfche Ridder- fchap geworden was, werdt hij van zelfs in de gewigtigifte Staatsbezigheden ingewik- keld: waar in men ook de reden zal moc- ten zocken, waarom de Koningin van En- geland , op 't aanhouden der Spaanfchen , hem haar Rijk verboodt (5). Dit verhin- derde hm niet, voor ’t heil van Nederland te. waken, daar over ter dagvaart te helpen raadpegen , en zich in zaken vanı groot be: lang, nevens anderen, te laten gebruiken, Hij was niet allcenlijk tegenwoordig bij de veruitziende beraadflagingen over de Breda- fche vredehandelinge (h),, maar werdt ook benoemd, om met den Prins van Oranje te overleggen, waar men best buitenlandfche hulpe tegen ’t Spaanfche geweld zocken Er ER (f) Eigenhandize brief des Graaven van Cu- Jemborg, in ’t Fransch gefchreven, en ouder mij berustende. (g) wacenaar Vad. Hist. VIl deel, bl. 82, (h) zor VIII boek, bl. 9ı [ 6021. er : N SCHRIFTEN DER EBELEN. 2ı1f zou (1), en tot een lid van den Landraad in Hollan.! verkoren (k). Wijders hadt ie hij de hand in de beide Unien tusfchen Elol- yertonden land ın Zecland, en onderteekende dezelve, 1. de eerft- den vierden van zomermaand des. Hı:lund en jaars 1375 (1), en de andere den vijfen- Zaun. wwintigften v.n grasmaand des volgenden jaars (m). Eenige maanden later ,„ be- moeide hij zich met eene zaak van gecn min» dere anng:legerheid. De }rins van Oran- je, wel vooruitziende, dat de Gentfche be- vrediging niet lang ftand zou konnen houden, en begrijpende,, dat ’er Holland en Zeeland zecr veel aan g:legen lag, dar eenige ande- rc Nederlandiche Gewesten z'ch naauwer met dezeive verbonden „ arbeidde al vrocg in 't heimeliike, om Gelderland, ’t Stiche van Utrecht, Friesland, Overijsfel en Gro- ningen met Hulland en Zeeland te verceni- gen. klier to2 bediende hij zich, zoo veel Zins pa. O4 Gel» ginzen, om (i) zor VII boek,, bl. 118 [641] Verg. WAGENAAR Vad, Hıst, Vl deel, bi. 74, 60, (k)wasenaar Vad. Hist. VI deel, b'. 22, 23. (1) J. DE TIMMERMAN de Unione Ihll, e Zeel. pag. 43. (m) J. DE TIMMERMAN /. ec. pap, (Q DOk- HORN Op Keijgersizrg 11 deil, bl. 574 216 VERBOND EN SMEEK- Gelderlend Gelderland betrof, ook van den Graave var Culemborg.” Op den zevenentwintigften Zieardie van wijnmaand des jaars 1376, fchreven die verseiig. van Zaltbommel aan de Staaten van Gelre en Zutfen „ dar‘ zij zeer genegen waren 5 om alle wederzijdfche vıjandlijkheden te ftıken, en verzöchten, dat de Staaten van Gelderland ecnigen daar toe wilden afvaar- disen, om mer den anderen te beraudllagen, verhopende „ dat, met Gens hulpe ,„ door dit overleg ecnige vrede of beftand gevon- den zou worden, en belovende, dat zij al- le vlijt en naarttigheid zoudJen aanwenden bij den Graave van Culemborg, die een hvofd s van de Staasen van Holland, dat hij de- zelve Staatin wilde bewegen, om daur toc ie verllaan. Ten zelfden dage zondt de Graaf een’ brief aan de Grelderiche Staa ten, nu te Nijmegen vergaderd, die hem, als hunnen goeden nabuur en yriend , ter hulpe verzocht hadden; hij verklaarde , rıadzaam en noodig te bevinden , dat z'j eerstdaags eenig.n wilden afvaardigen, om de middelen aantchooren, door welken men tot eenen voordecligen gocden vrede of be- ftand zou mogen geraken; noch betuigde bij wel te weten, dar de Staaten van Hol- Ä Ze land "SCHRIFTEN DER EDELEN, 217 land gaarne desgelijken doen zouden ; ein- ‘delijk gaf hij te kennen, dar dez: bijeen- "komst bekwaamlijk kon Be ahnen Zalbommel, als wezinde cen Iıdmaat des Vorstendorns Gelre , en op beide Er. van Geld°rland en Holland, gelegen. D: Graaf van Culemborg verzondt dezen brief door den Heere van Weerdenburg, wien hij in last gaf, den Staaten van G:lierland aan- tegeven, dat men hier hartelijk verlangde nıar een’ goecden vrede uf beiland, inzon« deriteid uit aanmerkinge, dat de vreemde- lingen door den krijg meer en mier ver« ri;kt, en anderen verarmd wicrden, en dat ovirzulks de vocrgeflagene bijeenkomst niet alleenlijk onder de Gelderfchen en die van ‘Bommel, maar ook mer d: Hollanders noo- dig was, De R'geering van Nijmegen antwoordde, den dertigften van wijnmaund, dan den Gaar- van Culemborg en die van Bommel, dat, om biigebragte reden , als ‚noch gien afgevaar.ligden tot her bijworen van eene famenkomffe konden gezonden worden , doch dat den zevenden der vol- gende maand cen algemeene Landdag fto:.dt ‚gehouden te worden; en zij verzocht,, dar de Graaf te voren cenige goede middelen | OÖ 5 van 218 VERBOND EN SMEEK- van vrede fchriftelijk wilde toezenden, waar over op dien Landdag zou konnen gehan- deld, en wijders jemand ten geme'd:n einie afgevaardigd worden. Graaf Floris nam genoegen ın dit antworrd, en fchreef,, den vierden van fluchtmaand , dat hij her ant- woord der Geld: ıfchen, na ’c houden van den Landdag . v.rwachten zou. Her voor- ftel van den Graave kwam ook in de daad bij de Gelderfche Staaten in overweginge, mer dit gevolg, da: zij uir hun midden ve- nig:n afvaardıgden, die, te Bommel „ mer .twee Hollandic'e Stautsleden en den Graave van Culemborg in onderhandelinge traden,, en tot cen gewigug befluir kwamen; ’r welk men vermoedt betrekkelijk geweest te zijn tot her aangaan van een nader verbond tus- fchen fommige Nederlandiche Gewesten , dat ruim twec jaaren later tor ftand gc- bragt werdt, en onder den naam van de Unie van Utrecht bekend is. Van ’t ver- handcelde in die bijeenkomite gaf de Graaf, den negenentwintigften van flachtmaand des juars 1575, naauwkeurige openinge aan eenig: Heeren, die door de Stiaten van Gelderland afgez 'nden waren ter vergade- ringe der Algemeene Staaten te Brusiel , en SCHRIFTEN DER EDELEN. 219 # cn verzocht hen, dat zij, naar Zeeland trek- kente, den Prins van Oranje wild n aanfpre- kun: waar uit men, met recht, befluiten mag, dat'de geheime onderhandeling v an Palländt met de Geldericben niet buiteu weten van dien Vorst gelchied was (n). Men ziet hier uit, hoe ongegrond het voor- geven zij ‚ dat de Craaf van Culemborg , na den jaare 1566, “ich ’s Lands zaken niet meer aangetrokken zou hebben. Dir Krrer blijkt noch nader uit zijne tegenwoordig- den" 2, heid op den Landdag van Gelderland , den fleı 24: tweeäntwintigften en volgende dapen van“? ‚sr lJouwmaand des jaars 1578 gehouden, waar in gehande!d werdt over ’t verkiezen van eenen nieuwen Stadhouder , en zelis door de Ridderfchap van ’t Nijmegenfche Kware.. tier voorgeflagen , den Prinfe tor dien post te verzocken, en, warneer hij de Land- fchap niet perloonlijk bijwonen kon, als dan te nocmen den Graave van Culemborg (0). I (n) Alle deze bijzonderheden heb ik anıleend uir de Verzamelinge van onuitgegevene hukken, en de aanteekeningen van den Heere RB nDAai op dezeive, I deel, bl. $0—66, 116, 121, 210, 217, 272 274, 302. ‘(o) Dezelfde Verzameliog V deel, bl, 3, 13. 216 VERBOND LEN SMELrK- Hij z:lf zal echter even weinig. onkundız gewee:t zijn van ’s Prinfen toeleg, om zij- nen broeder ,„ Johan, Graave vaı Nasfau , to: Stadhouder van Gelderland te duen aan- ftellen, als van her oogmerk , om den Graa- ve van Hohenla tot Krijgsoveriten aanteı.e- min: waar op de Graaf van Culemborg , op den Gel.erichen Landdag, ftork aandrongz daar bijvoegende, dar hij ook. Overfte over Hollan!, Zeeland, en, mozelijk, Utr. cht zou gemaakt worden, die hem ook geza- mendeihand bezoldigen zouden; terwijl hij wijders aannan, bij de Staaten van Holland te bevord.ren, dar de foldij der Hoh:nlo- iche knechten door dezelven, volgens hunne belofte , aanlionds in Gelderlard beit.ld wierdt (p). Wanneer wij alle de gemelde pogingen van d+zen Bondgenoor , ook tot bivorderinge der nadere verceniginge van fommige Nederlandfche Gewisten „in aan- merkinge nmen, moet het ons eenigzins Kmt, be.vre.md voorkomen , dat bij zelf, nader- gg , hand, der Unie van Utrecht fchoorvoetende nemen der toetradt, en dezelve niet, dan na ecnige rc onderhandelingen, aannam. Nikolaas Blancx, ca (p) Dezelfie Verzameling IV deel, bl. 371, V derl, bl. 22. SCHRIFTEN DER EBELEN, »?21 ein der Zeeuwfche Afgevaardigden, fchreef wir Utrecht aan zijne mede-afgezondenen, den zestienden van fprokkelmaand des jaars 1579, dat Floris Thin bij den Graave van Culemborg geweest was, en dat men nu befloten hadt, een antwoord op 's Graaven fchrıjvens te doen vervaardigen. Eindelijk befloor hij echter, de Urrechtiche Unie ‘aantenemen ; waar omtrehnt de Staaten var Holland en Zeeland, in een’ brief aan hun- ne Afgevaardigden te Utrecht, den achtiten van grasmaänd d:szelven jaars gefchreven, sich dus uitlieren : „, wij verheugen ons zonderling — , dat de Graaf van Culen- borch de Unie, immers in esnige qualiteit, heeft geadvoucertz want als den Aeere daer- om te Iijden zal hebben, de graave en zal “niet vrijgaan ” (q). Hier uit kan men op- maken, waarom de Graaf aarzeide, de Unie openlijk aantenemen , en dat hij, naar ver- mo:den ; die aanneminge gedaan heeft we- gens eene zijner heerlijkheden , gelijk de ‘Heer vAN DE sPILGEL recds aanmerkre. Deze “ (q) Bundel van onuitgegeven flukken, uitge- geven duor den Fleere VAN DE £PIEGEL, "Ideel, bl. 252, 253 222 VERBOND EN SMEEK Deze gisfing wordt bekrachtigd door’t voor- beeld van Diederik van Bronkhorst en Ba- tenburz, Heer* van Anbholt, die, als Ban- nerheer van Baar eu Lathum, de Unie aan- nam, en in zijnen naam lit onderteekenen , doch ond.r voorbehoedinge „ dat hij zich van wegen zijne heerlijiiheid Anholt, hier mcede, van ’t Roonfche Rijk nier wilde af- ®onderen (r‘. Wij zagen hier boven, dat alle de goederen des Graayen van Culem- horiz in 't jaar 1568 verbeurd verklaard waren. Na de Gentfche bevrediginge , krecg de Stadhouder van Gelderland aan- fchriivens van de Gedcput>erden der Alge- mcene Staat n, om aan de Graaven van den Berge en Culemborg , den Bannerheer van Dionklon en anderen, hunne fteden, lan- den en heerlijkheden overteleveren en in ei- &endom wederiegeven (s). ’Er is geen wwiifelasn, of bij kwam,, kort daarna, in een volkomen bezit van zijn Graafichap; en h.r is zeer waarfchijnlijk, dat de Heer van Pallandı , als Graar van Culemborg , de U- .(r) Verzameling van den FHleere BONDAM , Vodeel, bl. 365, 366. (s) Dezeifde Verzameling I deel, bl. 254, 255, 270. SCHRIFTEN DER EDELEN. 223 Utrechtfche Unie aannam : hoewel hij noch in ’t begin des jadrs 1578 reden vondt, om te doen aandringen „ dat hem zijne heerlijk- heid Weerdersro.x mer haare inkomften zou wedergegeven worden (t). Sedert dien tijd vinde men weinig of niets van aanbe- lang , in ’s Lands gefchiesenisien , aange- tcekend omtrent den Graave van Culem- borg, tot op ’t jaar 598, wannceer hij, in berfsimaand (u), overleden is in zijn Graaf- (t) Dezelfde Verzameling IV deel, bl, 352. 