title: Des Tombe, J. W.: Het geslacht van Renesse van den oorsprong tot 1430
creator: None
text: Mijn van Renesse, voorheen in 1354 de verbeurdverklaarde goederen door den Hertog werden teruggeschonken, deze aan Costijn’s weduwe haar duvaal liet uitbetalen; de jaarlijksche uitkeering werd echter verminderd als volgt: «Item dit geven van jaarlijksche renten die men van den herent af, Item bij machtige brief van Wouan Renisse betaald in mindering van haar duvaal. De jonge man van Renisse haar dochter. Flor. Weduwe van Haemstede xvi U> xvi s. iiij d. gr. xxiij rente. val. in tor. ... cc tß xvi s. x d. Item bij Jonge vrouw Jan van Renisse open brief haar betaalt van haar jaarlijkse renten van den jaar LI11... s. v d.... vi ïss v s. Item bij Jonge vrouw Marien brief van Renisse voorin te roosendaal, haar betaald van haar jaarlijkse renten van den jaar LI11. vs.iiij ïss v s. i).» Wel wordt bij Jonge vrouw Jan en Marie niet vermeld, zooals dit uitdrukkelijk bij Jonge vrouw Meyne (Willemijn) het geval is, dat zij dochters van de weduwe van Renesse zijn; toch is het samen telling der namen in een rekening te opmerkelijk om niet aan te moeten nemen dat hier drie zusters bedoeld worden, aan wie van elk harer een jaarlijksche som, van de duvaal van haar moeder, wordt uitgekeerd. Uit de rekening zien wij, dat Meyne in 1351/53 reeds weduwe was van Floris van Haemstede; in een brief van 1352 wordt dit bevestigd: daarbij wordt aan Meyne van Renesse, vrouw van Floris van Haemstede, het vrij en rustelijk gebruik toegestaan van den lijftocht, haar door haar echtgenoot gemaakt; terwijl in een charter, gegeven dinsdag na onze Vrouwedag Purificatie, 1354, Dat deze posten in 1354 in de rekening niet herhaald worden, zal wel zijn de wijze in dat jaar de goederen zijn teruggegeven. 2) Reg. Lib. D. fol. 14 vo. Cap. Zeel. 38 onderscheiden van zijn oom Jan en van zijn neef Jan, zie Jan van Haernstede genoemd. Behalve van de helft van de heerlijkheid der Duinen van Schouwen, eenmaal het eigendom van zijn groot- vader Costijn, is ook Jan voor * 2/6 eigenaar geworden in den uitdijk van Dirksland; wij lezen namelijk in een brief van 13 October 1299 2), waarbij Graaf Jan de goederen, hem aangeboden van Jans van Haernstede, aan zijn bastaard broeder Witte schenkt, dat hij dit doet «in alle manieren gelijk dat die voor Jan van Haernstede en zijn vader haar Costijn» dit goed bezeten hadden, en wel «waar in ambacht, waar in land, in tienden, aan molen, aan uitdijken, aan duinen, aan haymannen of aan wat andere goederen dat gelegen was.3» Witte werd «ins eigenaar van de ambachten en tienden buiten de heerlijkheid gelegen, en bekwam een half aandeel in de molens, duinen, baymannen en van het kasteel, deel uitmakende van de heerlijkheid; terwijl met den uitdijk bedoeld moet zijn het 2/(J deel, dat Jan van Haernstede in Dirksland bezat. In 1313 werd in plaats van de 500 gulden renten, hem door Graaf Willem toegekend, aan Witte ook het andere deel geschonken, dat aan de erfgenamen van Jan van Renesse was toegevallen, namelijk aan diens drie zoons en aan hunne moeder Margaretha Scarpord, waardoor hij in het bezit kwam van de heerlijkheid der Duinen van Schouwen, bestaande in duinen en haymannen «mit den zeevont, mit de heerlijkeden, hoge ende lange, mitte wilden in de duinen van Haernstede»: dus in het geheel zoo als deze heerlijkheid aan Costijn van Zierikzee in 1229 was toegewezen, met alle daaraan verbonden rechten, terwijl het land Haernstede, dat tuinen uitgesloten was, er in 1313 aan toegevoegd werd. Albrecht, heer van Voorne. Burggraf van Zeeland, vermoedelijk 1201—1286? Tr. 1° Aleida van Loon 2° Catherine van Duren. Engelbert, verm. 1318 Tr. Jan van Arkel. Hillekonde, verm. 1302 Tr. 1° Costijn van Renesse 2° Willem van Brederode. 1° bed 2° bed Gebard, heer van Voorne, Burggraf van Zeeland, verm. 1290-1337 Tr. 1° Hadewij van Borselen, 2° Elisabeth van Cleef. Henric, verm. 1330 Albrecht, verm. 1330 Albrecht, heer van Bergen op Zoom en Nispen, verm. 1328-1331 Tr. Johanna van Knappen, vrouwe van Bergen op Zoom. Johanna, vrouwe van Bergen op Zoom, verm. 1330—1349 Tr. 1° Jan, heer van Valkenburg Montjoie en Bungebach. Margaretha, vrouwe van Voorne Burggravin van Zeeland, verm. 1323—1372 Tr 1° Dirkloef van Kleef, Graaf van Heusden 2° Dirk, heer van Valkenburg en Montjoie. Geslacht Heenvliet. Elisabeth, Tr. Maurijn van der Does, Dirkzoon. Bartholomeus, verm. 1330.. Catherine, verm. 1334 Tr. 1° Jan van Hinsberg, heer van Dalemsbroek. 2° Jan van Valkenburg, heer van Borne en Sittard. Reinaud van Valkenburg, heer van Sittard en Borne, maakt aanspraak op de heerlijkheid Voorne. Dochter vermeld 1229. Jan, heer van Renesse en Gouda, verm. 1282—1304 Tr. Sophia van der Goud. Margaretha, vrouwe van Renesse, Gouda en Stein, verm. 1313—1325 Tr. Arnout van Steyn, R. Jan, heer van Renesse, verm. 1207—1295 Tr. Margaretha Scapolder, Hugo’s dochter. Hendrik, heer van Baarland, verm. 1293—1313 Tr. N. N. Jan, heer van Rijnauwen en in Baarland, verm. 1318-1348. Tr. Aleida van Rijnauwen, dochter van Jacob van Lichtenberg. Jan, heer van Rijnauwen en in Baarland, verm. 1352—1415 Tr. Elisabeth van Leukelom, dochter van Otto van Arkel Costijn, heer van Baarland. verm. 1299—1334 HENDRIK, heer in Baarland, verm. 1355—1377 tr. Adeliza van Everingen COSTIJN, heer in Baarland, verm. 1318—1351 tr. Margaretha JAN, heer van Everingen, en in Baarland, verm. 1355-1430 tr. Swanelde van Haestreecht WILLEMINE, verm. 1354—1357 tr. 1° Floris van Haemstede, 2° Gerard van Manchem COSTIJN van Renesse, verm. 1270—1280 tr. N. N. JAN, van Haamstede, verm. 1292-1295 tr. van Maelstede. Jonge heer JAN, vermeld 1354 Jonge heer MARIE, verm. 1354 Prinsijnne van Roozendaal een dochter, verm. 1415—1430 tr. Jan van Haamstede, heer van Moermont en Cruiningen Dood van Wolferd van Borselen. verantwoordelijk, liet het beleg voor het kasteel slaan; maar het schijnt dat de verovering niet gemakkelijk ging. «Men lachte eerst nog, maar gaf zich toen op en stak op de hopen», zegt Melis Stoke; de belegerden moesten zich echter ten laatste overgeven; de burcht bij Renesse werd nu geheel geplunderd, de burchtheer werd verbannen en zijn goederen verbeurd verklaard. Zoo had dan Wolferd over zijn mededinger gezegevierd, maar niet lang zou hij zich over deze zegepraal verheugen: gehaat als hij was bij de edelen en het volk, werd hij, op het los gerucht als zoude hij Graaf Jan gevankelijk naar Zeeland willen voeren, door de burgers van Delft, waar hij vertoefde, gevangen genomen en uit de vensters van het steenhuis aldaar, den 1 Aug. 1299, op de pieken zijner wachters geworpen. het verneinen van de dood van zijn vijand, spoedde Jan van Renesse zich naar Den Haag om zich te verontschuldigen: niet over zijn weigering om zich te verantwoorden en over hetgeen hiertoe aanleiding had gegeven, maar over hetgeen men hem nu ten laste legde, namelijk dat hij deel zou hebben gehad in de samenzwering tegen Floris V en medeschuldig zijn aan diens dood. Eerst drie jaren na het gepleegde feit komt men dus aan deze beschuldiging voor de dag, nadat men hem eerst met gunstbewijzen had overladen en hij sedert om andere redenen in ongenade was gevallen. In het op 22 Augustus 1299 door hem opgemaakte ontwerp van een borgtocht aan Graaf Jan, verklaart hij zich te zullen onderwerpen aan diens uitspraak. Zijn broeders. Mulard, Jean. 119 Namen, Guy van. 57 Nevers, Jean de. 88 Nicolaas, abt van Middelburg. 22 Nieuvelt, Steven van. 82 Oost-Indie, Gerard van den. 123 Oy, Gerard van. 103 Oostervant (Jan zonder genade), Graaf Jan van. 53, 54 „ (Jonkh. Willem), Graaf Willem van. Zie Graaf Willem III. 77, 78, 89 Renchse, Elisabeth van. 103 „ (Jansz), Hendrik van. 10, 36, 40, 41, 51, 59, 60, 61, 62, 63, 71, 79, 110, 111, 132 „ (Costijnsz.), Hendrik van. 79, 92, 93, 94, 110, 111 „ v. d. Burch, Hendrik van. 11, 63, 95, 99, 103, 110, 111 „ -Scarpord, Jan van. 10, 18, 19, 23, 24, 25, 26—36, 40, 41, 42, 43, 44, 60, 110, 111, 129 „ v. d. Goude, Jan van. 29, 31, 34, 35, 36, 37, 40—59, 60, 61, 62, 65, 66, 110, 111, 118, 119, 120, 121, 129, 130 „ (v. Haemstode), Jan van. 10, 34, 36, 37, 38, 39, 42, 45, 108, 110, 111, 117, 129, 131 „ -Lichtenberg, Jan van. 71, 72, 73, 74, 79, 110, 111, 122, 123 „ v. Rijnauwen, Jan van. 79—89, 92, 94, 95, 102, 103, 110, 111, 133 „ v. Everingen, Jan van. 11, 79, 80, 94—101, 103, 110, 111 „ v. Vinningen, Jan van. 90, 102, 104 „ Jan Hendriksz, van. 80, 93, 95, 98, 103, 110, 111, 132 „ genaamd Lichtenberg, Jan van. 102, 104 „ genaamd Neskon, Jan van. 102 „ v. d. Burch, Jan van. 11, 63, 95, 99, 103, 110, 111 Ouverture Ses rt »tjK*1?-* Word - dun Kietnisse + 1244 <V Woirt Born ne Baronie 1232 , Wellan +KUemQcd Nieuwe kere + 1298*'* Ja stec!' (Gemeente 1226 Haine ^5 Oo««- Wellan t! Corndekerke + 1318 Kercwerve 1063 Kerk werve ■ ^ 3 l'.u lycht ■ f grandeM Sutkerke 1312 JReingaers-kerk +' NIEUW Ambacht O UAL AAMBACHTJ MERXZE ^Z-) ( e - (Jude Poort j Bonlendam yd f 1297 Ambacht ifjxJy i \ " Kasteel ,/V / ' DUVE DUVELANT Onderkerk Grootte der 5 xesde Deler voor SCHOUWEN gelegen- arm de Oost -xi/dr ean de Sclielverme/ew in 1340. Vergelyk de* Jtekerwng van JBoildilt JtmSX :, Bcntrneedter van Zeeland J33%o. Qualcun bac fvtJ Kercmerve Bridorpe Laemstede Oude Poortambacht 1842 gemetenj Sieu.me » 819 n Kercwerve 1783gemeten 28 roeden) Bridorpe 2334gemeten 188 roeden Zimtland (Sutkerke) 4138 12 roeden IReingaerskerk 414 » 42 Wiewey ketv 1080 » 263 KUI/er nee 949 Kllemeed 1372 298 1 Verklaring der Teekens. +Door uf Gebucht, • Kasteel of (lenster, Bij eb droot/loopende bank o/'Hoerets,-Grens der xesdePeeten Water (Zee of 'Revier) , Scharre', d'dfiDidneny enZaiul onderdeeliev. Oestambacht v Weiland 1104gemden 17S roeden Capelle 342 Zegembacht 800 Weslambacht. Wellend 799 Armoederhof 286 Oostambacht v Laemstede 200 West o '> 129 9 22 299 180 Lengtenmaten. 1000 2000 100 Kilometer .Grote Boische. roeden. 600Bloisehe roeden -217meter ; 1 Groot-300 Maische, roeden 1 Horde -10 VoeZ; 1 Bectare - 2 gerne ten 119 roeden 7 ctiden V iwn rv r in 1291, op de Schaal -van Yiooooo. Witte van Haemstede. Zeeslag bij Zierikzee. werd vermoord en Jan van Renesse de stad binnen gehaald, waar hij als stadsvoogd werd gehuldigd. In Holland was inmiddels de toestand veranderd. Willem van Haemstede, met Jonkheer Willem in Zierikzee opgesloten, wist te ontsnappen; te Zandvoort geland, riep hij het volk te wapen en bracht de Ylamingen een beslissende nederlaag toe, waardoor Graaf Guy genoodzaakt werd ijlings terug te trekken. Overal staken nu de burgers de hoofden bijeen om de indringer te verdrijven; Guy, die een schuilplaats gezecht had te Schoonhoven, waar Nicolaas van Cats burchtheer was, kon zich ook daar niet langer staande houden. Van Cats werd gevangen genomen door zijn eigen volk, zodat Guy op raad van Renesse naar Gouda toeging, dat door zijn invloed nog betrouwbaar was; van daar kon hij zich langs den IJssel uit Holland verwijderen. Jonkheer Willem was het eveneens gelikt uit Zierikzee te ontkomen; hij stelde zich aan de spits van een leger om de burcht van Schoonhoven te belegeren; wel trachtte Jan van Renesse zulks te verhinderen, maar hij had werk genoeg om zich in Utrecht staande te houden, waar de Lichtenbergsche partij, aangemoedigd en gesteund door de overwinningen der Hollanders, het hoofd weerom opstak. Guy, uit Holland ontkomen, had opnieuw het beleg voor Zierikzee geslagen en de haven dezer stad geheel toegedamd, zodat het de moedige burgerij weldra aan levensmiddelen begon te ontbreken; maar ook hier was het krijgsgeluk den Ylamingen niet meer gunstig. Een grote vloot, door de Koning van Frankrijk uitgerust, onder leiding van den Genuees Grimaldi, was de Maas ingeloopen tot voor Schiedam, waar zij zich met een vloot van Jonkheer Willem vereenigde om van daar het benarde Zierikzee te helpen. Op 10 en 11 Augustus 1304 vond Verzoening met de Zeeuwsche partij. hommage et félicité au comte de Flandre de sa maison de Renesse etc. Le perhaps est dit wel geweest omdat Jan van Renesse meer dan eens geld van Graaf Guy te leen ontving, en hij hem door deze opdracht eenigzins schadeloos moest stellen. Wij vonden namelijk vermeld dat Jan, op 21 Maart 1289, kwitantie afgeeft voor 250 £ van den Graaf van Vlaanderen ontvangen; in April 1290 is het deze wederom, die Jan 150 £ te leen geeft, welke som «il lui promet lui rendre à volonté»; den 14 Mei 1290 erkennen Jan van Renesse, Wolferd van Borselen, Hugo van Cruiningen, ridders, Floris van Borselen en Jan van Cruiningen, knapen, dat zij den Graaf van Vlaanderen 700 livres Parisis schuldig zijn. Hoe dit ook zij en niettegenstaande Jan van Renesse zich leenplichtig aan den Graaf van Vlaanderen gemaakt had, wil Graaf Floris hem en zijn partijgenoten toch de vriendenhand wederom reiken; den 18 Juli 1290 laat hij aan Renesse en aan Dirk van Brederode en hunne vrienden, door tussengekomen van Hertog Jan van Brabant, weten dat hij hun «hevet vergeven zijnen evelen moed van alle stucken, die zij misdaan hebben gedaan hem en gedaan zijn vriend, tot deze dag toe». Het was echter niet voor het volgend jaar, dat de verzoening werd bekrachtigd door de zoenbrieven van Jan van Renesse en van Dirk van Brederode, gedagtekend 6 en 7 Febr. 1291. B) v. Mieris, I, .530 en 531, ook O. B., II, 799 en 805; dat V. d. Bergh deze brief op 0 en 7 Febr. 1292 dateert, doet ons vermoeden dat hij hier reeds voor de grafelijke kanselarij den zoogenaamden paaschstijl heeft aangenomen. In verband met het voorafgaande verhaal wij liever den datum 1291. Jan van Renesse, schilter van het dorp en van de haven Wester-Schouwen, te hebben gehad, maar van zijn schuld in deze is geen bewijs te vinden. In allen gevalle is ontnieldlijk na den moord op hem geen verdacht geweest; op 7 November 1296, dus kort na den verraderlijken moord (27 Juni), ontvangt Jan van Renesse van de Hertog van Brabant tolvrijheid voor het dorp Taleboitseinde (lees: Paalvoets-einde), welke gunst hem den vrijen toegang tot zijn goederen ontsloot. Jan van Renesse moet namelijk beschouwd worden als de stichter van het, thans verdwenen, maar in de 14de en 15de eeuw bloeiende dorp Wester-Schouwen, gelegen in het zuidwestelijke einde der duinen, in het ambacht van den naam, vroeger Westland genaamd; ten noorden was de uitmonding der West-ee, die aldaar een ruime haven voor het dorp vormde. De ambachten Burgh en Westland behoorden voor hun indijking tot de zoute havemannen; de Graaf behield bij den ruil van 1229 de havemannen van Burgh, die later, in 1250, aan Claes Hendriksz. van Zierikzee en aan diens broeder Willem te verkoopen. De andere havemannen behoorden aan Hendrik Alard Paalvoet, en werden in den ruil van 1229 niet begrepen. Wester-Schouwen droeg aanvankelijk, naar deze Heer Paalvoet, den naam Paalvoetseinde; men moet dus de door Smallegange vermelde eed, die Jan van Renesse van de Hertog van Brabant verkreeg voor "de luden die behoorden" In hoeverre deze beide leden van het geslacht Zierikzee verwant waren aan de vroeger genoemde Heeren van dezen naam, is niet te bepalen; men vermoedt dat zij hun geslachtsnaam met die van Burbank hebben verwisseld, even als andere takken die van Renesse en Haemstede hebben aangenomen. Zij bezaten ambachten in Oudkerk, (in Duiveland), en bovendien aandeel in het gors de Mare, dat in 1354 in Oosterland (Duiveland) is binnengedijkt. Vergelijk Harnaker, ü, 335/36; Reg. Lib. iiij, fo. 71r. en 72r van Mieris, II,818. Op de laatste reis ten Oostenrijk die hij dede met zijn heer van Oostvlieland de nobelde voor vier schildpadden, acht dukaten, grote geregeling die quit toe of in geld, xviijl H)* iiijl s . . . gr.*. Ook Jan Hendriksz, van Renesse wordt in deze rekening veelvuldig genoemd, o.a. voor kosten te Staveren gemaakt; het is dus niet alleen hij, de heer van hun goed in Baarland dat wij de drie Heeren Jan van Renesse naast elkaar genoemd vinden, maar wij zien zoowel Jan van Rijnauwen als Jan van Everingen en Jan Hendriksz. nevens elkaar vermeld als de Hertog hen in den strijd noodig heeft. Op 15 september 1413 vinden wij aangekondigd, dat Heer Jan van Renesse van Everingen een vrijgeleide van Hertog Willem verkrijgt, voor een bepaalden tijd; waartoe dit gediend heeft, weten wij niet, en of hieruit de gevolgtrekking mag worden gemaakt dat om een of andere reden de verhouding tussen Jan en zijn leenheer minder goed was geworden, is niet zeker. Het schijnt echter wel, dat er aanleiding bestond om ’s Hertogs ongenade te vrezen: dit lijkt uit den reeds aangehaalden brief van 1415, waarbij het Domkapittel hem 129 morgen lands in erfpacht geeft, en waarin de bepaling wordt gemaakt, dat mocht ter eeniger tijd "die hoorde bij het vorstdom van Holland" zijn ongenade doen gevoelen en hem uit Holland en Zeeland verbannen, Jan van Renesse van Everingen alsdan de pacht niet zou betalen, voor zolang als hij ook de profijten van het land niet kon trekken. Het is echter niet waarschijnlijk, dat een vroegere verwijdering tussen de Hertog en hem is ontstaan, daar wij Jan kort hierop de Hertog zien beloven dat na Willem’s dood, zijn dochter Jacoba van Beieren als Gravin van Holland zal erkennen. Deze belofte wordt op 15 augustus gespreken: "ende dat te vooren verschenen dat sal hier Costijn behouden". Het blijkt niet, en is ook niet waarschijnlijk, dat de van Everingens de drie gouden Schilden betaald hebben, aangezien Saarland in zijn geheel geruimen tijd in het geslacht van Renesse is gebleven. Opmerkelijk is het, dat in de brief van 1341 alleen Costijn van Renesse genoemd wordt en Jan hierin niet wordt vermeld, hetgeen ons zou doen vermoeden, dat deze in 1348 overleden was; wel bericht Simon van Leenwen in zijn Batavia Illustrata, dat Jan in 1348 overleed en in de abdij van St. Servaas werd begraven, naar hij geeft hiervoor geen nadere bronnen aan. Wij moeten echter aannemen dat Jan van Renesse niet lang heeft geleefd; ook is er weinig om zijn leven opgeteekend. Toch willen wij dit weinige niet voorbij zien, aangezien uit hem het geslacht van Renesse, zoals dat nog te deze huidige dag bestaat, is voortgekomen, en ook omdat Jan de eerste van zijn naam was, die zich in het Sticht heeft gevestigd, alwaar gedurende eeuwen die naam met de geschiedenis van dit gewest is verbonden gewest. Behalve in genoemde rekeningen, vinden wij Jan van Renesse vermeld als hij, in 1324, met zijn oom Costijn en met zijn broeder, den Graaf een verwijt maakt, dat deze in de kerk van Oudeland, in Borselen, een priester uit Schouwen wil benoemen. Ook later, op 30 Sept 1337, vinden wij hem genoemd onder degenen die een brief van Graaf Willem mede bezegelen; in deze brief schenkt de Graaf de heerlijkheid Voorne en het burggraafschap van Zeeland, hem door het afsterven van Gerard van Voorne, laatste mannelijke voor van dit geslacht, aangekomen, bij bijzondere gunst aan diens Wij vinden Jan van Renesse het laatst genoemd, als hij, den 28 Augustus 1293, met zijn Zonen Jan en Hendrik, en met zijn neef Jan van Haamstede, een verklaring van Graaf Floris V mede beëindigt in het geschil, dat gerezen was over het erfrecht van goederen van Alebrecht van Voorne tussen diens weduwe, Katharina van Teylingen, en Mabelia van Voorne. Met enige zekerheid het tijdstip van zijn overlijden te bepalen, kunnen wij niet. Wel mogen wij aannemen dat hij voor 1296 moet zijn gestorven, aangezien den 2 Februari van dat jaar de tienden, die Jan van Haamstede, zoon van Costijn van Renesse, van het Kapittel van St. Jan te Utrecht in leen had, op den zoon van Jan van Renesse werden overgedragen, hetgeen op hem had moeten geschieden, ware hij nog in leven geweest. Alvorens echter over te gaan tot de behandeling der drie zonen, niet het huwelijk van Jan van Renesse en Margarite Scapord geboren, is het noodzakelijk, een oogenblik terug te keeren tot Costijn van Renesse, van wie wij gewag maakten als bevelhebber der Zeelandse benden, die de Graaf ontbood om de Heeren van Amstel en van Woerden te beoorlogen. In de twisten tussen den Graaf en Jan van Renesse schijnt hij zich niet gemengd te willen liegen: althans vinden wij zijn naam hierin niet genoemd, ook is het waarschijnlijk, dat toen Jan zijn kasteel met de honderd gemeten in 1289 aan Graaf Guy opdroeg, Costijn reeds overleden was. Met wie hij gehuwd is geweest, blijkt niet geen authentiek stuk; wel zien wij dat hij een zoon heeft nagelaten, wiens naam aldaar reeds een paar maal is vermeld, zoo bijvoorbeeld in den zoen. 146 Goude, Jan van der. Zie op Jan van Renesse, heer van der Goude Sophie van der 29, Bl, 47, 58, 59, 65, 66, 67, 115, 118 Graven van het Hollandsche Huis: Floris III. 13 Floris II. 5, 6, 7, 37 Willem II. 7, 14 Floris IV. 4, 8, 14, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 38, 41, 42, 43, 107, 111, 130 Jan I 42, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 60, 117, 118 id. van het Henegouwse Huis: Jan II 47, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 117, 130 Willem III 18, 19, 20, 54, 56, 58, 60, 62, 69, 72, 73 Willem IV. 76, 78 Grimaldi. 56 Haemstede, Geslacht van. 14 van Moermont, Aernoud van 10, 11, 19, 21, 110, 111 Costijn van. 14 (Costijnsz) Costijn van . 14 Costijn van ..... 21 Elisabeth van . . . .108 Floris van 16, 18, 19, 20, 77, 115 Floris van 91, 99, 100, 101 heer van Haemstede, Floris van 17 Jan van ... 19, 20, 76 van Moermont en Cruningen, Jan van . . 90, 92, 101, 115 87 Lysbeth van Heukelom. die dag geld toegezonden «om die gesellen te delen, die onder hem lagen voor 1 gr. die weke boven hoorde oosten. In September van dat jaar is hij echter in Utrecht terug; wij vinden gewag gemaakt van een verlies van landen onder Jutphaas en Bunnik, door Jan van Renesse van Rijnauwen aan de Gijsebrechts, heren Gisebrechts, zoon van Hardenbroek, in 1400 des vrijdag na St. Michiel gedoneerd; in de daarop volgende jaren zien wij hem eenige oorkonden van den Bisschop mede bezegelen, te weten: in 1401 de vroeger reeds vermelde bemiddeling in den twist met den Hertog; 26 Mei 1403 een brief van den Bisschop, en op 14 Juni 1406 den brief waarbij Frederik van Blankenheym opnieuw landrecht uitgeeft; eindelijk, toen er geschil ontstond over het leen Hagestein, is het weerom Renesse, die met Freise en Elias van Amerongen, onder eed, ten voordele van den Bisschop de verklaring aflegt, dat dit goed tot het Sticht behoorde. Wij vinden ook vermeld dat Jan de orde der Minderbroeders geldelijk te hulp kwam, toen deze ziek een kerk te Utrecht wilde bouwen. Aan deze financiële hulp verbond hij echter de bepaling, dat voor hem en voor zijn nakomelingen een kapel in deze kerk zou worden ingericht, die nog langen tijd bekend heeft gestaan als de kapel der Renesse's. Jan van Renesse is gehuwd geweest met Elisabeth, dochter van Heer Otto van Arkel, Heer van Heukelom, en van zijn gemalin, een jonkvrouw van der Lecker, wier naam ons onbekend is. Renesse en latere Willem van Brederode heeft gehuwd, daar Jan Costijnsz. reeds in 1207 wordt vermeld, terwijl wij eerst in 1289 gewag vinden gemaakt van Dirk van Brederode, en diens vader in 1283 nog leefde. Zo vinden wij in alle stukken, waarin Jan van Renesse en Dirk van Brederode gezamenlijk genoemd worden, altijd Renesse, als oudere, voor zijn half-broeder vermeld; zo ook in den brief van 7 Mei 1293, waarin «harene Janne, heer van Renisse», voorrang heeft boven «Didrik, heer van Brederode», maar de zoon van Jan van Renesse «harene Janne van Itenisse, heer van der Ghoude », na zijn oom wordt genoemd. Professor Kluit maakt gewag van een brief, waarin Aelbrecht van Voorne, Burggraaf van Zeeland, vrijdom geeft van zekere belasting, bij overlijden te betalen aan: «Dominus Theodoricus, miles, noster avunculus», en aan «Dominus Johannes noster consanguineus, miles de Rienesse et Costinus frater ejus». En eindelijk, als laatste bewijs voor de bewering, dat Hillegonde van Voorne het laatst met Willem van Brederode was gehuwd, wordt aangevoerd hetgeen in het necrologium van Egmond vermeld wordt omtrent haar overlijden: «Anno 1200 Hillegondis uxor Domini de Brederode, filii Domini Theodorici Drossaert, lilia dominus de Voerne». Van het tijdstip van het overlijden van Costijn van Renesse hebben wij zulk een positief bewijs niet; de genealogie noemt 1289 als het jaar van zijn dood, maar wij moeten aannemen dat ook hierin verwarring bestaat tusschen hem en zijn zoon en naamgenoot. In officiële bescheiden vinden wij hem na 1244 niet meer genoemd; terwijl het feit dat Dirk van Brederode, de zoon uit het tweede huwelijk van Hillegonde van Voorne, in 1289 449 Renesse, Jan Claesz. van .... 78 „ Jonkvrouwe Jan van . . 90 „ Margaretha van 59, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 131 „ Jonkvrouwe Marie van. . 90 „ Poppe van.78 „ Wilhelmina van .... 90 Lengersz., Claes . . . . 11, 110, 111 „ Mathijs 11, 19, 64, 110, 111 „ Margaretha . . 11, 110, 111 Rentmeesters van Zeeland: Jan Simonssen van Besançon . 111 Floris van Borselen.18 Hendrik van Borselen . . . .102 Philips van Borselen . 89, 95, 99 Raas van Borselen .... 80, 98 Willen van den Coulster . . 84 Hugh van  Jan Quevin.102 Jan de Scriver (Everhardus) 77,89,92,125 Frederik.4, 46, 71 Reinder Willomansz. 80, 89, 93, 111 Rijn, Gijsbert van.76 Rijnauwon, Alijda van 74, 75, 76, 79, 115, 122, 123. Rudolf, Roomsch Koning.32 heer van Montjoie en Butgenbach, Jan van . 111, 115 Montjoie en Voorn, Machteid van . . 9, 74, 111, 115 heer van Sittard en Borne, Reinoud van.115 Abusief is in het opstel ’s Hertogs bastaardzoon Jan van Suermont genoemd men leze hiervoor Jan Suermont. Slijk.20 Sommernach..8 Staveren.86, 98 Steijn, het land van . . . 68, 69, 70 Sticht, het. 73, 85, 87 Stuivezand.80, 81, 93 Taleboekende.45, 46 Termonde . 94 Tholen.82 Tienhoven.. . . 96 Utrecht 55, 56, 57, 58, 75, 81, 82, 84, 85, 86, 87 IJssel, de. 56, 58, 97 Veere ..49, 54 Vinningen.102 Vlaanderen. 5, 52, 54, 55, 102 Vollenhoven.86 Voorne.3, 9, 73 Vreeland.27, 28 Walcheren.3, 51, 61, 125 Weiland.15 Wellinkwaart.72 Westbaarland.61, 79, 80 West-ee, de.4, 5, 45 Westcndeel van Schouwen 3,6,7,14,15, 21, 22, 107 Westerenban.17 Westenschouwen (Wostende, Westende) ') 4, 45, 46, 108 Westland.4, 5, 46 Westkapelle.17 Westkerke.125 Woeringen.31 Woudrichem.99 Zandenburg.125 Zandvoort.56 Zichwaart.80, 93 Zierikzee 6, 14, 17, 55, 56, 57, 58, 107 Zoom, de Hooge en Lage .... 4 Zuidland.3 Zwartewaal .... 77, 89, 91, 124 In het opstel wordt Westenschouwen als Westerschoonen gespeld, dit is niet juist, men leest Westenschouwen. Margaretha Scarpord echtgenote van Jan van Renesse. Renesse heeft tot onderschrift: «so heb ik Jan van Renesse, riddere, en Jan mijn Zoon en Jan Heer Costijn Zoon, mijn neef, borg en schildwacht, en ik Dirk van Brederode, ridder, overborge, besegeld deze brief met onze zegels, daar onze Heere, de Bisschop van Utrecht, zijn zegel voor aan gehangen heeft om beide des voivers. Heere Jan van Renesse, Ridders» * 2 3 4). In de brief van Brederode, geheel eensluidend, waarin Jan van Renesse diens overborge genoemd wordt, zien wij, hetgeen wij vroeger reeds aanhaalden, «Jan van Renisse, Ridder», als broeder van Dirk van Brederode betiteld 2). Na het vredesverdrag van Biervliet en de daaropvolgende verzoening met de Zeeuwse edelen, waren de twisten over Zeeland tijdelijk geschorst en hebben Tan van Renesse, zijn zoon en Tan, den zoon van Costijn van Renesse, den Graaf weer eens trouw beloofd. Den 7 Mei 1293 blijven beide eerstgenoemden borg voor den Graaf, bij het verdrag dat deze maakt met den Bisschop van Utrecht, waaruit wij moeten afleiden dat de verzoening van duurzamen aard was, niettegenstaande het kasteel met de honderd gemeten van Tan van Renesse leenplichtig bleef aan Graaf Guy. Dit zou het blijven, tot dat bij den vrede van Parijs, in 1322, voor goed een einde gemaakt werd aan den oorlog tussen Holland en Vlaanderen, en de Graaf van Vlaanderen geheel afstand deed van zijn aanspraken, ook op die «sur la terre de Tan de Renesse.» Bij de opdracht van het kasteel van Tan aan den Graaf van Holland, zijn de huidige kosten en de toekomstige uitgaven op 25 gulden per jaar vastgesteld, overmids dat zij van heren Costijn wapensijn, dit omschreven in sommige documenten met 15 stuivers 9 denier groot, waardoor het totale bedrag van 15 gulden per jaar wordt. Nog een document, van Jan Everdij, van 1296, over de cens, tienden en diërboden die zijn heer aan komend is van heren Costijn voor, van den. oogste int jaar Lj° in den eersten van den cense van den polre voer Badekendorp iii ff xiiij s. j. d. gr. j est, item van den cense van Stormspolre vj. s. x d. gr, ij est, item van der Camerpolre cense xxix s. gr. Somma van den cense van den polres van den oogste vorscr. v ffi x s. gr. valent..lxvi «. Item ontfaen van heren Costins tienden van den oogste int jaer Lj° die hi selve vercocht hadden boven den gelden dat hi selve te voren wech hadde, in den eersten van der tienden int oudelant van Ondelande van Heyne Jans sone xvj s. xj d. gr.; item van der tiende over den Groote Vliet van Colijn den brouwer v s. xj d. gr; item van der tiende in Badekendorp van Ram Pieters sone xxj s. iij d. gr., item van der tiende voer Badekendorp van Ram Joen IJen s. s. xxvij s vj d. gr., item van der tiende voer den Oudelantschen polre van den Groote Vliet polre ende van Verhakkenraden polre van Costine Lems sone xvj s. iij d. xviij miten, item van der tiende uten Camere ende ute Stormspolre xiij s. ix d. gr. ix miten ende hadde Lern Costins sone, item van der tiende van den polre bi der molen van Clays Coman Jans sone xlv s. Somma van der tiende van den jaar vors, vij ffi vj s. viij d. gr. xv miten valent in tot. Lxxxviij ffi vi j d. gr. Item ontfanghen van den oogste int jaar Lj° van dijcgorse dat Pieter Tune ende Hannin van den Dike ende hui ghesellen jegens heren Costine ghehuurd hadden omme xxiij s. x. d. gr. et solver xxiiij s. x. d. gr. valent in tot xiiij 8 xviij s. Item ontvingen van heren Costijn en heren Jans kinderen, monde van Renesse, van der tit dat heer Costijn dood bleef tot het tijdstip dat Heinrich Wisse 2), heren Florijns zoon, als heren Costijn goed, koos, dat was ongeveer ingaande mei in jaar 1320; alle kosten vijfentwintig zeventien gros in geld, met valent in tor. i.xxiiiij ff xvj s. zet gr. Dit zijn die enz. 1) De rentmeester noemt zich hier bij zijn geslachtsnaam: //Everdeij//; deze naam komt in de 14e eeuw veelvuldig op Walcheren voor, ook met bijvoeging van '/van der Vivere//. (Verg. Hamaker, Rekeningen der Grafelijkheid van Zeeland. 2) Hendrik Wisse op fol. 32 van deze rekening als meester-knaap van den Hertog voorkomende, was de zoon van Floris van Borselen. De vader van dezen laatsten, Raes geheeten Heer van Westkerke — in Borselen — had tot broeder, den door ons in het opstel vermelden Wolferd van Horselen, Heer van Zandenburg, in 1211 door het volk te Delft vermoord. EEN WOORD VOORAF Van mijn hooggeachte oom, den Heer A. A. des Tombe te 's-Gravenhage, mocht ik een verzameling aantekeningen ontvangen uit oorspronkelijke stukken samengesteld, het geslacht van Renesse betreffende, alsmede enige afbeeldingen van zegels, eveneens op dat geslacht betrekking hebbende, waarvan de origineelen bewaard worden in de archieven van Parijs, Keulen en ’s-Gravenhage. Bij onderzoek bleek mij dat veel van hetgeen reeds over dit geslacht is geschreven is in tegenspraak met den inhoud der bedoelde aantekeningen; dit gaf mij aanleiding om uit de mij verstrekte bronnen, aangevuld met andere, min of meer bekende gegevens, een korte geschiedenis samen te stellen van genoemd geslacht, van zijn oorsprong tot ongeveer 1430. Eenige bizonderheden omtrent de geographische gesteldheid van het eiland Schouwen in de Middeleeuwen, en het daarbij ter verduidelijking gevoegde kaartje van genoemd eiland in 1291, zijn mij door mijn waarde oom verstrekt. Deze eerste proeve mijner Studie op genealogisch gebied is de welwillende beoordeling van den lezer aanbevolen, vooral daar waar historische vraagstukken ter sprake worden gebracht, ten aanzien waarvan ook bij meer bevoegden verschil van gevoelen bestaat. Utrecht, Maart 1897 I. W. des Tombe Au dos est ecrit: „Littera Johannis de Rinesse et aliorum militum de compromisso inter ipsos et Johannem Comitem Hannonie. Millesimo Trecentesimo.” (In margine stond:) Vu et collationne, Le chef de la section historique. (geteekend) SIMEON LUCE. (Onderstond:) La présente expédition, collationnée et visée par le Chef de section dont la signature est ci-contre, et par lui trouvée conforme à l’original scellé, qui est déposé aux Archives Nationales (section historique, Serie J n° 510), acte délivré par Nous, garde général des dites Archives, pour servir et valoir ce que de raison. En foi de quoi, nous avons signé la dite expédition et y avons fait apposer le sceau des Archives. Fait à Paris, le dix-neuf Janvier mille huit cent quatre-vingt-neuf. Le garde général des Archives Nationales. (geteekend) J. SERVILÉN. Viaanderen vinden wij gewag gemaakt van de echtgenoot van Jan van Renesse; op denzelfden dag namelijk dat hij de opdracht doet, (18 Maart 1289) geeft Graaf Guy hem vergunning om zijn vrouw een duwaarie te vermaken. In den brief, hierop betrekkelijk, lezen wij: "de Graaf Guy penninget aan zijn echtgenote en aan monseigneur Jean de Renesse de geven voor Duwaarie aan Dame Marguerite zijn vrouw, zijnde van Huon Scarpord, honderd mesures van terrein de meest nabije van haar kasteel van Renesse, tenuten van de Graaf in leen; ook waren aan deze lijf toegevoegd de renten uit den tol van Rupelmonde." Van waar het geslacht Scarpord afkomstig is, valt moeilijk na te gaan; wel vindt men in de vierde rekening van Boudijn Jansz. Rentmeester van Zeeland Booster-Schelde, a° 1344/45, deze naam een paar maal geboekt, o.a. in het gaaf: "Item wtgheven aan genen die leen houden van mijnheer enz.: in ’t zestendeel van Haamstede, Lamswerd en Hugue Pieter Scarpord’s kinderen x/2 maere ’t jaars voor annis et sol 4 tß 5 sc. 4d.; Jacob en Pieter Lineman Scarpord’s kinderen", voor hetzelfde bedrag. Hieruit zouden wij kunnen afleiden, dat dit geslacht in Zeeland tehuis behoorde; toch is men meer geneigd de afkomst van het geslacht van Renesse in Engeland te zoeken, afgaande op de ongewone spelling van den naam. Dat de genealogieën van het geslacht van Renesse de naam van Margarite Scarpord niet vermelden, zal wel hierin zijn verklaring vinden, dat ook hier de lotgevallen van Jan van Renesse met die van zijn zoon, de Heer van der Goude, zijn verwisseld geworden, en aldus, hetgeen wij later van deze zoon zullen mededeelen, aan den vader wordt toegeschreven. St. Bénoin, Mon. Anc., p. 779. O. R. II, p. 05t. Constijn van Renesse heer van Baarland. 63 filet en bande, komt overeen met zijn zegel hangend aan een charter van 1328, dat later behandeld zal worden 1). Hendrik van Renesse is overleden niet lang na de hoven beschreven gebeurtenissen overleden zijn; dit maken wij op uit de rekeningen van den rentmeester van Zeeland van het jaar 1318: onder hen die geboekt staan, als hebbende tienden betaald, wordt hij dat jaar nog genoemd, maar in het hoofdstuk « ontvangsten van verkochte arnbachten» leest men dat Costijn van Renesse, voor zieke tijd en voor «scherpen Hendrik hinderen» zijn neven, 500 gemeten koopt, afkomstig van de verbeurd verklaarde goederen van Hendrik van Everingen 2). Wij vermoeden dus, dat hij in genoemd jaar overleden is en dat zijn broeder als voogd over zijn minderjarige zonen is opgetreden. Door deze twee zoons van Hendrik, Jan en Costijn genaamd, wordt het geslacht van Renesse voortgeplant, zooals ons bij de behandeling der volgende generatie blijken zal. Uit geen authentiek stuk kan opgemaakt worden wie hun moeder is geweest; ook geven de bestaande genealogien geen aanwijzing, in welke richting men in deze zoeken inot; zij vermelden, in tegen- spraak met onze bewering, dat Hendrik kinderloos overleed 3); maar dat het niet onwaarschijnlijk geacht moet worden, in hem den stamvader te zien der Heeren van Renesse van der Burch, en dat de genealogien hierin niet zoo verre bezijden de waarheid zijn, zal ons uit het vervolg blijken. Costijn van Renesse heeft zijn broeder Hendrik vele jaren overleefd; wij vinden van hem aangeteekend dat hij gehuwd is geweest met Sophie van Ga over, dochter van Philips en van Sophie 1) Charters op het Rijks-archief. 2) Hamaker, Uek. v. Zeeland, I. 126 en Reg. E. E. 13 fo 131 vo. 3) Zieh beroepende op Smallegange en Simon van Leeuwen. VI VIJFDE GENERATIE Jan van Renesse v. Rijnauwen. Uit het huwelijk van Jan van Renesse en Alyde van Rijnauwen was een zoon geboren, evenals zijn vader Jan genaamd, en in 1352 door den Hertog in de opvolging van de leenen, hem van zijn vader bestorven, bevestigd. Deze goederen, in West-Friesland, Radekendorf en Oudeland gelegen, waren afkomstig, als men zich wel herinnert, van den in 1312 gemaakten ruil en werden door Hendrik en Costijn gezamenlijk aangehouden. Na den dood van Hendrik bestuurde Costijn het aandeel zijner neven, en kwam later ook op deze beiden het aandeel dat Costijn bezeten had. Ook Jan en Costijn schijnen het goed in Baarland in vereeniging beheerd te hebben, en eveneens hebben dit hun beider kinderen gezamenlijk gedaan. Jan van Renesse, Jansz. was in 1352 nog minderjarig, en het aandeel der kinderen van Costijn, hoewel in 1351 verbeurd verklaard, was, zooals gemeld, in 1354 aan hen teruggeschonken. Zoo vinden wij in de rekeningen van den rentemeester Willem Holländer, a° 1355/56, in de ontvangst van het hoofdstuk Borselen, geboekt "Heer van Renisse infac LXX&", "Heynric en Jan Costiins kinderen van Renisse" voor hetzelfde bedrag; ook in 1358 en 1359 worden dezelfde bedragen geboekt, terwijl Renger door den Bisschop van Utrecht, Jan van Yernenburg, uitgegeven, ter regiemen teering van het slaan van munt in Utrecht. De zegels van al de kapittels en van dat van ridders, waaronder dat van Jan van Renesse, en van onderscheiden knapen hangen aan dit stuk. Graaf Jan van Blois, die met den Heer van Berghen (Bergen op Zoom), Jan van Montjoie, twist had, over het gevangen nemen van eenige poorters van Tholen, roept in September 1868 eenige zijner leenmannen «te dagvaart» om met de wapenen het geschil te siechten: het waren Jan van Renesse, Hendrik die Rover van Montfoort, Dirk van Zuylen, Steven van Nijevelt, Gerrit van Polanen, Gerrit van IJsselstein en Jan van Almelo. Het is echter niet tot dadelijkheden gekomen daar er een vergelding getroffen werd. Op 20 November 1368 verliep Jan van Renesse, Graaf Jan van Blois op zijn tweede kruistocht naar Lithauen, waarvan de rentmeester Aloud Jans van dag tot dag de wederwaardigheden heeft opgeteekend. Het doel van dezen tocht was, om aan Guy, broeder van Jan van Blois, de gelegenheid te verschaffen, zich in een of ander wapenfeit te onderscheiden en den ridderslag te verdienen. Het kwam echter niet tot een treffen, daar de meeste ten strijde opgeroepen Vorsten wegbleven; het oogmerk om Jagello van Lithauen, die de bezittingen der Duitsche Orde bedreigde te tuchtigen, werd daardoor verijdeld. Vele Hollandsche edelen hieven den winter in Pruisen, en onder diezen ook Jan van Renesse; door hun rijkdom en ridderlijke mildheid werden zij daar ten zeerste gevierd, en onder hen die door schitterende daden in de ogen van de Pruisen opvielen was Jan van Renesse. De dood van Graaf Floris V. 3° dat van Dirk van Brederode, 4° dat van Jan van Renesse, zoon van Tan, en 5° dat van Jan van Renesse, zoon van Costijn; van het derde en vijfde zegel zijn slechts fragmenten over. Aan de hollandsche brief ontbreken, met uitzondering van het vierde, alle zegels. Jan van Renesse, de zoon, breekt op dit zegel het wapen met een lint met vijf afhangers (pendants), en zijn neef Jan met een filet en banden: dat dit geschiedde is natuurlijk, aangezien Jan, de vader, nog leefde en deze alleen het wapen «en plein » kon voeren. Waarom echter in 1296 Jan, de zoon, op dezelfde wijze als zijn neef in 1292, het schild met een lint breekt, is niet duidelijk. De neef was in 1296 overleden; dit zien wij reeds uit de overdracht der tienden van het Kapittel van St. Jan, en teekenden daarbij aan, dat aangezien deze op den zoon en niet op den vader waren overgegaan, de vader waarschijnlijk toen overleden was. In dat geval zou Jan van Renesse, bij het traktaat in Parijs gesloten, het wapen vol hebben kunnen voeren. Nu bestaat evenwel de mogelijkheid dat zijn vader, nog in leven zijnde, te zijnen behoeve afstand had gedaan op het recht der tienden; maar dan blijft het toch immer onverklaarbaar dat Jan, vier jaren later, een charter van 14 Mei 1300, waarop wij terugkomen, met ditzelfde zegel heeft bezegeld. Tijdens het verblijf van den Graaf te Parijs, waar zijn plannen om een Fransch bondgenootschap te sluiten, verwezenlijkt werden, werd in Engeland de samenzwering heraamd, die den noodlottigen dood van Floris voorbereidde. Deze samenzwering had haar vertakkingen zowel in Holland als in Zeeland; of Jan van Renesse hierbij aan heeft gehad, weten wij niet; wel bewijzen eenige schrijvers dat hij reeds vooraf aan zes zijner knapen den aanslag op den ongelukkigen Graaf zou hebben medegedeeld. Uit authentieke stukken blijkt wel, dat hij beticht is geworden van erde hand in. De Burcht bij het dorp Renesse. De Heerlijkheid der duinen van Sehouwen. EERSTE GENERAAL Heeft Costijn van Zierikzee, toen hij zich op het Westendeel van Sehouwen vestigde, aldaar een burcht of steenhuis gevonden ? Met zekerheid kunnen wij deze vraag niet beantwoorden; het is eerder niet waarschijnlijk: in den brief van 1220 toch wordt van geen burcht gesproken en evenmin wordt de Graaf den naam van Renesse genoemd. Hij hield daarenboven hij den grond van beide burchten Haanistede en Muiden, welke naar alle waarschijnlijkheid destijds, in het bezit waren van Heer Costijn in Weiland, de eenige steenhuizen aan de Schelde gelegen, zijn geweest. Het feit echter, dat in 1244, Graaf Willem II op het huis bij Renesse, waar Heer Costijn, vader, woonde, een oorkonde bezegeld, doet ons vermoeden, dat deze er spoedig na overgegaan is om zich aldaar een burcht te laten bouwen. Het landschap toch waar Costijn zich vestigde, was zeer bevolkt, het bezat vruchtbare dalen in de duinen en zoogenaamde Kinderen van Costijn van Renesse. als getuige optreedt bij de huwelijksche voorwaarden tusschen Kunst Vuyten Enghen JofClaes van Hardenbroek. Waarschijnlijk is hij in 1410 overleden, zoo als is op te maken uit de rekening van den rentmeester Philips van Borselen, a° 1417/18, en ook overeen- komen met hetgeen de genealogieën vermelden, die als datum van zijn dood 1 Maart 1415 opgeven. Tot dezelfde generatie als de hiervoor genoemde Jan van Renesse van Rijnauwen, behoorden ook de kinderen van Costijn van Renesse, die in den strijd op de Maas de schilderen der Keizerin Margaretha aanvoerde en in 1351 bij Zwartewaal sneuvelde, en van zijne echtgenote Margaretha. Na den dood van Costijn werden zijne goederen verbeurd verklaard en aan Hendrik Wisse, zoon van Floris van Borselen verkocht. Op voorspraak echter van de Keizerin en van Jan van Beaumont, werden in 1354 aan de zoons van Costijn de verbeurd verklaarde goederen teruggenomen 2), waartoe ook de bezittingen in Saarland behoorden; dit hebben wij reeds aangetoond bij hetgeen wij, naar aanleiding van het gemeenschappelijk beheer over die goederen, opteekenden aangaande Jan van Renesse van Rijnauwen en van diens neven, en wel op grond van de rekeningen van Willem Holländer en Renger Willemanszoon, rentmeesters van Zeeland. Het blijkt echter dat behalve de twee zoons, in die rekeningen vermeld, uit het huwelijk van Costijn ook nog dochters zijn gesproten; wij lezen namelijk in de rekening van Jan de Schrijver, a° 1351-1353 4), dat Hendrik van Renesse, Heer in Baarland, ruilt der goederen op Schouwen. 2) Reg. E. L. 42, fo. 9. 3) fo. 249 v.v. 4) 