title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende onderwerpen
creator: None
text: Niet zonder rede vraagt en werd zij, als de eerste echte noodzakelijke kennis naast de kennis aan God en de weg naar verlossende liefde in en door Cubisten geplaatst, en als een eerst en voornaam vereiste beschouwd en belemmerd, om vatbaar te worden voor het genot van dien waren troost in het leven en in het sterven, dat uit het geloof, dat men niet meer zichzelf ziet, maar Jezus Christus eigen is, die voor al mijn zonden is omgeven, zo spreekt de geloovige Christen, Zondagspreek mogelijk betaald heeft met Zijn doodsbloed; het mij uit alle geweld des duivels verlost heeft: en al mijn bewaart, dat zonder de mijne kennis van mijn Vader enz. Maar ook, als het eerst, op rechtafrekkend middel, waardoor God de Heilige Geest tot heil aan het hart van in ziekte verzakte en diep verloren mensen werkt, zo als meermalen dood hen die op beoefening van de zedekunst van Wet en evangelie stonden, is opgemerkt, tevens erkennende, dat het eerste werk, dat die Heilige Geest aan de zondaar tot zijn saligheid verricht, dit is, dat Hij hem met de liefde bekend maakt, hem zijn behoeften leert kennen, en door die zelfkennis hem in eigen schaffende idealen. Was zoodanig ook niet de liefderijke handelwijze van God met Abram en Eva na hun eerste overtreding? Was het niet: "ff aar zijt gij, gij hebt gegeten van den boom, van welken Ik u gebood, dat gij daarvan niet zoudt eten? Gen. III: 9, 11, en naar vs 13, wat is dit, dat gij gedaan hebt? Ziet ook Zijne handelwijze met David, II Sam. XII. Zeker is het ook dat wij, de zoo straks verzoenden, tragen van Christos, als zij ons gedaan hebben, staan daar toch ook tot onze onderwijzing, les, en stichting aangeteekend. Nooit naar waarheid en gebracht zouden kunnen beantwoorden, zonder dat wij hadden onszelf bepaald waren geworden, en onszelf leren kennen. Eene kennis derhalve M. V. op de verkrijging waarvoor en de verlangens in welke, elk redelijk en met onlust een zwaar verheven en heerlijk doel, en voor de eeuwigheid geschapen en bestemd den mens, dreigt dat niet onverschillig mag zijn, zolang onintrent zijn waar het bestemd is, gelikt, zeer gezet behoort te zijn. Wij tinden ook daarvoor in de H. Schrift onderscheiden opwekkingen, bv. Jeremia zegt tot het volk van Judas, kap. II : 23, "Ziet uw weg in het dal, ken wat gij gedaan hebt," en kap. III : 12, "alleen ken ik uw ongeregeligheid, dat gij legen hebt den Heere uw God overreden." Zepjanja II : 1, lezen wij: "Doorzoek uw navel na, ja, doorzoek ze nauw, Isaïa heeft gesproken, kap. LVIII : 1, verkondig mijn volk, kom, overtredingen, en den wie Jacobs hunnen zoenen inda in hallingschap verkeerende, wekken elkander op, laagland ; 40, "laat me onzekerheid onderzoeken, is doorgangen." Doorgangen, lade ons wederom tot de kennis van het geweten, de Heilige Schrift, een bekend gemaakt zijn, met zichzelf zetvende. Jeremia, XXXI : 19, en ten gevolg van helwelijk menselijk beschamde, ja, ook schaamrood wordt woedend over zijn misdaden, en gedenkende aan zijn boze wegen en handelingen, die niet goed waren, was verbaasd, een walging kreeg van zichzelf, "wat een bedriegende ongeregeligheid en gruwelen," Eilechi XX : 26, en kap. XXXVI : 31. Jezus zeide tot de tijden en langerzijn zedigen kinderen, om vaderland te inden zien zelf, zichzelf werd gedaan bekend te maken, onderkondigde de geboden, Matt. XIX : 17, dezelfde (volgens de geschriften) vragende dat gedaan werd uit zijn jongheid aan, en vragend: wat onbreekbaar mij niet kan zijn, hoor de Heer, weet wel wat in de mens was, (Joh. II:25), meer ergel. Amos IV : 13, of hij hem volledig vindt in zijn gebroken leven overtregen, ten antwoord: "Verkoop wat gij hebt en geef het armen," en gij zult eertje hebben, en gij zult niet uitgeput raken, en gij zult niet uitgeput raken, het indringend gaan bewijst dat hij met zichzelf, dat hij met zichzelf in zijn bekkende was bekend geworden. Ook de taart heeft met recht gevolg gewonnen. Onze Heer, opdat zij bij zichzelf bepaald, dat zij bij zichzelf bepaald, dat zij bij zichzelf recht bekend zouden worden, strookt daartoe niet, Zijn onderwijs aan Nicodemus, Joh. III, en Zijn gesprek met de Samaritaanse vrouw, kap. IV, en Zijn vragen over het eten gedenken, en die welke Hij aan Judas, de verrietser, en aan Zijn vangenen deed, als ook aan Caesar en Pilatus, Plattheus. XXVI : 60, in Joh. XVII!, vergelijkt Lk. XXII: 48-63. Was ook de prediking van Peters, een wig in een gewoon geven. Bij Pinksteren, en later, (Hand. 2, 3, 18) een ander, uitgezocht om zijn grootste zonden te ontdekken, zodat zelf te doen. Digitized by Google IC MO? In de pijn, spreekt hij in het tekst, dat van oosters terzijde, van een onderzoeken, en, hetgeen als bij opklimming gezegd en uit niemand krachtig is, van een heilproeven van zichzelf. Gelijk hij ookreed, 1 Cor. XI: 22, gedaan heeft. In het midden van gezegd tekstvers, doet hij de te lezen veel betekendende en hoogst gewaagde vraag: "Kent u niet, dat Jezus Christus in u is?" Uit hetgeen ik ten tekst opgaf, ziet gij M. V! dat ik, als plan hebbende, allen maar over de zulke kennis te spreken, en nu een belangstelling in dezelfde op te wekken en te versterken, aan die vroorden geboegd heb: waarom dan gij ook niet mag verwachten dat ik de gehele vraag, zoals zij daar ligt, voor nu aanvaard zou zai ontvankelijk zijn. Zulks zou mij verre van mij doen afleiden, en mijn rede zou, ware ik over een en aan leven, daarin vervat, geboren spreken, veel te groot worden. Ik zal niet ook dat ophouden met een opgaaf van de situatie en den toestand der Corinthische Gemeente aan vreemde Paulus bij berusting, en vreemde twee brieven, zeer belangrijk van inhoed, geschreven gebracht. Alleen wil ik nu doordringend opmerken, dat bijvoorbeeld de ver. Manning is de vraag in ons tekstvers, aanleiding kreeg. Eens een ongelijke baar berustte scheiding verkeerdheid, hierin liggend, dat zij, ziet van 3, Anno, nadat zij reeds het Christendom badden aangenomen, op zijn prediking door God genade onder en aan de vreemdelingen van zijn vruchtbaar gebleken, naakt, (I Cor. 15: 2, 2 Cor. 11: 12) bevonden waren voor zijn zending door Christus, de Heer der Gemeente, en dus voor zijn Apostolisch gezag. Zij moesten, naar zijn raad, met het onderzoek naar proeven daarvoor, zich niet ophouden, maar moesten zichzelf onderzoeken en beproeven, of zij wel waren wat Christenen waren, in vreemd bij het oprechte geloof en daardoor Christus in hun leven tonen. Dit was zeker te weten voor haar, allezins godig en belangrijk. Dit konden zij wel weten, zeker en gegrond weten, of - zoolijk wel weten - dat het hun niet aan de betamelijke en noodige zelfkennis ontbrak, dat zij bij aanvang door de kennis van de Goddelijke waarheid, onbedoeld door den invloed van dien Heilige Geest, dien zij van God hadden ontvangen, en in hen als in Zijn tempel woonde, waren verlicht geworden in hun verstand, en hielden meer vreemdpartijen van en met zichzelf waren, kent gij uzelf niet, dat Jezus Christus in u is? Was dit haar onschuldig en zalig voorrecht, dat Jezus Christus kon gezegd worden in hun hart te wonen, te leven en te heersen als de heilrijkde vrucht van het oprechte geloof in Hem, door hetwelk zij op het naauwste (Joh/XV.) met Hem, hun Heer en Hoofd vereenigd waren, zodat zij konden gezegd worden leden van Zijn lichaam, ja, het lichaam van Christus aan hun lichaam, I Cor. VI: 15, en XII: 27. Dan waren zij, zoo als hij ten slotte zegt: zelfs niet enigszins verwerpelijk, dan konden zij den tegenwoordigen dood doorstaan; neen, dan waren zij geen gewone bloote naam-Christenen, maar zij waren geen zonden door den Heer in den dag der verlossing niet verworpen, maar als de Zijnen erkend en behandeld werden. Ziet Joh. III: 18. En was dit zo, dan was het Apostolisch gezag van Paulus gehandhaafd. III : 3«) «Altes is uW* en ^ gij lijt CaRtSTi n Digitized by VjOOQ IC C9nnrr^ u &oä$, sm qpreekt h§ ler hnrnrnt r«ri Uoosling» I Cor. III : 21, 23. Na dit, eea hen aan der inleiding om tot op het opgetilde standpunt te plaatsen, ter overweging aan het goede drijfvermogen der weten, ea ter verduidelijking verlangt, mijn tekst gezegd te hebben, zai ik, om te verkliozen van de opgegeven doel gelukkig te zijn, moet men in het tweede deel aan te tonen. Bij de zelfkennis in het betreffende. Hier zal ik spreken over de zelfkennis, zowel als die plek in de 18e eeuw, gegrond op de leer van de Zend-Heer. Licht en waarheid, dat die ons leeren en leiden in ons hart, Goddelijk onderwijs geopend en vatbaar kunnen maken. In waarheid ons leven overeenkomt met Goddelijk getuigenis, dat eeuwig zeker is, recht ten kennen, bij lang niet alleen, maar ook verlichtend? Ik moet u bepalen bij de zelfkennis, niet zomaar die met op witspraken en leeringen, vijand en vijandig, deze zullen loochenen, en in plicht de regte toets hebben. Wie zal loochenen, die zo veel van hem verschilt, en de grote gesteldheid van je hart, welke bij voor anderen verborgen is, en ons onmogelijk is recht te kennen. Joodse onderwijs, bij gezond van dat onderwijs, gevolgd en beoordeeld, en tegen misleidende en bedriegende zijn? Hier geldt ook voor wie van de mensheid de geest des mensen is, dan de geest des raads is in hem. Congregatie, II: 3: Hij zal het loochenen, niet alleen ieder mens, maar ook elk ding, kennen. Digitale verzorgd door VUOQ IC Van verkrechere dankbaarheid, zelfs als schoon ons paas en onze eigen liefde en hoogmoed daartegen intervenieerden. Zooo als de Bijbel, die in deze daad waarachtig was en vereist noch toetssteen no. 15, den 2de beschrijft en kennen doet, zullen wij over dat kennis spreken. Hij leert ons de mensch te kennen als hij is, in zijn ware gedaante. Bij het komend aanbod van de eeuwige rechten, doet hij een schets van de ware en rechtvaardige, Bijbelsche zekerheid. Daarvan kan en mag hier geen spraak zijn, daar loopt eene oppervlakkige en halve, een onwetende, en op een menschelijk gezag rüstende zelfkennis voort. Daarom is deze zelfkennis, zelfs als allezins voordeelig, is, dewijl zij dat niet doet kennen, begeeren, beoefenen en gehoeven wat men om recht gelukkig te zijn, eischt noodzakelijk heeft. |Van ter zijde _ ja « hebt ge raeda kunnen bemer* li, aan welke kiindigheid wq te denken hebben, als w^ van zelfkennis spreken » en als gij op de beteeka- m vao het woord zelve achtslaat, kan hat u niet daister zijn, Dnidelijkheidshalve echter wil ik u zeg« gen, (zonder nog te herinneren, wie derzeiver werk<^ meester is en van welke middelen Hij zieh, ter aan-r kweeking en vermeerdeiing derzelve, kan bedienen en doorgaans bedient , hetwelk straks zal biqken) dat men dfia wftensfhap (die bet %eyo\^ en d# Truoht is ra« Digitized by VjOOQIC^ 14 |t tiBTBokel^k« Tfdicbting ra« out door dt Müde Terdnuterde, vexblinde, dwaleode en met ▼ooioordeele« liexette Terttsuid) dtn bezit, wanneer men kenois draa({t Tan xich zelven ^ Diel maar ali^en van onze schep« pfng ea onderhouding « en hetgeen de behoeflen van «OB llgcbaam bffreft, maar ook, vai| de bonge voor« treffelijkbeid van onzen geest en de onsterfelijkheid on- jier räel; van onze gewigtige beslennniiog en verpligting« om God lief te hebben « te behagen, te verheerlijkeii tn voor Ziioe giinst en gemeenscbap vatbaar te wor*» den« als waarin alieen ona hoogst geluk bestaat, en dat voor mcer dan Ha leven, en daaidoor .^evoimden toebereid te worden voor den Hemel; als ook, van •nze gemoedsgesteldbeid • overieggingen , neigia;;en « be^ gioselcn« bedoelingeo en werksaaniheden - zoo verleden« ^ alt tegenwoordige , de veihorgene nitgaiiv^en tm diepn achttilhoeken , het bederf ende plaag« (I Koning. VIII : 38) 4a Tcle beboeften 0Q/e$ harten; onze eilende rioor da zonde, zoo lang wij bniten Chbistus, en nog voor eigen rekening zijn , doch daarenlegen het groote geink dat wij genieten , en de bemoedigende verwachtingen , welke wij koesteren können , en in en door Cnnisroa hebben, zoo de genade Gods aan ons verheerlijkt i$« ^n wf] door het geloof met den dierbaren en gctrou^ wen Zalrgmaker vereenigd zijn ^ zoodat Hij in ons ii en w^ in Hern zijn. Even ZOO wacht bi) , die zieh zelven kent oveieenVom« stig met de leer des Bijbels , zieh wel van den mensch en zieh zelven te zeer te veibeffen, zijne redeüjkheid en zedelijkheid • zijne wijshcid en krachten, 'a men« sehen waarde nu, na zijnen diepen afval van God, te zeer (e roemen, als of hij den Engelen gelljk tvare^ en als deze bij nitnemendheid voortreffelijk en vol-* maakt« zelfs allezins gelnkkigj als öf hem niets önt« breekt« en hij gerust, zonder eenige kommer < bet* goede , dat hem tcn deel valr , Inaargenieten, enzich in dat genot, als in zijn hoogst geink koode verUijden, zonder met ernst bedacht te zijn op de hereiking Vau bet doel, met ^velk hij op deze aarde geplaats\ is, dat 18 : verheerr^king van zijnen Schepper en Weldoener« door Hem met een voikomen hart te keminnen tu ^€ Digitized by VjOOQ IC u iieden, naar Zijoe ftgfB aantr^ziageii « en d»irdaor ter berordering Tan zqn waar en eeaitig geluk, is en door de kracht *> an Zilien H. Geest , die al het goede in hem werkt en ook werken moet, werkzaan te ujn. Hq ia het dna niet eens inet he« , die den* ken en leeren, dat men bnrgerli)k, zedig daar benea kveiide, dat doel wel bereiken en wel gelnkkig kan wezen, zander dat men wedergeboren «^ naar Gods beeld berschapen en Temienwclf iiit*de dnisteniis der zonde totbet licht tan Gods Koningrijk, van demagt des Satana tot God inwaarheid bekeerd en temggebragt wpr- de; zonder opregt enfaartelijk geloof , dat ons*mel Canis- 7 OS Tereenigt en aan al Zi)ne verworvene weldaden deel doet krijgen : zonder wäre beiligmaking van den geheelen mensch , welke met dat geioof onafscheidbaar gepaard gaat en gaan moet , God zal kuanen zien, Zijne gemeensehap en gnnst genieten« en zal^ zijn. Ook deelt hij niet in het geloof der genen, die leeren en voorstaan, dat, indien het Toorgestelde al moet plaats hebben, ongegelogen te zin, dit een en ander kunnen zijn van eigen akker en maaksel, en dat zedelijke aanrading - verbetering aan de ergerlijke condities, overgang van de onbedorven tot de bedorven, zonder hartstewelanderling, en dat de ontwikkeling van eigen stamlust, en door onze overgrooste zinneselijkheid onderdrukt zijn, zonder onderwijs, leiding en hulp des H. Geest es, zondert de Christus en het deelgenootschap aan Hem en Zijn Verdiensten. Zijn voorbidding en Zijn zaligmakend werk in ons. Hij neemt dan de onbevrediging, van God's Woord, onvoorwaardelijk en zonder minder van gevoelde harte aan, zonder zich te laten vallen op het oordeel van anderen, wetende... aoo dat hi) zieh gerust ^p deszells nitspraken verlaaU Die Bijbel zegt hcm -^ hoc opniericeiqk dat znlks leeds in het begiii van die Goddeliike opeobaring ge-^ leerd wordt! -^ dat de mensch vrijwillig en moedwillig tegcn God. gezondigd heeft. Gen. S. door overtreding tan het weldadig« wijs en heilig gebod van Zijneu Schepper, .Weldoener en Heer« en daardoor niet alleen het Paradijs, maar ook al de daarin genoten voor^ regten vevbenrd en zoo vele det zelve verloren heeft « daar hij het voorwerp is geworden van Gods heilig ongenoegen , aan Zijoe straffen , zootijdelijke als eenwige, onderworpen « en zieh zelven in een poel van Jammer en verderf , van elleq« de en dood heeft nedergestort , waarin hij , als zoodanig # GoJs zalige gunst en gemeenschap derft, en voor eea* wig had moeten en zeker zoude hebben blijveuliggen, in- dien de Heer zieh niet over hem ontfermd en eenen weg van reddIng, ten blijke daarvan. in het gezcgend Vronwenzaadf denCaRisrus Gods, Zijn eigen en eenwige- Zoon> ^ange- wezen had. Adam eu Eva, verdreven uit het Eden Gods, en zieh op eene wereld bevindende, die om der zonden wil vervioekt was, en hun , zelfs nog na noes« ten arbeid, distelen en doornen voortbragt, gewonnen na kinderen naar kun beeld en liunne geUjkenis. Gen« V : 3. Gelijk het gedrag^van KAtu kap. IV bewees« dat de zonde zieh ih hun kroost had voortgeplant« « AI het gedichtsei der gedachten Pan ^s menschen hart^ tros, dat zag en getnigt de Heere, kap. Vt : 5 en VllI : 2Iy ten allen dage alleenlijjk boo$^n WeshaNe d4 3* Digitized by VjOOQ IC getronwe gelulge Jlzts Chbistüs« verzekerde: itiit kt hart körnen voort^ booze bedenkingen^ dooäslageny owr- spelen^ hoercrijen^ dieverijen^ valsche gefuigenksen, lasferingcn ; deze dingen zijn het , die den tncnsch <«f- reinigen:' MaUh. XV : 19, 20«. en naar Job. III. •• « al wat uit het vleesch geboren is dai is vleesch^ ook kap. V : 40. gij wilf tot Mi] niet komen, opdai qq het leven moogf hebben;** ivant: het bedenken dcsvleeickts i$ vijandschap legen God / omdat het zieh der IVd Goi% nitt onderwerpt , en ook nief knn,*^ Rom. VIII : 7. Zqn verstand is verduisterd^ vervreemd is hij van het leffn GodSt door de onweiendheid die in hem is^ door de rerkarding lijnjs harten.^* Eph. IV : 18. niet begrijpende de dingen, die des Geestes Gods zijde, als een dwaasheid zijnde; en niet door bekende verstaan in orden. Rom. II, 1 Cor. II, H. en II Cor. IV; Waarom Job reeds op de vraag; wie zal een reinen geven uit eenen onreinen? Terklared: niet een! en David, door Goddelijk liefde geleid, zeggen kon: "Ziet, ik ben in ongeoordeerd geheid geboren en in wanden heeft mijn moeder mij ontvangen." Ps. LI; Men komt als zondaar op de wereld, en is daardoor reeds verdoemd voor God en aan zichzelf overgelaten voor eeuwig rampzalig. Ziet hier de getuigenissen. Rom. V en VI; Hij vreekt en gelooft de, met een dubbel voorwaard, door Jezus aan Nicomedi aan genezing: "Als iemand niet, of, tenzij door God unvergelden vrij geboren, voordeel krijgt wat hij in gebrokenheid kan." Hij kan in het Koningrijk Gods niet ingaan. John. II: 3, 5. Hij moet veranderd worden in den geest, in het gemoed, een nieuw mens is geschapen in Christus. Tot goede werken, een nieuw licht geschapen in de Genade. God geschapen in rechte gezondheid en heiligenstaat. Eph. IV: 23, 2 Cor. II: 10, en 1 Cor. V: 17. Dat, die zich keer even als de Ephesiërs, van nature dood te zijn in zonden, keert ook voor zichzelf de levensdatum naar het rechte beginsel van den Heilige Geest noodig, om opgewekt te worden tot dat dienststaan des doods, en niet het rechte beginsel tot heerlijkheid Gods werkzaam te zijn, om tot dat eind voor Hem te wandelen in eeuwigheid des levens, (Eph. II, Col. III, en Rom. VI) door den Geest de werkingen des lichaams te dooden, en zijn ledematen Gode dienstbaar te stellen, tot een wapenend gerechtigheid. Rom. VI : 13. en kap. VIII : 13. De ervaring leert hem ook, dat voor hoe zeer het onze roeping en plicht is, hetgeen de Heer billijk van hem eist, kan, als hem goed en recht geschapen hebbende, in Jezus te geloven met zijn geheel hart, en Hem oprecht te diensten te hulpen, opdat hij daardoor God behaagt en verheerlijkt, en zijn eigen heilig als het gewaar gevolg daarvan, naar de genadige schikkingen van God, bevorderen zou, en voor deszelfs genot vatbaar worden. Niemand, evenwel, gelijk de Mond der waarheid leerde, kan tot Hem komen, tenzij dat de Fader die hem gezonden had, hem trekt, Job. VI : 44, en daarom, vol. 45, weer iegelijk dan, die het van den Fader gehoord en geleerd heeft, die komt tot Mijn, ziet ook vs. 65, "Waarom hij zieh daar ook volgaarne vereenigt met de belijdenis van Paulus, II Cor, III : 5, "dat wij fan ons zelf bekwaam zijn iets te denken, als zelf ons zelf; maar onze bekwamheid is van God." 1 Cor. IV : 7, "wie onderscheidt u en meer hebt geraakt?" Dat gij niet hebt ontzangen en voor gif hebt gehaten ook ontzangen lieft, wat roemt gij, als of gij het niet ontzagen hadt? Het is hem uit genade gegeven te geloven in de zaak van en in den Christus zelf. Filipp. I ; 29. Tit. III : 5. en II Cor. V : 6. Dat is God die in het kern werkt, beide het willen en het werken naar Zijn wil. Filipp. II : 13, "zijne kracht, zorgt hij zijne zaligheid uit met vreugd en bevestiging." vs. 12. Als een onuitsprekelijk groot bewaakfje, de Vader liefde erkent hij het dan ook, dat bij sulks niet waardig is, een kind van God genaamd mag worden, en door het geloof in Christus, uit genade, tot die waardigheid, niet welke zooo vele zegeningen gebonden zijn, zooo hier, als hier daar, verheven is, I Job, III : 1. Nu is hij dan ook een erfnaam van God en een mede-erfgename van Christus, in zal eens zeker, hoe lang of kort zijn strijdertijd, zijne loopbaan in dit vallei moeilijk leven mag duren, met Hem verheerlijk worden. Rom. VIII : 17. Neven zijn verwachting zal niet falen, want het bloed van Jezus Christus, Gods Zoon, heeft ook ten zijden nut op Golgotha gestroomd, en hem gereinigd van alle zonden, zodat hij vrede met God heeft, als door het geloof in Hem gerehabiliteerd zijnde. Rom. V : 1. Waarom hij de taal, Job IV : 10, zijn maakt; niet dat wij God lief gehad hebben, maar Hij heeft om te lief hebben, en Zijn Zoon gegeven eene verzoening voor onze zonden, en, wij hebben Hem lief, vers 19. omdat Hij ons eerst lief gehad heeft. Zie, geeft elk, die zichzelf kent, bij en daar het licht van Gods getuigenis, elk die het gelooft, Gode en het Lam allen en geheel de eer van zijn terdoezende en behoudmisdienst niet slechts, maar ook van het piloot, dat bij hier op een zondige aarde, die mogelijk Digitized by VjooQ IC 22 boeken, ligt, Job V : 19. geheel, en tracht als een Zoo duur gekochte van de aarde God te verheeren met ziel en lichaam, als beide door de verlossing, die in Christus is, I Cor. VI : 20, wetende, dat hij, door genade is zalig geworden, niet hebben zijne gerechtigheid, die uit de wet is, maar die door het geloof in Christus is (namelijk) de rechtvaardigheid, die uit God is door het geloof, daar hij vroeger toegeeft; kennen allen zijn als een onreine, en al onze gerechtigden zijn als een wegwijzende kleed, Jesaja LXIV : 6, Eph. II : 8, 9, en Fil. III : 9. geloovende, dat wij allen gezondigd hebben en de heerlijkheid Gods verdient, zelfs met geheel de wereld voor God verdoemelijk zijn. Rom. III: 19, 23 Van naturen hinderen des toons, gelijk ook de anderen, Eph. II: 3. God heeft niemand geen onrecht te doen toeschrijven, al liet Hij ons in onze jammerstaat liggen, en voor elk van ons gevaar loeren gaan, ons stellen tot voorbeeld van zijn straf en gerechtigheid. Welbehagen, eeuwig en vrijmagtig, welbehagen, het welk God in Christus, zonder krenking van Zijne deugden, betoonen kan en wil, zelfs aan de voornaamste der zonden, zoo als Hij zich meermalen in het verborgen, voor God belijdt te zijn, ja, dat is de eenige en zekere, maar ook genoegzame en nooit tekennende grond van zijn hoop en verwachting op de genade van God, voor dit leven en voor geheel de eeuwigheid. Het derde deel van mijn rede wil ik bezigen, opdat van de nuttigheid dezer zelfkennis te overtuigen. God M. V! zal met mij daarvan overtuigd worden, als Gij de volgende in aanmerking neemt. 4. De vraag tot gestelde vraag is eenvoudig en eet iedereen in staat om het te weten, denken en te delen. Zulks kan niet plaatsvinden, gelijk de aard der zaak leert, bij mensen die niets hebben geleerd te kennen. Uit het gebrek daaraan maken we niet schuldig aan onbetrouwige en ongegronde, denkbeelden van onze verscheidenheid van hart, zijn bestaan en gedrag, zijn zwakheden en gebreken, zijn zonden en strafbaarheid, zijn behoeften zo wel als van de weldaden, die men in Gods langmoedigheid, gedurende het geheele leven in zo vele opzichten genoot en nog geniet. Terwijl het voor ons aankomt op de regel en juiste denkwijze en beoordeling van het een en ander in volle kracht, waarbij geen gevaar loopt ons zelf, tot eigen nadeel en verderf te misleiden en ons beleraars te beschouwen, dat men waarlijk is, ziet toeroepend: vrede en zonder gevaar; daar een haastig verderf ons zou kunnen overkomen. Tegen deze wil de mens, verder, dan anderen te zijn, en gelijk de Joden, de Farizeeën, geen genade en bekeering noodig te hebben, als de Tollenaar zo rein te zijn, zodanig vervuld te zijn, of rijk en vermogend te zijn, en geen ding gebrek te hebben, omdat men niet weet dat men ellendig, jammerlijk, naakt en blind is. Men blijft voor dit bewaard, te wanhopen iets te bezitten, aan hetwelk men geen deel heeft; in het rand wordt men door dezelfde met zijn waren toegewand, bekend. Men beoordeelt God en Zijn bestaan, ten gevolge van het gebrek aan zelfkennis, veelal ten onregt, en men schrijft Hem onbetamelijke onverschilligheid, vervolgens ziet zichzelf en laffe toegevendheid tegen het gedrag van zijn schepselen, of ook wel wreedheid en onrechtzijdigheid toe, en bedoelt zijn Voorzienigheid en de regels van mensenlotgevallen, hetwelk Hem ongelijk, en ons verkeerd doet denken en handelen, en de gewichtige lessen, die wij uit deze Zijne handelingen konden en moesten leeren, verachteloos maken, daar wij zelfs vaak geheel tegenstrijdig daarmee werkzaam zijn en niet aan Zijne oogmerken beantwoorden. Zij bewaart om zich trotschelijk boven hen te staan, evenwichtig te verheffen, en als uit de hoogte op hen neder te zien. De enige vernederende titel, welke men de medemens geeft, is die van medezondaar. Afkeerig van den bij God en de mensen laakbaren en strafvaardigen hoogmoed. Nooit roemt zij in eigen wijheid, kracht en deugd, en laat zich niet voorstellen op de voorreglen, geheel onverdiend, boven anderen oftlvangen. Zoo opent zij een bron van waar en verbrekelend genot, daar zulk een opmoedigd bestaan, faktisch aangenaam en zalig is in de gevolgen. Gewis doet het ons deelen niet zichchts in de goedkeuring en gunst van hen, die ons kennen, maar dat meer is, in het tolerant welgevallen van God, zoolijk de Bijbel, Jak. IV : 5. leert, en de ervaring van alle tijden bekrachtigt. Zij wekt niet alleen onze belangstelling in de genade van God, in en door Christus en den onmisbaren en heilrijken invloed van Zijnen H. Geest, maar maakt ons ook voor het gevoel daarvan vatbaar. Vraagt gij van waar zoo veel belangstelling, zelfs booggaande onverschilligheid, en dat ook onder de rechtzinnige belijders van het Christendom, in de genade Gods, in de diepe genade Christus? Van waar zoo weinig beoefende gevoel aan de werking des Heilige Geestes? Ik antwoord: gebrek aan zelfkennis, aan onze gevoelens door de zonde, aan onze onwil en onmacht ten goede, aan het ons zoo zeer betamend schrijvend gevoel en besef van onze strafwaardigheid, uit die kennis geboren, is oorzaak. Gelooft men niet, dan is het oorzaak van verkeerdheid, God onteerend en ons zelf zoo hoogst nadeelig bestaan. Kende men zichzelf regt, overeenkomstig het Goddelijk getuigenis, zou men evenwel herinnerd, men zoude zich gedrongen, auerkrachtigst gedrongen gevoelen tot hartelijke belangstelling in eigen behoudenis, voor en tot welke, die genade en de invloed des Heilige Geestes zoo onmisbaar is. Men kon het er niet buigen stellen, neen, men kan alsdan die vezel niet giessen. Men vindt geen voldoening, geen rust voor het hart zonder het deelgenootschap daaraan. Veel liever bewondert men dan in dankbare aanhang, de rijkdom van Gods ontferming, door welke bewogen, Hij zich in Christus, en in kracht van Zijne aangebrachte voltooiing, een genadig en vergevend, een zorgend en zegenend God en Vader van zulke diep onwaardige zondaren betoonen wil, kan en zal, geloovende in dien Christus. Men beveelt zich die genade aan en wenscht met geheel het hart, door een oprecht geloof met Christus vereenigd te worden, zich door Hem te laten verzoenen. Men keurt de leiding, en den bijstand des Heilige Geestes, bij aanvang en voortdurend noodig, tot verlichting des Verstands, tot verbetering in het goede, tot de oefening des geloofs zoo wel als tot reiniging des harten, en ook ter vertroosting. In 1800 blijft men dan ook bewaard, om, hetgeen zij, helaas! zo gereedelijk doen, die zichzelf niet recht kennen, of de toevlucht te nemen bij de ontwaking aan het geweten en de daaruit geboren onrust, tot allerlei redeneringen en overleggingen, die, inderdaad, niet dan bedekking zijn voor schande, zijn, en uitgebreid om het zelf te doen zwijgen; lof zien neder te zetten op, en gierig te stellen met gronden, die ongenoegzaam zijn voor God, waardoor wij onwaardig worden voor Zijne genade, die dan ook geen waarde meer heeft. Digitale versie door VjOOQ IC en kunnen de reilen en wringen van de ziel te kennen, kunnen die onafhankelijk van de dood ontvallen en niet behouden zullen voor de eeuwigheid. Zonder die regel zelfbeschouwing, ik ben niet te tellen — de aard der zaak leert het, is men onvatbaar en onontvangbaar voor het gelovig aanvaarden van de genade van God. Deze wordt zelfs niet begeerd, veel minder met belangstelling gezocht, door hen die rein zijn in eigen schatting; maar die zich schuldig en behoeftig kennen, in eigen oog verloren zondaren zijn, armen van geest, die het leven in eigen band niet kunnen vinden noch houden, die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid in Christus, deze en deze samen; maar ook deze zeker zijn, dat die Jesus (Mat. 5) zuiver spreekt, opzoekt, terecht brengt en behoudt; die Gods goedkeuring genieten en Zijne zuiverende gemeenschap; die leven, vrede en heil kennen, de zaligste uitzichten in de eeuwigheid, ja zelfs de voorsmaak van het hemel hier reeds, genieten. 4. Zij vrekt onzen bidijver en dringt tot dankbaar« Beid aan God en onze weldoeners, Dat hij, die zieh zelven en das geene nooden kent « ziet en gevoelt , geene behoefte heeft aan God en Zijne zegeningen, aaa Zijne zorg en leiding, nalatig is in het bidden» zelfs daartoe geene dringende opvrekking gevoelt, en evea ZOO in het danken vbor genotene weldaden , is geheel niet vreemd, baart ons geene verwondering, maar ge« lukkig is hi] , die zi^h zelven regt kent in zijne al- lenthalvige afhankelijkheid en onwaarde voor God, ea de mioste der hem, door wie dan ook, betoonde weU daden als verbeurd beschonwd, van den zoodanigea voordeelig onderscheiden. Hij houdt God in erkentenist aanbidt Hem , althans hij tracht dat te doen in geest en in waarheid ; zoekt bi) Hem hnlp en heil ; hij leidt eea biddend leven , als de ademtogt zijncr ziel en hei be<* Digitized by VjOOQ IC 27 eerlijke irerk van rtjnen geest ; altijd e a bq aües ciet naar God op, cn tril niet dan niet Hern «d io jne kracht zijn päd be^randelen. De Heer raoet zija [»rtogt en achterhoede zijn, zijnen nitgang en ingang iwaren en ten goede beslnren en zegencn. Maar jpoo Icent hij Hcm ook voor het geringste goede, hetwelk Uli Zijne band, de band van eenen gehoutven |t1 en Vader in Christii9 ontving. Zijn hart is ge« t\ tot dankbä^^e wederliefde gestemd. het is hem een pg geruel regt dankbaar te mögen zijn aan zijnen sten Weldoener, even als aan elk, die heni eenig dcd bewees, alles bcschonwende niet als het zijne, maar als Gods geschenken te zijn; Die ook de harr- ten der menschen bestnurde om bem vre] te doen. In dat alles is hij te ijveriger en getrouwer werk^iaam , ie ernsJiger en bailelijker naärmate hij in zelfkcnnis toe^ neemt, £oo als wij in vader Jacob en in koning Datid, en 200 vele ändere Bijbelhelligen bevestigd zien , en de Christen zulks hij ervaring kent. 5. Zie, spoort — en ziel, daar ook een, niet onbepaald voordeel, met de regel zelfkennis verzekert — nadrukkelijk aan, tot een recht en Godverheerlijkend gebroed, van Zijne zegeningen in dagen van voorspoed, en krachtig op, om ook in tegenspoed recht te blijven bestaan zelf, Hem, die denzelfde beschikt, te verbeelden. De toekomst is, helaas! de mensch seer geagter God, vergeef ons, die denzelfde gaf. Eén, men eindigt niet aan, in de Heere, en verheerlijkt niet Zijne wijsheid, liefde, macht en troon, zóo als dat betaamt en eischt wordt. Men klaagt niet aan het recht, naar helaas! veelal een geheel verkeerd gebruik van het telefoongedeelte ons geschikt denken, geheel onverdiend een gunstige onderteeding van anderen geschonken. Ons rechtogen, zóo als het is; men dient daarmee zichzelf, zijn vleeselijke en boze instellingen, de wereld en de zonde, en zóo is men gauw aan de trotschen en goddelozen koning Beliazar, tot wien Daniel zei: 'Niet aan Dien, God in wiens hand uw adem is, en bij Whom uwe paden zijn, hebt u niet voor de beer gekeken?' En in tegenspoed, is men ontevreden, verlegen en verdrietig, dat erger is, men weigert zich, hoe zeer het tamelijk is, te onderwerpen aan de Heer, die denzelfde ons reed wijsheid en liefde toezond, opdat wij tot erkentenis van - en gehoorzaamheid aan Hem zouden worden geleid, of terugschrikken of geleid worden; om ons de zonde tegen te maken, en wij door de gevoel van derzelver onzalige gevolken nog bekeerd en behoeden zouden worden; ons door Hem zouden laten verleiden tot onmogelijke dingen, dan wij gepastigheid leeren beoefenen, en beloofd goede leven dan de wereld heeft, zouden zoeken, maar ook wel eens als de rechtvaardige straf van onze zonden, zwaar bevaar van Zijn ongenoegen over ons, toezond en doet gevoelen, zelfs smartelijk gevoelen, hoe kwaad en bitter het is tegen de Heer te zondigen. Men staat zich te klagen als of ons onrecht geschiedde: men moedigt twisten op en over Zijne bestelling, en zóo wederstrekt men Zijne weldadige bedoeling, en blijft die men was, Hij, daarentegen, die waarheid bezit, heel verheerlijkt en dankt God in welvaart en tegenspoed, daarvoor en ook in tegenspoed. ten hopen. (Psalmen CXLVII : 2.) Job's taal is meermaats de zonde: zou het weg van het goede van God ongevankelijk Digitized by VjOOQ IC 30 ging en het kwaad niet ongevankelijk? * Van voren tot aan de achterkant. Eindelijk, dit spreekt en wordt door elken Christen beloofd, Ik geloof in dit boek, dit niet alleen, daarbij voegt, en Ik heb het Vroeger uitgebracht, niemand mag hebben uitgedrukt, afgelopen onder en doorlopend invloed van de H. Geest, zo gezind en werkzaam tegen onze medemens, als het ons als Christenen betaamt. Velen en onderscheiden zijn de plichten, die den Christen met opzichte van zijn evenmenschen, zijn bevolen, tot ijverige en getrouwe beoefening, gelijk elk weet, die enigzins met de daaronder rent gegeven Toortschriften van het Evangelie bekend is. Hij moet zijn naasten en bijzonder de broeders en zusters lief hebben als zichzelf, Met dingen dan, die gij met dat u de menschen met de doet, doet gij hen ook alzoo: want dat is de een en de Profeten, was de leer onzes Heeren, Mattheus VII: 12, en dat niet maar aan bloedverwanten en vrienden, maar zelfs onze vijanden, die ons bedienen, vielen en vervolgen. Deze ja, moeten ze troosten, en voor altijd als voor allen, die Kijven hebben, ook hen, die in hoogheid zijn geschaad, bedrogen, bidden, bidden zonder ophouden voor hun welzijn, tijdelijk en eeuwigdurend heil. Wij hebben hun verbleven op aarde te veraangenemen, hun genoegen en geen smarten aan te doen, hun eer en naam goede naam, hun zaak te behartigen en voor te staan, neen, hen niet te laatzen en te onteeren, zo als booswichten doen. Zij mogen hen zelfs niet retteren en ongegrond, veel minder liefdeloos beoordelen noch terechtwijzen, ofschoon zij zich niet in alles naar hun wens schikken, en niet aan onze verwachting beantwoorden, een ander pad bewaakken dan wij, en verre afwijken van het spoor derwaarheid. VI : U, 15 in kap. XVIII : 21, 22, en nieuw overzicht; geen vijandenschap, niet, haat, wraaklust, koostereen ook zelfs den taar de voorplaats in ons hart gehad ven. Gevaarlijke, ben, die in de zee of gene, zelfs zware zoden gevallen zijn, mogen wij niet hard en hatelijk behandelen, zelfs niet een kwaad liefdeloos verdenken, als wetende, dat zo Gods genade ons niet had bewaard, wij in banne plaats geweest zouden, het misschien nog erger, althans niet beter gemaakt hebben, en wetende met welke heete tranen van berouw en moediging zij hadden val beschreven en voor Heere belijden, in dat bloed van Christus, dat van allen zou reinigen, zelfs van die, van welke bij naar Mozes wet niet oud zijn bevonden kunnen gereinigd worden, via gebeeld barre vergeving zoekende. Onze weldadigheid moet zich tot allen, ook jegens ben, die zulks het minst waardig zijn en meermalen verbeuren denken, nalaten. (Luk. X : 29—37. kap. XVI: 19 e.v.) De wijde omvang en de moeilijke deze Christelijke roeping en verpligtingen inzijnde, vragen wij met recht, is tot al deze dingen bekwaam? Verzekeren kan ik, niet aan mijn verstand! dat gebrek aan zelfkennis een van de voorname oorzaken is, van niet een van de eerste, van helaas pligtverzameling in deze. Hij die zichzelf in overeenstemming met de Bijbelische Dispensatie kent, in een Teloog, gebreken en begeerten, en dit evenzo denkt, die in zijn tijd ongen is, voorbij leidt, als denkend aan het eind van zijn leven, zijn broeder is, (Gal. VII : 16.) genoemde Christelijke dogma te bevestigen: tegen het verboden terrein te straffen, dat te overwegen en af te leggen in de hoed van de kracht van diezelfde Geest, die ons met ziedend bloed heeft bezoedeld, ons vaak zonet zijn zonde en moreel gewaardheid, die bij al zo lang met zich zal blijven, ten omdragen, maar ook zal bevrijden, opdat het lichaam te eenenvoudig ten eenenmaal de overhand behaald, beestachtig en in eigen oog een sot aanschouwen voor God, die daagt, en dat ontzagende gevoel in ons levendig bondt leiden tot nut, ook om ons te beschermen tot de geheiligde beoefening der aanbevolen pligten jegens onze naasten. En ik wil dit hier niet volgen, maar die rechtvaardige zelfkennis meer levendig en vruchtbaar onder de Christenen, gewis! Er zou niet zo veel twijfel en twijfel, twist en vervolging, maar meer liefde, toegewidheid tot elkanderen, vereeniging en aaneenslijting, Treden en beelden, nut en streving gevoeld en meer aangekweekt worden, met verwerping van alle argwanen en wantrouwen, edelmoedige veroordeling en laakbare onverdraagzaamheid. De een ziet de ander uitnemend presteren dan zichzelf, en de God der liefde en des vredes zou onder en in ons wonen en heerlijk werken, tot ontdekening van de medeling volmaking. In het vierde en laatste deel van mijn rede zal ik de vraag in den tekst, als ook aan mij en jou gedaan, toe passend behandelen, waarbij ik gelegenheid zal krijgen om weinige middelen aan te wijzen, door welke de bedoelde zelfkennis vermeerderd kan worden. Heut gy |t zelven nietf — Welk antwoord kunneii wi) daarop geven? Velen z^n van oordeel bevestigend te kunnen antwoorden« Zij meeneq , dat zij zieh zeU vea wel degelijk kennen. Maar helaas! hnnne gedrar gingen bewijzen het tegendeel.s Gepaalt n maar eens bi) den voorg^telden nuttigen invioed « dien de zelfken- nis heeft en hebben moet zal zij de wäre zijn, en loetst ttw hart en wandet eens opzettelijk , onder bid- i#lli «fW9k to.t ^fn putd^kkendeiii en vf rHfbtfn4«g Digitized by VjOOQ IC 34 iavioed des II. Geesles, inet den Bijbel in nwe haHd, en be^et of g^ wel zoo geiini %a .werkzaam zijt ils gii moil zijn, tuli gg kannen gezegd worden n zelren regt en grondig te kennen, zoo als de Bijbel nw en elk jiakonieling van vader Ao4V bescbrijft. Ik bid u ver- liergt awen waren toestand uiet voor n zelven -neen- wcendt uwe oogan niet van u xelven en de daarin ge* Icekende uitspraken a(? Het is immers beter nn nog in tijds met uwe be« hoeften bekend te worden, nti dezelve nog kunnen vervnld worden« eer het voor die vervulliag te iaat« Toor eeawi^ te Iaat zai zijn geworden ? (Matth. Gij beleeft nu nog den wel aangenamen tijd, den dag aan zwaarheid, maar verlangt - en wie weet hoe spoedig zal dezelfde verstrijken zijn, en dan in het gezicht des doods en der eeuwigheid, wanneer het verlangen onmogelijk wordt, en meer niet gaarne met zichzelf bedrogen zal willen zijn, dan met zichzelf en zijn ongelukkig lot bekend te worden, wanneer gij, zuur, dit leven, den tijd der voorbereiding zult vervallen, hoe ontzaggelijk en schrijnend, hoe rampzalig zal dat zijn! Die zelfkennis mag de ons natuurlijk eigen hoogmoed en onze verkeerd gewijzigde eigenliefde niet streelen, zelfs veeleer verlagen, en ons diep bedroeven en smarten, ons ongenoegen en bekommernis baren, daar zij ons de verkeerde gronden laat ontvallen, waarop wij roekeloos gingen te koekelen en zelfs gemoedigd de eeuwigheid gedacht hadden te zullen kunnen ingaan; doch op welke wij voorzeker schipbreuk zouden gehad hebben, indien wij niet van het ouderdom vanzelf waren overtuigd geworden en in tijds afgebracht, doch zij zal onze ongerustheid en bekommernis, een droefheid worden, die heilvol is in haar bare gevolgen, en welke wij leren... Deze zin: "Staat na een juiste en gegronde kens van de uitspraken des Bijbels, door welke het mensch in zijn waren zedelijke gesteldheid en bebevattende beschreven wordt, en beschreven, naar gelooft ook dezelfde, gelijk zij waarlijk zijn, als Gods woord aan u, en met toepassing op u zelf. Maak ook van de zedelijke pligten, volgens wij naar de op billijkheid ge-gronde voorschriften der natuurlijke en geopenbaarde Godsdienst-leer, te volgen en te hebben. Lees en peis de zedelijke Wet van God, die een spiegel is waarin wij onze waren gedaante kunnen zien en in wiens wet ons de kennis der waarheid. Ook zegt diezelfde Apsol: niet geweest de hoogere rechtvaardigheid te zijn, indien de wet niet zei: Gif zal niet begeven. Jac. I : 22-25. Rom, III : 20. 