title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende Onderwerpen
creator: None
text: De Apostel kent dus aan den Heere jezus cHRisTirseen koningrijk toe ; en in der waarheid , Hij is de Koning der koningen , de Heer der beeren. Op onderscheidene plaat-- sen in de H. Schrift wordt er gewag van gemaakt ; en — het koningrijk Gods — des Vaders — of ook wel der ge^ nade genoemd. Ja! zijn rijk is een rijk van genade, inaar ook een rijk van heerlijkheid. — Van genade — zoo als het van den aanvang der wereld, van deparadijs-geschie- denis af aan heeft bestaan, — onder het 0. V. in de schaduwachtige plegtigheden afgebeeld, maar zigtbaar ge- komen is in de volheid des tijds, dedagenzijner vernede- ring; aangekondigd werddoor Johannes den dooper — door zijn bloedig lijden en sterven op Golgolha is bevestigd ; — na zijne verheerlijking aan 's Vaders regtcrhand door Evangelisten en Apostelen is verkondigd, en verkoudigd 10. Jaar. No. U. 19 Digitized by Google 170 zai worden tot dat de aarde vol zai zijn van de kennis des Heeren , gelijk de wateren den bodem der zee bedek- ken. — Eeu koßingrijk van genade; — Ja! want indegemeen- te des Heeren vi^ordt in zijn' naam en om zLjns lijdens en stervens wille, aan de verstafgedwaalden , degrootslen der zondaren , genade aangekondigd ; — raaar dit zai eens ophouden , het Staat verwisseld le worden met een ander koningrijk , als de laatste zijner liefhebbers zai zijn inge- gaan ; dan houdt genade en aanbieding op , — dan wordt de genadedeur gesloten , — dan vangt een rijk van beer- lijkheid aan. Een rijk van heerlijkheid , door geene woorden uit ie drukken , door geene pen te beschrijven ; dat zai een eeu- wig koningrijk zijn, waarin zijn naam ^n, alle leden van betzelve zieh om 24inien troon sullen sckaren , en Hern aJ3 hujanen Koning en Heer buldi^n ; -^ bet zai een eeu- wig koningryk z^n, dat nimmermeer versioord zai kön- nen worden , waaria wäre rust , vrede en blijdschap woont, waarin allen te zamen volkomene saligbeid geaiet^D. — Dat is het rijk, waar reeds terstend na den dood de zielen van 's Heeren dieoareo binnentreden , nadai zij de-» ze moeitevoUe aarde verialen, hunnen stryd volstredeo^ en in huns Heeren kracht ^ zaiid6,weeeld,daivelen vleesch bebben overwonnen , om uit de band van hunnen over^teo Leidsman, den Voleinder des geloofs, hunnen Koning. en Heer^ deo patm der overwinning, de kn^n d^ r^tvaar- digheid te ontvangeo. Heerlijk versekiet, dat zieh dao^ onder alle moei teilet* wisselingen, rampen en wederwaardigbeden dezeslevens» voor den getrouwea dienstkneobt van ghbistvs opent. r^ Wie zou er niet begeerig naar zijn , M. H I Ach ! dal wij bet allen mogten wezen of wcurden, eer de dood eoze OQgen sluit, eu ons lotstaatbeslistte worden voor. eeuwig, Konit, laat oas tbans ons eeaige oegenblikken bezig hou^. den om met elkander te overpeinzen , wat er toe noodig is, en welke verandering in den mensch moet pla»ts beb- ben , zai hij op goede gronden können hopen , in dat ko- ningrijk in ie gaao. Digitized by Google 171 TEKST : Job. III : 5. »JeZUS ANTWOORDDE : VOORWAAR, VOORWAAR ZEG IKU, ZOO lEMAÜID NlfiT GEBOREN WORDT ÜIT WATER EN GEEST, HU KAN m HKT KOMNGRIJK GODS NIET INGAAN." Wedergeborew le worden , dit is voorzeker eene laal , M* H! welke relen raisschien verwonderlljk toeschijnl; die, wanneer ze de regte beteekenis des woords booren , en er een weinig over nadenken, bekennen moeten, dat Iret banne bevalting verre, zeer verre te boven gaat; en die raet nico©b«üS' in verwondering uitroepen : boe kitn- nen deze dingen geseUeden? 0ns bevreemde zulks niet, deze taal te booren, als men bedenkt, dat denalnurUjke menscb nret begrijpfc de dingen, diedesGeeglesGodszijn; dat de reden, waarom hij ze nocb verstaan, noch bevat- teii kan y daarin gelegen is , omdat ze geestelijk möeten onderscheiden worden* Doeh dit möge waarbeid zijn, desniettemin blijft het ten allen tgde een boogst gewigtig ottderwerp, welks ge- wigt en noodzakelijkheid , zoo wtj, eert ieg'elijk voorzicb zelven , bet niet leeren kennen en \m\m , wij zoo min voor den tijd als voor de eerfwigbeid regt gelukkig kiin- »en zijn. — MftÄT boe göwigHg — nioelJeHjk onderwerp tevens oni er in hei openbaar o^ver te spreken. En vraagt ge waar- i» die gpoote moeijelijkbeid d^n bestaat ? dän zeg ik : niet zoo zeer ini d© waarbeid sselve, (ofschoon al de werkingen Gods, van den aönvöng, blj de voortzelting, en tot aan het einde in het hart ran den armenf , doemenswaardigen aron- daar, ons eindig en kortzigtig verstand verre te boven gaön) maar raeer in de verscbillende en zeer uiteenloopen- de gevoelens , welke ii vooral in de dagen , welke Wij be- leven, aiaiigaande deze voor den geloovigen dienaar van Göd en cüristüs, zoo dierbare en verbMjdende waarbeid worden opgedrongen. — Inimers, is bet niet, dat dezelve openlijk wordt ont- kend , gelooebend en bestreden door degcnen , die van de 10. Jaar. No. 11. hooge gewigt en de belangrijkheid der zaak., magd^ge- trouwen dienaar van het Evangelie niet.terug doen deüi- zen , hierover met zijne gemeente te sprek^n«; ea dit be- denkende, werd ik zooveel te meer gedrongen by deze waarheid eens opzettelijk uwe aandacht te bepaleu- r— ' Het woord, dat ik daartoe ten grondslag als wijnen tekst gekozen heb, is het eigen getuigenis van Hem, die de mond der waarheid is; van den Immaniiäl ^- God met ons. — Glj kent voorzeker het verband, waariu dezelve voor- komen. Laat ik het u slecbts kortelijk aanwijzeo. - Digitized by Google 175 I. Jezüs gaat hei land door goeddoende , geene plaats , geen vlek Ireedt Hij door , of het is gekeumerkt door weldadeti en zegeningen , welke Hij daar om zieh verspreidde. Hij toonde dat Hij was, God geopenbaard in het vleesch, die spreekt, en het is er, gebiedt, en Iiet Staat er. Wie tot Hem komt, geloovende dat Hij magtig is te helpen, wordt door Hem gered; blinden worden ziende, kreupelen wandelen , melaalschen worden gereinigd , dooven hooren , en dooden worden opgewekt. — Op het oogenWik , waarin wij Hem Ihans beschouwen , vinden wij Hem te Jertrzaleni , werwaarts Hij is opgeko- men om met alle geloovigö fsraelieten het groote feest, het pascha te vieren. — Ook daar verrigtte Hij vele won- deren , spreidde weldaden om Weh ten toon , en bewees door vele ieekenen, dat Hij was de wäre Messias derva- deren, de Zoon des levenden Gods, — daar niet in het verborgen , maar in het openbaar , ten aanxien van eene menigte, die er aarischouwers van waren; mögen er velen zieh om Hem bevonden hebben , die hunne harten er te- gen verhardden , en van wien gezegd moest worden : oogen hebbende , zien zij niiet; ooren hebbende , hooren zij niet ; maar er waren er loch velieti onder , bij wien het anders gesleld was , die door het zieh der teekenen , Hem als den beloofden Messias der vaderen erkenden, en door het ge- loof Hem als zdodanig voor zieh zelven aannamen. Kap. II: 23, Doch ofschoon velen in jezüs mogten gelöoVen, zoodurf- den alte dezeh echter niet openlijk voor Hem uitkometi ; en bievonden er :iich onder hen , van wien het getuigenis geldt: dat zlj de eer der menschen nog liever hadden dati de eere Gods, en' wien merischenvrees terug hield Herti äts htrtinen Messias in het openbaar te belijden. En onder het getal diergenen behoorde ook nicodemus , een van de secte der Parizeen, een overste der Joden , een lid van bot Sanhedrin, of den grooten raad van Israel. geboren worde, hij kan het KoÄiingpyk' <äodsi niet ziem - Hoe verwonderd Staat dasar itoödemd«; hij/hoort ides Heeren Woordj «laar die taal is hem Ie hebg, te» won- derbaar; zij gaat zijne bevatting verre te bosred, hij kan de diepte niet peilen, welke daarin vcriiorgen ligt' **- Hij zelf een leeraar, die den volke den vmg der. wäar- heid bekend maken en onderrigten mbet aangaande 'da dingen van het koningrijk der hemelen; hi) heeft hierraR nimmer voor zieh zelven geweten, nimmer door iantand anders gehoord. — En onder dezulken , in wien dil weit geheuren moest, behoorde dan ook nog hij, die eeo ijve- rig Farizeer was , — hij , die tot hoog aanzien is geste- gen , als overste des volks , en zelfs een lifl uitmak&nde van Israels hoogen raad — hij , die wel zou hebhen wll- Digitized by Google 175 Icn vragen — wal ontbreekt mij nog? hij, zotider we- dergeboorte, nog geen deel aan het koniugrijk der heme- len — zijne verwondering is als 't wäre ten topgestegen, hij kan ze voor den Heer nißt verbergen, zyne gansche vraag, die hij den Heere voorlegt , verraadt of deze zijjie ver- wondering, of zijne diepe onkunde aangaande deze voor iederen zondaar 20b gewigtige en noodzakelijke daad der hartsverandermg. Hoe, aldus spreekt hij jkzus aan, vs. 4, hoe kan een mensch geboren worden, nu oud zijndef Kan hij ook andermaal in zijns moeders buik ingaan, en geboren worden? Ach! neen,. ificoDBMus, al wäre dit zelf eens mogelijk, (helgeen echter tot de grootste ongerijmd- beden behoort) maar dat zou faem immers niets baten ; want wat uit vleesch geboren is, is vleescü,.en weet dit, dat vlee^h eti Moed het koningrijk 6ods niet beer- ven kunnen. fie fi^r wil .het hem nader verklaren, op- dat, hij mögt het op dit oogenblik nog niet kunnen ver* staan of bevatten, hij d»ama bare behoefte mögt lee- ren kennen , en hare noodzafcelijkbeid doorgronden , — r- daarom laidt het woord vän jbzus in den voorgeleacneri telst, en Hij verzekert heia naet een plegiig en herhaald voorwaar! dat het is, zooals Hij liem gezegd beeft: Voorwaarl voorwaar! zeg Ik u, zooiemand niet geboren ww^di uit water en geest,hijlmnin hetkoningrij/ßGodsnietinffaan, Weder geboren te worden mt wat^ en gee&tj maar vraagt ge misschien M. H! wat ^heeft jbzus biemiede willen te kennen gieven ? Bet is? waar, de Heere gebruikt hier twee woorden, wejlce kennelijk van elkander ondersdieiden en erenwel Qnafscheidelijk aan den anderen verbonden zijn , als kenteehen en zegel, en als vasten grond van het burger- sohap in en deelgenootschap aan liet koningrijk der hemelen. Wedergeboren te worden uit of met water, ziet- daar een kenteeken en zegel van hetgeen er noodig is voor loderen mensch, om deel te hebben aan het wäre burgeri^hap in^ den hemel. De Heer ziet er mede op den watordoop, waardoor wij worden gewezen op de noodza- kelijkheid van inwendige reiniging des harten, want niels dat onrein is, zal in den hemel kunnen komen, noch l)6staan voor Hem , die enkel reinbeid is. Doqpen met water of indompelen in het water kon aan Digitized by Google 176 mcoDEMüs niet vreemd, zijn , voaral wa^peer men Man- neemt, dal helzelve werd verrigt omtrent Hei4eneQ^ die .tot het Jodendom overkwame« , en door.Uet ontvangen van den doop of de indoinpeling io hei water aangemerkt werden gereinigd te zijn van de dienst der ,afgodea , en overgegaan tot de kennis, erkenlenis en yereeniging van Jehova, als den eenigen en wj^achügep. God. Waarschynlyk heeft bij pok wel hehpord tot die me- nigte uit Jeruzalem, Judea en het iand rondom den Jor- daan, die uitgegaan waren oqi de prediMir^ van johannbs den dooper te hooren ^ waaronde^ zieh allbans velen ook uit de Farizeön en Sadduoeen.bßvijuiden, (Matlh, III ; ö, 7.) en ZOO men dit als zekßr m^g aantiemon, dan heeft bij het Qok reeds van dien boetßpz^nt», de stera des roe- ppnden kunnen vecnemen, rael Jnoev^eel ernst hij aankon- digdj^; Ik dpopu vy^J pxei water. t#t,,be|^0^ningT maarjdie na mij komt,.is sterker dan, ik, w^ep^.sqboenen ik.aiet waardig ben tiem na ta drag^j.jiie j^.jii^doojpen "^^t den H. (Jeest en raet ymv^. '»,, •/•,.' m: : Was m de doop eej?. teekfip, jtaij 4e. nqodz^keUjklieid der reiniginig des harten ,wa«tr0nx.ze ook |p,.de;brieyen van den Apostel PAüi,u$!gepoßiiidL,wordt het bad der w^- dergeboorte, d[«in. \yof:4ifj^.d^arfio|6p door e^n iegelijk, Aiß zieh daaraan ?(0u ^9i^erwe]rpf n ,^ me, uj ,9,9k ^ftnenj, .Jo- den of Hei4e?ep, PPibnUjk te kßpnfiJ? gf geyeni id^t ^ijjf^J? het Joden-. eii Hßi^endom \yf^•en}pYßjfgeg^an.}itx;>t,jde^k^ nis, erkentcriis, qn. dienet i'ä»:^ eni^^f^^ffjpj^jsxii^jüf^ifr den aangenoraen a/* den Messias 4^? .va4|qret|,,}^ls.J,i^pni^p Heer, Heiland en Zaligniaker* en dßt.l^et.ni^ bijpo|E| l^^Uj ze en begeerie was, om voortaau aller ,zf^aj£?ft|,viJ4pd^,|^f ongerpgtigheden te verlaten, en ovcr^eiikop[ißtig(.,?(Lj^j9^ heiligen jen goeden Avil, Hern ler eere televen-fi^n Yf^fil^T zaam te zijn. *. s f. »ni De vraag kan echter bij ons opkomen i raaar w^t, ipf^g de reden zijn, waarom de Heer van een wed(ergebi\rei} worden uit water, — van het ontvangen dßs dQqps,.Trt tot NicoDEMüs spreekt. — Het is waar, joöan,\es doopt? wel den doop tot bekeering — de discipelcn , die jEim tijdens zijn verblijf op aarde uitzond, haaHijeen'zelf4eii last opgedragen — maar Hij zelf deed het to^h niet ^.,fta Digitized by Google 177 eerst na zijne opstanding was het, vöör zijn heengaan tot den Vader, het bepaald bevel, om henen te gaandoor de geheele wereld, zijn Evangelie le verkondigen, eu een ieder, die dat Erangelie der genade geloovig aannara, te doopen, niet 200 als Johannes noch als zijne 70discipelen tot biertoe gedaan hadden , maar nu in den naam en tot vereering van den eenigen en drie-eenigen verbonds-God , in den naain des Vaders , en des Zoons , en des H. Geestes, — De Heer doet niiets zonder dB beste en wljsste bedöe- IJngen ; spreekt' Hij älzoo tot NidOBEiMus , Hij doet het niet om bem daarmöde te kennen te geven, alsof het genocg zou zljn, gedoopt'eh door den doop tot zijne öpenlijke belijders te behoören; ^ant dit kon Hij niet, die denzij- nen in last gaf te predikeb : die getoofd zal hebben en gedoopt zal üjn , / ial ialig , maar die niet gclöofd zal hebben, zal verddefmd worden ; eh der halve niet aan den doöp, maar alleeif eto 'vooi*namelijk aan het geloof in Hern het zalig WOrdeh , dat is ,' het iitgaan In zijti hemelsch koningrijk, verbond, maar toch de öpenlijke belijdenis, waarvan ze dopr'den dodp getuigenis gaven, niet geliepl wilde baiien geslolcn hebbön : ja ! zdfs onäfecbeidelijk aan ecn opregt geloof in Hern als deft Messias der vaderen verbonden was. — En dan deed het de Heere nicode- Müs blijken, hoe het Hera bekend was; hoe en in welk eeöe betrekking Hij tot' hem verkeerde , dat Hij hem vol- maakt kende, als die des nachts tot Hem gekomen, maar tot Hem gekbmen' w^s, omdat hij zieh zijner scbaanide, de eere der menichen nog liever had en hooger, schatte dan Hetai , en daardW , ofschoon Hem wel door het ge- loof als den Mössias aangenomen en erkend , echter blj het licht des däags nog niet openlijk voor Hera en zijnen naam dnrfde uitkomen. Dat moest niet alzoo zrjn, Hij nioet de eerste plaats hebben in het hart, want, die iets, van wat aard het 00k wezen möge, lief heeft boven Heni, is zijns niet waardig , en die zieh zijner geschaamd zal heb- ben voor de menschen, dien zal Hij zieh 00k schämen voor zijnen Vader en voor zijne heilige engelen, terwijl Hij daarentegen zijnen getrouwen dienaren zijne belofte gegeven heeft, dat een iegelijk, die Hem belijden zail voor de menschen, Hij ook als de zijnen erkennen en be- Digitized by Google 178 lijden zal voor Eijnen Vad^, diß in de hemelen ig. — ■- Evenwel de uitwendige belijdenis op zieh zelve doet Diets af, zal de mensch waarlijk gelukkig zijn, en eene vaste en gegronde hoop op het bemelsch burgerschap hebben , het is noodig, dat zijn hart is gezuiverd en ge- reinigd van alle zonden en ongeregtigbeden , en dit is het gewrocht des H. Wedergeboren te worden om waarljyk deel te kunnen hebben aan de heerlijke gelukzaligheid in den hemel; zie-^^ daar dan het hoofdonderwerp, door jbzus in den tekst ni- GODEMus en ook ons voorgehouden. IL Wij wenschen dan hierbij nog een oogenblik met onze aandacht te vertoeven , en daarbij te letten : a. Op den aard; b, op de kenteekenen, en c, op de Aedr- lijke vruchtgevolgen der wedergeboorte. a. Wat allereerst betreft den aard der wedergeboorte Digitized by Google 179 waarbij wij zeiden eett oogenMik te moeten stilstaan , de- zelve wordt ons omschreven , dat w^rk te zijn der genade en almagt Gods , waardoor de in zieh zelven hedarven , en door de senden doodr en daemenswaardige zondaar hersteld wordt tot het beeld en de gelijkenis — en nit den Staat der verdoemenis , van een kind des toorns en der ongeregtigheid overgebrugt wordt tot het kindschap Gods. Op onderschei- dene plaatsen en onder verschiilende bewoordingen wordt hei ons ia de H. Schrift voorgesteld; als: b. v. een ver- anderd worden , — eene nieuwe schepping , — een nieuw schepsel, — een aandoen van den nieuwen mensch, — eene besnijdenis des harten , enz. ; en het is uH deze en meer andere plaatsen van Gods onfeiibaar Woord, dat wij den aard der ^vedergeboofte al terslond ktmnen leeren ken» nen , bestaande derhalve i« eene algeheele verandering of vernieuwing van den mensch, waardoor hij juist het te-» genovergestelde wordt van hetgeen hij in den Staat der natuür gezegd wordt te zijn. — Wordt zulk eene geheele veranderittg des menschen door jezüs genoemd een we* dergeboren worden, Hij heeft daarmede de beste en vs^ijsstc bedoeliftgen , Damelijk , om ons daardoor al terstond te wijzen op hetgeen er bij die veraiidering in den mensch plaats heeft: daarom stelt de Heere het ook onmiddeiiijk op de woorden van onzen tekst tegen elkander over ; — sprekende aldaar , om nicoökmus iets te doen gevoelen van het groole werk der hartveranderende genade, waarvan Hij in vjs. 3 enden tekst heeft gewag gemaakt van een geboren worden uit vleBsch, en een geboren worden uit Geest. Het is, als wil de Heere ons alzoo längs den weg van het natuuFli|ke , wat met ieder mensch bij den aanvang der geboorte plaat« heeft', en wat wij raet onze oogen aanscbouwen kunnen, opleiden tot het geestelijke; geboren worden uit vleesch is het geboren worden uit onze ou- ders; wanoeer een kind geboren wordt, noemt men dat *t oogenblik, waarop 't het eerste ievenslicht ontvangt, het aanVangpunt van het natuurlijk leven. Maar het is slechts een dierlijk leven , hetwelk wij met alle levende en redelooze schepselen gemeen hebben , want wat uit vleesch geboren is , dat is vleesch : daardoor wordt te weeg gebragt , dat men zeggen kan , dat een mensch geboren Digitized by Google m kenfä rfragettae. der oudtrsV bil' wfe hlj 1s '♦oortgekomcn ; een metisch , laaar tan ^frieit h€Ä getüigeüfe rtioet gegeven worden, wai 'de Psalmdichtep bÄti»' van rieh zelvert^f* Mder itziet ik bei! in oiigieregtlgbeid igeb^w^ett, en iü zoiide heeft rtrij m^nt moeder (Mitv^Dgen; tati ööturö bedOrveti > getfjk de onders bedorvcn i?9n; bei gedieh ttsel des liäfrtet* beios zijnde, en de Kadeti ^In »ich^ ettdrägende van äflte «ond^n en ongeregtigheid ) 2odd^l dei metiseb ' vkn tiäiure n*et aHeen besehreven «vrerÖl / ^^ taaiar h^ lerslofid blj bet verdere opwassen ^or diö^ dageUjksche ondervlndiög wordt bevestigd -^datbif in'dlört kd« en toesland is ve«^ dtiislerd in hei versland; vervt»eewAi tttriHe^kettttisvan©^ en aijBe tfiettst -,' däVlvq mn harl »in* kfeb'ettld**aagt yef hatö legen db reepslemmienf'en'aö aarfriedittgefa JÖöds,on willig öm iitöh'le buigen onder den KeJteigken-söeßfet^ zijner fcö^ fl*BkIijk0 heersebappij'; ' - » ^ '^ -lui'-;: .-.!> 1« 'iiW lOödatiig d«6' släat iefn'Öfe t-oeöland, zöö als' »e Odds mfeilbaargetuig&nrs' oniS'dvilel' k^tirieri mef biät^ekking t(^talle^ ADAMS nakMAfeliffgeNi/däni geklt't>ök Mafien; süoo ftittg^ Alf Jtt dfen' tecBtattd kf^vmyev? nWts 1ind^r^"beMinön Öan bot iifatQUtUjI^ Ibtewy-dät- ze vi'fif'bWrineouderäht^bben ohlvattg*»'de*dlte$?t^i^'t^alV'ft^'.' VHI- 5—8. Meifl bet vlees^h «ijns «k^^rM^'€>^i^#e^iet^ebtig^^V!Aaa^rt^ tiie^,d^ij^ zij bedenken dat des vieesches is, omdat fef^'ls^VljattdSdliäp legen God'V aiebd^f^HvelfiOite Äiet^oridiii'^i^pt; hetöökioiet ka'n doenV«» 'dien« len get^l^e^ deii'^deöd vret-M. ^^'Ife^ Sichler de Heer den niens^bf g^chap^tf v <im' flfenl bbveh isdtes te' diebefi , lief te faebben^ te gehoohmtt^; afe^Jiliiä Sebejiper en Heer, Koning en Wei^ever te fc^nhen öM'li erkennen, en em hem hngs die*n wiö^ bp te tetdciftttti bodger beeri^kheid en zaiigbeid, om befni' daa^ ieetii^f^^ leten/te prtjzen en le verbeerlijken ; Avat-ttKKft ttr;*iti''fell lüet In den mensch plaats bebben, eer bij d^äart^ ^ie^btiil eh fcekwaaUT zal zJ^n, meer imroer^ dad eeilt^'bb>t]t'bit- '\MeAfdige vefandering, eene gafiscbe omkeei*lfigiiiih*hJ-däii möet bet door de zwide verduistenl vers^farid vfofAen' veH Itehl, dat verbarde hart worden verbrijzeld, die'oriwil 'itt hem worden te onder gebragl, de b^eerlen en geneget^ beden op lindere voorwerpca worden gerigt , «n fer zieft Digitized by Google m »aar uitstreHkeni j fiatjiptigaw w^vk van,i^^.jn<ias9he« eig^ akker: .tevjvergeefe-/ i$i het j.er zioh lop Iß beiifßmen » in mze jeugdiöt 3wa4er 4«k$ iokops le beblif^ pntY^pgßn.<3ip ^eiligen: ep a}ge4»<)!egzamieti:Seil»iid.en ZaUgmafeer tenoerjißnk geei) hooger opiVpediögy geft».'bttrgeirUjka de4jg^b g^nemiif W€3idtge pligtsbetrÄCihUag ^w de godisUieast; geen^.lr^öftPj pen verÄiiehUii^gw,, gei^ij ^ndo^oHigeo d^s geroo?ds; j^^ aii wildQ Jiij .Eicb tmetldwiKaifiz^rMiheroemaq, n^iaj' 4^Kl)er sobei^4isto g»eßte^Mt€iJevfin, qfigrfeqfd.tß hebben,v di^ v^t a»<^iQg kaniibij^uit ,;{jc^elV(<fe«, .w ntel te.we^ biFjöingEnv Jeaus Bij(^|ii^t{daftBööi,id^Mlv^ieene wed^gelmvt^4 f^iu g^borw >var4iw,l*ftW^.'Pf^chl9Pni'da^riniials.b^^^^ n%el-de aatmiriyk^lgßbQflrfQrge^ijfc, fAitt,liet:is.il(i^|i^.YftPgfe ppnt» vaa bat .i^y<^n, TH^!.een>inw^vfrteyiW3bi?gÄ9s«^ van de üalM,iMflÄkefig)^fe(KtPle j^dej!«i9b«idßa>,:a!$*;nfti5ltf m dag, duisternis en liebt, — het i^.p^qjgßbpr^iiijyiWR^^fl «iet uit vleesdbk^.fjj^^ 5}it,i6eefit;^ei3iiegi$6sl4yi? gejl^ooflte, gelUlii',da««ofche4ilöj^ensMgiftsel/,ßn:b^ 0W gßß$* telijk .Ißj^eosbeginßeii,! JBn,.Jeve# J?,^ gßUjfc hötjniöl öUean .da iJ^S.. ilß^rt, »m^^f/pok ii» iißd^rQ YVßderg^bocei^ ziol.wpirdtiopd^ffKWidw — ^dftil.temijl; Yßf^i ^\m^ ibflgft^|it iegep.dfl» geest, oqigQke^ndfpok^Qa.gfiest.tegcipMYlfißmh, P,|tßgßn.-,-aWjClejpi. trninn .'\ ^ .1,. -,1. ,-,(» ^,^) n:;. ! .-., i.f35Iqe»Ii.(Jat»,.fliQ<it^if<Ji^ani*e^iö5eV*.dJitil^^^ dpa gee&te$ ^£|ii))de ftr[ö^/,i4»ibzipb, ishm Ao^A\ op^riowiensweiardige j^QVd^ar, .qfet^irt^eJ^JbiMg .wm'deii,,€^vßnnii atevHn i^derkip4 gj^bq^ejiv,w;^'4«fli4e.>kafl gezeg4 iv^den,,dat .heL^elfitot tet J^Yflp,p^f,il<(^ .de.^Qckivyging.vftö feeUelve itts he^ftT.bäge^ ^8^ «W! a^<>o,<Hißalmiriyk bet is dit laajtste te stellen., jw> ^pgqr/öfnd ÄOii« h«*.i9ok «yn* zicli in -te beelden5,,of ijQor.vt^ gß^ieiP(»d*t dßr mepach, die dood i& in zoiida en misdj^d^ Hif^i^icji wXsm., \k\\ deii doad tot het leven|kon wederkeerep^ :- JEf5üa,;spp€iekt ^ran .qeiiiw;<?rförgeboren, of zoo oroofe in Jjßtge^ji .wy ,in Yil. 3 gjszegd vinden kan. gele:5en worden,, i;(i^6av[?«?..g^hpren word^in, en de eerste oorzaak of de 1m^ werfc^r. des geesteUjken le^ens wyst Hij zelf ons dan daa^* diwr aan ; «iet op de aarde, -r- niet in voorwerpen, die W^\onjr}fjge8,,— rjniet jn dea .armiea menÄcb zelten,. nmap Digitized by Google 182 boven te zoeken. II: 29. Zoo weetgij, dat een iegelijk, die de regtvaarSig- beid doet , uit Hern ; (uit den Zoon) gebore« is. dimr evenwel de wil des Vaders en des Zoons door deti H. Geesl wordt ten uitvoer gebragl, zoo wordt dit werk der genade, naar de orde der goddelijke buishouding bepaal- delijk, aan den derden persoon in het aanbiddelijk goddelijk Wezen toegekend; daarom spreekt jbzus in onzen tekst tot NicoDEMus van die geboren worden uit water en Geest; daarom spreekt de profeet tot Israel in den naam van Jehovah. (Zach. IV: 6). Niet door kracht, noch door ge- weld, maar door mijnen Geest zal het geschied^, zegt Digitized by Google 183 de Heere der Heerscharen ; daarom sprak de Zaligmaker bij eeJEie andere gelegenheid tot de Kapernaiten: De Geest Ls bet, die levend maakt,het vleesch is niets nut, Job. VI : 65. Ja! bet is bet werk Gods des H. Geästes, aan Wien de vernieuwing des zondaars bij den aanvang, voort- gang tot aan bet einde wordt toegeschreven ; echter niet ^mniddellijk , maar Iwngs den weg van die middelen , reeds in zijQen eeuwige,n vrederaad bepaald en vastgesteld, door of overeenkomstig zijn Woord ; daarop wijzen ons de Apostelen des Heeren , als zij getuigen , Jac. 1:18, Naar zijnen wil beeft Hij ons gebaard, door bet Woord der waarbeid ; cu pjstrvs , aan de verstrooide Christenen van Azie; Gij, die wedergeboren zijt, niet uit vergan- kelyk , maar uit onvergankelljk zaad , door bet ievend en eeuwigblijvend Woord van God; ja, dat woord des Heeren is als bat zaad, dat gewarpen wordt op den ak«* ker, dat laat de Heer door zijne dienaren aankondigen, daarmede heeft Hij beloofd, met zijnen H. Geest te wil- len medewerken , om bet te brengen in der zondaren harte» door betzelve wil Hij de wereld overtuigen van Konde, geregligbeid en oordeel — onder bet lezen of ver- kondigen, wil Hij lvbia's ooren en harten openen,opdat zi} acht geve op betgeen ev in van Hera gescbreven slaat of gesproken wordt — der blinden oogen openen , zoodat 24j zien, bekennen en erkennen, wie zlj zijn, endenood- zakelijkbeid gcvoelen en beseffen, om van den dood ovex'- gebragt te wprden tot bet leven, dat woord wil Hij door de bewcrking des H. Geestes maken tot een* hamer, om bet harde hart te verraorselen , den onwil te verbreken m hem gewillig en bereid te maken, zieh te buigen on- der den ficepter zyner genadebeerschappij. Vraagt gy na echter M. H! waar bet aanvangspunt der wedergeboorte te zoeken? boe en op welk eenewijze de Heer dit door zijnen Geest wrocbt in der zondaren harte? ons betaamt bet niet, bierop beslissend te ant- woorden^ en wie zal zieh vermeten, in dezen den Heere rekenschap af te vragen? Wij gedenken aan sAMüeLS,die van der jeugd af aan den Heere zijn toegewijd , aan sAULussEN, die op eenmaal krachtdadig worden staande gebouden op bannen weg; aan jongelingen, dieinbunno Digitized by Google 184 jaogeUn^tjaren » aao mai»fi#ir, m gt^aattv^y jdie in honmilE maDnelijken leeftijd of op boogeiü <MjNknd«iiieer$i worden gjDgrepeu ; aan sulkeo , die yan der jeogd af aan zedel^fc , deugdzaam geleefd^en aas aitderen^ die sich aan de soode en weiidddiepst opealyk faiehbeii overgügev^n^ . Wij kttcnen ea. mo^en die vr^gen ^n ook oietainterg beibntwoordeii , daa niot des He^neQ eigeoe taal lol iucoobmus» vers 6. De mni blaast w,aarhe^D hij wiUea gij boort aijageluid, om^met gij weet.niet van waar hij komt, m wiaar hij beaea gaaip alzoo i^ eqn iegelijk, dtß Mittdisn Geesi; geboren is. Maar al konneu wij dao .b(3t imnueer. e» Aoe oiet veiv kläret) 9 wlj kunnen dian loch die genad^-weldaad des H« Ge^es , het werk 4eir >yeder|Beboante' opmebrkeir, als mai lel op hare henieehanen. . ....:.> , ; jli; spit^ej^ bier .van ki^leekeneo » e» Ja ! iZeber beeft die bei Wißck jäer wfÜedPgebQorte ; .ay jnoge.d((N)r da^genade des H. Qoe^tß^geMferM vfQi^detA in jd^aondarfidibarlen^ maatKij kan i)i^ \Mt!^'b(^rgeD blijven , moai* na^tizich iüoodzak^Ujk naar Iiuitqn opQnl^ar^D;8ij wordtgezieüil geUjk eeiie atad gelegen op eeneiii bergig of eeiie kaars aangftstoken .«jjode »op eenen kandelaar. Hei J$ levensbegiosel en laven« en moet zieh ia eenigermate. bewegen 5 en l^kenen van If^visn verloonen. , l))iiners 2elfs. 4:6 mensch der zondei^ de dtenaar dier we*- reld^ doel) het bijjken in zjja spreken -e» baodeleo, wer^ waarts de begeerten en gen^enheden de» hat^n. %ich uit^ strekken, emz^uden >v|j hei danniet zoo. veei ie mietsr moe- ien onidekkeain bem, in wien dat ni^iiweilevenflbeginsel Uli genadei is.ingeslorl? u \- rv.nu.i.. Die keniei»ke9<e«i kunneo ecbier.i&eer y«r$obäAMd^ij«, naarn»^le men den door Gods genade wtidergebcireDen he^. schouwi in den aanvang, bij den voortgangi^ {in: sljiii' meerder opwassen in kennis, en in de genade mtk deafle^re en Zaligniaker jezus caRisins. — Oin dil ie.vverstaafii^bnb- ben wij slechls de H. Schrift ie openen, omdaanuiti1eQn(<f dekken, in welk een' verschillenden irap zij daarin worden voorgesleld ; daarin wordt gesproken van nijenwgeboilBn kint derkens, zoo begeerig zijnde naar de.redelijke (Qti onvervalsekte melk, ora door dezelve op ie wassen, — die geene vasie spijzen kunnen verdrageu, nog onervaren in hei Woord der geregügbeid zijnde. (1 Pelr. 11:2. Hehr. V ; 12, 13.) Digitized by Google Zoo eok van jon^^in^A^ lHanMii^^ gr^is^rd^in C3iHstii5^ teedere planten =€nj<*tenböomeÄ 4er geregtighefd. Doch dit möge -waarhöidztjn, loch tijn er algemeene trekken, waariaan noien de 'wedetgeböreoe i^ielkentilsnl^tr^ hoe zij ook te vopen h«eft geleieM , gedaeht, gesproBeö eh gehandeM: 4at niett'vriengeeslelljklevensb^ginsel opwibiart zieh loch in beni, als Jütst h«t tegenovefgestelde ö^n^ kende, ^^iröelende^'l^e^eeiread«, dan helgeen vroeger in i^m bei ge«»al was; d»l heeft Ssewel gabsebe omkeering in zijti hart te weeg^eibRa^t, -^ dat beeft bat slapend geweten ontwaakt en vefOntfö»l'ydat»heeftvero0rzaakldat wat vtoe- ger zijn Uiü;t en genoagen uit^aakte, hijdat baat enver-*^ acht, — dat beeft' hetobefcend geiuaakt raet de gmwe*-; lijkheid en bet Gode onleerende der »örtde, dat beeft hem opmerkzaaiii deek 'M^arde» , met hw ijdele' en #en' ^chljn vin de wareMsdie* begeerlijkheden, dte'J^roe?bijgaah;^dat: beeft veroorsaabtdät bij met erw^t beg^nen isle denken t^an^ dood 60 eÄuwigheid , en' *icb sselveu iieeft 'döeii afvragen, op welköB weg hij iwandeft, en- waar hij m bet eind -zal aanlanden ; of : in deijilaaii« der rampzaligheid, öf de^ efeii- wigegelukzaligheidtinde pla»ls, dfe den düivol en zijnen' engelen bereid fe^ ©f in dett'berael bij den vofaaligen God en Christus ) dat beeft hem met ernst zieh doen bufgen voor den'^troo» van Göds genaiite, >eo dden'Yfagfen;wafc moet ik doen ^m zairgy^om- behöuAin 4e worden P Zöo g»at hei inwendig in de äIöI va-n flön door Gods ge- riade wedargebof ernten« Dm, teo#^b«fgt bi] ^jne knlee^ in zijne binnenkamer, of in de verborgene piaatisen, voor den God vain;allefeöiadev»iaar die^iftweudige gewaatw>rdingen,die begeerlen eri genegönbeden des harten , zij kunnen ni^ ver- borgen' d)ltjYen;, zij openbaren zieh naar bailen ; en bet eerste bHjt»fe»bevfijfi dat hij er van geefl, bet is bekeering: Ik' Rxiem bekeering , en misschien verwondert gij adaaf- over M. H. 1 inaar bet is toch zoo. Waarbeid möge bet zi/n , dat in Gods onfeilhaar getuigenis meermaien deze daad in dezelfdebeteekenis, als wedergeboorte, gebruikt wordt, maar bij cene aandachtige en opmerkzame beschouwing is er loch ook- een zeker onderscheid in op te merken. Wordt hem nu van alle zijden door 's Heeren Woord toegeroepen : bekeer u^bekeer u, want waarom zoudt gij sler- ven ; 's Heeren bevel wil hij gaarne veranderen in zijn gednrig enaanhoudendgebed: Heere! bekeer mij,zoozal ik bekeerd zijn; — gelooft en gevoelt hij, bLj de begeerte om Goä^ah zijnen God te kennen, en te bezitten Voor zijn hart, dat des Heilands taal waarheid is, als Hij zegt: Niemand kan tot Mij komen, tenzij de Vader dieMlj;gezonden heeft, hem trekke; ernstig ishet zijne smeeklaal roor dentroon der genade: Trek mlj Heere, en ik zal U naUopen. En behoef ik dan bijna wel te zeggen, waarde oorasaak van diegansche verandering en omkeering in hart enwier- ken te zoeken is? waarin anders dan in den invtoed, welke die wederbarende genade, de instorting van dat nieuw geestelijk levenop hem uitoefent;daardoor wordt het door de zonde verduisterd verstand verlicht, — het verharde hart vermorseld, en de onwil in hem verbroken. Door het openen zijner oogen en het ontdekken van de Straten van de zon der geregligheid , die gevallen zijn in zijnharty is hij als het wäre tot bewustheid gekomen, en wd tot bewustheid van zieh zelven; zoodat hij het niet maar toe- Digitized by Google 187 stecnt, ioaar het ook mei eru^t gelooft, dat hij i^zooals hij in 's Heereü Woord besohreven wordt, onrein en me- laalsch , va» het boofd tot de voet^iole» loe., — dat zijne bandeÜDgeo en daden den Heeren mishagen» zijne inwen- dige gewaarwordingen tegen den Heere zijn gekant, — dat hij eene bron van ongaregtigheid in zichbeeft^waar- door hij walgelgk is in het oog van God, en verdoeme*- lijk 9(aat voor den bongen Regier. . Hij is gekoraen tot Godskenois» heeft een klaar en hel- der inzigt gekregen van de heiligheid en regtvaardigheid Gods, die te rein van oogen is om het kwaad te kunnen aanschoowen, -*- die er geene gemeenschap niqde kax» oefenen, — die het gewisselyk stralTea moei, maar ook, in meerdere of min4ere mate, vao 's Hearen genade» barm- hartigheid, langmoadigheidydie hem gedrageu heeft ennog draagt, die geen lust heeft gehad in zijoen dood, maar in zijn leven, die hem overiaadt met zyne zegeningen, l^en Wien blj zieh zoa ondankbaar en gruwelyk heeft gedra- gen, — en desniettegenslaande dat alles, o&choonHij hem yan voor zyn heilig aangezigt bad kunnen verdoemen, — nag laat waarschuwen , vermanen, bidden, en den v^eg van verlossing: en bevrijding aankondigen. Hy heeft leeren zien, hoe berainnelijk die weg van ver- lossing is, zooals de God van genade en barmhartigbeid , in cmisTus jüzijs zijnen geliefden Zoon, heni dien laat ^anwijzen; en het is zljne ernslige begeerle geworden, GfiRistrus voor zijn hart te mögen hebben , tot wijsheid , jeegivaardigbeid^ heiligmaking en verlossing. Ziet bij opHem, hij ziet <»p Hem in de hooig^ noodzakelijkheid van zijn bezit, dierbaar en beminnelijk voor zijn hart; waar hij Hera be- scbauwt in eyne diepevernedering,in zijn bitter enzwaar lijdea en zietestrijd,als een verachte enuitgeworpene, a^n het schandelyk vloekhout, of verhoogd in heerlijkheid aan *8 Vaders regterhaad , — hij roept uit : al wat aan Hem is, 11^ zeer begeerlijk; — en hij zoekt geene rust voor zijn hart', voor hij Hein als zijnen Heiland en Zaligmaker bezit. De dingen der wereld heeft hij in hunne nietswaardigheid leeren kennen; hij gelooft, dat de wereldmet harebegeer- lijkheden voorbijgaat ; — de zonde Staat hem in al bare gruwelijkheid en God-onteerendheid voor den geest, Digitized by Google 188 onrein en mßlaaiß^ii g^njaakjL hmh I9 M oog? van God , «n hei is zyn j^rpstig^ lusj: fiu.l)«g^ertfi oip^,.warie het mcge- lijk, ze geheel en al, met worlel en tak in xicli iemogidet zien uitgerakL ♦,,,:,,;.. Grqot, QOuilisprekeUjk gropt schaut jieni. tjf>e,'.het vowr regt, deel ta mpgeA beaitl^iiaan^iG. bopgereenbeteregocK dercÄ 4es hemels, die. eeuwige,; pnverivv^lkelyk«* onver- derfelijke enonbevlekte erfenis, die kifOQi^/dertgepegUghejd » die gelukz^Hgheid va^ a)^a,die -deniGod ^mspbs toi husne hiilpe hebben, en erjistigiis \\ei jz^yn ^yerlaDgen, oni v^ui aU^n scbijji afgelrokken^p^IJes (e ve^I^pQpen, om dienparel vau.groot^ waard^, jG|iwsTi3S,«w jdien«,vfir,woiyen h^il, voor. zffih .zeiv^nidjE^la9l;L^ig.te.>^wdetti Kinni.f i , Jftet Jü^. dafp n^ ook d^ai^ptn «yj« ernsltigfilw^t en toefeg ge- vjf^nd^p, ofb ^it, nas^r hmim An s^ijßgedf^genJiaBddwijze/ vQor dfi ;ivereld te toonen , -r- de zonde.te.'MeD m te selM*- wen, de wereldscbe begeerlijkbeden te vßrzajien^ degezelr s^bapp^ dpr wereld te vertaten, :(icb. daar tie iaien finden, w^r ;«? Heeren yriendeu en UeibetAerjj, te zfimea koni^n , om met elkander den n^gm des. Heeren , bans getrouw^n verhonds-Gods, aan terpepeu^ o.gi d^aar 's Heeren goeder- tierenbeden te iirefjnelden , oC te bocwen verkoudigan: bjj> geert daardaoir ))l|jk€;n,en bewijzeq, [jatjijlj ,iß over^g^^afl^ van den dood.1|ot| ;)]et leyen^^vfindq di§)nqt,>fl6ipisatana tpfcj God ; da t b ij J)qfeci«i:t:, .—. jof. ^q\ bä M| v^ helcefckM^g ) voor ^ieh zelven, opg al njeL iwjfÜ iaa^nf^^f^^irr^ dat ^yr^ b^hoor^n \yü tot dVgenen , van wtefi gßjjfjb^w» sMi^idaJf, bet is een zeer gawillig volk^ qp dep <ji^,,;v^a.j's„jae€|fi^ heiikrachl, (P^(JX:3.) Het is ^yn lu^t om ,d^gftlyiks*(Jo^, Woord (e onderzoeken , om dat te bezitten ,al$ ^en^lic^/op^l zyn. päd, als eene lamp op zijnen lev«nsweg>-^ ien.am Aqq}^ betzelve meer en meer te leeren keonj^n^ weike d^ g^ß^^y heilige, volmaakte en welbehagende wil des. Qe/^epiv zy; «n tenvljl blj zieh oojLni.oedig en binderlijk.buigt ynqf , den. troon van Gods genade, vraagt bij met gevoa)^ en her sef van eigen kracbteloQsI^eid ia zieh zelven^ den fle^i^Q» dat Hy zijn licht meer en meer möge laten scbynen inxjJAi bart^ — dat Hij bet willen en bet yolbrengen in bera werke, na^ii* ^ijn vrijmagtig w^behagen , — ofiddt bij[ ip^'$,li^i^9{f Digitized by Google kfäfcht, Hern warirtliglljk «^t^AdiSfe, dSe tfem geroepen heeft vin de duisterntß töi ülj ri Vröinderbäär- lit ht, eii alzoo niet maar naar sommige, iriaäf riaiaf Alle geftoden 'Godg, onbe- rispeiijk te levfenf. ''• ' ' •. > Ziedaar in eenige trekken, de kenleekeneh, waafaati iiien het werk der 'Nv^dÄrgeböorte in de xiel van den ar- men en beboefligen siondaär kan leeren kennenden ge- lukkig d^iewer^zal!g, bij die dezelve in zifn 'eigen hart mag opiBiePkenf,'NVaTitr Üat werk door *s Heeren genadie en Geest in der aori- daren hart gev^roclit, heeft heerlijke rrucht-gevolgen. • Ik spreek yraa vfü(ih«-'giäVdg:ehder weder^etoorie; en ja! zeker M. De Heitandlöal WcdbÄMüS, en inet hera ook ons nittl in feet^n-Äekere, als Hij ^icb in onzen tekst, aHOs üft- dmkl, voorwdaf! voorwaar! zeg Ik u, zoaiemand niei fft»- bc^&n ^ordt uit water en 'G^est, hij kan in het koningrijk Goäs niet iVijac^^e. -^ Waarult wij dus aari de andere zijde, *e wasö^heid *evesti&(l vfndei!, «dal zöo ierhand weflerge- bbi^en« Wi'blf'het tÄiih^rp'Göds^^Het' ionfngrp^^ CbH^ttiöj-^hef!^ kWirigrijk der lieerlijtofeffÄ* feafl ingaan,--^ dbtil 4al verki^^^ii -aan al di^ zegeningÄ»; die goederen (fed' bfeft^V tVfelke'-üijn verWorveh en leweeg gebi^agt door Hfem , ^di^ ^könien h niet om gediend te \Vorden , niaar cnii'tfe dienen' enzijn leven te geve» tot den rantsoen en l<ifept«js^^vodr vfeleri. •Bat is hufv frieerttjk uitzigt, vvaarop zl| staren, en dat hen fcekffr wacht na dit leven — dat is het goed, waarop zij hopenr, eil die hoop zal niet beSchaamd worden, want zlj'is in he» gdegd door den -H. Geest, — het goed id ben verzefcerd door een onteranderHjk en gelrouw ver- bonds-God, die niet verändert in zijne trouw, maar gis- teren en heden en altijd dezelfde Mijft in eeuwigheid. Maar zou de door Gods geniade wedergeboren ziel , hier inf Üfl leven gedurende hären logt door dit land der ^reem- Digitized by Google 190 delingschap, niets van die heeritjte vmeht^evolgen sraa- ken ? Zoo dit waarheid wäre , dan was zij hier wel diep ofigelakkig en beklagenswaardic:. Ziel op zijn leven , op den engen en sraallen weg, dien Wj te betreden beeft, op den stryd, dien hij heeft te voeren legen zoo vele en magiige vijanden; de duivel, dtegedurig op zijne loer ligt om hem door zijne listen te verstrikken, ol* door zijne woede te beängstigen, de zonde, die hem omringt, — de wereld, die hem liefelrfk met bare begeer- Ujkheden toelonkt — de bedorvenheid, die in zljn' eigen boe- zem huisvesl. — Op de rampen, wederwaardigheden, moeite en onaangenaamheden dezes aardschen levens , die btj met alle anderen gemeen beeft, ja! niet zelden moet ondervin- den dat de tegenspoeden der regtvaardigen velen zijn. — En indien bij in en onder dit alles geeire vrucht van het leven des geestes Irekken kan — hoe zou bij onder alles wat hem ontmoet, kunnen staande blijven, hij zou gewis- selijk er onder raoeten bezwijken. Maar de hoop, zegt gij , het vooruitzigt om eenmaal deel te zullen bebben aan de hemelsebe zcgeningen , geeft hem kracht en doet hem onder alle moeite en strijd slaande blijven, en dat is ook waarheid; maar die hoop moet ook gegrond zijn, zij moet op een' vasten rots zijn gevestigd, hij moet er zieh op goede gronden van kunnen verzekerd houden , dat zij hem niet zal beschämen, en is dit zoo het geval,' als zij waarl^k is het gewrocht van den H. Vreugde in God, vrede des gemoeds, die alle verstand te boven gaat, die de wereld niet kent, te vergeefs b^ haar doet zoeken, maar die zij ook hare dienaren niet schenken kan , — rust vpor het gewelen , — dat zyn de heerlijke en zalige vruchten , welke uit de wedergeboorte voortvloeijen. En hoe kan dit ook anders , want hij, die deza groote ger nade deelachtig is, hij is daardoor in de aUernaauwste en innigste vereeniging en levensgemeenschap getreden met CHRISTUS, — hij is dat zelfde leven deelachtig geworden,— 6iBe plant met Hern — iin rank van denzelfden Wijnstok — een lid van het Ugchaam, waarvan christus het Hoofdis — een bur^r van dat volk, dat Staat onder denKqning der koningen, wiens burgerschap. in den hemd is. — Hij is het eigendom van den Heere jbzus ghristus» een vrijge? kocjhte uit de magt van denoverste der wereld» denvprst der duisternis; een vrijgekochte niet door schatten van goud of van zilver, maar door den duren en dierbare^ prijs» het bloed van jezus ghristus als een onbestr^ffelyk en onbevlekt Lam, — die door dien koopprijs niet al- loen het volle regt op ziJn bezit verkregen beeft, maar die ook nu voor hem zorgt, en voor tijd en eeuwigheid naar ligchaam en zid voor hem zorgen zaL Hij is het eigendom van ghristus, die hem niet alleen vermaant en opwekt, om zieh nu als een dienstknechl Digitized by Google ▼an Hern le gedragen, waardfglrjk le wändeleri ^ijn Evan- gelie, zonder eck tevens hcm gedurlglijk zijne genade- invloedett te doen ondervinden , hfem inet zijn geesteslicht voor te jgaan op den engen en sraallen weg , hem de yIj- anden, die hem omringen, te doen kennen, en bera kracht te schenken, om dezelre met zijne wapenrusling le be- Strijden. Hij is hei eigendom ran chwstüs, die niet alleen naautr- keurig hei oog op hem gesiagen houdt, iedere afwijkiitg bemerkt en zieh er over bedroeft, maar die ze ook tel*- kens hem doet kennen en opinerken, by hei getod en besfef derzelve hem vervrijmoedigl om tot zijnen troon te naderen, ze Hem te bei y den, hem verzekerl dal HiJ alle smeeWngen en gebeden booren en Vefht?oren wil, daar waar Hij als de Hoogepriesfef van het verbond der ge- nade, als de «aakverzorger, eir de voorspraak der zij- Den w^k'kKaam is, om hunne belangen gtedarig den Vader voor te dragen , Ja 1 Wog eenmaal de door de H. Geest wedergehwene is bot eigendom van chaistüs, en do6r dat efgendom zijn:^ Staat hiJ ook in eene innige en naanwe betrekking tot den Vader. Geheel anders alsr de zondaar en wenelddie- naar , geheel anders flan toen hij nog in den' Staat zijner nälunr voortleeftte, toen wa^ bij eiön kiöddes toorns en der ongeregtigbeJd gelljk *e anderen, toen kon hij niel tot Hem opzlen^ noch aan Henr denken, dan als den hei- lige en den regltaardige , die naal* de^ strenge ' ersehen des regts met Hem handelen zou, — töeft Was d6 gedachte aan God, — zoo hij al eens gedrongen Werd om met irnst aan bei bestaan van den Almagfige ^n alomt^genwoor- dige te denken — genoeg om hem met angst en sidd6ring le vervullen — nu daarenlegen is het; grj hebt niet ont- vangen den geest der dienstbaarheid , wederom tot yreeZEi, maar den geest der aanneming tot kinderen — die Geest geluigt met zijnen geest, dat hij een kind Gods is, en schenkt hem vrijmoedigheid om in bei geloof, met ge- ruslheid en blijdschap op te zien naar boven, en Hem aan te spreken, met den liefelijken naam van Abba — lieve Vader, en welk een onuitsprekelljk voorregt, den hoog verhevenen^ den heiligen en regtvaardigen , maar Digitized by Google 195 ook den genadjigjeu an goedjartieren GoA, als Vadcr te jnogea aanroepefls, diQ.het.niÄt iiau magten b§reidwiJ|Ug- beid ontbrcakt, (m jdlsi zqodanig, met EiBoi. t^ b;^46}en» uiaar beloofd en.tpegezßgd^^eeft, daiiwerdaa^ena^rdÄcb vader a^ich oqtfernM' Py^rM^^yn« klnderpQ^ Hi| .de Heeni^b oölfermenrjsal.oyqr degj^nen, die H«ia vreßjen^.^r-.Gi^i tat eenen Vader te hebben , dan möge de wereld roe^e». ^f is arxa — daA möge Vj in. such .^ielyen arm, zijn,. iqwT hij U waarlijk!r4k.T7-w4nt hy;b^bpQrt Hern toe, dien. God tot eea,',yaflAr t€;bebbea^ I^at 4^ z^neiinweg; .bW niet aliyd zij^n be^pid uiet irozea^ m^itr .er,ook:4oQfiien en distelen.g^Qi^jyjen.ap wjn pad..^LaqLjt daR4uistere,w$ol- ken drjLjvea oVer ^yubQofdi, en^ den stritd^fdiß|i,.by; ,|e >stryden beeft wel eens zwaar zyn, -^ -dan anag by. leßhtar pnderdU al)e$ g/^loQv^g heti hoofd opbeffen paar irboven /dan pleiten op. 's Heecan Irpi^wb^loflen^ Gy. Heer^l^ Qjjj Jiebt ^q- zegd,. Ik zal gewisse! yk wel .byu doea-^daa wejet hy^t God de fleerß i& eene.,?onißn.ßchiUy.dfitrHy.genade.en ^t^ geven^en, liet gRede niet lOfli^^u^ep wd i?lJien,dieop U^ixi yerlrpuwiea ;. dai^ »t^at. hy., oj^ßv ,eepe völlige baede «nbö- ßobjerinwng; .g^ew lasteftiffli^lleA Hw-bwoßgelegd worden, iJd,,zm^t\fif^Jfe^^i:^gßii^,ß^^ 4ipgen.»»ulli^ medew^rken Ij^m ,ten .,gfl€;dp; e^ \j(^^rgQj)oreB tot ^ene. Wende, hope, zf^l .eePtS. 4^e ,li9pp, 11(1 aan^cbouwen verwisi?ld wprden; daar W(?^,b^t fl^ipii,,i>jt.geJ3yade.gegeven zal worden, ioor im .qv.e,rMen It'^idßinaA en den vpleindier des getoof^j JeTtus, in bet, volle bezit te.koraen vap die eeuwige, onyerdecfelijkö, .oi^hevkl^keUjl^e en onverwell^elijkeerfenis, diebewaard ep W.egg^egd is yoor allen, die des Heeren eigendom »gew«»- 4efl.fzijfl, . . .. • j i« I • ' . •- Zoo betJ^en wy dan tot dus verre oagegaan.welk eane verandering er in ^m door de zonde diep bedorven menscb inpet plaats l\ebl)eu^ en den aqrd, de kßntßßkmm mjk^ Digitized by Google 194 heeri^ko vnwhtgevolgen , dier iiai'tveranderende 'genade, van faet werk der wederg^oorle leeren kennen. £n wie onser, die allen op reis zijn naar eene groote en ver- sohrikkelijke eeuwigheid, wier loC daar Staat beslisl te worden , aoodra wij de eerste $chrede in die groDte eea- wigheid zullen doen, die het uit 's Heeren dierbaar Woord, dat ons telkens wordt verfcondigd, kunnen weien , dai &r maar twee plaatsen zljo , waar wij zollen, aanlanden , of .in die der rampzaligheid , of gelakzaligbeid , en dat , zoo de boom valt, hij alzoo zal Mijven Hggen. Ja, die iiet uil datzelfde Woord wetön kunnen , dat iedere boom, die geene goede vrucht voortbreogt, uitgehouweti en ter ver- branding geworpen zal worden in faet oouitblttsscheltjk vuur , en Wien bet niet allen ernst iwordt toegeroepen , wat ifizvs in den tekst nigodeucs toesprak: Voarwaar! Vo0ri»aar I zeg Ik u , zM iemand niet geboren wordt uit H>ater en Geest, hij kan in hei koningrijk Gods niet ingaan. Wie onzer moest er niet begeerig en verlangend naar uitzien , om dat groot en onuitsprekelyk voorregt v^oor zfieb zelven deelachtig le zljnf Of zuUen wij het na nogdur- Ten onlkennen, dat bet roor ons niet noodzakelijk zou wezen; of kent gij voor u "zelven een' anderen weg M.H! längs welken gij op goede gronden u van iiet deelgeooot- i^ap aan des bemels beilgoederen , en het ingaan. in h^ koningrijk van 6od en ghristüs verzekerd kunt hooden? Ik vraag u met allen ern«t, of gij c4n' weg, anders dan dezen , op goede gronden rastende , krent ? Gods onfeilbaar Woord wijst ons geen anderen sian, daar is het overal hoofdinhoad, wat jezirs in den teksl, keeCt uitgedrukt. *— * En tooh niettegenstaande die>duidelijfee uitspraak van Hern, die de mond der waarfaeid is, worden er nog zoo velen gevonden, die van dit vmtk der wederbarende genade des Heiligen Geestes niet wil^ len hooren, het stout weg ontkennen, of als eene zaak, voor hen zelven van minder aanbelang beschouwen, waar- over zij zieh dan ook weinig of liever in het geheel nirt bekommeren. Dwaze sterveling! zoo zijt gij werkzaam, om dat, wat tot uw waar en wezenlijk gelok, hoven al- les hoogst noodzakelijk is, te verwerpen, en dal om een weinig tijds, dien gij hier te leven hebt, stil, gerust en Digitized by Google zcNTgeioos te kunnen voorttredeti op tiweii weg, de sonde ee de wereldschiß begeerlijkJiedea te bUjven najagen, of Ii«i gewateo, waar bet u .toeroept, dat bet anders zai moeteo worden , te bevredtgeo. Maar wat is de groad, waarop gij voor de eeuwigheid bouwt? — Is bet kennis, geleerlbeid, acbting vao uwe medemeUßchen^ h bet raisschien gdd, of goedierea, of bargerlijke deugd? Is hei Gods ganade en bamifaarligheid , waarop gij boopt? Of hebt gij u in den waan gebragt, en verlaat gij u daarop , dat gij in uw« jeugd bet teeken des doops bebt ontvang^, en daardoor tot de beljjdonis der Gbrigtelijke kerk gerekend woirdt te behoorenf Acbl laat mij u dan nog waarscbuvren, wie gij aijt, 6 mensch I want gij stelt uw vertrouwen op rieistaven , die u eeninaal gewisselijk de band zullen doorbor^n. Doch mogelijk verheft zieh hier of daar eene stera , of spreken er in hun hart , raaar wedergeboren worden , is werk Gods , daaraan kunnen wlj van onze zijde niets toe- brengen, zoo het Hera niet behaagt ons uit den toestand, waarin wij verkeeren, tot den Staat van gelukzaligheid over le brengen, door met zijnen Ä. Geest in onze har- ten neder te dalen, en een nieuw leven aan te vangen. 