title: Algemeene Kerkelijke geschiedenis der Christenen : Met plaaten
creator: Hamelsveld, Ijsbrand van
text: 318 KERKELIOKE zijn zalig, die in hem gelooven, zonder hem gezien te hebben. mozEs heeft alle afbeeldingen van he- „ melfche en aardfche voorwerpen verboden. PAULUS klaagt, dat de Heidenen de, heerlijkheid des onver- derfelijken Gods in het Beeld van verderfelijke men- Jaar 622. fchen veranderd „ en het fchepfel meer dan den ot 814 Schepper gediend hebben; hij fchrüjft: alhoewel wij ook CHRISTUS naar het vleesch gekend hebben, z00 kennen wij hem nu niet meer; want wi) wandelen in het geloof, maar niet in aanfchouwen; eindeliik , hij verzekert, dat het geloof wis het gehoor „ eu het gehoor door het woord Gods is. | Verders haalt de Kerkvergadering ook. plaatfen van Kerkvaders aan, die tegen de ver&ering der Deelden gefchikt zijn; doch kortheidshalve, flechts | in gering getal. Epıranus maakt hier een begin, die de Christenen waarfchuwt, om geene Beelden in de Kerken, of bij de Graven der Heiligen in te voeren, niet eens zelfs in gemeene huizen; maar veel meer het aandenken Gods in het hart te how den; terwijl het den Christenen niet geoorloofd is, het hart door de oogen te laten omzwerven. Daar op volgt GREGOoRIUS van Nazianzum, die het in zijne gedichten voor onregt hield, het geloof in kleuren, en niet in het hart te hebben, dewijl het in de eerften ligt uitgedoofd wordt; JoaNNES CHRY- SOSTOMUS, die leerde, dat wij de tegenwoordigheid der Heiligen door hunne fchriften genieten, terwijl wij daar in Beelden, niert van hunne ligchamen , maar van hunne zielen, hebben; ATHANAsıUs, die zegt, men moet medeliijden hebben met de ge- nen, GESCHIEDENIS 919 nen, die fchepfelen aanbidden, alzoo op die wize IV ‘ de genen, die zien, hen aanbidden, die niet zienz, BOER AMPHILOCHIUS en TIIEODOTUS van Ancyra, die Afdeel, het voor onnoodig verklaren, de Beelden der Hei. VI ligen in kleuren voor te ftellen, dewijl men hunne z C.G. deugden behoort na te volgen; eindelijk EUSERIUS Jaar 622. PAMPHILI, die aan eene Keizerin fchreef, die her !t 814 Beeld van curıstus begeerd had, dat, alfchoon zii ook flechts zijne geftaltenis als. dienstknecht meende, deze zelfs nog te zeer door de Godheid verheerlijkt was geworden, dan dat zij met doode verwen zou kunnen afgebeeld worden. Door deze getuigenisfen der fchrift en der Va- deren gefticht , zeggen de Bisfchoppen verders, had- den zij het eenparig befluit genomen, dat alle Beel= den, uit welke floffe en verf zij ook gemaakt mo« gen zijn, uit de Christelijke Kerk weggeworpen , en voor haar vreemd en verfoeid zijn moeten. Maar wie zich in het vervolg zou onderftaan, een Beeld te maken, of het te aanbidden ; of het in eene Kerk of in een bijzonder huis op te rigten of te verbergen, die zoude, als hij een Bisfchop, Ouder- ling of Kerkedienaar is, afgezet, maar is hij een Monnik of Leek, in den Kerkenban gedaan wor- den, en als een vijand der Goddelijke en Kerkelijke leere, de door de Keizerlijke wetten beftemde ftraffen moeten lijden. Te gelijk geboden zij: geen mensch, die over eene Kerk, of eenig ander eerwaardig huis opzigt heeft, zal, onder voorwendfel van deze. dwaling, ten aanzien der Beelden, te verminderen,, zine hand aan de Godgewijde vaten flaan, en die, om- 920 - KERKELIKE omdat men ’er Beelden op vindt, tot iet anders gebruiken; ook niet aan kleederen, en andere Gods- dienftige gereedfchappen „ om die onbruikbaar ıe maken. Maar zoo iemand, door God gelfterkt, zoodanige vaten of kleederen zou willen verande- . ren, zoo zou hij het niet doen, zonder voorweten ‘ varı den heiligften algemeenen Patriarch; en zonder verlof van den Keizer, opdat de Duivel niet onder dit voorwendfel de Kerke Gods verdemoedige. Ook zal niemand van de Overheden, niemand van hum ne bedienden, of eenig ander Leek, zich aan de Tempelen van God vergriipen, en die gevangen nemen, die wanordens bedreven, zoo als fommigen dit gedaan hebben. ‘ Laastelijk voegden deze Bisfchoppen hier bij, de wijl zij geloofden, ook den geest van CHRISTUS te bebben, en even zoo wel, als hunne geloovige Voorvaderen, befluiten te kunnen maken, zoo wil- den zij nog een aantal van Banvloeken hier aan hechten. Zij rigten dezelven in het algemeen tegen diegenen, die het ware geloof van de Drie@enheid, en van de Menschwording van CHRISTUS, niet aan- nemen ; maar bijzonder tegen den genen, die het Goddelijk karakter Gods des Woords na ziine Menschwording door Itoffeliike verwen zich zoekt voor te ftellen, en niet den genen van ganfcher harte met de oogen des verftands aanbidt „ die glansrijker dan de zon, ter regterhand Gods op den troon der heerlijkheid zit; — tegen den genen, die her onbefchrijfeliik wezen en-den perfoon Gods des Woords, wegens züjne menschwording, met ftoffe- li GESCHIEDENIS. ga Kike verwen in menfchelijke gedaante zoekt te ver IV beelden; en niet veel meer belijdt, dat hij als God, ook na zijne menschwording, niet kan afgebeeld Afdeel. worden; — tegen den genen, die de onaflcheidbare _ VI perfonelijke ver&eniging van God het Woord en het vieesch, of dat &dne, hetwelk uit beiden onver- Jaar 622. mengd en onaffcheidelijk volmaakt is geworden, in !0t 814 een Beeld zoekt af te beelden, hetwelk hij cHRıIs- tus noemt, (daar toch deze naam den God en mensch beteekent,) en daar door eene vermenging der naturen zonderling genoeg afbeeldt; — met en woord, deze Banvloeken worden afzonderlijk in verfcheidene afdeelingen op alle Ketterfche ge- volgtrekkingen uitgeftrekt ,„ welke de vergadering -reeds te voren uit het vervaardigen van CHRISTUS beelden afgeleid had. Maar zij worden verders ook uitgefproken tegen die genen, die niet belijden, dat de altijd Maagd marıa eigenlijk en waarlik Gods 'Moeder, hooger dan alle zigtbare en onzigtbare fchepfelen is, en die niet met een opregt geloof om ‚hare voorbidding fmeeken, als die op onzen uit haar geborenen God een vrolijk vertrouwen heeft; — die de vertooningen van alle Heiligen en onbezielde en ftomme Beelden uit ftoffelijke verwen zoeken op te rigten; eene nuttelooze onderneming, ja eene ijdele en duivelfche uitvinding; en die niet liever derzelver deugden ‚als het ware, bezielde en levende Beelden,in zich zelven afbeclden,en daar door den ijver in zich opwekken, om die na te volgen; — die niet belijiden, dat alle Heiligen varı het begin der wereld tot. heden toe, van God naar ziel en AU. Deer. X | lig- 922 KERKELITKE jV ligchaam waardig geacht zijn; en die Aumne. »oor- ra bidding niet begeeren; daax zii toch, volgens de Afdeet, Kerkelijke leere, met alle. vertrouwen, voor de we- VI reld bidden; — die geene opftanding der dooden, 20 n geen oordeel, geene ftrafien en belooningen na dit Jaar 622. leven beliiden; — ook in het algemeen tegen die tot 814. genen, die deze heilige algemeene zevende Kerkver- gadering,, en het van haar naar de fchrift vasıge- fteld gceloof niet zouden aannemen. Zij fpreekt over hen het anathema uit van den Vader, Zoon, es Heiligen Geest, en van alle de zeven algemeene Kerkvergaderingen. Eindelijk vraagden‘ de Keizeıs nog, of de vergadering dit alles eenftemmig beflo- ten had? en zij fchreeuwde niet alleen: Alzins! maar rip hun ook eene menigte loflpraken, dank- zeggingen en wenfchen daar voor toe, dat zij be ware geloof bevestigd, en alle Afgoderij uitgeroeid hadden. ‘Aanmer- Of deze vergadering den waren middelweg van king OVEr Qyertuiging tot bevrediging en ver&eniging der beide deze rt 5 Kerkver. partijen ingeflagen hebbe, behoeft geen wijdloopig gadering. onderzock. Zij kwam openlijik, met al te vcel h« vigheid tegen de dene partij ingenomen, tot hare raadplegingen, en alhoewel wij. niet alles weten, wat, GESCHIEDENIS. 923 wat, gedurende het half. jaar, dat zij gezeten heeft, IV al is voorgevallen, kon men echter reeds vooruit POEK niet twijfelen, of zij zou niet meer doen, dan de Afdeet, maatregelen varı het Hof tegen de Beelden bekrach- _ VI tigen. Hare ongelukkige Banvloeken en andere ge- nn weldige ftappen fneden alle herftel van den Kerke- Jaar 622. vrede af, Zij dacht ’er niet. aan, dat ’er Beelden !0t 814 - kunnen zijn tot gedachtenis, zonder dat zij tot eene Bijgeloovige veräering behoeven te dienen. Het is waar, dat het tot hare verfchooning kan ftrekken, dat dir een en ander ten dezen tijde naauwelijks van een te fcheiden was; en dat eene zulke een- voudigheid der uiterljike Godsdienstöefening ,„ als den eerften. Christenen eigen geweest was, toenmaal niet meer dan een vrome wensch zifn kon. Zelfs merkte de vergadering niet op, hoe zeer zij zich zelve in den weg ffond: zij gebood, onder ftraffe van den Ban, de aanroeping der Heiligen; en wilde toch derzelver Beelden niet dulden; en het eend foort van Bijgeloof was echter zoo goed als het ander, Haar ijver had wel een priswaardig voorkomen; ook kwam zij bij toeval tot zeer mabij de eerfte grondbeginfelen van het Christendom; maar zij wist daar geen behoorliik gebruik van te maken, en ver- dedigde dus eene goede zaak maar flecht, Zij liet zich ook aan Kerkelijk gezag het meest gelegen zijn. Dat zij daarom, dat ’er geen Patriarch tegenwoordig was, ook geene algemeene ,„ (oecumeni/che ,) Kerkver- gadering heeft kunnen zijn, hetwelk fommigen haar naderhand tegengeworpen hebben , benadeelt- haar niets in het og van eene meer verlichte nakomelingfchap. Xa2 Eerst na C.CG. Jaar 622. tot 814. Vervol- gingte» gen de vereer- ders der Beelden. 324 KERKELIKE Eerst na het afloopen dezer Kerkvergadering, en vit hoofde van ongehoorzaamheid aan dezelve, b& „ gonnen , op bevel van Keizer KONSTANTYN, de ver- volgingen en het ftraffen der Beeldverderders, varı welke de Gefchiedfchrijvers, van de IXde eeuw af, ons zulke ijfelijke befchrijvingen geven. De Keizer begeerde fchielijk „ dat alle Bisfchoppen van zijn Rijk, en de door hunne heiligheid meest beroemde Monniken de befluiten dezer vergadering zouden onderfchrijven. Van de eerstgemelden heeft, zoo veel men weet, niemand dit geweigerd; maar wel de meeste Monniken. Een Syrifehe Bisfchop cosmas, zal, volgens, THEOFANES (*), door zijne Gemeen- te bij den Pasriarch van Antiöchiö beichuldigd zijn geworden, omdat hij de Kerkelijke vaten vermin- derd had, en om deze reden had hij zich bij de vijanden der Beelden gevoesd. Deze Patriarch en de beide anderen, die van Alexandriö en van e- ruzalem, deeden hem daarom niet alleen in den ban; maar de Patriarch van feruzalem zond ook, met goedkeuring der twee anderen, eenen Brief aan den Roomfchen Bisfchop pauLus, waar in hij hun- ne gehechtheid „ als ook die van vele andere Oos- ter[che Bisfchoppen, aan de veräering der Beelden , betuigde (+). Deze Patriarchen „ hoewel buiten het Rijk wonende, hebben echter ongetwijfeld ook | op (*) Chronogr. pag. 365. (}) Conflantini Pfeudopape Epist. ad Pipin. a. 767. in CENNU Monum. Dominat, Pontif. Tom. 1. Cod. Card. nn. 99. Pag. 256% Ä 4 GESCHIEDENIS 325 op de Keizerlijke onderdanen ten dezen tijde fterk IV gewerkt. Doch de Monniken, wien geen deel ge- rg geven was aan de Kerkvergadering te Äonflantinopo- Afdeel, len; die altijd als de hoofdpilaren van het Bijgeloof e N konden aangezien worden, en uit wier midden in- „a C.G. zonderheid de nieuwe Heiligen bij troepen waren Jaar - voortgekomen, hadden geen aandrift van buiten noo- !* °4 dig, om zich de zaak der Beelden aan te trekken. Gewoon aan eene dweepzuchtige drift in alles, wat Godsdienstöefeningen betrof, die met hunne levens- wijze zoo naauw verbonden waren, verzetten zij zich tegen het bevel des Keizers; befpotten hetzel- ve; en hitften nog vele anderen op, om hetzelve ongehoorzaam te zijn, terwijl zij niet weinigen, te- gen ’sKeizers uitdrukkelijk verbod, tot hunne le venswijze overhaalden. Wanneer men zich herinnert, hoe gevaarlijk en bijkans onwederftaanbaar de Monniken in vroegere Godsdienstverfchillen voor het Hof geweest zijn, kan men het niet vreemd vinden, dat hetzelve thans hunne ongelhoorzaamheid, die tot muiterij en za- menrottingen uitberstte, fcherp geftraft heefi. De Keizer vorderde van alle zijne onderdanen eene be- lofte onder eede, dat zij geene Beelden zouden ver- eeren, waar toe hem de uitfpraak van de algemeene Kerkvergadering regt fcheen te geven. De Parri- arch van Äonfkantinopolen beklom zelf den Predik-. ftoel, en zwoer, met het heilige kruishout in de hand, dat hi; geen Beeldveröerder was (*). Het | is (*) THEOPHAN, 4, c. pag. 367. x 3 tot 814. Re ng 526 KERKELIDOKE is dus geen wonder, dat de genen, die zich aan de- ‚zen eisch onttrokken „ niet verfchoond werden. Zelfs had het voormalig oproer eenige betrekking gehad op den Beeldentwist: en nog fteeds werden ‘ annzienelijke mannen als verraders geftraft; alhoewel de Griekfche Gefchiedfchrüvers hen enkel als Mar- telaars voor de verdering der Beelden willen aange- zien hebben. Daar bij komt eindelijk, dat alle deze Schrijvers even zeer Voor de gemelde partij ingeno- men, als tegen den Keizer vertoornd waren. On- aangezien dit alles echter, moet men tech beken- nen, dat, zoo men hun niet volftrekt alle geloof» waardigheid wil ontzeggen, de firengheid des Kei- zers, in het ftraffen der wederfpannigfte en onrus- tigfte Beeldveräerders „ tot wreedheid overgeflagen is. Het begin daar van fchijnt omtrent het jaar 762 ge maakt te zin. Toen liet de Keizer zekeren Momnik ANDREAS in eene renbaan van zijne Hoofdftad dood geefelen, omdat hij hem, wegens zijne vijandfchap tegen de Beelden, hevige verwijtingen gedaan, en hem eenen tweeden vALENS en JULIAAN genoemd had. Vier jaren daar na verloor een ander der aan- zienlükfte Monniken, STEPHANUS, om dezelfde ge- voelens, het leven. Naardien de Beelden overal vernietigd; de Kerken, op welker muren zij gefchil- derd waren, overgewit; en fchilderiien van boomen enjbeesten.in derzelver plaats gefteld ; de ver&erders van de Beelden der Heiligen gedrukt, en bevolen was, de Monniken, die zich openliik zien lieten, met fteenen te werpen, begaven zich velen van de- zelven uit Äonflantinopolen em andere gewesten , bj. GESCHIEDENIS. 927 bijzonder uit de Provintie Bishynie, in het aldaar IV te vinden Klooster van den Heiligen AUxENTIUS, u waar STEPHANUS leefde, en verzochten hem om Afieel, zijnen raad. Hij vermaande hen tot ftandvastigheid _ VI tegen de Ketterij, welke de Dwingeland, de Kei- Ba zer, invoerde; maar wees hun eenige landen aan, Jaar 622. waar men de Plakaten van dezen Draak niet ge! 814 hoorzaamde; waar zij dus veilig zouden zijn, om daar niet toe gedwongen te worden: bij voorbeeld , de gebergten aan de zwarte zee, Bosphorus,, Cher- fon, Lycie, de zeekusten van Paleffina, Fenicie a Cyprus, en voornameliik de Ztaliaan/che Landen, Als sterHanus de befluiten van de meergemelde Kerkvergadering zou onderfchrijven, verwierp hij die als Kettersch, waarom hij nevens andere Monniken “ gevangen werd gezet.. Men liet hem wel weder in zijn Klooster gaan; maar dewijl hij zelfs tegen den Keizer , als een’ Ketter, den Banvloek zal uitge- fproken hebben, en ook tegen deszelfs wil anderen a tot het Monnikenleven overhaalde, werd zijn Kloos- ter met de Kerk verbrand; hij zelf andermaal in de gevangenis geworpen, en met ketenen beladen. Na andere afwisfelende lotgevallen, en nadat de Kei« zer zelf vergeefs met hem gefproken had, (terwiil STEPHANUS veel meer, om den Vorst het fchande- lijke van zijnen haat tegen de Beelden zigtbaar te toonen, een ftuk gelds met deszelfs beeldtenis op den grond wierp, en met voeten trad,) werd hi, reeds half ter dood beftemd, op de firaten var Konftantinopolen, onder vele mishandelingen, door ‘ eenen der voorbijgangeren gedood. Eene groote X4 me- IV BOEX Afdeel. vi Hoofdit. nıC.G, Jaar 622. tot 814. 323 KERKELIJKE menigte andere Monniken leed om gelijke redenen de uiterfte rampen. Aan fommigen werd de baard uitgetrokken, of afgebrand; aan anderen de oogen uitgeftoken, en andere leden afgefneden; aan velen werden de herfenen, met de fchilderijen, ingeflagen , op welke die Heiligen gefchilderd waren. Hunne Kloosters liet de Keizer verbranden, of omverhalen ; of in foldatenwoningen veranderen. Een heilige Pi- laarbewoner, PETRUS, werd wegens zijnen ijver voor de Beelden ter dood gebragt. Lieden vaıı al« lerhanden ftand vonden hetzelfde einde, als zij maar enkel in den Monnikenftaat overgingen. ZONARAS rekent het getal der omgekomenen in deze vervol« ging op vele duizenden ; eene opgave, welke men thans niet verder onderzocken kan. Veel van deze natuur is zeker niet op uitdrukkelijk bevel des Kei- zers, maar door zijne Stadhouders en Krijgsbedien- den willekeurig uitgevoerd. Zoo verkocht de Veld- heer in Thracie alle Monniken- en Nonnenkloosters met alles, wat hun toebehoorde, en zond het daar van gekomene geld aan den Keizer. Vele Monni- ken liet hij dood geefelen, anderen met het zwaard ombrengen; ontallijken liet hit pijnigen, en bande hen uit zijne landvoogdij; zoodat deze levenswijze daar geheel ophieid. Maar de Keizer, voegt THEOo- FANES ’er bij, bedankte hem daar voor, en prees hem. Met deze ftraffen paarde hij nog befpotting, Eens mocst een hoop Monniken „ elk met een vrouwsperfoon aan de hand, (en ZoNARAas geeft te verftaan, dat het ontuchtige vrouwsperfonen wa- ren,) in de renbaan te Äonflantinopolen rondgaan; het GESCHIEDENIS. 929 het volk fpoog hen na, en belachte hen. Onder- tusfchen brengen de Schrijvers, uit welken dit alles IV > ontleend is, fomtijds ook omftandigheden bij, wel- da ken men kwalijk gelooven kan. De Keizer zal, bj VI voorbeeld, het gebed aan de Heiligen verboden heb- er ben; hetwelk hij evenwel op de Kerkvergadering te-Jaar 622. . Konflantinopolen uitdrukkelijk had laten bevestigen, !0t 814. De overblijffelen der Heiligen zullen ook ten dezen tijde gedeeltelijk vernietigd zijn; evenwel heeft zich de Kerkvergadering volftrekt niet tegen dezelven ver- klaard: ook konden zelfs de hevigfte vijanden der Beelden die niet in eene klasfe met de Reliquien ftellen (*). Terwijl KONsSTAnTyYN de vrienden der Beelden in Kerkver- het Oosten met eene onbedachtzame ftrengheid be- gadering te Gentil- handelde, welke zijn hoofdoogmerk bijkans meer Iy, belemmeren dan bevorderen moest; en dezen in zijn Westersch gebied, zonder zich om zijne bedreigin- gen te bekommeren, hunne geneigdheden volgden: maakten züjne Gezanten, aan den Frankifchen Ko- ning PIPyNn, waarfchijnlijk wegens gewigtige ftaats- belangen, afgezonden, ook den twist over de Beel- den in deszelfs Rijk gaande, even gelijk zij, zoo als wij gezien hebben, daar aanleiding gaven tot ‘de betwiste leere over den uitgang van den H. Geest. Ä De (*) THEoFAN. L ce. P. 363, 367, 370-379. NICEFOR. Brer. Hist. p. 45. Ejusd. Fragm. ex Theof. Chron. pag. 37. ZONAR. Annal, L. XV. C. 6. ceorenı Hist. Comp. P. 1 pag. 459. Pira S. Stephani Junioris in Analle Grec. pag. 441s X5 330 KERKELIYKE 1V De eerstgemelde vraag kwam op de Kerkvergadering vr te Gentilly, welke pıryn in het jaar 767 liet how Afdeeı, den, insgelijks voor (*). Doch de Chroniekfchrij« VI vers geven van deze Kerkvergadering enkel een kort eye berigt, met weinige woorden. Ook verfpreiden de Jaar 622. Brieven van den Room/chen Bisfchop, PauLus den tot 814 zerfen ,„ aan dezen Koning , welke op dit onder- werp en op de Keizerliike Gezanten betrekking hebben „ hier naauweliks eenige fchemering var licht (+). Welk befluit dus de gemelde verga- dering omtrent de ver&ering der Beelden genomen heeft? rust op bloote gisfingen. Uit gemelde Brie- ven, die zoo vele tevredenheid over het bewaren der Regtzinnigheid in het Frankifche Rijk bevatten, en uit de zeer goede verftandhouding tusfchen den Room/chen Bisfchop en pıryn, zou men wel kun- ‘ nen afleiden, dat het befluit voor het gevoelen, het- welk te Rome heerschte, en dus gunftig voor de Beelden, zij uitgevallen. Hier bij komt, dat pau- us opvolger, STEvEN IV, of volgens anderen II, in het jaar 769, op eene Synode in het Laieraau gehouden,, welke ook door eenige Frankifche Bis fchoppen werd bijigewoond, de veräering der Beel- den op nieuw bevestigd heeft ($). Maar aan den am (*) Ann. Franc. Tiliani ad a 767. T. Il. SS. His. Franc. Duckesn. P. 13. EGINH,. Annales I. c. P. 237. (}) /n cennu Monum. Domin. Pontif. Cod. Carol Ep. XX. p. 213. et Ep. XXVL. ?. 229. ($) Decretum Synodale Stephant Pape IV. ex Concil. Lateran, Act IV. in uarD. Concil. T. Ill. p. 2014 GESCHIEDENIS. 951 anderen kant maakt het vermaard befluit, hetwelk IV alle de Frankifche Bisfchoppen XXV jaren later te BR Frankfort tegen den Beeldendienst genomen hebben, Afdeel. het heel waarfchijnlijk, dat ook hunne Voorvaders Bee 2 te Gemzilly dergelijke beginfelen gehad zullen heb- „ac. G; ben; om van geene andere gronden voor deze mee- Jaar 622, ning bij te brengen, voor welke de Fezuit sSIR- tot 51% MOND zelf zich verklaard heeft. Met de Kerkvergadering van Äonflantinopolen in De Beel- het jaar 754, bad de Beeldentwist in het Griekfthe ie ne Rijk ceene beflisfende wending genomen; en KON-* fchafı om STANTYN leefde na deze vergadering nog XXI jaren. derde dezger 22 ; Keizers Waarfchijnlijk zou hij‘ voor de duurzaamheid var „onstam- hare befluiten beter gezorgd hebben, indien hij, in Tyn en plaats van die door ftrafien en doodvonnisfen te Eu handhaven, ze door het onderwijs en de fchriften varı kundige en deftige mannen aangenaam had ge- maakt, en de Monniken, die allerminst onderwijs aannamen, enkel in hunne eenzame verblijven had opgefloten. Ondertusfchen bleven toch. deze beflui« ten, ten tijde van ziinen Zoon LEO IV, die in het jaar 776 de regering aanvaarde, in kracht. Deze, ten aanzien der Beelden volkomen als ziin Vader gezind „ gedroeg zich evenwel zoo gematigd je- gens derzelver verüerders, dat hij zelfs aan Monni- ken de aanziencljkfte Bisfchopsplaatfen fchonk. Maar toen hij in het jaar 779 ontdekte, dat de aan- bidding der Beelden, ftriidig met de wetten, nog heimelijk voortgang had, liet hij zes van zijne voor- naamfte Hovelingen, met eenige anderen, welke men hier van befchuldigd had, openlijk ftokflagen geven , hun 332 KERKELIKE IV hun het haar affcheeren, hen in de ftad fchandelijk BOER zondleiden, en eindelijik in de gevangenis werpen. Afdeel, Hij vond zelfs onder het hoofdkusfen van zijne Ge- VI malin ırene twee Beelden. Na onderzoek bleeck nn. het, dat eenige Hofbedienden ze daar gebragt had- Jaar 622. den. Doch LEO fchijnt niet geloofd te hebben, tot 814. dat dit zonder haar voorweten gefchied was; hi verweet haar heel toornig, dat zij aan zijnen Vader onder eede beloofd had, dat zij geene Beeldver£er- fter zou zijn, en hoewel zij ontkende, dezelven ge zien te hebben, fcheidde hij evenwel zijn huwelik met haar. Kort daar na ftierf hij, in het jaar 779 (*). DeKeize- Zijn Zoon KONSTANTYN Was toen eerst zeven et a jaren oud, waarom zijne Moeder IıRENE regeerde, ftanditer en wel niet alleen gedurende zijne minderjarigheid, ee Beel- maar zij drong zich zelve op den troon, veroor- j zaakte in het jaar 797 zijne dood, en bleef Alleen- heerfcheresfe, tot zij in het jaar 802 werd afgezet. Deze met zoo veel regt ten kwade beruchte Vorstin liet thans aan hare oude genegenheid voor den Deeldendienst den vriien loop. Men kent wel de grootte en fterkte der beide partijen, die tot hier toe daar over met malkanderen getwist hadden, bij den aanvang van hare regering, niet naauwkeurig. Doch het is geloofelijk, dat de meeste Bisfchop- pen, ten minften uit infchikkeljjkheid jegens her Hof, met derzelver Geestelijkheid; het krijgsheer, het- (*) THEOFAN. Chron. p. 373, 382. Zonar. Au. L. XV. C. 9, cEDREN. Comp. Zist. pP. 468. GESCHIEDENIS. 333 hetwelk de gedachtenis van den overledenen Keizer IV verterde; vele Grooten, en bijzonder ook de inwo- Fr ners van Äonflantinopolen, het meest gezind waren, Afdeel. om de Beelden te verwerpen. ırEenz kon dus, _ Vi door haar voorbeeld alleen, aan de Beelden derzel- en ver plaats en verdering niet wedergeven ; zonder de Jaar 622. gezamenlijke Geestelijkheid en derzelver ontallijke !0t 914. aanhangers te verbitteren. Maar de Monniken , wier partij niet geringer was dan hun invloed; en zeer vele Christenen uvit allerlei& ftanden, bijzonder van het gemeene volkje, wier neiging tot hier toe voor den dwang had moeten wijken, kregen thans ter- ftond de vrijheid, om dezelven ten minften in hun- ne Kloosters en huizen op te volgen. Het is ook geheel niet onwaarfchijnlijk, dat de Keizerin haar gezag daar door verfterkte, en zich op den troon bevestigde , als zij de Beelden der Heiligen, die van duizenden geliefd werden, weder herftelde. De heer- fchappij der Griek/fche Keizers over Rome en Mid- den-Italiö naderde wel toen reeds naar het einde; maar alle hoop was toch nog niet verloren, om door het veranderen van maatregelen jn het Kerke- like de genegenheid der Romeinen weder te winnen: ook weet men, welk cen ontwerp IRENE gemaakt had, om door een huwelijk met KAREL den Groo- ten haar Rijk met het zijne te veräenigen. Allengs fchikte alles zich, tot bereiking van haar oogmerk. De Pairiarch van Konflantinopolen, PAU- Lus, een aanzienlijk pilaar der laatstgehoudene Kerk- vergadering, en van de Beeldftormers, leide in het jaar 784 zijn ambt neder ,„ en begaf zich in een j Kloos- 334 KERKELIJKE ıv Klooster. Door de Keizerin, en vervolgens nog . bijzonder door hare Staatsdienaars gevraagd naar de Afdeel,. fedenen van dit befluit, (zoo al niet in het ge- VI heim daar toe aangezet,) antwoordde hij met tr- nac. G, en, dat hij wenschte, 'nooit Opziener van eene Jaar 622. Kerk geweest te zijn, welke mer geweld gedrukt, tot 814. yan de overige Parriarchaten gefcheiden, en daarom 777 met Banvloeken overladen was; zoo ’er niet eerlang eene algemeene Kerkvergadering gehouden, en door dezelve de vorige dwaling verbeterd werd, konden zij niet zalig worden; even daarom wilde hij thans in een Klooster boete doen, omdat hi; zich tot hier toe niet overluid voor de waarheid verklaard had. Toen hij kort daar na overleden was, ftelde de Keizerin aan de ingezetenen van hare Hoofdftad, die in een Paleis bij&eengeroepen waren, voor, dat het nu noodig was, eenen nieuwen Patriarch te kiezen. Dezen begeerden eenparig den Staatsdie. naar TARASIUS daar toe. De Keizerin keurde deze keuze gocd; maar liet hem, omdat hij weigerde deze, hem reeds door haar opgedragene waazdig- heid aan te nemen, zelf te voorfchija treden. Ta- Rasıus. fprak tot de vergadering niet alleen van ziue onwaardigheid., . dewijl hij flechts een Leck was; maar gaf ook als de voormaamfte reden van ziine weigering op, dat hi; de Kerk, die op den rotsfteen cHRISTUS gesrond was, geheel omverge- worpen en gefcheurd zag; de Kerk vau KÄonfanti- nopolen had niet hetzelfde geloof met de overige Oosterfche en Westerfche Kerken; en werd van de zen daarom dagelüks ayı het Anatlema onderwor- Pen; GESCHIEDENIS. 335 pen; hetwelk iet verfchrikkelijks was, dewijl het de menfchen vervreemde van God en zijn Rijk. Eenig- heid in het Geloof onder de Christenen is over het geheel de wil van God; hij verzocht derhalven den Keizer en deszelfs Moeder, ter herftelling derzelve IV ar Allee RR na aA Ge eene algemeene Kerkvergadering zamen te roepen; Jaar 622. als hem dit toegeftaan werd, was hij bereid, her !0! r Pairiarchaat aaıı te nemenz; maar anders moest hij vreezen, om ook onder den Ban te komen, en eens voor het oordeel des Heeren veroordeeld te worden. Alle de Toehoorders gaven hen gelik, en begeerden eene Kerkvergadering; en dus werd hij ook tot Patriarch ingewisd (*). Het is moeije- ljjk, zich, bij het befchouwen van dit tooneel , varı het vermoeden te onthouden, dat dit een door de Keizerin beftoken fpel geweest is. Een Staats. dienaar, die cen werktuig van haar ontwerp ge- weest was, moest Patriarch worden; de gezind« heden van het volk werden listig. uitgevorscht en gewonnen; eindelijk, eene a/gemeene Kerkvergade- ring, door welke alleen de veräering der Beelden . tot algemeen genoegen herfteld kon worden, werd een dringende ‘pligt van het Hof; want TARA- sıus. had tevens geklaagd, dat tot hier toe in de ze zaak flechts Keizerlijke bevelen gegolden had- den. (*) TuroFaN, 2. c. pag. 385-388. zoNAaRas Annal. I c. Cap. It. CEDREN. d. c. Pag. 470.. Apologeticus ad populum a Tarafio a fecretis compendiofe dictus Concil, Nic. Il. ap. narn. T, IV. 2. 03. 336 KERKELIJKE IV hen. Weinigen verzochten om uitftel, maar dezen SOER werden niet gehoord. Afdeel, Nademaal het dus uitgemaakt was, welke veran ER : dering door den nieuwen Patriarch zou gemaakt na C. G, worden, zoo erkenden hem ook de Roomfche en Jaar 625. de overigen in deze waardigheid. Ten overvloede tot 814. yermaande ADRIAAN, Opperhoofd der Kerk van R» - me, hem nog, om te zorgen, dat de Beelden van CHRISTUS, zijne Moeder, der Apostelen en ale overige Heiligen weder opgerigt en ver&erd zouden worden (*). De Brief van rarasıus aan de Pa triarchen van Alexandrie, Antiöchie en eruzakm, is nog voorhanden (+). In denzelven verklark hij zijn geloof, over&enftemmende met de zes gt meene Kerkvergaderingen, en zijne genegenheid voor de Beelden der Heiligen, duidelijk genoeg. ck leest men nog in de Handelingen der tweede Kerk- vergadering van Niceö ($), een antwoord van deze drie Patriarchen. Maar deszelfs inhoud zelf toont openlijk, dat het van.een gezelfchap Monniken 5 opgefteld, en dat de gemelde Patriarchen, die den gemelden Brief geheel niet ontvangen hadden, 0% geen deel aan dit antwoord gehad hebben (*) IRENE beriep nu de Bisfchoppen van haar Rik (*) Epist. Adriani, fanctisfimi Pape fenioris Roms in Act. Concil. Nie, I. 4 c. pag. 98. (+) Ibid, pag. 129. ($) Ibid. pag. 156 (**) Dit.is tastbaar bewezen door Fr. SPANHEN. 2 Hist, imaginum restituta Sect. VI. p. 372%, N anderel. GESCHIUEDENIS, 537. J die vastgeftelde: Kerkvergadering; en’ onder hen ook Wi: ADRIAAN van ‘Rome (*), die hatır in eenen langen BAR” Bric£,: weike ‚bijnd eene Godgeleerde' Verhändeling Afdest geüökt (}),; antwöordde; in -welken ‚Kij haar den’ VI eerbied: voor het leerttelfel van den Apostel petrus te met. vele.woorden inprentte , hetwelk: de: Room/che jaar 62%, Kerk bezat; haar de ‚oudheid en fchuldige ver&ering !0! She van de Beeldei der Heiligen onder. de‘ Christenen bewees, wit. eene verfchijning van’ de Apostelen pe= TRUS en PAULUS, Welke 'aarı: KONSTANTYN den Grooten: zou gebeurd zijn; ook ’uit GREGDRIUS den Grooten „en andere 'Kerkvaderen 5; uit de Chera- iin ,„ en.andere.dergelijke redenen; ook- verzocht hij deiKeizerip’en haren Zoon, als 'tegenwoordig voor häre’voeten liggende, de Beelden' volkömen t& her- ftellen‘, en de onechte 'Kerkvergadering van Kohffünd Zinopolen in den Ban te laten -doenz tevens de »t&« ruggave begeerende, var het ge&n''de !voorsiantie Keizers aan de Roomfehe- Kerk onftomen” hadden‘; waar' bij Hij haar’ de--mildheid: van’ xÄNBı) den "Grop ken jegens, den Apostel Berius: vöok-oogen fleldep hir beftrafte haar ‚vripitfotsch en bitter‘, ‘dat in had ren Brief van uitfcheijviog‘ TARASıOS Een -Alretneein‘; ( Oecumenisch „). Patbiarch 'genoemt werd; insze:' lijks, dat zij zulken Beek tot deze wasrdigheid vera! heven had, en‘‚eindigde zijnen Brief, "inet Kaar de Afgevaardigden 'aante''bevelen, die hö tot de nan« Amande Nerkvergadering zond, Al rt: Br ur ‚Niet-. ‚en “) Divalis fıllrairkeia' a Crnfiontind er Irene Au" gustis ad Adriankin- 4b mel: Gy:R.f Fr-96. All, Deer. Y 333 KERKELIKE Niettegenftaande alle deze voorbereidfelen, liep evenwel de eerfte proeve, welke mese in het jaar 786 nam, om eene algemeene Kerkvergadering te laten houden, ongelukkig af. Toen de Bisfehop« ;, pen uit verfcheidene Gewesten des Rijks te Kon» flantinopelen waren aangeland, hielden niet weini- gen var dezelven, met vele Leeken, bijöenkomiten, op welken: zij., gemeenfchappelijk zochten te verhin- deren, dat de Kerkvergadering tot fiand zou ko» men; maar te zorgen, dat de affchafing der Beel» den verder bleef voortduren. : De Pasriarch liet hun zulke bijeenkomften zonder zijne voorkennis verbieden, omdat zij daar door, naar de Kerkelijke wetten, de. afzetting verdienden; waar op zü zich ftilhielden. Maar daags voor het operien der Kerk- vergadering , ‚hieven reeds de Soldaten, in de Doop- kapel der Grgote Kerk bijeengekomen, een woedend getier aan,;.'allen ‚beweerende „ dat het niet ge oorloofd was, eene Kerkvergadering te -houden. De Keizerig iet zich .echter hier’ door niet. aflchrikken ; ‘en de: vergadering nam, in tegenwoordigheid var haar en van ‚haren. Zoon, .eenen aanvang. Onver ziens verwekten de Soldaten, opgeruid door hunne Bevelhebbers , en misfchien ook: door de .Bisfchop- pen der tegenpartij, een’ nieuwten oploop, dreigen- de, den Batrierch en :de Bisfchoppen van zijnen aanhang te dooden; terwijl ‚de aanwezende Staats- dienaars, die hen bedaren: wilden, door hen met fcheldwoorden overladen werden. De Pasriarch vlugtte. met zijine Bisfchoppen en Monniken op het _Koor; terwijl de-overige Bisfchoppen den Soldaten 108» GESCHIEDENIS 339 toeriepen z Wij hebben gezegevierd | zoodat het IV Hof eindelijk de vergadering moest laten fcheiden (*) Bir In het volgende jaar 787 had de Keizerin beter Arasel, gezorgd voor de veiligheid der Kerkvergadering. Na VI dat de oproerige Soldaten waren afgedankt, moes- pt ten de Bisfehoppen te Nicea in Bithyniö bijdenko- Jaar 624. men; zoo weinig vertrouwde zij de hoofdftad. On. Dt 814 der voorzitting dan varı den Patriarch TARASIUS, Tweede alhoewel de Roomfche Afgevaardigden in de Han- algemee. delingen vösr hem genoemd worden, werd de Kerk- ne vergadering ,„ in tegenwoordigheil der Keizerlijke ring van Staatsdienaren en van vele Monniken, in de Sofa. Nice®. - kerk geopend, en een Keizerllike Brief voorgele- zen, die verfcheidene berigten, vermaningen, en bevelen behelsde. Vervolgens liet men eenige Bis- fchoppen binnen ftaan, die tot hier toe vijanden der DBeelden geweest waren; maar thans hun berouw en bekeering weemoedig betuigden. Deze allen werden niet in de Kerkgemeenfchap der overigen opgeno= men; omtrent zeven derzelven, die te Aonfantino- polen bijöenkomften gehouden hadden „ kon men zelfs na het voorlezen van verfcheidene plaatlen der Kerkvaderen, die zoodanige gevallen betroffen, nog niet ddns worden, hoe men zich jegens hen behoorde te gedragen. Maar drie, die cene hun voorgefchrevene Geloofsbelijdenis oplazen, waar in zij zich voor de vertering en aanbidding der Beel- den (*) Conferiptio breyis, Indieans, que facta funt ante Synodum , in Actis Conc. Nie. 1. I. © p. 25: TARASsıUS sb. Ast. 1. p. 33. TUROFAN. 9. 939. CEDREN. P. 471. Ya 349 KERKELIUOKE tv den verklaarden, en ook tegen de laatstgehoudene BOEK Kerkvergadering en allen, die de Beelden afgoden 1 i Afdeeı. noemden, enz. ‘Banvloeken uitfpraken, nam men VL des te meer en eer weder aan (* ). . Het was dus reeds, zonder eenig onderzock, Jaar 622. beflist, welk gevoelen omtrent de Beelden de’over- tot 814. hand zou behouden. In de sweede Zitting las men de beiden bovengewaagde Brieven van ADRIAAN : voor; de Bisfchoppen ftemden hoofd voor hoofd, " de daar in bevatte leere, en verfcheidene ook bj “ name het geloof van den Oecumenifchen Patriarch TARASIUS toe; en de aanwezende Abten, door de vergadering daar toe opgeroepen, deeden hetzelf de (+). Nog dens kwam in-de derde Zitting de zaak der Bisfchoppen voor, die zich tot het ware keerftelfel omtrent de Beelden bekeerd hadden; nu werden zij allen aangenomen ; alhoewel ’er ondet hen waren, die vervolgers van de vrienden der Bee. den geweest waren ; voornamelijk oımdat ’er een Staatsdienaar voor hen ten besten fprak,. Daar & boven hield men zich bezig met het lezen van 00 konden, welke de vergadering betroffen ($). Thans begon de vergadering eerst bewijzen voor de reeds door haar vastgeftelde leer op te zockel Op het voor(tel van TARAsıUs, werden in de yier- de Zitting voorderst Bijbelplaatfen voor de verdering der Beelden gelezen; zij betroffen allen de Cherwbim op .(*) Coneil. Nie. II. Act. I. p. 28-76.p. HARD. T.V. (+) Aers 1. pag. 76-124. ($) Aer. ill. Pag. 127-157. GESCHIEDENIS. 341 op de arke des verbonds; die toch, gelijik men daar. bij aanmerkte, eene menfchelijke gedaante hadden. Vervolgens volgde eene lange reeks van plaatfen uit Kerkvaders, van ATHANASIUS af, verfcheidene eeu- wen door, tot den Patriarch GERMANUS €N GREGO- raus ll. van Rome. Velen derzelven zijn ontleend uit onechte , of met fabelachtige wondergefchiedenisfen op- IV BOEK I Afdeel. VI Hoofdtt. na C, G. Jaar 622. tot 81% gevulde Boeken; velen uit later tijden, toen zekerlijk ' de ver&ering der Beelden reeds de overhand genomen had. Uit verfcheidene van deze plaatfen leidden de Bis{choppen gevolstrekkingen af, welke zi) alleen maar zagen; en het is zelfs fomtijds grappig, de Glosfen te lezen, welke zij over de voorgelezene plaatfen maakten. Als men uit eene Predikatie var GREGORIUS van Nys/a de verzekering voorlas, dat hij meermalen bij een Beeld van ızaäks opoffering geweend had, riepen zelfs de Staatsdienaars uit: „, Zie, welke fmart een Becld aan onzen Vader ,, verwekt heeft! hij weende zelfs!” Daar op zei- de een Bisfchop van Ancyra: „, Deze Vader had „ die gefchiedenis dikwijls gelezen; maar misfchien „, beeft hij ’er nooit over geweend; doch nu hij „, ze afgebeeld zag, nu weende hij! ” Na meer andere foortgelijke aanmerkingen, befloot TARASIUS zelf met de vraag: ,„, Zouden wij ook niet wee- „, nen, wanneer een Beeld ons onzen gekruisten „„ Heer vertoonen zou?” En de geheele vergade- ring antwoordde: ,, Zeer zeker!” (*) cuRYysos- zomus had in zijue Lofrede op mELETIUS gezegd, dat (*) l.c. Act. IV. pag. 265. Y5 IV I Afdeel, vi Hoofäft. Ysar 622. tot 814. wer—— 542 KERKELIKE dat niet alleen zijn naam in den mond var alle Christenen, en een middel voor hen geweest was, om alle onredelijke drifteen en gedachten van zich te verwijderen; maar dat zij ook zijn Beeld overal opgerigt, in ringen gedragen, en op vaten afge- beeld hadden, om zich daar door wegens ziju af. feheid te vertroosten. De vergadering dit aange- hoord hebbende, riep de Bisfchop van Nikomediä witz ,, Als JoANNES CHRYSOSTOMUS OP deze wir ze varı de Beelden fpreekt, wie verftout zich nog jet tegen dezelven te zeggen?” Een ander her hanlde flechts, wat in deze plaats voorkwam, en zarasıus befloot wederom: ,, Ook wij zeggen, vulgens de van onze Vaderen ontvangene leere, dat de Beelden eerwaardig, heilig en geheiligd zin!” (*) Wonderwerken, die door Beelden, bij voorbeeld, vaıı de Heilige cosmas en DAMIANUS, gewerkt wa ren, werden ook met algemeene toejuiching voorge- lezen (+). De vergadering eindigde deze Zitting, nadat zij de gehoorde getuigenisfen voor voldoende bewiizen verklaard had, met banvloeken tegen al vijanden der Beelden, en met eene uitvoerige G&- tofsbelijdenis van de Drieenheid, aan welke ins« gelijiks de behoorlijke ver&ermg der Bcelden gehecht was ($). In de wijfüe Ziring ging zij voort, zich foort- gelijke plaatfen van Kerkvaderen te late voorlezen, De allerderfte onder dezen was uit eene Predikatie van (*) 1 c. pag. 164 (r) 2. ©. p. 209. P. 217. ($) Act. IV. PaB. 187-285. GESCHIEDENIS. 343 van eYkırLus van Jeruzalem, waar in hij van de IV bültengewone firaf gewaagt, welke NEBUKADNEZAR BOEK Onder anderen daarom geleden had, „,, omdat hij Ardeel, de Cherubim, niet de verftandige en hemelfche, _ VI inaar die böven de arke des‘ verbonds gevonden worden, geroofd had.” TArAsıus maakte de Bis- Jäar 622. fehoppen op ‘deze misdaad en derzelver firaf op- !0t 814 merkzaam , zoödat zij allen uitriepen : ,, Na de misdaad volgde de fiaf!” Maar de Pairiarch leidde ’er uit af; ,, Een ieder, die een Heiligdom uit de Kerk werpt of verbreekt, valt in dezelfde ftraf.” Zonder te bedenken, dat dit’ hetzelfde was, als dat elk vijand der Beelden gevaar liep, om, zoo als deze Koning, zeven jaren, op het veld mier de beestän gras te eten; en in der daad &eh ‚der Staatsdienaren herinnerde de vergadering aan deze ftraf. Onder anderen werd ook eene plaats varı BUSEBIUS PAMFILI opgelezen; doch dewijl de- zeilve de Beelden geheel niet betreft, had men daar bij openlijk ten doel, om eenen der beroemdfte Leerären, op wien zich de vergadering var Kon fRantinopolen beroepen had, met zijne fehriften als Artaansch te kutnen verwenfchen.: Na alle deze “ vwoorlezingen zeide Tarasıus, hoe meh daar uit zäg, dät het Joden, Heidenen, Samaritanen, Manis cheen, en Phantafasten geweest waren, die aan de Kerk wegens de ver&ering der Beelden verwijtingen hadden gedaan; en een der gewaande plaatsvervaıt- gers van de Oosterfche Pasriarchen liet een ver- ward opftel voorlezen, waar in hij de eerfte aan- vallen op de Beelden van ceenen Arabifchen Chalif Y4 af- 314 KERKELTJE:K:E afleidde,. Bovendjen deed TARASıyS. het voorftel, dat men een Beeld ‚voor de. vergadering -brengen, ‚en hetzelye eene. gemeenfchappeliike verdering zou bewijzen ; maar ook dat men, alle Boeken tegen : ‚ge Beelden gefchreven , PyRaen pf verbranden ‚zau (*) Nog een. er was ’er.voor de vergadering overig, te weten, de daor haar: zoo. gehaatte ver gadering van Äonfßantinopolen van al derzelver aan zien te berooven., Dit gebeurde in de zesde Zir #ing (+), door de. boven reeds medegedeelde be- Yuiten: van dezelve „ met derzelver gronden, maar gok bij eike,afdeeling eene wijdlopige, wederlegging, welke de Heilige, Geest. zelf bezorgd zou hebber, ‚voor, te-lezen. ‚.Dezg wederlegging behelst- over bit algemeen , met, breede wijdloopigheid, vele gemeen plaatfen, uitroepingen enz., maar. weinig, hetwelk tot den geest yan.het verfchil-indringt; des te iv riger berispt en betwist zij alles, wat de Bisfchop- pen te Konfantinopolen gezegd hadden. Zoo zeät derzelver.opfteller aan te toonen, dat het een ku gen was, dat. zij zich eene algemeene Kerkrerga dering zouden genoemd hebben. Tegen hun voorftelling van het Bee/d van cnrıstus in het He lig Avondmaal, (telt hij, dat. verminkt zijn; dan weder eenen geheel anderen zin Jaar 614. hebben, dan zij aan dezelven: hebben toegefchreven, !0t ' 822. Bij velen derzelven konden in. der daad deze tegen- werpingen wel krachtig . zijn... Maar de opfteller heeft het toch voor zijne partij al te gemakkelijk -ge- maakt, om voor haar nadeelige. getwigenisfen wit den weg te ruimen, als hij zegt: „De plaatfen der uit- muntende Kerkvaderen, welke deze Bisfchoppen tot hunne verdediging bijbrengen, hebben zij verkeerd verftaan; maar die genen, welke ons hinderlijk zijn, zijn van mannen afkomilig, er den Geest van God niet hadden.” Eindelijk maakte de Keen in oe ze- Befluiten vende Zitting (*) hare befluiten op. Na vooraf- 7" deze Kerkver- gaande klagten over de vijanden der’ Beelden, die zadering. niet wisten te onderfcheiden,, wat Christenen en wat Heidenen deeden, verzckert. zij, dat zij van God zelven bij&engeroepen 'was,. om de Kerkelijke leere te bevestigen. ‚Zij keurt dus, na naauwkeuri- ge beproeving, de zes algemeene Kerkvergaderingen goed, en herhaalt de Banvlaeken tegen de »door..de- zelven veroordeelde Ketters; bij. name. ook met: de vijfde tegen ORIGENES, en met de zesde tegen Ho- norıus. Zij belijdt vervolgeis , dat zij befloten had, CL cr Pag: 444 re Y5 34 KERKELITKE had, alle Kerkelijke leeringen,, het zij die fchriftelik of mondelijk vastgefteld zijn, te handhaven, Een „ vatı dezen was ook het maken var Beelden; al welke overdenftemt imet de Gefchiedenis der Euar ‚ gelieverkondiging, en nuttig is tot bevestiging van. het Geloof, dat het Woord Gods waarachtig mensch ' geworden is, en ook tot onze navolging. Daaron befloot nu de vergadering, ,‚, dat, gelijkerwijs he 3, Beeld van het eerwaardig en levendmakende krait, „‚ dus ook andere ver&erenswaardige en heilige Bel „, den, het 2ij dezelven met kleuren gefchilderd, of „ van ingelegd werk, of varı andere ftoffe gemaakt „, zn, in de Kerken opgerigt, op de heilige Kerk- „„ gereedfchappen en kleederen, aan de wanden ef 4, Op tafelen, in huizen en op de openbare wege „, zullen geplaatst worden; te weten, zoo wel de 3» Beelden van onzen Heer, God en Verlosfer ji „, ZUS CHRISTUS, 'als varı onze onbevlekte Liere „ Vrouw, de Heilige Moeder Gods, van de &r- „ waardige Engelen, en van alle Zeiligen. Want ;, hoe meer men hen in afbeeldingen befchoum, 4, des te Meer „wordt men tot herintiering en ve 3; Jangen naar het- oorfpronkelijke , tot begroeting „ en eerbiedige aanbidding , (ruunrıun weeks ,) “4, maar niet, overäenkomftig ons Geloof, tot ei „, ware Godsdienitige aanbidding, ( Aurenie,) as „ welke aan de Goddelijke natuur alleen toebehoort, „, opgewekt. Aan alle deze Beelden, het Kruse „ beeld, de Heilige Euangelien, en andere gehe „ ligde gedenkteekenen, zal door wierooken EN het „ ontiteeken van kaarfen eere bewezen worden, 200 „ GESCHIEDENIS. 47 y, als het de oude Godzalige gewoonte geweest is. IV > - Want wie een Beeld aanbidt, aanbidt den genen, Re a, die daar door verbeeld wordt. »> verftout, anders te denken of te leeren, en met OT 8:4 s> de Ketters de Kerkelijke voorfchriften te verach- s„, ten; iet van deze Heiligdommen uit de Kerken „„ weg te nemen; of tegen dezelven iet boos te „„ verzinnen; of dezelve of de Kloosters tot een s„, gemeen gebruik te verkeerenz; die zal, indien hj „, een Bisfchop of Kerkelijke is, afgezet; maar is ss hij een Monnik of Leek, uit de Kerkgemeenfchap „; uitgefloten worden.” De tegenwoordig zijnde Bisfchoppen onderteekenden niet alleen deze beflui- ten; maar riepen ook nog in het bijzonder hunne tocftemming aan dezelven, vele Banvloeken tegen andersgezinden , tegen de Kerkvergadering van Kon- flantinopolen, en verfcheidene dezelve toegedane Bis- fchoppen, onder welke ook drie Patriarchen van de Hoofdftad waren, en ten laatften eene eeuwige ge- dachtenis aan de hoofdpilaren van de veräerers der Beelden, GERMANUS en anderen, uit. In de achzfle Bijtenkomst te Konflantinopolen werd dit alles, in tegenwoordigheid van den Keizer en zijne Moeder , in hun Paleis, plegtig bekrachtigd. Ook werden nog twee en twintig wetten van de Kerkvergadering bekend gemaakt; bij voorbeeld, dat de Bisfchop- pen „ Ouderlingen en Kerkedienaren niet van de Vorsten zouden aangefteld worden; dat geen Bis» fchop 348 KERKELIUKE IV fchop voor zijne ambtsverrigtingen geld zal nemen; BOEK andere betreffen de Monniken en Nonnen; ‘en meer Afdeel. dergeliiken, vi De overwinning, welke deze Kerkvergadering van Hoofätt. : mac. G, Otrent. 350 Bisfchoppen op die var Konfantin- Jaar 622. Polen behaalde, was alszins gemakkelijk, alhoewel tot 814. zij zich van nog flechter wapenen, dan de gemd. 