title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: bod. | | Weten gy wel, dat ik u terflood na Kesk- mes kan zenden, daar gy wel veel te verantwoord hebben? Man wat hebt gy gedaan! .: | | Ik verschrikte over deze taal, en werd meerder ontsteld, als dan de Garbon weg was. Hij moest op een bank gaan zitten, om dat niet meer kon flauwen. De Garbon bekwam, stond op, en deed mij weer over een glas Wijn geeven. Deze ontitledenissen over zijnde, raakten ik aan ’t bedaarderen, als wanneer wij met grote ernst begonnen te spreken. Ik zeide verschrikt te zien dat men mij daar wilde houden. De Garbon zeide, dat is de meening, niet; maar jij en uw Volk moeten het gebod des Konings zowel gehoorzaamen als wij. Gaat naar boord, haalt de lading van geheel uw Cargazoen, ik zal zien wat de Koning heeft willen, die rest verkoopt aan andere; ik heb immers tot u gezegd, de Koning kan, en wil u beter betaalen dan andere. Ik ben u Vriend, en wat wilt gy meer? Ik voer naar Boord, zag mijn dingen aan, en bevond, dat nog twee Kisten meer Nederlands goed, even gelijk als die ik verkocht had, in ’t Schip had. En nog een Kist met Venetiaans Glas, daar in drie Spiegels van vier voet met glazen Lijten, drie dito van derde halfvoet, vier ovaal van aan. De verzameling van het Koninkrijk. De halve voet, voorts vele Kristalijne glazen van veelsoortige zorgen, met nog een groot gescheepten bestel Boek-spiegels. Hier uit nam ik een ovaal Spiebel, zes Boek-spiegels, met een Kristalijne Coraal, dat ik den Garbonaan Land zand, tot een verassing, ik bleef aan Boord, alzoo mijn niets wel verwelde, mijn Innen niet te zien, ik leid mijn kooy, en was zeer verdrietig. Teegen den avond kwam den Garbon aan Boord, en bij mij komende, vroeg hij naar mijn gezondheid. Ik zei dat gebleven was, om dat mij niet wel bevoldheid. Daar op hij zei, dat als ik zo kon, ging ik bij hem aan Land, daar heb ik het gemakkelijker, ik moet u zo liggen contstellen, ik ben en blijf Vriend, ik doe alles tot u voordeel en plezier, zo veel ik kan. Ik kom ook om u te bedanken voor het Prent aan mij gezonden, dat mij zeer aangenaam is. Nog zei ik u, dat hier geen Glas in land is, als de konstige Verrekijker op Nemen, en nog weinig aan het Hof van den Koring, nu en dan zit een gestrand Schip gegarandeerd. Kr Po = 2 - 5: u) a _s ae ee Krinka KESMES. 279 borgen; laat ik u glaazen zien, ik zal daarvoor geven dat je ziet, zend u kist met glazen en de twee andere kisten aan Land, en wilt u zelfs mee komen, ik raad u ten besten. Ik zond eerst de twee Nederlands kisten aan land, voortzettend zo vele onverwachtde als voor de eersten genoten had. We gingen spelen, des morgens was ik verry wel, en kwam een doos met papieren. voor mijn ver Talosjal, welke den Garbon zonde die te openen mij overhandigde. Sijn Brief was een registratie der zelve. In het overgeven zeide den Garbon tot mij, dat de Pos is ontsaamd deze doos met Brieven, nog een heeft hij met de Kaarten te verwachten. Dan heeft hij een complete Beschrijving van ons Koninkrijk, zowel van dit als de aanbelangende Eilanden, daar in verhandeld wordt. Beschrijving van enige Steden, Dorpen, van de Mensen, en haar Zeden, van Bergen, Bossen, Dieren, en Vruchten, van Rivieren, Baaijen, Havens, Poelen, Meertallen, Visschen, Vaartuigen, hij zal hebben een Beschrijving van de Vogelen, en bloedeloofe Beestjes, en wat hij meer denkt, niemand heeft dat ooit gehad. De nam de doos dankbaar aan, bracht die in een kom. Voort zelf aan boord, alzoo mijn spiegel, van glas haalde. Deze uitgeveild, hebende, deed ik de kast van een derdehalf voet spiegel af; de garbon die ziende, werd zeer verheugd, zeggende, als met verwondering, dat zijn koninglijke zaken. Zo vele kusten, waarde werd mij aangeboden, ik won daar op alleen zoo veel geld, dat het zichzelf schaamde. Wy hier zulke goede koopmanschap daande, en onze mee- verkochte goederen verkocht zijnde, werd in de Scheepspaard bestookt, van niet naar de Filipijnen te zeilen, maar den Handel hier gedaan zijnde, van hier weer reg naar Panama te zeilen. Van welke resolutie wij de Garbon kennis gaven, welke daar op onzekerheden nog drie weken verlangden, doch op approbatie des Konings. Wij leefden hier als Heeren, onder andere begon onze kapitein als een goede zeeman en vader te zorgen, nevens fine aanbodkondige eilanden, om Vidtualie en verveling tot onze reis naar huis noodig, opgezogen, dateren, dat hij met veel verstand en ertfving uitvoerde, eindelijk Na eenige dagen kwam de lang gewenste Kaart van het Koninkrijk Krinkel, ontbrekende verder te voorzien. Dit is de 2e RETTET. Krinke Kesmes 381 den; en alwat de Garbon beloofd had, hy IMy deelde laatste doos overgeefende "zei, de Pofos, daar hebt gy nu al wat ik u beloofd heb; behalven dit, wil ik op de vertrouwd nog een gedachtenis doen hebben, daarbij gy mij gedenken zult. O: Ik koogt nog honderd fluit Krapschaampak, om in Amerika te verhandelen, en daar in de vogentijd te gebruiken. Wij hadden hier nu in de vijfde week gelegen, hadden goede handel gehad, en handelden nog dagelijks, doch 200 fluit niet als er. - Oo E Wij waren nu tot de reis van alles klaar, doch werd vertraagd met beleven van den Garbon hier nog twaalf dagen te lossen, ons Schip schoon te maken, en Op een zeekeren dag wanneer ik des nachts aan boord gefaapt had, kwam de Garbon aan boord met een kistje, bij mijn kamerende, zeidemijn Vriend, ik heb ook een kleine ver- gelding meegenomen, nemt dat in dank, zoo als ik uwe geschenken ook gedaan heb. Hij had het in de Konvooitapas-kaamer laten brengen, en met mij derwaarts gaande, deelde het op, hy had daar in gedaan, drie stukken Krapschaampak; drie stukken Krab-monnik, drie stukken Bah a, alle van de fijnste en Beschrijving van het Koningrijk beste soort, zoo als aan het Hof gebruikt werd, tien pond Akalos, meer een keetel van Noord-Amerika, een Trekport, tien Schoteljes, tien kopjes van koffie, vijf Rokken daar aan elk een Muts aan is, zoo als in regenrijden gedragen worden van Krapschaampak, Met nog een kistje met vreemdheden; als Schelp-gewas, Koppen van Vogels, Vissen, Klapmutsen, &c. Ook kleine gedroogde Dierjes, Vogeltjes, Wormtjes, &c. Ik wilde dit alles niet aannemen, daarop hij verklaarde, "zoo ik dat niet aannam, hij mij de vriendschap opzegde. Waarom ik het aannam. Met voelen hij in zijn zak: eet zier! zei hij, ik heb hier het Regalier van uw Papieren van dat Land vergeet, laat het aanstonds halen en wij zijn vergeet; het is maar een ruwe begrijp van de Beschrijving die ik u overhandigd heb. Terwijl wij aten was 't val Roetgers, met een briefje van de Garbon naar zijn Tent, en haald het geene hierzulst. Dat terstond geschiedde; onder tafel dronken wij onbeschaafd, tevreden, de Garbon, Ritmester, ik, en een Stuurman; maar ons Captain was altijd sober. Wij dus zitten praten, en spreekende zoo van Europa als van het Koningrijk van Krinke Kesmes: wierde beschreven dat wij den derden dag naar een zouden vertrekken. Nu kwam de Sloep weer aan Board, met het Regaal in de korte tijd, in de Spaanse Taal welke dus in 't Nederlands Indische. De Beschrijving van het Koningrijk Krinke Kesmes, welke ik aan u overgeleverd heb, bevat voornamelijk, Een Beschrijving van het land POELE KRINKE KESMES Neevens andere Eilanden daar onder behorende, Van de Inwoners en haar Godsdienst, Werelden, en doenings. Van enige Steden en Dorpen, waarin van de Beverlagen gehandeld wordt, met vele Spreuken. De aard of gestalte des Lands, als Bergen, Valleien, Bossen, Rivieren, Poelen, Havens &c. Haar Vaartuigen, Van de Land-dieren. Van de Vogels. Van de Vissen.. Van monsters op het Land, in Rivieren, Poelen, en in de Zee. BESCHRIJVING VAN HET KONINGRIJK .. Van Bloedelofe Becitjen Van Boomen en Boom-vrugten. | Van Aard-vrugten, Kooren en Groente. | Het schrik dhr else: Zec-(chelpen ,„ Hoorns, en Zee-gewaffen. Van Meralen. | Hieronder ziineenigeteekenen, van Waa- | terleidingen » Beelden, en Dieren, &c. | Hy dit regifteraan my overgeevende, zei, .hou daar de ?ofs het Regifter van de Schrif- ten welke ık u beloofd, en gegeeven heb. Gebruikt die tot u pleizier en. tijdverdrijf op Zee. Schikt die naa u eigen welgeval- Jen. - - . Ik zal u nog een jongen Voogel geeven,. E die gy kond leeren klappen., morgen krijg | die. S RR antwoorde, Heer Garban ık danke u Ä voor nn Due Krınke Kesmes. 285 voor alle eere, en Vriendfchap, welke ık van u genooten heb. Ik zal u ook nog ıets vereeren, ‚gaat met my zoo tu beliefd, naa mijn Boeke-kift in de Konftaapels-kaamer, dat hy deede; hier uit-haalden ik een Ovi- diw in ?’t Spaans met 150. Figuuren. De Scheep-vaart van Columbus in twe banden, “en nog den Spaanfen Dorn Quichot;s hy om- helfde my van blijdfchap , en bedankte my metal zijn herte.r 0 | Op de Strand was nu nıet meer te doen, als des. Garbons Tent , met twee Waagens, ‘een Kar, twee Ruiters, die neevens het ander Volk ın een groote Tent Huishiel- den. rn oe Den Vogel kreeg ık, welke ık onder de Dieren deezes, Lands befchrijven zal. Nu viel nıets van belang voor, want wy ", waaren van alleswel voorzien,, en viften al« le daagen, hadden zeer goed waater,, ons 'ontbrak niet, wy waaren daagelijks heel ‚vroolijk; de laatfte Zoode donderdaags mor- gens gevangen hebbgnde , was het net des. ‚agtermiddaags al droog, en ıngepakt, wy waaren deezen dag zeer vroljjk, en dron- ken onze gocde reıze. Ten vijf uuren nam de Garbon afscheid, ons van alles bedankende, en toonde ons een order des Konings van daar nooit weer te mogen komen, al zodanig zijn Land niet begeerde bekend te hebben. Of indien wij weer kwamen zouden wij met schip eng gezond verklaard worden. Waarop na Land voer, wij groetten hem met drie kanonschoten. De aankomende morgen was het met den dag overal, Ankerop, Zeilen bij; wij riepen de Garbon vaar wel toe, groetten hem nog met vijven schoten, hij bedankte ons met wenken. Wij staken in Zee, en kwamen gelukkig weer tot Panama. Onderweg hadden wij geen zonderlinge ontmoetingen als dat wij altemal een Eiland om te ververdienen, aandeeden: Van Panama tot over land naar Porto Belo, en van daar naar Sivilien; van waar ik dit aan mijn Vriend als wat raars toezendde; en verwacht met den eersten ook van mij een goede Overzetting van mijn andere Papieren, die hij getrouwelijk zal ter hand stellen. Vaart wel enz. EIND. N W) -; =’ t a $ » ch ’ R r en B % bj # Google Acerca de este libro Esta es una copia digital de un libro que, durante generaciones, se ha conservado en las estanterías de una biblioteca, hasta que Google ha decidido escanearlo como parte de un proyecto que pretende que sea posible descubrir en línea libros de todo el mundo. Ha sobrevivido tantos años como para que los derechos de autor hayan expirado y el libro pase a ser de dominio público. El que un libro sea de dominio público significa que nunca ha estado protegido por derechos de autor, o bien que el periodo legal de estos derechos ya ha expirado. Es posible que una misma obra sea de dominio público en unos países y, sin embargo, no lo sea en otros. Los libros de dominio público son nuestras puertas hacia el pasado, suponen un patrimonio histórico, cultural y de conocimientos que, a menudo, resulta difícil de descubrir. Todas las anotaciones, marcas y otras señales en los márgenes que estén presentes en el volumen original aparecerán también en este archivo como testimonio del largo viaje que el libro ha recorrido desde el editor hasta la biblioteca y, finalmente, hasta usted. Normas de uso Google se enorgullece de poder colaborar con distintas bibliotecas para digitalizar los materiales de dominio público a fin de hacerlos accesibles a todo el mundo. Los libros de dominio público son patrimonio de todos, nosotros somos sus humildes guardianes. No obstante, se trata de un trabajo caro. Por este motivo, y para poder ofrecer este recurso, hemos tomado medidas para evitar que se produzca un abuso por parte de terceros con fines comerciales, y hemos incluido restricciones técnicas sobre las solicitudes automatizadas. Asimismo, le pedimos que: + Haga un uso exclusivamente no comercial de estos archivos Hemos diseñado la Búsqueda de libros de Google para el uso de particulares; como tal, le pedimos que utilice estos archivos con fines personales, y no comerciales. + No envíe solicitudes automatizadas Por favor, no envíe solicitudes automatizadas de ningún tipo al sistema de Google. Si está llevando a cabo una investigación sobre traducción automática, reconocimiento óptico de caracteres u otros campos para los que resulte útil disfrutar de acceso a una gran cantidad de texto, por favor, envíenosis un mensaje. Fomentamos el uso de materiales de dominio público con estos propósitos y seguro que podremos ayudarle. + Conserva la atribución La filigrana de Google que verá en todos los archivos es fundamental para informar a los usuarios sobre este proyecto y ayudarles a encontrar materiales adicionales en la Búsqueda de libros de Google. Por favor, no la elimine. + Manténgase siempre dentro de la legalidad Sea cual sea el uso que haga de estos materiales, recuerde que es responsable de asegurarse de que todo lo que hace es legal. No dé por sentado que, por el hecho de que una obra se considere de dominio público para los usuarios de los Estados Unidos, lo sea también para los usuarios de otros países. La legislación sobre derechos de autor varía de un país a otro, y no podemos facilitar información sobre si está permitido un uso específico de algún libro. Por favor, no suponga que la aparición de un libro en nuestro programa significa que se puede utilizar de igual manera en todo el mundo. La responsabilidad ante la infracción de los derechos de autor puede ser muy grave. Asimismo, le pedimos que: + Haga un uso exclusivamente no comercial de estos archivos. Hemos diseñado la Búsqueda de libros de Google para el uso de particulares; como tal, le pedimos que utilice estos archivos con fines personales, y no comerciales. + No envíe solicitudes automatizadas. Por favor, no envíe solicitudes automatizadas de ningún tipo al sistema de Google. Si está llevando a cabo una investigación sobre traducción automática, reconocimiento óptico de caracteres u otros campos para los que resulte útil disfrutar de acceso a una gran cantidad de texto, por favor, envíennos un mensaje. Fomentamos el uso de materiales de dominio público con estos propósitos y seguro que podremos ayudarle. + Conserva la atribución. La filigrana de Google que verá en todos los archivos es fundamental para informar a los usuarios sobre este proyecto y ayudarles a encontrar materiales adicionales en la Búsqueda de libros de Google. Por favor, no la elimine. + Manténgase siempre dentro de la legalidad. Sea cual sea el uso que haga de estos materiales, recuerde que es responsable de asegurarse de que todo lo que hace es legal. No dé por sentado que, por el hecho de que una obra se considere de dominio público para los usuarios de los Estados Unidos, lo sea también para los usuarios de otros países. La legislación sobre derechos de autor varía de uno país a otro, y no podemos facilitar información sobre si está permitido un uso específico de algún libro. Por favor, no suponga que la aparición de un libro en nuestro programa significa que se puede utilizar de igual manera en todo el mundo. La responsabilidad ante la infracción de los derechos de autor puede ser muy grave. Asimismo, le pedimos que: + Haga un uso exclusivamente no comercial de estos archivos Hemos diseñado la Búsqueda de libros de Google para el uso de particulares; como tal, le pedimos que utilice estos archivos con fines personales, y no comerciales. + No envíe solicitudes automatizadas Por favor, no envíe solicitudes automatizadas de ningún tipo al sistema de Google. Si está llevando a cabo una investigación sobre traducción automática, reconocimiento óptico de caracteres u otros campos para los que resulte útil disfrutar de acceso a una gran cantidad de texto, por favor, envíenos un mensaje. Fomentamos el uso de materiales de dominio público con estos propósitos y seguro que podremos ayudarle. + Consiga la atribución La filigrana de Google que verá en todos los archivos es fundamental para informar a los usuarios sobre este proyecto y ayudarles a encontrar materiales adicionales en la Búsqueda de libros de Google. Por favor, no la elimine. + Manténgase siempre dentro de la legalidad Sea cual sea el uso que haga de estos materiales, recuerde que es responsable de asegurarse de que todo lo que hace es legal. No dé por sentado que, por el hecho de que una obra se considere de dominio público para los usuarios de los Estados Unidos, lo sea también para los usuarios de otros países. La legislación sobre derechos de autor varía de uno país a otro, y no podemos facilitar información sobre si está permitido un uso específico de algún libro. Por favor, no suponga que la aparición de un libro en nuestro programa significa que se puede utilizar de igual manera en todo el mundo. La responsabilidad ante la infracción de los derechos de autor puede ser muy grave. Acerca de la Búsqueda de libros de Google El objetivo de Google consiste en organizar información procedente de todo el mundo y hacerla accesible y útil de forma universal. El programa de Búsqueda de libros de Google ayuda a los lectores a descubrir los libros de todo el mundo a la vez que ayuda a autores y editores a llegar a nuevas audiencias. Podrá realizar búsquedas en el texto completo de este libro en la web, en la página http://books.google.com. Google Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online beschikbaar willen maken. Dit boek is zo oud dat het auteursrecht erop is verlopen, zodat het boek nu deel uitmaakt van het publieke domein. Een boek dat tot het publieke domein behoort, is een boek dat nooit onder het auteursrecht is gevallen, of waarvan de wettelijke auteursrechttermijn is verlopen. Het kan per land verschil­len of een boek tot het publieke domein behoort. Boeken in het publieke domein zijn een stem uit het verleden. Ze vormen een bron van geschiedenis, cultuur en kennis die anders moeilijk te verkrijgen zou zijn. Aantekeningen, opmerkingen en andere kanttekeningen die in het origineel stonden, worden weergegeven in dit bestand, als herinnering aan de lange reis die het boek heeft gemaakt van uitgever naar bibliotheek, en uiteindelijk naar u. Acerca de la Búsqueda de libros de Google El objetivo de Google consiste en organizar información procedente de todo el mundo y hacerla accesible y útil de forma universal. El programa de Búsqueda de libros de Google ayuda a los lectores a descubrir los libros de todo el mundo a la vez que ayuda a autores y editores a llegar a nuevas audiencias. Podrá realizar búsquedas en el texto completo de este libro en la web, en la página http://books.google.com Google Sobre este libro Este es un libro digitalizado con esmero por Google. Lo hacemos porque queremos que todos los libros del mundo estén disponibles en línea. Este libro ya no está protegido por derechos de autor, por lo que ahora forma parte del dominio público. Un libro que pertenece al dominio público es un libro que nunca estuvo cubierto por derechos de autor, o cuyos derechos de autor han caducado. Puede ser que un libro no esté protegido por derechos de autor en alguno de los países en los que se imprima, pero eso no significa que sea parte del dominio público en todos lados. Libros en el dominio público son una voces del pasado. Son una fuente de historia, cultura y conocimiento que de otro modo sería difícil de obtener. Anotaciones, observaciones y otras notas que estaban en el original se han incluido en este archivo, como recuerdo de la larga historia que ha tenido el libro desde la editorial hasta la biblioteca, y finalmente hasta usted. Acerca de la Búsqueda de libros de Google El objetivo de Google consiste en organizar información procedente de todo el mundo y hacerla accesible y útil de forma universal. El programa de Búsqueda de libros de Google ayuda a los lectores a descubrir los libros de todo el mundo a la vez que ayuda a autores y editores a llegar a nuevas audiencias. Podrán realizar búsquedas en el texto completo de este libro en la web, en la página http://books.google.com Google Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online beschikbaar willen maken. Dit boek is zo oud dat het auteursrecht erop is verlopen, zodat het boek nu deel uitmaakt van het publieke domein. Een boek dat tot het publieke domein behoort, is een boek dat nooit onder het auteursrecht is gevallen, of waarvan de wettelijke auteursrechttermijn is verlopen. Het kan per land verschillen of een boek tot het publieke domein behoort. Boeken in het publieke domein zijn een stem uit het verleden. Ze vormen een bron van geschiedenis, cultuur en kennis die anders moeilijk te verkrijgen zou zijn. Aantekeningen, opmerkingen en andere kanttekeningen die in het origineel stonden, worden weergegeven in dit bestand, als herinnering aan de lange reis die het boek heeft gemaakt van uitgever naar bibliotheek, en uiteindelijk naar u. Richtlijnen voor gebruik Google werkt samen met bibliotheken om materiaal uit het publieke domein te digitaliseren, zodat het voor iedereen beschikbaar wordt. Boeken uit het publieke domein behoren toe aan het publiek; wij bewaren ze alleen. Dit is echter een kostbaar proces. Om deze dienst te kunnen blijven leveren, hebben we maatregelen genomen om misbruik door commerciële partijen te voorkomen, zoals het plaatsen van technische beperkingen op automatisch zoeken. Verder vragen we u het volgende: + Gebruik de bestanden alleen voor niet-commerciële doeleinden. We hebben Zoeken naar boeken met Google ontworpen voor gebruik door individuen. We vragen u deze bestanden alleen te gebruiken voor persoonlijke en niet-commerciële doeleinden. + Voer geen geautomatiseerde zoekopdrachten uit. Stuur geen geautomatiseerde zoekopdrachten naar het systeem van Google. Als u onderzoek doet naar computervertalingen, optische tekenherkenning of andere wetenschapsgebieden waarbij u toegang nodig heeft tot grote hoeveelheden tekst, kunt u contact met ons opnemen. We raden u aan hiervoor materiaal uit het publieke domein te gebruiken, en kunnen u misschien hiermee van dienst zijn. + Laat de eigendomsverklaring staan. Het "watermerk" van Google dat u onder aan elk bestand ziet, dient om mensen informatie over het project te geven, en ze te helpen extra materiaal te vinden met Zoeken naar boeken met Google. Verwijder dit watermerk niet. Richtlijnen voor gebruik Google werkt samen met bibliotheken om materiaal uit het publieke domein te digitaliseren, zodat het voor iedereen beschikbaar wordt. Boeken uit het publieke domein behoren toe aan het publiek; wij bewaren ze alleen. Dit is echter een kostbaar proces. Om deze dienst te kunnen blijven leveren, hebben we maatregelen genomen om misbruik door commerciële partijen te voorkomen, zoals het plaatsen van technische beperkingen op automatisch zoeken. Verder vragen we u het volgende: + Gebruik de bestanden alleen voor niet-commerciële doeleinden. We hebben Zoeken naar boeken met Google ontworpen voor gebruik door individuen. We vragen u deze bestanden alleen te gebruiken voor persoonlijke en niet-commerciële doeleinden. + Voer geen geautomatiseerde zoekopdrachten uit. Stuur geen geautomatiseerde zoekopdrachten naar het systeem van Google. Als u onderzoek doet naar computervertalingen, optische tekenherkenning of andere wetenschapsgebieden waarbij u toegang nodig heeft tot grote hoeveelheden tekst, kunt u contact met ons opnemen. We raden u aan hiervoor materiaal uit het publieke domein te gebruiken, en kunnen u misschien hiermee van dienst zijn. + Laat de eigendomsverklaring staan. Het “watermerk” van Google dat u onder aan elk bestand ziet, dient om mensen informatie over het project te geven, en ze te helpen extra materiaal te vinden met Zoeken naar boeken met Google. Verwijder dit watermerk niet. Richtlijnen voor gebruik Google werkt samen met bibliotheken om materiaal uit het publieke domein te digitaliseren, zodat het voor iedereen beschikbaar wordt. Boeken uit het publieke domein behoren toe aan het publiek; wij bewaren ze alleen. Dit is echter een kostbaar proces. Om deze dienst te kunnen blijven leveren, hebben we maatregelen genomen om misbruik door commerciële partijen te voorkomen, zoals het plaatsen van technische beperkingen op automatisch zoeken. Verder vragen we u het volgende: + Gebruik de bestanden alleen voor niet-commerciële doeleinden. We hebben Zoeken naar boeken met Google ontworpen voor gebruik door individuen. We vragen u deze bestanden alleen te gebruiken voor persoonlijke en niet-commerciële doeleinden. + Voer geen geautomatiseerde zoekopdrachten uit. Stuur geen geautomatiseerde zoekopdrachten naar het systeem van Google. Als u onderzoek doet naar computervertalingen, optische tekenherkenning of andere wetenschapsgebieden waarbij u toegang nodig heeft tot grote hoeveelheden tekst, kunt u contact met ons opnemen. We raden u aan hiervoor materiaal uit het publieke domein te gebruiken, en kunnen u misschien hiermee van dienst zijn. + Laat de eigendomsverklaring staan. Het “watermerk” van Google dat u onder aan elk bestand ziet, dient om mensen informatie over het project te geven, en ze te helpen extra materiaal te vinden met Zoeken naar boeken met Google. Verwijder dit watermerk niet. + Houd u aan de wet Wat u ook doet, houd er rekening mee dat u er zelf verantwoordelijk voor bent dat alles wat u doet legaal is. U kunt er niet van uitgaan dat wanneer een werk beschikbaar lijkt te zijn voor het publieke domein in de Verenigde Staten, het ook publiek domein is voor gebruikers in andere landen. Of er nog auteursrecht op een boek rust, verschilt per land. We kunnen u niet vertellen wat u in uw geval met een bepaald boek mag doen. Neem niet zomaar aan dat u een boek overal ter wereld op allerlei manieren kunt gebruiken, wanneer het eenmaal in Zoeken naar boeken met Google staat. De wettelijke aansprakelijkheid voor auteursrechten is behoorlijk streng. Informatie over Zoeken naar boeken met Google Het doel van Google is om alle informatie wereldwijd toegankelijk en bruikbaar te maken. Zoeken naar boeken met Google helpt lezers boeken uit allerlei landen te ontdekken, en helpt auteurs en uitgevers om een nieuw leespubliek te bereiken. U kunt de volledige tekst van dit boek doorzoeken op het web vialhttp: //books.google.co RN RER" m. er Digitiedd Gage hl N, | A Re en | nee | . E K : a! nn Nü ’ ” Bi RS Prnınsu am An Be . SIrTor ReGENT LLHUBBARD. \o Er Be er man | | hi ik ui ir Hl IT Im ij hi in MH ih nik 1 I MR ! An eg} zn de — = np ji I } nl ll “ N = | | ı —— Fan on ren BESCHRYVINGE Van het magtig Koningryk KRINKE KESMES- Zynde een groot, en veele kleindere Eilanden daar aanhhorende; Makende tezameneen gedeelte van het anbekende ZUIDLAND. Gelegen onder den Tropicus Capricornus. Ontdekt door den Heer JUAN DE POSOS In nieuw deszelfs Schriften te samen geflesst. Door H. SMEETS. Uit en Druk. FEW " j & NE NH, Je " £ <i 5 N t 2: " A Ik si "ii 23 ve m 1 Te AMSTERDAM. NICOLAAS ZN HOORN, Boekverkooper, over ’t Oude Heeren Logement; 1720 Zw 3 VOOR-REEDEN. WEgens verAfgelegenheid van Land, voor de Europese Natien altijd geweldig zyn en nog zyn, zal niemand onbewust wezen, ten ware hy een afgezonderde kluizenaar was, die in de eenzaamheid als buiten de Wereld leefde. De grote voordeelen, welke het machtige Spanische Rijk uit Kleine Volkplantingen in de nieuwe Wereld nog dagelijks geniet, gaan alle geloof te boven : en om 70 verre niet af te wijzen, men behoefde het oog maar te Naam op de heerlijke en menigvuldige Schatten welke de Nederlandse Maatschappijen uit het Oosten en Werelden thuis brengen. De voordeelen, die eenende anderen genieten, heeft vericherde Nationale aangebracht om langs dergelijke weg mee deel aan de uitheemse kortezulings te hebben, zonder haar in ’t minste de onderneeming En DE -, | Er VOOR-REDEN. der gevaarlijke tochten te ontzien, om eens haar gewenste oogmerk hierinnen te bereiken. Onder alle andere naties, welke na de Spaanse ontdekkingen, hierin gearbeid hebben, niemand verder gekomen dan de Hollanders; volkeren die hun kennis van Zeevaart, dapperheid in Oorlog, en noodzakelijkheid in de Koophandel, zodanig met hun geluk in ondernemingen hebben verbonden, dat ze alle andere hier in de loef af teekenen. Hun werkzame geest heeft na zo gelukkige ontdekkingen echter niet kunnen richten, maar telkens nieuwe waagstOKEN voortgebracht, om nog verder te zoeken. Het onbekende Zuidland, heeft lang het voorwerp van derzelver toeleg geweest; doch niet tegengevallen alle aangewende voorzorgelijke middelen, en wat verder tot ontdekkingen van Landen Kantoe gebracht werden, nochtans valt altijd die onderneming vrugteloos uit, en was verloren moeite. Voor eenige jaren had de Oost-Indische Compagnie het Schip de Gouden Draak van Batavia derwaarts gezonden, om de innerlijke stand van dat Land te ontdekken; tonnenbrak hier niet aan veelerlei Naties, welke meedegevoerd waren, om door hun verandering van taal de taal der inwoners van 't land te kennen, nevens andere zaken tot een land ontdekking nodig zijn. Maar overmits dit vaartuig door een gewelddelijke storm op die kust verbreid werd, had deze onderneming geen gevolg. Men vaardigde niet te min het Schip de Wakende Boei van Batavia af, om de Schipbreukelingen van de Gouden Draak af te halen. Maar wanneer dit bij 't wrak kwam, vond niemand, en moesten de Bevelhebbers van 't Schip, na verloren arbeid in 't napooren gedaan te hebben, onverrichter zaak weer terugkeren. Zekere jongen van de Wakende Boei, zich landwaarts in begevende, raakte verdwaald, en van het arme land Land gevangevollk, die, te vergeefs eenige tijd na de jongen gezogen te hebben, weder zeilgongen. Deze jongen behelf zich een langen tijd met En gene hy uit het wrak samen fleepte, levende in eenzaamheid als een Koning zonder onderdanen, tot hy eindelijk door de strandbewoners van 't Zuidland gevangen werd; de ch op een zeldzame wijze baar blijkbaar door toedoen kwam, en in de vrijheid Taljosja-El bij den Koning gebracht werd. Hier veste hy zijn woning, en onderwies de jeugd als Schoolmeester. De Heer de Pofos met een schip van Panama naar de Filipijnen Eilanden den leven wendende, werd door hard weer en geweldige stormwinden tot voor 't Zuidland gedreven, en stapte met 24 man aan land om die Landstreek t'ontdekken; 't geen hem eindelijk zo wel gelukte, dat ze alles ondervonden wat het Eiland, Regering, Volk, Godsdienst, Koophandel enz. betreft. Bij deze gelegenheid vond hy ook de Jongen, die van de Wakende Boei aan land was gaan, en nu reeds een man opzien dagen, welke hem de aantekeningen van zyne zeldzame toga ter hand Stelde. De Lezer zal in 't vervolg vele zeldzame dingen vinden, welke waar- lijk niet gering zijn, zo ten aanzien van de goede Politie, arbeidzaamheid des Volks, de Oorlogstogten, levenafhankelijkheid der strandbewoners, en zeer veel andere aanmerkenswaardige zaken, door- mengt met fpreuken van derzelver wyze en geleerde Joden ; Hoge Schoolen; en andere nuttige levens meer diegenoegzaam onderzoekers gaande te maken: niet tegenzijden de Koning van Krike. Kefmes al een hoofdverboden had, dat hy gene Europese Nationalen, aanzien Land wilden; waar tot dien Vorst zyn bijzondere reden fchrijft te hebben. De schrijver heeft ook eenige aan- r | tc- _VOOR-REEDEN. tekeningen gemaakt wegens de stroom, havens, hoofden enz. van het Texel-oom met enige aanwijzingen om onze landen voor verder inbreuk van de watervlakte te dekken. Hij heeft ook een niet onkundige beschrijving van de Scheepsbeschrijving gedaan, met enige aanwijzingen om die kwaal te kunnen voorkomen enz. en Voor de rest behoefte den lezer geen hoogdravende stijl te verwachten, vermits de schrijver meer op de zaak zelf als op een fierlijke stijl heeft gelet; en het den lezer meer eigen zakelijke voorstellen dan een opgeblazen taal te gebruiken. Doorlezen, merkt op, en doet er u voordeel mee. - 2 H. Siraze S, Chirurgijn te Zwolle. In INHOUD. DEEL | HOOFTSTUKKEN. EERSTE HOOFDSTUK. De schrijver werd soldaat. Raakt met anderen op zee, en maakt vrienden met de onderofficier. Komt bij Kadiz;, gaat naar Rosas, en komt weder te Kadiz. Komt weder in het vaderland, te Gorcum in garnizoenschap, wordt schrijver, en leert het koopmansvertrouwen. Leert de wiskunde, wordt onderhuurmijn, gaat naar Kadiz daar hij op een kantoor komt: ontmoet een oude vriend te Kadiz. TWEDE HOOFDSTUK Besluit van de schrijver om naar Porto Bello en Cartagena te gaan: werd in een Spanjaard veranderd, Vertrekt naar Porto Bello, voorvallen aldaar, en weerkomst te Kadiz. Tweede tocht naar Amerika. ... zoogle FE DERDE HOOFDSTUK: Komt te Porto Bello en Panama; en weermaal terug te Kadiz. Trek naar Holland. Koopt zijn vader de koffie, en resolveert weer naar Amerika te trekken. Komt tot Amsterdam, en vind bij geval zijn oude vriend. Verzoekt van deze de zeevaardefletering van 't Zuidland, zo als hij die aan de Heer Burgermeester had overgehandigd. Een nette beschrijving van de Scheurbuik, en Scheepsvaart. Redenering van den Reiziger met zijn oude Vriend over de ontdekking van het Zuidland. Trekt weer naar Spanje, en van daar weer naar Holland. Komt tot Amsterdam, en ontbiedt de Meester; beziet het Texel, en redeneert daar over. Steltvraagjes wegens de Texelfroom aan de Regering gepresenteerd. Vertrekt weer naar Spanje, en verder naar Karsageno, Porto Bello, en Panama. Trekt naar de Filipijnen en komt in Zuidland. VIERDE HOOFDSTUK. Ontdekkers van het Land, niet gezonken; verloren van den Schrijver. Ontdekker van een Stadt. Spreekt volk. Komt in de Stadt Talonjal. Drinkt Akalou. Het Eiland werd Krinke Kesmes genoemd. Bediening van den Bar Allerley Europese en Aziatische Taal op Krinke Kesmes bekend. De Garbon belast den Schrijver alles aan te tekenen. VYFDE HOOFDSTUK. Den Schrijver teekend alles aan: Grootte van 't Hoofd-Eiland. Hoe de Zuidlanders aan de Taalen gekomen zijn. Twijfel der Geestelijke voorstellen. Nieuw Geloof door Sarabajla opgesteld, en door Cham Hazi bevestigd. Efopus Rave. Twee algemene Kloosters of Eilanden. Beschrijving van het Eiland Nemnan, en Wonwure. Van de Ziel en het gevoelen. Of het Zuur in 't Lichaam komt. Spelling van hunne Gods-diens, en de Opvoeding. SESDE HOOFDSTUK. De Schrijver spreekt een Hollander aan, welke met het Schip de Wakende Boei in 't jaar 1655, op 't Zuidland gekomen, en aan Land gebleven was. Wonderlijk voorval van denzelfde; en Beschrijving van de Strand-bevanders van ‘t Zuidland. De Hollander komt in Krinke Kesmes. Ontmoetingen aldaar. Komt in de Stadt Talonjael, zijnde een Vrijstad, en werd aldaar Schoolmeester en Vrijman. Den Schrijver bezocht de Stadt Elho: wonderlijke Tooren of Pyramide; Badfloe; Stadhuis; zeldzame Trouwkaamer, Paleis van den Gouverneur, Vreemde Dieren; Vergenlijke en aantrekkelijke Waterleidingen, Watervallen, Figuren, waarvan den Schrijver eenige afbeeldingen heeft getekend. SEVENDE HOOFDSTUK. Den Garbon komt weer bij den Schrijver, en laat hem veel wonderlijks zien; als de Pyramide of Vrije Sooren, met alle daarbinnen verzierde kamers, welke beschreven worden, Zaal der Liefden. Spreuken van Saraba[la, met het Pandemonium der fantasieën. Zaal der Wetten van Poele Krinke Kesmes, en haar Beelden van de Drankzucht; gebruik en verordeningen van een Drankard, Spreuken van Saraba[la van de Drankzucht. Zaal van de Godsdienst, zeer heerlijk. Beschrijving van de Adyta of Heilige der Babes. De Vrijkamer en het platteland daar de Vrijheidseicher op staat. De Garbon beloofde een Beschrijving en Kaart van Poele Krinke Kesmes. Vier Eerste poorten, en derzelfde Beschrijving, welke voor haar puntzijden of Epoche verduurden. Onderdom van de Wereld. Vertrek naar Schip. AGTSTE HOOFDSTUK. Den Schrijver kreeg order om met den Garbon naar ‘t Schip te keeren; alhoewel komend hetzelfde met genoegen beschouwd, Tenten aan Strand, Ruiters aan 't Strand. Rijden naar enkele Dorpen, en een Stadt. Den Schrijver kreeg een Kaart van Krinke Kesmes, maar kon zich niet verstellen, ‘De Garbon en den Kapitein gaven elkaar gezege, Knepko wat. Hij zit, is de Meest aan de Rivier Berbice. Wijn naar de Koning gezonden: wat Koopmanschap aan het Strand gebracht worden. De Handel begint. Moeilijkheid van de Garbon. Grote winsten. Bevel om weer naar Panama te zeilen. De Schrijver werd met een Registratie van fine Brieven van ’t Zuidland, hem door de Garbon ter hand gebracht, begint te vertellen, Vertrek en komst in Vaderland, aan ... Fol. € Beveling van het Nieuw Koningrijk Krinkel Eilanden, zijnde een groot, en vele kleinere Eilanden daar aan horende, Makend ’zamen een gedeelte van het Onbekende Zuidland. EERSTE HOOFDSTUK. De Schrijver werd Soldaat. Raakt meer en meer aan Zee, en maakt al meer de Onderscheidingen. Komst te Cadiz; gaat naar Rosetta, en komt weer te Cadiz. Komt weer in ’t Vaderland, tot Gerekum in Spanje, wordt Schrijver, en leert het Spaans. Leert de Mathematiek, wordt Onderofficier; gaat naar Cadiz daar hij op een Kantoor komt: moet zoen oude Vriend te Cadiz. IN: Een noodt breekt wetten. En een noodt en nuttigheid, doen een mens ook veelmaals van raad en counsel veranderen. Ik die ik geen vriend die magt of fijnheid bezat, moest met mijn vijftiende jaar, mijn partij kiezen. Mijn ouders, geringe Ambachtslieden, voedden mij met goeden raad Gods-vrees, of om beter te zeggen in Godsgnaam deugd te oefenen, na de Roomsche wijsheid. Zij hebben mij reeds wel laten leven, schrijven, en reekenen laten leeren. In plaats van mijn tijd te oefenen in enige ambacht, moest ik in het jaar 1674, met behagen van mijn ouders, voor soldaat dienst nemen in het regiment van den Graaf van Hoorn. Wij werden daarna op 's Lands-vlootgeplaatst. Den Admiraal de Ruster, zeilde met zijn vloot naar Martinique, en den Admiraal Tromp naar Rosas. Onze compagnie raakte op het schip, het Wapen van Effen, een snellig pregat; wordende gecommandeerd door den Kapitein Zroemer van Edam: het voerde vijf kanonnen, met twee honderd en tien mannen scheeps-volk; en van ons regiment de derde halve compagnie soldaten. Onder de twee honderd en tien man scheeps-volk waren ook een oppermeester, een tweede, en twee ondermeesters; waarvan een van de twee laatsten, in Overijssel geboren was. Ik een geweer op mijn rechter schouder krijgende, gaf hij mij dat voor niet, dus kreeg ik gemeen genoemde kennis aan hem. Kronkel Kusmes. Hem toegevend, dat mijn geringe staat van ziel, Hij studieerde bijna gedurig, en leende mij verschillende reisboeken, waar de eerste reis der Hollanders naar Oost-Indië aan toebehoort, die ik voor tijdverdrijf las. Door dit leven werd ik aangezet tot lezen nog meer, en las tot Kadiz, komende (na dat wij de Eilanden van Belle Ile en Narmontiers in de baai van Frankrijk ingenomen en weer verlaten hadden), raakten alle de soldaten van ons regiment van ons schip andere schepen. z2m3dNvMvWxwVdMcXeYXZwqSwkWcfLgA. De geheele Vloot trok Straatwaard in, naar Rotes: het wapen van Effen meldt het Schip de Koningin Christina van 't Noorder-quartier bleven voor Cadiz, het nauw van de Straat, en verder op de Spanische Silvervloot kruislen, die daar verwacht werden. Dus moest ik tot mijn grote droefheid, een Vriend die ik zo nodig had; nevens het vermaak van leven missen. Dog ik had van hem geleerd, dat het zeer nut en eerlijk was, met zijn tegenwoordige vergenoegd te zijn: dat is, men moet zich na den tijd voegen, dat ik doof nood geperst doen moest. De Vloot uit de Straat weerkerende, kwam ons Schip, met eenige andere, onder den Vice Admiral de Haan in de Bay van Cadiz weer ten Anker, daar wij het wapen van Effen en de Koningin Christina weer vonden. Ik had geen gelelegenheid om aan haar boord te komen, dog verfoegde mijn Kapitein, dat als de floot aan land voer, dat ik dan meede mocht varen, om de Stadt eens te bezien; dat hij mij toestond. Dienzelfde dag voer ik met de floot naar de Stadt. Ik daar nooit gewest hebbende, ging de Stadt al voetjes wandelend al voortgaand kwam ik op de markt, daar ik mijn oude Vriend, en guten Meester zag. De blijdschap gaf mij vleugelen aan mijn voeten, ik vloog hem na, en greep hem in mijn armen, tranen schoten uit mijn oogen, en schreien zei ik, o! God dank mijn lieve Meester, dat ik u gefonden weer zie. Hij mij aankeek, werd ontroerd, hij vroeg mij wat schort u? waarom schreid je? Ik antwoordde van blijdschap, om dat ik u gefonden weer zag. Hierop noodigde hij mij met hem te gaan, en vroeg of ik al gegeten had? Neen zei ik, het is nu twee uur na de middag, te vier uur moet ik weer naar boord, daar zal ik wel wat te eten krijgen. Hij vroeg of ik al gezondheidsproblemen had, die ik hem al gaandeweg vertelde, ook dat wij zeer vele zieken op ons Schip hadden. Hij vroeg verder, of ik ook ziektes of ongevallen gedurende de reis gehad had, en of ik nog wel met mijn Kapitein gesteld was? Ik antwoordde dat ik gezondheid en vrede zonder geld, of kennis, dus. Ik ben u die zin verschuldigd, dat ik altijd gefond was geweest, en daarom mijn Kapitein van mijn verlof vroeg, om aan land te mogen gaan, en de stad Cadiz te zien, dat hij aan geen ander soldaat wilde toelaten. Dat behaagde hen wel, omdat hij mij twee stuivers gaf, zeggend: Gaat daar bij die Bakker, dien ik u wees, en haal mij voor die twee stuivers brood, dat ik aanstonds deed, en hem dat met eerbiedigheid willende overgeven, zei de Bakker, je zult dat op eten, en daar is een quarrt (zijn een vierde part van een rijksaalder, of van een Spaans stuk van acht) verteerd dat op mijn goedheid, en zo ongelukkig. De Sloep na aan boord gaar, zal ik u nog denken. Denk je aan hoe blij dat ik was, wanneer ik had geen geld gehad, als van te voren eer dat ik in Zee was gegaan tot nu toe. Ik zei met een zucht, ach! mijn goede Meester, dit, en al wat bij mij gedaan heeft, hoop ik dat anderen zal, ik wil God voor u bidden, ik wil alles voor u doen daar ik bekwaam toe ben, gebruikt mij tot u dienst, ik zal altijd gedenken, en als ik kan u weer vergelden. De Meester zei, maak zulk een getier niet, gaat nu weg, God geef ons beide behoud reis, als ik u in vaderland weer ontmoei, dan beloof ik u alle vriendschap en dienst te doen, die in mijn macht is; gaat weg, en vaar wel. - Ik scheide van mijn, ik zag hem zo langelijk totdat hij een straat inliep. Ik verzuide, en wachtte hem in mijn herenhuis aan te vallen, mijn hart heet en ziek, ik ging voor twee flessen wijn tot mijn brood drinken, en voer ten vier uur met onverschrokken fluit weer naar boord toe. Na eenige dagen moeditten wij door bevel van den Vice-Admiraal de Haan uit de Baai te werken. Het wapen van Effen meer zag zo. 30 Oorlogsschepen, en de Smirna vloot andere Koopvaarders onder het voornoemde Konvooi van de Haan, daarlatende. Ik hoorde den naderhand in 't Vaderland, dat zij bij vergifting in 't verkeerde Kanaal hadden gevaren, alwaar 't wapen van Effen zijn grote lengte en kolderboei verloor, moesten het roer meer talrijk regeren. Ik in 't Vaderland gekomen zijnde, wierde wij in de Stad Gorkum in Guarnison gelegd... Mijn Kapitein maakte mij Schrijver van ziene Compagnie, dat ik geen wachten behoefde waar te nemen. Mijn Ouders hadden mij deugd opgevoed, door deugd en naamsbekrediging, won ik de harten van alle mijne Officieren en Soldaten. Ik overdacht zeer dikwijks mijn gelukkige staat, en alzo ik geen verdriet kende. 