title: Historie van het verbond en de smeekschriften der Nederlandsche edelen, ter verkrijginge van vrijheid in den godsdienst en burgerstaat, in de jaaren 1565-1567 / 3. (1795). - 558 S
creator: Water, Jona W. te
text: (u) waGeEnAar f[preekt, in den Tegenwoor- digen Staat van Gelderland, bl. 311, zonder na- dere bepalinge, van ’t jaar 1595 , en zegt, dat hij, na ’t afzweren van Filips den Il, wederormh in ziia Land gekomen zijnte, in den ouderdom van omtrent zevemiig jaaren, op zijn Huis te Gulemborg, overleden is. Dan, de Grasf was in den jaare 1537 geboren, en dus omtrent eenön- =rstig jaaren-oud, ten tijde van zijn affterven. Wiyders, uit het verhaalde ın den text blijkt, dat de Graaf, niet cerst na de afzwerirg: van Filips in de Nederlanden, of zelfs in ’t bezit van zijn Ciraafichap, wedergekeerd is, doch reeds te vo- sn — In de Vaderlandfche Historie IX deel, bl. 26 , zegt wAGENAAR „ dat de Graaf von Culemborg den negenden van herfstmaand 15,8 geltorven is. Zoo heeft ook BR, duvor hem aangehaald; die ’er bijvoegt, dat hij den Gere- formeerden Godsdienst tot ziinen dood toe ann- Rleefde. Elders heb ik den fterfdag aangeteekend gevonden op den negenäntwintigflen van herist- a maand; Sterfin 224 VEREOND EN SMEEKk- Graäfichap : ’t welk toen gekomen is aarl 2.7? z0on ‚zijnen eenigen zo.n, Floris, die den ach:cn- Znisdell, ". . i. Salz em twintigften van bloeimaand des jaars 1578 > ?, geboren werde, zich in den echt gaf met Zn ei Nap. Katharina , oudfte dochter van Graaf Wilr lem van d.n Berge en Maria vın Nasfau, en den vieıd.n van zomermaand des jaars 1620, te Culemborg overleedt, zonder kinders nı- telaren. Indien het zeker ging, dat Prins Manrits, im ’t jaar 1618, hem Zou geraa- den h:bben, de partij, aan welke h j tocge- daan was, dat is, die van den lIcere van ©idenbarn:velt, ni t langer te volgen,, of dat her hem fchadelijk zijn zou, alzo deze par.iy naar Spanje wilde, en dat ’er nader- hand onl:rzoek gedaan is, Of ’er te Utrecht nimm:r een vuorflag zedaan ware, om den Prins te ontzetten van ’t Stadhouderfchap, en het den Graave van Culemborg optedra- g°n; zoo her eene en andere, ’t welk wA- GENAAR (v) uitand.ren verhaalt, waarlijk voorzevallen was, Zou men daar uit moeten bifluiten, dat, hoewel Gra4f Floris de 11 cene mıand; doch ai kan een fchriiffont in de MSS. Aanteekeningen der Heeren & 47. van Burma- mania eu Haerfolte van IFrss geweest zijn. ‚cv) Vaderl. Historie X deel, bl. 201, 225- SCHRIFTEN DER EDELEN. 22f &ene naauwe betrekkinge van maagfchap op Pıins Maurits, door zijn huwelijk, gekre- ‚gen hadt, de vriendfchap evenwel tusfchen hen beiden veel minder was, dan tusfchen Prins Willem den I ca F ei den I, die in onderling vertrouwen lcefden en &En doel-. wit haden, FERMIN PELTIER,;van wiens geflacht (w) F. Peltier. ik geen zeker bericht gven kan, was Ridder van Maltha (x), en werdt &en der cerfte flachtoffers van Alva’s woede, zijnde op den Onthalsc, eerftien van zomermaand des jaars 1568 te Brusfel onthoofd (y). ... DE PER ismij in allen opzichte onbe- »*- deln kend, zoo hier niet bedoeld wordt Nikolaas van Ge, of Gavre, Heer van Peer, var P | wien (w) Ik vinde eenen Yakob de Peltier, Heere van Hedelst, die in ?’t jaar 1619 veradeld werdt, Nobiliaire des P. B tom |, page. 176. — In eenige «drukken van van Meteren wordt de naam van den B. ndgenvot gefchreven Pelcier. (x) De fchrijver der Chronijk van Antwerpen b!. 164 noemt hem, verkeerdelijk , Leiyn Peltier, en zegt ,„ dat hij Soldaat van Maltha was. Om kunde of honsaartıgheid deedt hem ’t Latijnfche wourd Miles dus vertalen. (y) Zie de Ichrijvers, door mij aangehaald in *tıı Stuk, bl. 143 (*) Sirinelie,, y Permeile. M. du F!. nur 226 VERBOND EN SMEEK- wien ik elders (z) fprak. In deze gisfinze hecft mij de Heer van der Craght bevestigd, die noch aanmerkte „dat de hıjst, waar op de= ze naam gevonden wordt, in ’t Fransch, en s misichien, op 'thooren voorlezen, gefchre- ven is, zoo dat de Franfche uitipraak des naams oorzaak kan gegeven hebben, dar men op deze lijst Per, in plaatfe van Peer, aanrrefie. N | De twee broeders prRIRELLE (a), of, gelijk zij bij sor geheien warden, Per- melle, zijn mij in hun geflächt en bedrijf onbekend gebleven, MICHIEL DU PHotL flaat, op de oor- fpronglijke naamlijst der Bondgenooten , onder de Brabantfche Edelen; doch van zijue afkomfte en verrichtingen were ik niers te melden. Hetzelfde zoude ik moc- ten zeggen,, al wilde men (b) du Thad leueR, J. PIECK (z) Tohet ıı Stuk, bI. 412. Zie noch BuT- xens /ropb. de Brabans som. 11, pag. 252. (1) De Heer van Oudendorp heeft „ in zijne M>S. Annteekeningen „ dezen naam dus opge- geven wit het MS. Memorisal van j", van der Flouve bl. 392, ° (b) Vergel. de Bijlaagen bl. 79. SCHRIFTEN DER EDELEN. 987 j. PIECK was, naar alle vermoeden, oor- $. Pieck, fpronglijk nit het welbekende geflacht (*) Pa var (*) De naam varı dis geflacht werdt, federt vier ecuwen, verfcheidenlijk gefjreld, Picg, Pijeck, Piek, doch meest Pieck. Het cerfte vindt men bij Bor en anderen; het au- dere ttaat in de oorfpronglijke enderteckeninge der Utrecht- fche Unie, en elders; het derde is, volgens de MS$. Aan- teekeninzen van yın Ovdendorp ,„ wok in 't MS. Memoriaal von jr. van der Honve , bl. 392; het laatfte komt overal voor en wordt best behouden, —— In gedenkftukken varı ’t jaar 1419 „ bij van mies Charterb. IV deel, bl. sar, 528, ziju mij voorgekomen Jakob Pijeck, Meeus Pijeck en Ot Pieck. Gisbert Pieck, een Geldergman, wasin ’t jaar | .1478, voor de helft Heer van Asperen. Zie waGENAaAR Vad. Hist. IV dec, bl. 184. Ik zal hier bijvocgen ecne aan-. teckeninge , mi) door den Hecre yan der Craght medegg- deeld: „, De Heerliikheid en ’t Kasteel van Asperen plag aan de Familie Pierk in Gelderland voor de eene helft toe- tebehooren: want in ’t verantwoorden der geconfisqueerde goederen van Jo. Wesfel van Boetzelaer Hr. von Asperen enz. vind ik gemeld, dat de helit van de Heerlıjkheid en Kasteel van Asperen plag te behooren aan Armt Pieck, en _ dat die ten anderen tijde was geconfisqueerd geworden ten profiite yan de Co. Ma., en dat voorgem. Jo. Wesfel die al- za van dezelve als Grave van Holland te Leen had beko= men”. — D: Baron year Spsen van Herdenflein heeft mij een naauwkeurig Stamregister van "t geflacht Picck medege- deeld. Deze Genealogie beginnt mer Arnold Pisck van Beest, die, ten tijde van Hertoz Reinout den I, omtrent den juare 1339 , ut het Gtaaflchap Nasfau in Gelderland kwam; wiens Zoon, Arnt Pieck tot Tuijl, Raad des Herto- gen van Ge're en Land-Rentmeelter was, en in ’t jadr 1402 door den Hertog: beleend w.rdt met het hooge Huis te Beest en de Hofltide te Renoij. De loatiten, die in die - gelachtregister gemeld worden „ leeiden in ’t einde der voorgaan:'e esuwe. Doch het is bekend, dat kunne afltan» melingen, in deze eeuwe en tot heden, in Gelderland, in groot aunzien gebleven zijn. Ik zal uit deze Geneulegie noch alleenlijk meiden „ zoo de Hecrlijkheden en Rıdder- hoffteden „ door dit ecflacht bezeten, als de voornaamfde huwelijksverbindtemisfen. De bezittingen van de Piecks waren „ Reest, Renoij , Asperen voer de helft, Enspijk „ Sieborg, Blijonborg, Oden.inal, Schadeburg, Wolfsweerd, Tienhoven , Zuilichem, Deil, Ifzendoom , Zoelen, Brakel, scr Does, Muiswinkel, Wijnart en Giesfen. Zij w’ren , volgons de MS. Gensnlogie, door huweliijk vermaazichapt. mes 223 VERBOND EN SMEEK« van dien naam in Gelderland, waar het ecuwen lang gebloeid heeft. Naardien de ‚ voornaam niet geheel uitgedrukt wordt. is tt onzeker, of men te denken hebbe aaır Fosst Pick, Gouverneur van Nijmegen voor den Koring van Spanje, of wel aan Johan Pieck , die getrouwd was met Marıa van Boeckhorst (c). net de geffachten van Buuren ; Bongard, Swaärt, Heukelong san Acgoij, Merwede, I]zendoorn, Mekeren , Brakel, Poe- d-roijen, Strijen ‚Polanen ‚ Blitterswijk , £rp, van der Donck, Haef.en, Bockhoven, Adrichem, Vijeh, Boekhorst, Bronk- hors , Uiten Eng, Hackfort , Herwijnen, van de Poll , "Raesfeld, Witteuhorst, Pallandt, Bercheın, Vianen, Mol, ‚Herlaer „ Drakenbgrg ,„ 6001 , oetzelaer, de Cocg var -Neerijnen en Opijnen, Renesfe, Wena, Brederode, var der Haer „ Balveren , Rosfem, Middachten, Ruitenberg , «ende, Mom, Doerma, Ram, Cloeck, Merveld, Wijhe, well, Poelgeest, Grüter, Randwijk, Welderen, Tuijl van ‚Bulkenftein en van Serooskerke,, Mathenesfe ,„ de Croef ‚var Brkelen, Zuijlen van Nijevelt,„ Culemborg, Lijnden,, Buchel, Forck , Rijfenborg „ Scherpenzeel, Giesfen , Cloot- wıjk, Wees, Vostrum, Winsfein, Grevenbroek var Micerlo, Dorp, Quadt. Noch heb ik in de geflachtregisters, door SERWERDA en anderen nirgegeven ,„ gevonden, dat het ge- Macht Pieck door Jen echt is verbouden geweest aan die van Asıslen , van der Wiele, Mcrode, Egmond ca Boll» SCHRIFTEN DER EDELEN, 229 't Nijmegenfche Kwartier , afgezonden werde naar Brusfel, om te handelen over de ver- eeniginge der Gelderfchen met de Algemee- ne Staaten, en te bewerken , dit ook im hun Gewest de Gentfche beyrediging mog- te afgekondigd en haare uirwerking geno- ten worden (d); en die, in den jaare 1579, de Unie van Utreeht, in naam der Rid» derfchap, onderteekende (ec). Wie PIeEPENBAsSsE geweest zij, wete ik Piepenbej. niet; ook herinnere ik mij niet, dien naam, erg:ns gelezen te hebben. KASPAR „ Of JASPER, VAN POELGEEST, K. van 3oon van Gerrit van Poelgeest, Ridder, "ls. Heere yan- Homade en Koudekerke, en van Maria van Malburg , was zoo edel in gedrag, als in zijne atkomfte uit een al- oud on riddermatig Hollandsch geflacht (*). Pa Een (d) Verzameling van onuitgegevene ftukken door den Heere ganpam, I deel, bl.ı4ı, 331. (ce) BonDT en PAULUS Historie en Verklaring der Unie van Utrecht, I deel, bl. 23, IV deel, bl. 9, 133. (*) Het geflacht yan Poelgeest entieende zijnen naam yan cen oud kasteel, Poelgeest geheten, en onder Oegst- En gelegen. Men mag dit geflacht houden voor cen’ tak, ww Wasisüzeren,, en ker derbalven beichouwen als van den ud Help Sta. yeren win- gen,ı58l. 230 VERBOND EN SMEEK- Een gedechte van zijn leven bragt hij door in den krijgsdienst, was in ’t jaar 1930 Hopman onder den Hecre van Swieten (f); woonde de belegeringe en innemijnge van Staveren bij (g ; en voegde zic.ı bij de genen, die Goor poogden meester te wor- den (h). Ik vermoede, dat hij, als een der | krıjgss (f) sor XV boek, bi. 223 [218]. (2) Bor XVl bock, bl. 17 [age]. (h) Bor XVlboek, bl. 42 [285,284]. eudften Hollandfchen Adel. Men zie u Tunwıus im Batayie Paz. 557, 55%. „ Meest heeft het zich in Holland opgchou- den. Of Roquijn van Poelgeest, in ’t jaar 1480 Stads Ad- vokaar te Ucrecht. volgens RURMAN , Utr. Jiarb. II deel, bl. 439, 'er ook toe behoer.e, kan ik nier verzekeren: te minder, om dat ik hem nier aanıretie op de Stamlıjsten bij VAN OÖUTHOEVEN bl. 196, 197, en vAN Leruw£n bl. 1050- 2052. Doch, daar uit blijkt de verbindtenis van dit geflacht met die van Tol, Raephorst, Nijeveit, Nauldwiik , Swieten, van der Docs, Hodenpijl, Eginond, Culemborg, Asfınnelit, Liere, Leefteal,, ’ Serclaas, Rronkhorst, van NNorp, Zuij- len, Mathenesfe, ene. Noch blijkt, uit de eflachtregisters van Merode , Wasfenaer an van Leijden, & verwautfehap van die Huizen mer Poclgeest. Men kan ook vergeluken ı# Canpentıeh Il part. dag. 465, 467, 578 — Hier boven zeide ik, dat het geflacht Yan Poelgeest dus genoemd 38 naar ’t Slot Poelgeest,, ondze Oegsigeest gelegen. Dit bij- voegfel diende, om te doen opmerken, dat foınmigen,, ver- Reerdelijk, dachten aan ’t Huis Poelgeest , welk ander Köude- kerke lag. Met lijur ech bedenkinge, of de Heerlijkheid Kou- dekerke ch her nebijliesende Phclseast behoorden voorlang aan dit geflacht. Mei Zie het Charter des jaars 1331 bij van MıeRis II decl, bi. 513 Döch de eorfpronglijke naamı varı dat Slot was het /duis te Horh, en werdt het Huis re Poel- Seest genocind, na dat let een eigendom der Poelgeesten gc- worden was; hocdanig het gebleven is tot in 't begin van deze eeuwe. Zie den Tegenw. Staat der Vercen. Ne» derlanden Vi deel, bl. 361 - 364. Men ınöer derhalven den oorfprong van den naatn des geflachts Zocken in een adder Poelgecst , ook genveind Oud Poeigeest, en lömtijds Hke- SCHRIFTEN DER EDELEN, 29: krijgshoofden, noch tegenwoordig was bij de begravenisfe van Prins Willem den I (»), P4 Dach (i) or XVII bock, bl. 57 [435}. Alkemade, Verg. Tegenw. Staat ter aangeh. pl. bl. 412,413. ’Thans behoort het aan Mevrouwe de Douariere van Leij- den van Oostvoorn „ kleindochter van den wijdberocmden Boerhaave, wiens naam het, in de wandelinge, bi) de Leijdenaers draaxt. In een Charter van den 31 Mei ı310, bij van mieris Il deel, bl. 236, vindt men, dat Diederik warn Wasienacr ,„ burggraaf van Leijden, dit Huis te Pocl. geest te leen gaf aan IJsbrand Mlendıiks zoon van Po.lseest; dat Hendrik van Poelscest hetzelve ook te lecn gehouden hadt van Diederiks vader , aan wien het deer Floris van Alkemade „ broeder van Iendrik van Puclgeest, in vrijem eizendom opgedraren was, van Mrürıs Acc, teyeh ziime Ecwoonte, niet aangeteckend, van waar bij dit Charter ont- leende. Ik zeude denken, dat hij het overfenomen hadı van VAN LEEUWEN Bat. ill. bl, 837, 8438, zoo ik niet conig verfchil tusfchen de beide uitzaven befpeurd had. Dir zelfde Charter heb ik ook gevonden in cen MS. bericht , tot opfchrift hebbende: Yan den gefl.ichte yan Alckeriade , die men yan Poelpeest plach te mosmen ,„ door A, blasthasus nagefchreven „ en mij verftrckt door Jen Hcere Mun- niks ; die ınij ook mcdegedechd Iweft Jr. Bapt. Ura- malje's MSS. aanteekeningen over dem Oor/pionck der oude Ridders yan Poelgeest. Na eenize aanmerkingen over *t, onderfcheid der twee Riddermatige Huizcn van dien naaın, onder Ocgstgcest en Koudekerke , volgt de Stamlijst, be- ginnende met Gerrit van Poelgeest in den jasre 1215, cm eindigende met de kinderen vaı Gerrit van Poclseest en llclena Thaije, die omtrent het midden des zestiende cpu. we ftorven. Deze Genealogie komt meestal overeen met» ecıte andere, mij ten gebruike vergund door den Heere yon Weachendorf , en mer de pedrukte bij var Leeuwern. —— WAGENAAR bericht ons, in den Tezenw. Staat, aıngeh. pl. bladz. 362 , dat dit gelacht, in den jaare 1713, uitgellor- ven is, met den Heere Gerrit van Porlgeest, den vijltien- den van dieu naam, Major van ’t Regiment ruiterije onıder den Heerc Graave van Obdam, die ongehuwd in ’s Heiw- genbosch overleedt ,„ en met wien de Wapenen van die Stamhuis in ’t graf gelegd werden. Die kundige Ihstorie. fchrijver zal, denkelijk , gewigtige redenen voor zijn be= richt, belangende de uitltarvinge van die geilächt, gchüd heisben ; doch het verbreken en begraven van 't w.pcije fshild Jevert ausers dass voor gean volkomen bewijs upr Derlaat den krijgsdienst G,om Pedigeeit Zit in de yın land, 232 VERBOND EN SMEEkK- Doch, wat later, verliet hij den dienst ,„ en RN Raad ter Admiraliteit te Rotter- dam ; waar toe zijn huwelijk mer Anna van Dorp, dochter van Arent van Dorp, die ons onder de Bondgenooten voorg. ko- men is (k), aanleidinge kan gegeven heb- ben. Hij overleedt in 't jaar 1597, zon- der kinders natelaten (1). GERRIT VAN POELGEEST, Ridder, Heer van Homade,, zag zich genoodzaakt , in den jaare ı567 uit deze Landen te wij- k.n, wilde hij, wegens het aandeel in ’t Bondgenootfchap , in geen gevaar ko- men (m). Zoo dra hij kon, zag men hem naar zijn Vaderland welerkeeren, en voor deszelfs heil waken. Hij werdt niet R: nn alleenlijk een lid der Ridderfchap van Hol- land, en verfch:en,, wegens dezelve, op de dasveit van dat Gewest (n), maar werdt ook in veele gewigtige zaken ge- bruikt, (k) II Stuk, bl. 339 en volgg. (1) MSS. Aanteekeninzen van den Heere var Spaen van Hardenflein. Verg. van LEEUWEN bl. ıogı. (m) VAN LEEUWEN, bl. 10$1. (n) vAN LEEUWEN, bl. 768 = 775. SCHRIFTEN DER EDELEN. 293 bruikt. In ’tjaar 1577, was hij onder de Gesondm afgevaardigden der Staaten van Holland en an | Zeeland, om den Prinfe van Oranje, te’ Brusfel, in zijne bezigheden bijteftaan, en hen verfcheiden zaken, Holland betreffen- de, te kennen te geven, in 't bijzonder de noodzakeliikheid, om die van Amfterdam tot het aanvaarden der genoegdoening: 5 en om zich aan ’s Prinfen zijde te voegen, met allen aandrang te bewegen, te meer, om dat Don Jan van Oostenrijk, met lis- tige woorden, hen daar van zocht afte- trekken (0). In de twee volgende jaaren, yyander hadt hij de hand in ’c fkuk der Utrecht- evr u fche Unie (p), welke hij ook, wegen denke Holland , onderteekend he:ft (q); zijinde # “de toen- aangefteld tor Aommisfaris generaal var de viyres (r), en naderhand tot Hoog- Heemraad van Rhijnland. in welke hocdı- nigheid hij, ten jaare 1594, mij voorge. lkamen is. Bij zijnen dood, die in ’rjıar | Ps _ 1614 (0) nor XI bock, bl. 287 [874]. (p) or XIll boek, bl. 79 [19]. (94) BINDT en PAULUS over de Unie van Utrecht L deel, bl. 20, 23, en IV deel, bl. 129. (r) zor XIII boek, bl, 90 [335]. ©. van Peeigeest, P. de Preijs. F.de Pij- Penpui. 234 VERBONB EN SMEEK- 1614 voorviel, liet hij &&nen zoon na, ook Gerrit geheten, verwekt uit Anna van Ber- gen , dochter des Heeren van Grimber- gen (s). OTTO VAN POELGEEST, jonger broeder van Gerrit en Kaspar, is mij niet verder bekend, dan dat hij als Hopman in ’s Lands dienst was, en ongetrouwd overleedt (t), PIETER de PREIJs is mij, na de uirgave van het cerfte ftuk dezer historie, als cen der verbonden Edelen kenbaar geworden (u), doch voorts onbekend gebleven. FRANGOIS DE PIJPENPOIJ, Wit ecn aloud en beroemd geflacht (*) gelproten, is „ naar (Ss) vAN LEEUWEN, bl. tagt. (t) van LEEUWEN, bl. 1051, (u) Bijlaagen, bl. 138. (*) Reeis vn den aanvang der dertiende eernwe „ was * geflacht de Piipenpoij in grout aaızien. Op ’t jaar 1209 is mij voorgekomen Willen de Pijpenpoij, of, gelijk de naam dikwijls gefchreven wordt, Piperpoij, bij BUTKENS Treoph. de Brabant tom, 1 pag. 174,222, CU MIRAEUS /ib. I Donat. Belgic. cap. XCit. Rodolf de Pijpenpoij, Heer van Blaasveld, was, owmtrent 1323, Senefchal van Brabant; zijne ouders waren Willem en Katharina Gaasbeek 5; hij hadt in huwelijk Antonia van Brederode. Zie mırarus dis. I Diplom. Belg. cap. 101, en de aanteekeningen aldaar pur. 217, ook cHRIsTt]N Fur, Her. part. 1, pag. 307. Roclof de Pıjpenpoij „ Ridder,, was 1325 Drosfaard van Brabant; gelijk blijkt wit een getwigenis, beirellende de grcusfchci- dinge SCHRIFTEN DER EDELEN. 2355 naar alle vermoeden, dezelfde, die , in ’t jaar 1577, bij voorraad „ aangeit-Id werdr tor Grietman van Hemelumer Oldevaart „ in Grietman iu er i Friesland, plaatfe van Marten Baijert, Hecre van Gan- sau „ Drosfard op ’r blokhuis te Staveren, toen gevangen zijnde (v). In welke ach. ee. tinge hij was, bleek in ’t volgende jaar, bij Krabam, gelegenheid van een hevig verichil over de betalinge des krijgsvoiks van Billij, tusfchen de Friezen, Groningers en anderen. De Stadhouder,, Georg van Lalaing, zondt hena aan de Algemeene Staaten, om daar over te handelen. De toenmalige omftandıgheden verhinderden he em, iet van belang uittewer- ken, en wederhielden de Staaten van Fries- land, om, op 'r vooritel yan Lalaing, Päj» pen» (v) Commisfieboek ’s Hofs var Friesland , fol. 214, MS. Verg. Fresınca Meinorien bl. 32, 25, SCHUTANUS ÄXII bock. bl. Bıo dinge van Holland en Breda, bij van Mırkıs Charterb. TI deel , bl. 357. Wouter en Willem de Pijpenpoij waren 1345 getuigen over zckere giftce van Willem van Duven- voorde , volgens sınarus ib. 1 Dom. Beig. cap 131. Wou- ter wordt op 't jaar 1368 ook vermeld bij L’Espıno1j iv, I, pag. 209, en BUTKENnS L c. par. 489, die ook clders, paP- 537,669, 671, tom. 11 P« 426, 429, 450, en doorgaans, anderen uit dit geflacht verwelat. Ten jaare 1616 werdt E- sard ‘de Pijpenpoij, Heer van Merchtein, Ridder geflägen. Nobiliaire des P. B. tom. 1 par. 169. De huwelijksverbiudtenig van Sophia Anna, dochter van Erird en Juliana Lisucke- nıa, met Witze van Camminga, blijkt uit de genealogic van f laarstgemelde geflacht bij FERwERDA IL» 1. bl. 35 Zijne fland- yastigheid. 236 VEREOND EN SMEEK- penpoij voor zijnen dienst edelmoediglijk te beloonen (w). Niet lang daarna, zag men zijne ftandvastige waakzaamheid voor de belangen van ’t Vaderland. HoorT, die hem een deftig man noemt, getuigt (x), dat hij onbekoord cene aanvechtinge var drig duizend guldens gereed geld, en daarenbo- ven van eene jaarlijkfiche wedde , weder- ftonde, maar ten cerften gezichte van ’s Prinfen bevel, zonder koop te maken , ’t flor van Staveren ruimde: welk kort ver- haal door anderen (y) breeder en in de bij- zonderheden opgegeven is. Zijne verdere lorgevallen zijn mij onbekend; doch her ge- zegde is geno:g , om te doen zien,, decls, dat, hoewel hij niet gevonden wordt op de: ftamlijsten van zijn geflacht , in zoo verre die voor handen zijn (z), hij echter in ‘s Lands (w) wınsemius Chronijk van Friesland XVII boek, bl. 620. (x) XVI boek, bl. 689. (y) wınsemius XVII boek, bl. 65%. scho» zanus AXlll boek , bl. 544. (z) De Hieer van der Cragbt berichtte mij, geen volledige, doch gedeeltelijke gencalozien van dit adelijk geflacht gevonden te hebben in "werk, Noblesfe de Brabant part. ll, waar ech- SCHRIFTEN DER EDELEN. 237 ’s Lands gefchiedboeken roems genoeg hecft, deels, dat ık mijne toeftemminge niet geven mag aan de gisfinge van een’ kundi- gen vriend, dat niet ramgois, maar Jan de Pıjpenpoij, Heer van Merchtem, die cerst in huwelijk hadt Arına vanOijembrugge, na- derhand Margarita Quarr&, tot het Bondge- nootfchap zou bchoord hebben. Indien ik niet op de eigenhandige naamlijst der ver- bonden Edelen Frangeis gevonden had, zou- de ık ook gereedelijk willen denken aan ' Fan, die de zwager van Louis d’Oijembrug- ge en Guillaume Quarr€ was, wier aandeel in ’t Bondgenootfchap bekend is. Van det eeriten is te voren (a) gefprokenz de twec= de volgt. GUIL- echter Framgois de Pijpenpoij niet vermeld wordt, Misfchien is hij uitgelaten, om dat hij zich bij de Hervormden en vervonden Edelen gevoegd hadt: hoedanige uithatinge gemelde Heer ook met op- zicht tot andere Bondgenooten in dat boek meent ontdekt te hebben. Noch vermoedt die Heer „ dat Frangois geweest zij de zoon van Jean de Pijpenpoij, in ’t jaar ıs5g overleden, en van Kor- nelia van Overitraten „ die verfcheiden kinderen nalicten. (2) Ziell Stuk, bl. 350, vergel. III Stuk, bl, 201— 203. Bij ’t fchrijven der aanmerkingen ‚in de laatstgemelde plaatfe , geliik ik mu befpeu- ie, 235 VERBOND EN SSMEEK- ©. Quarrl. GUILLAUME QUARRE, oorfpronglijk uit een beken | en edel g.flacht (*), was Raad van Brabant, en kreeg, in’t jaar ı552, ter vrouwe Margarite van der Ee, bij welke bij kinderen verwekte , die ziin geflacht voortgeplant hebben (b), naderhand Maria van Oijembrugge (c). Een van zijne kam- genooten, die, omırent dezen tijd, onder de te, is mij nntlchoten Je aanteekening „ betreffen- de Louis Dosembruggeg of Oijembrugge , ıe voren upgezeven, (6) M5$. Aant. vau den Heere van Spaen vau Hardenflein. (c) Suite du Supplement au Nobiliatre des P. B. som. Ill pag. 170. (*) Twee geflachten , die den naam van Qxarr/ voer- den, hadden onderfcheiden wapens; volpens Supplement au Nobilisise des P. RB. pag. 59* Ik vermoede, dat de Bond- senout zat behoord hebben tor dat gelacht, waar wit ge- äproten was Louis Quarrd „ Ridder, Heer van la Haije, im A484 tot 1520 Thefaurier der Orde van ’t Gulden Vlies , die, bij Barbara Crocfink, won Maxünilisan Quarre „ ge- trouwd met Maria ÜSeeraerts. Zijlieten na (7) Margarcta “usrre, welkeeerst ten man Kreeg Frantois van Oiienbrug: ge, daarna Jan Mulsart , verveigens Jan de Pijpenpoij Ri der, en ten kauften Charles Cigoyne, (2) Karel Quarrd, Ridder, Rand van Brabant, overleden 1575, die, bij Anna “Galje, Perwekte Jan Quarne, Hecr van Herberghe. Men vergelüke cunısıızn Yur. Her. part. 1 pce. 502, part. II Bag. 164, Quartiers Genealogiowes tom. | pap. 295, em vam LEEUWEN Dat. ill. bl. 026. Nocn keb ik gevonden Anna Quwarre ,„ gchuwd»aan Willem le Vaslcur, die 1547 versucld is; Karel Quarr€, Heer van Cawroij, 1627 tot den adelftamd verheven; en Antonetta Quarre, welke ten man hadt Wil. lc vou Oijenbrugee, Herr van Reost, Nobiäinire des Pi 34 som. I, Püg« 69, 224, 315 SCHRIFTEN DER EDELEN, 239 de Koninglijke gemagtigden was tot het naargaan der verbeurdverklaarde gocderen van Pierer Ripperda (d), fchijnt flavernije en dwinglandije boven de edelc Vrijheid ge- waardcerd te hebben. “.r. QUARREYAULCK Of QUATREVAULK, Quarre- Ik kenne geen gefkacht van dien naam , em "ick. vermoede , dar onkundige aflchrijvers uit twee naamen &önen gemaakt hebben. Wel is waar, dat in cene gefchrevene naamlijst der Bondgenooten (e) ftaar Quarevauick ’ en in de laatfte uirgave van BoR Quatre- vaulx;, doch in cen’ vroegeren druk van dien fehrijver vindt men Ouarre en Faulx, van cl- kanderen gefcheiden. Door vergeli jkinge van dit alles, ben ik op de gedachten geko«- men, dat men lezen moer: Qwarre; Yaulx. Wie Quarre geweest zij, is ons recds BE- Miet, naar bleken, Yaulx of Vaue kan befchouwd gisfinge, worden, of als een geflachtnaa f alsen a ’ B mM, Ol alsen Yanlx. de naam van cene heerlijkheid. Het is bui« | ten (d) {MSS. Aant. van den HNeere van der Cragbt. Ce) MS. Memoriaal van VAN DER HoUvE , bl. 392 , vergeleken met de naamlijst yan var Dieris, in de Bijlaagen bladz. 43. 249 VERBOND EN SMEEK- ten twijfel,; dat, omtrent dezen tijd; ook in de Nederlanden , een geflacht van dezen naam in groot aanzien was. In den Boom- ‚gaard der Wapenen, mer goedkeuringe van ’s Konings wegen te Gent in ’t jaar 1567 uirgegeven,, wordt de Baron van Vaux en ziin wapen (f) vermeld. Onder de Ne- derlandfche g.leiterden is ook jemand van dien naam bekend (g). Tor dit zelfde ge- flacht kunnen: behoord hebben Beatrix van Vaux , getrouwd met Nikolaas de Tho- masfin, Hecre vin Villcparois en Marcez, en Gaspar van Vauf, Schildknaap, die om- trent dezen tijd lecfde (h); om nu van an- deren te zwijgen. Inien Faulx of Faux voor den naaın van eene plaatfe gehouden moet worden, kan men opmerken , dat eene heerlijkheid,; dus geheten, omtrent de- zen tijd toebehoorde aan 't scflacht Rougra- ve, met dat van Lijnden mm Gelderland ver- | bon- (g) Mi Le Baron de Vaux, porte de [ynoble “ jrois macles d’argent.” . (g) rorpens Bibliorbeca Belg. tom. ll, pag. 743* (h) Nobiliaire des P. B. tom. I, pag. 148. Suite du Supplemens au Nobiliaire , som. I, pas SS- SCHRIFTEN DER EDELEN. 241 bonden (i); wijders, dat eene andere heer- lijkheid van dien naam, naderhand tot eene Baronije verheven, toekwam aan Adriaan de Longueval (k), en een’ geruimen tijd door dit geflacht bezeten werdt (1), met naame,, door Maximiliaan de Longueval, die, in ’tbeleg van Doornik „ ten jaare ıs81, fneuvelde (m). Was deze niet z00 ferk aan de Spaanfche zijde verkleefd ge- weest (n), ik zoude hem voor den be» doelden man houden, om dat een van zij= ne ftamgenooten ook onder de Bondgenoo- ten behoorde (0). ‘Noch zijn mij voorge- komen Lodewijk Rofe, die, in ’t jaar 1605, Heer van Vaux was, en Jän van Kerkho- ven, Ridder, Heer van Vaulx, in deh Q jaa- t#) Genealogie von Linden, bij FERWERDA, 14 generatie. (k) L’ESPINONJ iv. I, pag. 315, 3:6. (1) Nobiliaire des P. B. tom. II, pag. ss. j (m) J. B. DE Tassıs /ib, VI comment. Ja2. yın. (n) J. BR DE TAsSSsıs Zib, IV pag. 283, 303, lib. V. pag. 331, 349. (0) Ziell Stuk, bl. 301, $o2. FH. var Raephorst: Reist naar Brieslands 042 VERBOND EN 5MEEK- jaare 1640 Schepen te Gent (p). Men ziet hier uit, dat meer dan eene heerlijk- heid dien naam drocg, en dat het, om die reden, bezwaarlijk valt, verdere gisfingen vocriedragen. HARBART VAN RARPHORST , Heer van Ra:phorst ,„ zopn van Henrik en van Clara van Renesfe , herkomftig uit cen ridderma- tig geflacht in Holland (*), onderteekende niet alleenlijk zelf ’t verbond der Edelen, maar liet zich ook gebruiken, om de Frie- zen daar toe tebewegen (q). De vijanden der ıp) Nobiliaire des P. B. tom. 1, pag. 142 25%. (q) J. carorLus Ab. 1 pag 6. Zie wijlers } Stuk bL 95 — 98. Re (*) Dit geflacht was herkömttig wit dat van Wasfenaer. n. juni Autevia pag. 559. De ftamlijst is te vinden bij VAN GOUTHOEVEN bl. 197, 198, VAN LEEUWEN hl. 1053 — 1058, 1262, 1263, € VAN HOOGSTRATEN lctt. R. bl. 15 2. Zij nocmen als der eerften van dit geflacht, van wel- ken men gewag gemaakt vindt, Kerstand of Christiaan van Raephorst, die in den jnsre 1938 leefde. Van elders blijkt echter „ @at de Raephorsten ondcr de Edelen van Holland federt ’t jaar 2223 gereld zijn. BOXWoRNIDsS in Theatro Iols dandine pag. 67 faq. De zgedrukte ftamregisters konnen be- vestigd, aangevuld en verbcterd worden uit een aantal oude Charters, te vinden bi) VAN MIERIS I. 202, Il. 25, 69,16%, 173, 199, 204, 221, 241, 242, 610, 778, IIl, 319, 3405 444, 562, 673, en bij van SCHWARTZENBERG I. 89. In de vijitierde en 't begin der zestiende eeuwe waren ee gen van dit Fuflacht in de regeeringe der ftad Vtreckt, Zie BURNAN Utr. Jaurb. 111 deel, bl. 469, en Connoisfanee de da Noblesfe dUtrecht pag. 68. Mien verzcliike noch ever dit gelacht LE CARPENT.aR Dert, HI, Dep: 90% SCHRIFTEN DER EDELEN. 243 der vrijheid bedienden zich van de bekende. kunsrgreep, om de afgezondenen, ter verijs ' d.linge vanhunne pogingen,zwartte maken, . .. en als menfehen zonder eer of deugd de fchilderen. Men befchuldigde dezen Bondge- hoot ‚dat hij , in Friesland, deh dag met fla- pen doorbragt ; en den nacht mer vermaak- en .den en in wellust(r). Erger was ’t voor — em, dat Alva en zijn Raad bem lieten in- Maart dagen : ; en voor altijd banden uir alle de '58 Landen des Konings, met verbeurdverkla- Tinge van alle zijne roerende en onroerende goederen , die ook met de daad aangeflagen zijn Ts), Zij oorde:lden hem dezer ftraffe Zijne de waardig; om dat hij een der verbonden E- Shuldigin delen geweest was, en daarenboven zich Ichuldig gemaakt hadt aan ’t breken der beekden in de kerke van Wasfenaar, dem Priefter aldaar geflagen, op den grond gefme- ten en met voeren getrapt hadt,en zulks bij gelegenheid van den Godsdienst, welken hıj zeide afgodisch te zijn. Hier bij kwam, dat hij de kelk,, die tot den dienst in de Kerke gefchikt was, naar de herberge ver- 2 vorrd, (rt) wınsestius Ab. 1 Hist. Bag: 66. „ s) Sententien van Alva, bl. 39, do; 445, » 244 VERBOND EN SMEEK* voerd, en ’er, nevens meer anderen , tet befpottinge uit gedronken zou hebben. Wijders, wordt hem, im’t vonnis, ten las- te gelegd, dat hij geweigerd hadı den eed van getrouwheid re vernieuwen, en afftand te doen var alle verbindtenisfen tegen den Koning , hoewel daar toe ;„ door afg:vaar- digden der Landvoogdesfe, meenigmaal ver- zoclt en aangemaand. In de vomisfen, over Arend van Duvenvoorde en Kornelis var Aslendelft geveld, wordt een gedeelte van hune misdaaden ook op rekeninge van H. van Raephorst geft.ld (rt). Kij fchijur niet lang na zijn vonnis overleden te zijn, Mıj is bericht, dat hij reeds in 't jaar 1568 te Embden geltorvin is (u); em van eiders blijkt in ’tzekere (v), dat hij den acht- ften van bloeijmaand des jaars 1570 nier . meer in leven was. Uit zijn huwelijk met N. van Honfelaar, of Hlonstelaar „ heeft hij | gecn (t) Sententien van Alva, bl. 49, 50, ı75. Verg. Il Stuk, bl. 163, 355, 356. (u) MSS. Aınteekeningen van den Heere var Spaen van Hardenflein. (v) $ententien van Alva, bl. 447. wanr op« fproken wordt van wijlen Harper van Raepborst, irsgelijchs fugitijff geweest zijnde enz, vs SCHRIFTEN DER EDELEN.. 2Af geen kinders nagelaten; doch 'r geilacht der Ra.phortten werde door zijn.n broe.er voor'geplant, en bleef ın aanzien tot oMm- trent her cinde der zestiende ceuwe, J. RAVESTEI]N blijft mij onbekend. Meer $. Rave. dan &en geflacht van dien naam ıs mi) voor- Rei gekomen ; doch tor welk de Bondgenoor behoorde, valt niet re gisien. JOHAN REINAUT is, zonder twijfl, de- $. Rein. zelfde , die genoemd wordt Renault (w', Reijmaer (x),d’Emeau (y), Rumauli of du Rumault (2), van wien alle de hier beneden aangcehaalde en meer andere Historiefchtij- Opnalsc, vers geiuigen, dat bij, den cerilcn van zo- mermaand 1568, zijn !even te Brusfel op een fchavot moest laren (a). Zijne dıiel-. neming in de verbindtenisfe der Edeln was de cenige oorzaak van ’t doodvonnis, Ge- noepzaam zcker is ’t mij yoorgekomen, dat Q3 hij (w) An ısseLt bist. fui iemporis, pag. 143. (x) Antwerpfche Chronijk, bl. 164. (y) hooer V boek, bl. ı%0. (zZ) van METEREN Ill bock, bl. 57. LE P% 37 tom. I], pag. 200. (a) Verg, il Stuk, bL 142 — 144, G. van R:- U sjee 246 VERBOND EN SMEEK- hij dezelfde was met Jan Rumault, die ge- tell wordt onder de getuigen, welk.n de Prokureur Genesaal van den Raad der be- roerten tegen den Grauve van lloorne hoo- ren moest (b). GERBIT VAN RENESE, Ridder , was een zoon van Johan van Renesfe, Hecre var Wulven, en van Alida Freijs van Kuin- re (c), uit welke pudırs hij geboren werdt in den jaare ı599. Een’ geruimen tijd , was hij Slotvoogd van Woerden, naderhand, Raadsheer in *t Hof van Holland, ten laat- {ten, Raadsheer in 't Hof van Urrecht. Hij wordt duidelijik epgeteld onder de verbon- d.n Ede'en (d); doch dit Ichijnt niet alge- meen bekend geweest te zijn. In het von. nis van Alva en zijinen Raad regen een aantal Utrechtfchen„, onder welken ook zijne Stamgenooren „ en zelfs zijne twee natuur- Zu De: “ "Like (h) Procds criminels des Comtes d’ Egmont, dw Prince de Harne'&c. tom. |, pag- 239. (c) Bij, van LEEUWRN en. SMALLEGANGE wordt hij , verkeerdelijk, genoemd een Zoon varı Johan van Renısle van Wilp en Wulven, cu van Alida, vay, ronkhorsg en Batenburp. (d) van GOUTHOEVEN bl 625. VAN LEEU- WEN bl. 7. | “ i L SCHRIFTEN DER EDELEN, 2147 4, ljjke zoonen , Filips en Willem, geteld worven, vindt men hem aliceulijk beichre- ven als Raadsheer te Utrecht en aldaar ge- vangen op ’r kast:el (e). Dat meer is, in Wordt ter ’t doodvonnis tegen hem z: ven, den vijten- „, a ee twin.igften van oogstmaand 1568, afgekon- digd, z:ide de Provoost van den Maarfchaik Generaal der Nederlanden ,„ gebleken te ziin, dat Fleer Gerrit van Renesfe „ ter predikatie van de nicuwe Religie geweest ziinde, dezelve geprezen hadt ;, en vuorts verklaard , dat even verre de Koning over- kwam met de Spanjaards, en met de Inqu'- fitie en plakaaten voortvaren wilde, men dezelve uit het Land houden zou; wijders , dat hij met woorden en werken zich merke- hjk inde voorgaande beroerten ingewikkeld -hadt, en daar door de misdaad van gek wer. fte majefteiv en opftand bedreven. Van de deelneminge in de pcgingen der Edelen wordt, ten zijnen opzich.e, niets gemeld. Dan, men oordeelde buiten dit redinen ge- noeg te hebben, om hem nu doodichuldig 'te houden, tot hir zwaard re verwijz.n, en alle zijne goederen ,„ ten voordecle des Kos 4 Dings, (e) Sententien van Alva, bl. 197. 248 VERBOND EN SMEEK- nings, verbeurd te verklaren (f). Afkecr van ’t geloofsonderzoek en de blocdplakaa- ten, en liefde voor d:n onroomfchen Gods- dienst, waren zijne hoofd-misdaaden. Men mag vermoeden, dat de Prokureur Gene: raal, wanneer hij, in wintermaand des jaars 1569, de Staaten van Utrecht voor Alva of den Raad der beroerten liet dagvaarden , bier aan niet gedacht zal hebben; want bij gel.genheid van’’r verhaal, dat de Schout van Utrecht aan Gerrit van Renesje zou ge- zegd hebben, dat, indien ımen de poorten fluiren wilde voor de genen, die ter predi- katie gingen, hij de fl.utels van de poorten niet meer wilde bewaren, zegt de Prokureur alleenlijk , dat Renesfe ter oorzike van de b:reerten ter dood gebragt was, en vercert hen met de titel van zaliger (&): hocda- ‚nige loffpraak, fchoon ook in dieh tijd aun de inoodite menfchen na hunnen dood toe- g-zwaaid ‚ten minften aan een’ grooten ket- (f) Sententien van Alva, bl. 323, 324. Zie ook VAN METEREN lllbock, bl. 54, Bor Al- - tbent. flukken, I deel, bl. 129, en G BRANIMT in de bijvoegfelen op zjue- Historie der Rıfurnat tie I deel, bl, 56. i (3) zox V bock, bl. 209 [2Jı]. ‚SCHRIFTEN DER EDELEN, 249 ter niet welvoegelijk fcheen te kunnen door hem gegeven worden. — Bij zijac ichrgenop- unelii eu te ,Geertruid van der Haar ‚cenige jaaren voor Ks. him uverleden ; verwekte hij acnc kinde- rn; doch die alle ou,getrouwd of kind.r- loos geftorvın zijn, en dus het beroemde gelacht der Renesfen (*) niet voortgeplant hebben. De zeven jongfie betrcurden nu OF den (*) Onder de oudfte, hoogstaanzienliike en in ’s Lands scfchiedenisfen meest beroemde geflachten ın ir Gemecnes best ,„ is dat van Kenes/e zekerlijk te tollen. Her is vor- fpronzliik uit Zechand „ en antleent ziinen naauı van de Heerlijkheid Reneste , in ’t eiland van Schouwen gelesene Breeder bericht en ’t Htamrefister vun dit geflacbe vide nen bij van ı.rzuwen Bat. ill. bl. 1050 — 1066, en SMAL- LEGANGE Chronik vau Zeeland, bl. 675 — 682, Jdech naauwkeuriger in 't Woordenbock van van HOVGSTRATEN let. R. HM. 38— 73, en bij rerweaoa 1 deel I ftuk. Die weflachtregisiers kunnen op eene aanmrkelijke wiize bevcs- tigd „ ongehelderd , verbeter! en aunrevid worden , zoo wir ontallijke oude charters, dour ya itlieris, van Scinvarte zenberg en anderen uirgegeven , als door vereelijkinge van verfcheiden Schrijvers ,'b. v. LE CARPENTIER part. lil, pag. 940, 941, CHRISTIIN Furispr. Ber. parı. 1 fag. 285, 290, Coninvisfünce de la Noblesfe dUirecht pag. 6, 17, 205 37 , Quartiers Gemtalnsigues sag. 38, 297, J- VAN GRINMS- KERKE, in 't hoosadelijk Zeeland, door mijnen Vader yit- gegeven, bl. 18.- 22. De »roocbeid van die geflucht blujkt, ten eerften , wit deszelfs aloude altanıminye wit de IHucten van Voorne, Burggraaven van Zeeland in detwaulide cer- we, ten anderen, wit de meenigte Ilidders „ die daar zoe behoorden, wirders, Uig’de awızienlykfte ererampren, dovr herzelve in Holland, Zevland, Utrecht en elders, beklced, »oorts, wit de verfcheiden Heerlijkleden „welke de Renesfen in en buiten ‚dit Gemeencbest , van tijd tut tijd, bezaten, »indeliik, uit de huwelirksverbindtenisfen met de voomaam- fte mctlachten, van welken ’t genocg is te melden, Aıkcl, Borsfele, Brederode, Bronckhorst van Batınbure, Croij, yaı der Does , Hamal, Uoorne ,„ Mernde, Laling, Lijn- den. Naslau, Rubemprd, Salus, Warulde, Wasfenacr, Zuijlen. \ ° “ " . .. der > 250 VERBOND EN SMEEK- den dood van hunnen braaven vader, gelijk zij met hem, weinige dagen vıoeger , het lot van kunnen oudilen broeder, Johan van 'Renesfe , van wien nader zal gelproken worden, beweend hadden. ‚van R- JAN VAN RENESSt 5 Zler tot Wiyip, of er Wilp, was cın zuon van Joban van Renesie, Heer van Wulven en Wilp (h), en var Alida van Bronkhorst van Batenburg (1). In (h) Hulven en Wilp zijn twee onderfcheiden Heerlijkheden „ donr fommsgen voor &&ne eu de- zeifde gehouden. Op hun voorbeckd, fchreef , mis- fchien ,„ 8. BONDT in de Historie der Unie van Ü- trecht, bladz. ı7, Jan van Renes/e, Heere van Wulp of Wulven. — Wulven kwam , onmirent de heift der vijfiiende ccuwe, aan ’t gellacht der - Renesfen „ door ’t huweliit van Johan van Re- nesie met Ludearde vau Buren, weiker moeder Vrouw yaı Wulven was. Men zie, behalven de Stawrepisters, Connoisfanee de Ja Noblesfe d’ Lirecht „ pag. 0 — MWiip, door fümmigen Wijlp , Willip en Wulp wenoemi, werdt een eigcndom van dir gellacht in de zestiende eeuwe, door ’t huwelijk van Johan var Renesfe, Hevre_ vaıı Wulven, wer Alida Freijs van Kuinre, Vrou» we varı Wilp. (i) ımuor Procer. Germ. lih. IX e. 2. page. 590 fchrift, dat zij een dochter van Grjsbert van. Bronkhorft was ; doch de gedrukten ftamlijsten noemen haar eene dochter van Diedoik van Bronkhborst vau Batenburg. | SCHKIFTEN DER EDELEN 25 In zijne jongelingfchap verloor hij zijnen yader (k); doch zijne moeder behieldt hi) tor zijne manlijke jaaren. Met onzelijk, it Ban-varmis ’t jaar 1568, haar aangedaan door Alva en’ ee; den bloeJraad, die haar banden, om det 2ij Hervormde Predikanten begunstigd, ceui- gen van hun gchuisvest, en hunne predika- tien dikwijls hadı bijgewoond (1); dit on- bermhartig vonniz verloor zijne kracht, 200 dra de Vrijheid herleefde. Toecn keerde zij te rug naar Utrecht, en hadt her ge- noegen , dat zij ook haaren zoon uit zIjng ballingfcbap derwaards zag wederkomen. Hij was, op denzelfden dag, als zijne z; ort moeder ,„ door Alva gebannen , met ver- 0% gevwr ’ 55 nen, den X7 beurdverklaringe van alle zijne gacderen, 4,,.1565. Hadt hij niet, cenige maanden vroeger, zijn vaderland en beziruingen verlaren,, zijn von- pis zou ,„ zonder twijfel, vecl harder ge- weest zijn. Dit blijkt uit de vonnislen te- gen zijne ffamgenooten, en vooral uit ver- gelijkinge der misdanden ,„ hun aangewıc- | ven, (k) Deze Bondgenoot was omtrent den jüa- re 1537 geboren , en ziju vader Itorf um *t jaar 1553- (1), Sentengien van Alva, bl. 106, 109. 252 VERBOND EN SMEEK- ven, en van de befchulligingen tegen de- zen Bondgenoot. Na dat de Raad der be- roerten, te recht, gezegd hadt,, dat hij ond.r de veıbonden Edelen geweest was , wordt hij bifchreven als cen aanvoerder der beelditormers te Utrecht „ die d. deure der Buurkerke mer geweld opende, aan cenen van de brekers een’ hamer aanboodt ter ver- woestinge van de beelden, rındonı de duop- fonte ftaande, en die ın de kerke van S, Geertruid, waar eenigen noch zwaarıgheid maakten in ’t Tank der beelden, hun verzekerde, dat zij uit dien hoofde geen kwaad te duchten hadden. Ook zou hij zekeren Anthonij Doijenborch opgemaakt hcebben, om, onder belofic van bezoldinge, onder den Fleere van Briderode te Vianen dienst tenemen (m). Hcr laatite kan waar ziin, om Jat Renesfe in naauwe vriendfchap De beeldm.mer Brederode leefde (n ; doch de be- ah “orfchuldi ging omtrent d:n beeldenitorm wordt gunstigd. wederfproken door zijn gedrag, bij deze ga legenheid gehouden. zoı, die der Utrecht- [che (m) Sententien van Alva, bl. 109. Verg. VAN METEREN Ill bock, bl. 54. (2) WAGENAAR Vad. Hist, VI deel, bl. 189, ’ SCHRIFTEN DER EDELEN. 259% Iche gefchiedenisfen zeer kundig was „ doet naauwkeurig verflag van de herhaalde po- gingen, duor dezen Edelman aangewend „ ter ttillinge van de beroerten en afwendin- ge der beelditormerije (0): door welk ver« haal Alva en zijn Raad genoeg gelogenftraft ziin, en de eer van Iienesfe tegen hunnen laster gehandhaafd wordt, Zoo dra de Ne- Komtterug derlandfche zaken cen’ günstigen keer nas Per Hok men, kwam hij uit zijne ballingfchap te binnen U- rug. Eerst begaf hij zich naar Holland „* en bevondt zich, in 't jaar 1574, binnen Leijden, geduurende de belegeringe, Hier verloor hij zijne ech’genoote ,„ Margareta van Renesfe van Elderen, met welke hij in den jaare 1559 getrouwd was. Na de Gentiche bevrediginge ver:rok hij,met zijne kinderen, naar Utrecht, werdt aanftonds herfteld in 't bezit van zijne meeste goede- ten (*), en kreeg ziitmge in de Ridder- fehap. (0) II boek, bl. 63, 64 [ 90, 91). (*) Voorbedacht fchrijve ik, dat J. van Renesfe, arm Fonds na de Gentfche bevrediginge „ in ’t bezit vafı zijne ureeste goederen herfteld is. Want met groote mioeite kreeg bij ziin huis,„ dour hem welcer te Utrecht bewoond , en waar in Priss Willen I in ’tjaar 1566 zijn intrek ‚naın (WAGENAAR Vad. Hist. VI deel, bl. 200) eerst in't laatst des jaars 1577 te rug, op "t verzoek der Algemeene Staaten. Men zie den Profesior sonpam in de Redevoeringe ”r de nie 254 VERBOND EN SMERK- fchap. Eet!ang ontfing bij ook gelegenheid , om, in meer dan @Ene beirekkinge, de be# Freife de U- Jangen van "t Vaderland te behartigen. On mw. van U- trecht Le- zarderen en sustflcken. Kine amf- E. 