title: Historie van het verbond en de smeekschriften der Nederlandsche edelen, ter verkrijginge van vrijheid in den godsdienst en burgerstaat, in de jaaren 1565-1567 / 3. (1795). - 558 S
creator: Water, Jona W. te
text: Niemani van dezen naam,, NIELVIN, weiken ik op &ne der lijsten gevonden heb, is mij in ’s Lands gefchiedeniffen voorgeko- men. Bij sor ftaar Melvin ,„ doch in eene andere uirgave Melzin. Dit laatfte doet mij vermoeden,, dat hier bedoeld worde Robert van Melun, van wicn, bier boven (q), ge- Wie (m) Dus wordt Graaf Lodewijk befchreven door FR. WALSINGHAM „ Gezant der Koninginre var Eugeland in Frankriik, waar zij elkanderen hadden leeren kennen. Zie wacENAAR , Va* .ded, Hist, VI deel, bl. 331 en ayı. (n) »or VII boek., bl. 12. crorıus ib. 1. Annal. pag. 43. roemt z00 wei ’s Graaven ver- flaud, als zijne heldhaltigheid. (0) G. BRANDT, in ’t bijfchrift onder ’s Gras» ven afbeelldinge. (pP) ısıngrus Zoe. eit. pnp. 66.” Imdewicns, ‘fi a Guilielmo recedas, dus Jummus pacis ar- zibus & belli clarus. (4) AI Stuk, biad. 121, en volg. SCHRIFTEN DER EDELEN, 163 Wie nıEvErN geweest zij, blijft mij Diem onbekend ; en eene andere lezing van dien haam, Nicwem,, bij Bor te vinden , geeft mij geen aanleidinge tot waarfchijnlijke gis- fingen. Alleenlijk kan ik zeggen, dat cen gelacht Nieveen, of Nieveen, te Groningen bekend en lang in aanzien geweest is. Het geilacht van nıspen wäs inHolland, Yun Nispeng ecuwen lang, wel bekend, en in gröot aan. zien, zijnde voortgefproten uit Gerrit var Voorn, Burggraave van Zeeland, en Hade- wig var Borfiele (r). Naardien de voor- haam niet gemeld wordt, zou men, bij gisfinge, kunnen denken aan Adriaan var Nispen , die van ’t jaar 1545 tot ı562 ver- fcheiden malen Schepen te Dordrecht was, en door zijn huwelijk naauw verbonden was aan ’t gelacht Oem, ’t gene , gelijk nader- hand blijken zal, ook deel in ’t bondgenoot- fchap hadt. Dat meer is, zijne dochter So- phia, was gehuwd aan Adolf van der Aa, L 2 die (r) Men vindt de Stamlijst by m. VAN Ba= LEN „ achter ziine befchrijvinge van Dordrecht, en by FERWERDA Ideel, Il fluk. Zij neemt. een’ aanvang met het begin der veertiende eeuwe, en loopt door, by den eerften, tot ’t jaar 1690, doch, bij den laatiten, tot onzen tijd: K.vander N. 0b, IÖ£ VERBOND EN SMEIK- die orider ’t getal der verbonden Edelen be- hoords (s). KAREL VAN DER Noor, Ridder, Heer van Rijfoir, bij Enghien in Henegou- wen, uit een oud adelijk geflacht (*) ge- fpro- (s) Vergeliyk II Stuk, bl, 134. (*) Dit geflacht is hekend federt het jaar 1235, en vam dien tijd zcrekend onder len Brabantichen Aucl. Zie svr- wens Tropi. de Breb, tom. I, pag. 251, ll» 363, 367> “69, Nultliaire des D. I. tom. 1, Pag. 7. Met geflachtre- ister berine met Willen yon der Noot, in ’t jaat 1296 over= eden. Eon alfchrift daar van, verbeterd en aanzevuld tot her cinde der voorgaande ecuwe, is wij verftrckt door den Rıron yan Seen yaı Hardenflein. Wir deze rencalogie bike, dat dir geffacht, door huwelijk , is verhonden gc. weest met die van Ranst, Tleetvelde, Taije, van der Mec- ren, Schoonhoven, Pipenpoij „ d’Affijtadi ,. Hinckart 5 Oncsucy, Perchem, Brecht, Maillij, ‘T’Serclaes, de la Torre, Lirne, Scharen, Tlappart, Grimbergen „ Bergen , Lannojj, Ophem, Mo!, Oijembrugge, Hertaing, Manma- Ker, Lalaing, Randwijle, Nasfau, Boetzelaer , Lecidael, de Soetc, van der Gracht, enz. Verzel, Rrartiers Gendaloge des Familles Nobles, per. 151, 232, 02355 276, 311, 31% De voornaanıfte heerlijke gocderer „ door dit getlacht bızc- ten, waren: Osfendrecht. Kifeghem of Kieleshem. Huij,- Panfel, Watermaal, Riifoir of Rifoir, dooranderen ook Reist senoemd , Westwelele, Westdorne, Morchoven , Carlo, Hoozwoude, Aerıswowde, enz. «= Ik vinde, dat /Wouter yar er Noot, Over;rootvader der Bondgenooten, door Hertog Wilips van Bonrsondice, wiens Read ch Kamerbeer nij was, er die hem als Ambasladeur bij den Koning van Hongarije gebruikte, in “t jaar 1434 Ridder geilagen zii, welke cer zijn zoon, im "t jaar 1540, en kleinzoon, in ’tjaar 1599, inszelijks zija na-achter-kleinzoon, Jeonard, Heer van Kiefeshem, in ’t jaar 1659» ook genoren, Zie Nobiliaire ‚des Pe RB. tom. I, par. 7, DI, 570, 1.478430, waar de afitammelingen van den laatften renield worden. Wanncer Keizer Karel VI in ’t jaar 1716 aan Ch. Bonov. van dcr Noot, bij ecn’ openen briclf, vrijheid vergunde, om asn gene van ziine hecrlükheden den titel van Graaffchap te ge- ven, worden in dien zelfden brief de voorouders van dien Tleer, hunne zanzienlijke ampten en gewigtige verdienften „ met lof vermeid Bien leze Seppliment aux Tropkdes de Era SCHRIFTEN DER EDELEN. If fproten, verworf zich vee! rocıns door zij- ne vrijheidlievende pogingen. Na dat hijzich ehr bij de verbonden Edelen gevoegd hadt, hiel- de Borsdee- den zij hen in groote achtinge , en benoem- "%&4 den h:m , nevens eenige ünderen , tor het fluiten en teckenen van ’t bekende verdrag mer de Landvoogdeffe (t). Door Alva in- Ingelanad gedaagd wordende, was hij voorzichtig ge- mE noeg, om niet paar Biuflel te komen; cn ge- bannen (u) zijnde, ontzonk hem en zijnen broeder de moed nier. (u) van METEREN Ill boek, LI. 49. (v) van METEREN Jllbock, bl. 5ı. STRA- pa lib. VIl, pay. 382, Brabant tom. 1, pag. 430. == De Bondgenooten waren , volgens de MS. Genealogie „ zoons van Wonuter van de Noot, Kolonel in Keizerlijken dienst, en van Katharina vaı. Hinckart. Hun broeder, Filips, en drie zusters kadden den zowgenaamden geesteljken ffaat eimhelsd. Trekt te velde. Verteerde berich, ten over Sjnen euod,. 166 VERBOND EN SMEEK- echter , dosr de verklikkinge van iemand uit hunune bende, misluktie (w). Kort daarna, kwamen zij beiden, mer den Prins van Oranje, te velde, en naar Brabant (x); en Karel kreeg bevel over acht honderd rui- ters en rien vaandelen voerknechten, die in ’s Prinfen dienst waren (y). Ik heb aan- geteckend gevonden, dar deze Bondgenoot in Frankrijk verzeven is (zZ), en elders dat hij in’ jaar 1568 overlecdt (a). Het eerfte is mij nergens anders voorgekomen. Tegen het laatste ftrijdt, dat Prins Willem], gezegd wordt, met hem eigenhandige bricf- wiffelinge , over de verlosfinge van Neder- land, in ’r jaar 1570 en de twee volgende, te hebben gehouden (aa). War hier van Zi], (w) Dit wordt, met eenig verfchil, verhasld. dour noorrt V bock, bl. 176, LE PETIT livur. X, pug. 176, sırana Ab. Vil, pag. 332. Verg. Vaderl, Hift, VI deel, bl. 273. nn (x) HOOFT V bock, bl. 196. (y) Genealogie MS. (z) Genealogie MS. wet deze wontden v Word in Franckrijck vergeven ig. - » (a) MSS Annteekeningen, medezedeeld door den Heere F. Fis/er. (22) van MATEREN 1Il bock, bl. 59. SCHRIFTEN DER EDELEN. 167 2]; her bericht vansrrana (b), dat.Jde Heeren van Rijfoir en Carlo, met andere E- delen, den twceden van zomermäand des jaars 1568, te Bruflel „ op last van Alva, onthalsd zijn, heeft geen genoegzaamen grond van zekcrheid. Niemand der fchrij- veren „ die ’t gebeurde op dien en den voor- gaanden dag verhalen, en elders -door mij aangewezen werden (c) , maakt ecnige meldinge van den dood dezer Bondgenoo- ten op ’t Bruflelfche fchavor. Dat meer is, de Spanjaarden ondervonden in ’t jaar 1573, gelijk hierna zal blijken, dat Carlo door Al- va, vijf jaaren vroeger , niet van kant ge- holpen was. — De afltammelingen van den Hecere vanRijfoir, die zich meest in Holland nederfloegen, en vooral zijn jongite zoon (d), ook Karel geheten, en om die reden dikwijls met den vader verward, traden in ’c voer- L4 [])060r (b) Zil. VII, pag. 337, in margine, (ce) In’t ll Stuk, bl. 145 (*) (d) De oudfie, Lamoraal van der Noot, trouwde Anna de Hertaing; de jongfte, Äarel, die , door koop, Heer vau Hoogwoudz en Aerts- woude werdt, naın in huwelijk Anna Manmaker, dochter van den Thefautier van Zeeland, Beiden waren zgons van Margriet van Randerode van der Au MS, Genealogie. Lof van sijnen zoen Kird. 168 VERBOND EN SMEER- fpoor van den lofwaardigen Bondgenoot. Ka- rel, dezoon , was, in ’r jaar ı59>, Kapi- tein der lijffwacht van Prins Mauriis van Naflau , die geen minder vertrouwen in den zoon, dan Prins Willem I. in den vader ftel- de. Van hier, dat hij, in ’t jaar 1601, tpl eersten Bevelhebber van ’t belegerde Oiten- de (e), en, drie jaaren later, tot Bevel- hebber van Shui; in Vlaanderen (f) aangefteld wierde. ij ftorf in’e jaar 1614, en werüt te Sluis begraven „ waar ’s Mans beeldtenis boven zijne grafitede noch te zien is, Gelijk hij den welverdienden roem van gelukkig oorlogsbeleid en kloekmoedige dapperheid wegdroeg, zoo was hij ook nier onverfchil- lig omtrent den gezuiverd.nGodsdienst. Ten bewijze hier van firckte zijn ernftig ver- zock , inden jaare 1693 aan de Clasfis van Walch:ren gedaan,, on den Pioponent F'rau- gois l’ Efpinoij uit Middelburg tot den dierst der (e) van REIJD XVIIE boek, bl. 449, camu- RINUS ib. T. de beilo Belgico pag. 3, LE PpE- Tır div. AlV, pag. ER iivr. XVII, pas. 761. ' (f) Vervalg op van Reijd bladz. 9. — Ijj wordt, bl.4, genocemd Luitenant Gouverneur van Viaanderen vuor Prins F redrik Hendik. SCHRIFTEN DER EDEILEN 169 der Kerke te Oftende ge. willen zerien (g). JisparT (h) VANDER NOoT, Rid- I.vax der, Heer van Carlo of Carloij ,„ was voor- Be henen Hopman van vijfhonderd voetknech- zen in dienst des Konings van Spanje ; doch na dat bij zich bij ’t Bondgenootfehap der Nederlandiche Edelen gevoegd hadı , dcel= de hij in de meeste ondernemingen en lat- - gevallen van zijnen brosder, die, hi.r, niez wederom behoevenopgehaald te worden. Hij ırok, op Paafchdag ’s jaars 1567 mer au- dere voornaame Gereformeerden, uit Anı- werpen, wanneer hunne zaaken , aldaar, ın verloop gekomen warn; en werdt , op Jast van Alva enden Bloedraad, ingedaagd, Ingedenzd, om zich binnen drie wecken re Bruffel ve "317 komen verantwoorden (i). Die indaging Es was vruchteloos ; doch hadt gen banpifle- Lyr anent Gebannen. (2) Handelinzen der Clafüis van Walcheren , 15 December 1603. MSS. | (h) Anderen noemen hem Kaspar, en fom- migen „ verkeerdeliijk , Jam Her is eeniezins vreenid ,„ dat hij en zijn broeder hunnen flam- naam, in de oorflproneliyke lijst der verbonden E- delen, eenigzins kwalıyk gefchreven hebben. Zie Bijlaagen bladz. ı7. (i) Chronijk van Antwerpen, bl. 128, 156, Sneuvelt 179 VERBOND EN SMEEK« ment ten gevolge (k). Alva kon hem uit het Vaderland bannen, maar niet de liefde tot de vrijheid uir zijn harc verbannen, Dit bleek in ’t jaar 1573, wanne.r hi}, toront- zet van ’t benaauwde Haarlem gezonden , manmoediglijk vocht , en zijn leven voor ’t den 8 Jul) Vaderland liet (1). — Uit zijn huwelijk 1573» Zine of- Rönmelin- gr F.deh Nie. met Joanna van Enghien, dochter van Vir- gilius, Heerc van Zandbergen, en Agnes van Berchem (m), werdet hem g:boren Jan, overleden in ’t jaar 1643 , doch kin- deren nalatende , verwekt' bij Joanna de “ Masmij, Vrouwe van Grez, door welken dit edel geflachr, in de Graaven van der Noot , tot onzentiid toe voortgeplantis (n). FRANGoIS DE LA NOUE is mi) op geene der naamlijsten van de Bordgenoo- ten en bij niemand van onze Hlitloriefchrij- vers (k) van METEREN III bock, bl. 49. (1) noort VIII boek, bl. 321. (m) Volgens fommigen ,„ hertrouw.!e zii, na den dood van J. v. d. Noot, mer Filips Rer& van Oijembrugge; anderen Ichrijven, dat zy de- zen eerst, en naderhand vau der Noot, in eclıt gehad heeft. (n) Genealogie MS. Nobiliaire des P. 2. tom. ll, Pag 493 — 49°. SCHRIFTEN DER EDELEN. 173 vers voorge:omen : waarom zijn naam op mijne lijst (0) ook niet gevonden wordt, 1k twijtele zeer, of de Heer van Onden- derp (p) zich niet vergäst hebbe, fchrij- vende, dat de la Neüe het Compromis in ’r jaar 1566 teckende. Bij Bor (q), cp wien de lloogleeraar zich beroept, heb ik hem onder de verbonden lödelen vruchte- loos gezocht. Hij is wel bekend in de Ne- derlandfche gefchiedeniffen ,„ doch ecrst fe- dert den jaare 1572, wanneer hij, met Lo- Zijne tei- dewijk van Naflau, Bergen ia Henegouwen m holp verraffen , en blijken van manhaftig- geı. heid gaf (r). In ’t jaar 1578 tot Maar- fchalk van ’t leger der A'gemeene Staaten aangeltell zijnde, behartigde hij de belan- gen der Nederlanden tegen deSpaanfchen (s), Fur (0) In het I Stuk, bl. 253. (p) MSS. Aanteekeningen, (9) I bock, bl. gg. (r) Men zie, behalven de Schryvers, boven bl. 160 aangehaalld „ ıoort VI bock, bl, 24%, VII boek, bl. 269, 276. (s) zor XIII boek, bl. 78, 92, 9, 100, XIV boek , bl. 191. vAN METEREN X bock, bl. 161, 162. STRADA dec. Il Jib. 1 pag. 34, 54; Jib. 1 pag. 68, Jib. ll pag. 175, 197, /98: 172 VERBOND EN SMEER- tot dat hij, op den ıo van blocimaand des jaars ı58o, bij Ingelmunfter overvallen en gevangen genomen werdt, zijnde cerst ın 'tjaar 1584 wederom op vrije vocten ge- fteld, doch onder beding , dat hij niet meer tegen den Kuning van Spanje zou mogen dienen (t). Indien de la Noie, naar mijn pordeel, onder de Bondgen orten moest ge- teld worden , zoude ik, hier, breeder van hem fpreken. Dit Cia: wil ix echter niet verzwijgen. Vrienden en vijanden gev.n hem den welverdienien lof van kunde in den krijgshandel. ne TAssıs (u) fchrijft, dat hij in oorlogszaken zcer beJıeven was; STRADA (V) getuigt herzeltdc; HoorT (w) befchrijft hem, als cen heer van den gezui- verden Godsdienst, en wijdbefaamd om zij- ne (t) zor XV bock, bl. 207. DE TaAssıs dib. VI pag. 423. ee (u) Lib. IV pag. 324; want dat men daar moet lezen rerum publicarum vir (em Niet vix) apprime doötus , bljkt ook uit de opgave der drukfeilen. (v) Dec. II ib, IIT pag. 179 „die hem noemt, dus, fi quisguam alius „ beili [ciens. De naam vaıı de de Ja Neüe wordt duur STRADA bellen- diglijk Lanua geichreven. (w) X1V boek, bl. 592. 8CHRIFTEN DER EDELEN, 173 ne kriigskunde en voorzichtigheid , maar wiens deugdzaamer , oprechter en zoetelij- ker van zeden, miflchien, vecle eeuwen op- waards niet hebben voortgebragt. Hij hadt ecn bijnaam var Bras de fer. of IJzeren- arm, naar den genen, dien hij droeg , in plaatfe van zijnen aangeborenen, verloren in den binnenlandfchen oorlog van Frankrijk 5 waar hij zich, na zijne uitwiffelinge „ be- vondt, en in’t jaar 1587 zijne heldhaftig- heid wederom openbaarde (x). Waren zijne gedenkfchriften, op welkenn oorFT (y) zich beroept, noch vcor handen , wij zou- den meer bijzonderheden omtrent zijne be- drijven onrdekken. Niemand van onze Hi” ftoriefchrijvers fprak zoo veel tot zijnen lof, as BOR (zZ), die waardig is gelezen te worden, FLORIS DE NUIJNHEN, gelijk hij F,de Nina zelf ziinen naam op de eorfpronglijke lijst "m. d.r Bondgenooten fchrijft, doch die door anderen Nijenkeim geheten wordt „ was Dros. faard van Hoorne, IJsfelftein en Buuren (a), c (x) DE Tassıs Zb. VII, pag. 489. “ (y) IX boek bl. 359. (z) XV boek bl. 207. (2) nor Il bock bl, 38 [ss]. 174 VERBOND EN SMEEK- De melding van zijne amptsbedieninge doef eik begrijpen, dat men zich over zijne deel- neminge in de pogingen der Edelen niet be- hoeve te verwonderen., Van zijn geflacht wete ik geen bijzonderheden, en van zijne verdere verrichtingen alleenlijk de vo!gende. Wanncer de Staaten van Holland, op’tvoor« ftel des Prinfen van Oranje, den zevenden varı wintermaand des jaars 1575, beiloten had- den, om hulpbenden van den Paltsgraave Joan Kafımir te verzoeken , hem te bid- den (b), naar dit Land te trekken met alle de krijgslieden te paard en te voct, die hij teworven hadt ten dienste van den Ilertog van Alengon en Prins van Cond&, en hem, om de kosten der wervinge goedtemaken , honderd en twintig duizend guldens aantc- bieden, mits Zeeland zijn aandeel in die ac\"fomme droeg; werden Flris van Nuijnhem en Olivier van den Tempel, met eenen last- b:icf van den Prins , naar Zeeland gezonden aan Lodewijk van Boifor en Alexander van | Hau- (b) In ?’t jaar 1568 moest de Prins „ by ge- brek van gell, den bijftand der benden „ door Joan Kafimir aangeboden, van de hand wijzen; geliik m. LANGUETUS, den 18 Meij 1568 nit Frankfor: aan den Hertog van Saxen fchreef, lib. 1 Epifolarum Secretarum, pag. 64, 67. SCHRIFTEN DER EDELEN. 175 F’autain, Gouverneurs van dat Gewest, om "hun bericht te brengen , dat het gemelde voorftel aan de Staaten van Holland gedaan en door dezelven goedgekeurd was , en dat reeds iemand in last gekregen hadt, om ’t verzoek en aanbod der Staaten aan Hertog Kalimir bekend te maken. De Zecuwfche ‚Gouverneurs en de twee afgezondenen van den Prins moesten her eene en andere aan (de Staaten van Zeeland melden. Die van Middelburg waren niet ongezind „ dien last te helpen dragen; en dewijl Zierikzee thans niet kon betalen, te weten , uit hoofde van ’t Spaanfche beieg , begrepen zij , dat die poft op ’t gemeene Land 'behoorde gebragt te worden (c). KORNELIS VAN NIJENRODE, clders K. van ‚Nieuwerode en Nienwenroode geheren ,„ was Nieroda Domheer te Utrecht , en oorfprongelijk uit eenoud Utrechtsch geflacht (*) ‚dat door zij- ne (c) Notulen van Wet en Raad der Stad Mid- Zn den 3 January ı575. fl. Cur. [1576]. ) S. (*) Reeds in den jnare ızır droeg Gijsbrecht var Nfjen- rode zijn huis Nijenrode, aan de Vecht gelegen, am den Graave van Holland op, en ontfing het van denzelven weder cu rechten erfleene, onder belofte van hulpe en befcher- minge. Zie F. van Mierıs Charterb. II deel, bl. 119, en vergelijk Plakaatbock van Uirecht I deel, bl. 230, en Con- 176 VEREOND EN SMEEK- ne heerliike goederin, eerampten en maag- fchap met de voornaamite geflachten, grodk Do Abs aanzien verkregen had. Hij werdt, den aaa | ZEVen-. N ‘ Coinöfsfanze de In Nolfesfe dUtreöht , pay. 14, 15. In *jaır ıgı2 werden de Lier en Zoutenyeen Jdour Otto van Nij.nrode ,„ Ridder , opgedragen aan den Graave van llol- lzud, die daar mede verliidde IJde van Bıjlant , wettige echtzens»ote van Jan van Nijenrode ; gelijk bliike nit cen? briet bij van mrerıs Chart. IV dee), bl. zır , die IjJe van Bijlant , verkeerdelijk „ de echtgenoote vaı @tto vaıı Nijenrode nyeist. Mcer anderen wit die zeflachn worden in dat Cbarterboek verineld, li. 190, III. 137, 152, 201» >64, 362, 305, 582, 605, 643, 673. 6745 IV. 845 500% &Aü, 1075. De Ridder-holltad Zuileffein kwam „ den 19 nv. 1549 aan Eriise van Nijenrdde, Ridder, en, den 15 olt. 15558, aan zijne dochter, Geertruid, gehuwd met dc Ridder Godard van Recde. Zie Cornwisfünce de la Nob’e dljtrecht, fag. 23, waar 00k, Pag. 28, gelproken word van Genterffein, een Riddermatig gded van dir guflächt in de XVl ecuwe, zijnde Jakob van Nijenrode, na dem dacd van zZijnen broeder Uendrik , in 'tjasr 1358, dar mede verliid.e MSS. SCHRIFTEN DER EDELEN, 177 &eventienden van oogstmaand des jaars 1568, door Alva en zijinen Raad gebaunen , en zijn gocd verbeurd verklaard,, om dat hi) mede önder ’t getal der verbonden Edelen behoord en hunne verbindteniffe onderieekend hadt ; een aanvoerder der beeldenbrekers gcweest was, bevel over dezelven gevoerd hadt, eu hunne naamen doen opfchrijven, om hen te la- ten beralen ; ook oorzaak geweest was, datde doopfonte in de $. Nikolaas kerke gebro- ken en vernield wierdt; en aan zijnendienst- knecht bcevolen hadt, den beeldenbrekeren bijftand te bewijzen (d). Uir kracht van Zn 2ord dit vonnis, werden zijne goederen , onder zu Gocojjland gelegen , mer de daad aangella- gen (e). Na den dood van zijnen vader, Gijshert van Nijenrode, Maarfchalk van Eemland, werdt hij verlijd mer Hillegom, Word welke heerlijkheid, na zijn overlijden in ’t jaar rn _. iy$4, gekomen is aan Zijne dochter, Ka- a tharina , verwekr bij Katharina van Ne- verum ,„ en inden jaare 1533 geirouwd met Mr. johan van Zijpefteijn, Meeiterknaap M van (d) Sententien van Alva, bl. 107, ıın. Ce) MSS. Aanteekeningen van den Heere vo% dır Cragbt. R. var Dijeweerdt. 178 VERBOND EN SMEEK- van Holland. Zij wordt gezegd de laarfte erf-dochter uit het geflacht van Nijenrode geweest te zijn, en men wil,, dat Johan van Zijpefteiin, om die reden, ook verlijd geworden is met het Huis te Hillegom. Ze- ker is 't , dathij , mer zijne vrouwe en fehoonmoeder „ in de kerke te Hillegom begraven ligt (f). REINOUT VAN NIJFEWEERDT is mij in zijne afkomfte en bedrijven niet bekend, Alleenlijk is mij bericht, dat de goe eren, van Filips en Reijn van Nijenwaerdt ,„ welke laatftc, naar alle vermoeden „ de Bondges nnor zal geweest zijn, onder Vianen aan- geflagen zijn ; dat hun vader reeds overle- den, doch de moeder, wier naam niet ge- meld wordt, noch in den vollen boedel gezeten was; en dat, in eenen flaat der ver- beurdverklaarde goederen, die brocders var i Niew- (f) Genealogie van Zijpefteijn bij FERWwERDA » deels 2 fluk, r2 gereratie. — Men kan hier uit zien, dat het bericht, mij omtrent den oor« fprong van Katharina van Nijenrode medegedeeld, als of zij eene natuurlijke dochter van den Bondge= noot geweest zou Zijn, geen grond heeft. — Ook kan ik niet bepalen , of Komnelis van Nijentode, ne- tuurlijke Zoon van Kornelis van Nijenrode en Mach- reld Corslend.. , doch in oogstmaand des jaarsı 559 gelegitimeerd, een zoon van dem Bondgenoot ge« weest 21), , SCHRIFTEN DER EDELEN. 179 Nieuwervaart genoemd worden (8). WILLEM VAN ZUIJLEN VAN NIJE= 55. ver Tt, Heer van Bergambacht en Zuijlen von Aartsberge (*), was gelproten uit een A zeer oud en hoogadelijk geflacht (**), dat tor heden aanwezig en in aanzien ge- Mi ble= (ge) MSS. Aasteekenipgen van den Heere var der Cragbis | (*) Deze uitmuntende Bondgenoor wordt , fomtijds z rel Willem yan Nijeyelt, Heer yan Aarisberge, fom- iids , Willem van Zuijlen, Heer van Bergambacht. Dit gaf aanleidinge tor rwee misflagen. De cerite was, dat ınen x dezen &dnen twee onderfcheiden perfoonen maakte. Om, hrijvers van minderen rang te verzwijgen, de voortreffe- hike waoenaar onderfcheidde , in de Vaderlandfche ge» fchiedenisfen des jaars 1566 en volgende, Willem yan Zuij- len van Nijeyelt van Willem yan Nijeyelt ya Aartsberge., Men vergeliike den bladwijzer der Vaderl. Historie, bl. 2 en 207. — Ook hebben veelen hier in misgetast, dat zij Bergambacht verwifleld hebben met Aartsberge , elders ge- heten Aertsbergen ,„ ’s Heeren Aertsberg „ ’s Heer Arenis» berg, enz., en ziinde een oud adelijk Kasteel onder Berg- ambacht. Men zie VAN HOOGSTRATEN, Woordenboek op Aartsberg en Bergambacht, en den Tegenwoordigen Staag der Vercenigde Nederlanden VI deel, bl. 470, 471» (**) Men Zie het Extra& uit eene oude ‚Genesloge var den Huize van Zuijlen van Nijevelt, mij verftrekt door Jonkheer R. 7. var der Capellen, Heere van de Marsch en Lathmer, en geplaatst onder de Bijlangen lett. NN. —— Over de huwelijken en kinderen van den Bondgenoot, kan men vergelijken w. VAN GOUTHORVEN, Chronijk varı Hol« land, bl. 194, en vaN LEBUWwEN Bat. illuftr. bl. 1021. Beiden fchrijven , dat Adam, zoon van den Bondgenoot, iM zijn eertte hawelijk vereenigd was met Eya yan Bonnargias ”F is zon, vok deze Adam kreeg Zya tot zijn wijf, , duch haar geflachtnaaın was yan Burmania. Verg. de Stamlijst van die geflacht „ in ’t Wapenbock van FERWERDA, I1 g= »eratia De moed der beide zoonen, Adam en Willem, ın ’t jaar-1580 gebleken, wordt door zoR geroemd, XV bock, bl. sı5 [207]. m Bet opzet fchreef ik hier ac E Bine Ou- ı8 VERBOND EN SMEER- ven is. Hij werdt omtrent den jaare 1538 t# Utrecht;geboren, en was de oudite zoon van Willem van Zuijlen van Nijevelt, mer wii dat die geflacht var Zuijlen var Nifevelt tot heden canırzig en in aanzien gebleyen is. In ’tjaar 17,3 wat de lımcı Ko BURMAN in ’c licht zijn Traietum Erädiuum, en ver vude onder de Utrechtfche geletterden vok eine plsaile aaiı Wil- len von Zuöjlen yan Nijeyelt, pag. 304, 365. Na e.u kort verflag van ’s Mans vrouwen en kinderen , laat hij deze wWoorden volgen : At mafenla eins pofleritas iam «iu defecitz ar fexum tamen foemininum ipfum atayam hucıe mimeramt nobiliini Capetlü fretres. Het laatfte is buiten bedcnkin- ge: want jonkheer Alexander van der Capelken, Iirer vart Boedeihof en Mervelt, en, na den dood van zijnen $choonvader, Frederik vaır Zuijlen van Nifevelt , die een zoon van onzen Bondgenont was, Hok Ilcer van Aartsber- ge, verbondt zich, den 30 Aug. 1626, iü echt mer Emilia van Zuijlen van Nijevelt Zie mijne Bijleagen , bl. 312, en de Voorreden van Jr. R. F. var der Capeilen voor ’t IWec“ de decl der Gedenkfchriften van Jr. A. vd. Copellen, bl. XXXIT. Doch de verzekering van K. BURMAN, dat, fc- dert langen tijd, geen manliyk oir van den edelen Bondge- noot meer overig Was, moct tegengefproken worden. Dit beloofde ik te zulleu docn „ in de Voorreden , geplaatst woor her cerfte Stuk van die werk, bl. Vil. Indien zich niemmd tegen ’t gezegde van K. BURMAN , imdien ti)d, verzet heeft', zal ınen de rede van’ die fti.zwijgen, zonder ewijfel, hier in moeten zocken, dat zijn Traisctum Lridie Zum, en’ getuigenis, belinvende de alltammeingen van den roemwaardigen Bondzenoot, niet Zoo Ipocuig algemeen bekend geworden is, als de Latijnfche Redenvoering van den Iloogleeraar P. BURMAN, vader van yemelden Aus« pur Burman , openlijk te Leijden uitgefproken den 22 Scpts 3738, en onder den titel van Aareffeinium woen witgegeveny en federt meer dan cens, ’tzij ten decle, ’t zij geheecl , herdrukt, onder zijne Carmina en Orationes, In den cer= ften druk var die Redenvoeringe leest men pag. 3 /nter tob dUluflres yiros reperiebam eiiam, qui, more nobilitatis, gen- eili nomini cognomen ab arcibus yel pagis pusjesfis apponıre carfuetae, fe Zulenos a Batefleinio appeilure yoinerunt. Ho- die vero ex univerfo lo Zulenorum genere, quantum reftire zotui, neminem fupereffe, ni fi qui forte turpi et igrobilä fnrto fe flirpi hie inferere non erwscfiunt. De Hoogieeraar fcheen zeo vast te gaan op het bekumen bericht aangaande de uitilervinge van dit edel geflacht, dat hij, pag. 15, ge- warende van de geflachten Brederode, Zuijlen en van der Maer, met ronde woorden zong: Ex quibus (Rirpibus) how ! hodie nulla fuperfles er 4 SCHRIFTEN DER EDELEN, ı$1 wien hij, denkelijk, door fommige fchrij- ers. vers verward is (h), eg van Agnes M 3 Foeit (h) Dit zal, in ?t vervolg, blijken bij x ver- melden der Souter - Liedekens, waar van de Boni. gcenoot door veelen geacht wordt de opiteller ye- weest te ziin. — Ook muet de bondgenoot niet verward worden met /Fillem van Zuijlen van Nije- velt, die, in ’r jaar 1576, en naderhand, Burge- meciter te Arnhem was. Zie Verzameiing van on- uitg. ftukken, door den Hoogleeraar DONDAM , I deel, bl. 142, 260, 301. Vdecl, bl. 260. En noch duwidcl'jker, par. 32: Et nullus füperefl Zuleni fanguinis heres, Aut qui tot proayis iugera culta tenet. Na dat deze Redenvoering in 't jaar 1738 voor eenc tgl. güjke vergaderiuge uitgelproken, in druk uisgegeven, en cen uietrekfel daar van in de Bockzaal der geleerde weereld, voor de maand Junij des jaars 1739, geplaatst was, lecrde de Hoogleeraar BURMAN ecnen afftammeling uit dit zelfde geflacht kennen, welk ten dien tijde in de Ridderfchap van Gelderland befchreven was, en zittinge hadt in de Verga- deringe der Algemeene Staaten varı de Vercemgde Neder. landen, en de Heer BURMAN Zag zich genoodzaakt, zijrie gezezden „ belangende de uitftervinge van 't gellacht yarı Zuijlen yan Nijevelt, plegtiglijk en in ’t openbaar te hcr- roepen; gelijk hij deedt, in de gemelde Bockzaal, voor de maand Januarij 1740, bl. 84. Dit is de reden, waarom nu, in P. BUnMANNI Orationes, ten jaate 1759 in ’s Gravenha- ge uitgegeven „ te lezen is, Pag. 387. paucos fupereffe ,i plaatfe van neminem fuperefe ; Pag. 390: Ex quibus N hodie yix fuper una, cansm; em pap. 481: Jamque tenet nullus Zuleni fünguinis heres Huec proayis quondam iugera culta fuis. Was ’er in den jaare 173% geen grond, om dit geflacht voor. nitgeftorven in ’t manlijk oir te houden, wi] weten ınet zc- kerheid , dat het ook tot heden toe niet aan manlijke af- ftammellngen van hetzelve ontbreekt,, die, met recht, roem dragen op hunne witınuntende voorvaderen, en onder dc- zen in *t bijzonder op den edelen Bondgenoot == Behal- ven de huwelijks - verbindtenisfen des getlachts yar Zuijlen yarn Nijeyelt , gemeld in de Bıjlaagen bl. 313, vinde ik noch, dat hetzelve vermaagfchapt geweest is met Raaphorst ou de Bie, bij LE CARPENTIER 1 purs, pay. 902 X a y 182 VERBOND EN SMEEK- Onder de Foeit (i). Hoewel hij door geboorte a een Utrechtenaar was , kon hij, echter, geld, door VAN GOUTHOEVEN (k) onder de Edelen van Holland geteld worden, om dat hij , gelijk biyken zal, in dit Gewest de voornaamfte ampten bediend,, en zelfg zittinge in de Ridderfchap gehad heeft , tot _zijnen dood toc, die voorviel den achten- twintigften van wijnmaand des jaars 1608; doch zijn zoon, Frederik , was Lid derEde- Jen en Ridderfchap’s Lands vanUtrecht (1). Na dat hij zich bij de vrijheidminnende Bondgenooten gevoegd hadt , bleef hij hun getrouw , ten koste van zijne vrijheid en bezittingen. Wanneer hij zich te Amiter- .dam bij de la Torre , Geheimfchrijver van den geheimen Raad, bevondt, ontdekte hij reeds, uit de opgezamelde ftukken van een’ verfcheurden brief, wat hem te wachten Byfsuldi ftondt (m). Alva en de Raad der beroerten wis“ (i) Men zie, behalven andere reeds anıge- haalde Schrijverss, BURMAN in Traiello Erud, Pag. 264. “ (k) Chrom. van Holland, bl. Gag. (1) Zie Bijlaagen, bl. 312. (m) Bijlaagen, bl. 310. — Indien de Heer van Zuijlen van Nijevelt door bevel van Alva bij de "T041, ma -Bentink, Borsjele, Anrmania, Dedem, Wasft» er, Wiinbergen, Wiingäarden , Zijpefleiin, volgens de Gescalogien van deze Huizen bij FERWERDA en anderen. ' SCHRIFTEN DER EDELEN. 193 wisten veelvuldige bezwaaren tegen hem i- gingen van tebrengen. Zij zeiden, dat hij, voorhenen => tgen Drost van Culemborg , een groote ketter was, van 't getal der verbonden Edelen, wier verderfelijk en oproerig bondichrift hij geteckend hadı ; dat hij ook oorzaak der beeldenitorminge geweest was, te Uırecht, Culemborg, Vianen en Asperen „ hebbende - den .beeldenftormeren tot leidsman in die ffe- den veritrekt, onder het breken in ’t kloosa’ ter d«r Predikheeren te Utrecht zich van grove fmaadredenen bediend , en zelfs den overften van 't klooster bedreigd , zoo hij zijine valfche leeringen , gelijk Nijevelt die noemde , niet wilde herroepen,, dat men hen allen dooden zou; wijders , dat hij cen’ ker- terfchen Predikant op zijn’ wagen van Delft “ naar Schoonhoven gebragt hadı, en door denzelven , na de precke, in een’ tuin bui- ten de ftad, een van zijne kinderen op de Kalviniftifche wijze laten doopen; noch, dat hij hadt doen afbreken de kapelle, doof M4 zijr de la Torre gekomen is „ gelijk aldaar flaat, dan moet dit gefchied zijn in of omtrent den jaare 1468, en de dagteekening des briefs van J. van Duvenvoirde , gedrukt in de Bijlaagen bl. 31 I 2 314, mede tot dat jaar,, volgens den nieuwen gebragt worden. Wordt door den Blhedrarnd gebannen. Ir em lid der Synode ve Wesel 184 VERBOND EN SMEBE- zijne voorzaatente Aartsberge gefticht; eim delijk , dat hij berucht was van dubbele foldije onder ’t krijgsvo!k van Brederode te Vianen ge:rokken te hebben. - Uit hoofde van alle deze befchullig'ngen ingedaagd , doch niet verfchenen zijnie, werdt hij, den achtften van wijnmaand des jaars 1568, uit de Nederlanden gebannen, en zijn goed verbeurd verklaard (n). Hij vondt zich nu genoodzaakt, balling ’s Lamls te zwerven, en cenig middel van'beflaan te zocken. Te W ezel genoot hij cene veilige fchuilplaatfe, en was een lid der eerite Kerkvergaderin« ge van de Hervormden ‚in die ftad gehou- den den derden van flachtmannd des jaars 1568, en wier handelingen hij , gelijk Fi- Jips van Marnix en Pieter de Rijcke me- de deden, eigenhandig onderteekende (0). Waar uit men zien kan, dat hij ook om den Sodsdienst NOREIIBHR was , gelijk HOOFT (n) Sententien van Alva, bl. 148 — 154, vergel. bl. 132 en ı35, als mede BOR IV ‚bock, bl. 153 [216] no. 14. (0) ’s GRAVEZANDE tweehonderdisarige ge- dachtenis der Synode van Wezel, bl. 219. nn kelijk Plakaatboek II] deel, bl. 4 SCHRIFTEN DER EDELEN. ıdy MOOFT (p) fchrijft, die ’er bijvoegt, dat In züre deze Edelman van ftaatlijken huize de KOSt Kenn ee mer zijne handen hadt moeten winnen, en neert hj zich tot Emmerik met boekbinden genec- en ren. Een groot deel van zijnen tijd zal de arbeidzaame Nijevelt, toen, befteed heb- ben aan de Nederduitfche vertalinge der Chronijk yan Johannes Cario of Carion, Fhj ver- wiens werk door den onfterfelijken Me- wit lanchthon en Kaspar Peucerus vermeerderd van Carie. en vervolgd was. Onze Edelman vertaalde het eene en andere ‚' hier tae aangevuurd door ’t nut des werks en de beroemdheid der ichrijveren (q) ; hij begreep te recht, dat zijne Landgenooten uit her lezen der vroegere gefchiedeniffen voor zieh gewigti- ge leffen konden ontleenen. In dien tijd van ballingfchap zou hij ook genoegzaame gelegenheid gevonden hebben tor het fchrij- ven, of verzamelen en uitgeven der Soufer- D» zireme Liedekens , ghemaect ver eeren Gods , op alle die © Sowur- Ms Pfäle (p) VII bock, bl. 299; (q) nurnMAn, Trai. Erud. Pag. 365, Tpreekt varı de uitgave dezes werks in ’t jaar 1629; doch gor IX bock, bl. 176 [723 ], fchrijft , dat bet eerite ftuk der vertalinge reeds in den jaare 1586 te vooriclijn kwang. 186 VERBOND EN SMEE xK- Pfalnen van David: tet flichtinghe,, ende eem gheestelicke vermakinghe van allen Christen men= fihen ; welke door veele, zelfs allernaauw- keurigfte „ fehrijvers aan hem toegekınd worden (r). De eerfte druk der Souter- Liedckens , die mij bekeni is, en welken ik bezitte, kwam te Antwerpen in ’t jaar zg40 te voorfchijn. Men fpreckt echter van eenen druk , die noch EEn jaar vroeger in ’t licht (r) Ik zal nu alleenlijk ’s GRAVEZANDE noe- men, aangeh. pl. bl. 139, 204, 205, 219, en Tweede eeuw- gedachtenis der Middelburgiche Vrijheid, bl. 289. Eenige jaaren na de uirgave vaı deze beide werken ,„ fchreef mij echter die Heer ’t volgende: ,„, Ik heb wel eens gedacht „„ zoude deeze W. van Zuilen van Nijeveldt wel „, zijn dezelve met den dichter van de Sowser- „„ Liedekens, die reeds in ı 540 zijn gedrukt ‚200 „, niet al eerder-. Of hij moer een oud man zijn „, geworden „ die altoos 5o jaaren daarna, ın „» 1591, noch in gewigtige commisfien kon ge- ‚ bruikt worden,” Mijn antwoord „ op deze bedenkinge- toen gegeven „ kwam hoofdzakelijk vit op ’t zelfde, dat ik hier in den text mel- de. — Ik twijfele niet, of de Pfalmen van Da- vid, op weereldlijke zangwijzen ten gebruike der openbaare preeke gebragt, en waar van de Baron van der Capeilen geruigt „ in de Bijlaagen, bl. Jıı , dat het daud/chrift noch in wezen is, zijn de Souter- Liedekens, van welken hier gehandeld wordt, Ik vermoede .derhalven,, dat dit handfchrift vervaardigd is door W. v. Z. van Nijevelt, dem wader des Bondgenoots, SCHRIFTEN DEK EDELEN. 197 licht gegeven werdt (s). Hier uit blijkt onwraakbaar, dat men de vyerzamelinge en uirgave van deze berijmde Pfalmen onmoge- fijjk kan toefchrijven aan MW. van Zuijlen var Nijevelt „ den edelen Bondgenoot, die, gelijk boven gezegd is en door alle fchrij- vers bevestigd wordt, ten jaare 1608 in den ouderdom van omtrent zeventig jaaren o- verleedt, en derhalven niet meer dan &in of twee jaaren voor de eerfte uirgave der Sou- ter-Liedekens geboren was. War dan? Niet de Bondgenoot, maar zijn vader , ook IVillm van Zuijlen van Nijevelt geheten , en mede Heer van Bergambacht en Aartsber- ge, diein ’t jaar 1543 geftorven is (t), zal de eerfte uitgever van die Pfalmgezangen geweest zijn. Deze mijne gisfing wordt ge- Ttijffd door van GOUTHOEVEN (u), die vitdrukkelijk zegt , dat de vader van den Bond- (s) J. van IPEREN, Kerkeliijke Historie van het Pfalm-gezang, I deel, bl. 98, bij wien men meer bijzonderheden „ deze Souter - Liedekens betreffende, vinden kan, bl. 97 — 104. ° (t) VAN GOUTHOEXEN, Chronijk van Hol- land, bl 194. van LEEUWEN Bat. illufte, bl. 1021. (u) Chronijk van Holland, bl, 219. Zijne voor- name ver sicktingen. 188 VERBOND EN SMEEK- Bondgenoot, wien hij, ter onderfcheidinze van den vader, noemt Bailliu van Zuid -Hol- land, de Pfalmen van David uır de Latijn- fche taale in Nederduitfch rijm, op wee- reldfche wijzen, gefteld heeft, en door den druk gemeen gemaakt. Na dat Alva den edelen Nijevelt uit zijn vaderland gebannen hadt ,„ bleef zijn hart echter aan hetzeive verkleefd, en hij behieldt de achtinge en ’t vertrouwen der vrijheidlievenden. Van hier , dat ds Dros- faard van Embden hem, in 'tjaar 1568, met een’ geheimen last aan Dirk Sonoij zondt (v., en dat Prins Willem de I, in den jaare 1572, ter bevorderinge van ’s and, algemeen be- lang, eigenhandige briefwiffelinge met hem bield. Dit fchijut aan van METEREN onbekend geweest te zijn (w), doch blijkr wit ’s Prinfen oorfpronglijken brief, in wel. ken hij den Bondgenoot vriendlijk verzockt, de hand te bieden aan den Graave van Cu- lemborg ter fpoedige bezorginge van twee duizend dalers , om daar mede ceene zaak van groote aangelegenheid te bevordere. „ Dit (v) »or IV boek, bl. 174 [244 ]- (w) IU boek, bl 66, SCHRIFTEN DER EDELEN. 139 j, Dit dosnde, ” dus befluit de Prins zijnem brief, „, zult gij ons en der gemeene zaake eenen grooten dienst doen, welken wij met alle andere ten bekwaamen tijde bekennen willen” (x). Niet lang daarna zal hij van Wezel naar de Nederlanden wedergekceerd zijn ; want op ’t einde des jaars 1572 ver- trok hij als Gezant, met den Heere van Noord- wijk en anderen, naar Engeland, om onder- ftand in volk en geld bij de Koninginne te zoeken (y). Hoc meer zijne achting bij de voorftanders der vrijheid rees , zoo vecl feller ontbrandde de haat der Spanjaarden tegen hem. Geen wonder dan , dat hij van de algemeene vergiffeniffe , in’t jaar 1574 afgekondigd , met naame uitgezonderd werdt (zZ), en in’c volgende jaar Engeland moest zuimen (a). Noch minder zal iemand zich verwonderen, dat hij, van dien tijd af, de aanzienlijkfte posten binnen en buiten ’s Lands beklecdde. In oogstmaand des jaars 1573 (x) Zie de Bijlaagen, bl. 3ı7. (y) sor Vlbock, bl. 310 [423 ]. (z) sor VIl bock, bl. 29 [sı3]. (a) noort X bock, bl. 443. , 190 VERBOND EN S3MBEK- 1573 tot Schout van Dordrecht aangefteld ziinde, werde hij, ruim &en jaar later, ook Bailliu van Zuid- Holland; doch welke bei- de ampten hij in ’c jaar 1580 verlier (b), hier toe miflchien bewogen door den last van andere amptsbedieningen of van zijne gewigtige ftaaısbezigheden. Want , in ’t jaat 1577, was hij bekleed met de waardigheid varı Droffaard van Muidern „ Bailliuw van Gooijland, enz. (c), en reeds twce jaaren vroeger werdt hij in de Ridderfchap var Holland befchreven (d). In de laatfte hocda- nigheid onderteekende hij ‚te Dordrecht ‚den vierden van zomermaand des jaarsıy75, de ecrite Unie tuffchen Holland en Zeeland (c), In dat zelfde jaar , was hij ecn der afgevaar- digden tot de vredehandelinge mer de Spaan- fchen te Breda (f) ; in ’t volgende jaar, werdt hij (b) Aanteekeningen van den Heere pP. u. van bE waAEL op de Privilegien van Bordrecht, VH Afd. bl 1666. (e) waceEnAar Vaderl. Hift, VII deel, bl. 133, 134. (d) BURMAN Trai. Erud. pag. 364. (e) J. DE. TIMMERMAN de Umione Holl..et Zeel. pag. 43. (f) sor VIII boek, bl. 88 [ 597]. van GooX Befchrijving van Breda, bl. 143. SCHRIFTEN DER EDELEN, 19: hij naar Zeeland gezonden, om met den Prins over den vrede te handelen, en holp de Gentfche bevrediginge rot ftand bren» gen (g); in 'tjaar 1580, onderteekende hij, wegens de Staaten van Holland ‚de overdragt der hooge Overheid aan den Prinfe van Oran- je (h); twee- jaaren later ,„ werdt hij ges magtigd tor het ligten der gedingftukken , bijden g:heimen en grooten Raad te Me» chelen berustende ,„ en de ingezetenen van. Holland rakende (i); in ’tjaar 1586, liet hij zich bewegen, om met andere Gezanten naar Engeland te gaan, en, in ’t volgende jaar, de hooge Overheid dezer Landen aan de Koninginne andermaal aantebieden (k); ein- ( 5) Register der Staaten van Holland, 22 Sept. 1576. Bor 1X bock, bl. 174, 197 [719, 741]. Gentiche Gefchiedenisfen I deel, bl. 271, 283. (Ih) zor XV boek, bl. 197, 201 [182, 185], (i) sor XVII boek, bl. 29 [330]. (k) Bor XXII boek, bl. 14 [872], waar Willem van Zuijlen van Nijevelt genoemd wordt Heer van Geeraertsberge. Dit zal cen misflag van den drukker zijn in de uitgave ten jaare 1679, BoR was te wel met hem bekend en hadt te naau- we betrekkinge van maag/chap op hem ( men zie RURMAN Trai. Erud. pag. 365) , dan dar hij zeif dezen misflag zou begaan hebben. Vergel. BOUFTF Anflag gan Leijces- tertegen 152 VERBOND EN SMEEK- eindelijk, in den jaare ı 59T, was hij de cer- fte der acht Gevolmagtigden uit de Staaten van Holland, die, benevens acht Predikan- ten, eene nieuwe kerkenordeninge beraam- den (1), in welke vergaderinge echter niet hij, maar de Heer van Oldenbarnevelt , zneest het woord voerde (m). | Zoo gelukkig hij ’t geweld van Alva, in’c jaar 1568 „ontkomen was, 200 ijdel waren de listige aanflagen van Leijcester, om hem,in den jaare 1587 5 opteligten. Niet hij, gelijk fommigen fchrıjven,, maar zijn zoon F 1e- derik , werdt,re Utrecht, omtrent dien tijd, niet zonder voorweten van Leijcester , in hechteniffe genomen (n), De Graaf hadıt echter ook op den vader geen goed 008, om dat deze zich geheellijk aan de zijde der hoorT XXV boek, bl. uızg. —— Het Verbaal van dit Gezantfchap naar Engeland, noch berug tende onder de Charters der Heeren Staaten var Zeeland „ behelst eenige bijzonderheden ,_ welke bij onze Hlistoriefchrijvers niet te vinden zijn. (1) Kerkelijk Plakaatboek II deel , bl. 257. zor XXVII boek, bl. 2ı [556 ). (m) WTENBOGAERT Kerkel. Historie III deel, bl. 279. (n) sor XXI boek, bag as [64 em volgg: ). SCHRIFTEN DER EDELEN. 103 der Staaten ‚van Ho; land hieldt. . Mer @en woord, Leijcester gaf aan twee Hoplieden, die binnen Naarden waren ; heimelijken last, om. Nijevelt met. list naar die ftad te lokken, hem aldaar gevangen te nemen, en naar Utrecht te brengen. .Men hadt een’ tocleg;. om hem bij Muidenberg. te ligten. 