title: H.G. Ollendorff's neue methode, in sechs monaten eine sprache lesen, schreiben und sprechen zu lernen. Antleitung zur erlernung der holländischen sprache
creator: Gambs, J. [from old catalog] | Ollendorff, H. G. (Heinrich Gottfried), 1803-1865
text: "Geus" sprak hy op eenen heischen toon „gy komt om Alva te moorden! Dit is een edelmoedig werk — waerlyk! Denkt gy, kind, als gy zyt, dat de reus zieh door een dwerg vangen laet ? — Yerachting en medelyden zou uwe belooning zyn, zoo men zieh niet voor dwazen moest behoeden. — Kom, steek my nu het stael onder de Irin! — gy muitmaker en moorder dat gy zyt!" Alfried schuimde van spyt en woede ; de dolk die hy in de hand had werd warm van de wringing zyner vuist. "Gy dwingeland!" riep hy, "verachting verdient gy zelf. Wat lyden, wat bittere foltering hebt gy den Beigen niet aen- gedaen! gy bloedhond — gy schakhall! en denkt gy dat God my niet beloonen, en u niet straffen zal, gy laffe Spanjaerd? Rekening zult gy geven van het bloed van Egmont en Hoorn — en myn broeder Norbert, dien gy gemoord hebt, zal by God myne wraek eischen!" Een verraderlyke grimlach was des Hertogs antwoord. Hy nam eene roede, die aen den muer hing, gaf den jongeliug eenen nydigen slag in het aengezicht, en sprak : "Zie bedelaer ! zoo handelt men in Spanje de landloopers en siechte lieden." De jonge geus ontstak, by dezen onverdraeglyken hoon, in uitzinnige razerny. De springveeren kraekten en schreeuw- den onder zyn geweld, schuimend bloed kwam hem in over- vloed uit den mond. De zetel scheen den vloer te moeten lossen; nochtans7 kon de ongelukkige jonker zieh niet roeren. Terwyl hy dus bezig was en op den Hertog bitsig yloekte, scheen hem plotseling iets in te Valien ; een grimlach van ver- genoegen liep over zyn aenzicht.*) Hy stak zyne hand met een' blyden schreeuw in zyn wambuis, en haelde het vergetene pistool er uit. "Ha!" riep, hy "nu eindigt uwe lastertael! — Ziet gy bloed- 6 f)oll. kruiswijs, freugraeiä. 7 t)oU. nogtans, bennodj. *) Ijott. aan- zigt ob. aangezigt. — 224 — hond — ziet gy dit werktuig? Gy kirnt my niet ontsnappen, Spanjard ! Ik ben een ervaren schütter. Nu lach ik , — en gy verbleekt, — ha!" De jongeling hield steeds den mond van het pistool op des Hertogs aenzicht gewend , en lachtte met wellust op de vrees zyns vyands. Na eenige oogenblikken hief hy de oogen he- melwaerts en riepr ''Dank zy u 6 God myner vaderen! — dat ik myn land en het bloed myns broeders wreken möge. — Daer sterf wangedrocht ! " En de yzeren kogel vloog tegen het harnas des Hertogs, dat hy door den slag verdwelmde en tegen den muer leunen moest. Op den scheut kwamen gewapende lyfwachten en hovelingen, van allen kant toegeloopen. Degens, zweerden, pieken, helle- baerden, vuerroeren, en meer ander wapentuig omringden den Hertog, die zoo wonderbaer aen eene welverdiende dood ont- snapt was. Lang worstelde de jonge Antwerpenaer niet zyne vyanden eer men hem ontwapend en geboeid had. Klonk er op dit oogenblik geene geheime stem in het oor zyns vaders , die hem zegde dat zyn edel kind den beul ten prooi was? Was er ook geene geheime stem in het hart van Maria, die zegde, dat het jeugdig en zwierig hoofd hares minnaers op het schavot vallen moest? Quare atteritis populum meum, et facies pauperum commolitis, dicit do- minus Dens exercitimm ? ISAIAS. C. in. V. 15. Op het einde der maend november, zynde St. Andries dag, stond voor het stadhuis te Brüssel een verheven schavot op- gericht; ruiteren met blooten zweerde omringden hetzelve en duizende bedrukte borgers bedekten de markt. Diepe treurnis en bange nieuwsgierigheid vervulden de harten. De roode bloeddoek hing als een' schandvlek uit een der vensteren van het stadhuis : in de andere vensters stonden rechters, hovelingen , Spanjaerden. Onder deze laetsten kon — 225 — men den Hertog van Alva, aen zyne verraderlyke oogen, en aen het gulde vlies dat hem op de borst hing wel kennen. Hy glinsterde van goud en edele gesteenten. Een harna's, te Florence, met dryfwerk en zilveren versierselen uitgewrocht, omvatte zyn zwaer lichaem: zyne handen van juweelringen blikkerende, rustten statig op de twee armen eens kostelyken leunstoels. Daer zat hy, de dwingeland, als heer en koning der Beigen ! niets kon hem" bewegen, noch de duizend tranende oogen die op hem smeekend waren gevestigd, noch de wraekroepende blikken dergenen, die hem stoutelyk en met manhaftigheid dorsten aenzien. Tusschen deze menigte was het gemakkelyk te onderscheiden welken diegenen waren die uit Viaenderen of uit het Walen- land kwamen. Hier zag men de zwarte hairen en zwarte oogen der Luikenaers en Ardeners : daer de blonde hairen en blaeuwe oogen der Noorderkinderen : ginds nog die, welke door de zon der zee of der velden bruin gezengd waren. Maer hetgeen de bewondering der aenschouwers meest verwekte, was een jongeling met zulk een bekoorlyk en fraeye aengezicht, dat hy eer een engel dan een sterfling scheen te zyn. Zyne lichtbruine wang was zoo edel en zoo zwierig8 door de natuer afgeteekend: zyne lange wimpers bedekten zulk een' zwarten en beweegbaren oogappel: zyne uitdrukking was zoo ernstig en zoo statig, — en nochtans soo verleidend, dat men niet zeggen dorst of het een jonkheer of een meisje was. Geen der omstaenders kende dezen jongeling, die onder eenen groven mantel zulk een fyn lichaem en zulke zachte vormen bedenken liet; en met zulk een klein voetje de koude steenen drukte. — Deze vreemdeling was Maria Van der Marcke. Men wachtte lang. Eene geheele uer was er verloopen sedert dat het volk zieh op de markt had verzameld ; wanneer er op eens een dof geruisch onder de scharen rondliep. „Daer komt hy!" had iemand geschreeuwd — en allen hadden zieh op de teenen gerecht9, en hed hoofd naer de straet gekeerd, längs dewelke de veroordeelde inderdaed aenkwam. Te midden onder eenen hoop Soldaten, met hellebaerden en 8 ^etrlid). 9 fjoH. rekken, ftreden. #oII. ®ram, 15 — 226 — vuerroeren, kon men den ongelukkigen Alfried met gebukten hoofde zien wandelen. Zyne handen waren op den rüg ge- bunden, zyne hairen tot den wortel afgesneden, en zyne gansche kleeding was van zwart fluweel. Met langzamen tred klom hy op het bloedroode scbavot. „Hoe jong is hy!" zuchtte een borger, terwyl hy een mes in zynen zak opende. „In dien ouderdom alleen, heeft men edelmoed en zelf- opoffering in het hart," antwoordde een ander het hoofd mistroostig schuddende. „Hy is twintig jaren oud en niet meer,'' sprak een man die door de zon bruin gezengd was. „Dit is, och arme ! doch te jong om te sterven." „Maer hy zal immers niet sterven !" riep een zwaerlyvige koopman. „Niet sterven!" riepen eenige stemmen hem tegen, „niet sterven! wat mirakel verhoopt gy dan?" „Er hoeft geen mirakel; men zegt dat de Hertog hem ge- nade zal verleenen." „Genade?" vroeg de bruingezengde man, „Genade? Hy, Alva! — Ja, hy verleent genade, gelyk de steenrots die zieh op een reiziger neerstort en hem afgryzelyk verplet: — hy verleent genade gelyk de byl, die hakt, maer niet hoort; — hy verleent genade, gelyk de beul die bloed vergiet en lacht. — Ja, ja; want dit spaensch wangedrocht is harder dan de rots , verachtelyker en laffer dan de beul en onverbiddelyker dan de moordbyl!" De omstaenders verschrikten op dit stoute gezegde en be- zagen den spreker met bange verwondering. Zy konden niet begrypen hoe een mensch roekeloos genoeg kon zyn, om zulke vermetele woorden te uiten. Hy integendeel ging in zyne bitsige reden voort. Terwyl syne oogen in zyn hoofd blikker- den, rolden vloeken en lasteringen tegen de Spanjaerden morrend over zyne lippen. Gelukkig was het voor hem, dat hy tusschen deze menigvuldige menschen geen' enkelen verrader aentrof en niet door de Soldaten werd gehoord. Maria hield de oogen steeds op hären minnaer gevestigd. Tranen kon men op hare wangen niet zien; de ziel weende wel in haer, nochtans had zy moed genoeg om de bittere bron harer oogen te bedwingen. Met een mannenhart, als het hare — 227 — -was, had zy het voomemen gevormd, hären Alfried te wreken en zelf den Hertog te moorden. Om zieh in dit bloedig voor- nemen te versterken, wilde zy het hoofd hares minnaers zien vallen, en had hiertoe hären vader heimelyk verlaten. Alfried stond met eenen priester op het schavot, terwyl de beul met de byl in de hand op zyn hoofd wachtte. Op dit oogenblik galmden drie bazuinklanken over de markt en eene nare10 stilte heerschte onder het volk. Zyluisterden op de stem des verkondigers, die het vonnis afriep waerby Alfried van Schoonhoven tot de dood veroordeeld werd om op het leven des Hertogs te hebben aengelegd. AI de harten waren bang en alle oogen traenden van bitter medelyden, behalven de bruingezengde man, die in zyne lasteringen gedurig voortging. Nog eenmael weergalmde het klinkend koper. Nu beklemde zieh het hart der aenhoorders met afgryzen en wee, want het slagoffer schikte zieh alreeds tot het ontfangen zyner straffe. Green zuchtje kwam op uit de borst der verdrukte Beigen. Maria stuerde steeds hären blik tot Alfried en poogde zieh nog eenmael door hem te doen herkennen; evenwel, wat moeite zy ook in 't werk stelde, gelukte dit haer niet. ^ Reeds was de ongelukkige jonker nedergeknield en sprak zyn laetste gebed, terwyl de beul de mouwen om hoog stroopte, om des te beter te hakken. Het gebed was ten «inde en Alfried wendde zieh tot den beul , om te zeggen, dat hy gereed was, maer dan viel zyn oog op Maria. Beiden verbleekten zy : het laetste afscheid drukte zieh diep op hunne droeve wezenstrekken. De wyde eeuwigheid kwam zieh tusschen hen plaetsen. Dit schrikkelyk en plechtig uer ver- stünden zy. Eene traen rolde te geryk op de wang des minnaers en op de wang der minnares. Nu was het met Alfried gedaen. De beul omvatte de moord- byl met zyne twee handen, smeet ze met kracht boven zyn hoofd, en „Genade! genade!" huilde Maria dat hare stem de gansche markt overliep. 10 fcfyrecfltdj. 15* — 228 — „Genade! genade!" herhaelde het bange volk en de beul bleef beweeglos staen, want hy verschrikte op dit gehuil. „Hoerä! Leve de Geuzen!" schreeuwde eene donderende stem, en alle de oogen vestigden zieh met vervaerdheid op den bruingezengden man. Hy opende op dit oogenblik zynen mantel, trok zyne linker band er onder uit en zwaeide dezelve als een teeken boven zyn hoofd. Lange kromme nagelen maekten hem kenbaer, eu honderd stemmen antwoordden: „Lumey! Lumey!" „Leve de Geuzen !" „Sla dood den uitlander!" „Sla dood, sla dood!" „Hoera! De Lange nagel!" Dolken, rapieren en lange messen, blonken overal boven de menigte. Het was eene schrikkelyke uitbarsting,.van moord- kreten, van vloeken, van doemingen11. „Moord! Moord!" huilde het bange volk, en vlnchtte ylings door alle Straten heen: spaensche ruiteren renden met nydig geweld tegen de scharen op, en liepen onbarmhartiglyk door deze verwarring: menschen worstelden tusschen de voeten der peerden12 en vrouwen lagen versmacht of verpletterd op den grond. Terwyl werd er een teeken uit het venster waer Alva zat gegeven. De beul liet de moordbyl nedervallen en het zwierig hoofd van den jongen Belg rolde grimmend13 op het schavot; twee dikke stralen bloeds sprongen uit den hals van het slagoffer. Maria drong tusschen de beenen der peerden tot by het schavot, klom, of eer vloog er op, doopte hare rechterhand in het rookende bloed hares minnaers, en verdween met deze afgryzelyke vlek op hare fyne vingers — Niemand, dan de beul had het meisje bemerkt. Des avonds was alles doodstil. Maer de steenen der markt waren gansch rood met bloed, en hier en daer lag nog een lyk dat schrikkelyk onder de peerden was verpletterd. De 11 $ernmnftf)ung. 12 fyoft. paarden. 13 gürnenb, grimmig. — 229 — beulenknechten waren bezig met deze doode lichamen op sieden te laden. „Onze genadige Heer heeft bevolen, dat men deze lyken op de vildery br engen zou" sprak de scherprechter, terwyl men het laetste lichaem op de siede wierp. Wanneer dit alles gedaen was, kwam de beul met bleeke wangen en met bangheid in het hart te huis. Hy kon het zeldzaem verschynsel dat hy op het schavot gezien had niet vergeten. Dit geheim en onbegrypelyk schepsel, dat noch man noch vrouw was, en met zulke nydige blikken op hem gezien had, zweefde hem steeds drygend voor de oogen. Hy dacht dat Grodes wraekengel het bloed van Al- fried als eene getuigenis tegen hem had komen halen. — Twee dagen later stierf hy door de grouwzaemste gezichten gefolterd. Wad deed Maria met dit bloed? Zy vaegde15 het op eenen dolk, en plantte denzelven in vyftig spaensche borsten, by de inneming van den Briel en te Gorcum. Een kogel trof haer eindelyk : haer laetste woord was : Y ADERLAND ! — en hare manhaftige ziel rees vrolyk op tot Alfried, hären minnaer. Einigt Briefe unb ante ^uffä^e kommnrjiellen Inhalt*. äSorfcemetfting. @3 bebarf laum ber ©rträljnung, bafj fjter feine eigentliche Anleitung $ur ^anbelgforrefnonbeng unb nod) weniger ein 3Sor* ratr) von Briefen, welker bie ©elbfttfyätigfett gan$ überflüfftg machen mürbe, erwartet werben barf, weil jene ein Qroeig ber ^anblunggtrnfjenfdmft ift unb wir e3 l)ier blo§ mit ber ©nrac^e ^u tfyun Ijaben*). 3£tr geben al§ <Sprad)(toff eine (Sammlung non 2lu§brücfen, meldte t§eil3 al§ §öfücf)feitgformeIn gum 23e* ginn ober am (2cr)Iufie ber ©riefe norfommen, fyeiU bte nieber- 15 f)oU. vegen, roifc^en. *) 3(nnt. 2113 UebungSbuä; für biefen ßroetf ift $u empfehlen: Dr. ?r. 2lfjn'3 ^anbbua; ber fyottembifttjen §anbeB!orrefponben&. 230 lättbtfdje 2lrt unb SBeife her SBefpredjung ber ©efctjäfte unb SBerrjäTtnifle Be^eidjnett. hierbei tft auf bie ©mfac^eit unb $ür$e aufmerffam $u machen, roeld&e bie ^orrefponbeng ber großen ^anbelgnationen d)arafterifirt. 1. Sittreben uub 31 n f ä rt g e. ©er SSrtef enthält nacl} ^Belieben, aut)er ber obenftefjenbett 3lbreffe ober girma, nad) frcmgöftfdjer Seife, 6(o§ bie 2Borte: Mijn Heer! Mijne Heereu! Mevrouw! Mejufvrouw ! tueldjje $u fönte beg 23riefe3 oor ber Unterzeichnung Tüieberrjolt werben formen. De eer hebben. De vrijheid neraen. De tegenwoordige zal UEd. ter hand gesteld worden door . .. Deze zal UEd. overhandigd worden door . .. De overbrenger van dezen brief is . .. Ik neem de vrijheid UEd. hier- mede (bij dezen) te berigten (kennis te geven), berigt te geven. Uit Uwen geeerden van den . . . dezer (nämhd) maand) zag ik met veei genoegen, dat . .. (blijkt, dat...) In Uwen geeerden van . .. Op Uwe missive van den . . , dient tot antwoord, dat . .. In antwoord op den Uwen ^an den . . . dezer, zie ik . .. Erkentelijk voor het medege- deelde berigt wegens . .. Uwe geacbte letteren van den . . . dezer heb ik met genoegen ontvaugen. In vriendelijk antwoord op Uwe geeerde van den .,. is die- nende, dat ... Ik ben UEd. zeer verpligt voor Uwen geeerden van den . .. dezer. S)ie @f)re Ijahtn. ©idj bie greift nehmen. ©egenroärtigeä wirb %f)nm befyän^ bigt w+bm oon (burdj) . .. £>er Ueöerbrtnger biefeä Briefes ift... 3ct) neunte mir biegreifjeit, %fynm fjiermit ju berieten. 2(u£S Syrern ©eeljrten vom ...ten biefeä erfa§ id) mit tuet Ver- gnügen, bat)... $n ^fyvem ©ee^rten oom... 3§re gufdfjrtft vom ... Beantworte ict) ba§tn, bafj . .. 3n ©rnneberung auf $fyv ©eel)r= teS »om . . . biefeS, fe£»e tdj . .. 2Rit (bem freunbtidjfien) £)anfe für bie mitgeteilte ^adjriajt in Setreff..! $§r ©eefjrteS oom... I)a6e itt; mit Vergnügen erhalten. ^n freunbfdjaftiidjer (IjöfUajer) ©rnneberung auf Q^r @eel»rte§ Dom . . . f)abe id) %fynm mit&u= treuen (ju bemerfen), bafj ... Sd) bin Seiten für 3§r SBertfjeS vom . . . biefeg feljr »erpflidjtet. — 231 De ontvangst Uwerwaarde let- teren van den . . . der vermie- dene maand, verstrekte mij tot een bijzonder genoegen. Uit Uwen geeerden van den . .. verneem ik, heb ik ver- nomen Ik heb te zijner tijd Uwe mis- ..sive van den . . . ontvangen. In Uw schrijven van den . .. Deze dient om ... Uw geeerde van den . . . dezer ligt ter beantwoording voor ons. Ik heb de eer mij aan mijnen laatsten van den . . . te refe- reren. (Ik gedraag mij aan mijnen laatsten van den . . .) Uw geeerdes van den . . . is mij wel geworden (ter hand ge- komen, toegekomen). Mijn schrijven van den . . . pas- sato confirmerende . .. In antwoord op ... Ik ben vereerd met Uwe mis- sive. Wij zijn in het bezit Uwer ge- achte letteren van den 13. dezer. Uwe geeerden van den ... en den . . . zijn mij in orde ge- worden. Wij werden te zijner tijd ver- eerd met Uwe geeerden. UED.'s aangenamebriefvan den ... is tot heden, bij gebrek van stof, onbeantwoord ge- bleven. Het doet mij leed, dat ... Met leedwezen zie ik ... 3Jlit Befonberem Vergnügen fjaBe \ü) 3t)r 2Berit)e3 oom ... »o= rigen 9Konats empfangen. 2lu§ $jrem ©eeftrten com . . . er= fet)e ttfj, t)aBe ict) erf et)en . .. ^d) IjaBe feiner ßett ^§re 3wfcl)rift oom . . . erbalten, ^n ^l)rem (ScyretBen oom . .. (SJegemoärttgeö bat bengtoetf... 3fyr (SJeeBrteS oom . . . b. 9Ä. liegt un$ %ux Beantwortung oor. ^ct) BaBe bie ©fire, mtd) auf mein £e£teg> Dorn . . . ju Bejietjen. 3§r ©eefjrteö oom . . . tft mir richtig jugefommen. Qnbem id) ben $n§alt metneö . ©djretBenS nom ... b. 3R. Be= ftätige ... $n Gsrmteberung auf ... $ct) Bin mit 3§rer Sufdjrift üe; ehrt. 2Bir ftnb im Sefttj öftrer geehrten ©ci)rei6en nom 13. biefeS. S^re ©eefjrten nom . . . unb . .. ftnb mir gehörig ^uge!ommen. äßtr mürben fetner $eit mit^&ren ©d)ret6en Beet)rt. Ql)r SBertfyeo oom ... ift Bis Ejeute auä Mangel an «Stoff unBe= antwortet geBIteBen. @ä tt)ut mir leib, ba$ ... 2Kit £etbn>efen erfetye ict» ... 2. 2Ju3brücfe für ©mnftnbungen, ©efdjäftlid^eS unb ®elb inöbefonbere. a. ©mpftnbungen. In iemands gunst aanbevelen.] In iemands gunstig aandenken l ©tnem empfehlen. aanbevelen J Aan een verlangen voldoen. ©tnen äBunfdj gewähren. — 232 — Genegen zijn. Neiging hebben toe ... Niet nalaten. Antwoorden aan Plaats grijpen. Plaats hebben. AI geloof hechten aan Gelukkig slagen in . .. Met kunnen slagen in Alle pogingen aanwenden. Goedkeuring wegdragen. Zieh vleijen. Tot geruststelling strekken. Van gevoelen zijn. Aanleiding geven. Aanleiding krijgen. Aanwijzing doen. Van harte geluk wenschen tot . .. Ontvang mijne welgemeende ge- lukwenschen tot ... Van vriendelijke aanbiedingen gebrnik maken. Van dienst zijn. Zijne beste diensten aanbieden. Niets zal mij grooter genoegen zijn, dan . .. Gij kunt op niijnen ijver en mijne naauwkeurigheid Staat maken. Allen mogelijken voorspoed wenschen. Oude vriendschappelijke betrek- Mngen vernieuwen. Ten uiterste verpligten. Op toegevendheid rekenen. Behulpzaam zijn tot .... Zieh tot wederdiensten aanbie- den. Voor het geschonken vertrou- wen danken. Zieh met (in) iets inlaten. Zieh in langdradige redenering- en inlaten. In aanmerking nemen. Bedenking maken. Reflectie maken op ... ©eneigt fein. üftidjt ermangeln. ©ntfpredjen. «Statt finben. Statt fyahm. Stilen ©lauben beimeffen. ®lüd Ijaben mit ... (Ijb. un»er= fönltd)e§ SSerö : gelingen), fein ©lüde ^aben mit ... ($b. unperfönttdjeö SSerb : mifc tingen). 2lIIeg Derfudjen. 33iülgung erhalten, ©id) fdjmetdjeln. 3ur Serutyigung btenen. 25er Meinung fein. 2Ma£ geben, »eranlaffen. 2tnlafj ehalten, oerantafjt roerben. 3lnraetfung geben, üßon §erjen @lüc! roünftfjen &u . .. (Smpfangen ©ie meine ^er^lid^ften (Slücrnmnfdje ju ... $reunblt$e 2inerbietungen an= nehmen. 3u 2)ienften fielen. <Btxm Stenfte anbieten. @ö fotf mir gum größten S5er= gnügen gereichen, roemt . .. ©ie lönnen auf meinen ©ifer unb $ßünftltd)feit fräßen. SCtteö mögliche ©ftitf nmnfdjen. 2Hte freunbfdjaftltä)e SBejtefjungen erneuern. 2UtfS pdjfte üerpflidjjten. 2luf ©inmiaigung §äljlen. SeJ)iUfUdj fein ju . .. <Bid) §u ©egenbienften erbieten. $ür ba3 beröiefene Vertrauen banlen. ©idj auf @trua3 einlaffen. ©idj in roeitläufige Erörterungen eintaffen. ^n ©rroägung ^teljen. S3eben!en tragen. fft^fleftiren auf ... -^£1 — 233 Ten kwade duiten, Verschoon mij. Vrijwaren. In weerwil van mij verzoek. Ik verzoek U dringend. Ik wenschte met meer gematig- heid behandelt te worden. b. ungemein Zaken maken, doen in ... Grooten invloed op iets uitoe- fenen. Ten gevolge hebben. Eene voordeelige briefwisseling aanknoopen. Eene Correspondentie levendig houden. Met Orders begünstigt worden. Orders opgeven. Orders ten uitvoer brengen. Zieh belasten met ... Overeenkomstig Uwe Orders. Instruction opvolgen. Zijne verbindtenissen vervullen. In uitvoering van Orders met ijver en naauwgezetheid te werk gaan. In voorslag treden. Eene speculatie met iemand doen. Dadelijk berigtgeven. Tijding van iemand (iets) krij- gen. Zijn beslag krijgen. Door elkander. Onder dien verstände, dat ... Te dezer stede. Te Uwer beschikking. Tot Uw governo. Zoo ver ... betreft. Voor het overige. Zoo spoedig doenlijk (mogelijk). Bij voorkeur. Bij het ver gevorderde saisoen. Er is kans op. Van toepassing zijn op ... Proeve nemen met . .. Doen geworden. Uebelneljmen. ©ntfdjulbigen ©te. ©icf; Dermalen, bürgen, ■deiner bitten ungeachtet. 3dj erfud&e ©ie bringenb. 8$ toünfc&te mit meljr 3Jläfjtgung bel)anbelt gu werben. efcl)äftltcl)e3. ©efepfte machen in ... ®ro|en ©influfj auf ©troa§ Ijaben. $ur $olge Ijaben. ©inen cortf) etil) af ten ^örtefrued^fel anlnüpfen. ©ine $orrefponben§ unterhatten. 3Jlit Aufträgen beehrt werben. Stuf träge erteilen. Aufträge ausführen. Ueberneljmen. ^ren Aufträgen jufolge. ^nftrultionen Befolgen. <&zine ^erbinblicpeiten erfüllen. S3ei ber 2lu3fül)rung von 2luf= trägen mit ©tfer unb ©enauig^ feit »erfahren, gu äBerfe geljen. ©inen $orfcfylag eingeben, ©ine ©nef ulation mit Qemanb ge= meinfdjaftlidj unternehmen. ©ogleic§ yiafyxityt geben. 9tac|ricl)t von ^emanb (©troaS) ermatten. 3ur 2lu3füljrung lommen. $Durd)fdjttitttttf). 33orauggefe$t, bafj ... 2tuf fjiefigem Sßla^e. 3u %f)vtv Verfügung. 3u S^rer !RidE)tf$nur. ©o meit eö ... betrifft. UebrigenS. @o balb als tfjumid) (möglich). SBorsugSroeife. Sei ber Dorgerücften Qa^reäjeit. ©3 ift äBaljrfdjemlidjfeit Dorljans bm für ... 2lnroenbung leiben auf ... ©iuen SSerfuc^ machen mit ... 3uge^en laffen. 234 Iets magtig worden. De gelegenheid doet zieh voor. Eene haven aandoen. Door eenen storm beloopen wor- den (zijn). Zee kunnen bouwen. Behouden aankomen (overko- men). Wijn in den kelder opslaan. Credit verzoeken. Op credit stellen. Yoor eene waar is veel vraag. De prijzen staan lioog. De prijzen houden zieh staande. De prijzen zijn aan het dalen, aan het rijzen. De prijzen gaan stark achteruit. In publieke veiling aanslaan. Er doen zieh koopers op. Grif van de hand gaan. Veel nut aanbrengen. Het bedrag eener rekening ter hand stellen. Eenig voordeel behalen bij ... Opoffering doen. Met schade afkomen. Zijne betalingen opschorten (staken). ©troaä erlangen. Sie Gelegenheit Bietet ftd) bar. 3n einen @rfrifcf)ungsr)afen eim laufen. $on einem ©türme überfallen roerben. ©egelfertig fein. 2Bol)lbeI)alten anfommen. Sßein in ben Heller bringen. Gelb. bitten gutschreiben. ©uifdjreiben. @3 ift ftarfe üftacfyfrage nac^ einer äßaare. Sie greife firtb r)odj. Sie greife galten fidj. Sie greife finb im fallen, im (Steigen begriffen. Sie greife meieren ftarl. $ur öffentlichen SBerfteigerung bringen. @s melben ftcr) Käufer, ©djnellen 2tbja£ finben. Grofjen 9lu1$m bringen. Sen betrag einer $ec§mmg be= {jänbigen. ©inigen SSortljeil tjaben bei ... Opfer bringen. Tlii ©d^aben baoonfommen. Büm galjlungen einftellen. 3. Schlußformeln. Ik heb de eer mij  .. ©benfo: 1k heb de eer mij met achting te noemen, met alle ach- ting enz. Intusschen heb ik de eer enz. Ik verblijf met alle achting enz. Verblijve met alle achting enz. Mij tot elke wederdienst aanbiedende, noem ik mij met achting enz., ju jebein ©egenbienft bereit ac mm — 235 — Met de verzekering dat ik mij iegelijke gelegenheid zal ten nutte maken, om UEd. op mijne beurt te dienen, heb ik te eer enz. UEd. tevens de verzekering gevende (verzekerende), dat gij mij tot elke wederdienst (steeds tot wederdienst) bereid zult vinden, heb ik de eer enz. Met verlangen zie ik Uw antwoord te gemoet, en ben met enz. 3#rer Antwort entgegenfef)enb, fyabe ta) ic. In afwachting van UEdns antwoord daaromtrent, noem ik mij met de meeste gevoelens van hoogachting enz., in ©noartung öftrer begfaüftgen 2Introort k. In de hoop dat deze onaangename toevalligheid mij niet van Uw vertronwen zal berooven, heb ik de eer enz., in ber Hoffnung, bafj biefeö unangenehme zufällige ©reignifj mid§ $t)ve$ SSer= trauend ntcrjt berauben werbe k. Dit zal U ten bewijze verstrekkew, hoezeer ik met hoogachting en toegenegenheid ben enz., bieä beroeife %ftnen bie Öodjadjtung unb (Ergebenheit, mit ber tä) bin tc. In de hoop met een spoedig antwoord vereerd te worden, blijf ik met enz . . . waardoor UEd zeer zal verpligten dengenen, die de eer heefd zieh te noemen enz. Inmiddels ben ik met volkomene hoogachting enz. Houd U verzekerd van mijne bijzondere achting en dienstvaar- digheid. Steeds zal ik trachten te bewtjzen hoe zeer ik ben enz. Mij in Uwe vriendschap aanbevelende, heb ik de eer enz. Mij vleijende bij voortduring met Uwe aangename Orders te zullen vereerd worden, heb ik de eer enz. Tans niets verder te melden hebbende, ben ik enz. Met twijfelnde of UEd. mijne order behoorlijk zult uitvoeren, ben ik enz. Ik ben (ik noem mij) met vriendschappelijke toegenegenheid enz. Sßor ber Unterzeichnung bes Samens gefyt, natf) ^Betteoen unb uneber nad) fran^öfifct)er Bitte, bie Slnrebe Mijn Heer u. f. tn. noran, unb bem tarnen felbft fte£)t bcv§ ^räbtfat Uw ober UEd. Dw. "(dienstwillige) dienaar, dienaren, cor. N. 2)ie 7 erften Briefe unb Aufgaben über ©egenftänbe auö bem ftanbel f. bie XXVL, XXVII ., XXX. unb bie mit arabtferjen (geroöf)n= lidjen) 3*ff^n bezeichneten Stufgaben. 8. Ophouäing van betaling. Gouda den öden Januarij (louwmaand) 18 .. Den Heer Kleermaker te Kotterdam. Met het grootste leedwezen meld ik U, dat ik mij buiten — 236 — staat bevind mijne verbin dtenissen jegens mijne vrienden te vervullen. Toen ik mijnen liandel begon — twaalf jaren geleden — was ik in het bezit van een aanzienlijk kapitaal. Werkzaam- heid en de hulp van getrouwe vrienden, gelijk UEd., hebben het aanmerkelijk vermeerderd. Maar sedert vier of vijf jaren heefd mij eene reeks van ramspoedige toevallen ge- troffen, en het laatste, het bankroet van de Heer W. in 's Hertogenbosch , heeft mij tot mijnen tegenwoordigen toestand gebragt. Behalve het genoemde faillit, warbij ik omtremt 2500 £ verlies, waren het de bankroetten van de Heeren Gebroeders M. in Weenen, en R. & Co. in Parijs, waarbij ik meer dan 20,000 fl. verlies, die mij genoodzaakt hebben mijne betalingen op te schorten, en mijnen schuldeischers een akkoord aan te bieden, waardoor ik mij zou verpligten, 45 pCt. te bieden. Een groote getal van hen hebben reeds hunne inwilliging in mijn voorstel verklaard, en UEdns sclmldvordering de grootste van allen zijnde, zullen de overige vrienden, zoo het UEd. be- liefd toe te treden, minder zwarigheden tegenzetten. Gelieve het U, die mij altijd goedheid bewezen hebt, aan eenen corres- pondenten alliier volmagt te geven, om in Uwen naam het akkoord te teekenen, en zoo ten hoogste te verpligten dengenen, die de eer heeft zieh te noemen, Mijn Heer, UEd. Dw. dienaar Hendrik Dartelaar. 9. Antwoord. Rotterdam den lsten Februarij (sprokkelmaand) 1852. Den Heer Dartelaar te Gouda. Met het grootste leedwezen verneem ik uit Uwen brief van den Öden p. dat Gij genoodzaakt zijt, Uwe betalingen te staken, en dat Gij mijn intreden in een akkoord wenscht. In- dien Uwe andere vrienden de wäre oorzaken van Uwe onge- lukken zoo naauwkeurig kennen, als ik ze kenne, zullen ze niet intreden, en mijn voorbeeld kan Uw niet ten nutte zijn. Want Uw voorgeven is niet geheel gegrond , en Uwe verliezen — 237 — in de faillitten waren geenszins zoo groot, als Gij zegt. Uwe verkwistingen alleen veroorzaakten Uw tegenwoordig ongeluk. Gij hebt Uwe en Uwer vrienden zaken verwaarloost. Ik was reeds voornemens, mijne relatieen met U af te breken. Wel wetende, dat er omstandigheden zijn, die noch te voorzien, nog voor te komen zijn, en zulk een ongeluk ten gevolge kunnen hebben, zoude ik aan Uwen wensch voldoen, om mij- nen commissionair a costi last te geven, een akkoord in mij- nen naam te teekenen, indien Gij Uwe fouten redelijk bekend en betering beloofd haddet. In plaats van dit te.doen ver- langt Gij, dat Uwe vrienden met schade afkomen, en derhalve zal ik Uw voorstel niet aannemen, veeleer mijnen agent vol- magtigen, U geregtelijk te vervolgen, en alles in het werk te stellen, dat de wetten aan de hand geven, om mijne preten- tieen te doen gelden; dus mijne pligt niet slechts jegens mijne familie, maar ook jegens de maatschappij te vervullen, en tevens U aan te moedigen, eene andere leefwijs te be- ginnen ! Voor het overige ben ik, Mijn Heer, Uw dienaar J. Kleermaker. 10. Ander antwoord. Mjmegen den 4den Maart (lentemaand) 1852, Den Heer D. te Namen. Met groote verwondering en het hartelijkste mededoogen zie ik uit Uwe missive van de lste dezer dat ongelukken U genoodzaakt hebben, Uwe betalingen te schürten. Gij hebt gelijk, als Gij hoopt dat ik een voorbeeld zal geven van billijkheid. Ik heb altijd reden gehad, volkomen tevreden te zijn met Uwe werkzaamheid, Uwen ijver in vervulling van Uwe pligten, Uwe naauwkeurigheid in uitvoering van de Or- ders Uwer vrienden, en met Uwe onbaatzuchtigheid (belange- loosheid), dat het mij een groot genoegen zal zijn, met Uwen vrienden de noodige maatregelen aantewenden om U Uwe zaken te doen voortzetten. Met de meeste hoogachting heb ik de eer enz. — 238 — 1 1 . Berigt over een faillissement. 's Gravenhage den lsten April (grasmaand) 1852. Den Heer L. te Milaan. Uit Uwen Geerden van den . . . p. blijkt, dat Gij be- langen heefd in het faillissement van de Heeren N. 0. & P. alhier. Hiermede aan Uw verlangen voldoende, geef ik UEd. het montant van de Activen en Passiven van dit huis. Passiva: fl. 80,900. Activa: „ 50.420. Deficit : „ 30,480. Indien ik UEd. zeg, dat geheel bijzondere ongelukken de Heeren N. 0. & P. tot dezen toestand gebragt hebben, en dat zij welligt hunne zaken hadden kunnen voortzetten, ten minste op eenigen tijd, zoo zal dit tot Uwe geruststelling strekken. Gij ziet daaruit, dat Gij in iegelijk akkoord kunt intreden, dat deze Heeren UEd. proponeren, en zoo Gij ver- kiest, mij van Uwe volmagt voor te zien, zoo zal ik alle po- gingen aan wenden, om een gunstig akkoord in Uwen naam te onderteekenen dat Uwe goedkeuring zal wegdragen. Mij in Uwe vriendschap aanbevelende , heb ik de eer enz. 12. Antivoord. Milaan den 2 den Mei (bloeimaand) 1852. Den Heer Volger in 's Gravenhage. Mijn Heer! Met leedwezen zie ik uit Uwen Geeerden van den lsten p. dat de tijding van het faillit van de Heeren N. 0. & P. eene droeve waarheid is ! Ik heb omtrent fl. 15,000. daarin, en verzoek U, mijnen ouden vriend, alles te willen doen, mijn ver- lies op het laagste te • reduceren. Indien eenige kans wäre op eene geheele vervulling hunner verbindtenissen, zou ik genegen zijn , als Gij uit de bijgaande volmagt ziet, nog eenigen tijd te wachten, en hen hunne zaken te doen voortzetten, kortom, door credit mogelijk te maken, dat zie zieh weder oprigten. Ik overlaat U alles, wel wetende, dat Gij alle pogingen aan- — 239 — wendt, om Uwen vrienden de grootste diensten te doen, zonder iemand onnoodig kwaad te doen. Hopende, dat Gij me dadelijk berigt zult geven over den Staat dezer zaak, ben ik enz. 13. Berigt over onderscheidene rimessen. Utrecht den 13 den Junij (zomermaand) 1852. Den Heer Schilder te Haarlem. Uwe Geeerden van den 7den en 15 den p. zijn mij te zijnen tijd geworden, maar bij gebrek van stof, onbeantwoord ge- bleven. Het is niet zoo met Uwen Geeerden van den 13d6n dezer. Ik zie er uit, dat Gij de door mij gezondene remise van fl. 3560. ontvangen en behoorlijk te boek gesteld hebt. Gij zendt mij met denzelven, fl. 355. 20 C. op B. & Co. alhier, - 2025. 50 - - Maar & Want in Keulen, - 1015. 70 - - Pieter Hebbeniets, hier, fl. 3396. 40~c! waarvan het noodige bezorgd, en Uwe rekening, na&r ontvangst, daarvoor zal gecrediteerd worden. Zoo UEd. geen berigt van het tegendeel ontvangt, bid ik U de zaak als gedaan te willen aanmerken. Eindelijk zal ik de 2000 M. Bco. op Hondkat & Co. in Hamburg zoo spoedig mogelijk zoeken te negocieren. Ik zal daarbij Uwe belangen als mijne eigene behartigen, en U da- delijk van den uitslag berigt geven. Ik heb de eer te zijn, Mijn Heer, UEd. Dw. dienaar Z. Knager, sen. 14. Beantwoording van eene Circulaire. Gouda den 4den Julij (hooimaand) 1852. Den Heer Ridder te Rotterdam. Weledele Heer! Ik wensch U van ganscher harte geluk tot de onderneming, — 240 — waarvan UEd. mij door Uwe circulaire van den 20sten p. kennis heeft gegeven. Ik heb behoorlijk nota genomen van Uwe handteekening, omdat ik voornemens ben van Uwe vriendelijke aanbiedingen gebruik te maken. Hopende, dat het ingeslotene prijscourant der artikelen van onze markt het eene of andere bevatten zal, wat UEd, zal kunnen gebruiken, verzeker ik U, dat UEd. op mijnen ijver en naauwkeurigheid in alle Uwe belangen volkomen kunt Staat maken. Möge dit mijn antwoord tot eene weerzijds voordelige brief- wisseling aanleiding geven. Ik heb de eer mij te noemen, Weledele Heer, Uwen Dw. dienaar Pieter Zilvererts. 15. Consignatie van Jcaas en boter. Amsterdam den llden Augustus (oogstmaand) 1852. De Heeren J. Bore & Co. te Nantes. Mijne Heeren! Een van mijne vrienden, de Heer Hinkel alhier, heeft mij Uwe adres medegedeeld, en UEd's reeele bediening aanbevolen. Ik neem derhalve de vrijheid aan UEd., volgens bijgaande connossementen, door het schip „the Arend, kapitein Houwer", te consigneren: 3000 stuk Edammer kazen, 150 vaatjes Delftsche boter. UEd. gelieve de ontvangst van deze goederen behoorlijk te bezorgen, op te vordeeligste wijs voor mijne rekening te plaatsen, en mij verkooprekening te doen geworden. Zoo het resultaat eenigzins aan mijne verwachting antwoordt, zal ik U nog eene aanzienlijker partij van beide artikelen toezenden. Indien UEd. wederkeerig goed vondt, mij voor Uwe reke- ning hier bezig te houden, zoude het mij zeer aangenaam zijn, en te dien einde zend ik UEd. een berigt over de prijzen tot welken de produkten van Uw land kunnen afgezet worden. — 241 — In afwachting Uwer aangename berigten heb ik de eer met de meeste hoogachting te zijn, Mijn Heer, UEd. Dw. dienaar C. Kazeling. 16. Antwoorä: berigt over de ontvangst van de ivaar; inzending van de verkooprekening. Nantes den lsten September (herfstmaand) 1852. Den Heer C. Kazeling te Amsterdam. Mijn Heer! Wij hebben de eer UEd. bij dezen van de ontvangst van Uwen Geeerden kennis te geven. Het verstrekt ons tot een bijzonder genoegen met Uw huis in betrekking gezet te zijn, en wij zijn onzen gemeenzamen vriend, den Heer Hinkel ten uwent, ten hoogste verpligt voor zijne vriendelijke aanbeveling. Wees overtuigd dat wij niets zullen nalaten, om in alle ge- legenheiden Uwe belangen gelijk onze eigene te bebartigen. UEd. zendt ons connossementen over 3000 stuk Edammer kazen, en 150 vaatjes Delftsche boter, die UEcL in het schip „de arend, kapit. Houwer" afgeladen en aan ons geconsigneerd heeft. De waar is reeds verledene week alhier aangekomen. Na ze gelost en in goeden staat bevonden te hebben, hebben wij ze reeds tot den hoogst moge- lijken prijs van onze markt, op drie maanden tijd, als het gebruik is, verkocht. UEd. ontvangt bijgaande verkoopreke- ning, voor welker beloop van ßvon . . . Uwe rekening per 1 December aanstaande gecrediteerd is. UEd. gelieve, na dezelve doorgezien en na akkoord bevonden te hebben, den bedrag op ons te trekken; wij behoeven U niet te verzekeren, dat Uwe tratten alle eer zal aangedaan worden. Bijgaande ontvangt UEd. de nieuwste prijscourant van onze plaats ter inzigt. Het zou ons zeer aangenaam zijn, zoo UEd. #olI. ©ramm. 16 — 242 — tot nieuwe inzendingen aangemoedigd wierdet. Gij kunt steeds van de zorgvuldigste uitvoering Uwer bevelen verzekerd zijn. Wij hebben de eer ons inet de meeste ackting te noemen Mijn Heer! ÜEd. dw. dienaren J. Bore & Co. 17. Antivoord. Amsterdam den lsten October (wijnmaand) 1852. De Heeren J. Bore & Co. te Nantes. Mijne Heeren. Met Uwen G-eeerden van den lsten p. ontvang ik verkoop- rekening over de kazen en boter, die ik de vrijheid genomen heb aan U te consigneren. Ik heb dezelve nagezien, na akkoord bevonden, en UEd. met de som van Rvon . . . gedebiteerd. Ter vereffening dezer post heb ik van daag de vrijheid genomen, de bovengemeld zom, zijnde Duc .... ä 3 maanden dato, order I. B. Hengelaar in Leeuwen, op Uwe verzekering berustende, op UEd. af te geven. De prijzen, de UEd. voor mijne waaren behaald heeft, zijn zoo als ik ze verwachtte. Het spreekt van zelf, dat Gij alle moeite doet, om hoogere te behalen. Ik ben een antwoord van eenen vriend verwachtende, omtrent eenige artikelen van Uw prijscourant ; zoodra dit ' zal aangekomen zijn, zal ik U met eenigen commissie-zaken belasten. Intusschen heb ik de eer te zijn Mijne Heeren! UEd. dw. dienaar C. Kazeling» 18. Prima wissel. Rotterdam den 8stea December 1851. Pr. fr. 2409. 75 C. Drie da gen na zigt gelieven UEd. te betalen tegen dezen Prima Wisselbrief aan den Heer J. C. Walenaar. of order, — 243 — de somma van Twee duizend vier honderd en negen francs, vijf en zeventig Centimes. De waarde ontvangen. UEd. stellen dezelve op rekening volgens berigt van X. van Z. De Heer J. Payeur te Parijs. 19. Secunda wissel. 's Boseh, den 7dea Augustus 1852. Pr. fl. 1200. — holl. UEd. gelieve vier dagen na zigt te betalen tegen dezen mijnen Secunda wisselbrief (prima niet) aan de Heeren J. Hoek, Kabeljaauw & Co. in Rotterdam, of order, de som van twaalf honderd gülden holl. courant. De waarde in rekening. UEd. stellen dezelve op rekening volgens het berigt van L. Weidenaar. Den Heer Yan Leeuw te Leeuwaarden. 20. Kwitantie. Ontvangen van Mejufvrouw Yan de Oudecat, voor rekening van J. Martens te H., de somma van Twee duizend gülden in 24 gülden voet. Frankfort a. M. den .... Karel Kring. 2 1 . Aamvijzing. De Heer M. Hazenhaar in London gelieve op vertooning dezer te betalen aan den Heer Jan Keukenmeester, mijnen zoon, of aan zijne order, de somma van Vijf en twintig pond en achttien Schilling Sterling, en mij volgens berigt op rekening te stellen. 's Gravenhage den 12den Seeptmber 1852. Laurens Keukenmeester. 16" — 244 — 22. Promesse. Drie maanden na dato neem ik aan tegen deze Promesse te betalen aan Mejufvrouw de Weduwe Rosina *Wei, of order de somma van Zes honderd en zestig Mark en tien Schil- ling JBanco. De waarde in kontanten ontvangen. Haarlem den 8sten September 1851. Gijsbrecht Bloembol 5ammlmt0 rintger WMtx 1 midjt fidj trid)t nad) fcem 3|0d)kutfid)ett MUrot lafftn. (Waty Um Stoffe georbnet.) N. SDte häufiger ooriomtnenben Söörter jeber Ruoril werben nac^ bm Mannten ©efe|en ber fjb. nadjgefitlbet. 1. Religion, godsdienst. ®ott, God. SRärtgrer, martelaar. ©cppfung, SBeltaK, al, heelal. ©fjrift, kristen, Christen. Äreuj, kruis. ^ctpift, pausgezinde. £ö'tte, bei. $e|er, ketter. §egefeuer, vagevuur. ©efpenft, spook. 2. äßelt, wereld. ©efiirn, gestarnte, gesternte. Regenbogen, regenboog. gfinfteroif (@onnen=), verduis- äBärme, wärmte. tering. SBetter, weder (weer). Xaä erfte Sftonboiertet, het eerste IXngenntter, onweder. kwartier. 9leM, nevel, mist. SSottmonb, de volle maan, vr. Xljau, dauw. planet, planeet, vr., dwaalster, Sfteer, zee, meer. vr. ©rböeüen, aardbeving. dornet, komeet, vr. staartster, vr. 3. &it, tijd. Safjre^eit, jaargetijde, saisoen, o. ®ni>e, eind, einde. iperöft, berfst, najaar. $rüpng, lente, vr. 2Konat, maand, vr. Feiertag, feestdag. SUtgenöltcf, ©egenroart, stond. ©efunbe, sekonde. 2)ämmemng, scbemering. 3Kitternad)t, middelnacbt, mid- ©onnenctufgcmg, opgaan, o. dernacbt. 2Jtttte, midden, o. 2lnfcmg, begin, aanvang. 245 4. Monate, maauden. JSf. Sie kernten mit maand finb vr., bie anbern m Samtar, Januarij. louwmaand. gebruar, Febrimrij, sprokkel- maand. •äftctrg, Maarfc, vr., lentemaand. Slprtf, April, grasmaand. 3Jiai, Mei, bloeimaand. gimi, Junij, zomermaand. $uft, Julij, hooimaand. Stuguft, Augustus, oogstmaand. (geptem&er, September, herfst- maand. Dftoöer, October, wijnniaand. yiovetnhev, November, maand. SDecember, December, winter- maand. 5. gefttetge, feestdagen. fyafttag, vastendag. §aftnac|t, vastenavond. ©fiarraodje, heilige week. ©ritne SDomterftag, witte donder- dag. fyro&nletc&nam , heilige sakra- mentsdag. ^ieujafirstag, nieuwe jaarsdag. ^f^ermittrcod), aschdag, asek- woensdag. (Sfiarf rettag, goede vrijdag. Dftent, paschen, o. ^fingften, pinksteren, o. SoficmmStag, Sant Jan'sdag. SBetfinacfiten, kersmis. 6. ©olbaten, Soldaten. fSfelbmarfcfiaft, veldmaarschalk. D&erfte, overste, kolonel. Sieutenant, luitenant. Dragoner, dragonder. 2lbmtral, admiraal, vlootvoogd. ■Jftimtttott, ammmiitie, krijgsbe- hoeften. Hauptmann, kapitein. §äfinricfi, vaandrig. Srommelfdjläger, trommelaar. ©pion, spie, spion. 7. §au§ unb gamilie, huis en huisgezin. Kammerfrau, kamenier. 2ttter, mcmnltcfieg, mannelijke leeftijd, Sllter, ouderdom. $inbijeti, kindschheid. SBctrtertn, baker. 8. SDer menfd^idje Körper, ©lieb, lid. ©Itebmafjen, lidmaten. 2Utgenfcraunen, wenkbraauwen. 9lafenlöcßer, neusgaten. ©aumen, gehemelte. ©ttbogen, elleboog. Zeigefinger, wijsvinger. Sritft, borst. <5djenfel, dijbeen, schenke!. Äutfcßer, koetsier. Mnbigfett, mondigheid, meer- derjarigh. 2Htertfium, ondheid. Ktnberet, kindheid. het menschelijke ligehaam. $erfe, hiel, m. geße, teen, toon, m. ©ofile, zool. ©tngeroetbe, ingewand. ©alle, gal. 9ftagen, maag, vr. SRücfgrat, ruggegraat, o. äBange, wang, koon. gafin, tand. — 246 JMjle, keel, stroot, m., gorgel, m. ©eleu!, gelid. Sffrppe, rib. $üfte, lieup. SBabe, kuit, vr. feaut, vel. Wlavi, merg, murg, o. £im, hersens, hersenen, m. plur. ^trnfdjale, hersenpan, schedel, bekkeneel, (Seufzer, zucbt, m. ©djnardjen, snorken, ronken. Sßo^tbeleißt^ett, lijvigbeid. 9. ©eelentljätigfetten, werkingen der ziel. SSermmft, verstand, vernuft, o., rede. Jltugljett, beleid, wijsheid. %fyox§ät, dwaasheid. SBorftetfimg, verbeelding. SBergroeiflung, wanboop. Sraurtgfeit, droefheid. $üf)ttf)ett, koenbeid, stoutmoe- digbeid. Sebljaftigfeit, levendigbeid. ©ebäcptnifj, gebeugen, gedach- tenis. 'Suiijum, dwaling, vergissing. $ergeffentyett, SSergejjltdjfeit, ver- getelbeid. $urdjt, vrees,. bevreesdbeid, be- ducbtheid. gröpcpeit, blijdscbap. 2lbfc|eu, afscbuw. m. 10. $rcmf Reiten, ziekten. IXnpäfj lidpeit, ongesteldbeid. 3<xi)n-',$topj'ic. 2Befy,tandpijnete. Ruften, boest, kncb, m. §eifef!eit, beescbbeid. !>tt»otf)onbrie, miltzucht. £)iarr|öe, buikloop, looslijvig- beid. ©td)t, jicbt, beroerte. Sftaröe, likteeken. lidteeken. £itfjnerauge, eksteroog. SSerrenfung, verstuiking, ver- rekking. , smart, vr., pyn, wee. ©djlctgflufj, beroerte. (Schnupfen, verkoudbeid. £>en ©knüpfen t)abm, verkoud zijn. üötafetn, mazelen, vr. plur. @d)tt>ittbfudjt, tering. ©ejtfjttmlft, gezwel. ©efcfyroür, zweer, vr., verzwering. Cluetfcfyimg, kneusing, kwetsing. Äreßä, kanker, ©nt^ünbung, ontsteking. 11. SBerrocmbfdjctft, verwantschap. (SJeücttterin, peettante, petemoei, meter, SBittroer, weduwer. aftünbel, pupil, m., pupille, vr. 3Bö d^nerin, kraamvrouw. 2lmme, min, minnemoeder. (Sdjooftfinb, troedelkind, lieve- ling. SSormunb,. voogt, kurator. SGßaife, wees, m. en vr. §e&amme, vroedvrouw. ^flegamtne, pleegvrouw,voedster- Vrouw. ^acpommenfdjaft, nakomeling- schap. SBrctut, bruid, verloofde. Bräutigam , bruidegom, aan- staande. SBerlofmng , verloving , onder- trouw. £eiratlj, huwelijk, o. ©rfie, ©rbin, eerfgenaam. Sßatfjdfjen, petekind. Breitlinge, tweelingen. Soweit, bruiloft. @fje, echt, m. @eoatter,gevader, peet, peetoom. 247 12. ^ugenben unb Untugenben, deugden en ondeugden. Stnbadjt, ba§ ®en?en.cm— , aan- dacht. $>emutl), ootmoed, demoed. ■äftäfjtgreit, matigheid, soberheid. Seftctnbtgfeit, bestendigheid, standvastigheid, volharding. ©parfamfeit, zuinigheid, spaar- zamheid. betrug, bedrog, opligting. üDieineib, meineed. ©nt^altfatnfeit, onthouding. 3Jläfjigung, matiging. $leifj, vlijt, ijver, naarstigheid. ©eroerfifletB, nijverheid. Sreue, trouw, getrouwheid. (SJotttoftgfett, goddeloosheid, god- vergetenheid. ©tolj, trotschheid, fierheid. ©eij, gierigheid, karigbeid, gre- tigbeid, inbaligbeid. (Meljrigfett, leerzaamheid, vat- baarheid, leergierigheid. ©l^rgetj, eerzucht, e er gierigheid. ©djroelgerei zw., licbtmisserij. 23egierbe, lust, m., begeerte. Unt>erfcf)ämtE)ett, schaamteloos- heid, onbeschaanidheid. $autl)ett, luibeid, traagheid. ©cfjlemmerei, slempernij. äRorb, moord, manslag. CBräuet, gruwel. Süge, leugen, m. SMfjtggang, lediggang, werke- loosheid. Sift, list, laag, streek, kunst- greep. SSorrotfc, nufferigheid. 13. Sötfienf Soften, fünfte, «gcmbroerfe, wetenschappen, kunsten, ambachten. ^urigprubens, regtsgeleerdbeid. ©Hernie, scheikunde. SBunbargnetfunbe, beelkunde. SCßunbargt, heelmeester, ehirur- gijn. ^Bfjtlofop^ie, wijsbegeerte. Wlofopt), wijsgeer. Geologie, godgeleerdbeid. 9Jiatt)emaiir, wiskunde. 2ftatf)emaiifer, wiskunstenaar. 2iftronomte, sterrekunde. Stftrologte, sterrekijkkunde. fjedjtfunft, schermkunst. £>cmbroerfer, bandwerksman, am- bacbtsman. ©tf) au jp teter, tooneelspeler, ak- teur. Säcfer, bakker. SRütler, molenaar. SBierroirtf), kroeghouder, bier- tapp er. Änopfmadjer, knoopenmaker. %i)<fytev, scbrijnwerker, kaste- maker. Maurer, metselaar. ©dEjtoffer, slotenmaker. ©erber, leerlooijer. (Sattler, zadelmaker. Äürfdjner, bontwerker. SDreftiper, dorscher. £acfe, hak, m., houwel. •Jßetfjet, wiek, vr. $eU, wig, vr. Seiften, leest, vr. $Ietfdjer, slager, slagter. Sßaftetenbäcrer, pasteibakker. gucteröäcfer, banketbakker. Söttdjer, kuiper. §utmadjer, hoedenmaker. ^errücfertmaöper, paruikenmaker. ©temme£, steenhouwer. ©tafer, glazenmaker. $upferfted)er, plaatsnijder, me- taalgrave erder. SSüdjfenmacfyer , geweermaker, bussenmaker. ©eiler, touwslager. •ftätljerm, naaister. 248 ©tfjteferbecfer, leidekker. $elte, troffel, m., truweel. §trt, herder. ©d&ufterafjle, eis, vr. Stm&og, aanbeeld, o. Sauber, roer, riem, m. £ofcet, schaaf, vr. 14. £)te ©tctbt unb i§re (BeBäube, de stad en de gebouwen derzelve. IStnlmal, gedenkteeken. (Srafctnal, praalgraaf. fyletfdö^ctl£e. vleescbbal. Sei^cms), beleenbuis, lombard. 23otanifct)er ©arten kruidtuin. Farial, gracbt, vr. SBt&Uoiljef, boekerij, bibliotheek. Oaft^of , lierberg, logement, liotel. bieget, dakpan, tegel. @rfer, uitstek, balkon. <Sd^roeire, dorpel, drempel. ©riff, baak. ,Qeug£>au§, arsenaal, tuigbuis. ©pttal, gastbiüs. ^oftljauä, postkantoor. £)ütte, but, kluis. «Spaziergang, waiiöerweg. %i)OV, poort. SIngel, berre, ber. Siegel, grendel. ©tocfraerf, verdieping. $üd()e, keuken. 9Jleufilirte§ ftxmmtt, gestoffeerde kamer. SBoben (auf bem £>aufe), zolder. 3ttfot>en, alkoof. ©rbaefdjofi, gelijkvloer. «Spetfefammer, $orratptammer, spijskelder. 23ortreppeüorbem£aufe,stoep,vr. Ofen, kagcbel, vr. Dfenroljr, pijp. 15. Matt Rapier, vel papier. 9tte§ Rapier, riem, m. ©treufanb, strooizand. Oblate, oivwel, m., ouweltje. Sineal, rege], liniaal. Lebensart, spreekwijze. ©djrift, schrift. Söfrfipapier, vloeipapier. SDintenfafj, inktkoker. ©anb&üdEjfe, zandkoker. Sßetfd&afi, cacbet, signet. ©efpräd), gesprek, zamenspraak, onderboud, o. 16. Kleiber, %uü), laken, 23arct)ent, bombazijn. 3tt)i(dj, tijk. Safere, zak. ©d^lafro^nacbtrokjkamerjapon. ©cfjnürbruft, keurslijf, korset. •Saufte, kap, muts. Üftabet, naald. ©dreier, sluijer, boofdsliiijer. Sotfe, krul, lok, baarlok. SBefte, vest. kleederen (kleereu). £ofe, broek. ^uiter, voering. (frmet, mouw, vr. ©trumpf, kous, vr. ©tiefet, laars, vr. Pantoffel, muil, pantoffel, vr. ©dpürje, boezelaar, vr. ©pi|e, kant, vr. ©tetf'nabet, speld, vr. gäetjer, waaijer. 17. §au§geratf)e, buisraad. SSorljang, voorhangsel, gordijn. Seudfjter, kandelaar. ©dfjemel, scbabel, voetbank. 2id)tpu|e, snmter. 249 — <peerb, haard. 3tof}, roet, o., (roest, 9toft am @ifen, roes, 3fomfd&). SRoft (oon ®tfen), rooster. £opf, pot. @imer, emmer. Sleif, hoepel. ^ßolfter, peluw, vr., küssen, ^omtnobe, ladetafel. 18. äSterfüfjtge Sfjtere, 9£etfjettbe§ £f)ier, verscheurend dier, wild dier. SBief), vee. Siger, tijger. 2lffe, aap. £irfdj, hert, o. $irfc§fulj, hinde. SBifier, bever, kastoor. ßanindjen, konijn, o. SItiS, bunsing, m. Statte, rat, rot. SBibber, ram. 19. Jgnfeften, Ungeziefer, Gatter, adder. ©djnetfe, slak, slek. ©tbetfjfe, haagdis. 3o^anniän)iirmc^en,glimwormpje. 9flüd;e, fliege, mug, vlieg. §eufti;recfe, sprinkhaan. SBan^e, weegluis, wandluis. SBtene, bij, imme. Ärötc, päd, padde. f^rofc^, kikvorsch, kikker. Stoffe, kop, m. Saterne, lantaarn. SJorf, turf. (Spunb, bom, stop, prop. Sßret, plank. 3) edel, deksel. (Sieb, zeef, turas, vr. Xxitytex, trechter. §afyn, kraan. viervoetige dieren. Seoparb, lmpaard. Sud&§, losch, lynx. $udj£, vos. SBaftadj, ruin, ruinpaard. <&iuk, merrie. $üEen, veulen. ©tepljant, olifant. ©td&prndjen, eekhorentje. Öamfter, veldrot, aardmuis. SBtefel, wezel, vr. Biege, geit. ©djraem, zwijn, varken, o. insekten, ongedierte. astmbfd^teic^e, blinde slang. äRaufamrf, mol. SCnreife, mier. SJtitöe, mijt, made. (Schmetterling, vlinder, kapel, vr. $äfer, kever, tor. Staupe, rups, rijp. Blutegel, bloedzuiger. ©ritte, krekel, m. 20. 2lbler, arend. ©perfcer, sperwer, spreeuw. Stordj, ooijevaar. Stabe, raaf, rave, vr. @nte, eend. ©nteritf), waard. Steiger, reiger. Sdjnepfe, snip. $töi|, kievit. 2Bac§tel, kwartel, waclitel, m. ÄrcmtmetäDogel, li.jster. SSögel, vogels. Serdje, laauwerik, m. Hänfling, vlasvink. ©tmpel = Slutfmf. 9toi§fel)Id&en, roodborstje. 9tot^fd;n)än^en, roodstaartje. SDieifc, mees. «Staat, spreeuw. ßtel (ber $eber), penneschacht, pennebezempje. ©cfjnabet, bek, m., snavel. Jpa&td&t, havik. 250 — (Skier, gier. $rani$, kraanvogel. Papagei, papegaai. $rctf)e, kraai. ©IJter, bontekraai. 2)of)le, kaauw. bekkraai. Xrutfjafm unb Qufyn, kalkoensch liaan en lien. 9teM)Uljn, patrijs, vr., veldhoen. Sluer^att unb £uijn, korhaan en hen. $afan, fazant, fezant. Sfotjrbommel, roerdomp, putoor, ätmfel, meerle, vr. ^ad&tigaü, nachtegaal, m. <StiegIt| = Siftelfirtf. 3eiftg, sijsje. ©cfmmHJe, zwaluw. (Sterling, musch, mosch. SBadjftelge, kwikstaartje. @ule, uil, nachtuil. geber, pen. ($eber von ^tatyl, veder, veer). 5tom, kuif. (§aarfamm, kam, baarkaui.) ßäftg, kooi, vr. 21. gifd&e, ©elpfjm, dolfijn. £aiftfdj, haaT. Sfodje, rog, m. ©arbeite, sardijn, vr., anchovis, vr., sprot, vr. ©eefjunb, rob, zeehond. Sacp = ©alm. SMrele, makreel, m. ©tint, puitaal. <Sdjüb!röte, scbildpad. üDtufdjel, schelp, vr., mossel, m. $arpfen, karper. 2lctl, aal, paling. SBaröe, barbeel, m. SBrtcfe, negenoog, lamprei, vr. 2Bel£>, wentelaar. visschen. (Sjrcite, graat. $reö3, kreeft. §ummer = ©eefref>§. §ed)t, snoek. $orefte, forel, forelle. iQuappe, Slalraupe, kwabaal, aal- rups, vr. SBctrftf), baars. Sßeifjfiftf), witviscb, blei, vr. gloftfeber = ginne. Sftilcf), hom, vr. 2Jiild)ner, bommerd. Said), kuit, vr. Zögert, viscbkuit, vr. Rogener, kuitvisch. $öber, lokaas, o. 22. ©enmd)fe N. Sie Warum ber SUfatnmengef e|t roerben ; Wjk, tak. «Saft, sap, o. $inbe, bast, scbors, vr. ©iengel, Stengel, steel. ©idje, eik, m. ©idjet; eikel, m., aker, 23udje, beuk, m. Suctjecfet, beukennoot. Rappel, popidier. £>ain6ud()e = .^age&udje §itt)ie, tiefer, pijn, m. £anne, den, m. äßeibe, wilg, vr. unb grüdjte, gewassen en vrucbten. SBalbMume fönnen audf), nüe im §b. mit boom DBftbäume immer. Ulme, olm, m. §8irle berk, m. ©ifce, iep, m. Äorbeeröaum, laurierboom. ©pljeu, klimop, o. n. (Stechpalme, hülst, m., steek- palm, m <&amm, zaad, o. betreibe, granen (plur.). Dbft, fruit. Sßftcfifc§, perzik, vr. Quitte, kwe. ßivfdje, kers. 251 Sßomeranse, oranjeappel. SKanbel, amandel, m. Dattel, dadel, m. Dlioe, olijf. 2)U3pel, mispel, m. ■ftufj, noot. SBeere, bezie, bes. Brombeere, braambezie. Himbeere, framboos. Maulbeere, moerbezie. 2ßad)l)otberbeere, jeneverbes. £>eib elbeer e, mirtenbezie, bosch- bes. ^oljamtigbeere, aalbes, aalbezie. «Stachelbeere, kraisbezie. Äern, pit, vr. kern, vr. steen. ©röb§, @rieb3, klokhuis, kern- huis. $no§pe, knop. 33(ütl)e, bloei, m., bloesem. ßmieöel, ajuin, m., ui, vr. ^tumengrötebel, bloembol, m. ©emüfe, nioeskruiden. Spargef, sperzie, asperzie, vr. (SJurfe, komko-nimer,, m., agarkje. $ürbt3, pompoen, vr. $noblautf), knoüook. Sdjatotte, sjalotte, chalotte. Sefterte, selderij. Rümmd, komijn, vr. Sauerampfer, zwing, vr. Saudj, look, o., prei, vr. ^eterfüie, peterselie, o. «Spinat, spinazie, vr. £atttd), latuw, latouw, vr. 2lrtifd)otfe, artisjok, vr. tetoffet == ©rbapfel. (grbfe, erwte. Stettin, radijs, vr., rammenas, vr« 3Jieerretitg, raerikswortel. roetfje Stixbe, raag, vr., knol, m. gelbe 'Stube, peen, vr., wortel, m. rot^e Sfiübe, beetwortel, kroot, vr. ©nbiüie, andijvie. vr. 23. Blumen, Steife, anjelier, anjer, m., nagel- bloem. üßarsiffe, narcis. 3Ro§n, slaapkruid, maankop. ©ctnfebtume, witte madelief, vr. ®reifatttgfeit3blume,driekleurige molenbloem. Sflingetbtume, goudsbloem. £Uie, lelie. bloemen. •ftact)ttnole, nachtviolier, vr., da- mastbloem. Mamille, kamomille. ©ifenijut, blaauw ijzerhoedje, monnikskap. $iatfd)rofe,$lapperrofe,klaproos. Saufenbgulbenfraut, duizendgul- denkruid, santorij. 24. Mineralien, N. (Sie finb o. 9Jltneral, mijnstof, bergstof, vr. ©ifenbled), plaatijzer. roeifi 33ledj, blik. 2Waun, aluin, m. treibe, krijt. Schiefer, lei, vr., leisteen. Reifen, rots, vr., klip. 2Ua6aftev, albaster, albast, m. (£rg, erts, m. Quecfftlber, kwikzilver. Sptefcglaä, spiesglans, m., anti- monium. delf Stoffen. Slrfenif, rottekruid, rattekruid. %fyon, klei, vr. potaarde. ÄriftaU, kristal. Ätefel, keisteen, kiezelsteen. 23im3ftein, puimsteen, m. (al§ Stoff o.) ^robirftetn, toetssteen, proef- steeD. Magnet, magneet, m., zeilsteen. ^ßerl, paarl. ^arfunlel, karbonkel. ^ovp^r, portier. - 252 — $ürft§, turkoois. diuhin, robijn, m. Karneol, kornalijn, m. Perlmutter, paarlemoer, o. ©ctpfjir, saffier. gimtober, cinnaber, bergrood. 25. Speifen, spijzen. grürjftücf, ontbijt, o. ÜBrobfrume, kruime, kruimel. SMffen, beet. ©djn>einefletfdjj, varkenvleesch. haftete, pastei. Söaffel, wafel. ©uppe, soep. ($5enmr§, kruiden. specerijeu. 9Jcusfat&rütr;e, foelie. ©eroürsnelfe , nageltje, kruid- nagel. (Semmet, wittebrood, witte- bollen. Ärufte, korst, gfeifcprüfje, vleeschnat. ©cfjinfen, bam. ^orte, taart. Srei, pap. SBaumöl, boomolie, olijvenolie. Sngroer, gember. .gimmet, kaneel, vr, en o. Äonfeft, banket, konfituur. 9cadjttfcf), nageregt, dessert. 26. SDie tjollänbif d)en düngen, Wlaafye unb ©emidjte. 2)ie tjoffänbifdje ^ün^ein^eit ift ber ©ulben, gülden. 3n ber S^e^nung ift er = 100 Cents, im täglichen SSerle^r == 20 stuivers. (Gulden als 9fied)nung§einf) eit Ijat leinen Sßhtral, aber rapfjl al§ -^Jcün^e, beäljalb ift $. 33. honderd gülden 5 bie gafjl pon l)unbert ©ulben ft ü ä e n , bagegen honderd gülden ber 2ßertlj oon 100 fl. in jeber 9Mn§forte, Söedjfeln «.). gm gemöt)nlid)en $ur3 ^u 99 fl ift ber l)olIänbifci)e ©ul= ben = 59,4 $reu^er rt)ein. 3m Sßerferjr !ommen nor © olbm ün^en: . = 10 fl. — C. = 9 fl. 54 fr. . = 5 „ - „ = 4 „ 57 „ . == 5 „ 50 „ = 5 „ 32,6 „ 2ßtff,elmb'or .. £a(6e äßityermb'or 2) uferten . . .. Sufaton . .. 2)reiguibenftücf. ©eeiänbifrfjer %§ales 9fceidjstl)a[er .. %f)aUt, daalder. £>alöe feel. %b/akx ©ulben .... 8ü6ermün§en: = 3fl. 15 C. 60 50 50 40 3 fr. 2 ■„ 2 2 * 1 l 1 „ 7 58 34,4 28,5 29 23 59,4 fr. — 253 — §al6e ®ulben . . . = — fl. 50 C. = — fr. 29,7 fo. ^tertetgulben . . . . = —  5,94 „ Stuiver = — „ 5 „ = — „ 2,97 „ £)ie 9ftctctf$e uub ©etuid^te finb feit 1817 nad) bem frangöfif^en S5ecimal=gu^e fcefttmtnt. 3)ie el (Metre) tft bte Sängenetnijett. 1 el . . =10 palmen. " 100 eilen == 182,7 frankfurter 1 palme . = 10 diüm, ©fen. 1 duim . == 10 streep. SDte mudde, ber zak, ift bte ©tn^eit be§ ©etretbemafjeg. 200 mudden = 100 ge!totttte§. 