title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Zijn paternoster averegts spreken, Sartorius pr. 111.43. v. Afkernade bl. 168. Tulmans J. bl. 28, 303, 11. bl. 44. v. Eljk 11. 65, III. bl.104. v. Duyse bl. 323. Sancho-Pansa bl. 43. Moderne bl. 149. Campen bl. 33. Bartorius sec. V. 66. Meljer bl. 11. v. Duyre bl. 216. Tuinman II. BR. 300. Zegerus bl. 53. Gruterus 11. bl. 181. Gruterus 11. bl. 166. PATIENT. Dear de dokter tabak rookt, mogen zijn patiënten wel roken. (Zie DOKTER.) De patiënten zijn dorstig. Och, verkort mijn leden niet, zei de patiënt, beul zou hem onthoofden. (Zie BEUL.) Wat denk je van die orviette? vroeg de dokter, en hij toonde zijn patiënt een peet met stront. (Zie DOKTER.) PATIENTIE. Als het zoo wezen moet, patientie! zei de smer, en hij kreeg bericht, dat hij duizend guldens de loterij getrokken had. (Zie GULDEN.) De Vlaamse glorie en Hollandsche patientie. (Zie GLORIE.) Patientie is kruid, maar wast niet in azijn, zei Hein de diender, en hij kreeg de patientie genezen in zijn tronie. (Zie DIE!) Patientie-kruid groeit in den hof van de fleurist. (Zie FLEURIST.) Patientie winst in alle strijden, Plant patientie in uw hoven, Dan komt de vijand te boven. (Zie HOF.) Silentie en patientie is het beste geneesmiddel, zei Cornelia, en zij zette haar man een op, waar twee bijzondere pluimen niets. (Zie TET.) PATRES. Hij gaat ad patres. Hij gaat naar de onvaders, dat zijn leven is ten einde.) Patrijs. De gebraden ganzen (duiven, snippen, lekkende, of: patrijzen) komen u niet in den vliegen. (Zie DUIV.) Hij staat niet voor de patrijs. Ik versta uw mening zeer wel, zei de patriarch, en hij vloog van hen weg. (MEENING.) Onze koek smaakt beter dan vreemde patriotten. (KOOLEN.) "Patroon," zei Paulina, "dat zijn regte Paulinen." "Dat is een schooner snoek," zei Paulus de hengelaar en hij haalde een vis op. (Zie HENGEL) Hij denkt Petrus te zijn, en het is Paulus. Hij gaat erop af als Paulus op de Corinthiërs. (CORINTHIËRS.) Hij verneemt het van Piet of Paulus. Leg Peter bij Paulus. Dat wil zeggen: regel de bij elkander hoorende zaken ook bij elkander. Men hier hetzelfde te kennen als door het woord: Boter (af: Geld) bij devise. Praat PAULUS plaatst men bij elkander, de voornaamste apostelen zijn. Paulus! bekeer je, of de duivel haalt je. (Zie VEL.) Paulus is bekeerd. Het is een moord, zei vrouw Paulus. (Zie MOORD.) Mannen, het niet gebeuren, den peus te zien. Een levende moord dan een dode paus. (Zie POR.) Het is snel: Dat wist paus Gregorius ook wel. (GERGORIUS.) Het denkbeeld van den kardinaal leed, dat hij geen paus is. (Zie KARDINAAL.) Soldaat van den paus. Men zegt dit van den militair, die zijn plichten slecht betracht. Elk niet geoorloofd, des pausen voeten te raken. De schaam van den paus beslaat niet meer aarde dan dat van den kapelaan. (Zie AARDE.) Daar de paus (of: keizer) te voet (dus alleen) gaat (of: geen ambassade kan vieren). (Zie AMBASSADE.) Een regte paus. Om voor paus te gaan naar Rome, heeft den paus niet naar Rome gewest, maar de paus verder. De paus in den ban doen. Bet wel betalen, als de paus Geus wordt. Om het om des pausen knevels niet overgeven. Bij den paus (of: bij Rome), hoeslech-Christenen. Ka geen paus van zulken staat, En ik en geef geen aflaat. Meer bevreesd voor de verleiding dan voor paus met al zijn kardinalen. Bet op de kloosters, dan druipt het op den wenschen maakt men pausen. De paus is, daar is Rome. Paus zal de paus biechten? Sommigen allen geen paus van Rome zijn. Pavane is de pausendans, Spanje huis. De pavane onderscheidt zich door vaste en deftige bewegingen, in houding en kleding. De heeren zijn gekleed in mantels en met een degen, de dames in sakken met lange slagen. Painement. Goed reden voor betalen. Pecunia. Men zegt dit van iemand, die rijkelijk met geldse goederen gezegend is. Pedes. In het aanhang van de apostelen. Abematel. Lee. 178. De. Lee. 31. De Brune bl. 53. Her U. 31. Tulman 3. bl. 30. Everts. 6. Tulman II. bl. 218. Dopre Wi. 26. 7. Witsen 3. Zegers bl. 45. Sancho-Pansa bl. 80. Keizer dl 65. Zegers bl. 63. 16 Nov. Grute. Sei. Proel. bl. 107. Rus I. bl. 138, Set. Prov. bl.9. Sartorius pr. IV. B4. Adag. Guacamole. O8, v. Duyse bl, 216, 6 PEBR. PEEN. Daar zijn te veel peen bij den hutspot. (Zie HUTSPOT.) Dat is andere peen dan Leidsche wortelen. (Zie LEIDEN.) Dat is lekkere peen, zei Lubbert, en hij at al het vleesch op. (Zie LUBBERT.) Dat zijn schoone ongeschrapte penen, zei de vijf man, en hij stak er eene in een papiertje, en ging ermee heen. (Zie PAPIER.) Jemand de penen opscheppen. 8 Nu ben ik voor dieven bewaard, zei Geurt de wever, en hij sloot zijn deur met een gele peen. (Zie DEUR.) Oranje in 't hart, zei de boer, en hij stak een gele peen op zijn hoed. (Zie BOER.) Van piesterschewortelen kookt men nooit smakelijker hutspot (of: Van wormstekige penen kan men geen lekker u koken). (Zie HUTSPOT.) BER. Als de peer rijp is, behoeft men ze niet te schudden. 9 Als de peer rijp is, moet ze geplukt zijn. 10 Als de peer rijp is, valt zij van den boom. (Zie BOOM.) Daar zit hij nu met zijn gebakken (of: gestoofde) peren. De peer is al te vroeg van den boom gevallen (of: is nog niet rijp). (Zie BOOM.) De peer valt niet verre van den boom. (Zie BOOM.) Die de peren versmaadt, die wil ze eten. Die met zijn beer peren eet, kiest de schoonste niet. (Zie HEER.) Eene rijpe peer valt ligtelijk in den drek, en wordt voor de slakken gegeten. (Zie DREK.) Een klein getal van rotte peren, Dat kan aan duizend goede deren. (Zie GETAL.) Geen peren, Zoo zullen ze u niet deren. Elk ziet meug, zei Sijmen, en hij at eene boerse peer. (Zie MEUG.) Heeren en peren rotten. (Zie HEER.) Heeren-peren rotten niet. (Zie HEER.) Het is eene gebraden peer. Het is zoo een als een kwepeer. (Zie KWEE.) Het zijn al geen Harmen Harkens’ peren. (Zie HARMEN HARKE'S.) Het zijn goede peren, als zij geplukt zijn. Het zijn zoveel (of: zulke) appels als peren. (Zie APPEL.) Hij gaat van den appelboom tot den perenboom. (Zie APPEL.) Hij is geen rotte peer waard. Hij is de suikerperen: bij heeft zijn beste tijd gehad. Hoe smaakt je dat peertje (of: die pruim)? Je braadt peren, en het vuur is uit. Ik bedank je voor dat compliment, zei Tijs, en hij kreeg een muilpeer voor zijn hoeden. (Zie COMPLIMENT.) Ik zal met uw schenking nog noten (of: peren) afknuppelen (of: van den boom werpen). (Zie BOOM.) Malle lui en roet peren, Boeken die geen deugden leeren, Vuile eieren op een' hoop: Hoe meer om 't geld, hoe slechter koop. (Zie BOEK.) Men deelt daar mui peren uit. (Zie MUIL.) Ons dienen geen geplukte peren, Want 't is geen fruit, dat wij begeeren. (Zie FRUIT.) Peren zonder wijndramp zijn venijn. 1 Rijd op met je gebakken peren. Rotte peren, stinkende eieren en sterke boter behoren te samen, om er een vuile struif van te bakken. (Zie BOTER.) Vrouwen en peren, die niet kraken, Die plagen allerbest te smaken. 2 (CATS zegt, ter verklaring van dit spreekwoord: „Indien er iemand is begeerig, om te weten, Wat peer, of andere vrucht, is nut te zijn gegeten, Die neemt dit gemarkeert: Het fruit, dat niet en kraakt, Dat hout men in het gewoon, dat alle mond smaakt. Maar dit is niet alleen een proef van de peren, Het kan ook dienstig zijn, die een vrouw eerbiederen; Men prees in oude tijden (om wel te zijn geacht): Een man, niet te veel bekend, van een stil aard.”) Werp den knuppel weg, want de peren zijn rijp. (Zie KNUPPEL.) Zulke boomen, zulke peren. (Zie BOOM.) PEER Pronk. Hij is van Peer us geslacht. (Zie GESLACHT.) ERS. Beter met een slappe pees geschoten, dan al te stijf gespannen. De adel moet eenen boog hebben, al zou de drommel de pees spannen. (Zie ADEL.) De een pees brengt de andere in. Hem slaat de pees om beide armen. (Zie ARM.) Hij heeft twee pezen op zijn' boog. (Zie BOOG.) Hij moet aan de pees. Hij schiet met de leugenpees. (Zie LEUGEN.) Iemand op de pees zetten. 3 EET. Hij heeft den duivel en zijne moeder tot plagen. (Zie DUIVEL,) Hij is de plagen moeder van naaste. (Zie MOEDER.) Mijn plagen moeder drinkt en spreekt als een kikvorsch. (Zie KIKVORSCH.) PEFROEN. Pefroen met het schaapshoofd: zij zullen het niet weer willen nemen. (Zie HOOFD.) Peit. Het peil goed maken. Het water is op zijn peil. PEK Als de satan het op te kwellen toelegt, dan moet Sibyl de pekpan vullen. (Zie PIN.) Die met pek omgaat, wordt er mee besmet (of: de pek aan zijn kleding, wordt daarmee besmet.) 1 Graterus I. bl. 161. de Bruns bl. 17. Mergk bl. 7. 3 Cats bl. 425, 468, 439, 545. de Brune bl. 977. 3 Winschooten bl. 188. Tulnman I. bl.190. Mulder bl. 438. 4 Winschooten bl. 187. 5 Winschooten bl. 187. 6 Prow. seriosa bl.16. Campen bl. 87. Gheurtz bl. 15. 4 Jullj. Gruterus I. bl. 99. Conte bl. 410, 458, 454. Mergk bl. 11, 51. Bel. Prov. bl. 59. Richardson bl, 25. Witsen 881. Tuinman T. bl. 360, 11. bl. 189. Lublink Ferk. bl. 96. Wijeheid bl. 139. Winterv. bl. 46. Vers.B. Hornstra 38. Sermoen bl. 53. van Eijk 11. DI. 36, Prudhoege PEN Grijp je pek, daar blijft een viek. (a 24 e.) Hij heeft pek aan zijn broek (of: gat). (BROEK) Hij is zoo zwart (of: donker) als pek. Hij steekt in het pek. Iedere schoenmaker veracht zijn eigen pek. (Zie DRAAD.) Een man met pek en [Men zegt dit bij het bezigen van middagen om iemand bij zich te houden.] Pek in ’t vuur. PEKBROEK. Het is een regte pekbroek. Als men nog zulk pekelvlees voor een koop, heeft men er geen duurte (DUURTE). Als men weet, wat vlees men in de ku kan men er pekel naar maken, (Zie Ku). Daar is zo veel pekel op, dat het onderstaand (Men zegt dit van in dat bij de volle waarde met hypotheek bezwaar). Daar steekt meer in dan in een iedere pekel (Zie HARING). Dat haalt een mal uit, zei Jurrien, en liet den kop van een pekelharing (Zie HAI). Dat het zeewater zoo zout is, komt van al die haringen die erin zwemmen, zei de oude man (Zie HARING). Dat is voor zijn pekelzonden. [Dat wil zeggen: hij zal eindelijk boeten voor al zijn moedwillige zonden; en hiertoe zijn vrijgekomen, thans is de dag algemene afrekening gekomen, en zal voor oud en jong moeten betalen, gelijk hij verdient. Met andere woorden: hij krijgt trekken naar huis, het is loon naar werken, boontje komt om zijn loontje. Men kan dus aan geen kleine, maar wel aan de grote zonden te denken, aan zonden, samen althans wel voor een groote zonden gehouden worden. Ze waren maar goed voor dadelijke toepassing van het aambeeld, zijn echter niet onopgemerkt gebleven, en zijn maar onder de pekel bewaard, totdat de bommel zou losbarsten. Pekelzonden dan oude (gepekelde, ontoechtgezouten) Daarom zal TUINMAN, gelijk ook BEEKDIEK & MULDER, die zullen gaan nemen, ’t wel mishebben, als hij ze ziet. Is een pikkedil drukt uit: ’t is een klaag, ’t is een beuzeling. Dit is verbastert Latijnsche peccatillum, een zondeken, een kort tot pekel, in dat spreekwoord: Ditis uw pekelzonden.” WINSCHOOTEN de zaak meer naar waarheid voor, als hij spreekwijzen: Dat zal u nog ten uitzweren. Het moet eruit, al zou het ten uitzweren. Geen: “de wil dit een willekeurige doodelijke smerten der wereld zijn, of bl. 86. Guikema I. 9. Modderman De Hoge bl. 67. 4 Juli} 33, v. Leunep MM 7 Campen bl. 74. Winschooten De. 189. 8 Winschooten bl. 189. v. Kijk 1. U. 300. 9 Winschooten bi. 100. Talisman I. Di. 304 & der b), 434. EL. das men daar eich; Fer het eingebracht gr al opbreken, en dat hij om sijn pekelzondens dat is: die lang te vooren Bas en in pekel als bewaard werden, om gestraft te worden) ster veel zal moeten den“ ] draft als een pekelharing op een pothuis. (Zie HARING.) weet niet gaarne pekelharing. (Zie HARING.) heett de bersen van een' pekelharing. (Zie BORS.) ligt in de pekel zitten. 1 steekt de borst op als een kermisgaus (een haring, of: een smerige land). (Zie BORST.) = goed doen. 2 lgt als een pekelharing. (Zie HARING.) ped wit de pekel schepen. laat de pekel zetten. kale schak kan geen pekel verdragen. (Zie KALF.) ieden pektij over. vlesch moet onder de pekel blijven, of het ringetje is dood. (Zie HARING.) PELGRIM. zaal ten jongsten dage wel zien, wie een goed wist pelgrim is. (Zie DAG.) PELGRIMAAADJE. nie pelgrimaadje doen, worden zelden heilig. (ZIE HEILIGE.) PELIKAA.N. heet eene borst als een pelikaan. (Zie BORST.) PELLE. seen Pella ter ontkoming. (Zie ONTKOMING.) Pers, wis als Pels. [Even als de soliditeit van het handelshuis WENELIS CALF en zoon, te Zaandam, tot het gesprokken woord: Het is zoo zeker als Calf, aanleiding gaf, had, ten zeventigden tijde, het kantoor van de weduwe PELS en zonen, te Amsterdam, subscriptions een roem verworven, dat daaruit het voor ontstond: Het is zoo zeker als Pels. ] Wenkeloze pelzen dragen, zijn doorgaans knorrig. (Zie winter met een' bonten pelsrok bij het vroor "weet niet, dat het buiten vriest. (Zie BONT.) Raad aan de ouden, en zoek geen vlooi aan zwarte pelzen. (Zie OUD.) Dan is wel onder de sneeuw, als de oude man aan den pels. (Zie MAR.) Dat zijn pels wier is. Het verschot van pelzen. Bot een luis in zijn eigen pels. (Zie LUIS.) Beem een luis in zijn pels. (Zie LUIS.) Par en den pels. (Zie Jan.) Uitkloppen. Gee niemand ook wel luizen vangen. PR LUIS, Geen luizen in den pels te zetten (of: luizen lossen wel in den pels, al zaait men). (Zie LUIS.) Jen uilen onder veel pels. (Zie MOE.) Talman I. bl. 336, 363. Modderman bl.135, Bogaert werp M. 39. Zoet bl. 4. v. Alkemade bl. 7. Bartorius quart. 7. Talman II. bl. 161. v. Eljk bl. 11. bl. 87. Mulder bl. 481. Geburtz bl. 30. Talman I. bl, 129, 166. PEN. Wasch mij den pels, maar maak hem niet nat. (Men past dit spreekwoord op den Laodiceër toe.) Zelden een oude pels (ook wel: een oud man) zonder luizen. (Zie LUIS.) Die slapen op een peul, Die weten evenveel. Het is een nachtegaaltje op de peul. (Zie NACHT.) Hij slaapt op kosten van de peul. (Zie KOSTEN.) Hij wil zijn rekening met de hoofdpelul maken. Hij wil zijn schuld kwijten aan de hoofdpeluw. Over die zaak moet men met zijn hoofdpeluw te raad gaan. Twee gelooven op één peul, is een te veel. (Zie GELOOF.) PELZER. Kale vellen verachten de pelzers. PEN. Hij heeft zijn beste pen uit zijn vleugels verloren. Hij trekt hem een veer uit zijn staart (of: zijn slagpennen uit). Hij verlaat (of: vliegt van) het nest, voor hij slagpennen heeft. (Zie NEST.) Men moet niet willen vliegen, eer men slagpennen in de vleugels heeft. (Zie de Bijlage.) Dat is lang in de pen geweest. Dat is met geen pen te beschrijven. De pen gaat, waar men ze legt. Die pen wil geen inkt geven, zei Leendert, en hij wilde met een beuling-pennetje schrijven. (Zie BEULING.) Eene naarstige schrijfpen is het beste geheugen. (Zie GEHEUGEN.) Had de kunst der pennen gedaan, Al de wereld was lang vergaan. (Zie KUNST.) Het puntje van een vlugge pen Is 't felste wapen, dat ik ken. Hij heeft een scherpe pen. Hij heeft zijn pen in adderspoor (of: gal) gedoopt. (Zie ADDER.) Hij heeft zijn pen wel versneden. Leen nooit uit: uw meisje, uw horologie of uw penmes; want gij krijgt ze bedorven thuis. (Zie HOROLOGIE.) Pen en inkt laten zich schrijven. (Zie INKT.) Pen en inkt zijn geen ware tolken van het hart. (Zie HART.) Pen en papier valt dikwijls dier. (Zie PAPIER.) Waar de pen van een voetnik kan toereiken, daar gebruikt men pekhend van veertien voet. Wat ben ik gauw ter pen, zei lamme Dries, en hij had een half uur noodig, om een letter te schrijven. (Zie DRIES.) Zijne pen tegen iemand scherpen. De wijze hing zijn wijsheid niet aan een houten stok. (Zie HOUT.) Hij heeft hem een pen (of: een prik) op de neus gezet. (Zie NEUS.) Hij heeft zijn pen vastgezet. Hij loopt op de pot: zijn pen is los. Hij maakt van een mast een schoenpen. (Zie MAST.) Hij moet voor de penning komen. Ik schrijf een worst met een pen. Zijn kompas is van de pen. (Zie KOMPAS.) Pendant. Als er een pendant van haar komt, dan zullen we ze aan de beide zijden van de schoorsteen plaatsen. Dat is: haar en hare gelijke zullen we de pronk tijden. Men zegt het van een zotje. Penitentie. Oude zonde, nieuwe penitentie. Penning. Aan een penning ziet men, hoe een guldens stuks gemunt is. (Zie GULDEN.) Beter een penning gespaard, dan een guldens stuks nutteloos verteerd. (Zie GULDEN.) Dat is de keerzijde van de penning. Dat zijn de penninghoedjes van de weduwe. Dit spreekwoord is gegrond op Mark.xiii: 42 en Luk. xxiii: 2. De dagelijkse penning weet wat. (Zie DAG.) De penningen hebben altijd de muts in de hand, om oorlog te nemen. (Zie HAND.) De penningen maken de oorlog. (Zie OORLOG.) De penning geldt nergens minder dan daar, waar hij gemunt is. De klank van de penning verdooft alle redenen. (Zie KLANK.) Die de aparthotel aan scherven slaat, is zijn penninghoedje kwijt, eer hij het kent. Die een penning niet acht, krijgt over geen geld. (Zie GULDEN.) Die een penning (of: een plakje) niet acht, wordt geen stuiver-heer. (Zie HEER.) Die koopmanschap doet, en er geen verstand van heeft, zitten penningen worden vliegen. (Zie KOOP.) Die penning is in honderd jaar door zon noch maan beschenen. (Zie JAAR.) Een gespaarde penning is dubbel verdiend. Een gestolen penning geldt niet minder dan een andere. Een onregelmatige penning verslindt er tien. Een penning is er twee vergaard. Een penning is zo veel #2gt als een pond. Een penning in den spaarpot maakt meer geraar, dan als hij vol is. (Zie GERAAS.) Een penning klinkt niet. Een penning met recht is beter dan duizend met onrecht. (Zie ONREGT.) Geluk en een halve penning, al geld en wijsheid. Met onze eigen penningen moeten wij onze BROEDER.) Het zijn bedekte penningwaren. Hij drinkt tegen den penning zestien op. [Even als men de hoogste mate van uitdrukt door te zeggen: Hij liegt klippen aan, 200 dan men de hoogste van drinken aan door te zeggen: Hij drinkt den penning zestien op. Door penning staat men het getal, dat aanduidt, hoeveel het percentage in de 100 zelf begrepen is: de penning 16 is dus 6,5 percent, een is tot de hoogste behoort.) Hij heeft geen penning in de wereld. Hij heeft penning noch halve voor de kost. (Het spreekwoord wel op het loon van JUDAS zien, en tegenstelling zijn van Zach. xii: 12 En 15]. Hij is als een penning: ongekend; Hij is er bekend als de Denner. Hij is op den penning zestien. Hij is schraapzuchtig, genomen handeling van den woekeraar, die hoog neemt: de penning zestien toch is 6,5 penning. Hij is penning-wijs en pond-zot. (Hij weet den middelweg niet te bewa- Fijn laat den penning klinken. Hij slacht den kwade penning: bij komt weer t’huis. (Het spreekwoord wel op het huis zien, (Zie HUIS.) Hij wacht ernaar als de pastoor naar zijn penningen. (Zie OFFER.) Ik wilde u liever een gulden borgen dan een penning. (Zie GULDEN.) Ik wil ook een penning met u delen. Men bemint meer den gekruisten penning dan de gekruisten Christus, (Zie CHRISTUS.) Penningen doen den man zorgen. (Zie max.) Pennings reden Wordt aan en. 14 Wie een’ penning niet zo lief heeft als een’ g die zal zelden rijk worden, en den gouden selen. (Zie GULDEN.) Zijn penning geldt hier niet (of: is hier niet baar). 15 Zij zullen het er beter uit halen dan dac d’Z tienden penning. (ZIE DUC D’ALYEN) NS. Als de hond dol van honger is, eet hij ook pensen. (Zie HOND.) 1.53, quart. 6. Tainman I. bi.9. Mejet v. Duyse bl. 1%. 18 Sancho-Panas bl. 58. Bogasrst bl. #8. 13 Campen bl. 10. 14 Sest Pro®. bl. 77. 15 de Brune bl. 71. Morgk Di. 23. Surteri X.100. v. Alkemade bi.163. Tulnmae 8. 179 PERZIK. is peper op Je pense. Men kan zich vergissen, zei de vrouw, en zij smeet mee schrale pense geven. twee lood genialen peper in de koffijkan. (Zie keeft zeif een? os geslagt: hij behoeft uwe pense m niet. (Zie O8.) menschen, Lesse pense. (Zie MENSCH.) PENSERL. steekt het penseel in het spek. | PENSWIJF. weten wil, wat er in de worst gekapt is, moet penswijf den worm uit den neus halen. (Zie ) a zo blij als de kat van een penswijf. (Zie PEPER. enkele peper worden, bijten zij ’t sterkst. KEUTEL. Sander koek dan peperneuten. (Zie KOEK.) Peperduur (of: zoo duur als peper, 100% wel: is gepeperd, of: Dat kost peper, alsmede: smaakt naar peper). 1 [Zie de reden van dit zeggen bij het spreek- ord: Die pepergoeden (of: gepeperden) tijd tegen, doet peper in (of: pepert) zijne pap.] Peper op de pens. (Zie PENS.) Act als peperkoek. (Zie KOEK.) Per was op zijn rug. 2 Jergoeden (of: gepeperden) tijd heeft, doet rin (of: pepert) zijne pap. (Zie PAP.) Ga spreken zijn maar kaaskoopers en peperm. (Zie KAAS.) Päntje peper is beter dan een mand vol pom- men. (Zie GREIN.) Peper en zout in. Een edelman, als zijn broek een peperzak. (BROEK.) Een vleesklomp: men zou er peperkoek op m. (Zie KLOMP.) Het en zwart hebben Venetië rijk gemaakt, s: katoen en peper. (Zie KATOEN.) Boosten wel een’ gepeperde leeuwerik. (Zie LEEUWERIK.) Peper halen. 3 [Dat is: Aij gaat naar Oost-Indië, het land peper. Van daar, dat van hem, die Net el en dus bestemd is voor Oost- :, zegt: De peper was op zijn’ rug.] Wit op een peper gebeten. 4 200 bekwaam als een kous tot een peper- (Zie Kous.) Zo vroom als gemalen peperkoek. (Zie KOEK.) Wel peperneuten. (Zie NOTEN.) Zijn peper zoo duur verkoopen, als een T zin aan saffraan. Er peper aan eten. [Het zal hem duur te staan komen.] Dat hij was, waar de peper groeit. 5 Dat is een verwensching en een verwen- Mg,” zegt V. LENNER.] Naar het peperland. (Zie LAND.) Mijn moeder liet gasten genieten, en ik moest peper stampen. (Zie GAST.) Mijn thee (of: peper) is zoo goed als zijn saffraan. Muizenkeutels willen rogge of peper zijn. (Zie KEUTS.) Peper en kalk verteren menige zaak. (Zie KALK.) Peper, kap en kalk verbergen menig schalk. (Zie KALK.) Peterselie (d.w.z. Peper) helpt de mannen te paard, en de vrouwen onder de aarde. (Zie AARDE.) Wie peper te veel heeft, die peper zijn boonen. (Zie BOON.) Zij is zoo heet als peper. PERCEEL. Grote planten en kleine perceelen. PERK. Zoek troost in Perk. Uit het perk wijken. PERPETUUM MOBILE. Magere Pier beeldde zich in, dat hij het perpetuum mobile vond; Ondertussen was ’t een groote worm in een’ klooster-stront. (Zie KLOOSTER.) PERS. De pers wil wijn hebben. Een ander woord maar dezelfde pers. (Zie WOORD.) Hij is in winde-keuren pers. (Zie de Bijlage.) Ik heb u al zoo dikwijls onder het persijzer gehad. (Zie IJZER.) Na de persen zal men wijn drinken. PERSONAADJE. Het is een stomme personaadje. Hij epeelt zijn personaadje. PERSOON. Aan de brieven kent men de persoon. (Zie BRIEF.) Het recht ziet geen’ persoon aan: die eerst komt, gaat voor. Ik ben geen aanziender der personen, zei de hondenslagende; toen sloeg hij een’ grooten hond, die hem gebeten had. (Zie AANZIENDER.) In de persoon gemist, is geheel verkeerd. (Zie de Bijlage.) Liefde's desert loon is de persoon. (Zie LIEFDE.) Of schoon of lelijk van persoon, in ’t duister is ’t al even schoon. (Zie DUISTER.) Waar meer dan twee personen ’t weten, komt een geheim baast in ’t licht. (Zie GEHEIM.) Zij geven niet meer twee personen: dengenen, die het begeert, en die het niet begeert. PFERZIAAN. Het is zoo onherroepelijk als de wet der Meden en Perzen. (Zie MEDER.) PERZIK. De vijf eist water, de perzik wijn. (Deze spreekwijze is ontleend aan VAN ALPHENS Kindergedichtjes.) PERZIK. Het is veel beter, een kastanje dan een perzik te zijn. (Zie KASTANJE.) PERZIK. Overal zit bedrog in, als men maar kans ziet, geld te winnen, zei de vrouw in alle eenvoudigheid: in mijn? tijd waren de perziken wel drie maal groter. (Zie BEDROG.) PERZIK. Zend uw vriend vijgen, uw vijand perziken. PERZIK. De eerste en de laatste koude moet men mijden als de pest. (Zie KOUDE.) PERZIK. De verbeelding is erger dan de derdendaagsche koorts (of: de pest). (Zie DAG.) PERZIK. Hij schuift hem als de pest. (Zie DAG.) PERZIK. Hij zou Sint Rochus de pestilentie ontstelen. (Zie GOEDE.) PERZIK. In haast kan nooit iets goeds gebeuren, tenzij dat men de pest wil vlieden. (Zie GOEDE.) PERZIK. Sint Jan verdrijft de pest. PERZIK. Dat spreekt als een petje (of: een politiemuts). (Zie MUTS.) PERZIK. Het is al beschikt, zei Peter Leccher. (Zie PETER.) PERZIK. Het hagelt op de peterselie. PERZIK. De geringen hebben meest te klagen. PERZIK. Hij valt van zijn peterselie. [Men zegt dit vaak een voorgewend of niets betekenend van-zichzelf-vallen. Men zou haar peterselie in (of: op) het gezicht zaaien, zoo zindelijk is zij. (Zie AANGEZIGT.) PERZIK (of: PEPPER) HELPT DE MANNE TE PAARD, EN DE VROUWEN ONDER DE AARDE. (Zie AARDE.) PERZIK. De smaak van de peulen doet de erwten verzuren. (Zie ERWT.) PERZIK. Het is geen Pa eye Hij meende het als een peultje op te slokken. Zij leven in den peul- en erwten-tijd. (Zie ERWT.) PEUSJE. Dat is er een uit het Peusje. [Menno Simons, de stichter van de Mennisten-godsdienst, werd eens, zoals verhaalt men, in den postnagel gezeten zijnde, aangehouden. Toen men het portier open deed, werd de vraag gedaan, of Menno Simons daar ook aanwezig was. De overige reizigers betuigden, dat Menno Simons dat niet was, en Menno Simons nam de rol van tolk op zich, antwoordende: „men zegt, dat Menno Simons hier niet is.” Daarom wordt den Mennisten nagegeven, dat zij zich op een fijne wijze weten te verbergen, en sprekende van een schalkheid zegt men: Dat is een Mennisten-zet. Te Haarlem zegt men: Dat is er een uit het Peusje, omdat (Mennisten-kerk daar in de Peuselaarsteeg staat.) PHILIPPUS QUARTUS. Het ontbreekt mij aan Philippus Quartus. (1) Cats bl. 545, (2) Bogaert bi. 9, (3) Mots bl. 29, (4) Adag. quedam bl.38. Aeg. Thesaurus bl. 60, (5) Campeon bl. 111, (6) Everta bi. 228, (7) v. Eijk II. nal. 38, (8) v. Alkemade bi. 146, (9) Tulnman II. bi. 199, (10) Tuinman I. bl. 388, (11) v. d. Haast bl. 15, de Jager Bijdr. bl. 439, v. Lennep bl. 5. PIEBI [Dat wil zeggen: ik heb geen geld. Dit is afkomstig van de „’ zegt v. EIJK, „‘toen alhier het geld: zwang was met de beeldienis van PHILIPUS IV, welke men zeer veel nog op de Spaanse Dukatons ziet.’”) Piano. Hij speelt piano aan. Zie de schuren. Hij gaat zijn piek schuren. (Zie de Bijl) Hij gaat zijn piek schuren. (Zie de Bij) Hij beeft van de piek af gediend. Hij is van onderen op begonnen, en alle rangen door i Hij moet door de pieken dansen. (9) Hij steekt met kromme pieken. (10) Over schouder, zoo als de boeren de pieken (Zie BOER) PIEPER. Hij zwijgt als een pieper. (11) PIER. Alles is maar een weet, zei de boer, en bij ha eene pier uit zijn achterste, en bond er zijn st nen met vast. (Zie ACHTERSTE) De voorst is naakt, gelijk een pier, En 't is tans een vrolijk dier. (Zie DIER) Het is malle pieren werk. (12) Sarrorius verklaart dit voor a handelingen. Het is zoo vol (of: scharrelt door elkander) potje met pieren. (13) Hij haalt hem een pier uit den neus. (Zie NEUS) Hij is naar het pieren-land. (Zie LAND) Hij is voor de pieren. [Even als met het vorige woord men hier iemands aan. Hij is zoo dood (ook wel: zoo naakt) als pier. (14) Is dat trekken, zei de mof, en hij haalde een, van twintig duim uit zijn achterste. (Zie ACHTERSTE) Wij scheiden zoo niet (of: Wij zullen malle weg nader spreken), zei de haan tegen de pf en hij vrat haar op. (Zie HAAN) Zoek je pieren? (15) PIER DE POTTER. Ik ga maar eens, om de hoogte te peilen, en zoo weer af, zei Pier de Potter, en hijging de galg. (Zie GALG) PIERIK. De rest moet je er maar bij denken, zei dit spreeknoord, jongeling, Pierik geheeten, die een geaffecteerd boek las, en, in zijn onnoozelheid, zulke het ontbrekende besloot. Bij dergelijke figuren vindt het spreekmonde zijn toepassing. Hij hing den Pierik uit. Sartorius sec. IX. 78. v. Klik II. ne. bi. 41. v. Wauberge v. Alkemade di. 164. Tatwman Ib Ylk 11. bl. 74. Pergel. Sprockw. en Sancho-Pancha bl. 61. Van Leiden, Piero Van Leiden. Door zijn vrolijkheid was zekere Piero, een stadsbode binnen Leiden, bij de heren in aanzien gekomen, zodat zij hem meermalen in kennis van zijn vrolijkheid lieten. Deze vrolijkheid had hem echter 200 gulden gebracht, dat diezelfde heren zich van hem wilden ontschulpen, en voornamelijk hem te bedanken. Bij eenentwintigdekte zulks, en kwam hen voor, door te vragen. Daarom zegt men van een, die een bedreigde zwarigheid niet afwacht, maar ze door eigen afzeggen werk om: Hij slacht Piero van Leiden. Pieter, Pieter, in huis is de knorziekte, zei Pieter. (Zie hier, dat is je geblazen, zei Pietje de beurzer, en hij sneed zijns buurmens beurs af. is geen vermakelijker brand dan nat hout en wens turf, zei Pieter, want het hout zingt, en de turf luistert ernaar. (Zie BRAND.) Er is geen verdronken, zei schele Piet, en hij blies op het water drijven. (Zie BLAAS.) Er is een knappe paling, zei Pier, en hij haalde een drenkeling op. (Zie DRENKELING.) Het is een schoone buit, zei Piet, en hij vond een zinken kruis. (Zie BUIT.) Het is een zoete lief beestje, zei Pieter de Noorman, een een plattlus. (Zie BIER.) De Peterolie. (Zie OLIE.) Goed, al goed, zei Flip, en ik zei 't meest dat goed is dan een worst, zei Piet, die heeft er veel. (Zie AN.) Hij heeft zijn bijzondere plagen, zei Piet, en veel platluizen. (Zie LUIS.) Een stijve hark (ook wel: Piet, of: Klaas). (HARK.) Zo is hij net zoo’n Pieter-schiet-muizen. (ZIE) Zo is hij de juiste Peter niet. (Er zijn vele PETRUS-dagen, waarvan de 18e, op 18 Januari, is Pieterstoel te Rome, en de 22e, op 22 Februari, is Pieterstoel te Astorg. Voor de BRAN, als zij, waar ten Hoop, de Heilige Bergen en na eindigden pachtijd. Men hoorde het spreekwoord bijverschil van mening.) Met spijt, maar het zal mij niets schelen, zei hij, en al zijn gasten liepen weg. (GAST) Het is Pieter, maar het is Paulus. (Zie ELUS.) De Piet (of: Hij denkt te Pieten). Hij gaat wit zwieren. (ZIE) En laat bij Peter. (ZIE) Dat is half zitten. (ZIE) Pietje de voorste. (ZIE) Tuinman I. N, 361. We. Crumpen bij 56. Ghaurts bij 31, Vegas bij 22. De Bruns bij 459. Barturius bij 68. LC, me.iV. 0. v. Alkemade bij 174. 181 Tuinman I. bij 10. v. Waesberge Frijen bij 58. De Jager Bijl bij 98. v. Duyse bij 213. Bech-PIJ. Dit spreekwoord zal wel ontleend zijn aan het voorbarige leger van de apostel PETRUS. Hij verneemt het van Pieter of Paulus. (Zie PAULUS.) Hij wil de kwade Piet niet zijn. Hij wist wel, waar Petrus de sleutel had, Leg Peter bij Paulus. (Zie PAULUS.) Let op deze punten, zei knorrig Piet, en hij stak zijn elleboog uit, om er eenen kakelenden boer een opzetje mee te geven. (Zie BOER.) Magere Pier beeldde zich in, dat hij het perpetuum mobile vond; ondertussen was ’t een grote worm in een' klooster-stront. (Zie KLOOSTER.) Net Pietje pas. Dat wil zeggen: ’t is net betaald. Het is just 200 veel, als PIETIE lijden of dragen kan. Nu heb ik uit bij Pieter. Piet is een knappe schilder: hij fabriceert landkaarten in het hemd. (Zie HEMD.) Schenk Piet, zei Jan, mijn hart brandt af van de rammenas. (Zie HART.) Wat denk je van dat loopen, zei Piet, en hij liep door de spitsroeden. Wat goed is voor Piet, doet Hanne geen kwaad. (Zie HANNE.) Wat Pietje (Fansje, of: Jantje) niet leert, leert Piet (Hans, of: Jan) nimmer. (Zie HANS.) Zie je me voor een' stront aan, zei Piet de karreman, 200 bijt mij de kopaf. (Zie KARREMAN.) PIETERMAN. Stekevisch, stekevisch, riep reine Maartje, en zij durst geen pieterman zeggen. (Zie MAARTJE BEINE.) PIETER SLOKÖP, Koop ik huizen, dan heb ik steen; koop ik vleesch, dan heb ik been; doch koop ik van dit edele nattu, dan heb ik wat, zei Pieter Slokör. (Zie BEENDEREN.) PIETER REGTUIT. Het is een Pietje Regtuit. PIETER VLIEGÖP, Het is een Pietje Vliegop. PIETER LUT. Hij heeft vrij wat Piet Lut op zijn lijf. (Zie LIF.) PIETER SNOT. Hij kijkt als Piet Snot. Het is een Piet Zoens geratel. (Zie GERATEL.) Dat heeft hij in het hoofd, als de duivel het pijnen. (Zie DUIVEL.) De liefde schuilt zoowel onder de grove pij als onder het zijden kleed. (Zie KLEED.) De pijen broek vindt zelden een kussen voor zijn aars, — de fluweelen vindt het overal geschud en gereed. (Zie AARS.) Des zomers een wambuis en des winters een pij heeft den molen goed, en bakt op zijn' tijd. (Zie MOLEN.) Hij krijgt wat op zijn pij. Men kan van een ruige pij geen scharlaken mantel maken. (Zie MANTEL.) Onder een ruwe pij gaat veel wijsheid verloren. Op eenen buik van fluweel volgt een kleed van pij. (Zie BUIK.) Alle hout is geen timmerhout (of: pijlhout). (Zie HOUT.) Als een vuurpijl naar de hoogte, als een stok naar de lengte. (Zie HOOGTE.) De boog is al dikwijls gespannen, eer men de pijl uit de koker haalt. (Zie BOOG.) De pijlen zijner gramschap op iemand afschieten. (Zie GRAMSCHAP.) De vische bewonen de diepte der zee, de aren den zweven in de lucht, — men kan de eerste met een haak, de laatste met een pijl treffen; maar 's menschen baar is op geringen afstand niet te doorgronden. (Zie AFSTAND.) De woorden van een man zijn als een pijl: zij gaan op het doel af, — die van een vrouw zijn als een gebroken waaijer: zij hebben geen verenigingspunt. (Zie DOEL.) Die pijl is uit uwen pijlkoker niet gekomen. (Zie KOKER.) Eenen vuurpijl laten opgaan (of: afsteken). Een geworpen steen, een afgeschoten pijl en een gesproken woord zijn niet te herroepen. Een verkwister is een vuurpijl, die op eens uitgaat. Een woord is geen pijl. Er is geen pijl op te trekken. Hebt gij geen pijlen, die je schiet, Zoo mengt u met de schutters niet. Het een naar het andere zenden. Het is goed, twee pijlen tot uw boog te hebben. (Zie BOOG.) Het is te laat, sta vast te zeggen, als de pijl uit den boog is. (Zie BOOG.) Hij heeft meer pijlen in zijn koker. (Zie KOKER.) Hij komt hier als een ongeveerd pijl; Hij schiet een pijl op hem; Hij schiet hem den pijl tot de veren in het lijf. (Zie LIJF.) Hij vliegt als een pijl uit den boog. (Zie BOOG.) Hij weet niet, van wat hout pijlen te maken. (Zie HOUT.) Hij zendt den boog uit naar den pijl. (Zie BOOG.) Kracht is de laatste pijl, die een wijze man in zijn koker heeft. (Zie KOKER.) Men kan geen goeden pijl van een varkensstaart maken. Men moet den pijl dikwijks schieten na den bont. (Zie BOUT.) Men moet niet al zijne pijlen verschieten. 8 Van zulk hout, als men heeft, maakt men pijlen. (Zie HoUT.) 2ij zullen hunne pijlen wel bijeen houden. IJN. Al etende, verdwijnt de hoofdpijn (of: Hoofdpijn eet wel). (Zie HOOFD.) Als gij pijn hebt in uw hoofd, Zijt ge ook gelijk van kracht beroofd. (Zie HOOFD.) 1 Tulnman I. b!. 965. 3 Cats bi. 459. de Brune bl. 39. Aday. queadam 1. 32. Adag. Thesaurus bl. 35. Bognert bl. 98. 3 Campen bl. 41. 17 Mei. Gruterus 1. bl. 103. 4 Harrebomedc Til bl. 222, 6 Meiljer bl. 79. Tuinman IT. bl. 190. y Prov. seriosa b1. 13. 182 6 Campen bi. 197. Meljer bl. 61. 7 Tuinman I. bl. 134, II. bl. 119. Bogaert bl. 85. Daar belıoeft men geene kiespija voor te (Zie KIES.) Daar heeft mijn hart geene pijn aan. (Zie Dat is weduwenaars pijn. Dat zal hem als buikpijn bekomen. (Zie su De groote pijn van ’’t flerecijn Past nimmer medicijn. (Zie FLEREOIJN.) De hazen sterven van tandpijn. (Zie HAAS.) De mode moet pijn lijden, (Zie MODE.) De pijn is geleden. Die luister is oorzaak vangroote pijn. (ZieLu Die meusch ziet meest zijn hoofdpijn groeijen zich met alle ding wil moeijen. (Zie Ding.) Die mooi wil wezen, moet pijn läjden, zei de en zij spelde hare muts uan de ooren vast, MEID.) Die op eenen kwaden weg is: pijn, om er uit te komen. 9 Die vrijdags zijne nagels knipt, heeft geene pijn. (Zie NAGEL.) Die wijs is, zoekt de kortste pijn. 10 Die zieu door brillen, Purgeren met leven van medicijn: Het leven wordt has (Zie BRIL.) Een dag van druk en pijn Kan morgen (Zie DAG.) Een gezel in verdriet verligt de pjjo. (Zie c Een kind hartpijn, vele kindegen hoofdpija. Een nieuwe schoen kan u pijn doen. Een wilde vogel acht het pijn, lang in de moesten zijn. (Zie KOOS.) Eerpijn is erger dan tandpijn. (Zie EER.) Finis is goed voor een armens bloed, dat in pijn is. (Zie BLOED.) Geen kroon (of: Geen krans) heelt bovenhoofd. (Zie HOOFD.) Geen meerder pijn, dan waar liefde van liefde is. (Zie GELIEFDE.) Gekroonde hoofden lijden ook wel pijn. (Zie KROON.) Gelijke rouw is een gemeene pijn. Grote liefde, grote pijn. (Zie LIEFDE.) Hartleed is de diepste pijn. (Zie HART.) Hartzeer en pijn eten vleesch en bloed. (Zie HARTZEER.) Hartzeer is geen buikpijn. (Zie BUIK.) Het is allen menschen niet gegeven, zonder pijn te leven. (Zie LIEDEN.) Het is niet de pijn waard. Het is voorwaar een grote pijn, te minnenen bemind te zijn. Het lachen valt moeilijk, als men kiespijn heeft. (Zie KIES.) Hij heeft er pijn aan. Hij heeft het in de haren (of: de kruin, ook heeft pijn in het haar). (Zie HAAR.) Hij heeft tandpijn achter de ooren. (Zie TAND.) Hij is gestorven van tandpijn. Ischte als een boer, die tand- (of: kies-) pijn kit. (Zie BOER.) die moet pijn lijden. (Zie HOOVAARDIJ.) hij mist als kiespijn. (Zie KIES.) kinderen moeten spelen, Of van pijn en ziekte pelen. (Zie KIND.) een kinderen hoofdpijn, groote kinderen hart- pijn. (Zie HART.) Het eten van appels is goed voor tandpijn. (Zie KLONT.) Het dragen is geen pijn, Als liefde met liefde geloof mag zijn. (Zie LIEFDE.) Veel liever de korte pijn dan de lange. (Zie de Bijlage.) Bij lijd geen pijn. (Zie MEERDER.) hij daagt pijn in den buik (of: de koorts, ook :de koude pis) van krijgen. (Zie BUIK.) Aan gekleed doet pijn. Van de liefde moeite en pijn, De liefde zal zijn liefde zijn. (Zie LIEFDE.) Dat, die niet bloeden, doen meer pijn dan de oorlogen. (Zie OORLOG.) De wereld is geen meerder pijn, Dan geld en goed eigen te zijn. (Zie GELD.) Ontbijten en laat huwen kwam nooit hoofdpijn. (Zie HOOFD.) Geen pijn, Geen medicijn. (Zie MEDICIJN.) Verzwegen pijn is geen medicijn. (Zie MEDICIJN.) Meestal de lieden zijn bevrijd van koorts, zonder pijn: Dat ’s ziekte voor den medicijn. (A en) Men gaarne doet, is geen pijn. (Zie PLEzier.) Zelden de haren kat. Dat het niet dan met (Zie HAAR.) Pijn. Een pijpen boort een bom. (Zie BOM.) Pip moet naar de bom zeggen. (Zie BOM.) Beter riet zit, heeft goed pijpen maken. (Zie BOER.) Zijn holle pijpen. (Zie FLUIT.) De schuld van de pijp. [Men zegt dit, wanneer men ziek met de verontschuldigingen verontschuldigt.] Een orgeliste als zijn kous een orgelpijp. KOUS. Zeit eine Strut gleich eine Orgelpfeife. (Zie OR-) Zeit in de Jugendpfeife geblasen. (Zie LEUGEN.) Hatte seine Pfeifen in seine Tasche. (Hij acht het ongeraden, zich te zorgen maken.) Zieh die Pfeifen. (De Pfeifen stellen, zegt BILDERDIJK, in eine Aant. 09 C. HUYGENBACH. Koren-bloemen, WI, bl. 257, is: „zich dat [het gezag nl.]'op een woesie wij3 aanmatigen, en 't huis in roer brengen.” Het „'aalwaarig dartel en broodkruisen" en stout zijn, der kinderen, waarvan WINSCHOOTEN spreekt, en de toepassing op 183 PIJP. iemand, „die verwarring en onlust veroorzaakt,’’ door TUINMAN gegeven, komen met die verklaring overeen. Het gejengel der orgelpijpen, dat deze maken, alvorens zij op haar' toon zijn, weegt die betekenis. BILDERDIJK spreekt, t. a. p., mede van de banken stellen, en noemt dat enkel „'gezag oefenen,” in onderscheiding van TUINMAN, die beide spreekwijzen gelijkbeteekenend acht.) Niet langer pijp, niet langer dans. (Zie DANS.) Pijp en trom willen waar worden. (Zieh ten oorlog toerusten.) Ik dacht, dat je meer merg in je pijpen had. (Zie MERG.) Als oud smeer lang in de vlam staat, zoor brandt het lichtelijk in de pijp. Door een dunne pijp komt weinig rook. Het is een pijp boven water. Het is een kandelaar met vijf pijpen. (Zie KANDELAAR.) Je weet wel, Lijsje! dat als oud smeer in de vlam staat, het licht in de pijp brandt, zei de oude, en hij wilde het oorijzertje bij de meid verzetten. (Zie IJZER.) Zijne kaars brandt in de pijp. (Zie KAARS.) Als hij maar pijpjes rooken kan. Dit zegt men van iemand, die niet veel doet, en zich weinig moeite geeft, om zijn tijd door te brengen. Bij het komfoor steek ik nooit mijn pijp aan, zei Holtmans, wel bij het vuur. (Zie HOLTMANS.) Dat is geen pijp tabak waard. Dat is geen pijpensteel waard. Een pijpje aan den wagen. Het noodigste eerst, zei de boer, toen hem zijn buren haalden, om zijn koe uit de sloot te trekken, en hij stak zijn pijp aan. (Zie BOER.) Hij gelijkt beter nu dan een aap, dan een dominee naar een pijp tabak. (Zie AAP.) Hij weet er zo veel van, als een pijpendop van een kwispedoor. (Zie DOP.) Hij zal een lelijke (slechte, of: vuile) pijp roken. Hij zit zoo stijf als een pijpendopje. (Zie DOP.) Ik zal het er wat stijf indouwen, zei Ritsert tegen Fijtje, en hij stopte een pijp tabak. (Zie FIITIE.) Mijn oom mag gaarne zijn ingebrande pijp met een zwavelstokje weer op de juiste wijze brengen, zei Jochem. (Zie JOCHEM.) Als hij een paar roode kousen aan de benen, en een pijp lak in de mond had, geleek hij juist een ooijevaar. (Zie BEENEN.) De wereld is een pijpkaneel; Elk zuigert aan, maar krijgt niet veel. (Zie KANEEL.) Ik geef er geen pijp kaneel voor. (Zie KANEEL.) Moerbeck bl. 3%. Galesbl. V, %. Hvertabl.31e, Mergk bl. JL Tainman I. Opheld. bl.62. v. Ejk 11.34, III. bl. 82, San- 47. v. Eijh III. bl. 30. Bogaert bl. 86. Opheld. bl. 629. de Panga D. 7": s #11. 9.182, 7 Prov. seriosa bl. 31. Serrilius bl. 229°. Campen 8 de Brune bl. 410. Sartorius quart.75. Win 1. LI. 260, 290. 