title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Jen toetssteen proeft men het goud. (Ziegun.) AM. "Mand rijk wordt, laat hij zich zien gelijk het Al ad op den toetssteen. (Zie Goud.) Dat kan den toets niet doorstaan. Eigen baat is de toetssteen der menschen. (Zie EIGENBAAT.) Hij heeft den toets gevat. Toeval. Het is een klomp klei, die van den berg gerold is, en daar bij toeval een kop op is gekomen. (Zie BERG.) Men moet iets aan het toeval overlaten. TOEVERLAAT. Een raad is ’s kranken toeverlaat. (Zie KRANK.) ..a schotel verdrinken, Waar voor gebruiken. (Zie TUINMAN I. bl. 808.) 8% v.d. Venne bl. 361. 8 Prov. serlora bl. 33. Gheurtz bl. 53. Zegerus bl. 46. 11 Febr. Gruterus I bl. 116, 11. bl. 189. Onta bl. 491. de Brune bl. 181, Mergh bl. 35, 54. Bar- vill. 36. 8 Tuinman I. nal. bl. 6 Sartorius sec. V. 14. torlus sec. VII. 46. v. Alksmads bl.57. Willlems 4 Gruterus LIT. bl. 138, Daar is groote drukte en moeite. Het hoofd draait mij als een tol. (Zie HOOFD) Hij bromt als een bromtol. Hij draait op zijn hiel als een priktol. (Zie HIEN) Hij is zoo dronken als een tol. Hij is zoo gemanierd als een tol: men zou op een' draad gestuurd hebben. (Zie DE) Hij kan het tolletje wel draaijen. Het gaat hem grif, glad, gas af. De tol draait goed rond. Ik heb dezen tol al lang genoeg gedreven. (Zie TOEN) Den tol der natuur betalen. (Zie NATUUR.) De wereld geeft tol. Eene leugen betaalt geen' tol. (Zie LEUGEN.) Gedachten zijn tolvrij. (Zie GEDACHTE.) er tolvrij. j PB nezen, waarvan hier sprake is, met heile is: verbergen van gestolen goed, waarere De tong is de tolk van het hart. (Zie HART.) Het voorhoofd en de ogen zijn de tolken van het hart (of: Uit het voorhoofd en de ogen men het hart). (Zie HART.) Gehakt blz. 40, Bel Provinciale blz. 108, vr. Alkemade blz. 138. N geen ware tolken van het hart. WILLENAAR. molenaar, een wisselaar en vier evangelisten van Lucas in het bier. (Zie BIER.) dan komt de ton (Zie BEETJE.) Filebout, en hij (Zie BOTER.) (LUIS.) HARING.) VE ach N en 2ij zag aeg Was. En Boeren-schout, Op hoop, dat den drank aan het vechten zou. (Zie BIER.) Meest aan het boenen van de ton, dat vaatjes wordt. (Zie BIER.) 200 vol als gepakte haring (of: Het lag er als haringen in een ton). (Zie Bok op een ton; niemand kan den voet tafel krijgen. (Zie TAFEL.) Een buik gegeten als een trom (of: zo een ton, ook wel: met een uit). (Zie Bene ton vol kennis, maar de bodem is Lie BODEM.) Zitten bij de krentenpot gezeten. (Zie KRENT.) Het huis als een luizen in een spijkertoon. Viel als een ton. 2 Het al zijn vrienden wel op een ton (of: Zaten. 8 Vooruit (of: De zaken er vooruit,) Ik neem een ton. (Zie LUIS.) Ik neem een vrouw wel op een ton dansen. Barwijnen door het spreekwoord: Hij kan zijn vrienden wel op een ton dansen, iemands gering getal van Belangmakend maakt, wil men door het Bekend woord: Hij mag met zijn vrouw wel op een ton dansen, bepaaldelijk aan een, Met zich met zijn vrouw alleen behoort te maken, en met anders niemand die zich om hem bezorgen; en komen, en zier! WM 1e. Grootbus. De U 0,8. Ss. Pros. bl. 171. bl. 18. 3 Winschooten bl. 318. Tullemann I. bl. 236. Gales TONG. Hij vordert als een slak in een teerton. (Zie LAK.) Hij wil de kat uit de ton zien. (Zie KAT.) Hij zet de ton op den bodem. (Zie BODEM.) Roep geen haring, eer gij ze in het net (of: gevangen) hebt (ook wel: voor ze in de ton is). (Zie HARING.) Waartoe dient een kunst, die niets tot de meeltpot brengt? (Zie KUNST.) Wie verre reist, verspilt veel tonnen. (Zie BIER.) Zij is zoo rond als een ton. Al zou het een tonne gouds kosten. (Zie GOUD.) Het is zoo gemakkelijk, een tonne gouds gewenst als een stuiver. (Zie GOUD.) Wensen om een tonne gouds vult de beurs alzoo weinig, en doet de schouw niet meer roken, dan wensen om een duit. (Zie BEURS.) Tonga. Hij is zoo los, dat hij wel twee tongen in drie pannen kan bakken, zoodat er in iedere pan een tong is. (Zie LOS.) Al is de tong een klein lid: zij kan ongemeende dingen uitrichten. (Zie DING.) Alle dingen zoo ’t behoort, zei de vrouw, en zette haar man met de ton op. (Zie DING.) Als het den naaste geldt, worden alle tongen hard. (Zie NAASTE.) Als het woord van de tong is, is de man gebonden. (Zie MAN.) Als ik reis, neem ik altijd eene tong mede. [200 spreekt de lekkerbek, die altijd en overal op smullen uit is.] Als ik ealade eet, krijg ik mijne tong vol blären. (Zie RLAD.) ' Beter met den voet dan met de tong testruikelen. 4 Daar zich de tong vermaakt, moet het oog geen’ honger lijden. (Zie HONGER.) De een roerde zijne tong, de ander zijne tanden. (Zie TAND.) Der kranken gemoed Is vromer tongen reden goed. (Zie GEMORD.) Der vrouwen tong gaat heen en weer als de staart van een kwikstaartje. (Zie KwIKSTAART.) De steek van de tong is erger dan die van eene lans. (Zie LANS.) De tijd verderft al, wat er Yasaeen is, en de tong al, wat er te maken is. (Zie TIJD.) De tong achter iemand uitsteken. De tongen der vrouwen zijn langer dan hare rok- ken. (Zie RoK.) De tong gaat (of: is), waar de tand zeer doet. (Zie TAND,.) De tong is de tolk van het hart. (Zie HART.) De tong is niet gezond, als het hart de koorts heeft. (Zie HART.) De tong is niet van leder. (Zie LEDER.) De tong is oorzaak van veelkwaad. (ZieKwAAD.) De tong is ’t roer van ’t leven; in het wel bestieren is veel aangelegen. (Zie LEVEN.) De tong slaat hem kadul. 5 _ [N over de beteekenis van cadere, cadinus, ucus, vitis caduca, morbus caducus, juve- 5 de Jager Bljdr. 0. 4 de Brune bl. 35, 106, Willems III. 81. 43 TONG. Niet caducus, (bij is kadau), cadulus, cadula en cadulorum gehandeld te hebben, vi wij bij DE JAGER ter opheldering van deze spreekwijze: "Cadulus is iemand, die teder oogenbliek dreigt te vallen, zooals een uitgeleefd man, zonder levensgeest en veerkracht meer, die met een knikkend hoofd en ongewisse schreden vooruit strompelt; zooals een dronkaard, die zuchtend over straat hort, zodat men ieder op het hoofd vreest, dat hij op zijn hoofd zal vallen. De betekenis van het losse, slappe en onveerkrachtige brengt de andere van zorgvuldigs met zich, hetwelk door de oorspronkelijke betekenis heen speelt. FOKKENBROCH Denkt het daarom verholpen van den oude goede zeupelaar SILENUS, die hij den altyd dorstige kadulus noemt, toen deze dronken in zijn hol lag. Van daar ook zegt men: De tong zingt hem kadulus, dat is: wervelende, struikelende, en ieder oogenblik uit den stap vallende, als die van een dronken man." Die den tongriem heeft, die moet men snijden, (Zie RIEM.) Die gerust wil leven, moet zijn tong een toomkraag geven. 1 Die kort van handen zijn, zijn gemeenlijk lang van tong. (Zie HAND.) Die oren leent, krijgt tongen vanom. (Zie OOR.) Die op de lieden tongen vaart, die is genoeg vermaard. (Zie LIEDEN.) Die zijn tong bewaart, vergadert grote rust. (Zie RUST.) Die zijne tong kan bewaren, is een voorzigtig mensch. (Zie MENSCH.) Distele en doornen steken zeer; Maar kwade ton- en nog veel meer. (Zie DISTEL.) Drie glaasjes zijn drie er (Zie GLAS.) Eene booze tong brengt dikwijls veel ongeluk (of: groote schade) aan. (Zie ONGELUK.) Eene koornaar op de tong hebben. (Zie AAR.) Eene logge tong maakteenslapend hart. (ZieHART.) . Eene vleijende tong is geljk eene slak, die niet dan vuile dragt nalaat. (Zie DRAGT.) Een rappe tong en natte keel, Dat wint niet veel. (Zie KEEL.) Een slaven-tong is vrij, wanneer zij zwigen mag ; Maar in een’ vrijen staat zij vrij tespreken plag. (Zie SLAAF.) Er zijn banden voor alles, behalve voor de tong. (Zie BAND.) Geen erger venijn dan van kwade tongen. 2 Geen mensch zoo goed, die kan ontgaan, Dat hem eens menschen tong zal slaan. (Zie MENSCH.) Hare tong gaat als een blad van den populierboom. (Zie BLAD.) Hart en tong moeten accorderen. (Zie HART.) Het hart ligt hem op de tong. (Zie HART.) Het heeft geen gortje op de tong. (Zie GORT.) Het is, alsof zijne tong aan een’ slinger hangt. (Zie SLINGER.) Het is beter, de tong op het hart te houden, dan 1 Adag. Thesaurus b1.70. 8 Groterus III. bl. 146. 3 de Brune bl. 25, 106. Willems III. 81. 4 Gent bl. 138. 8 Campen bi. 96. Meljer bl. 45. 5 Oampen bl. D. Wltsen 171. Tuinman I. bL 9 Oampen bi. 3. 196, 197. 10 Sartorius pr. 1X, @. 838 6 Adag. quadam bi. 38, 43. Adag. Thesaurwa bl. 23, 3. Bancho-Panca bl. &. 7 v. Waesberge Frijen bl. 68. TONG het hart op de tong te en (Zie HART. Het is beter ietermals met den voet uit te ik dan ooitmaal met de tong. Het is beter zijn tong te kort dan te lang uit te steken. Het is een lange tong (of: Hier tongue is te lang). Het ligt mij op de tong. (Ik heb het) op de tong. Het was, of een engeltje in mijnen mond (of: mijn tong) pijn. (Zie ENGEL.) Hij bijt op zijn eigen tong. Hij gaat (raakt, of: rolt) over de tong. Hij heeft al een vijn onder zijn tong. [Vijn betekent hier gezwel, zweer, als bloedvijn. De tong is dus belemmerd; dit bezigt men het spreekwoord van iemand, geen moed heeft, voor zijn gevoelen wil komen.] Hij heeft een dubbele tong (of: twee tongen in de mond) (ook wel: Hij is tweetongig, of spreekt met twee tongen). (Zie MOND.) Hij heeft een dunne tong. Hij heeft een fluweelen tong. (Zie FLUWEL.) Hij heeft een gewatte (of: geslepen) tong. Hij heeft een gladde tong. Hij heeft een tong van lintjes. (Zie LINT.) Hij heeft geen haar op zijn tong. (Zie HAAR.) Hij heeft zijn tong doorgeslikt. Hij is op de lieden tong. (Zie LIEDEN.) Hij is wel van den tongriem gesneden. (Zie RIE) Hij kan het met de tong wel beleggen. Hij laat niemand het achterste van zijn tong zien. (Zie ACHTER.) Hij lust wel tongetjes van nachtegaarden. (Zie NACHT.) Hij rijdt op de tong. [Tuinman deelt mede, dat „men dat van iemand, die op de klap geraakt is, eenmaal van ieder den mond vol heeft.” Deze betekenis heeft de spreekwijze ook bij BOGAERT. is dus in gelijk zin, als wanneer men hoorde: "Hij gaat (leugel) over de tong. Ik heb zijn tong nooit anders hooren bezigen dan in; betekenis van braken, wanneer men zich maag bedorven had." Hij slaat er zijn tong in. "Hij spreekt met een gouden tong. (Zie GOUW.) "Hij staat, alsof hij geen tong in den mond heeft (of: alsof ik de Lente in den mond aangenaam ware, ook wel: "Hij heeft zijn tong verloren" (Zie MOND.) "Hij steekt er de tong voor uit." "Iemand de tong echter doppen." [Bij TUINMAN, lexen ni) ter ophelder van deze spreekwijze: "Dit zegt, door iemand iets van zoekte hoort te zijn," termijn er als verklaring op laat volgen: "Het zal een man zijn van het afschrappen van slijm of dergelijks, 't geen de tong bezet, om de reis gestalte der ziekte te ontdekken; waar wij artsen wel een teken van enige ziekte opmerken." "Ter N tevens van het spreekwerk: "Men ziet aan de tong wel, of het varkentje gortig is, voegde TUINMAN hier nog bij: "Eer de tong zien = de ene of het varken geheel of niet gortig is." Niet zuiver art, als een gortje Op zyn tong heeft. Wanneer men nu aan het Berg Aussen wel kan bemerken, van wat Staat het voorwerp is, dan zegt men: Men Zingt aan de tong wel, of het varken gortig is. De tong met goud bedekt, zingt zij den bevenzang. (Zie un) Wij zien wijze van het land: Lang van tong, een kort Wen hand. (Zie HAND.) Veen snijden meer (of: scherper) dan Weren. De tongen vieren niemand. Oren, korte tongen. (Zie OOR.) Een beboefd hem van den tongriem niet te snijden. (Bezizar.) © Vet aan de tong wel, of het varken gortig is. De tong stormen. (Dat is het werk van een) De toe (of: Tand voor de tong) is goed devies. (DEVIES.) Tongen is kwaad venijn, Nog vindt men Dagen, die erger zijn. (Zie SLANG.) Tongen baat geen harnas. (Zie HARNIS.) Die kent men straks zijn aard, Die nooit Peeling bewaart. (Zie AARD.) Zwigen doet u de tong niet zeer. Men kwade tongen, men vindt er weer kwade Muizen tegen. (Zie HAND.) Den slag van de tong is het schild van de Mand. (Zie OOR.) Kwade tongen zijn descheermessen. (Zie SCHRIF.) Lichte van hem geen groote dingen, Die zijn tong Best kan verstaan (Zie DREI) ; Kan oog en tong verstand! (Zie ook.) Zit een laster-tongentje. (Zie LASTER.) Eene goede tong in den mond. (Zie MOND.) Een klappertje op mijn tong. Een valse tong beliegt zijn werk. Een tong is hem gebonden. Tong raakt los. Tong slaat dubbel. (Zie ook) Tong slaat ijzer. (Zie IJZER.) Het kunstig zingen. (Zie ook) Spreken kwetst geen tong. (Zie ook) Uw ongekunt bedwingen, Zult gij den Tot onder bringen. (Zie REUS.) TONNELIJD. Vere beter, dat hij in den tonnestoel gestorven was als een hond in een tonnestoel. (Zie MOND.) Toen, schoon geweld. De taart, een scène schoon geweld. (Zie TAART.) Bruns M. 87. Geurts van 56. Gruterus. De Branc van 108. Zie Prov. van 74. Bij 198. Str LIT, 83. 108. 6 Onta bl. 480. DML Sie Vroedt bij 130. 7 Mots bl. 14. wi.i.H. 339 5 Mots bij. W. Vele bij. 494. van Lennep 8 Sartorius terf. IX. 3%, TOORN. Dat wil zeggen: het schijnt voor 't uitwendige wel schoon, maar is het niet. Tog is of een verouderd woord, dat hetzelfde betekent als ons tegenwoordig toon of vertooning, of het komt af van betoogen = aantonen. Toon. Die gerust wil leven, moet zijn tong een toomken geven. (Zie TONG.) Een gouden toom maakt nog geen beter paard. (Zie GOUDE.) Heeft de dries het paard, hij neemt ook den toom daarbij. (Zie DRIES.) Het is goed te voet (of: langs den wagen) gaan, als men het paard bij den toom heeft. (Zie PAARD.) Hij heeft geen slot (of: geen toom) in den mond. (Zie MOND.) Hij heeft meer den toom dan de sporen noodig, (Zie SPOOR.) Hij staat op zijn handtoon. (Zie HAND.) Iemand in toom houden. Indien het paard u is ontloopen, gooi dan den toom niet achterna. (Zie PAARD.) Men moet het paard niet bij den staart, maar bij den toom grijpen. (Zie PAARD.) Met een zacht (of: goud) lintje (of: toompje). (Zie LIJN.) Noch roer aan 't schip, noch de teug aan 't paard baten, zodat er niemand is, die ze kan besturen. (Zie PAARD.) Nu ben ik eenmaal los, zei het paard; toen sleepte hem de teugel achterna. (Zie PAARD.) Wel gepast: de teugel voor het achterste. (Zie ACHTERSTE.) Wie den hengst krijgen wil, slaat hem niet met de teugel voor den kop. (Zie HENGST.) Dat gaat een toontje te hoog. Dat is de juiste toon niet. De loon maakt den toon in de kerk. (Zie KERK.) De toon maakt de muziek. (Zie MUZIEK.) Hij doet er een toontje op (of: Hij zingt op hogere toon). Hij zingt den boventoon. Hij zingt een' toon boven de noot. (Zie NOOTEN.) Hij zingt nu uit een' anderen toon. Hoe volkomen de muziek ook is, wat meester zal nog eens al de toonnen goed maken? (Zie MEESTER.) Ook liefelijke toonen vervelen op den duur. (Zie DUURZAAMHEID.) Uit eenen anderen grondtoon spelen. (Zie GROND.) Hij stelt zich ten toon. Hij wordt ten toon gesteld als valsch geld, dat op de toonbank gespijkerd is. (Zie BANK.) TOONEEL. Daar worden al wat tooneelen vertoond. De wereld is een schouwtooneel; Elkaar spelen hun rol, en krijgen hun deel. (Zie DEEL.) Verandering van tooneel. TOORN. Beter kleine toorn dan grote schade. (Zie SCHADE.) Broeders toorn rijst al te hoog. (Zie BROEDER.) De toorn is als de koos: men moet ze warm drinken, wil men niet, dat er de geur van vervliegt. (Zie GEUR.) De zonde wordt zonder toorn niet uitgebluscht. De in toorn handelt, gaat in storm onder zeil. (Zie STORM.) Een zacht antwoord stilt den toorn. (Zie ANTWOORD.) Haastigheid is de aanvang — berouw het einde des toorns. (Zie AANVANG.) Het einde des toorns is gewoonlijk het begin des berouws. (Zie BEGIN.) Het is genoegelijk of gevaarlijk, dat men veel gemeenziekteid met groote heeren heeft; want hunne gunst maakt groot, en hunne toornigheid klein. (Zie GEMEENZAAMHEID.) Hij zweert bij Sint Barbaras toorn. (Zie SINT BARBARA.) Men kan in toorn meer bederven, dan met verstand en bescheidenheid vergoed kan worden. (Zie BESCHEIDENHEID.) Toorn en wraak beraden zich niet lang. Veel spreken verwekt toorn, en heeft er menigeen bedorven. (Zie de Bijlage.) Wien zou spel, boerschap, toorn en wijn niet verblinden? (Zie BOERSCHAP.) Wijk den toorn. 2 Zie, dat je toornigheid niet voor je wijsheid gaat. Zie, hoe hangt hem de muil; ik wil hem de toornigheid afenijden. (Zie MUIL.) Zo gij leent, wacht dan schade of toorn. (Zie SCHADE.) Toorn. Hij zet hem eene toet. 3 TOOVENAAR. Hij is van een toovenaars geslacht. (Zie GESLACHT.) Men behoeft daarom geen toovenaar te zijn. 4 TOOVERES. Het is eene oude tooveres. 5 TOOVERKRACHT. Tooverkracht is krachteloos. 6 TOOVERLANTAARN. Een gastmaal zonder wijn is eene tooverlantaarn zonder kaars. (Zie GAST.) Tot. ’t Draait alles op een’ top Naar vrouwe modes kop. (Zie KOR.) Een heeft het in den top, En de ander ziet erop. Hij haalt zijn zeil te hoog (of: in top). 7 Hij heeft den top van den Parnas bestegen. (Zie PARNASSUS.) Hij heeft te veel in top gemalen. 8 [In de Zaanl. Spreekw. leest men ter ophel- dering van dit spreekwoord: „De molen, die bij hevigen wind te lang de zeilen op de wieken voert, en topt, zonder ter juister tijd te zwich- ten, of de zeilen weg te nemen, loopt gevaar, de wieken teverliezen, of groote schade te krij- gen. Op het leven toegepast, wil het zeggen: 1 Hoffmann bl. XXXVIII. 3 Sartorius pr. 1.9. 3 Gbsurts bl. 37. 4 v. Moerboek bi. 370. 5 Bervilius bl. 96°. 6 v.d. Venne bl. 183. 7 Bartorius sec. VI. 21. Witsen bl. 495, 5311. Win- D Campen bl. 83, 340 schooten bi. 348, 313. Tulnman I. bl. 389, II. Di. 203. Gales bi. 37. v.d. Halst bl. 15. Bcheltema II. bL.29. v. Kük L. bl. 168. Frrijmoedige bi. 79. Modderman bl. 35, 65. v. Lennep bl. 3%7. 8 Zaanl. 111. di. 138-190. TOREN Hij van zij heeft te hoge stand gevoerd, op een hoog water geleefd, met een te hoge zeilen, en het einde draagt er den last van! Men zegt hier dus hetzelfde als met het spreekwoord: Hij haalt zijn zeilen te hoog (of: intop), Hij is half top. Hij is nat in top: hij zal schippers dochter hebben. Het is keros gemakkelijk om. Men zegt Hij liegt, dat hem de top rookt. Hij lijkt hem op een’ top. Hij zal geen’ Bose (of:ouden) Agesie 1 Men kan het geld uit de toppen vingers bijten (ef: snijden). (Zie GELD.) Op een klein schip bonte wimpels van den top verven. (Zie SCHIP.) Van top tot teen. (Zie TEEN.) Wanneer men het wilgenrijsje te sterk breekt het topje. (Zie RIS.) Weinig doen en veel vermogen, Heeft er ver top getogen. 12 Zoo de beul met een van de toppen van de vingers slaat, wie zal de ae beklagen? (Zie BEULE) Eet karnemelk met gouden torren, zei Joor, 6 krijgt men geen’ stinkenden adem van. Hij bromt als een tor. Hij is zo razend als een tor. POSTHUMUS zei van deze spreekwoord: "Tor, tor, was in den Heidenschen tijd vaderen een, aan Thor, den god, gefearerde insect. Mogelijk is zelfs de naam Thor met tor verwant. De betekenis van tor is toch misschien genoemd; springend staan er onder dier. Na de invoering van christendom, hier te lande, poogden de gelegten alles, wat de heidenen als goddelijk heilig vereerden, een en een onheil te geven. Hunne goden en godinnen, de zij in duivelen en duivelsland hunne heilige en vereerde dieren, veranderde zij in onreine en schadelijke. Zoo ging het met het paard, het zwijn, en zoo zal het ook de tor gegaan zijn. In een woord, alles heidensche zocht men zoo te verchristelijken, met het christendom diervolgens in overeenstemming te brengen. Zoo zwart als een raaf (of: tor). (Zie RAAF.) Als bij spreekt, zo kraait de haan op den kerktooren. (Zie HAAN.) Al viel hij van den toren, nog zou hij bij zijn op bed te land komen. (Zie BED.) Bij hooge torens waaijt veelvuldig grote winden. De bliksem en de nijd gaan de kleine huisjes voor en slaan op de groote torens. (Zie BLIKSEM.) Als hij van den toren valt, nog zou hij bij zijn op bed te land komen. (Zie BED.) Als hij van den toren valt, zeg ik, nog zou hij bij zijn op bed te land komen. (Zie BED.) Als bij spreekt, zo kraait de haan op den kerktooren. (Zie HAAN.) Als hij van den toren valt, nog zou hij bij zijn op bed te land komen. (Zie BED.) Op den toren wacht, moet hooren klokken luiden. Bekijk de klok, zou merken dat dit figuurlijker wijze geproken is, en dat een muis geen olifant, en een toren geen hoorn is. (Zie FIGUUR.) Heb je geen gevaar in den toren. (Zie GEVAAR.) Beidt altijd op mijn toren. (Zie BOER.) Staat van den toren. Doet het zwaar, gelijk de boeren in den wijnstijgen. (Zie Wijn.) Dresit als (of: is onrustiger dan, ook wel: zwaar vast als) een weerhaan op den toren. (Zie BIJLAGE.) Heeft een hart als een toren. (Zie HART.) Is aan de paardenvoeten, die op den toren de klokken doet luiden. (Zie KLOK.) Past er zo min als een toren op een mensenhuis. (Zie KERK.) Bouwt (of: bouwt een toren) op het zand. (Zie FRIESLAND.) Dat kunnen omstoten, gelijk een Friesche Heeft de toren van den heiligen Rombout met de handen zou kunnen doen. (Zie FRIESLAND.) Zo wel hooger toren zien vallen. De zon aan den toren, Dan gaat al via verloren. (Zie MARIA LICHTMETER.) Ziet de dingen anders van een toren dan uit kelderverste. (Zie DING.) Zou huizen (of: kerken, ook wel: torens) op pa gebouwd hebben. (Zie HUIS.) Treedjes raakt men op den toren. (Zie STEEN.) Een toren wil bouwen, die berekend eerst de kosten. (Zie KOSTEN.) Hoe als de toren van Babel. (Zie BABEL.) Geef als de toren van Farmsum. (Zie FARMSUM.) Torenwachter. Sees God alleen en de torenwachter. (Zie TOREN.) Zet een toren op hem. (Dat wil zeggen: hij tracht hem door het samen van overredende middelen in zijn lang over te halen. Toren is scheur, schok. De spreek- wijze, zegt TUINMAN, „‚is afkomstig uit de toren- Boom. waar in de vaders met unnegeveldespeeren op elkaar renden.”) Heeft menigen toren uitgestaan. (Zie TOREN.) Torte duif. Lacht Wiggert Wiggerts (of: Reiger Reigers), kenner van alle vogelen: hij zag een zog (een rog) voor een tortelduif aan. (Zie BNNER.) Voor een kuisch als een tortelduif. (Zie TORTELDUIF.) Daar wel een kwadraat, zei wijze Marcus, en zag een totebel. (Zie KWADRAAT.) Ip. quadem bi. 31. 4 v.d. Venne bl. 221. Lands bi. 128. Campen bi. 108. Ghemerts bi. 78. Segeras SM... Idinaa bi. 394. de Brune bl. 213. Bartorius pr. 1136, sec. III. 48. Witsen Lv. Alkmaarde bi. 109, 173. Tuinman bl. 109, U. 10, 219, 288, 308. Adag. quadam bi. 3. Everts bl. 313. Meijer bl. 48. MULDEN. De Brune bl. 213. Willems bl. 22. 230. v. Eik 111. 15. Ghemenerts bl. 78. Onmpen bl. 116. Winschooten bl. 314. Tuinman bl. 38, nal. bl. Winschooten bl. 314. De Brune bl. 458. Bartorius pr. X. 33, sec. III. 48, IV. 81, VII. 65, tert. 1. 390, IV. 79, VIII. 9, Winschooten bl. 19. Tuinman Aan een touw vastzitten. (Zie TOW.) Aan een zwak touw (een krank zeug, of: een kwade reep) moet men zachtjes trekken. (Zie VERP.) Daar is een kronkel in het touw. (Zie KRONKEL.) Daar is geen touw aan te beleggen (of: aan vast te maken, of: Geen touw kan het houden). Dat ding loopt verkeerd, zei de boer, en hij had een kreeft aan een touwtje. (Zie BORR.) Die het touwtje te hard (of: te zwaar) trekken, krijgen de einden in de hand. (Zie EINDE.) Die zijn tijdje weet te gissen, En zijn touwtje weet te splitsen, En zijn glas te roeren staan, Mag wel voor een' bootsman gaan. (Zie BOOTSMAN.) Dit touwtje is nog maagd. (Zie MAAGD.) Een vrouwenhaar trekt meer dan een marszeil (of: kabeltouw). (Zie HAAR.) Geef hem een touw aan zijn hals. (Zie HALS.) Gij moet aan dat lijntje (of: touwtje) niet trekken. (Zie LIJN.) Gij zijt aan het lijntje (of: touwtje) vast. (Zie LIJN.) Het gaat met een gangetje, zei de matroos, en hij had zijn maat aan 't sleeptouw. (Zie GANG.) Het houdt als verrot touw. Het kan misselijk loopen, zei Jorden, en hij had een krab aan een touwtje. (Zie JORDEN.) Het moet wel een grote spinnekop geweest zijn, die dat web gesponnen heeft, zei de mof, en hij examineerde het touwwerk op een oorlogsschip. (Zie MOR.) Het touw breekt gemeenlijk, daar het 't dunst en zwakst is, Het touw heeft geen' bot. (Zie BOR.) Hij bindt Samson met een kabeltouw. (Zie KABEL.) Hij gaat het touwwerk opschieten. Hij had het touw bijna laten slippen, zijn einde scheen niet ver te zijn. (Zie EINDE.) Hij heeft den vogel over het touw (of: uit de kooi) eten snappen. (Zie KOOI.) Hij heeft een streep door zijn hersens, zoo dik als een kabeltouw. (Zie HERSENS.) Hij heeft het touwtje aan zijn been. (Zie BERNER.) Hij heeft het touwtje te stijf getrokken. Hij houdt de zaken op het sleeptouw. Hij is altijd in 't touw. Dat is: hij heeft drukke bezigheid, nooit rust. Touw is waarschijnlijk genomen van de strengen van een tuig, waarin een paard voor ploeg of vrachtwagen gespannen is. Hij neemt hem op het sleeptouw. De schepen, die de vloot niet kunnen volgen, neemt men op het sleeptouw, dat is: men maakt ze aan een ander schip vast, en voert ze mee. Zoo ook neemt men iemand op het sleeptouw, wanneer men hem brengt, waar hij met eigen kracht niet komen kan. Hij rijdt aan dat touw. Hij scheert het touw. Hij trekt wel aan een zeer lang touw, Die wacht, dat iemand sterven zou. Hij vertuikt met vier touwen. Hij zal hem wel een ander touwtje om de hals vastketenen. (Zie HALS.) Hij zal het touw aanhouden. Hij zou de duivel over boord bruien, of hem een sliptouwtje geven. (Zie BOORD.) Hij zou wel een kous. Houd aan het touw, vier niet meer. Ik wil mij aan geen stroo laten binden, zolang er nog touw te bekomen is. (Zie STROO.) Indien ons het eten als gehakt touw smaakt, dan waren wij er ongelukkig aan. (Zie ETEN.) Laat het touw schieten. Men kan er geen touw aan vastknoopen. Men kan hem den mond met een paardenhaar openmaken, maar met geen kabeltouw weer sluiten. Men moet het touwtje wat vieren. Trek maar aan het touwtje, dan vliegen alle vinken in de kous van het touw kruipen. (Zie WEG.) Zonder touw is het kwaad hijschen. Zoo grof als een kabel (of: kabeltouw). (Zie KABEL.) TRAAG. Beveel het eigen goed den traag niet. (Zie GOED.) Is de een traag, de ander is graag. (Zie GRAAG.) Tragers worden nooit goede jagers. (Zie JAGER.) TRAAGHEID. Gulzigheid, traagheid en onkuischheid zijn vijanden van vrede en eer. (Zie EER.) TRAAN. Bloedige tranen schreien. De tranen van de doden droogen het snelst. De tranen baten de doden niet. (Zie DOODE.) De tranen, die zij schreien, behoeven zij niet te drogen. (Zie GEKRIJND.) De vrouwen hebben drie soorten tranen: van leed, van ongeduld en van bedrog. (Zie BEDROG.) Die met tranen zaaien, zullen met gejuich maaien, (Zie GEIUICH.) Hij doet het gelach in tranen veranderen. (Zie GELACH.) Iemands tranen droogen. Men kan ook lachen, dat men traanoogt. (Zie 000.) Op bruids' tranen gaan (of: Bruids' tranen drinken). (Zie BRUID.) Tuinman T. bl.148. v. EIjk I. bl. 130. Witsen bl. 511. de Brune bl. 388. Gales bl. 33. Witsen bl. 513. Witsen bl. 311. Witsen bl. 489. Winschooten bl. 172. Sartorius soc. V. 39. Tuinman I. bl. 309. bl. 114. 9342 Zoet bl.7. v. Alkemade bl. 6. de Brune bl. 163. Richardson bl. M, Sartorius pr. 1X. 79, z0c' V.85. de Inger Bijdr. TRAMONTANA Op een felle menschen tranen zal je niemand betrouwen. (Zie MENSCH.) Tranen met maten ook soms baten. (MAAT.) Tranen van vrouwen, ’t hinken van honden en oostenwind duren geen drie dagen. (Zie DAT.) Tranen zijn bedriegelijk. Uw tranen zullen nog wel beter te Dit zegt men, wanneer men schreit wordt.) Varkens-tranen schreijen. 13 PER [Dat is: tranen, die met geweld zijn gest.) Waar is tranen droog snel op. Ze schreit krokodil-tranen. (Zie KROKODIEL) Ze schreit tranen met tuiten. 14 gef Tranen met tuiten schreijen, overdreven rouw, onmisbaar, een een gevoel te kennen; en daar men het van deren zegt, die om een kleinigheid kap schreijen, alsof zij een groot verlies hebben ondergaan, wordt het al gekkendet past. De Israelieten, zoals veel heilige volken, waaronder ook de Keltische voorouders tijde, toen het christendom in ons land nog niet was ingevoerd, hadden gehlen klaagvrouwen, die bij enig sterfgeval de Fehlen of has wier tranen in langen schijven of kannetjes, tuiten genaamd, we droogen, ten einde die, tot herinnering aan de overledene, te bewaren, of bij de kin in het graf te zetten.) TRALIEN. Hij kan wel met de konijnen door de traliën. (Zie KONIJN.) Hij ziet als een rat door de traliën. (Zie RAT.) Ik zie veel door de vingers, zei de kat; toen zag hij door de traliën een muis in de val zitten. KAT. Wel ja, alles is goed, zei de Bremer, en zag zijn wijfse poppenkast door de traliën. (BREMER.) Hij is de tramontane kwint. Dat wel zeggen: hij geraakt in vijf en weid niet meer, wat hij doen moet, zijn tegenwoordigheid van geest heeft. Lucht zegt betrekkelijk deze speech, "Ik weet niet, welke gewrongen, gedwongen verklaringen hierover door onze maarschalen, door den Wijsgeer KANT en anderen, te berde gebracht. Ondertussen hetzelfde, tramontane, dat gewisselijk transformatie moet zijn, toont genoegzaam, waar welke zijn herkomst is. Wanneer wij ons dus herinneren, dat de Ouden, die het kompas niet kenden, daarom zeker dierhalve, manier waren buiten gezicht van land waren, hun koers naar de sterren, inzonderheid naar de noord- of Ooststerren richten; wanneer wij hier bij voegen, dat de Middellandsche Zee een van de eerste beschermd is, en men loont de noordster altijd over een zeide van de Alpenzijl, die daar de naam van Stella Transmontana verkreeg; wat is noodzakelijker, wanneer men, bij middernacht of donker wecer, op de gis moet afzijdig, dan ie zeggen: Wij zijn de Transmontana kwijt, mogen onzen gids verloren? — en dit komt mij het meest ongezocht, 200 voldoenend voor, dat men zich geen kunstiger uitleggingen zijn toevlucht behelst te neemen. TRANT. Trant valt der gemeente te lang. (Zie GET). Bakhaan zweet als dat van een bakker, die op muzikalen trant warme bollen blaast. (Zie AKHUIS). Trap. We treden wij een trapje hoger (of: daar weer een, zei Govert, en hij haalde de bruiloftsgasten aan, en voor en met het haar de papjes op. (Zie BRUILOFT.) "Hier, zei Steinmeijer, en toen gooide hij zijn papier van de trappen. (Zie STEINMEIJER.) Ga wij, meester Marcus! met de kat de pen af. (Zie KAT.) "Dat, zei Jaap (of: Maarten), en hij gooide wijf van de trappen. (Zie JAKOB.) De eerste trap is beneden. Appen van het stadhuis zijn glibberig. (Zie STADHUIS.) Papier zullen mij nog doen trouwen. Een ongelukkig land, waar de armen op de rug van de paleizen der rijken zitten. (Zie ONLAND.) Stap op den trap; je behoeft niet te bukken. Het valt wel, maar het is wat ongemakkelijk, zei hij, en hij rolde van de trappen. (Zie VALLING.) Basset liet de deur uit (ook wel: de trappen af). (Zie DEUR.) Bel de blauwe trappen geteld. Ze heeft meer trappen ongeteld. Door een wenteltrap gezogen. Vaal de trappen gevallen. Men zegt dit van iemand, wiens haar erg fijn is, alsof hij door een trap gezogen zou zijn. (ZIE JONG.) Hij was zo wijs als Salomo's kat, die van wijsheid brak (of: van de trappen viel). (Zie SALOMO.) Die luis van de trappen schoppen. (Zie LUIS.) Het kalf stond ten venster uit, of doet het van de trappen springen. (Zie KALF.) De trappen laten tellen. (Hem de trappen afgaan: hij noemt ze dan voor en met zijn hortend lichaam. Dit is eerbiedigd van het tellen der blauwe trappen.) Ik en de kat vielen tegelijk van de trappen. (Zie KAT.) De ontwerper is dr. Th. P. Tredenaar. Ik wil om de hoek van de bal (of: van de trappen) niet vallen (of: niet opstaan, ook wel uit mijn mond niet apen). (Zie BALK.) Ik zal hem de blauwe trappen doen opgaan. [Het is hetzelfde, of men iemand voor de rode deur doet komen, of de blauwe trappen doet opgaan: beide ziet op de rechtspad, waar de overtreder van de wet in zijn ontvangt.) Men komt met een sprong niet op den hoogsten trap. (Zie SPRONG.) Men moet de trappen van boven af verwen (of: boenen), en niet van onderen op. Van den eenen eertrap tot den anderen opklimmen. (Zie EER.) Wie raakt er in de mars zonder touwtrappen en klimmen? (Zie MARS.) Zij is op den hoogsten trap. Een versie van deze spreekwijze: „Zij is de bruid. Zij staat op het toppen van vrouwelijke zaligheid.” Ook ik heb dit zeggen altijd alleen in het algemeen gehoord gebruiken van de jonge dochter, die het huwelijksbootje denkt in te stappen. Dr. J. HALBERTSMA denkt bepaaldelijk aan het derde huwelijks-gebod, als hij, in de Gids van Februari 1856, den Nieuwen Frieschen Volks-Almanak van 1854 beoordeelt. Daar zegt hij: „Ik geef den Heer de vrije ruimte in bedenking, dat dit niet ziet op den hoogsten trap des predikantoels, waar de predikant, toen de acten van den burgerlijken stand nog door de geestelijkheid gehouden werden, drie Zondagen achter elkander de huwelijks-geboden afkon digde, voordat de verloofden trouwen mochten? Drie weken was immers de gehele duur van haar bruidsschap.”] TRAPPER. Het is een watertrapper. Een watertrapper is iemand, die met behulp van een toestel van kurk op het water treedt. Dit geschiedt niet dan met de uiterste voorzichtigheid en langzaam; daarom gebruikt men deze spreekwijze van een wankelmoedig, weifelend man. Het ligt in tras. Men zal het hem met een trechter ingieten. Muziek door een trechter: Hoe langer, hoe slechter. Dat is de regte tred van den vloer. Drie treedjes op een tafelbord. Een goed man kan wel een tred op zijn tenen lichten; hoewel hij geen harde schop tegen zijn pen kan verdragen. Kracht geteld, die in de gevangenis zijn verkiezen is een nadering tot den dood. Een mag loopen, zoo als hij wil; maar hij houdt zijn tred, - bij slacht den ezeltje. Gij wilt een ezeltje uit zijn tred leeren gaan! Honderd twintig treen en twintig zwaai is eeuwig maanraken. Indien elk zijn weeg ging, niemand zou hinder treven. Met enkel treedjes raakt men op den toren. Niemand gaat zoo zeker, of hij doet wel eens een misstap. Hij treedt op rozen. Met zeilen en teilen (of: Zo als het teilt en zeilt). Dat is: met al, naar de zaak dienstig is. WINSCHOOTEN zegt: „Treil noemen de zeelui een lijn, daar men een schuit mee voorttrekt; en hier waar het zeggen: ik verkoop uw de schuit met zeilen en teilen, dat is: zo als zij rijden en zeilen, het een met het andere, waaruit men tevens zoude moeten opmaken, dat de spreekwijze: Zo als het teilt en zeilt (of, zoals men dikwijks hoort zeggen, reilt en zeilt) een vergissing is voor rijdt en zeilt. Rijden toch wordt onder de zeelieden gezegd van een schip, dat voor anker ligt." TREK. Dat is een aardige trek. Dat is een goede trek. Dat is een Geldersche trek. (Zie GELDERLAND.) Dat is een loze trek. Die geen trek heeft, die is beest. (Zie BEEST.) Een gaauwe trek maakt voorbaat. Er is geen trek in de baai. (Zie Baar.) Grote liefde, maar weinig trek. (Zie LIEFDE.) Hij krijgt zijn trekken thuis. (Zie huis.) Hoe kan men trekken, waar men geen trek toe heeft? Iemand een' trek spelen. TREEPOT. De mensch is geen trekpot. (Zie MENSCH.) TREMULANT, Hij houdt veel van tremulanten. Dat wil zeggen: hij doet alles even langzaam, en verkwist zijn tijd met heen en weer lopen, in den zin van drentelend treuzelen. Een tremulant is een langzame triller. TREDRIG. De treurige bemint al de beelden, die aan zijn droefheid voedsel geven. (Zie BEELD.) TREURIGHEID. Het einde van de vrolijkheid is het begin van de treurigheid. (Zie BEGIN.) TREURSPEL. Dat past erbij als een oliekoek in een treurspel. (Zie KORF.) Lach niet: het is een treurspel. Winschooten bl. 318. v. BIjkl I. nal. bl. 48, II. nat, bl. IV. v. Lennep bl. 175, Bartorius sec. VIII. 30, tert. 111. 83. Bartorius tert. VI. 3. Tullemann I. bl. 6. v.d., Venne bl. 17. v.d. Venne bl. 8%. Bartorius sec. IX. 16, tert. VIII. 3. Winschooten bl. 316. TRIJN VAN LIMP TRÈZOR. Alle ding, daar het behoort: de pis-pot op het zoor. (Zie DING.) Hij eet de muis: hij eet gaarze in een dicht mans trezor. (Zie MAN.) TRIBULATEUR. Het is een tribulateur van waarde. [Men zegt dit van een onbeschaamd Dat is een ongelukkig zwaar, zei Trijn, en zeker een paar kakhielen. (Zie KAKHIEL.) Die Lijsje kent, die kent ook Trijn. (Zie LIJS.) Haar op beminden vleisch, zei goedgezinde Trijntje, klopte op haar aars. (Zie AARS.) Het hek is voor de denk, zei Trijn, en haars vrijer in huis. (Zie DENK.) Het is Joris en Trijn. (Zie JORIS.) Jeroen, je bent een aardig gastje, zei schilder mijn paneel zeer aardig zonder (Zie GAST.) Ik houd van geen ijdelheid, zei Trijn, en eene lege beurs. (Zie BEURS.) Is het anders niet, zei Trijn, en zij moest schavot te pronk staan. (Zie PRONK.) Klaar is Kees, zei Trijn, en toen hing hij aan de galg. (Zie GALG.) Men behoeft zich aan geen ding niet te houden, zei Trijn, daarom gebruik ik er zes. (Zie PIENE) Trijn de echooister slachten, die het volk maakte, dat ze puur stekend blind was. (Zie STEUR.) Wij moeten malkander geen vonken in de blazen, zei Trijn, mijn moeder verkoopt ook vuur. (Zie KOU.) Wijntje en Trijntje. Ik versta zulk gebruik niet, zei Trijntje van Hambourg, en de kat speelde met een alpaca hemd. (Zie GEBRUIK.) TRIJJN van HAMBURG. Hij is er beter afgekomen dan Trijntje van H, die verloor er beide oren bij. (Zie OOR.) TRIJJN van LIMPEN. Het is een echte Trijntje van Limburg. Dat wil zeggen: dat meisje van 12 jaar, zij is 15 zeer bij de hand, heeft een kind van een meid. De huisvrouw van JAKOBSZ. VAN LEEMPUT was CATSHEIN BERGHE, en niet SARAHARINA BERGER als haar naam veelal voorkomt. Zij gaf de naam van TRIJN VAN LIMPEN. Nadat het kasteel Vredenburg, te Utrecht in 1677, aan de Spanjaarden ontrukt was, liet TRIJN VAN LIMPEN, die de eertijds getrouwd was, haar spu ken vereeuwigd. Teasip. is een loose trip. Dat wil zeggen, schrijft TUINMAN, niemand leugster. Dat trip betekent, leidt hij daaruit af, dat de Grieken aan een arglistigen bedrieger den naam van trupanon gaven, waardoor hij de ware wijze verklaart: Hij is door den neus gebracht omdat trupanon een boor is. Van trupanon, zegt hij, "is trip zonneklaar afspraak. Die twijfelen wil, toon eens, wat trijp uitdrukt." Trupanon voor boor gast gevoed; maar trip van trupanon af te leiden, is minder zeker, en lang niet "zonneklaar." Hoe TUINMAN dan komt tot de betekenis van beugel, blijkt nergens uit. Ik meen niet aan twijfelen, of zijn witlegging is stellig, doch de ware kan ik niet gissen. Het zou kunnen zijn, dat trip vatbaar is voor trippeltrine afkomstig, in Holstein gezegd, voor een teer of licht aanvulling van trip, eenschoeisel, hoewel bij ons bekend. Eigentlijk zegt het woord: iemand, die trippelend, dat is: bevend, gaat. trijp, in ’t Fransch en Engelsch, het gewand van een dier, wat, volgens BJL- paapıyc (zie zijn Verklaring Geslachtlijst, op ket woord trijp), mede voor onze taal geldt, zo ook kunnen zijn, dat een loze trijp, als zijnde een varkensgewand, waarin geen worst zit, alzoo op een gesteerde was overweg. TRIOMF. triomf, eer deslag en is. (Zie LaG.) Ik in triomf, zei de dief, en hij werd met wagen naar de galg gevoerd. (Zie DIEF.) IP. kaal als een trip, daar geen leger op is. (Zie ER.) TRITS. een boeven-triet. (Zie BOEF.) TRORF. is troef. (Zie ARMEEDE.) de duivel mee, zei Saam, vier as en troef. (Zie AAS.) kaas zal troef zijn. (Zie KNAUPPEL.) altijd schoppen troef. (Zie SCHOPPEN.) keeft altijd troef in handen. (Zie HAND.) keeft geen troef. 2 maakt schoppen troef. (Zie SCHOPPEN.) verliest zijn beste troeven. verzaagt geen troef. 3 bij het aanleggen, het is al troef voor de hand. (HAND.) kan er de troef wel uithalen. is beeld verward. 4 TROP. aade trop van Schinder Hannes. (Zie SOHIN- HANNES.) Damen 1.2.59, I Brane Ml. 451. Tuinman I. bi. 364, 308, 11. BEAT. van 't LEE. Ge Hr. van 't LILL. 21.58. Mesa ML. 208. (Scholiast op VII. 96.) Bevius LEE. Ge Hr. van 't GROEN 61.308. Bartolius 345 (tert. XIV. 38,) bl. 181. 6 Graterus II. bl. 136. Cats bi. 8. de Bruns bi. 36. Mergh bi. 3. Sei. Prov. bl. 188, ll. Tuin- man J. bl. 100. Meijer bi. 96. van Wassberg Wyn Si. 13. Mulder bi. 411. Fosseur bi. 180. 77 Noord, Graterus I. bl. 101. Tuinman I. bi. 100. TROMMEL. Het is een koude war Het is een troep van Maziton. (Zie MAZITON.) Het is gemakkelijker, een troep muizen naar Jeruzalem te drijven, dan twee vrouwen te bewaken. (Zie JERUZALEM.) Het ziet er uit, of er een troep soldaten in gebouwd heeft. (Zie SOLDAAT.) Hij is als de ooievaar, die den troep niet volgde, en alleen achterbleef. (Zie OOIEVAAR.) Twee aan twee, en rest aan troepjes. (Zie REST.) Zij zijn als een troep biggen uit een vruchtbare zeed voortgekomen. (Zie BIG.) TROBBELING. Beter eens oude mans troeteling, dan eens jongens verstooteling te zijn. (Zie MAN.) TROFFEL. Die nog geen mortel maken kan, wil metselen, en den troffel gebruiken. (Zie MORTEL.) Hij gooit den troffel in de kalkbak. (Zie BAK.) TROG. Als de varkens knorren bij den volle trog. Als de zog toe den trog. (Zie de Bijlage.) Als de zog zat is, dan werpt zij den trog om. Als het varken den trog ontsmet, valt het er zelf bij neer. Die niet den trog gestootten is, wil er weer bij. Een varken sterft van geen vuilen, maar wel van een trog. Het smaakt naar den trog; Had ik meer, ik at nog. Ik zal zien, wat eruit zal vallen, zei de bakker, en hij schuift in den trog. (Zie DEN) In die slaapbank zal ik morgen van nacht wel behulp vinden, zei dronken Tije, en hij ging in een varkenstrog liggen. (Zie BANK.) ROJE. 