title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: Verder vonden we, na ongeveer twee uren gaans, veel dode vissen in de rivier, maar touwen en vogels, op de strand van Vlaanderen vast gebonden, maar welke wij joods alle over zetten, door een doorgang naar de rivier kwamen, doende weer met de daar liggende vissen als tevoren. Dus welvaren en veiligheidsmeasures hadden zij, na een zandige vlakte overgetrokken, weer in een bosch, als wanneer zij alle begonnen te zingen vooruit lopend, zag ik van verre mensen, hun herten: Welke naderende, kwamen zeer veel van dezelfde ons tegengevallen om mij te zien. Nog verder gaande, kwam ik voor een grote hut, daar een ouderlijk man in de deur zat, daar voor wij alle op de hurken moesten zitten, hij mij nauw beloendde, deed mij bij hem binnen komen: Hij hield een lang gesprek met die, welke mij gevangen hadden; doch ik kon hun niet verstaan. Beëindigd het gesprek hervatend, moest ik in de grote haat gaan, alwaar vier naakte jonge vrouwen, deze alle naar mij toe komend, zagen mij zeer nauw, overal mijn lichaam tellend en vragend; ik voelde onwillede toegestonden toe te zien, niet wetend wat men met mij zoude aanvangen. Na een uur hadden zij alle in de tent gezeten en de dodelijke rondom mij en de Huisheer ook wat gedaan hebbende, kwam een der vijfendertig vrouwen voor mij op de hurkzit vinden: zij wist mij dat ik. ook Zoon. doen, denkt, 't welk deel, fond den Oude op', ons elk een hand op 't hoofd - leggende, begon Zoon hier te schreuwen dat ik verschrikte, waarop die buiten de tent was antwoorden. Weder beginnende te zingen, & te dansen, deed die buiten de tent was her zeven. Dit na een half uur geduurd hebbende, vond hier een jonge vrouwmens op mijn bij de hand vardende; trad meer mijn buiten, van de anderen gevolgd, brengende mij in een daarbijliggende lege hut, daar deze Dogter van ik dan gingen: de anderen floeiden de deze; daar na onzin gingende weg gaande, bleven wij met ons tijden alleen in de hut, daarin zag ik Hooy, droogde Bladeren, en Bieten Matten. Ik was verkoold, kuchende en hoestende; zij deed mij in ’t Hooy ter neer leggen, en mij met mantels van biezen overdekt hebbende kroop zij bij mij onder, om mij te verwarmen, dat zij op een aangenaame, manier wilde doen. Deze Heidin had een Zeker Toover-karakter, daar zij mij zoodanig met overreden, dat ik al mijn ongemak, Kastelen en alles wat te vergeven. Na eenige uren malkander zo verwarmd te hebben, dat wij samen wel zweven, was ik van mijn verkoudheid genezen. Wij opstaande, voelden wij de koosde lucht We zagen, en bevonden dat wij naakt waren. Over al de hut doorfiend, zag daar een mand met meer vis die nog warm was, zij een haarring met haar hand daar uit krygende, maakte die op, mij die aanbiedende; ik vatte die gerechtigheid bij ’t haar, denkende dat ik zal de lied waarneemende, en mij daarvan bedienen, en krachteloos zolang ik kon. Hier na was de deur van onze hut geopend; ik haar volgende, bracht zij mij weer in de groote hut, daar mij gebraakte vlees, vis, en eiers werden voorzien. “ “ Wij, beduiden, ging naar mijn hut een hoorn kraakzinnig stem hoorde, hebbende, gingen wij in de rivier vis vangende Avond wordende, moest ik met mijn Heidin weer naar ons hut, daar wij tot de morgen bleven slapen. Mijn grootste ongemak was dat ik naakt moest gaan. Dus een maand of twee geleefd hebben, ontstond op een nacht een verwarrende geschreeuw, dat zich hoelanger hoe meer verheffende, mijn gefelgevoel ook deed schreinen en kreten; ik verschrikte, zij omarmde mij terwijl ik kreten: loslaten, ging zij op haar hurkende zitten, klappend voor haar borst de deur van onze hut opstootende zag ontelbare vussen rondom, zo verre ik beoogde kon, niet wetende wat dit beduiden; zij wees mij dat het alleen vijanden waren, welke ons wilden aanvallen. dooden. Ik wees haar weder dat wij zouden vluchten. Zy deed teken dat wij rondom een bescherming zouden vinden. Wij gingen samen naar de grote hut. De Oude zat bedrukt en zuchtte, een houten stok neemende verzocht hij munitie om de vijand op te zoeken; maar de Oude schudde zijn hoofd, kreeg een hoorn blazende in de deur der hut en blies zo hard als hij kon; daarop volgde het geknal van wel honderd hoorns. Ik, niet wetende wat te doen, neemende met voorzichtigheid van mijn vrouw te verdedigen, wien ook op mij aan mocht komen, Mijn Geliefde volgde mij naar kermende en kreten het werd meer en meer tijd dag en zag van verre vermeden troepen, gekleed en gewapend volk, dat krachtig verwonderde; hoorde ook schieten, dat mij nog vreemder voor kwam; vastende mijn vrouw bij de hand wees ik haar dat zij met mij daar naartoe zou gaan; mij dacht zij zouden mij niet doden; dat zij met doden wilde; ik dan alleen de vijanden te gemoed gaande, kwam bij een troep paarden, de kapitein mij ziend, hield stil, ik op mijn knieën vallende, leidde mijn handen te vallen. Hij wenkte mij bij hem te komen, daar ik deed, en werd van hem op zijn naam bevolkt, als zij leven geen blanke mensch gezien hadden. Hij deed mij een rok, broek, en muts geven, ook een paard, daar ik op klom; maar mijn leven niet veel te paard gezeten hebbende, kan men denken hoe dat toeging. Ik reed in ’t voorste geloof. Daar zei de kapitein rijdende, kwamen bij ons hutten. Ik wees de kapitein mijn hut daar. "De woonden, biddende hem met gevouwen handen, die te willen verzoeken. Ze zetten voor eenige Ruiters voor de deur, daar ik meer zag. In de onder was. Nu zag ik verscheidene Troepen van alle kanten aankomen, een Kanon werd afgevuurd, op welk zein het aan een moorden ging; dat bedroeft te zien was; zo wel Mans, Vrouwen, als Kinderen, lieten haar welwillend dooden, zodat haar lichaam onderweg liep; als de oude Joden op hun Sabbat plaatsen te doen. Dit bewoog me tot schreien, als wanneer een Onder-Officier me aankeek, op mijn Zwaard klopte, deze moest ik vóór het Oor de hut stonden kommandeerden; ik bad hem of ik eens in de hut mocht gaan? dat hij me meer een wenk vergunde. Van het Paard in de Huizen, begonnen ze alle te schreien, zittend op haar hurken, hem, hemden; waarop Ze fluitjes bliezen; dit had ik van den Oude geleerd, welke dat deed als ik gehoord wilde zijn: ze mij aan mijn blanke gezicht kennende, en mijn handen en voeten ziende, schoten mijn Vrouwenschap, naar mij toe, om me om te armen als schreiende: ik hem, hem zeggend, weg zullen Ze fluit; ze gaf me gebraden Vis en Eieren, die ik aan mijn gezelschap te Paard, nevens wat Fruit om te delen, dat ze aan namen en nuttigden. Het was wonderlijk dat alle deze mensen haar zo gewillig lieten dood gaan, zonder de minste tegenwerkende kracht te kunnen bieden, alsof ze allemaal tot een Goddelijke Offerhand gebracht waren." "Waarom moorden geëindigd zijnde, reed ik als een gevangen nieuwe Ruiter met mijn troep weer te rug, zonder te weten waarheen. Na eenige dagen marcheerens, kwamen wij aan een haven van de Zee, daar meerdere Vloten lagen, eenige met twee, andere met drie en vier zeilen; hier mee werd ik alle overgezet naar. Onze Kompagnie was honderd man sterkt, onderofficier of Korporaal; en haar Standaard was op blauw Satijn een gouden Zon, bevestigd in tien geleerden, elk gelijkt had een waar in den Engel, Balok in een purperen rok, zitten had meer ogen dan van Argus ooit verdacht is; zijn gedaante was zeer wonderlijk, als geleerd bestaande uit oogen, oren en handen, dat mij vreemd voor kwam. Wij waren de eerste Kompagnie die weer keerden, voor drie duizend Ruiter, zijnde Hulp benden, welke dit Eiland Krinke Kesmes aan haar Naburen geleend hadden. Ik aan Land komende, werd ik in een Boerenhuis gelegd, tot order van Kesmes kwam, dat ik daar zou komen. Daar komende, werd ik in een Scholastieke vergadering gebracht, alwaar vier-en twintig zeer agtbare Mannen zaten. De Voorzitter deed mij aan een klein tafeltje zitten, daar papier, pennen en inkt op was; men weeg mij dat ik schrijven moest, ’t welk daande, ging mijn schrift zondom, elk ter blikken van deze Heeren beschouwen." Het, tot het een aanzienlijk Man in zijn hand kryvende, dat overluid las; hij op staande, vroeg mij in goed Hollands, hoe ik bij de Natie Kasskas (welke woord betekend Strangers, of Strand bewoners) gekomen was? Ik antwoordende, verhaalde hetgene mij gegeven was, waarover zij haar allen zeer verwonderden. Hij beval mij dit alles op te schrijven. Dat ik vaardig deed, alsof hetzelfde als een A. B. C, van buiten binnen. Dit overgeleverd hebbende, werd het voort in deze Landstaal overgezet. Des aanvankende middags kwamen mij tien Jongelingen, in de Hollandsche taal begroeten, die zij vrij wel spraken, lezen en schrijven konnen. Na drie dagen werd ik de Hoofdstad Kasme, naar deze Stad Taloujaal gevonden, om hier gedurende mijn leven, enige Jeugd de Hollandsche taal te leren, dat alga mijn werk is. Men geeft mij hier zeer eerblijk onderhoud, mijn School is nooit sterker als het jonge volk, dat ik in de Hollandsche Taal onderwijs, en doe verstaan, spreken, lezen, en schrijven. Deze Zuidlanders menen, dat het gelukkig is haar land, en haat goede overheering; alleen afhangende van de opvoeding van de jeugd, daarom mogen hier geen doodvieders, Schoolmeesters, noch geierde dronkaards, of kwaalgeesten, Schoolmeesters zijn; de zulke worden veracht, zoo wel als die hier naast zich verstaan ontbreken, evenals de talgiers en teemers, die niets glad van tong zijn. Zij geloven hier, dat alle, of de meeste fouten, welke vele mensen als eigen zijn, ontstaan zijn, doordat ze niets verstand van taal hebben. Zijn die in haar Jeugd, was haar Opvoeding, en Onderwijs ontvangen, en dat deze dan door gewoonte haar bij blijven. Daarom moeten hier de Schoolmeesters verstandig, zeer opmerkend, voorzichtig, en wellevend zijn. Ik heb mij naar haar verhouding gevoegd, en leef nog daar na toe zo eerlijk als ik kan, daarom ben ik beschreven met deze rode Rok en rode Muts, dat hier een kleed van eerbied is. Het teken op mijn Rok geborduurd, is in deze Land-taal El-ho, daar is vrije man. Ik schreef dit alles af, met verwondering over zoveel een wonderbaarlijk en fieldsaam leven. De tweede dag na het eten kwam den EI-bo ons weer bezoeken, ik behandelde hem fijn, beschreven historie weerom, hem met een goed hert bedankend, verzocht hem, dat hij de goedheid geloofde te hebben van mij de Stad eens te laten zien; al zodanig order van den Garbon dan toe had. Hij zei, dat tegen drie uren te willen doen. Te drie uren kwam hij mij halen; hij en ik traden alleen ter deur uit, al zodanig mijn ander Volk nog geen verlof had om uit te gaan, wij floegen de rechterhand om, tot op een hokkende breedte, welke in vlaamde, bracht ons die tot op een zeer groot plein, waar op in 't midden een Begelegenheid of Piramiden of Torens stond, daar men langs trappen op kon, van buiten opgaand. De derde dag na het eten ging ik naar de EH-bo, en vroeg of hij mij de stad wilde laten zien; hij zei, dat tegen drie uren te kunnen doen. hebbende van onderen tot boven op het plein, een leuning. Ik zag ook op de vier hoeken van dit plein vier Erenermonumenten, met schone kunstbeelden verfraaid, welke alle boven elkaar lagen. We klommen de trapen der Piramide op tot boven-op het plein, van waar ik de geheele stad, nevens het omringende land, kon zien. hebbende: dertien aan alle zeer welkom. De stad vertoonden hem bijna rond, gelegen in een zeer fraai gelegen gebied, het Koninkrijk gebouwd; de tempels waren op de Turke zijde allemaal rond. Ik zag een groot, en twee mindere paleizen, nevens verschillende treffende gebouwen. Ook daar eenige rivieren of burgwallen door de stad vloeiden. Eindelijk nog een zeer pragmatische piramide buiten de stad aan de Oost-zijde, waar bovenop de engel Sanktus fond, tot welke als de zon niet helder scheen, de morgen groet gedaan wordt. Wederom afklimmende, bracht hij mij in een grote badtoilet, welke verry wel gebouwd was, hebbende vijf bijzondere kamers met badkuipen, en tien kamers waarin vermaak, alle van marmer afgewisseld. Van daar bracht hij mij in het stadhuis, dat heerlijk en schoon gebouwd was, hebbende vele en ruime vertrekken, alle met zeer konvinkelijk beeldwerk verfraaid, vertoonende hun oude goden, koningen, helden en historie van het land. Hier zag ik het dooden van de kas - kas, dat de El-Bo zelf bijgewoond en gezien had; ook was hier konvinkelijk verbeeld de felle passie van de geestelijke tijden van koning Shamshi. Voordeel veel wonderbaarlijk en vermakelijk Postuur. Toen bracht hij mij in een kamer die vol Beelden van Mannen en Vrouwen met al mijn Kamers. Kaart nr. 79 Alles geheel naakt, zonder enige bedekking. Ik vroeg wat zulks beduiden? Dit is, zei El-bo, de Trouwkaamer, niemand in deze Stad of onder dezelfde die trouwen, behoort, kan trouwen, of moet eerst ganz naakt in deze kamer verschijnen, zo wel de Bruidegom als Bruid. Hoe geschied dat, vroegen we? El-bo antwoordde, de Dogter die haar verloofd zal een Man persoon om die te trouwen, die wordt alhier gebracht van een goed Vrouw, haar het naadte in den bloede bevatende dien Jorgman welke gevonden is hem daar aan te binden, wordt hier gebracht van een bedaagde Man, die ook op het naadte aan hem bevriend is. Deze in de kamer gekomen zijnde, en de deur geflootend, ontkleden dan elk de zijne, en Vertonen die malkander geheel naakt, welke malkander dan bezien van achteren en van vooren, gaand, staand, bukkende &c. Ja, zij bevoelen malkander van boven tot beneden, van achteren en van vooren. En indien zij beide wel en geordend zijn, dan is het huwelijk klaar en voltallig. Maar eenig ongeval aan den eenen of den anderen vindende, dan staat het in de keuze van beide de eiser is, zei ik, een wonder. Beschrijving van het Koningrijk der lyke Wer, zij komt naar mijn dunkt de ere en schaamte te na, zulk doen zou men in Europa verfoeien. Waar meede bewijft gy, zei el-bo, dat de Europese wyfer zijn als de Afrikanen? De Europese hebben ook veel andere gebruiken: Maar wanneer men een. Paard, Hond, of ander Dier koopen wil, dat belegt men, betaald men, en verzekert men ter degelijkheid (om niet bedragen te worden) voordat men ’t koopt - waarom dan een Man of Vrouw die men trouwen wil, en waar mee men zyn leven tracht en moet eindigen, ook - zoo niet gehandeld? Een Dier kan men weer verkopen met weinig schade; maar een die men trouwt, die moet men behouden zolang men te zamen leeft.. Met kwamen daar vier Personen, geheel beroet van zijde kleeding bedekt, in trappen; wij moesten daarom vertrekken, de deur werd gesloten, de noten, die kwamen hier om de Hawylks onder te staan. S "oor had in de Utopia van Morus ook zulks geleefd, nog meenden dat het vergaar was; maar nu bevond ik het de waarheid te zijn, dat mij zeer verwonderde. Van hier, bracht hij mij tot het Paleis van den gouverneur, welk groot en schoon was staande aan het einde van een brede laan en omheen gebouwd rondom een brede graft, en om muuren, met een platte torens voorzien; Verlof gevraagd, en verkregen hebbende, traad ik voorbij een Wachthuis over een welgemaakte smalle Brug van zestig treed lang. Voor de gevel van de poort was den Engelen Baloka zeer koninklijk uitgehouwen, de zelfde wordt van alle mensen die door deze poort gaan, gegroet. ‘En de boze tijd mij, dat het Beeld van Baloka overal in Krinke Kesmes gegroet werd op dezelfde wijze als in Spanje het Kruis of andere Heilige Beelden gegroet worden; en is ons het Beeld van Baloka alzoo heilig, als het kruis in Europa is.’ En door de Poort getreden zijnde; kwamen wij op een ruime plaats, omgeven met woningen en stallen voor Krijgshelden gebouwd. Deze woningen waren vier verdiepingen hoog, de onderste waren stallen, in de twee middelste woonden de Krijgers, in de bovenste onthielden haar de jonge Manschap; welke tot den Oorlog werden opgevoed, en onderwezen. Op het midden van deze plaats zag ik een Fontein welke zeer prachtig met veel kunst beelden van dieren: verguld was, en mij Zeer heerlijk aangetrokken. 198 Beschrijving van het Koninkrijk voorkwam. Onder deze Dieren waren verschillend die ik hier kenden, en nooit gezien had. Dit beschaafde hebbende, traden wij door een tweede kleiner Poort, over een kortere Brug van 20. treedjes lang; ten einde kwamen- de verstikten ik zoodanig, dat ik in lange " niet bedaard kon, want aan elkzijde van het einde van de Brug, was een houten Huis gebouwd, en op mijn voorbij gaan sprong uit elk Deze waren haaren ruggen vier en een half voet hoog van de grond, lang naar proportie; hun kop had het fazoen bij na als een Aap, maar vooruit uit hun bek stonden twee zwarte tanden van acht duim lang, en achter uit de zelve kwamen nog twee witte flakketanden op het fazoen als een wild Verken, ruim zo groot als de eerste, zeer krachtig om aan te zien, hun kop was gewapen met een zeer scherp en zwarte hoorn, zooals een Een hoorn, geschilderd werd: haar lichaam was van fazoen als een windhond, maar zoo mufouleurs als een Leeuw, en hunne staart was nog langer als een Leeuwstaart; Een van hen zei, dat zij daar Dieren mee- de varten en worgen konden; haare klauwen waren vreeselijk: aan ieder pot waren vijf, elk van vier en vier en een half duim lang; de vijf waren beweeglijk, als de vingers van een hand, var (zwarthoorn). voor aan zeer scherp; zij hadden lange sterke halfen, waar aan een lange fijne haren maa- nevaat was, de een was sneeuwwit, de andere zo hoog en schoon rood, als of ze met karmozeein geverfd was; zij laagten aan dikke vuisten keelten: haar geluid was zoo vervaar- lijk niet als haar gestalte, zij hadden een soort van gnorren als Verkens, dan grinnikten zij als Veeuwen, soms een fijn schreeuw gegeven ide; zij waren voor weinig tijd aan de gouverneur gezonden, en uit een strand. Schip geborgen. De gouverneur wilde deze "vreemden Dieren naar Kesme aan de Koning zenden, En. Op deze plaats was ook: een Fontein, veel heerlijker en schooner als die op de voorste plaats stond, ook overtreffend de gebouwen welke rondom deze plaats stonden de voorgangen, de; alle de gevels derzelfde waren in Fresco ", geschilderd, met uitbeeldende Historie. Dit - Fresco schilderen geschilderd een soort van gyps en kalk, zodanig toegebracht, dat alle kleuren daar in blijvend voor de lucht blijven. Bovens de Fontein Nondel twee Eerentuinen, zeer trekkelijk. geordd met Historie, zoo van Daden, als Overwinningen, door. 'Goed Beeldverzameling van het Koningrijk - door heetgekte Beelden uitgeworpen. Wij traden door een kleine doch cierlijke houten poort (aan de rechterhand in't midden van de werzijde gebouwen staande), in een groot en schoon Hof, welk zeer vermakelijk was, zoo wel door de lanen van verschillende soorten van Fruitboom, als door de veelheid der Fonteinen en waterleidingen, met zulke 'aardige Figuuren en lieve watervallen, dat 'die niet genoeg konden beschouwd worden. Net vermaak, was dit te zien, was uitnemend, en door zulk een geringen toestel, dat ik mij over de botheid van de Europese schaamte schaamde. Ik had potlood en papier bij mij, en ter kennen vliegens eenigen uit zo goed als ik konde, denkende dat de garboon mij naar onderwijs zou als hij weer kwam, en mij modellen doen hobbelen, die ik in Europa zou kunnen tonen en werkstellingen maken, dat ook nog zoo geschieden. Wanneer we dit alles wel beheerden, keerden we weer naar huis, daar het eten al klaar was. De gast nam zijn afscheid, we zetten ons om te eten, en na de maaltijd een sigaar gerookt hebbende, gingen we naar de volgende morgen naar het nuttige van de Akkalou, kwam de Elbo ons zeggen, dat tien garbon weer gekomen waren, dat die ons moedigen verzorgen, daarom nam hij zijn afscheid, met belofte van mij zometter nog te willen bezoeken. Ik bedankten de Elbo voor alle beleefdheid en genoten Vriendschap, zoo wel als voor zijn genomen moedigheid. Belevaring van de Koningrijk SEVEENDE HOOFDSTUK. De Garboon komt weer bij de keizer en laat weer veel wonderlijke dingen zien, als de Piramiden en Urutoren, met alle delftelen verborgen gevergdelen, welke beschreven werden. Zaal der Liefde, preuken van Sarabaf, uit de Perzische tijd van liefde, Zaal der Wetten van Poel en Krinkel Kesmes, en hun Beelden van de Dorpenkast, genomen voor de Drukpers. bruik der zelfde, en veroordeeld. -van sen Dronkaard. Spreuken van, Arabijs van de Dronkenchap. Zaal van den Sauverein: Beelden in dezelfde. Zaal van de Gods- dienst? zeer berucht. Beschrijving van de Adria of Heilige der Heilige, Vrij. Kamer in 't plat daar de Vrijheid-eiser op vlucht. De Garbon beloofde een Beschrijving en Kaart van pole Krinke Kesmes. Vier Eerentorens, en derzelver Beschrijving, welke voor baar punt-tyden of Epocha vereiste, Ouderdom des Werelds. Verrijking naar ’t Schip. Tegen acht uur kwam de Garbon, die ik verwelkomde met alle bezwaren- Krinkke Kesmes denkbeeldige beleefdheid, hem vertellende, wat ik met den Eiland had wegens befigtigen. Hy zeide, ik zal voort naar den eten weer komen en u verder laten zien en onderhouden. Pas den Zevende boog heeft kunnen doen, Zoo wel van ’s geheele Land, als van deze Stadt, om dat ik den opziender en bezorger van vele gebouwen ben: Wasar op, naar afscheid genomen hebbende, vertrok, en ten een uur zoo als wij gegeten hadden kwam hij weer om, wanneer wij denzelfde weg naar de Piramide of toren, maar zag die nu met meerder aan. dag en opmerkingen. De Garbon bracht mij onder in den Toren, daar vele en ruime Vertrekken waren, door verschillende Personnen bewoond, hy, die met alle deze bekend was, werd met alle eer onthaald. De Oppasser die ons kwam ontwijken, overhandigde terstond de sleutels van alle de kamers aan de Garbon Voorts traden wij in een brave kamer, daar. twee aanfienlyke Heeren zaaten, in ’t rood ge- Kleed, deefe kwamen op her zien van den Garbon ons te gemoere, en verwelkomden ons De Akalou wiert voort aangebraat; onder ’t drinken 'hadden zy veele difeoerfen, welke ik _ ne ee 11; 904 Belbryvinge van bet Koningryk _ niet verftaan kon, maar merkten dat den Gar-. “Zien; want na de nuttigen van deze Akkoord, geleid deze Heeren ons tot aan de trappen, met alle beleeftheid. Terwijl wij opklommen, zeide de goed Garbon tot mij, dat alle dertig trappen hoog; verschilde als een edel of rijk man werd aangekomen in de kamers waarin hij een enkelige, zoude later zien, als hij de fluitjes voor alle had, die ons de Oppasfler was na komend, Ik bedankten hem met een goed hart, hem belovend mijn moeite te zullen vergelden; hij zeide niets te begeeren, waarop ik antwoordde, Mijn Heer, dat Boekje van Carifest dat ik u vereerd heb, is u immers aangezonden; ja, zei de Garbon; waarop ik antwoordde, Mijn Heer, gij neemt zoveel moeite met mij, laat ik daarvoor de eer hebben, van aan u enige Boeken en Kaarten te doen hebben, welke ik in ons Schip heb, een Vriend van mij in Holland heeft die uit liefde tot mij, onbeschrijfelijk afgezet, of met waterverf gekleurd. De Pas! zei hij tegen mij,-gij zou mij te veel verplichtingen niet meer dan mijn Heer, antwoordde ik, gij kunt mijn nieuwsgierigheid weerom voldoen, dat mij vergelding genoeg is. De Garbon zei, ik zal u Nieuwsgierigheid voldoen, 200 veel in mijn macht is, en niemand in deze Stad kan u meerder doen hebben als ik want mijn zin zijn alle fluitjes tot uw beschikking. Onder dit gesprek kwamen wij bij een deur, die de Garbon open floot, hierin tradende zag ik een ruime Zaal, welke nog ligt, nog donker was, maar gelijk als een schemerlijk, dat zich door de Boffelen verspreid, bekwaam om schaamde Maagden in te brengen; deze was de Zaal der Liefde, hier zag ik. Ik veele beelden, waarvan elk op ronde pedestal stond, dat opgevloeten konde worden; onder elk beeld, werden bewaard de spreuk van Sarabaz, en zodanige voorvallen, aardig waren geoordeeld, te beschrijven, en te bewaren, om aan de geheugen, en nakomelingen overgeleverd en bekend gemaakt te worden; en in elke pedel, onder elk beeld, berustten zodanige beschrijvingen en spreukken als het wezen des beelds uitdrukte, of vertoonde. Het beeld der Liefde stond in ’t midden van de zaal zijnde een jonge vrouw, houdende als een vuurvlam op haar hoofd. Haar bovenste vertoonde tien borsten; in haar linkerarm lag een kindje, dat zuigen van haar daar teeder aan gelegen. In haar pedes, werden bewaard de liefde spreuk van Sarabaz, nevens eenige schriftelijke bespiegelingen van de liefde, zowel binnen als buiten de talrijke voorgevallen. De gezeide vijf kindertjes hadden elk hun betekenis: de een was de Liefde tot de deugd, een ander vertoonde minlik genoegen, weer een ander de grootheid &c. Aan de rechterzijde stond het beeld der Nachtuise, wat achter de Liefde; deze was een hele naakte vrouw, houdende een valk op haar hand. Aan de linkerzijde van het beeld der Liefde, stond het beeld der Sensuele begeerte, vertonende een vrouw, wiens mond met een vinger door haar lippen geflooten was, leggende de vinger van haar rechterhand bijzijden den ring op haar gefloote lippen en hebben. De in haar linkerhand; een zegelring, drukten die nog aan de linkerzijde des rings op: Haar mond: Ik zag met grote afwijzing het beeld van stilstaande beeld aan, als wanneer een heer bij ons in de zaal trad, hij en de Gardenaar groetten elkaar, en na een kort gesprek dat hem bekend is, dat hij dan schatting had, dat ik niet verstand had, trad de Gardenaar naar mij toe, zeggend ik moet den Gouverneur spreken over gewichtige zaken; die ik niet voorbij kan. Hij toonde het pedaal der stilstaande beeldheid op, krachtens waaruit een half vel papier, aan mij te geven, en zei, schrift dit af op die tafel is pen, inkt en papier, zal daar tegen gaan dit hebt afgeschreven, wetende toekomst bij u zijn, dit zijn een weinig van de spreuken van Sarabas raketende de stilstand. Ik bedankte hem. Hij vertrok met de heer, fluitende de deur toe; ik had wel begeerte om alle de beelden te bezien, maar dacht de Gardenaar mogt in ’t korte weer komen, en haastig was ik wil dit eerst afz Gryven, daar na kan ik de beelden genoegzaam beschouwen. Dit volgende is het afschrift van dat bij mij tewandigde, zijnde spreuken. Het Rijfgen is de eerste trap tot de wijheid, de Minnemoe der Vrede, en de bewaartster der Deugd. In de koning van Rijfgen, en zich niet te openbaren, bevat alle geheim. Pu Een wijze Man verklaart hem niet; om ge A Beschrijving van het Rijfgen betaalt aan zoveel mensen als hij hem ontdekt. Bilfgen is het heiligdom van de wijheid, ja, hij heeft veel van de Goddelijkheid, want hij verkeert het gebrekkelijke een lofelijk geheim. Rijfgen geeft dezelfde lucht aan de rede, als de schaduw aan de kleuren van de schilderijen. Rijfgende mensen, zijn bedachtzaam en voorzichtig in het spreken, en zij worden geld buiten het getal der soorten. Zig te onthouden van spreken, is het zegel van bekwaamheid; want veel spreken, verstoort het verstand, en doet de gedachten in de lucht verdwijnen; doch men moet op zijn beurt zonvelden weinig zeggen, om niet altijd een bloote aanhoorder van een ander te zijn; en dan nog moet men spreken als de gemeene, maar denken als de wijze. Een goed politiek moet melden van zijn tongen zijn, want de ziel van een wijze man zit aan de wortel van zijn tong, maar die van een gek, die danst op het tipje van dezelfde. Eene die vaardig in ’t spreeken is, haalt altijd op het tip van verwonnen en overtuigd te worden: men kan dikwijls meer zeggen als andere willen horen daarom spreekt men als met testament - dat is, hoe minder woorden, weiniger krachtens. Secretief is de ziele van alle groote onderneemingen, en de goede uitkomsten in gewichtige handelingen moet men zoeken in de zelf stil te houden: daarom, indien gy zaak van gewicht verhandeld, dan spreekt nooit, antwoordt niet meer als u gevraagd wordt; maak naar dit beeld en vat op die te veel klappen. Die zich onthoudt kan, heeft groot herz over zichzelf. De wijfen houden haar altijd gefloot en nog te meer, als zij de taal niet kennen tot wien zij spreekt. Als men zich uitdrukt, moet men niet te klaar zijn, want geheimenis wekt eerbied en men gaat voor een bekwaam man wanneer men niet verbaasd wordt. Een hert zonder geheimenis, is als een open brief en een verklaard beleg, en is als een open spel dat niet gezegd wordt. Daarom moet men zelden praten want men houdt de geesten in twijfel wanneer men zich niet voort verklaart: Zij houden alle menschen in verwachting dat na het REN, is wijzen. Die zich niet verklaard, die houdt eens anders gedachten in twijfel en verwachting: daarom drukt u nooit te klaar uit; want een verklaard beleg wordt niet geacht, om dat het is als of men met een open spel speelt. Wie zijn kaarten helemaal aan anderen vertoont, doet zijn zelf en zijn medespelers schade; men moet bedekt zijn, en de zaak niet blootleggen. veele vertrouwen die haar ligt openbaas te maken. want die alles aan andere vertrouwen, zulke zal men niet vertrouwen. Men moet openhertigheid koewen; want om fyne gedachten te ontdekken, is de poort tot de sterkte van fyne gemoed. Zei. vertrouwen, maar gaat dit boven mijn-ipo-? Ja, zeker. Met hem twijfel ik niet of verduisteren. Kringkes omzien, een fijne vertrouwen, in ’t omdekken uwer bekwaamheid, gebruikt de middelmaat. Onderzoekt eens anders hart en ziel, voor je het uwe openbaart, spreekt niet veel en dan nog niet als dat je wel weet, Pa. Om iemands hart te ontdekken, moet, men door de ijver van woorden worden verrukt, zodat ze voor den dag brengen dat beter gewogen waar. Het is wijsheid in anderen iets te ontdekken, en zichzelf te verbergen. Zoo is men dikwils ook onverzichtig van zichzelf te openbaren in zijn speelse buigen; en ons gemoed staat bloot en open in onze boeterij. Ook is de wijn de waarheid, een dronken hart kan niet verfijn, Doorliefde der Vrauwen, worden vele openbaar. Men moet voor Verspieder van ongepaste gedachten, ongepaste harten bedekken met voorzorgen en onthullingen. Uw gedachten blijven de uwe, zolang je die binnen houdt; maar eens in de lucht, tot woorden gemaakt, dan behoort ze aan een ander, welke als dan tot uw verderf kon gebruikt worden. Doorgrond eens anderen gedachten, en verberg de uwe. Al te oppervlaktig te gaan, is dikwils haargeniet en zeer moeilijk; het gaat zekerder en lichter dat men zich voorneemt in houding. Men moet ingetoogen zijn, en zich aan al de wereld niet gemeen maken; maar syn naam veranderen volgens de plagen en zaaken; dogezter zich wachten van niet verrass of bedrogen te worden. Een luchtig mens, die moet weven vaardig - van verstond, alles zien, doorzien, en oordeelken, weinig spreeken, veinsen, syn gedachten voorneemens bedekken; maar evenwel waarlijk met beleefdheid, vriendelijkheid, en met een bijna gelaat handelen. Men moet luchtig zijn om fyne gebreken te verbergen, en behendig fyne hartstogten of veinsen, op dat een ander nooit onze driftkunst of uitvreese dat zij u mogten voor komen door te tegen spreken of pluimstrykery. Ontevingen is het voornamelste in de Politiek, men moet dikwijls schynen en veinzen niet te verlumpt zijn, dat men verzaat. Her Sproeind neemt de een uit de Tempel van eenvoudigheid, want de woorden worden luchtig uitgeput, als het riet onvruchtbaar is. Leerde zwijgen, tot u het spreken niet de moeite is, en gij in een honger rang zijt. Die zin tonge weet te breiden, wordt 'aangezogen. Als wie ontdekt, smeek maakt. Openbaar geen gebreken der grooten; want zij lijden dat niet. Veel dingen worden lachend gesproken, dan die na al Orde Diensten beklaagd worden. Met als ik dit laatse spreukje schreef, floot den Garbon de deur op, en trad met een Heer binnen; ik stond op, en groet haar met alle beleeftheid; de Garbon trad naar de Tafel, en neerzettend het Papier, daar uit ik dit naarge- schreven had, floot daar weer in het 'Pedelтал van = Aardwygendheid, | e O3 I De beschrijving van het Koningrijk. .. kon ten deel met Wolken 4 u . Terwijl de Garbon bezig was met een: ‘Brief te lezen, bezag ik de Beelden welke de Lijdelijk zaal vergulden, en waren de volgende: Vriendschap was ‘een Vrouw met Tigreen en Granaten gekroond, met haar rechterarm omhelsde ze een dode Boom daar een Wijn- gaard om gelingerd was, op haar kleed waren veel spreukjes, die ik niet verstaan ond: er Se, R £ | | r_ n E Je Vreugd, werd vertoond met “een danfend Meisje, hebbende een krans van rozen om haar hoofd, en haar Jurk, met gele rode bloemen geborduurd, ze had in haar rechterhand een pomer, en in haar linker een een schaal. Schoonheid, was een Vrouw die haar hoofd haar bedekt had, zij was anders naakt; in de rechterhand hield ze op een paal een kloot, met de linker een kolfje, | ea ee. Het Huwelijk werd verbeeld door een Jong Man, welke een Juk om zijn hals had een Trouwring aan zijn Vinger, een Gezonde appel in zijn hand, hebbende Boeken aan Zijn voeten, waar mee hij op een Slag rond. Hier waren nog meer Beelden, die, om dat den Carbon wat haagig scheen, kon niet alle beschouwen, doch den Gericht. Krüger, Rzemyesz 215 bon beloofd mij alles schriftelijk te zullen doen hebben, en was al een van fyne Dienaars daar mee in de Spaanse zaal beefig. „De Liefde zaal verlaatende, kwamen wij na dertig trappen opgeklommen hebbende, waar weeder in een schoone kamer, in dees en alle Wetten van geheel Poele Krüger Kesmes, als ook die van deese Vrije-fade” Talouljael bewaart. Hier zat het Beeld van den zeer wijzen Wetgever, en Philosoof Sarabafa, als een Sinees Af-God aan een Tafel, waar lagen geplikt, en opene Boeken, Brieven, Zelfschrijvingen, en. - Wat achter hem stond een Advocaat met een of kapi, en tabbaard van promotie vermeld. Daar naast stond de Gerechtigheid, die had in de een hand twee Schaalen: in de een Schaale stond een Hond, in de andere een Stok, en in de andere hand had zij een bloot. Het Leven werd hier ook vertoond, door een jonge Maagd; met Semper Vivum. Kroon, hebbende in de een brandende lamp, in de andere een oliekan waaruit zij in de lamp goot, aan de andere zijde stond de Koopmanschap en het Ongeluk. De Koopmanschap werd vertoond door een dansende Jongeling; deze had in zijn rechterhand drie tongen, in de linkerhand een elleboog, schaal, koppenmaat, en een voetmaat, met een paal; bij zijn voeten stond een volle geldburs, spiegel, en zanger, 000 | | Op het Pedestal van de rijkdom stond een Schaap; waarbij naast lagen edelsteen, gouden ketens, en vaasen, geldkronen, scepters &c. aan Het Gelukkig Ongeluk waren twee Beelden aan elkaar malkander overvloeiend, houdende beide de rechterhand omhoog en open, de eenne was rijkelijk, de andere als een Slaaf gekleed; boven haar als uit een Wolk kwamen twee handen kruislings over malkander, de ene gaf aan de rijke een volle geldburs, kroon, en een beeldje van een jonge Maagd. De andere gaf aan de Arme een leegzak, een dorre doortak, met enige Slangen. Voor het Pedestal van het Geluk en Ongeluk stond een driehoek. Wij die deze Zaal verlieten, klommen nog. Deze trappen op, alwaar de Garbon weer en weer vandaag voorbijkomt. Rom een deur ontflootz; daar treedende zag ik Beer al weerom verscheidene Beelden welke ik niet en kenden. En vraagende u waar dit is, antwoorden de Garbon, dit is de kamer van de Dronkenfchap. Ik begon te lachen, en vroeg hem, waarom deze beduiden? hij antwoordde, deze heeft een groot gebruik in ons land; hier worden de Dronkaars ingebracht, haar deze Beelden aangetoond, en uit elk Pedestal de spreuken van de Sarafs voorgelezen, en ongericht, niet door geestelijke mier de godsdienst; maar door vaste Politiek. Hoe geschiedt dat vraagde ik? hij antwoordde, meer in deze Stad. Talonjal, een Mensch is die hem met veel drinken te buiten gaat, zodanig dat hij zijn beroep verwaarloost, zijn goed verminderd., en daar door zijn Huis houding niet verzorgd, en zijn eigen gezondheid nadelig is. Zulk een Mensch, wordt eerst gewaarschoud door de Wijkmeester van de Wijk waarin hij woont; hij hem niet berichtende, wordt daar aan de wet bekend gemaakt, welke hem dan rechtvaardig doen verminderen, waarschowend voor te veel drinken te doen, zodat laat hem zeggen dat de Dronkenfchap schadelijk voor zijn Huisgezin, schadelijk voor zichzelf is, onnut, en aan. Voorzichtig voor het gemeen. Zoo het gebeurd: dat hij hem nog niet en beetert, en van zijn overvloedig zuipen op houdt dan wordt hij den Bouyendene "bekend gemaakt". En x 5 e E { 5 a x e s \ \ Si e a e , aig Befebryviag van bet Koningryk ." Deze doet den Suipert.soor hem brengen in, zyn Paleis, hij in zyn Rigter floei gezien; zijnde, vraagt den 'Dronkaart, waarom hij op de eerste en tweede vermaaningen syn 200 schadelijk en schaamtelijk leven niet heeft verlaten, en zyn eer en voordeel, en gezondheid, niet weer heeft willen in aanmerking nemen? te-antwoorde wordt den Dronkaart niet toegeleken om dat de gouverneur meende, dat dat maar tijdvervilling is. Hij werd terstond gebracht in een andere Kamer, daar een geellicht en twee Wyze Raads Heeren, zyn; hier komende, vielden den geellichten hem syn zonden voor ogen hoe hij tegen God, de Koning, en Baloka gezondigd heeft. Dan werd hij de Wacht overgeleverd, die hem des voormiddags ten tien uur op de wyde trap van de Piramide, daar niet hij vijf uren blijven staan, maar zijn gezicht naar het plafond, om van elk gezien, en bekend te worden. Dog hier in werd onderscheid gebruikt, en werd een morgen-drank zuiper straf gehandeld, als een die des daags algemeen, en des avonds alleen dronken is. Ten drie uur komende de twee Raads heeren en een Secretaris, klimmen en de Ponkaart op waaracht tot in deze Kamer; hier komende, moet hij tegenover dat Zijn Beeld Krinke Kesmes aan 98 Drankmisbruik gaan staan, en dat zijn aanzien. Ik vraag hem welke is het Beeld van het drankmisbruik, de Carbon antwoordt, daar ziet gy een boom, rustt een wyngaard omwon den, het Beeld omarmt die met zijn linker arm; in welker hand hij een wijntasje houdt hij heeft een zottenkap op zijn hoofd, uit zijn lachende mond Ziet men een grote wijn-tand, hij is met geleurd kleed ge kleed, staat op bloote voeten, en wil maar zijn rechter voorste vinger op een grote en veel kleine roemers, die elk een bijzondere kleur hebben, voor hem leidt een leegje. 