title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: 5 een wildeman (of: wilde Wouter, ook wel: robbedoes, of: wilde dragonder). (Zie GANDER.) ROBBENEILAND. Zal hem naar het Robbeneiland verwijzen. ROBBERT. En die sterke kost? vroeg Robbert, en hij Een' hondenkeutel voor een stukje gekonfijte amber. (Zie GEMBER.) graaf. (Zie GRAAF.) KUSTER. An den 4. Gruu 7. de 7 de Brune bl. 417. 72, 108. 8 Gheurts bl. 5. art Di. Se. Harrebomse ZiAd 108. .. 9 Onte bl. 483. de Brune bl. 98. Pros. Ui. 108. 10 Winsooten bl. 309. v. Eijk I. nal. bl. 4. v. Pros. DL 21, 58 Lennep bl. 177. u. 34. 11 Gales bl. 36. ltr Mam.s 18 Schaberg bl. 71 ROEDE. Rosé. Kon hij, hij hakte spaanders van robijnen. 11 RoePE. Als de wijn in het vat te wild is, moet men ze met de water-roede gezeiken. De armoede is een zware roos: Zij sluit ons alle deuren toe. (Zie ARMOED.) De roos is reeds opgeheven. De roos kussen. 12 De roos ligt in de pis. (Zie RIET.) De roos steekt voor den schoorsteen. 13 De roos Maakt het kind vroeg. (Zie KIND.) De zonde draagt hare eigen roos op den rug. Die de roos haat zijn kind. (Zie KIND.) Die kwaad gedaan heeft, vreest de roos. Die ziet niet beter door zijner ouders rozen, die komt gemeenlijk aan de galg. (Zie GALG.) Eene ijzeren roos tot een' stalen aars. (Zie AARS.) Had hij een' stalen roos, zij zouden een' ijzeren huid hebben. (Zie HUID.) Het is vergeten, zoodra de roos van de bil is. Zie BIL. Hij baalt (of: maakt) een' roos voor zijn' eigen aars. (Zie AARS.) Hij is de roos ontgroeid. 14 Hij krijgt een' roos op zijn' schoorsteen. int Nikolaas brengt, op 6 December, zijn’ geloofsdag, de kinderen, of eenige geschenken, wanneer zij het zich waardig hebben gebracht, Of een rood, om hen te kastijden, wanneer zij zich niet hebben gedragen. Dit algemeene volksgevoelen wordt de kinderen ten sterkste toegepast. Daarom wordt de 6. December door de kinderen steeds met vreugde, door vele van hen met een gepraat gezien. En daar datzelfde volksgevoelen Sint Nikolaas de schoorsteen doet in- en uitgaan, om zijn bezoeken te brengen, worden geschenken of de rood steeds op of onder de schoorsteen geplaatst. In dit spreekwoord krijgt de ondeugende jongen zijn straf. Wordt hij daarmede bedreigd, dan zegt men: De roedel steekt voor de schoorsteen. Hoe kunt u de vrome zo hard knagen, zei gauwe Joost, en hij kreeg van meester Benedictus een hagelbui van rooslagen. (Zie BENEDICTUS.) Hoe scherp de roedel, hoe scherper de prik. (Zie KIND.) Hoog vloeden, Godes roeden. (Zie GOD.) Laag slaan met lange roeden. (Zie DEIL.) Is de roedel al vergeten, zij is daarom toch niet versleten. Is de roedel krom, haar schaduw zal nergens recht zijn. Met zijn eigen roedel wordt hij gegeeseld. Niemand wordt groot, zonder met de roedel getuchtigd te worden. (Zie GROOTE.) Salomo zegt: als de ouders de roedel sparen, dat hun kinderen dan voor de duivel varen. (Zie DUIVEL.) Tuinman 1, bl. 66, 90, 11.61.1230. Mulder bl. 417. Modderman bl. 135. Campen bl. 98. Tuinman 1. bl. 90, 366. Bogaert bl. 68. Campen bl. 106. Sartorius tert. VI. bl. 79. Bartolus pr. 11. bl. 38. Bogaert bl. 76. ROEDEN, Zijn willetje staat in het bosch, Met de roedel gaat hij los. (Zie BOSCH.) Zeven lange roeden wemelt. Hij zal de bezaansroos ontdekken. Het stinkt zeven roeden in den wind. (Zie de Bijlage.) Roeijer, Dat is de streek van de roeijers, die den rug naar de plaats keeren, waar zij heen willen. (Zie PLAATS.) ROEKELOOS. De roekelooze mag zevenmaal wel aan, maar eens slaat hij toch kwalijk. Rokland. Het is een steenen Rokland. Men zal hem een briefje afgeven op steenen Rokland, (Zie BRIEF.) ROLOF. Dat is iemand, die zwart van den honger is, zei Roelof, en hij zag een' moor gaan. (Zie HONGER) Het komt er niet op aan, hoe het kind heet, als het maar een' naam heeft (of: Het kind moet een' naam hebben, al heette het dan ook Roeltje). (Zie KIND.) Hoe maakt hij zooveel gebruik in het water, zei Roelof, en hij zag een' man verdrinken, (Zie GEBRUIK.) Pijp op, Roeltje! de bruid gaat mee. (Zie BRUID.) Roem, Daar is geen ware roem, waar ware deugd ontbreekt. (Zie DEUGD.) Dat ie een roem, die lasterens waard is. Men zegt dit, als iemand zich verheft op die geen' lof verdienen.) Eigen lof stinkt, Eigen roem hinkt. (Zie LOF.) Groote roem, kleine daad. (Zie DAAD.) Hij besnoeit den roem van zijn' medemensch, gelijk de Jood het geld. (Zie GELD.) Hooge roem was nooit goed. Te hooge roem wordt niet geprezen. Van die zaak heeft hij al lang den roem en den room afgescheept. ROEMER. Dat is zooveel als een roemer wijn voor een' nat-hals, (Zie NATHAL.) De man kan wel een' braven roemer bij zich steken. (Zie MAN.) Mogen de roemers het doen, de kamers zullen het wel houden. (Zie KAMER.) Algemene roep heeft altijd wat waars. De roep is meer dan de noten. (Zie NOTEN.) 1. v. Alkemade bl. 60. 2. Tuinman 1]. bl. 88, 99. Eupkonta bl. 538. 3. Gruterus III. bl. 131. 4. Kverts bl. 360. Harrebomde IV. 3. 5. Hoffmann bl. XXXVIII. 6. Hoffmann bl. XXXVIIL 7. Bervilius bl. 908. Zeperus bl.39. Gruterus II. bl. 145. de Brune bl. 198, 449, 450, 470. Mergk bl. =. Set. Pros. bl. 101. Tulomap LU. bl. 319. Wülems 131. 128. 8. Servillus bl. 380, Lennep bl. 179. 16. Wiieen bl. 610. 54 & BSartorius sec. VIII. 55. 9. Tuinman I. nal. bl. 4. Zuephonda bl. 514. v. Duyse bl. 300. v. Eijk bl.282. Modderman bl, 38. 11. Winschooten bl. 176, 211. Tuinman I bl. 351. 12. Tuinman II. bl. 49,164. v. Eijk I. bl 117. v. 18. Winschooten bl. 311. Talomasn I. bl.29. v.Rijk 1. bl.116. v. Lennep bl. 179. Hij pakt zich weg, eer de roep wordt 8 [Zijn kwaadgemeten Ru men, alvorens hij beschuldigd wordt.) Met gelijken roep. d ROOER. Het is in de woestijn gepredikt (of: Hetige stem des roependen in de woestijn). 10 [Men past dit spreekwoord toe, wi iemand te vergeefs een goede zaak mee van redenen in te luiken. En hoewel het aan Jez. xı.:8, Matth. Mark. 1:3, Luk. 1ıı : 4 en Joh. 1 : 2 leend, past men het ten onregte op 30% DEN DOOPER. 1. Men mocht er wel een’ scheepsroeper op ns [ Een dooper is een stembuis, berigten doet toekomen. Men bezigt dit woord van mensen, die daarom ergste dooven geacht moeten worden, wel kunnen, maar niet eillen horen.] ROOER. Bij mistig weer en een’ stumper aan ’t rc men raar verzeilen. De tong is ’t roer van ’t leven; in het water is veel aangelegen. (Zie LEVEN.) Die zijn tijdje weet te gissen, En zijn touw te splitsen, En zijn glas te roeren staan, voor een’ bootsman gaan. (Zie BOOTS) Een ander man te roeren. (Zie MAN.) Het hoofd is het roer van het schip. (Zie SCHIP.) Het is bespottelijk, het roer van een groot aan een klein schuitje te binden. Het is een man, zeer wazig op zijn roer (MAN.) Het is een onklaar roer. Het roer in de lij draaien. (Zie LIJ.) Het roer is omgeworpen. Het roer is van het schip. Het roer ligt ernaar. Het schip, dat naar geen roer meer hoort, eindelijk in de zee verzonken. Hij draait daar geen roer naar. Hij gaat te roer. Hij hangt het roer aan de schegge. Hij heeft als een oud konijn te roer gestaan. (KONIJN.) Hij heeft het roer in de hand. (Zie HAND.) Hij heeft zijn’ tijd (af: zijne poos) te roer gekregen. (Zie POOS.) Hij houdt het roer in het water. Hij houdt het roer vast. Hij is roerhard. Hij is schip en roer. Hij is slap op zijn roer. Hij is uit het roer. het roer tena. 1 sich het roer uit de handen wringen. (Zie HRG.) stijf aan het roer. 2 biedt het roer in de hoek. (Zie HRG.) kan het roer wel te wenden (of: te draaien). 3 een klap te roer noch ter hand. (Zie HAND.) R san bet roer. 4 Als voor niet afvallen, zei de stuurman, en hij herhaalde bij het roer. 5 gaan bij. (Zie LIJ.) Keer, laat het je niet ontwijken. (Zie MAN.) ver, niet lager! (Zie MAN.) keer roer, wacht u voor de lij. (Zie LIJ.) Beantwoordt er niet naar het roer. 6 zet het roer 1 over het boord, daar men wil binden. (Zie BOORD.) houd het roer midden door houden. 7 snel! man te roer. (Zie MAN.) roer aan ’t schip, noch de toom aan ’t been, 200 er niemand is, die ze kan bespreken. (Zie PAARD.) ver! houd je roer recht. 8 roer om! 9 Bij roer van een schip hangt veel af. 10 een schip zonder roer? 11 man te roer en een klein knechtje. (Zie SCHT.) heb je geen roer hebt aan uw schip (of: geen want maar uw schip), Gij moet te grond of op klippen. (Zie GROND.) is geladen. 12 merk aan! 13 een goede roer. (Zie REP.) RoERDOMP. is als een roerdomp. 14 RoERMOND. woont te Roermond, en lapt schoenen. 15 heeft een' roes in (of: weg). 16 sapje z'n roes uit. is opgekomen is, eenen roes te drinken, is men zooveel zatte beesten niet meer. (Zie BAER) vast daar alles aan roest. ROOST. roest zich eens in een uurwerk zet, daar is er regel meer in zijne beweging, noch zeker- dat zin zich wijzer. (Zie BEWEGING.) weinig gepoetst, is de dood voor de roest. Met DOOD. maakt roest (of: Dat rust, roest). 17 (Zie Bijlage.) Aan de 2de van bijlagen, pagina 116, Schev. Lennep, blad 179. 1 9 Winschooten, blad 365. 2 Mas, blad 35, Bogaert, blad 54. 10 Gales, blad 18. 3 Tuinman, blad 14, v. Eijk 11 Bogaert, blad 58. 4 Winschooten, blad 131. 5 Bogaert, blad 98, v. Lennep, blad 179. 6 Ps, blad 138. 13 Winschooten, blad 136. 7 v. Eijk, blad 116, v. Lennep, blad 46. v. Wassberg, Wins, blad 18. 8 v. Eijk, blad 11, nadat, blad 64. 9 Zudem, 15 Tuinman, blad 58, 64. Dat is zoo min goed als een stuk roet in een pot met zuurkool. (Zie port.) De pot aan het vuur heeft een deksel van doen tegen het roet, dat uit de schouw valt. (Zie DEKSEL.) Die in roet handelt, maakt zijn vingers vet. (Zie de Bijlage.) Die zijn vee met boonen voedt, Hoeft geen duivenmest of roet. (Zie BOON.) Hij heeft gaarne van het roet. Dat is: hij loopt moedwil in zijn verderf. Door de zotheid heeft, om zich aan den ketel te wrijven, wordt geacht, veel van roet te houden. In dergelijken zin zegt men: Die zich aan den ketel wrijvt, besmet zich gaarne, dat wil zeggen: die door zijn lingen toont, dat hij zijn belang niet acht, geeft ook te kennen, dat hij weinig prijs stelt op de achting zijner medemenschen. Zoet en roet verschilt maar een letter. (Zie LETTER.) Die zijn roet en jaar laat staan, Kan zeven jaar uit wieden gaan. (Zie JAAR.) Dat is rap en roet. (Zie RAP.) Hij loopt er maar met de roffel over. Dat is: hij doet zijn zaken vrij rum. De roffel is een soort van schaaf, waarmee het ruigste der planken wordt afgenomen. Hij verdient een roffel. Dat is een wonderlijke kikvorsch, zei de boer, en hij zag een' rog op de markt liggen. (Zie BOER.) Eenen rog voor steenen zenden. 21 Dat is iemand, die gereed staat, een zaak te door het aanwenden van verkeerde middelen, van zijn voornemen af te brennen. SARTORIUS leert ons dit spreekwoord verstaan door een ander, aldus volgende: Er is een spaak in het wiel gestoken, dat van gelijke betekenis is. Er zit een roggestaart in zijn keel. (Zie KEEL.) Hij braadt den haring om den on (Zie HARING.) of: Hij slacht Wigert Wigerts (Reiger Reigers), een kenner van alle vogelen: hij zag een' zog (of: een' rog) voor een' tortelduif aan. (Zie KENNER.) Hij ziet zoo vies, of zijn moeder een rog was. (Zie MORDER.) Koken moet kosten, zei Flipje, en hij had een' roggelever te vuur. (Zie FLIP.) Cats bl. 508. v. de Venne bl. 316. Richardson bl. 31. v. Alkemade bl. 118. Tulnman I. bl. 140. Reddingius 35. v. Zutphen II. 22. Schoellermen bl. 84. Bogaert bl. 100. Gruterus III. bl. 139. Tuinman II. bl. 189. Meijer bl. 79. Modderman bl. 137. Winschooten bl. 212. v. Lennep bl. 180. v. d. Hulst bl. 16. Sartorius tert. IX. 36. Winschooten bl. 218. v. Eijk 1. Tuinman I. bl. 66. Winschooten bl. 211. v. Lennep bl. 180. v. d. Hulst bl. 16. Sartorius tert. IX. 36. Men zal hem met roggestaarten buigen. (Zie de Bijlage.) Rog! rog! de lever is het geld waard. (Zie GELD.) Zoo er nog vuiler rog in zee was, hij zou mij aan boord komen (of: zijn staart opsteken). (Zie BOORD.) Rocgs. De zijn wittebrood voorzien, moet zijn roggebrood na eten. (Zie BROOD.) Gekken achten niet, wat de rogge geldt. (Zie KOK.) Het zijn hanen- (hoofd) kromme eieren (of: eieren, die de boeren van roggebrood leggen). (Zie BOER.) Hij heeft een roggebroods stem. (Zie BROOD.) Hij is ervoor vervaard als een monnik voor een schepel rogge. (Zie MONNIK.) An stinkt naar conserve van roggebrood, zeven van aemen in den wind. (Zie WIND.) Hij vraagt er niet naar, wat de rogge geldt. (Zie KOK.) Muizenkeutels willen rogge of peper zijn. (Zie KEUTEL.) Rogge wil lucht zien. (Zie LUCHT.) Wanneer de rogge tierig te veld staat, dan is zij met Mei in de aar. (Zie AAR.) Als de kinderen klein zijn, loopt zij der moeder op de rok; als zij groot zijn, op het hart. (Zie Hart.) Ik heb spek, zei speulige Lijs, en zij nam het ham onder haar rok en zei: De drommel zal hem een rokje naaijen. (Zie DROMMEL.) Dee ze, dee ze, zei de man tegen zijn vrouw; wel waarom zou ik ze dekken, ik heb ze niet gestolen, zei ze, en zij zat met de rokken op haar knieën. (Zie KNIË.) De tongen der vrouwen zijn langer dan hare rokken. De witte rok maakt den molenaar niet. (Zie MOLenaar.) Die de naald wel weet te roeren, Kan haar rokje dubbel voeren. (Zie NAALD.) Die des winters met een’ bonten pelsrok bij het vuur zit, weet niet, dat het buiten vriest. (Zie BONT.) Die vink ben ik kwijt, zei Flip, en daar sprong een vloo van zijn’ rok op zijns buurmans mentel. (Zie BUURMAN.) Een aap is een aap, al draagt hij een gouden huif (of: al had hij gouden rokken aan). (Zie AAP.) Eene slip van den rok scheuren. (Dit spreekwoord is waarschijnlijk ontleend aan 1 Sam. xxiv: 5.) Eene zotte vrouw kent men aan haar rukje. Een rok wil gedragen zijn, anders komt er de mot in. (Zie MOT.) Elke duivel naait zin eigen rokje. (Zie DUIVEL.) Hang je rok om je lijf: het regent. (Zie LIJF.) Het is wel een’ rok kouder. Het komt aan knijprok aan. Hij draagt bankeroetiers kleeren (af: het rokje van een bankier). (Zie BANKEROETIER.) Hij heeft een muts, om eenen rok weer te trekken. (Zie MUTS.) Hij heeft den Japanschen rok aan. (Zie JAPAN.) Hij heeft een rokje uitgetrokken. Dat wil zeggen: de zieke heeft in uiterlijk aanzien doen aan hem een rok magerder en Hij heeft wat op zijn rokje gekregen. Hij heeft zijn rokje omgekeerd. Het is van geloof, een hanger of; In vroegere tijden, toen de gewoonte, de rok te keeren, dat binnenste buiten te zetten. Hij is aan zijn rokje te kennen. Hij laat eenige knopen van zijn rok vallen. Hij zou zijn rok uittrekken, en geven die een deerlijken uitkijk. Hoe zou hij koud wezen, hij heeft een bonte aan. (Zie BONT.) Iemand den rok uitvegen. Ik kan niet begrijpen, hoe mijn rok zoo nat kan, toen het drie uren donker gegaan was. (Zie JOOST.) Ik zag een Tokkie naaijen. Is de rok gesneden, hij moet genaaid worden. Laat ze pompen, die koude hebben: ik bel mijn rok aan. (Zie KOUDE.) Lange rokken, korte herinnering. (Zie MEMORIAAL.) Leg den winterrok des zomers in de kast. (Zie KAST.) Liever 't draadje niet begonnen, dan den rok af te spugen. (Zie DRAAD.) Men heeft hem den rok niet gescheurd (of: de niet uitgerukt). (Zie MOUW.) Men kent de vrouw niet aan haar rokje, noch aan het wijntje. 9 Men moet zich tegen storm en onweer van regenkleed voorzien. (Zie KLEED.) Men tornt hem aan het rokje. Men zal hem van datzelfde laken een pak (rok en een broek) maken. (Zie BROEK.) Met goede luistening is het te doen te hebben, koste, en hij ontkleedde de beelden (of: "toog onze Lieve Vrouw den rok uit"). (Zie: Mijn hemd is mij nader dan mijn rok, en vleesch nader dan mijn hemd. (Zie HEMD.) Hij schudde zijn rokje af, of er viel iets. V. Alkemade bij MR De Mary Hobie. Ontsnap bij 434. Zupkonie bij 535. Wijlems Sermoen bij 58. Een grauwen rok schuilt dikwijze grote wachten rok ziet men zóó, ligt een witte. (Zie PLIJ.) Piet, rokje aan, maakt een' sterken man. (Zie wit spelen.) Zuiker een spel is niet zeer aangenaam voor de speler; maar toch noodzakelijk, om de kaartwinnaars te straffen. De spreekwijze ziet niet op geestesvermogens, die men de dier op de hond geeft, en waartoe deze zijn rokje alvorens uithalen, het hemd zal den rok wijzen. (KINDE.) Als ik den rok uitschud, zóó valt het alté. Das is: die zaak trek ik mij weinig aan, want het gaat mij niet aan, daar ik ze slechts hoor, en het is mij niet bekend. Ik trek er mij geen harnas over aan, dat de verachting der zaak aanduidt, en ik heb mannen breeden rug: er kan veel op (of: er kan zich op afstuiten), dat de onverschilligheid uitdrukt, die men aan den schouwer legt, wanneer hij met een zaak wordt beladen. Hij zette den bruidsrok aan. (Zie BRUID.) Hij hield het huishouden op rolle(n). (Zie HUISHOUDEM.) Het is een schouwtooneel; Eik speelt zijn deel. (Zie DEEL.) Den geene siechte komedianten zijn, gaf men hun rol, die zij hebben moeten, (Zie KOMEDIE.) Ze zullen hun rolletje goed aflopen. Hij weet de lusten des levens te genieten.] Op zijn rol van buiten. Vroeg er een eerste rol. Zette zijn rol te voren maken, opdat men ze kon spelen. ROLAND, zich als een razende Roland. [ROLAND is niemand anders dan de genaamde KAREL DEN GROOTEN. Men hield zich als reus voorgesteld, en gemeend, dat zij een ROELANDSB beelden (ROLAND en BORLAND) van hem hunnen voorbeeld hebben. ROLAND was een wakker ridder, maar wat onbesuisd, van waar hij den naam van razenden ROLAND verkreeg. Hij sneuvelde in eenen strijd in Spanje, waar zijn KAREL DE GROOTE zijn wapenen had, in de engten van het Pyrenese gebergte wel in de vallei van Ronceval, te ge- Zageras bi. 48. 37 Pobr. Gru- WI. Bed. Pros. bi. 88. Adag. qua- WER dag. Thesaurus bi. 54. 87 Pobr. 53. 3 Taiman T. bl. 397, 4 Wijnsehoofd bi. 118, 227 3 Kampen bl. 28. Taiman I. bl. 116. Muler bi. 12, ROME. Een geweldige tijd met den Frieschen koning GONDEBALD, met KAREL DEN GROOTEN opgetrokken, in 778, volgens AREND, — in 785, volgens CERISIER. Wie in zijn loop niet te stuit is, maar wild en woest voortholp, die wordt bij den razenden ROLAND vergeleken.] Rousto. Wat denk je van die rolstok, zei Teeuwes, en hij zag een grooten kloos. (Zie KLOOSTER.) Rousour. Hij zal dat kunnen omstoten, gelijk een Friesche os den toren van den heiligen Rombout met de hoornen zou kunnen doen. (Zie FRIESLAND.) Bokm. Als het klokje van Rome luidt, blijft gij scheel zien. Beter de eerste stem in Capua dan de tweede binnen Rome. (Zie CAPUA.) Beter vrede met het dorp dan strijd met Rome. (Zie DORP.) Dat is bekend als de weg naar Rome. (Zie WIEN.) De klokken zijn naar het oosten. (Zie OOST.) De weg naar Rome gaat over Herrnhut. (Zie HERRNHUT.) Die voor de eerste reis naar Rome gaat, ziet de weg; voor de tweede reis kent hij ze; voor de derde reis brengt hij ze met zich. (Zie REIS.) Dien vriend naar Rome, en zet hem onzacht neder, — dan hebt gij uwen dank weg. (Zie DANK.) Gij hebt een Roomsche reis verdiend. (Zie REIS.) Had ik geld genoeg, ik zou den keizer van Rome stillen. (Zie GELD.) Het is zoo oud als de weg naar Rome. (Zie WEG.) Het klinkt zo nieuw, alsof het te Rome donderde. (Zie DONDER.) 6 (Zie de Bijlage.) [Het Apennijnsche gebergte stelt bijna geheel Italië aan veelvuldige donders bloot, waarbij zich te Rome, en wel in Campagna di Roma, de menigvuldige aardbevingen en de losbarstingen der vuurspumende bergen, die hun donderend vermogen uitoefenen, voegen. Maar meer nog dan dit alles zijn het de pauselijke bliksem, die hun einde geluid alom verbreidden. Hierom kan daar geen donder nieuw klinken, en gebruikt men alzo dit al jokkende, als een gewone zaak.) Hij is naar Rome geweest, en heeft de paus niet gezien. (Zie PAUS.) Hij is te Rome geweest, maar de paus verder. (Zie PAUS.) Hij mocht eens keizer van Rome zin hebben. (Zie KEIZER.) Hoe dichter bij de paus (of: bij Rome), hoe lichter de Christenen. (Zie CHRISTEN.) Hoe nader men bij Rome, hoe verder van de kerk. (Zie KERK.) Hoe nader men bij Rome, hoe minder houdt men van de mis. (Zie MIS.) Hoe verder van Rome, hoe nader bij God. (Zie GOD.) 5 Winsehooten bl. 213. 6 Kampen bl. 59, Meijer bl. 38. ROME. Men zoude eerder naar Rome gaan, en weer komen. [Men zegt dit bij het al te lang wikken en wegen eener in behandeling zijnde zaak.] Met kranke beenen is het kwalijk tot Rome te lopen. (Zie BEENEN.) Met vragen komt men te Rome. [Naar Rome ging nooit man of paard, Of ’t was al vrij wat minder waard. (Zie MAN.) Niet iedereen mag naar Rome gaan. Rome en Parijs niet te gelijk. (Zie PARIJS.) Rome, zoo oud, is op een dag niet gebouwd. (Zie DAG. Sint-Pieter past nergens beter dan te Rome. (Zie PIETER.) Voet voor voet vordert wel (of: kwam de man te Rome, ook wel: kan men met de tijd vertragen). (Waar de paus is, daar is Rome. (Zie PAUS.) Wij kunnen allen geen paus van Rome zijn. (Zie PAUS.) Romijn. Gelukt het wel, het is een Romeinsk stuk; maar gelukt het kwalijk, het is een schelmstuk. Het is eene Romeinse daad. (Zie DAAD.) Romijn. Hij slaapt den rommelslaap. ROMMELING. In de rommeling is het vet. ROMMELZO. Het is eene geheele rommelzo. "Dat is," zegt TUINMAN, "eene vermenigving van allerlei vissen tot een kookpot." Ondertussen is eene zo wel een kooksel, tets, dat te gelijker tijd en onder elkander wordt gekookt, doch alzoo niet alleen op visch, maar meer bepaaldelijk op hete pot toepasselijk. Eene rommelzo is een allegaartje, eene verzameling van allerlei vreemdsoortige dingen onder elkander gemengd, gelijk ook het woord rommel, dat is: verschillende dingen van geringe waarde, aanwijst. ROMP. Wat is de romp, als er de kop af is? (Zie KOR.) Rompslomp, twaalf eieren, dertien kieken. (Zie EI.) ROMPSLOMP, vijf schapen, twintig voeten. [Rompslomp, waar aan men thans de betekenisis van ruw, wild, slordig, overhoop acht, werd voorheen inzonderheid gebruikt bij het koopen en verkoopen van zaken, die men niet nauwkeurig berekende, maar door elkander genomen wenschte te verhandelen. Hebben vijf schapen werkelijk twintig voeten, dan des te zaak hier ernstig gemeend, zulks kan het geval niet zijn, wanneer men van twaalf eieren, dertien kieken spreekt. Veeleer ligt dan daar in het "Tuinman I. bi. Mi." "Tuinman I. bi. Mil." "228" "136, 178. v. Alkemade bi.56. Tuinman I. 1.289." "9 Gruterus II. bi. 108. Mergk bi. 38. Tuinman II. bi. 155. Harrebors II. bi. 259." "10 Servilius bi. 35. Gocht bi. 31,28, Zegerus bi. %7. Gruterus II.bi.146. Mergk bi.81. Sartorius bi. 178. Witsen 174. Winschooten bi. 218. v. Alkemade bi. 4, 117. Tuinman 1. bi. 48, 190." "ROODER" "Bewijs, dat de witdrukking spottenderwijze wordt opgevat." "Dat is een ronde Zeeuw (of: Goed rond, Zeeuws)." "De rondheid, de opregtheid in elke handelingen der Zeeuwen, deed dit sprookje ontstaan." "Goed rond is een ronde- (of: kattenmaken). (Zie DANS.)" "Mannen en honden, Die doen de ronden (of: den en mannen) Mogen uitspannen; Maar en wijven Moeten aan huis blijven. (Zie ook RoNDHEND.)" "Hij dient onder kapitein Rondhemd. (Zie TEIN)." "Mijn hoofd tolt in de rondte. (Zie HOOFD.)" "Ronzebons, Dat is een ronzebons." "Roep." "Heden rood, Morgen dood. (Zie DOODE.)" "Hij liegt, zonder rood te worden." Het wordt niet eens meer van kleur. Hij staat in het rood. 14 "Het rood is", zegt BILDERDIJK, & Nieuwe Taal- en Dichtkundige Verschenen, iv. bl. 76 en 77, "het (bij de overige) snel aangedreven licht een oppervlakte. Het werd daarom de witsten en dus prachtigste onder de kleuren gelijk het goud onder de metalen, en daarom het .” Nam men om die roode kleur als het beeld der eeuwigheid. Men zegt althans van den wereldling: "een heilige: hij heeft een rood kant letter & almanak Eigen. Het is een zekere heid, dat het rood voor een teken der eeuwigheid wordt gesteld. Daarvan ontstond het woord: Mist een maagd haar eerbaar rood, Dan is zij al levend dood. Zegt men dus: Hij staat in het rood, dat men daardoor te kennen geven, dat hij staat allen, met wie hij in aanraking komt, het vertrouwen heeft weten te verwerven.) Mist een maagd haar eerbaar rood, Dan is zij al levend dood. (Zie MAAGD.) RoopaBip. Hij wil den tijger hun roodheid afwijken. (11. bl. 185, 208. Sept. 51. Gas di. 15. 14. v.d. Hals bl. 18. BrasköpfbI. 8. Kerkhoven bl. 56. 79. v. Kijk III.19. Modderman di.6 DL 109. 11 v.d. Venne Peorb. DL 1. 13 v. Bljk II. bl. 70. de Jnger Air. TE: 13 Tuinman I. bl. 198. 18 Oampen bl. 85. RoODKOUSJE. Een sprookje van Roodkousje. 1 RooD P. Een roof is ons van 't gat gevallen! (Zie AATTEB.) Eene wond zal niet zonder roof heelen. Als hij gaat op den rug liggen, om zijn roof te verbergen. (Zie HAAI.) Zijn schoone roof heeft eenen stouten dief. (Zie DIEF.) Hij heeft geen roof- (of: geroofd) goed. (Zie GOED.) Fit den bij hof u ee Be BAGEL.) ien wel een?’ roof van voor de hel halen, en onbeschonden weer. (Zie HEL.) Rood. je is geen rood mee te schieten (of: Hij heeft geen rood op). 2 i Wogen veel roods te pand. (Zie PAND.) Rood. is geen rook zonder vuur (of: Waar rook is, ook vuur). 3 i Sen in zulke haardsteden vuur stookt, moet gigantische rook opgaan. (Zie HAARD.) Sen dicht dak zonder rookgat, daar de duivel daar onder gelegen heeft. (Zie DAK.) Sen hoewel slaan den minsten rook uit. ’k van het vaderland is aangenamer dan een ee i k voorbij (of: en leven gaat als een rook voorbij (of: zet dan rook). (Zie LEVEN.) Arte rook zoekt altijd het blankste vel (of: Het ego en kok bedelt, moet het rookgat uit. (Zie KOK.) I wil hebben, moet den rook lijden (of: CH ). 6 verdwijnt in rook. warmen wil, moet wat rook verdragen, 7 Ze dunne pap komt weinig rook. (Zie PAP.) wenig rook bijt hem niet. 8 scène leëge schouw, de rook is er haast uit. 9 Kwak ik kwaad er en En vuur is. 10 Minnen, daar de rook o t(of: daar den rook kan zien). 11 DESMLY: is: de vrijer trouwt een meisje met Het rooken van den schoorsteen, of het afgaan van den rook, wordt voor een te goed bezit gehouden. Van daar het zeggen = CERE ORVOOT DEELTREFZAAM: Daarvan rookt de schoorsteen niet. Van een gewenste plaats werden de vrijer bezig men met het spreek- werk: Daar de schoorsteen rookt, is het beste redden. Beeft verden rook dan het gebraad. (Zie HOUT.) Vrekker dan Midas: die warmte zich aan baar rook van stronten, uit vrees dat hij hout in moeten koopen. (Zie HOUT.) M. 89. Bartolinus pr. V. 10, soc. V.6. LU 6. Meart 15. 7 S. Prov. bl. 188. Düne bl. 568. verte bl. 309. Russ 1.2.98. de Eerste bl. 291, 496. Gruterus I. 51.300. v.d. Venne bl. S. Prov. bl. 165. 220 134. de Brune bl. 380, 300, 397. Tainman I. bl. 185. v. Zutphen II. bl. 36. Bogaert bl. 80 37 8 Kampen bl. 101. Meljer DI. 7. ROOMSCH. Hij krijgt den rook van den vijand in de oogen. (Zie BOOM.) Hij maakt schepen van rook. Hij slacht Midas: die braadde de worsten aan den rook van stronten. (Zie MIDAS.) Hij zou den rook uit de hel halen, al stond de duivel ervoor. (Zie DUIVEL.) In de beurs tasten, of in den rook hangen. (Zie BEURS.) Indien het vuur van kwaad gezelschap u niet brandt, de rook van hetzelve zal u ten minste zwart maken. (Zie GEZELLSCHAP.) Lucht en rook, uijen en bruijen, waken en braken Zijn zes zaken, die kwaad oogen maken. (Zie LUCHT.) Met als niemand in huis Maar een Metrook, een kwaad wijf en met regen; Maar ’t vierde en nog het grootste kwaal: Veel kinderen en geen brood in huis. (Zie BROOD.) Om niet in het vuur te vallen, moet men zelfs den rook vrezen. Onder den rook van de stad wonen. Rook, stank en een kwaad wijf drijven den man uit zijn huis. (Zie HUIS.) Rook, water en vuur maakt men haastplaats. (Zie PLAATS.) Dit den rook in het vuur loopen. uit vrees voor den rook sprongen de zotten in ’t vuur. Waar de rook is, daar is het vuur, wanneer het rookt, zorg dat de rook binnen het huis blijft. (Zie ook.) Wat geeft het, rook te maken! Wat kan de rook het hangijzer doen? (Zie HANGIJZER.) Zij kunnen niet eens vijsten, of bij moet den rook ervan hebben. (Dat is: hij deelt van alles mede, en wordt in alle voorkomende zaken bevoordeeld. Men zegt in gelijken zin: Hij is doen en laten bij Peter en Hij is er als kind in huis.) Zulk een rook is met krabben gemengd. (Zie KRAB.) De room is van de melk (of: De melk is afgeroomd, ook wel: Het roompje is eraf). (Zie MELK.) Die roomwafels beloofd hebben, meenen dikwijls veel te doen, als zij boekweiten koekjes bakken. (Zie BOEKWEIT.) Hij heeft den room weg, en laat de melk voor anderen. (Zie MELK.) Van die zaak 'heeft hij al lang room afgeschept. (Zie ROEM.) Wat bezwaarder kost is dat, zei Jorden, en hij at room met braadvet. (Zie JORDEN.) Een Roomsche heilige dag is een Geuzen lieden dag. (Zie DAG.) Het is een Roomsche Onzevader: de kracht en de heerlijkheid is eruit. (Zie HEBREWS.) De roem en de glans zijn eruit. (Zie ook.) De roem heeft de glans ingeboekt. (Zie ook.) Hij schijnt roem te behalen. (Zie ook.) Een goed roep bij de lijfeigenen. (Zie ook.) Het vlees is bij den Roomsche even 200 spoedig uit de kuip als bij den Protestant. (Zie KUIP.) De ordinant houdt de lijfeigenen in het oog. (Zie ook.) Hij is ordinant op de kram. (Zie ook.) De ordinant is een man van stand. (Zie ook.) De ordinant is een dikke vent. (Zie ook.) De soldaten zijn onder het bevel van de kapitein en de kapitein is onder het bevel van de overste en de overste is onder het bevel van de generaal. (Zie ook.) Met gemak, zei Roorda, en hij kreeg een vuist in het oog. (Zie GEMAK.) Roos, Als de bij geen rozen vindt, moet zij op doornen zitten. (Zie BIJ.) Als hij lacht, dan sneeuwt het rozen. Er is een varken onder de rozen. [Men gebruikt dit spreekwoord van iemand, die behagen schept in verkeerdheden te doen.] Dat past als rozen in een varkenskot. (Zie KOT.) De hekelbloem tussen de rozen ruikt. (Zie BLOEM.) De pot met rozen ontdekken. (Zie POT.) De roos kan niet in stinkend bilzenvlek veranderen. (Zie BILZENKRUID.) De rozen vallen af, maar de doornen blijven over. (Zie DOORN.) De schoonste roos wordt een roosje krevelknop. (Zie KNOP.) De tijd baart rozen. De zeug heeft liever draf dan rozen. (Zie DRAF.) Die aan een witte roos ruikt, krijgt de roos aan den neus. (Zie NEUS.) Die de roos heeft, zal de tulp wel krijgen. Die de roos wil plukken, moet de doornen niet ontzien. (Zie DOORN.) Er springen zulke goede roosjes uit als er afvallen (of: Zulke schoone rozen wassen als er vergaan). (Zie de Bijlage.) Geen bij verkoos ooit een dorre roos. (Zie 813.) Geen rozen zonder doornen. (Zie DOORN.) Het is daar ook geen rozen snijden. Het is een dag van de roos. (Zie DAG.) Het is zo rood als een roos in den Mei. (Zie MEI.) Het roosje is te vroeg geplukt. Dit is het beeld van een gevallen meisje. Hij ontlookt gelijk een roos. Niet ontlokte door de deugd, als een rozeknopje door een pis. (Zie DEUGD.) Hij slaapt als een roos. (Hoeveel lezenswaardigs men ook bij ALB-WIJN en LUBLINK omtrent deze spreekwijze vindt, geloof ik, dat men de zaak al te woordeellijk opvat, en geenszins tot een verbastering de Woedenvlucht behoefte tenemen. Zou men, zonder gedrongenheid, van de bloedende, in onschuld levende jongen, niet kunnen zeggen: Hij slaapt als een roos, en verstaan er hij ligt 200 gerust, dat ook in de slaap de blos hem niet begeeft, maar de glans der roos zijn gelaat is afgetekend? Dat hij slaapt als een roos, zou willen zeggen: "Hij slaapt als in een roes, 200 duchtig sluimeren, als men een weinig beschonken was," gelijk Prof. v.SCHER aanneemt, komt met de zachte rust, die men wil aanduiden, weinig overeen.) Op distelen wassen geen spooren. (Zie DISTEL.) Everts bl. 337,300. TG bl. 28-36, 28. v. Eijk III. bl. 51. Harscobandje te 196. Gheurts bl. 3. St. Prov. bl. 185. Bartorius pr. Winschooten bl. 148. Tuinman 1. bl. 308. Alewijn bl. 108-109. Lablink Ferk. bl.110, Br. bl. 92-94, 100. v. Bijk I. nul. Hij zit op geen (of: niet op) rozen. | Is "her Eoosie BER geplakt, dan verliest | spoedig hare geur. (Zie GEUR.) Men behoeft de roos op den steel niet te laten v welken. [Dit is een raad aan ouders, om niet wijs met hunne dochters te zijn. | Men kan niet leven van rozegeur en manexe (Zie GEUR.) " Men moet van geen rozen dromen, Als de « is gekomen. (Zie 0068T.) Nooit zulk een schoone roos, of zij verliest haren glans. (Zie GLANs.) Onder de roos. (Zie da Bijlage.) / [J. DE BRUNE DB JONGE zegt in zije steen der Vernuft, di. 181: „„Aetıs ki Neerland de manier, en grüjpt by veel a volkeren plaats, dat men, mwanneer ’er 66 EDEN AR AR: in hei schel uswijgen zoekt te verbinden dat, het geen vrienden onder malkander ın hebben , niet buitens huis gedragen worde. deurgaans in platsen van g een roos aan den balk zet geschildert, gasten daar door in te scherpen, dat 2y dreef vrolijkheid moeten huismijn, en in stilswijging begraven. Er men dan wat ronkelijk te werk ge is’ er zelden gebeurt; hagel men’ er veel gezond; te geweldige gekstelt; de koning speelt;’ overmatig gedanst, gesprongen; gezongen; wat is’ er aan misgebeurt! ’t Is le de roos geschoten; en daarom mag men na buiten den drempel brengen; maar mee zijn boezem besloten houden.” Verder gaf de reden op, “maar het van dan komt een roos, aan de balk, te kennen geeft, dat al wat’ er gedaan en gezegd is, moet vergaan in deze woorden: “De roos is Venus’ lief, om haar j Cupido gaf aan HARPOKRATE den zin; Op dat zijn moeder speelde haar minneproject Wen ik hoorde haar handel hield door hem gevoerd Zie, behalve TUINMAN, LUBLINK, YV. PHEN, V. EIJK 68 V. LENNEP, in de afbeeldingen vermeld, de Navorscher, iv. BL die over deze spreekwijze zeer belangrijk 9. Vissober bl. Zil. Sancho-Pangas bl. 86. 7 Sartorius sec. II. 50. v. BEYL.R. 8 Oampen bl. 128. Gheurts bl. 36,74 % made bl. 48. Tuiuman sec. I. bl. 38. Sept. ii bl.45. Lablach Br. bl. 94-06, 108. v. 1.37. v. EIJK I. na}. bl. 46. v. Leunep II Dat is: 22) zijn zeer eigenwijs, on houden Behardnekkig vast aan 'tgeen zij hebben. Wiedere is onkruid, waar het Lee, wat men door rooswiede krijgt. Roos en Doorn: zij zullen bloeien; zijn 't doornen, zullen steken. (Zie DOORN.) Als je zulke rozen op de hand wassen, zal je Geld in de beurs niet schimmelen. (Zie BEURS.) Roosendaal. Een uur achter Roosendaal. Wanneer iemand dan dit, dan dat wil (Rooster (hoor er als van den rooster. (PARTIWIJS) Het zegt, dat men deze spreekwijze wanneer er al te spoedig geoordeeld is; terwijl WINSCHOOTEN en TUINMAN verstaan van een gevecht, waarin het gaat; EVERT en MODDERMAN een Dreugen haar bij, 200 als men de sprook- dagen hoort toepassen, El de men te voorschijn brengt op den Ric, waarin ze aan Sint Maart zijn.) Is op den rooster geteld. (Zie GELD.) Het ligt lelijk op den rooster gelegen. (Zie GELD.) Bere zinspeling op Sint LOURENT, zegt V. TER in orde is, dan zal de duivel het kerkhof komen. (Zie DUIVEL.) Rover. Men zegt (roovers) op de kust. (Zie ROOVER.) Je bent geen roover. (Zie VROUG.) Het nestje weet, vreest voor de roovers. (Zie HOUTEN.) Zit daar in een roovershol. (Zie HOUTEN.) De kapitein van de struikroovers wel. (KAPITEIN.) Het is als een straat- (of struik-) roover. Zo, tegen hun gelijken, doen zelden goed (Zie GELIJK.) Vreest den rookam. (Zie KAM.) Hij hoorde hem van wijsheid als een rosmolen. (BOOARD.) Ga lang genoeg in die rosmolen en ga zitten. (Zie MOLEN.) Rij een rosmolen over. (Zie MOLEN.) Rosbaajjer. Een rosbaajjer. (Zie ROSBAIJER.) pr. 1.11, V.20, soo. X.88. v. Alk IM,151. Tuinman bi. 8, 68, I. bi. 373, bl. 38. N. (Pelle 1.237.) Gales bi. 45. v. Eijk IL. ULLA 08 9 Mei 6e. Vossesis bi. 180. 4 Tuinman IL bi 77. 2% Sartorius pr. IX. 98. Wimschooten bi. 81, 214. Tuinman I. bl, 51, «al. bi. 30, 11. bl. 188, v. Moerbeek bl, 386. Everts bi. 347. Modderman 3 v. Duyse bi. 211. Bogaert bl. 39. 2831 ROTTWEIL. "Dat wil zeggen," 200 lezen nxj bij TUIN- MAN, "een groot lomp mensch. Ros bayaard was de naam van ’t paard, waar op de vier- Heems-kinderen reden."] Rosmalen is een ellendig land: ’s Winters in het water, en ’s zomers in het zand. (Zie LAND.) ROSMARIJN. Zij is uit de rosmarijn gegroeid. OT. De boosse rotten omringen hem. 5 Het is een slecht rot, daar de droes de beste is. (Zie DROES.) ROTHSCHILD. Hij gelijkt Rothschild wel. ROTHSCHILD is een bekend Engelsch bankier. Men bezigt deze uitdrukking dus van de man, die veel geld voorzien is. OT. Het is op een rots geploegd. 6 Het staat zo vast en onbeweeglijk als een rots. 7 ROTSSTEEN. God, de onbeweeglijke rotssteen, beweegt het al. (Zie GOD.) Men spuwt er water tegen de rotssteen. 8 ROTTEN Het is koel op zee, zei de snijder en hij voer over de Rotte. 9 Hij is niet rot, al stinkt hij wat. Je bent niet rottig, al ben je wat beursch. (Zie BEURSCH.) Vroeg rijp, vroeg rot; Vroeg wijs, vroeg zot. (Zie RIJPE.) Omdat hij naar de grootste greep, heeft hij de rottende gekregen. (Zie GROOTE.) ROTTERDAM. Het zijn Rotterdamsche tijdingen. Hij heeft de Rotterdammer. Hij is naar Rotterdam. Men zegt dit van iemand, die gestorven is. Waarom? misschien, als woordspeling, omdat de dode onder een dam, voor hoogte van aarde, ter vertering, rotting, wordt neergelegd. Iemand een Rotterdamse fooi geven. (Zie FOOI.) Ik sprak met u van Amsterdam, en gij antwoordt mij van Rotterdam. (Zie AMSTERDAM.) Rotterdam. Als goede lieden kwaad worden, hebben ze den duivel in, zei Japikje Veelpraat, en hij voelde olie regenen; maar zij kwam uit Jan Goedbloeds rotting. (Zie DUIVEL.) Dat recept komt niet aan voor, zei snappende Gerrit, en hij kreeg een drachme rottingolie. (Zie DRACHMA.) Een rotting zal kwalijk een bitsende hond goed maken. (Zie HOND.) ROTTWEIL. Hij spreekt Rottweilsch. 5 Winschoten bl. 309. 6 Tuinman bl. 83, I. bl. 178. v. Eijk III. bl. 30. 9 Folle I. 45. v. Bijk I. bl. 154. v. Lennep bl. 971. ROTTWEIL. [De Wurtembergsche stad Rottweil heeft nog al vrij wat handel; en daar zij vroeger onder de vrije steden geteld werd, en er tot 1787 zeven een keizerlijk hafgericht bestond, heeft de stad, ofschoon geen 6000 inwoners bevattende, al eenige vermaardheid gekregen. In 1802 kwam zij aan Wurtemberg. Waarom ze bij ons tot een spreekwoord is geworden voor iemand, die in zijn spreken toont, dat hij goed bij kas is, is mij niet gebleken.] Rousseau, De pastoor is het met Rousseau eens: de mensch is niet geschapen, om te denken. (Zie MENSCH.) Route. Hij is in route geslagen. (Route is marsch, vooral van soldaten gezegd. Is mijn in route geslagen, dan wordt het verstrooid of vernield, — en 200 men van iemand, dat hij in route geslagen is, waarom de grond zeker redenering gebroken is.) Beter een goed vriend bedrogen, dan de man zelf in den rouw. (Zie MAN.) Biecht zouder rouw, Vriend zonder trouw, Gebed zonder eenigheid: ’t Is al verloren arbeid. (Zie ARBEID.) Daar blijdschap in huis is, staat rouw voor de deur. (Zie BLIJDSCHAAP.) Daar zit een brief (dief, of: Brabander, ook wel: een rouwteugel) aan de kaars. (Zie BRABANDER.) Den rouwmantel afleggen, en de oranjevlag uitsteken. (Zie MANTEL.) Die weinig heeft, en dat geeft, Terstond rouwkoop heeft. (Zie KOOP.) Door rouwkoop voldoen, hetgeen men niet wil beteigen. (Zie KOOP.) Een bruiloftskleed is wel met rouw gevoerd. (Zie BRUイLOFT.) Een weeuwtje in den rouw of een besnoeide meisje, vrijt best. (Zie MEISJE.) Eerkoop, rouwkoop. (Zie EER.) Geen zwaardere rouw dan om geldverlies. (Zie GELD.) Gelijke rouw is een gemeene pijn. (Zie PIJN.) Gemeen ongeval maakt gemeenen rouw. (Zie ONGEVAL.) Het is een rouw, die ligt verkeerd. (Zie ROND.) Het tijdelijk goed wordt met moeite vergarnd, met zorg bewaard, en met rouw verloren. (Zie ...) Hij heeft altijd een’ rouw of een ongeluk. (Zie ...) Klein kind, kleine rouw. (Zie KIND.) Met der tijd Wordt een man den rouw kwijt. (Zie MAN.) Om = oude koe: kleine rouw. (Zie KOE.) Snelle raad had veel rouw. (Zie RAAD.) Vrouwen-rouw wordt klein gemaakt, Als ’t een oog weent en ’t ander lacht. (Zie OOG.) ROYAL. Hoe kaler, Hoe royaler. (Zie KAAL.) 4 Winschooten bl 185. Tuinman I. na 1.38. v. Bijk III. 68, Bogaert bl 46. 5 Diërtbl 6 Juni). Diërtus I. bl. 121. v. d. Venne bl. 206. de Braune bl. 198. Bel. Prov. B.R. Sartoriuspr. VIII. 66. Tainzuan 1, bl. 108. Wassenbergh LI. bl. 133. 6 Provenbl 1. Ge Brane bl. 498. Kaal en royaal (of: Kaal en knap), mode. (Zie ’8 GRAVYENHAGE.) ROZENKRANS, Zij vochten om den rozenkrans. 4 Men bezigt dit spreekwoord, wann onder twistende Paren Appel werkt. Daar de rozenkrans een pater: Rozijn. Als ik eens vrijman word, zei de meid, dan alle dagen zou ik met rozijnen. (Zie Daa.) Het vet wil altijd bovendrijven, rosijnen-worst. 5 Hij is noch vijg, noch rozijn. Wij moeten elkaar geen schepenkeuteltjes lange rozijnen in de hand stoppen. (Zie = Rvc. Achter den rug leert men iemand het beste kennen Al is de rug ook sterk van kracht, Het heeft meerder macht. (Zie AANGEZIGT.) Als ze mij de ene hand op den rug binden het nog beter en vlugger doen. (Zie = Dat is de streek van de roeiers, die den plaats keeren, daar zij heen willen. PLAATS.) Dat is hem een goede rugsteun. 7 Dat staat op zijn rug niet geschreven. 8 De haai gaat op den rug liggen, om zijn happen. (Zie HAAL.) Den rug aan ’t vuur, den buik aan tafel de hand een goede wafel. (Zie BUIK.) Den rug opsteken. 9 De peper wast op zijn rug. (Zie PEPER.) De rug jeukt hem. 10 De rug moet naar het pak, en het harnas aan hebben. (Zie HARNAS.) De rug zal hem zoo week worden als de buik. BUIK. 