title: Verhalen
creator: Gotthilf Heinrich von Schubert
text: Terwgl ik half gedjachteloos , wgl d^ droom mgn denkver- mögen nog steeds in beslag hield , naar het noordooslen. zag, bemerkte ik ten duidelgkste op een ander niet ^^^ Ter Tan mijne landingplaats Terwgderd eiland een flikkcrena Tuur ; dat kon geen uitwerksel der nataur , dat mpest bei werk eener menschenband zgn. Mgne geheele , ingeS^a^J^^^^ 233 oplettendheid rigUe zieh op dit verscfaijnsel. Moesl ik fael niet veeleer met vrees, dan met vreugde cn hoop be- schouwen? Welke andere bewoners of Yoorbijtrekkende gasten mögt ik hier veronderslellen dan Maleijers , van wier listen en bloeddorstige gruwzaamheid de Europeer veeleer den plotselijken dood dan hulp te yerwachten beeft, en al ^aren het obk Negers van de oostküst des zuidelijken Afri- ka's , die den vreemdeling minder ongenegen en vijandig* zguy vvat konden deze, bij mijn plan, om verder naar Oost- Indien , naar de volkplantingen deic Europeers , te gerakcn , mg van nut zrjn? Op zijn boogst eene zachte gevangenschap , in dienst van een gegoed negerheofd , was het geluk , dat mij kon te wachten staän. Bgaldeze bedenkelgkheden yvoog nogtans het zwaarste dein miJ beerschende gedachte aan de vraag: hoe zai ik te buis kernen? Dat het zonder vreemde hulp zoo goed als onmoge- Igk was, met mijne kleine Madagaskarsche boot, over den wgden, yrgen oceaan te komen, dat kon ik niet onlkennen; daar wachtten mij die moeite en doodsgevaren in eene soort van zekerheid, die my , wanneer ik hier bij menschen kwam» slechts als waarscbijulgk yoorkwamen; hoe langer ik nadacht, des te vajstcr werd mijn besluit , om de plaats , waar ik het vuur zag, Toorzigtig te naderen. Ten einde ik , ook bij dag, zonder het teeken des vuurs, dezelve zekerzou kunnen wedervinden , hield ik gedureude de nog overige uren van den nacht hetzelve , en toen het bij het aanbreken van den dag scheen uit te gaan, ten minste deszelfs plaats väst in het oog« Ik beklom, terwijl ik steeds na eenige weinige schreden weör omkeerde en mg op nieuw orienteerde , eene hoogte, die met de plaats van mgn nachtleger en die, waar ik het vuur gezien had , bijna in eene regle lijn lag ; van hier kon ik den ganschen weg, dien ik tusschen klippen door naar het andere eiland nemen moest , overzien. Het merkteekeny dat de nabuurschap der nachteüjke vnurplaats door de omtrekken van eene zwartachtige rols in bare nabij- heid en döor eene aan den vocl dezcr rols staandc ^rocp 234 * hooge palmboomeu aan het oog verschafte« prenlte ik mg diep ea vast in het geheugen , en niet minder de gedaante en wederzgdsche ligging der groole rolsklompen» welke ik moest voorbijvaren; nog op dezen oogenblik zou ik uit mgn geheugen eene kleine zeekaart van die destijds voor mg ZOO gewigtige zeestreek kunnen ontwerpen. Dat mgn weg tusschen de grootere rotsen en tusseben de tallooze kleinere klippen ^oor , niet gemakkelgk , maar inte- gendeel buitengemeen moegelgk zgn zou» had mij deszelfs overzigt reeds uit de verte geleerd; evemyel Tond ik, loen ik eerst werkelgk aan de Taart was , de moegelijkheden nog Yeel grooter , dan ik mg had Yoorgesteld. De spring?loed , welks zeer hooge stand op dat tijdstip « dra na de volle maan , door een' stevigen wind uit het zuidcn nog verhoogd werd had mg in de ureU' van rngue vaart over klippen en koraal- riffen heengeholpen , over welke ik op geen ander tijdstip of zelfs toen niet met een minder lio[t vaartui«: wäre heen- gekomen » echter was ik tegelijk , somtijds roegend , doch Taker nog tegen mgn' wil, door den maalstroom yoortgesleurd, en raakte in ecn' doolhof van klippen, uit welke ik geen' uitgang ontdekken kon« Mijn weg was allengs onder de vaart, gedrongen door de noodzakelgkheid, geheel anders geworden, dan ik mij dien bij mgn overzigt van uit mgn nachtleger had voorgesteld; nu moest ik oostelgk, dan wes- telgk , dan noordelgk , dan zelfs we^r zuidelgk in de rigting welke ik gekomen was , sturen of mg door den stroom latea Toortslepen; toen ik nu zag, dat ik in de verschrikkelgksta waterkom gevangen was, die ik mg nog als eenen uitge- bluschten, door zeewater gevulden, vuurspuwenden krater voorstel , wist ik volstrekt niet meer te bepalen , naar welke streek het doel of zelfs het uitgangspunt mijner tegenwoor- dige reis lag. De afstand mgns nachtverblijfs van de plaats , waar ik het vuur gezien had, kon in eene regte Ign geen ' uur bcdragen en echter was ik reeds langer dan vier urea onderweg. Gaarne zou ik gewenscht hebben, dat ik het kuppend oolhof we^r uit was in de opene zee, maar de vioed. 235 die mg in myn ligt scheepje met de kracht van eenen klei« nen water?al of van de nederstorting eener lawine , in den klippenketel overgespoeld bad , was nu gevallen ; naar "alle rigtingen zag ik uitgestrekte rifien, die tot aan do opper- Vlakte der £ee of boren dezelve uifstaken« Gelijk ecn tisch in eene fuik was ik , b^na zdnder hdop op redding , ge^ Tangen. De Straten der middagzon brandden gloegend heet op mij neder; hoe meer de eb de overhand nam, des te minder heyig werd de hranding op de randen Tan den waterketel ; ik kon ten laatste zonder gevaar mgne boot in de schaduw Tan eene hooge rots trekken en haar op eene dröoge plaäis lodpen laten, op welke zg bij de ToIIe eb Tast zitten bleef. Afgemat door ligchamelg ke inspanning zoo wel als door innerlgke zorg , strekte ik mij op den grond eener natuurlgke grot uit , die 2ich daar in de rols opende; van haar dak en wanden* d'rtippelde het water zoo helder als kri^l in groote droppels neder 9 en Tulde hier en daar eenigc kleine kuilen aan; ik dronk met tolle teugen ; sedert mgne oterhaaste tlugt uit Hadagaiskar had ik zulk zuiter, terfrisschend tvater niet geproefd; mijn ligchaam was krachtig terkwikt. Dankbaar dacht ik : die m^ hier midden op den zilfen , onherberg-^ zamen tloed tot de frissche waterbron leidt , die kan en zal mg ook terder roeren en dragen tot het goede doel , dat hg toor mij bestemde. Ite Terkoeling der in- en uitwendige rust tetens hadden tttg gedürende de heetste Urea tan den dag doen inslapen , zoodät ik eerst, bg den nu weder opkomenden tloed , door het gedruisch der branding ontwaakte. Ik riglte mg tan lugn koel leger op , en kroop eerst- op banden en toeteü de rots op, om fe zien öf er zieh misschien ergens in den wa- terketd' een uitweg betend, naar welke rigting ik stufen moest , om öf , warit beide was thans tan etenteel belang , de plaats tan mtjn laatste nadhtterblgf , of het oord der nächtetyke vuurplaats te bereiken. Het tooruitzigt was ter- schrikkelgk ; het scheen mij niels dän den plöiselgken dood 236 in de golven of den langzainen hoogerdood te drei- gen. Waat er slortte ook thans bij hei sterk wasson vaa den door den zuidewind gedrevcn vioed een stroom Tan VFaler , gelijk een kleine waterval in den stilleren waterketd neder , maar tegen dezen slroom op te werken » dat was onmogelijk, en naar de andere zgden ran den rand zag ik niets dan den raaalstroom der hevigste branding, die op de rotsen brak en bare Terbrgzelde golven torensboogtc •omhoog fipatle. Ik keek verder in hei rond; toen kwam het mg Toor , dal ik aan gindsche zijde Tan den nevel der bran- dingy op een' afstand Tan naauwelijks een geweerschot, ofschoon in eene andere rigting , dezelfde rots zag , aan welker Toet den vorigen nacht het Tuur flikkerde. De donkere kleur, met de diepe kloTen der wanden , en de hier wel is waar het meest, neTens de Tooruitspingende kust, bedekte.groep Tan hooge palmboomen , Terried ,mij , dat ik mg daar in de onTerwachte nabijbei^ Tan het punt beTond, werwaarts thans mgn logt gerigt was; maar wat hielp mg de nabgheid; trouwens het scheen eTen zoo onmogelijk, de afscheidende lusschenruimte Tan naauweJgks duizend schreden af te leggen, als den geTaarTolslen weg door woestengen of uitgestrekte zeeen. Ik stond en peinsde op uilwegen ; ik blikte zoo seherp en zoo lang in het door de aTondzon bestraalde witte schiiim Tan den Tloed, dat het mg Toor de oogen begon te sehe- meren. titae mogelijkheid om uit den zeeketel te geraken , scheen er mg uog te zgn; om ze mg ten nutte te maken, was er een kort besluit en snelle uitToering noodig. Juist daar, waar thans mgne boot door den wassenden. Tloed we6r om- hoog gehcTen werd, liep tusschen de rotsen eene engesleyf door, wier bodemslechlshier en daar met rotsbrokken besi^q^xr maar OTcrigens tamelgk effen, en op sommige plaatsen bgua droog, op anderen echter met water getuld was. De sieuf Toerde wel niet regtstreeks naar die plaats toe, welke het doel Tan mgnen weg was , maar zg kwam naar allen schgn niet Ter Tan daar^ ter zijde Tan dezelTe in de opene zee 237 uiU Kon ik besluiten , mgQ vaartuig, dat buitendien ligC was , nog -daardoor te verligten , dat ik allen medegenomen Toorraad er uitwierp , dan was het misschien mogelgk , bei- zelve over den bgna overal cenigzins sUbberigen bodem heen te trekken en dan over de enkele met water gevulde plaatsen heen te roeijen , tot dat ik aan den yermoedeliiken uitgang yan de rotskom kwam. Ik overleide de zaak niet lang; spoedig liet ik. mg bg de rots ne^rglgden, gebraikle in de haast. nog eenigen der medegenomene yrucbten cn bragt toen allen voorraad in het hol, wierp den ballast yan steenen, beüeyens alles wat het yaartufg zwaarder maakte» er uitj slechts de ruwe maar toch yrg Sterke touwen, die ik met moeite zelf veryaardigd had, liet ik in de boot, en ZOO begon ik, met inspanning eens yertwijfelden , den togtg op wdken het yoortslepen der boot met het yoortroegen der» zelye bestendig afwisselde. De sieuf was nu eens zoo diep in de loodregt steile rotsen, dat er slechts een schem^rende schgn Tan het daglicht inyiel , dan eens zoo eng , dat ik slechts door de engje , scheeye Stelling, die ik aan het half op zgde gelegde scheepje gaf, hetzeWe er door kon sIepen ;^ 9omtgds yersperden rotsbrokken mij den naauwen doorgang , OTor welke ik met onbeschrgfelgke moeite het yaartuig heen- trekken moest. Eindeljtjk scheen zieh de poort der rotsen Terder te openen, doch hier vond ik den uitvyeg zoodanig gesloten, alsof de band des menschen de afwerende magt der natuur nog yersterkt scheen te hebben. Een ding was hier, wilde. ik yoorwaarts komen, noodzake- 238 Igk; eveo als vroeger den voorraady zoo moest ik ook nog de boot achterifttenl missehien alleen mgo eigen ligcbäam kon bet koeoe ivaagstak bestaan. Ik besloot de proef te doen ; mel moeite beklom ik eene Toornitspringende rots en Tan daar bezag ik den uitweg. De op sich sel?en eenvondigste en gemakkelgksle , Tan uit de rotsdeur OYer den smallen arm der zee, ^as, sooals ik reeds beschreYen beb, door onorer- konsel^ke Innderpalen gesloten , misschien was er nc^tans Tan de ho(^e der bier neTens mij oprgzende rots nog een oVertogt naar bet reeds zoo nabg zgnde eiland mogel^k. Ik wilde bet «iterste wagen 9 ik nam bet zamengerolde toaw op mgne schoüdersen klanterde de geborstene laTarotsop, wierzwarte, glasachtige brokken dikwgls onder mgne Toeten braken eu CTen ZOO dikwgls mg de banden en door de ligt schenrende kleederen aok de andere deelen des ligchaams zoo diep kerf^ den , dat ik OTer mgn gebeel ligcfaaam bebioed was. Tbans bad ik een Toornitstekend punt bereikt ; bet brak' gedeelfel^k onder mgne Toeten af en er bleef slecbts een rand orer, zoo smal , dat ik er naauwelgks op staan kon , tcrwgl ik met ngn' regter schouder onder een klein Toornitstekend pmüt der rotsmnor mg met alle magt tegen hetzelTe aandrnkte« om mgne scbreden eenige Tastigheid te goTen. Ifier scheen bet met mg gedaan te zgn i ik was te Ter gegaan ; ik kon Biet Terder naar boven, en wanneer ik naar beneden zag, naar de loodregte muur , greep mg eene Terdooyende imzeling aan. Ofsehoon namelgk de weg, längs welken ik naar boTen gekomen was, met mgn bloed geteekend was, zoo kon ik nögtans, wanneer ik we^ wilde nederstggeft, geen' slap doen , zonder dat de zwaarte Tan mgn eigen ligcbäam en Tan bet touw, waarran ik mg in mgnen tegenwoordigen toestand Biet ontdoen kon, bet oTerwigt zouden gekregen en mg naar beneden hebben doentuimelen op de rots, wier rooruitspringende scberpten mg zouden Terscheurd hebben , Toor nog de Tal op den bodem mg Terpletterde. Mgn toestand was Terschrik- kelgk , mgne krachten begonnen mg te begeTen , en binnen weinige minuten wäre ik magteloos nedergezonken ; nogtans 239 gaf dq vrees voor den nabgzijaden dood mynea zintuigeu evei) als mijaer spieren nog eenmaal eeue buiteagewone spapning en kracht. eene menigte yan het losse siteengruis viel uit d& rolsspleet. en Tolde gedeeltelijk neyens mij, gedeeltelijk oyer mij, h^eq naar. beneden. Ik hield mij nog steeds met beide banden yast, en toen nu. de . eersie scbrik yoorbij wa$ eu ook bot nederstorten van het steengruis eenigzins ophield, bemerkt«. ik dat een zgner worteis nog niet losgerukt was, maar den wankelenden boom vasthield, en, wat voor m\i van v^eL meer belang was , de rotsspleet was door bet wegyalleA der massa, waarmede zij opgevuld was geweesl, dermale yerwij'p derd , dat er des noods iemand va^t in sta$^p liOß^ Ik klauterde, yervolgens , mg half aan den boomstam half aaa zgnen woi^tejl yasthoudende , naar boven, en had ten minste loch, eeapoot geyonden , waar ik kon uitrustea. Met helzeLve eebter npg. meer; ik kon als een schoorsteenveger in de enge klopf naar boven klauteren, en toen ik omstreeks djertig. ypefe hooger gekomen was, vond ik eene rotsgrot, lang^ welke ik zonder groote riioeite en gevaar geheel naar boven op ileA 240 top koD klimmen. Deze was nu wel besiegen , dan er ded^n zicb tevens in het voornitzigt andere geraten op, die niet minder waren, dan die, welke ik zoo even doorgeslaan bad. Want de andere zgde der rots was bgna e?en zoo Toodregt steil, en uit eren zulke brokkelige en daarbg scherp- kantige steenbrokken , met grui« vermengd, zamengesteld , als deze zgde; aan derzelTcr voet vertoonde zicb ecnesmalle zeeSngte, waarin eene Sterke bron haar oTervIoedig waler plassend uitstorlte. Haar, belgeen mij aanstonds in bei oog Tiel , was een wit glinsterend vat , dal bij de bron stond , het faeugclijk teeken , dal er menseben in de nabijheid waren« »Zoo nabg het gewensehte, door alle moeite en doodsgevaren Tan den huidigen ^f^g , yerworven doel , en nu nog geene möge« Igkheid, om het volkomen te bertiken," zeide ik in de diepste smart tot mg zelren. De zon ging juist onder, toen ik nog niet Ter Tan mg af , eenen Tooruitslekenden , Tasteren rolstak bemerkte« »Wanneer gg hier uw touw Tast maaktet en u liet nederglgden; daar een weinig dieper is eene breede, met eenig groen bedekte helling, Tan c^ar zoudt gij misschien geheel naar beneden kunnen komen." Ik onderzocht de Taslheid derklip; ig was sterk genoeg, om mg te houden; doch toen ik reeds aan het einde Tan het touw gekomen was, bemerkte ik tot "mg n* scbrik, dal helzeWe te kort was; ik liet mg Tallen, hoopte in den Tal de helling te bereiken, maar slortle naar beneden in hei water. Gods band be- waarde mg; ik had mg niet Tan belang bezeerd; de l>e« dwelming Tan den Tal was spoedig roorbg , zonder moeite waadde ik door de drooge zeeengle heen naar de broD,. waar het vat stond. Ik«zag rond; nergens was een uitgaog* öTeral rotaen. En cTenwel, dus besloot ik , moet hier een uil- gang zgn, hoe zou anders. het Tat en degene, die hei droeg* hier gekomen zijn. Ik bad nog niet lang uitgerust ^ toen ik menschelijke Yoet- stappen hoorde. NiettegensEaande de avond reeds begon te donkeren , berkende ik duidelijk eenen ouden man , die niet yer Tan mg af mij Toorbijging, naar de opening yan bet bol, lyaar ik zoo eyen uitgekomen was. Hg droeg een bebt yaji brandende stukjes bout en rgzen in de band, die bem bg den doorgang door den rotsgang diende ; ik boorde duidelgk de buitenste kunslige rotsplaat tegen bare opening slaan ^en biermede zieh sluiten, binnen weinige oogenblikken was bij, met bet yroeger door mij opgemerkte yat , dat bij , met het water der bron geyuld , in zijne band droeg , weer aaq den dezerzgdschen uitgang. Ook dezeu sloot hg hierop en nam zgnen weg naar het palmenboscb. Be aanblik yan den onde bad mij yeel meer hoop en yer- trouwen dan yriees ingeboezemd. Dat hg geen Maleger was, bad mg, in zoo yer zijne boutfakkel mij zulks yeroorloofde , zijne gelaatskleur en zelfs zijne kleeding getoond , want gene bad meer een europeesch yoorkomen , en de snede yan zijn ongetwijfeld zonderling zamengelapt gewaad moest yeeleer fränkisch dan oosterseh genoemd worden. Een lange, grijze ^baard reikte tot aan het midden zgner borst; zijn schedel yyas met eene zeldzame, uit het yel yan een' zeevogel yer- yaardigde muts bedekt. D Indien deze. de eenige bewoner yan het eiland is ," zeide ik bij mij zehen, dan kao bij mij geenszins geyaarlijk noch afgunstig zijn ; want ik ben jonger en ylugger dan bij , de grond ea.de zee zou ons beiden oyeryloedig yoedsel ?er. schaffen, ik kon, indien het wezen moest, de steun zijns Ollderdoms, en indien bij, sooals het schijnt, een Europe^r is , mij met bem ondqrhouden." 242 ieiiand die geKjk ik , zoo cven aan zulke groote gevaren ontsnapt was, is niet ligt aan de vrees toot zulke geringe gevaren bloötgesleld , ook deetl de buitengemeene vermoeid- heid het bare tot mijne geruststelling ; mijne oogen vielen loe, Toordat ik dezehe nog, zooals mijn Toornemen geweest was , tot yerder nachtelifk röndzien op het kleine . eiland gebruikt bad ; een Taste slaap hield mij geboeid , totdat den tolgenden morgen de reeds ng faoog gestegene zon door bet stniikgewas been droDg. t Ik doop ZOO zacht mogelijk door het struikge\?as heen naar bet palmenplantsoen , waar den vorigen aTOnd de oude h'een- gegaan was. Eene soort Tan bot uit boulwerk , Tan boven Biet palmbladen bedekt , stond daar ; zoo laag » dat siecht s een zittende of liggende er huisTesting Tond. Buiten Toor de bat zag ik den grijsaard , terwijl bij knielend en met ont- btooten hoofde bad. Dit baarde mij genoegen. » Een menscb , die bidt , en dit met aandaoht doet » zooals ik het tan dezen eenzaam leTenden grijsaard Terwaöhten mag, bezit Toorzeker even zoo wel liefde tot zijne broede^, als -tot 6od. Ik ynl hem , dacht ik, zonder bedenken naderen , zoodra b§ zijn morgengebed Terrigt beeft. Terwifl ik zoo sta te denken , hoor ik zeer duidelijk , alsof de stem Tan boven ntt de Incht kwam , üiijnen naam roepen. Hartgn Reizer, riep hef, en zweeg dan stil , en dra daarop, zoo als het mij Toorkwam Teel digter bg, tiep bet we6i^, Hart ijn Reizer. Ik schrikte, zag rondbm en 'böten m^ , maar boven in de twggen benierkte ik slechts Togels;. wie kon toch hier, iü deze wildernis nign* naam Treten en noemen! Thans riepen nog eens niet eene maar VerScheidene stemmen, uit dit TOOr mQ slechts hoorbare', niet zigtbare luchtrgk, mijnen naaol. »S|$t^lt dan' d^ kräfakkiiinig- beid, die'de öVerledeil kapiCein op mg ovefetM^, m^t jdi^ne rieJ ?** dicht ik en stond , ter^F ik rondom nfg' zä'g , Tet- baasd en getroffen. De' grijsaard had zgn gebed^ geSindi^d; bij' bedeute bei boofd met zijne gCTcderde mut^ en stotid op» Hij bad zieh 243 naär de plaats gewend, waar ik, ongewapend eo op hem wachtende » mij heen begeven had ; op mgn gezigt gaf h$ klaarblijkelijke teekenen van schrik; naar het mrj voorkwam was hij besluiteloos of hij Tlugten, dan of hij blgven zou* Ik legde mijne banden, terwijl ik hem demoedig groettei op de borst en sprak bem in de portugeesche taal aan , die ik ifi d^ze oorden der wereld onder Europeanen en zelfs Maleijers voop de meest algemeen yerstaanbare hield. Ik stelde mi} aan hem Toor als eenen armen bulpeloozea, die zijn schip Terlaren had en hem om zijne bescherming en gunst verzocht. De oude antvvoordde mg in diezelfde taal, echter zoo gebrokea en mocijielijky dat ik spoedig begreep, dat het portugeesch zijne moedertaal niet was, Hij yerklaarde zieh bereid , mjj naar zijn vermögen in mijnen nood bij te staan, zooals zulks (dit woord klonk mij aangenaam in de ooren) de pligt »eens Ghristens" was. Reeds de aanblik, nog meer.de woorden van den oude hadden bij mij zelfs het laatste spoor van vrees^. ja van bar .deokelijkbeid doen verdwijnen; dit scheen echter van zyiie 24de het geval niet te zijn. Hij kroop zijne läge hut biimefi en trad eeiiige minuten daarna gevyapead te voorschijn me^ twee pjstdien en een' soldatensabel in zijiien gordel en eeiHi soort, van verroesten kellebaard in de regterb^d. Ik l^W d^m goedeo oi|de zijne voorzorg niet euvel dutden » daai) n^iß uiterlijk op dat oogenblik misschien zoo wa%elijk afe^ v^ aobnkke)ij.k was* Waot mijne banden even als mijn gelft^k*» «ht: ik i&m]^^ met: dezelve had aangeraakt^ wahren: stijf .viaii gevMaen Uo^» waarmede ook het verscbeurde g^waad-en de uit de door de lompen niet verborgen huid bedekt wa^^i; ik zag er uit als. iemand » die zelf . een' bloedigen mo'ord begaan häd'^ of ondeii BMovdenaarSi was vervalleiv gewe«ist.ii , D^ae toestandy. dien ik im de orpgewektlieid van. gisfehnd en de daor op: volgeude* ontspaniuiDg niet beaaerkt k^d; sMsd miji h^ me^Bl tagen ;< ik TeDZücbt mqn? gastvrisnd.oifarvfaiif lof , mij! i» de nabiirigo zeeinogt te mögen' reinigen;; teeir^l ik dit deed, had Hij ovefal, wa^r nog een toegang tot zijn 244 nvelbewaanl eiland mogelijk was, nagezien, of misschien nog kameraden Tan mij denzelfdeo weg gevonden hadden? Hij had het toaw , dat aao de rots gebonden was eo gisteren a?ond ziJDen blikken ontsnapt was, heden dadelijk bemerkt; het was nog met het bloed mgner gewonde banden geteekend; wie sooy gelijk de grijsaard, met de moeijelijkheden Tan mijnen weg over de lavarotsen bekend was, die kon gemak- kelijk gissen , dat niet Terscheiden of Telen , maar slechts een enkele, gedre?en door den hoogsten nood, en bewaard door Gods bijzondere beschenning midden in den nog door geen' mensoh overwonnene gevaren, hier heen geraakt kon zijn. Ik had thans zoo goed ik kon m^ zeWen en mljne klee- deren gereinigd en naderdc op nieuw eerbiedig den heer- 'scher des eilands, die bezig was, het vleesch van eenen grooten schildpad Toor zieh en mij , zijnen gast, aan het vuur te braden. Ik kon aan hem merken, hoe gaarne hij mij over menig ding gevraagd zoude hebben, — want in zulk leene veisljarige afgescheidenheid van de wereld en van het gezelschap der menschen khmt de nieuws- en weetgierig- heid in hooge mate — daar ik hem echter in eene taal aangesproken had , waaryan hij slechts weinige nitdrukkingen Terstond , hield hij het Toor onmogelijk , zieh door woorden met mij te onderhouden , daarom wenkte hij mij slechts toen het. ontbijt gereed was, dat ik naast hem zon plaats nemen en met hem eten. Mij kwam het Toor , dat mij , na zulk eene lange ontbering van een welbereid maal, nog nooit iets soo kostelgk gesmaakt had als dit schildpadgebraad met de Terschgerooste , meelachtige jamswortels en hierbg de teug krachtige palmwijn. Wij stonden op; mijn oude gastvriend wilde de horden en potten wasschen , waarvan wij ons bij het ontbijt bediend hadden, en die tot mgne grootste verwondering , uit het schoonste sineesch porselein bestonden; ik nam hem dezen arbeid af en verrigtte denzelven zoo zorgvuldig mogelgk, vras hem vervolgens ook in zgne bezigheid van het hout vellen behulpzaam en liet niet toe, dat hij zieh met den last 245 beiwaarde , maar droeg dien op mijne scbouders nuar de hut« Zoo waren wg reeds eenigermate met elkander in kennis geraakt; de oude yerried inzonderbeid zgn meerder ver- trouwen op rag pok daardoor , dal bg zgoe wapenen weder aflegde en in de hui bragt; als oude bekenden gingen wij naast elkander op den gemakkeigken zelel van zeegras zillen uitruslen, Terwgl wg hier ia den schaduw der boomen zaten, kwänieq eenige bontgekleurdc papegaaijen uit de twggen naar beneden, en 200 digt bg 00s« dat ik wel bemerkle» dat üg zeer goedc bekenden van mgnen gasUriend waren. Siechts mgne tegenwoordigheid scheen hunne verlrouwelijk- heid eenigzins te hinderen, doch dit duurde 00k siechls weinige miouten , vervolgens gingen zij onbeschroomd op .de scbouders en knien ran den oud^e zilten. Bij deze gc- legenheid hoorde ik dezen, zoo als men jegens tamme die- ren en kinderen wel meer doel , in bei duitsch lief kbzende woorden jegens zijne dierlijke speelgenoolen uilen,^ terwgl hg te gelgk hunne bonlgekleurde vederen slreek en slukjes geroost yaraswortel lot voedsel Toor hen strooide. Ik ver* trouwde naauwelijks mijne ooren , toen ik hier op een een- ^zaam eiland de taal mgner kindscbbeid hoorde; met levendige vreugde riep ik uil : gij spreekt immers duitsch , mijnheer, en de grgsaard beyesligde het, naar bei mg toescheen » even zoo Terheugd als ik. ' Zgne eersle yraag was, of ik uit Duitschland van daan en hoe ik hiergekomen was? Ik verhaalde hem met körte woorden « dat ik een Duitscher van gebeerte , en sedert ver- sclieidene jaren mg in Holland opgehouden had ; ik verbaalde hem, dat ik in Amsterdam reeds arts geweest , vervolgens door . zielyerkoopers op een fransch schip gebragt was , en wat ik op betzelve, alsook sedert mgne ylugt uit Madagaskar ondervonden en uitgestaan had. De oude hoorde mij met deelneming aan en reikte mg vertrouwelgk de band, terwgl hg mij als medechristen en landsmän begroette. Hg gaf 17 246 even zoo veel verwondering als vreugde te kennen , dat ik den weg naar zgn eiland gevonden en gelukkig afgelegdhad, dat hg Toor ieder ongevleugeld wezen voor ontoegankelgk gehoudcn bad. Ook dat gij den toegang tot het rotshol open vondt, Tervolgde hg, vras een bijzonder gelukkig toeTal, want ofschoon in de geheele reeks van jaren , "welke ik , aan- ▼ankelijk in gezelschap van eenige lotgenooten, yerYolgens alleen op dit eiland doorbragt , nog geen mensch hetselve genaderd is , plagt ik toch anders gewoonlgk , noch , zoo als gisteren toerallig plaats bad , een Tat bg de bron staan , noch den ingang open te laten; niet alsof het mg ooit in de ge- dachten gekoraen wäre, dat een mensch oyerde onbeklimbare rotsen , maar wel , dat er een van het water naar de rotskloof komen konde. Toen ik met het berigt van mijn eigen lot ten einde was, moest ik mgn^ oudcn gastheer zeer veel verbalen van hetgeen er sedert eene reeks van jaren op het groote wereldtooneel van Europa voorgevallen was. Alles wat ik zeide, was Yoor hem nieuw en onverwacht: Frankrgks overmagtig ingrgpen in den tegenwoordigen toestand der europische Volkeren en landen ; de nieuwere betrekkingen van Duitschland en de Nederlanden; bloedige twisten der menschen om ligchame- Igke voordeelen en geestelgke dwalingen. Na dit landgenootschappeigk onderhoud noodigde mgn gast- vriend mg f hem te verzellen, Op eene kleine hoogte , bijoa in het midden des eilands , toonde hg mij zijn gansche , door de kliprgke zee omgrensde, gebied« Het eiland , dat overal groen bewassen en door scharen van vogels bewoond wordt, was misschien viermaal zoo groot in omtrek, als het eiland» dat mg en den kapitein een verbigf verschafle; in de oabg- heid der hoogte, wier uitzigt wij zoo even genoten, bad mgn gastvriend een steenen huis, midden in den schadaw van het woud staan ; ,het geleek van buiten op onze ärmste visschershutten , alleen ontbrak aan hetzelve de witte of bont- kleurige pleislerkalk der muren » en in plaats van met stroo of biezen was het met een digt vlechtwcrk van palmbladen 247 ^edekt. Meer dan dii uiterlgk voorkomen beloofde, Tond men binnen het huisje. Uier zag men al de noodwendigste gereedscfaappen der europesche huishouding en onderdezelve Tele Toorwerpen , die men misschien anders slechts in de paleizen der r^ken en grooten aantreft. De oude wees er glimlagchend op en zeide,: mcnig ander in Europa zou over deze Treemde erfenis meer vreugde gevoeid hebben dan ik. Hei geen ons beiden , zoo als ik thans gewaar werd , hi^ naar toe geyoerd bady T^as een onderaardsche voorraadkamer, Yraann Taten inet palmwijn en menigerlei 'leTensmiddelen stonden. De goede oude wilde zgnen gast eens bijzonder goed onthalen; bg gaf mg allerlei dingen, die ik naar onze legerplaats aan het Strand moest brengen, onder anderen ook Uli het boTenste gedeelte Tan het huis eene matras om op te liggen ea eenige matrozenhemden tot kleeding Toor mij. Toen wij deze dingen uit de kamer Tan het huis weg natnen , maakte ik, zonder het te weten, eene Terdenking in mgnen ouden landsman gaande , die onze zoo schoon begonnen , Tertrouwelgke betrekking gedurende eenige uren Tergalde. Ik beschouwde met eene soort van belangstelling Terseheiden zilTeren gereedschappen en woog het gewigt Tan eene , toe- yallig daarbij liggende , met spaansch merk Toorziene , goud- staaf op mgne band , en gaf mijne Terwondering te kennen over deze kostbare dingen in de hut Tan een' eenzamen eiiander. »Hoe kunt gij»" zeide de oude, »toch pleizier aan zolke beuzelarij hebben," sloot hierop de hut zorgTuldig toe , sprak op onzen terugtogt slechts weinig met mij , en scbeen mg zelfs. Tan dat oogenblik af, met eene soort van Tfantrouwen te besehouwen. Zoo als hg mij later Terhaalde, had h§ in mgne onbedachtzame en onbescheidene handelwgze eene opwekking Tan begeerte of goudgierigheid meenen te ontTraren; eene zonde, die bg hem misschien door de lang- dnrige afzondering van het menschelijk Terke^r tpt de grootste en onbegrgpelijkste zwakheden der menschelgke natuur be- hoorde. Hg had thans bgna berouw oTer het onbewimpeM 17* 248 verlrouwen, dat hi| mij io de ofermaat zijuer blgdsehap, betoond had, ea zou gaarne geweoscht bebben, dal ik nim* mer een oog in zgn pakhais geworpen ha J > » want ," zeide hij later, »de hebzucht was tot alle mogelgke slecbtheid in Staat." Deze ontstemmiag yan den goedea grgsaard duorde intus- sehen maar weinige uren ; zij loste zieh op eene onrerwachte wgze op. Toen wij aan ons middagmaal zaten , waarbg mgn gastrrge waard het mg aan niets liel ontbreken» maar mg op het beste onthaalde» wat zgne huishouding opieverde, Uoorde ik mg op eens wedr, even als des morgens t bg miJQen naam roepen. Op nieuw door yerbazing getroffen zag ik rondom mij ; ik zag en hoorde -thans duidelgk , want zg kwamen naar ons toevliegen , dat niet eene maar yer- scheidene papegaagen .die woordeo spraken. De oude , die mgne Terwondering bemerkte, Troeg mg, of ik.dannog nimmer papegaagen gehoord had , die men enkeie woorden of zgn' eigen' naam leerde uitspreken, wijl ik mg over dat snappen zoo zeer verwendet de? Dat niet, zeide ik, dat deze dieren eenige aangeleerdo'woorden spreken^ verwondert mg niet, maar dat juist deze woorden mgn Toor- en toe- näam zgn. De oude werd opmerkzaam. Hoe, zeide hij, heet gg Martgn Reizer? in welk oord Tan Dnitschland zgt.gg geboren ? Ik uoemde faem röijne geböorteplaats ; hg was klaarblgkelijk zeer geroerd; bij mg kwam een voorgevoel op , dat de man, die hier bg mij zat, misschien mgn Tader was« Kunt gg mij , zeide ik , gelegenheid Terschaffen , ora op eene gemakkelgker manier, dan waStrop ik gisteren hier ge- komen ben , op de niet zeer yer Tan hier yerwijderde plaats te komen , waar ik mgn Taartuig en in hetzel?e eenige dingen, die voor mg yan groote waarde zijn, achterlieti dan zal ik u iets toonen, dat u misschien over mgne af kernst stellige zekerheid zal yerschaffen.' Na een kort oyerleg zeide de grgsaard : aän dezen wenscb kan en zal ik yoldoen ; hg liet hierop eene lange , uit een' 249 palmstam verTaardigde ^ aan ketenen bangende, achCer de bvijgen van het varenkruid yersloken ophaalbrug van de hoogte eener op het eiland gelegene rots^ naar die Tan eene andere, door de zee ombruischte rols nedervallen; hier< bpYonden zieh in eene kloof der klip, verborgene sUn- gen tot het aanleggen eener .tweede ^antachlige brug, aan welke men zieh kon nederlaten , eerst op de eene lagere , dan op eene verder afgelegene , nog lagere klip en van, deze in de naauwe rotsbogt, in welke mijn suheepje lag. In hetzelve had ik, om mij het klauteren zoo gemakkelijk mo- geiyk te maken , benevens eenige weinige andere dingen, ook het psalmboekje van mgn' vader laten liggen« dat mij sedert zoo vele jaren zoo dikwijls verzeld , en welks inhonU mij mzonderheid op mgn vorig, eenzaam eiland nog zoo veel troost verschaft had^ Ik nam het op en zeidei zie, dit boekje behoorde mijnen vader, die, even als ik, Martijn R e i z e r heette. Als arls in hoUandsche dienst , moest hij voor omstreeks twintig jaren zign vaderland en met hetzelve mijne moeder, zgne trouwe Christine en mij, zijnen eenigen zoon, verlaten; hier achler in het boekje ingenaaid» ziet gg den laatsten brief , dien mgne overledene moeder kort le voren aan mgn' vader schreef , dat zij door een' zeekapitein uit onze nabuurschap het berigt van het vergaan van zijn schip en van zgn' vermoedelijken dood vernam. , Met sidderende band nam de grijsaard het boekje uit mijne band; haastig en met beklemde borst deed hij mij nog eenige vragen , die ik ter naauwernood verstond en wier antwoord hg naauwelgks hoorde, want toen hij den brief mgner moeder zag, gaf hij geen acht meer, op hetgeenom bem voorviel; zgne tränen Helen bem ook spoedig met vorder lezen ; hg wierp zieh neder op zgne knien en dankte God , die bem nog voor zgn einde meer yergund had , dan hg immer had durven bidden ; slechts naar den aanblik eens Gbristens en de vriendelijke toespraak van dezen , had hij hartelgk verlangd, en nu voerde God bem dengenen toe, die bem onder alle op aarde levende wezens de naasle, de liefste, de Irooslelijkstc was. 250 Ik was ziju Yoorbeeld gevolgd ; had ik niet' öven zoo Tele redeneo tot vrolgke dankbaarheid , als mijaoude Tader? Hij stond nu op ; wij sloten elkander in de armen , in deze wilde woesteng der rotsmaren waren misschien nog nimmer toonen Tan Treugde of Tan smart uit eene menscheigke borst geboord geworden ; die afgebrokene woorden , welke io dit oogenblik twee in liefde zalige menschen spraken, zoaden evenwel ook Toor de opgewektste , nieuwsgierigste menschen naauwelgks Terstaanbaar geweest zijn, want hetgeen ous beiden hier gebeurde, was meer een schouwspel Toor on« zigtbare, dan Toor zigtbare oogen. Wij keerden hierop band aan band naar bet eiland terug. Want mijn Tader liet zelfs op den touwladder en deopbaal- brug mgne band niet los ; alsof bij Treesde , dat hg mg we^r Terliezen zou , bield hij mij « toen wij we^r bg de hut waren, bg den arm Tast. Slechts voor eeoige oogenblikkcn Terliet bg miji en keerde weldra metzijn kostbaarste g^waad, met zijne , door hem uit de schipbreuk geredde kleeding terug. Ik moest » daar bielp geen tegenpraten , dezelve aantrekken , nadat bij Yooraf al mljoe wonden, die de glas- achtige laTa mij loegebragt had, bezien en met genezende plantensap bestreken had. Den dood mijner oTcrledene moeder, alsook dien zijner schoonouders , had ik hem, op zijne Tragen , reeds in de eersle oogenblikken Tan onze he^ kenning berigt; thans moest ik hem alles, wat ik nog van de laatste jaren zijner oTerledene Christine wist, heel uitToerig en meer dan eens Tertellen. In plaats Tan met woorden antwoordde hij mij met zijne tränen. » De trouwe ziel , zeide hij , zij heeft geloof en liefde Tast gehouden tot aan bet einde. Hoe schaam ik mij OTer mijn ongeloof. Want toen ik bijna tien jaren op dit eiland geleefd had, zonder dat ik de mogelgkheid zag , om uit mijne eenzaamheid te geraken , en toen er zieh nu werkelijk zoodanige mogelgkheid opdeed, benam de gedachte, dat ik bij mijne te huiskomst mijne Christine als de cchtgenootc Tan eenen ander zou weder Tinden , mij den Tereischten moed tot een rasch besluii. 251 Zij was meer dan achttien jaren joDger dan ik , eii voor mija afsche.id iiad ik haar zelf den raad gegeyen , zieh in geval ik jaren mögt weg blgven en ik dus waarschgnlgk niet meer leefde , weör in faet huwel^'k . ie begeven. De doodelijke smart van zulk een wcderzien wilde ik echter haar en mij besparen." In de eerste beide dagen van het zamenzijn met mijnen lieren yader spraken wij over niets anders, dan over zulkc dingen, op welke mgn vader door zijne Tragen het gesprek bragt ; na verder verloop Tan tgd Ternam ik ook , wat hera sedert zgn Terlrek uit bei Taderland wedenraren was. Het hdllandsche schip, dat hem en een aanzienlijk aanlal Soldaten naar JaTa brengen zou , was werkelyk hier tusschen de geTaarlgkste khppen der admiraalseilandeu in het grootstc gCTaar geraakt« Een Treesselgke storm slingerde het tusschen de rotsen; het had een groot lek gekregen en zat met zijn Toorsie deel op een koraalrif yast; indien de storm nog langer aanhield , moesten de golTen het ten eenemaal Terbrgzelen, Toen maakten de Soldaten zieh Tan de beide booten meester ^ en noodigden ook de matrozen en den kapitein om hen te Terzellen ; ailesi wat gezond was, nam de Tlugt uit het sehip. Wat zou er echter Tan de zieken worden , die niet eens Tan han bed konden kernen, en die men thans onTerschillig aan het ddodsgcTaar OTerhet? Onder deze zieken was ook de oude stuurmau, een Teeljarige kennis Tan mgn' Tader, die in zgn gezelschap reeds Terscheiden groote zeereizen gedaan had. » Vriend , riep de zieke mgn* Tader toe , Terlaat uwe zieken niet , Toor welke gg aan God en menschen Terant- woording schuldig zgt« 6g zijt ons armen slerTenden niet alleen een figchamelijke, maar door uwe welwillende toespraak teTens een geestelgk trooster en helper. God zal het u Ter« gelden , wanneer gij uwen pligt getrouw blijft , zoo niet op aarde, dan tqch in den hemel. Want ik kan u met zeker- heid zeggen , en gij als oud zeeman ziet het van zehen in , dat de anderen in hunne Teel te zwaar beladene booten , den ondergang bijna zckerder te gemoet gaan , dan wij hier in 252 ons gestranti schip. Indien sij ook al oirer de zaadbaakea ea door haro brandingeii heen komen , moeten zjj binnen kort of in de golven Terzinken i of den langzameb hongerdood slerven, want de meegenomene voorraad is Toor zoo vele menschen niet voor Tijf dagen toereikend." Uijn ?ader zag de waarheid ?aa hetgeen de stuurman zeide zeer wel in; toen de Soldaten hem, hunnen arts, noodigden» om mede in eene der booten (e klimmen, verklaiaiTde ' hg op een' rasten toon , dat het de pligt Tan den arts was b^ zgne zieken le bliJTen, en aan dezen pligl dacht bij te gehoor» zamen* Een zeer erg zieke oiEcier gaf, doordien mcn hem achterlaterr moest, daaraan nog een' gunstigen uitslag; de booten voereu af, en spoedig daarna kwamen eenige gezonde matrozen benevensde scheepstimmerman, die zieh in hetruim Terstoken hadden , wiji ztj over het ophanden zijnde lot der te zwaar beladene booten even zoo oordeelden als de oude stuurman, op bot dek tif Toorschijn. En hetgeen deze liedeo voorzegd hadden, werd maar al te naauwkeurig TerTuldf want eene der booten zag mgn Tader, die ze met den Terrekijker nazag, nog voor zijne oogen vergaan, en het lot der andere zal raisschicn nict gelukkiger geweest zijn. Eenigen tljd daarna was de storm bedaard; de ^heeps- timmerman en de matrozen begaven zieh | met alle magt en alle middelen, die hen ten dienste stonden, aan het werkt om het lek te stoppen; men had hoop« het schip weder Tlot te maken, en dit gelukte hun na eene inspanning Tan Ter** scheidene dagen ook werkelijk. Doch het Taartuig had te Teel geleden ; ecrst toen men we^r in zee kwam , bemerkte men, hoezeer het schip ontredderd was; de handendet weinige gezonden waren niet toereikend, om het ste^ds op nieuw binnendringende water er uit te pompen. De zieke stiiurman liet zieh zeWen op het dek dragen. en gaf den raad, dat meu ZOO spoedig mogelgk op een der naburige eilanden eeue geschikte landingplaats zoudc rocken. Het was hoog tgd geweest , om dezen raad op te Tolgen ; het water steeg elken oogenblik hooger; het schip was op hei punt Tan te ainkeD, 253 \oen men het^ bcgunstigd door den ifind f die de zeiien deed zwellenf nog evea vroeg genoeg op eene zandbank zette» die ten minste voor den eersten dringendsten nood een nist- pant yerschaitei ivant aan de eene zijde stak zij zoo hoog boven de opper?Iakte der zee uit , dat zelfs de springvloeden dezer streek» wanneer niet een al te beyige storm ze ver^ sterkte, niet zoo boog werden. De in bet schip ttcbtergeblevene zeelieden hadden elkander beloofd , dat zij ^ gezonden zoo wel als zieken , elkander getrouw blgven en met elkander le?en en sterven wilden. Hun eerste ^verk was, de zieken uit bet yaartuig aan land te d ragen en ben onder tenten, die zij uit de Zeilen yervaardigden te buisveslen. Het vieesch der 5cbildpadden en zeeTOgels, die er op deze eilanden^ zoodra zg maar eenen eenigzins ylakken zandigen grond hebben , in menigte zijn , versebafle den lijders bet kracb- tigste en gezondste yoedsel. aanvaarden. De voornaainste zorg was nu, dat men den noodigen yoor- raad yan levensmiddelen voor den yerderen togt meden^iiQ» Het eiland , vraarop mgn vader sedert geleefd bad , bood 254 hiertoe de günstigste gelegenheid aan. Diezelfde kleine bogt , die sedert door kunst yenperd was , verschafte eene geschikte landingplaats. Aan Toorraad voor den Terderen togt ontbrak het op dit eiland niet; terwgl het eene gedeelte van het kleine reisgezelscbap met inzamelen en inzouten daarvan bezig was, Toer het andere bg gunstig we^r yerscheidene malen naar het \rrak van het sehip , ora nog menig bruik« baar gzer- en hoatwerk aan te halen , tot dat een storm de lest Tan het wrak Terbrgzelde^ en hetzehe met zgne kanonnen in zee deed zinken. De zucht der menscbenkinderen tot onderlinge verdeeld- heid y ZOO wel ten goede als ten kwade , zal zieh steeds opeobaren , zoowel daar waar zij in gebeelc volken en rgken, als daar waar zij als afzonderlgke personen tegen elkander oTerstaan. De stuurman , die de reis naar Indie reeds acht , maal gedaan had en met de natuur en de, periodieke afwisse- ling Tan het we£r zeer wel bekend was, drong er te regt op aan, dat men het rertrek ten minste nog vier maanden moest uitstellen, indien men met zulk eene kleine boot en eene zoo geringe menschenkracht het ver verwgderde doel (Java) bereiken wilde. Want dan kon men , als de regentgd geheel voorbg was » op eene van stormen vrge zee en günstige winden rekenen 9 terwgl men , indien na toereikend ver- jBamelden voorraad de reis reeds na verloop van eenige weken ondernomen werd , nog midden in de vaart voor het ongunstige, stormachtige jaargetgde zou moeten bezwgken. Hoe wel echter ook deze beschouwing van den ouden zeeman op ervaring rustte , terwgl zij ook mij duidelgk was , wilden nogtans de beide matrozen en de scheepstimmerman ze niet laten gelden ; de^e drongen bestendig op de bespoediging der afvaart aan» en lieten meermalen morrend het vermoeden luid worden » dat de stuurman alleen daarom op vertraging bedacht was, wgl hg bg zgne nog altgd weifelende gezondheid zieh nog niet op zee durfde wagen; door de zwakheden van eenen enkele f die siechts voor zieh zelven bezorgd was , konden evenwel de anderen zieh niet laten terughoudeu. Inzonder- 255 I t heid Toerde de scheepstimmerman deze we6rspannige taal, en de arme man had hierin zoo veel schuld niet, want hij vreesde, wanneer de kapitein in de eene boot, wier lot ons onbekend was , werkelgjc gelukkig te Java aangekomen was , wegens zljn heimelijk achterbliJTen op het schip niet slechts het verlies van het hem voör de reis toegezegde loon, maar ook bestraffing 9 en hg was de vader en verzorger van eene talrijke, in Holland wonende familie. Het wederzijdsche misverstand werd allengs merkbaarder; op zekeren dag, toen mijn vader met de geneeskundige verzorging van den zieken matroos bezig was, Wiens kwaal aan den voet sedert eenigen tgd aanmerkelgk beierde, en Zljn oude vriend, de stuurman, aan het andere eind des eilands zgn vischnet uitspande , staken de beide gezonde matrozen met den scheepstimmerman van land ; zij hadden de boot heimelijk lot de afrei^ gereed gemaakt en den voor- raad er in gebragt; toen mijn vader buiten kwam aän het Strand » zag hij de vlugtelingen reeds met volle zeilen in volle zee stevenen. De drie nog overige be woners des eilands , onder welke mgn vader destgds de gezondste en sterkste was, bleef niets anders o?er, dan gelaten te beruslen in hetgeen niet te veränderen was, Hoe moegelijk hem zulks^ bg bei denken aan zijne geliefde vrouw en zgn kind , inzbnderheid in de eerste jaren viel, dat kon mgn arme vader mij naauwelijks met woorden beschrgven. Wel is waar, ook de zieke matroos was eenige maanden later niet alleen door de geneeskundige hulp, maar meer nog door de gezonde lucht en het voedsel, dat zieh op het eiland bevond, zoo ver weär hersteld, dat hi| aan alle werkzaamheden der kleine huishouding deel nemen kon, doch dit verschafle slechts weinig verligting van den hopeloozen toestand , want het vaartuig , zelfs met al de handwerksgereedschappen van den scheepstimmerman, was weg; hoe zou men een nieuw vaartuig, len minsle zoodanig een, dat tot eene verre reis in Staat was, klaar krijgen , hoe een middel vinden , om de reis naar hei vader- 256 land of de Tereenigiog met europesche scbepen mogelijk te maken ? Wanneer de beide aoderen , die zulk een koagend brandend rerlangea naar het Taderland niet gevoelden, wgl te huis geen vrouw en kind op hen wachteden, zieh met Ket een of ander bezig hielden , zat mijn vader in diepe zwaarmoedigheid Terzonken aan het Strand, en' dacht aan de zgnen. Eens zag men , d^ er een vaartuig op het eiland toeste« vende , welks manscha^ geheel uit roof- en moordzuchtig geflpuis Tan Malegers bestöniLv Onze drie eilanders moesten» hoezeer ook mijn' yadcr hg d^ lang ontbeerden aanbtik ▼an menschen en Tan een yaartui^.^et hart klopte*, het nogtans als een geluk aanmerken, dat^die, den Franken ongunstige, menschen heu niet ontdekten. ^1ti|edert dien tgd begtfn men aan eene kunstige afsluiting van deSeenige gun« stige landingplaats , die het eiland verscbafle , t^ denken , en bg deze bezigheid was de herstelde 'matroos Üiet meest werkzaam, zoodat de gver, waarmede hrj bijna onophoude* Igk dezen zwaren arbeid verrigtte, mijn' vader. ohbegtfyP^^S'^ Yoorkwam. In het algemeen had er sedert eenigen itijd bij dezen man veel plaats, dat met zgne vroegere hancAelwgze in eene onverklaarbare legenspraak stond. Zgn anders be- scheiden en dienst?aardig gedrag jegens zgne beide \otge- Qooten, was geheel yerloren; hij was koel, onTriencflelgk , deed niets meer, wanneer hem iets bevolen werd,l maar alleen datgene wat hem goed dacht en inyiel, daarng was hg ZOO wonderlgk hoogmoedig, alsof hij een yoornaain beer was ) die te gebieden had , en de andere beiden zgne bedienden waren. Eens, toen hg het mijn* Vader wat erg maakte, herinnerde deze hem aan zgne dankbaarh! die hg hem reeds als zgn' getrouwen arl;^ schuldig gene zeide op eenen hoogen toon: dezen pligt zal i| wel eenmaal betalen; gg. zult tienmaal zoo veel in gl daarvoor hebben , als uwe zalf dozen , ijzeren spadels , linne] läppen en pluksel tQ zamen wegen. Mgn vader moest oinH den zotteH inval lagchen , dre^ met zijne inbeeldingen den i \ 257 Spot) inaar faij bleef er bij, en wanneer hij zieh soms nog met sgne beide lotgenooteo io gesprek inliet, li«^ hetzeWe Booit anders dao over gelci en goed , en bestond in een opsoiumen van al die yoordeelen en genietingen , die men zieh Toor geld koopen en aanschäffen konde. 