title: Urkundenbuch der Stadt Lübeck
creator: None
text: Wij Johan, to Verden^ Nicolaus, to SIeswijk van Godes gnaden bischoppe, borgeroiestere vnde radmanne der stede Lübeck vnde Luneborcb. Bekennen vnde bethugen oppenbare in dessem breue vor alsweme^ dat de erwerdige in God vader vnde here, her Johan, bischop to Lübeck, her Johan Weydeknepel, vicedecanus, vnde dat gantze capittel der kerken darsuiues to Lubeke^ van erer vnde erer vndersaten vnde der see mechtich sint, vnde her Mathei Beem in dersuiuen kerken vicarii, vnde seliger dechtnisse hern Bertoldi Diues, wan- dages prouest der vorbenomeden kerken, alle erer eruen vnde geboren vrunde, vnde alle der genner, de in dessen nascreuenen saken in ere sijd vnde hulpe ghekomen sint, wegen, äff ene, vnde de strenge ridder, her Mathias Axkouw, vnde de duchtigen knapen Otto Veregge, Grube, dessuluen Otten sone^ Hans Stralendorp, van erer vnde erer vrunde denre, vnde der see mechtich sint, vnde der genner^ de ok in dessen nascreuenen saken bij see, in ere sijd vnde hulpe komen sint, wegen, äff ander sijd, alle de sake, de een to deme anderen, vnder sijck geineinliken offte besunderen^ wente an dessen dach hebben gehad vnde noch hebben mögen, beyde van vencknisse des erbenomeden her Mathias Axkouwen, vencknisse vnde dodes des vorbenomeden prouestes vnde ok vencknisse vnde wald wegen her Mathei erbenomed, vnde ok de hochgebornen ifursten vnde heren, her Hinrik vnde her Johan, hertogen to Meklenborch, van erer, erer vndersaten vnde der see mechtich sint, alle de sake, de see hebben edder hebben mögen wedder de vorbenomeden heren, hern Johanne biscuppe, deken vnde capittel vnde ere hulpere, vnde see iegen see wedder van der vorbenomeden vencknisse van her Mathias Axkouwen wegen schaden, vnwilien, terincge vnde koste, de se in beyden sijden van der wegen ghedan vnde ghe- leden hebben, vnde menliken alle andere sake^ schelinge^ vnwille, twidracht, de van dessen vorscreuenen saken twischen see ghekomen sint^ wo see ghe- nomet sint, sint gebleuen vnde hebben gesettet by vns to eneme guden ende to slitende, vnde hebben vns 'macht ghegeuen, dat wy to vorschedende desse vorscreuenen sake moghen, offt wy willen, to vns eschen vnde nemen, de vns dar nutte to duncket, vnde willen vnde scholen sunder weddersprake, intocb, hulprede edder anderer behelpinghe, gantz degher vnde all holden, wad wy schedende, vtsprekende vnde affseggende werden in den suluen saken, vnde dar to neuen tokomenden tijden wedder doen edder komen nenerleye wijs, Digitized by Google 1438. Mai 29. Vnde desse veervndetwintich hundert mark scholen to truwer band bliuen by deme erliken rade to Lubike vorbenomet, also lange dat me de vicarien fundere, de memorien make, vnde bischopp, capittel vnde de vrunde enes Digitized by Google 766 1438. Mai 29. Mrerden, wad en islik darvan vor koste vnde schaden hebben schal. Vortmer segghe wy vth, dat de erbenoineden heren hertogen schoien den erbenonieden biscuppe^ capittel, vicariesse vnde paphcyd der stad vnde stichtes to Lubik bynnen twen manten negest volgende gantzliken wedder gheuen bynnen Lubic to betalende alle pacht vnde plege^ de see hebben vppgeboret, edder vppboren taten wedder eren willen, vnde wes see nicht vppgeboret hebben vnde noch nasteyt, schoien see en vry volgen laten^ vnde, dat see dat ermanen moghen, nenen hinder edder wedderstalt ane doen edder doen taten. Ok schoien see ghunnen, dat ine van oren guden luden vnde vndersaten atFmanen moghe, offt se wes vppgheboret hebben, edder noch by ene nasteyt by een, vnde in tokomenden tyden see in oren pachten vnde plegen to manende, nergen ane beswaren vnde hinderen, ok schoien de vorbenomeden heren hertogen ghunnen vnde in gantzer velicheyt sunder insage laten bliuen de vorbenomeden heren bischopp, capittel, papheyd vnde ere denere vnde vndersaten in ereni lande vnde gebede, ere pachte vnde plege touornianende, vnde ere werff to schaffende, wenne vnde wo dicke en des lustet vnde behuff ys. Vortmer segge wy vth, dat alle de sake, de van der vencknisse wegen her Mathias Axkouwen vppge- stan sint, gewesen hebben edder lichte noch wesen mochten twyschen dessen vorbenomeden parten, schoien gantzliken doet syn vnde bliuen, vnde de vor- benomeden heren hertigen van Meklenborch vnde nemand anders, de myd rechte darvpp saken mochte, schoien to nenen tijden dechtnisse dar mer afF doen, edder den bischopp, deken, capittel, parsonen der kerken to Lübeck edder ere vndersaten darvmme beclagen edder mögen. Vortmer so segge wy vor vthsproke, dat de erbenomede bischope, capittel vnde des prouestes vrunde schoien vnder eren eghenen kosten dat interdictum affdoen, vnde de ghennen, de vmme desser sake willen in den ban gekomen sin, absolueren laten bynnen dren daghen na dessem vthsproke negest volgende, wen se dat biddende sint, vnde ok des keysers achte, offte de vmme desser vorscreuenen sake willen ouer see ghaen were, äff doen laten. Ok hebbe wy vns de macht beholden, eflft ienich twiuel an dessem vnsen vth- sproken velle, wo vake dat gheschege, dat wy den duden mögen, vnde wo wy den denne dudende vnde vthsprekende werden, scholde vulle macht hebben vnde darby bliuen. Desse vthsproke vnde schedinge ys ghescheen to Lubecke vppe deme radhuse, in deme jare der bord Cristi dusent veerhundert in dem achte vnde druttigesten jare, des dunnerdages vor Pinxsten, in jegenwarHicheyt der erbenomeden heren, her Johan, bischoppes, her Johan, vicedecani, vnde des gantzen capittels, her Mathei vnde Hinrike Diues, des vorscreuenen prouestes broder vnde negeste erue, der hochgebornen ffursten vnde heren, hern Hinricke vnde Johanne, tho Mekienburg herthogen, her Mathias Axkouwen, Ölten Vereggen, Gruben, sines sones^ vnde Hanses Stralendorpes, de desse vorscreuene vnse schedinge myt guden vryen willen vnde beradenen mode hebben angenomen vnde vulbordet, annomen vnde vulborden eyn iewelk des em andrepende ys. Des to orkunde vnde witlicheyt hebben wy Johan, to Verden, Nicolaus, to Sleswijk bisschuppe, borgermestere vnde radmanne der stede Lübeck vnde Luneborch, schedeslude vorbenomet, vnse ingesegele [hebben] heten henget an dessen breff. Nach einem Trantaumpt dea bischöflichen Officials Heinrich Kaiverwisch mit dessen anhangendem Siegel im Groashertoglichen Central- Archiv in Oldenburg.^ 1) Die Beglaubigung lautet: YniaerBis et Bingulis presens publioum instramentum inspecturis seu visuris Hinricus Caluerwisch, prepositus ecclesie Vthinonsis Lubioensis diocesis, ofticialis curie Lubicensis generalis, saliitem in Doniino et plenam inirascriptis fidem adhibere. Patenter notum Yobis facimus, quod ooram nobis personaliter oonstitutufl Yenerabilis et circumspeotus vir, magister Weroerus Brekewold, in decretis licenoiatus, canonicus Lubi- oensis, tarn 8U0 quam omnium aliorum, quorum interesse possit, nominibus asseruit, se nonnuUis litteris ecclesiam Labioensem conoernentibuB in direreis innndi partibua indigere easque ad diversa looa propter disorimina et pericula ▼iarnm deferri periculosum existere. Eapropter omnes et singulos sua communiter uel diuisim interesse putantea eornmque procuratores, si qui forent in ciuitate Lubicensi, ad videndum litteras huiusmodi produci et earum sigilla recognosci neonon testes super eomndem reoognieione produci, reoipi et jurare ac eas ad perpetuam rei memoriam per nos et de nostro mandato transsumi, exemplari et in publicam formam redigi nostrnmque decretum ordinarium interponi, uel dicendum et eausas racionabiles , quare id fieri non debeat, allegandum, ad certum peremptorium terminum oompetentem tuno ezpressum dtari mandari debita cum instantia postulauit. Nos igitur Hinrioiis, prepositus et offioialis prediotus attendens, requisicionem huiusmodi esse iustam et racioni consonam, omnes et singulos sua communiter uel diuisim interesse putantes et eorum procuratores, si qui essent in ciuitate liabioensi pro eisdem, ad actus et terminos supradiotos in yaluis ecclesie Lubioensis citari mandauimus et feoimua ad diem et horam infrascriptosy quibus aduenientibuB comparuit coram nobis in curia episoopali Lubicensi prefatus magister Wemems Brekewold et eitacionem inpetitam et per nos decretam in yaluis ecclesie Lubisensis debite ezecntam facto realiter et in scriptis reproduxit oitatorumque in ea oontentorum non oomparencium neque huius* modi diei termino in aliquo satisfacere curanoium contumaciam aceusauit ipsosqne oontnmaces reputari postulauit et in eorum contumaciam quandam litteram patentem quatuor sigiUis pressuli« pergamenis impendentibns sigillatam. Digitized by Google 768 4438. Jun. 1. Compromiss auf die Räthe von Lübeck und Wismar. 1438. Jun. i. >Yytlik sy, dat vinme alle tweydracht, schelinge, schuldinge, ansprake vnde clage twisschen den erbarn her Johanne Marpurg, meistere to Temptzin Ordens sancli Anthonii, sinem vogede vnde deneren, vp ene siden, her Wiihelmo de Katzipolli, meister to Prettin des suluen ordens, vnde Cord van der Lucht, vp de anderen siden^ wesende bette nu in dessen dach sint beide vorbenoiiiede partige nach wolbehage vnde vulbord erer vrunde to rade worden, alle vnde islike stucke vnde artikele by de erliken manne, heren borgermestere vnde ratmanne der stede Lubeke vnde Wismere, to settende vnde to bliuende, mit rechte effte vruntschopp to ganlzem ende to verschedende, vnde wes se also darane verscheden vnde vthsprekende werden, willen de vorbenomede beide parte stede vnde vast holden in tokomenden tijden. Vnde aUodanne settent, bliuent, afseggent vnde schedinge vestliken to holdende, hebben vor den erbe- nomeden hern Johanne, mester to Temptzin, gelouet mit saniender hant Her- men Westual, Hinrik Herslawe, vnde vor her Wilhelme, mestere to Prettin, sanam et integram, non cancellatam, non viciatam nee in aliqua sui parte suspectam, sed omni prorsus vicio et suspicione carentem, necnon quosdam testes de nostro mandato super recognicione Bigillorum haiasmodi citatof exbibuit atque produzit ipsosque testes recipi et ad iiu'andum admitti et ezaminari de et super recognicione pra- dicta instanter postulauit. Nos tuno dictis citatis non comparentibus neque quidquam, quare ad premissa procedi non debea[n]t, allegantibus iusticia exigente contumacibuB reputatis eosdem testes ad iurandum de perhibendo super recognicione huismodi testimonium veritati admisimus, quibus admissis et interrogatis, tactis per eos corpora- liter scripturis sacrosanctis mediis eorum in manibus nostris prestitis juramentis, visis primitus et diligenter inspectii littera et sigillis predictis, ipsa sigilla per omnia recognouerunt eaque esse illorum, quorum foie dicuntur, affir- marunt. Quo facto idem magister Wernerus litteram atque sigilla buiusmodi pro debite recognitis haberi eamqoe per nos tranf>umi et exemplari mandari ac decretum nostrum ipsi transumpto interponi instanter postulauit. Nos itaque Hlnricus, prepositus et of&cialis antedictus, litteram ac sigilla appensa sie, ut premitlitur, per omnia dalnta recognita pro sufficienter recognitis habuimus, habemus et baberi volumus ipsamqae per notarios publicos infra- scriptos transumi et transcribi ac cum littera originali auscbultari et in publioam formam redigi mandauimnt. Et quia per diligentem examinacionem et auschultacionem exacte factam reperimus buiusmodi presens transnmptnm cum dicta originali littera in omnibus et per omnia concordare, ideo presenti transumpto auctoritatem nostram interposuimus et interpoiümus ordinariam pariter et decretum ita et taliter, quod ipsi presenti transumpto in omnibus et per omnia in judicio et extra ubilibet tamquam ipsi iittere originali fides plenaria debeat et Taleat ad- biberi. Tenor vero Iittere, de qua supra fit mencio, sequitur et est talis. — — — In quorum omnium et singulorum iidem et testimonium premissorum presentes nostras litteras siue presens publicum testamentum buiusmodi transumptum in se continentes siue continens exinde fieri et per notarios publieoi infrascriptos subscribi et publicari mandauimus nostrique officialatus sigilli jussimns et feoimus appensione oomma- niri. Datum et actum in curia episcopali Lubicensi predicta, sub anno Domini MGCOCXXXVni, indictione prima, die quarta decima Junii, hora terciarum, pontifioatus sanctissimi in Cristo patris et domini nostri, domini EngwaS, diuina prouidencia pape quarti, anno [eius] octauo , presentibus ibidem bonorabilibus et diseretis Tiris, dominii magist ro Ludero Ebbekestorpe, in decretis licenciato, perpetuo yicario in Lubicensi, et Gristiano Schatten, oanonieo in Yihinensi ecdesüs Lubicensis diooesis, testibus ad premissa vocatis spedaliter et rogatis. Dann folgen noch die Beglaubigungen der beiden Notare Johannes Koggenstiger, clerious Bremensis diooesis, und NicolauB Deghenhardi, clericus Lubicensis, mit nebeugesetsten Notariatszeichen. Digitized by Google \ 1438. Jun. i. 769 vnd Corde van der Lucht hebben geiouet mit samender hant Lodewich Greue- rade, Hans Gerwer vnde Cord van der Molen^ alle borgere to Lubeke.* N(ich einer InseripHon des Niederstadtbuchs vom J, 1438, Penthee. I»C€IiXVlII. Der Convent des Brigittenklosters in Marienwold verkauft dem Lübecker Domherrn Johann Weydeknepel für 1000 n^ eine jährliche Rente von 60 jnfi aus allen seinen Gütern unter Vorbehalt des Wiederkaufs. 1438. Jun, 5. Wij Ghertrud Cnise^ rnoder, Hinricus Panteman, vader, vnde de gantze conuent sunte Byrgitten ciosters to Marienwolde in deine stiebte to Rasceborcb. Bekennen vnde betughen opeinbare in dessem breue vor alle den, de ene zeen edder hören lesen, dat wij myt eyndrachtighen wolberadenen wyllen vor vns vnde vnse nakornelinghe rechte vnde redeliken vorkoft vnde vpgelaten hebben vnde vorkopen, vplaten vnde vorlaten myt kraft desses breues deme erwer- dyghen manne, hern Johanne Weydeknepel, doniheren to Lubeke, vnde den hebberen desses breues myt zynem willen vor dusent mark lub., de he vns an guden güldenen to vnser noghe wol geteilet vnde betald heft, de wij vort in vnse vnde vnses ciosters notroftighe nut vnde sunderghes to betalinghe der guder Nyendorpe, Dargouwe vnde Ekhorst beleghen in deme kerspele to See- dorpe, de wij van den broderen Wedeghen vnde Volrade van Tzule gekoft hebben, wytliken hebben gekeret vnde vtegheuen, veftich marke yarlyker ewygher rente guder pennyngbe, alse tor tijd bynnen Lubeke genghe vnde gheue sint, in vnde vte vnses vorscreuenen ciosters besten vnde wyssesten guderen, ze zin welkerleye ze zin, wor wy de hebben, myt allen eren tobeho- ringhen, beweghelyk vnde vmbeweghelyk, nenerleye gudere butene to besehe- dende, alse vns de vryest tobehoren. Vnde desse vorscreuenen veftich mark rente scholen vnde wyllen wy moder, vader vnde conuent to Marienwolde vor- benomet vnde vnse nakornelinghe vppe vnse eghenen koste, arbeyd vnde euen- ture vruntlyken geuen vnde betalen deme benomeden hern Johanne Weyde- knepel vnde den, de dessen breff hebben myt synem wyllen, alle yar to twen tyden alse de helfte in deme feste der bord vnses heren Cristi vnde de anderen helfte in den achtedaghen der bord sunte Johannes Baptisten bynnen der stad Lubeke vnvortoghert vnde vmbeworen. Weret dat en in der beta- 1) Von anderer Hand ist hinzngefUgt: Actum fuit feria quarta ante Penthecostes. Die Inscription ist nicht darohstrichen, die Sache scheint nicht weiter verfolgt su sein. 97 Digitized by Google 770 1438. Jun. 5. liogbe yenych gebrek ofte togheringbe scheghe, dat Got vorbede, zo hebbet ze vrye vuUe macht, desuluen rente vt vnsen guderen to pandende, wor en dat bequeme is, vormyddelst weme ze wyllen, vnde der paride vnvorvolghet to brukende, alse erem wylien behaghet^ sunder alle bekummeringhe, nascbuldi- ghent ofte hinder enes yeweiken, so uakene vnde so langhe^ went ze ere vor- setene rente myt allen kosten, de ze darvmme don, degher darvt entfanghen vnde weddernomen hebben, vnde der pandinghe vnde aller manynghe vnde koste wyllen vnde scholen wij vnde vnse nakomelinghe ze degher schadelos holden. Wij wylien vnde scholen ok en desuluen veftich mark rente vnde eren houetsummen vorbenomet vry holden van aller beswaringhe vnde en der in vnses closters guderen rechte waren, beschermen vnde entweren van aller ansprake vnde bewernisse enes yewelken, vnde wy wysen ene in de vrede- samen besyttinghe myt kraft desses breues vnde wylien em vnde den hebbaren desses breues darane alle dingh keren to deine besten. Jodoch heft vns desulue erwerdighe her Johan Weydeknepele der gnade geghunt, dat wy vnde vnse nakomelinghe de vorscreuenen veftich mark rente alle yar in den achte- daghen der bord sunte Johannis Baptisten vor dusent mark lub. wedderkopen mögen, deme vorbenomeden hern Johanne Weydeknepele vnde den wytiyken hebberen desses breues myt zinen wylien de houedsummen myt der plichtighen rente vnde myt allen schulden tosamende to betalende bynnen der stad Lubek myt gudem grouen pagemente. alse dar denne genghe vnde gheue is, sunder de holen vnde klenen pennynghe. Wij sint ok plichtich, en den wedderkop eyn gans yar touoren wytiyken to uorkundighende. Alle desse vorscreuenen stucke loue wij moder vnde vader vnde gantze conuent sunte Byrgitten closters vorbenomet vor vns vnde vnse nakomelinghe deme vakenomeden hern Johanne Weydeknepele vnde den ghennen, de dessen bref hebben myt zinem willen, ze zin gheystlyk edder werlyk, in guden truwen myt gantzeme iouen stede vnde vast to holdende sunder alle arghelyst vnde ane alle behelpinghe ghest- lykes vnde werlykes rechtes vnde des hebbe wy to groterer bekantnisse vnde bewaringhe vor vns vnde vnse nakomelinghe vnses conuentes ingheseghel myt eyndrachtighem guden wylien henghet beten an dessen breff. Gheuen na der bord Cristi vnses heren dusent verhundert yar vnde darna in deme achtevndedruttighesten yare, des donredaghes in der werden hyllyghen hoch- tijd to Pinxsten. Nach dem, Original. Das Siegel ist vom Siegelbande abgesprungen. Digitized by Google 1438. Juri. 18. 771 i»C€iiX:ix. Peter Droste^ Bürger von Stralsund, bekennt, wegen einer mit Unrecht angehaltenen Ladung Salz Schadenersatz von dem Rathe von Lübeck empfangen zu haben. 1438. Jun. 18. Ik P(>[te]ter Droste, borger to dem Straiessunde. Bekenne vnde belüge openibare in vnde mit desseme breue vor allesweme, dat de erliken heran, borgermestere vnde rätmanne der stät Lubeke, my to dancke vnde to willen vernöget vnde betalet hebben de sosz laste soltes, de se my gethoüet hadden laten vor der Traüene in schippher Hermen van Colne schepe, vmme dat dat sulue solt bynnen verbodes vtgeschepet schulde wesen. So verlate ik Peter Droste erbenomed vor my vnde myne eruen de vorscreuenen heren, borger- mestere vnde ratmanne der stat Lubeke, ere nakömelinge^ borgere vnde men- beide der suluen stad Lubeke van wegen der erbenomeden sosz leste soltes vnde van alleme schaden^ de darup gekomen is, van vorder maninge vnde tosage gentzliken qwijt leddich vnde losz, nymmer in jenigen tokomenden tijden darvp to sakende, vnde hebbe des to merer verwaringe vnde witlicheit iTiyn ingesegel mit gudeme willen gehenget vor dessen breff, de gegeuen vnde screuen is na der bord Cristi veerteinhundert jar darna in deme achtevnde- dertigesten jare, des midwekens in den achtedagen des werden hilgen Lichammes* Nctr.h dem OriginaL Mit anhangendem Siegel {Hausmarke). Herzog Bernhard von Sachsen- Lauenburg praesenttrt dem Bischof Paridam von Ratzeburg den Bernhard Stedorp zu einer Yicarie in der Heil-Kreuz- Kapelle bei Bergedorf 1438. Jun. 21. Keuerendo in Christo patri ac domino, domino Pardamo, ecclesie Raze* burgensis episcopo, Bernardus^ Dei gracia dux Saxonie, Angharie et Westualie etc., in Omnibus complacendi voluntatem. Ad perpetuam viccariam in cappella sancte crucis prope Bergherdorpe vestre diocesis per liberam resignacionem discreti viri, domini Hinrici Durkop, vltimi possessoris eiusdem, coram notario publice et testibus sponte factam, quam admittendam et recipiendam ratam et gratam habere dignemini, vacantem, cuius jus patronatus ad nos pertinet pleno iure, discretum virum Bernardum Stedorpe, nostrum familiärem, clericum Verdensis diocesis, presencium ostensorem, cum presentibus paternitati vestre humiliter presentamus supplicantes pro et cum eo, quatenus aibi causa Dei 97» Digitized by Google 772 1438. Jun. 2i. et iusticie de ea prouidere et ad eandern ipsum investire dignemini, ut est inoris^ faciendo pro eodem omnia et singula, que circa premissa dicta reuerencie vestre videntur oportuna. In cuius rei testimonium sigillum nostrurn preaen- tibus est apensum. Datum in opido nostro Erthenborch Yerdensis diocesis, anno Oomini iniiesimo quadringentesimo tr(ic)esimo octauo^ vicesimo primo die mensis Junii. "Sack dem OrigincU im KonigL Preuas. Staatsarchiv zu Schlestoiff. Das angehängte Siegel ist nicht erhalten. Mit- getheilt von Archivrath Dr, Hille, »CiCIiXXl. Jan van der Ryt und Tosten van Berchem^ Schöffen in Antwerpen^ Urkunden über die Vermiethung einer Kammer an den Schreiber der Aelterleute der Hamen. 1438. Aug. 5. Wij Jan van der Rijt ende Tosten van Bercheein, scepenen in Ant- werpen, maken cond, dat vore ons quam Steuen von Oerle, bekende ende ver- lide alse van aisulken contore, als de olderluyde van den coepmanne van der Duytscher hanzen in sijn Herberge, geheeten de Gans, gestaen aen den coren- marct, gemaect hebben ende betaelt, dat hij mids dien gewiilecoert heeft ende geconsenteert, willecoerde ende consenteerde vore hem ende vore sine nacome- linge, dat de clerck van der Duytscher hanzen nv sijnde oft namaels wesende altoes die camere, daer dat contoer in staet, hebben sal met twe bedden op- gerecht altijt elke maerct omnie twe gouden clinckaerde. Ende waert dat des voirscreuen Steuens nacomelinge oft de ghene, die de herberge bezaten, des niet en wilden doen, oft dat de cierc daer niet liggen en wilde, dat sij dan den clerc van der hanzen dan sijnde weder geuen seien also vele gelts, alst tvorscreuene contoer weert sijn sal. Ende hier vore heeft de vorscreuene Steuen verbonden ende tu pande geset de vorscreuene herberge met alle bare tobehoerten sonder argelist. In kennissen van desen letteren besegelt met onsen segelen. Gegeuen int jair ons Heren, als men screeff MCCCC ende achtendertich, viue dage in Augusto. NoeA dem Ori/gimaL Mit anhangendem Siegel des Jan van der Ryt. Es ist rund, 2*li^ Ctm. Ein SekiUi, welcher von einem toHden Manne mit einer Keule gehalten wird, seigt einen beiderseits wechselnd, unten dreimal, oben viermal gesinnten Querbalken, die beiden rechten oberen Zinnen sind bis an den oberen SekUdeerand verlängert. Schrift auf einem fliegenden Bande: f - jHII Ottll « . . Da» «weäe Siegel ist vom Bande abgesprungen. iMX}i4x:xii. Paridamy Bischof von Ratzeburgy verleiht dem Bernhard Stedorp eine Vicarie m der HeiL^Kreuz-Kapeüe bei Bergedorf. 1438. Aug. 24. Digitized by Google 1458. Aug. 24. 773 xardamus^ Oei et apostolice sedis gracia episcopus Razeburgensis, vni- uorsis et singulis ecciesiaruni rectoribus, vicerectoribus^ capelianis aliisque presbyteris et ciericis quibuscunque per diocesirn nostram constitutis presen- tibu8 requirendis sinceram in Domino caritatern. Sane noueritis, quod vacante perpetua vicaria in capella sancte crucis prope Bergherdorpe dicte diocesis nostre per liberam et spontaneain resignacionein discreti domini Hinrici Dure- kopes presbyteri, ipsius vltimi et immediati ipsius possessoris, in manibus nostris sponte factam et admissam nobiiis et iilustris princeps, dominus Bern- hardus, Saxonie, Angarie, Westualie etc. dux, jus patronatus siue presentandi ad eandem ad se spectare asserens^ prouidum Bernardum Stedorp, clericum Verdensis diocesis, tanquam bene meritum, ydoneum et sufficientem^ ut ad eandem a nobis institueretur, infra debitum tempus juris ac alias legitime nobis presentauit. Nos igitur de resignacione dicti domini Hinrici ac jure prefati ducis, quod ad ipsam vicariam habere dinoscitur, piene informati huiusmodi vicariam, sicut premittitur, vacantem prelibato Bernhardo contuiimus et con- ferimus sibique de ea prouidimus et prouidemus instituentes et inuestientes ipsum per annuli nostri tradicionem presenciaiiter ad eandem. Quapropter vobis dominis antedictis et vestrum cuilibet in virtute sancte obediencie et sub excommunicacionis pena districte precipientes mandamus«, quatenus niemoratum Bernardum in et ad realem, corporalem, effecluaiem et pacificam dicte vicarie possessionem uel quasi inducatis, admittatis et recipiatis mandantes et facientes sibi et non alteri de huiusmodi vicarie vniuersis fructibus, redditibus, pronen- tibus, juribus, obuencionibus et emolimentis ab omnibus et singulis, ad quos spectare dinoscitur, integraliter responderi. Datum et actum Marienwolde, anno Domini MCCCCXXX octauo, mensis Augusti die vicesima quarta, nostro sub secreto presentibus in premissorum testimonium subimpresso. Nach dem Original im Konigl, Preuss, Siaataarchiv zu ScUeswig. Das angehängte Siegel ist vom Siegetstreifen abgefaUm und nicht mehr erhalten. MitgetheUt von Archivraih Dr, Hills, »CCIiXXIlI. Der Rath von Stralsund bezeugt, dass es eine erlaubte Arbeit der Grapengiesser sei und ihnen also nicht zur Unehre gereiche , alte Grapen in verschiedener Weise auszubessern. 1438. Sept. 7.' Vor allen guden gelouighen in Christo, de dessen brSfi* zeen, hören edder lesen, bekennen wy borgermeister vnde raedmanne der stad Stralessund 1) Vgl. Wehimanii, Lübeckisehe ZunftroUen S. 227, 228. Digitized by Google 774 1438. Sept, 7. vnde dori witlik nach vrundliker grute in vnde (mit) tuchnisse desses breues, dat vor vns sint gekoinen vnse l.euen borgher, de tedderuen lüde des hand- werkes der apengheter bynnen vnser stad vnde heb'bet vns to kennende dan, wo dat etliken, de mit en vnuneghan, denet vnde arbeidet hebben, werde togelecht in quader vordachtnisse vnde getSghen, dat se nicht reddeiikeii scholen gedaen hebben darane^ dat se mit vns in erenie handwerk hebbeii gröpene schuget vnde olden gropenen de vöte angegoten etc., darmede se doch werden bedacht myn wen mit rechte, wente se moghen alsulkes in allen enden wol bekant syn, nademe dat de apengheter mit vns in ereme handwerke hebben vnde des bewönen synt, dat se mit gelijke vnde mit eren wul moghen gröpene schughen, brökene vöte, örde vnde scharde olden gropenen wedder angheten sunder ienigerleye vocwit. Desses to merer wetenheid hebben wij iaten vnser stad secret rucgelinghes drucken vp dessen breft, dede geuen is nach Christi gebord veerteynhunderd vnde achtevndedortich jar, am auende vnser leuen Vrouwen erer hilghen salighen bord, des werden löueden festes. Nach dem Original» Mit au/ffedrOcktem, theiiioeise erhaltenem Siegel, Die vier Lede von Flandern versprechen den deutschen Kaufleuten , um sie zur Rückkehr nach Brügge zu bewegen^ Zahlung von 8000 S Grote innerhalb sechzehn Jahre und Beobachtung der ihnen verliehenen Privilegien. 1438. Sept. 20. Allen den ghennen, die dese lettren sullen zien off hören lesen, borch- meesters, voocht, scepenen, raed ende all ghemeene van den steden Gheod, Brucghe, Ypre ende slandes van den vrijen saluut. Vte dien dat bi vele ghe- breken, die de ghemene coopluden van der Duutscher hanze van den Room- sehen rijke zecghen ende meenen hemlieden geschiet zijnde ouer menich jaer bynnen den lande van Viaendren contrarie hären priuilegien, bi den welken zij grote zware schaden ende achterdelen ghehad hebben, die selue cooplieden ghemeenlike, die omrne der onleden wille, die eene wile tijds in Viaendren gheweest heift, buten den zeluen lande vertrocken zin, in menynghe waren, dar buten te blyuene ende dar bynnen niet te komen niyt hären goede ende coopmanschepe, alse zij ghepleghen hadden in tijden verleden, het en wäre dat alvooren hemlieden beteringhe ende vergheldinghe ghedaen werde van den vorseiden ghebreken ende schaden hemlieden jeghen die vorseiden priuilegien geschiet: so ist, dat wij doen te wetene, dat omme de voordernesse van der Digitized by Google 1438. Sept. aO. 775 coopmanschepe ende ghemeenen oorboir van den vorseiden lande van Vlaen- dren ende tonderhouden van der goeder minne ende vriendschap, die nienych jaer gheweist heift tusschen den seluen lande ^ an deen zijde^ ende den voor- seiden cooplieden, an dander zijde, wij bi ripen rade ende grooter vorseniche- den hebben ouer ons ende ouer onse nacommers ende vier name van den vorseiden lande van Vlaendren bi tusschensprake ende traictite vier name van ons ghehadt met den vorseiden coplieden, afcoop ende compositie ghemaket metten seluen cooplieden vier name van hemlieden, baren schipheren^ schip- lieden ende knechten vp alle de scaden, hynder ende achterdeelen hemlieden bynnen den lande van Vlaendren gesciet^ in so wat mariieren dat zij tod dien daghe van hedeii, of dar af zy den lande van Vlaendren bi causen van baren priuilegien heesch zouden rooghen doen, ende ooc ouer alle costen ende achterdelen daromme bi hemlieden ghehadt, in so wat namen het zij, omme de somme van achtedusent pont grote vlaemscher munten te betaeine bynnen ziestiene Jaeren naestcomende ten daghen ende paymenten hiernaer verclaerst, ende eerst te Kerstmesse naest commende twe hondert pont grote ende te Bauemesse daernaer eerstcommende dreehondert pont grote, ende voort van jare te jare telken Baefmesse vijfFhondert pond grote ter voorseiden munten toter vuller betalinghe van der voorseider somme van achte dusent pont grote, welke somme van achte dusend pond grote wij vter name, als bouen, belooft hebben ende bij desen onsen lettren belouen den ouderlieden van der vorseider hanze, die ten daghen van den payementen wesen zullen, wel ende ghetruwelic te betalene ter vorseiden beschader cooplieder behou£F ende tallen der ghener behoufi, den de vorseide schaden aengbaen moeghen ten daghen ende paye- menten vorseid, ende hebben gheconsentijrt ende ghewilkuert, consenteren ende wilkneren bi desen onsen lettren in de name als bouen. Vaert so dat wij in ghebreke waren van enich van den vorseider payemente te betalene in al off in ghedeele, dat de voorseiden ouderlieden bi hemlieden ofF hären bode oif boden hebbende dese lettren off een vtghescrift daer af onder zeghele autentijc met gadders lettren van procuracien off van machte van den seluen ouderlieden, zullen ter voorseider beschadigher behoufi* bynnen eenre maend naer elken gheuallene payemente moghen houden vp de ondersaten slandes van Vlaendren ende die arrestieren tallen plaetsen van der voorseiden hanze toter vuller betalinghe van des wij tachter wesen zouden. onuerledt, omme daervp te volgherie recht ende bescbeed^ int welke wij hem- lieden belooft hebben ende belouen in den name ais bouen bistendichede te doene naer tinhouden van haeren priuilegien. Teerste point es van Htighen van der Marke, porter van Cuelne, die bynnen zekeren tijd herwerts ancomnien zijnde in de hauene van Greueninghe met enen scepe gheladen met drie ende twintich roeden Rijnschs wijns aldaer doodt ghesclegben ende euer boord gbe- worpen was ende zijn gheld ghenornen ende de vorseiden wijnen vercocbt, dies de vorseiden van der hanze hijr namals meerder verclaerst ouergheuen zullen. Tander point es van Witten van der Muelne van Nienmaghe, wiens winen bi den Inghelschen, als zij in Zeeland quamen, ghenomen worden ende daernaer vercreghen waren bi den heren van der Veere vp ten Vlaemscben stroorn, alse de vorseiden van der hanze zegghen. Tdarde point es van aisulken goede ende ghelde, als Parent Faue in zine banden ghehadt heift toebehorende Herman Wolijn, coopman van der vorseider hanze, Tvierde point aenghaende zekeren vonnessen ghegheuen bi den heren van den rade ten profite van Gherolf van der Leyen jeghen den vorseiden Parent Faue. Tvijfte point van tween tonnen Salpeters bi rninen heren van den Gruuthuse als capitain van Cortrike aldaer wilen gheancaert toebehorende Christianen van Monneem van Coelne. Tzeste point es van den scaden ghesciet Janne Cleyhorst ende anderen cooplieden van der vorzeider hanze in tscip van Heynen Bulscarnp bi Janne Nagghe ende anderen van der Sluus. Nach einer Abschrift im Flandrischen Copiarius No. 9, foi, 26. Vgl. von der Ropp, Hanscrecesse 2, S. 215. Die Stadt Brügge nennt eine Reihe einzelner, dem deutschen Kaufmann zuständiger Rechte, deren Beobachtung sie verspricht, unter besonderer Hervorhebung der Bestimmungen, welche das Verhäüntss des städtischen Gerichts zu dem des Kaufmanns betreffen. 1438. Sept. 20. Allen den ghonen, die dese lettren zullen zien of hooren lesen ^ borch- meeäters, scepenen, raed ende al tghemeene van der stede van Brugghe saluut. Ute dien dat de ghemeene cooplieden van der Duutschen hanze van den Ruom- schen rike over menich jaer hem grotelike becroont ende beclaecht hebben van vele ende diverschen ghebreken henilieden ghesciet, also zij zeiden, binnen der vorseider stede van Brugghe contrarie hären previlegien, onune welker zaken wille zij, die mids der onleden, die eene wile tijds binnen den lande van Viaendren gheweist heift, uten zelven lande vertrocken zijn, in meeninghen waren daer binnen niet weder te keerene, de vorseide ghebreken en zouden alvooren ghe- betert zijn ende up redelichede ghestelt: so eist, dat wij doen te wetene, dat onime de voordernesse van der coopmanscepe ende den gherneenen oorboir ende omme tonderhouden van der goeder minnen ende vrientscap, die nnenich jaer gheweist heift tusschen den voorseiden cooplieden an deen zide ende der vorseider stede van Brugghe an dander zijde, wij bi ripen rade ende tusschen- sprake ende traictite uter narne van ons ghehadt inetten vorseiden coop- lieden, den zelven cooplieden toegheseit hebben ende belooFt over ons ende over onze naercommers tonderhoudene in goeder trauwen de pointen ende articlen hiernaer verclaerst, also langhe als zij hären staple houden zullen binnen der voorseider stede van Brugghe. Ende eerst zo hebben wij den vorseiden cooplieden belooft ende beloven tonderhoudene wel ende ghetrauwe- like alle de previlegien, die zij hebben binnen den lande van Viaendren, in 98 Digitized by Google 778 1438. Sept. SO. alle hare pointen ende articien, ende in der zelver voormen ende inanieren, dat zij die hebben, sonder daerjeghen te commene of te doen commene in tidert toetecommene in eenigher inanierenj ende zonderlinghe tprevilegie, dat zij hebben van der makelaerdie ende dat niement makelaerdie van hären uutcoope hebben zai zonder de ghone, die over den coop of coopmanscepe wesen zal^ naer den inhoudene van hären previlegien; ende te dien hende, dat hem nie- ment yan den voorseiden previlegien excuseren en moghen, so hebben wij den voorseiden cooplieden belooft de zelve previlegien openbarlike te doene ute- roupen ende condighen binnen der vorseider stede van Brugghe. Item omme dat de vorseide cooplieden zegghen ende mainteneren, dat in tiden verleden eenighe vonnessen ghegheven hebben gheweist contrarie hären previlegien, so liebben wij den zelven cooplieden belooft in de name als boven, dat evenverre dat eenighe vonnessen ghegheven hebben gheweist bi ons of onzen vorders jeghen der vorseider cooplieden previlegien, wij de vonnessen niet trecken en zullen in tiden toetecommene te ghelikenessen of te consequencien^ maer eist dat eenighe zaken voor ons te wette commen den vorseiden cooplieden aen- gaende, wij zullen daerin goed rechte wet ende justicie doen, altoos onder- houdende de previlegien van den vorseiden cooplieden, also wij boven belooft hebben. Item omme dat dicwile ghescillen gheresen hebben gheweist tusschen der wet van Brugghe an deen zide ende den ouderlieden van der voorseider hanze an dander zide bi causeu van arreesten, ghedaen binnen der vorseider stede van Brugghe bi der wet van der vorseider stede ende ooc bi der wet van den voorseiden ouderlieden, in welke arreesten de voorseide van Brugghe zecghen, dat trecht van der vorseider stede sculdich es stede te houdene ende voren te gane, den vorseiden ouderlieden maintenerende de contrarie, te wetene, dat haerlieder recht sculdich es vooren te gane, zonderlinghe als hare arreste vooren worden ghedaen: so hebben wij overeen ghedreghen metten vorseideri cooplieden ende beloven hemlieden als boven, dat men van den vorseiden arresten onderhouden zal van nu voortan tgoend, dat hier naervolght: te wetene^ dat van allen ghescillen, die risen zouden moghen ter causen van husen of eerven gheleghen binnen der vorseider stede of scependom van Brugghe^ tusschen zo wat personen het wäre, de wet van der zelver stede van Brugghe de kennesse hebben zal ende niet de vorseide ouderlieden; ende als van den arresten ghedaen up cateylen, coopmanscepe of andere roerende goed, even- verre dat die ghescien bi den ouderlieden ende alleene aengaen cooplieden van der hanze, dat de kennesse daeraf sculdich es den vorseiden ouderlieden Digitized by Google 1438. Sept. aO. 779 te blivenej ende ooc zo wanneer dat in de ghescillen, gheresen tusschen den oooplieden van der vorseider hanze, naer darrest up goed ghedaen bi den ouderlieden also verre voort gheghaen zai zijn, dat tzelve goed bi den hende- liken vonnease van den zelven ouderlieden den coopman, diet dede arresteren^ in handen ghestelt zal worden, dat tzelve vonnesse stede jiouden zal jeghen alle arresten, die men daernaer zal willen doen up tzelve goed bi der wet van Brugghe^ raaer evenverre, dat een derde of meer van buten der hanze toequame ende tzelve goed bi der wet van Brugghe dede arresteren, eer zulc goed bi zulken hendeliken vonnesse van den vorseiden ouderlieden den coop- man^ diet dede arresteren^ in handen ghestelt zal worden, so es trecht van der stede van Brugghe sculdich voor trecht van den vorseiden ouderlieden te gane, emmer den oooplieden van der hanze onverlet blivende, als een derde of meer van buten der hanze in comt, omme in tiden ende in wilen arrest bi den rechte van Brugghe te moghen doene gheliic dien derden, om bi dien an tghearresteirde goed te hebbene tgoend, dat naer de costuinen van der plaetsen recht wort. Item hebben wi den vorseiden oooplieden belooft hemlieden goede ghereetscepe van wetten te doene ende van allen sculden, daeraf zij brieven hebben van scepenen van Brugghe oF andere brieven, evenverre dat de ghone, dien zij de sculd heesschen, die kennen of van sculden die personen, wien men die heescht, kennen voor scepenen van Brugghe, zullen scepenen van Brugghe van ghevallen payementen wet doen binnen den derden daghe, naer den inhoudene van svorseids coopmans previlegien, zonder partien te ver- zendene in de camere van der wet, ende zullen, achtervolghende der costumen, de zelve scepenen den sculdenare wijsen te betalene binnen den derden daghe of binnen achte daghen ten lanxsten. gheld ende scroodegheld ende de coopere van tbuus te voerene of te malere of te iTi^aghene te doene, insghelijcs een cranegheld ende scroodegheld. heni dat wij hemlieden metter crane zullen doen winden al, dat de crane vermach, ende dat de crane niet en vermach^ dat zullen zij moghen vpdoen doen bi zulken lieden, als hemlieden ghelieven zai, betalende trechte van den crane- gheide. Itero dat v/i] hemleden van nu voortan af zullen doen slaen van vulle wine ende ' lakinghe vier stoope van elker roede wins^ item als van den wijnspuerS) evenverre dat zij met allen niet afghestelt en worden, dat zij den coopman dienen zullen, alzo zij van ouden tiden gheploghen hebben, ontfanghende de oude ghewoente, of daer zij also niet en dienden, dat zij niet hebben en zullen. Item aengaende den sciplieden ende scutelieden dat dordonnancie van den toure, die zij zomwilen ghemaect hebben ofhier naniaels zouden moghen maken up tiaden van der coopiieden goede, vp de vorseide cooplieden van der hanze in gheenre ntaniere strecken zai, maer dat zij haerlieder goed zullen moghen doen utewaert laden, bi zo wat vryen sciplieden van Brugghe hem- lieden ghelieft, also zij van ouden tiden gheploghen hebben^ item dat de scip- lieden ende scutelieden der vorseider coopliedere goed van buten inbringhende ghehouden zullen zijn, vp dat den cooplieden ghelieft, tzelve goed in hären scepen te houdene drie daghen lanc, ende als zijt entladen, dat zij dat leveren zullen in zekerer band; ende waert dat de cooplieden van baren goede eenighf» scade hadden, zo zai daeraf ghehouden zijn ende waer moeten zegghen de ghone, diet inhadde. Ende omme dat wij willen, dat alle de vorseide pointen bliven goed, vast ende van weerden also langbe, als de vorseide cooplieden baren staple bouden zullen binnen der vorseider stede van Brugghe, so hebben wij dese lettren ghedaen zegbelen metten zegbele van der vorseider stede van Brugghe. Ghemaect ende ghegbeven in jaer ons Heeren MCCCC achte ende dartich, upten twin- liebsten dach van Septembre. Nach dem Original im Stadtarchiv zu Köln. Mit anhangendem ^ unverletztem Siegel der Stadt ad causan. Auf dem Pergamentstreifen geben zwei veraehiedene Schreiber des lö, Jahrh, den Inhalt so an: Brucge allene int jaer MCGCGXXX VI 11, sprekende van den wyne und cranen etc. Item desse breeff helt inne twe oft dre gode pontekena van den schiplnden van Brügge. Mitgetheilt von Dr. Hohlbaum. Vgl. von der Hopp^ Hanserecesae 2, S. 215. BCCIiXXVl. Die Vicare der Jacobi-Kirche in Lübeck gründen eine Stiftung zum Zwecke regel- mässiger wöchentlich zweimaliger Vertheüung von Weizenbroden unter die Vicare der Kirche. 1438. Sept. 22. in nomine Doinini amen. Anno a natiuitate eiusdem millesimo qua- dringentesimo tricesimo octauo^ indictione prima, die vero Lune vicesimo secundo niensis Septembris, hora vesperarum vel quasi, pontificatus sanctissinii in Christo patris et domini nostri, domini Eugenii, diuina prouidencia pape quarti anno octauo, in mei notarii publici testiumque subscriptorum ad hoc specialiter vocatorum et rogatorum presencia constituti personaliter bonorabiles et circumspecti viri, domini Reynerus Gantzow, Euerbardus Alardi, «lohannes Sasse^ Helmoldus Lacbemund, Conradus Hoborch, Hinricus Wulf, Jobannes BuDStorp, Jacobus Kotzee, Bartbolomeus Munster et Jobannes Holste, perpetui vicarii in ecciesia beati Jacobi Lubicensi, pronunc Lubeke residentes propo- Digitized by Google 782 1438. Sept. 22. suerant et dixeruiit huiusmodi aut consiinilia verba in eifectu, videlicet quod attenderent, elemoainam magnam esse fiduciam coram sumino Deo omnibus eam facientibus, quum ab omni peccato et a morte- liberat et non patitur, animas ire in tenebras. Idcirco in honorem omnipotentis Dei glorioseque virginis matris Marie omniumque sanctorum eins et pro salute animarum om- Dium fidelium defunctorum et vtilitate eorum propria ac aliorum perpetuorum vicariorum dicte ecclesie pro tempore duntaxat residencium desiderauerunt fundare et instaurare panes elemosinales triticeos septimanatim singulis diebus Sabbati et Mercurii personali diuisione iuxta numerum vicariorum residencium pro tempore distribuendos, certam summam pecunie videlicet centum et quin- decim marchas lubicensium denariorum, cum quibus quondam dominus Johannes Abbendorp, in dicta ecclesia perpetuus vicarius, emit in certis bonis tunc in litteris expressis decem marcharum redditus annuos, quos eisdem vicariis pro huiusmodi panibus distribuendis vna cum summa principali dedit. et in testa- mento suo assignauit, et quia huiusmodi redditus decem marcharum reempti sunt, ideoque iidem vicarii pro dicta summa alios redditus pro panibus pre- dictis distribuendis emerunt et comparauerunt, prout in litteris desuper con- fectis dixerunt plenius contineri. Voluerunt igitur et per vicarios ipsorum successores pro tempore in dicta ecclesia beati Jacobi Lubicensi residentes ita obseruari ordinauerunt, quod prouisor^ quem vicarii predicti ad huiusmodi panum distribucionem duxerint statuendum, sie ut premissum est, septimanatim singulis diebus Sabbati et Mercurii, prout videbitur expedire et redditus huius- modi se extendunt, vnum vel duos panes, quemlibet tres denarios lubicenses valentem, cuilibet vicario residenti duntaxat distribueret et assignaret, nichil omnino juris seu proprietatis vicariis absentibus seu quibusuis aliis, preterquam premissum est, in ipsis panibus distribuendis reseruarunt. Vicarius de nouo superueniens, si residere et particeps huiusmodi panum esse veliet, in primo acceptacionis aut residencie sue anno vnam marcham lubicensem pro augmento apponere et de panibus pro primo anno nichil penitus deberet percipere, anno vero reuoluto cum aliis vicariis residentibus equalem perci'piet porcionem, qui, si huiusmodi apposicionem Facere recusaret, a percepcione panum huiusmodi penitus debet esse priuatus et exciusus, nisi vicarii residentes graciam sibi vellent facere specialem. Et huiusmodi apposicio per nouos. vicarios durare debet, quamdiu ipsis vicariis residentibus videtur expedire. Insuper si per incrementa temporis quippiam de dictis panibus residuetur, voluerunt, quod huius- modi residuum ad manus pauperum Christi ante ianuas in plateis degentibus Digitized by Google 1438. Sept. 22. 783 • (sie) scinderetur et daretur Et quia ipsi elernosinis vterentur, idcirco residuuni eorundem nierito pauperibus dandum decreuerunt. Notariatszeichen. Et ego Johannes de Wenge, clericus Mindensis diocesis^ publicus imperiali auctoritate notarius, quia omnibus et singulis premissis, dum sie, vt premittitur, agerenter et fierent, vna cum prenominatis testibus presens interfui eaque sie ßeri vidi et audiui, ideoque presens publicum instrumentum exinde confeci signoque et nomine meis solitis et consuetis signaui rogatus et requisitus in fidem testimoniuuk omnium et singulorum premissorum. Nach dem OriginaL BCCIiXXVll. Die Erben des Bürgermeisters Jordan Pleskow entsagen allen Ansprüchen an die Stadt Lübeck. 1438. Sept. 29. Jordanus Plescowe, filius domini Jordani Plescowen, quondam procon- sulis huius ciuitatis Lubicensis, pro se et suis heredibus coram concilio et hoc libro recognouit, quod domini consules huius ciuitatis Lubicensis, similiter et domini de antiquo consulatu Lubicensi prefato suo patri, domino Jordano Digitized by Google 784 1438. Sept. 29. Plescowen, satisfecerunt de otnnibus expensis, pecuniis et dampnis, que pater suus dominus Jordanus exposuit et consurnpsit interim^ quando de hac ciuitale Lubicensi fuit expulsus. Simili modo dictus Jordanos recognouit, quod ante- dicti domini consuies prefato patri suo de omnibus versetenen renthe vnde wes sineme vadere geboren mochte van den XL dusent marken lubesch^ alse de olde rad wedder inqwam, prefato suo patri eciam satisfecerunt. Vnde pre- fatus Jordanus Plescowe, filius domini Jordani, cum suis heredibus antedictos dominos consuies huius ciuitatis et dominus consuies de antiquo consuiatu Lubicensi, ipsorum successores et heredes pretextu illius dimisit ab omni ulteriori nionicione seu impeticione penitus qwitos et solutos. Nctch einer Inscription des Nieder »tadtbuchs vom J, 1438, Michaelis, I>CCIiX%¥IlI. Soldquittung eines Geleitsmannes. 1438. Oct. 16. Martinus Schulte coram libro regraciabatur amicabiiiter dominis pro- consulibus et consulibus ciuitatis Lubicensis, quod sibi satisfecerunt pro seruicio suo, expensis et laboribus suis, quos Fecit predictis dominis consulibus, quando equi et familiäres dictorum dominorum consulum veniebant per terram de Prutzia huc ad ciuitatem Lubicensem, quod non fuerunt in via spoliati, capti et perditi. Vnde antedictus Martinus Schulte cum suis heredibus prefatos dominos consuies Lubicenses et ciues pretextu illius dimisit ab omni viteriori monicione seu impeticione penitus quitos et solutos. Nach einer Inscription des Niederstadtbuchs vom J. 1438, Galii. Der Rath von Stralsund berichtet dem Rathe von Lübeck über seine Bemühungen bei König Erich hinsichtlich des Verhältnisses desselben zu der Stadt Rostock. 0. J. (1438). Oct. 23.' Vnse denstlike grute vnde wes wij alleweghe gudes vermögen. Er- samen heren, leuen vrunde. Alse juwe leue van vns is begherende wesen, den heren koning to Dennemarken mit vlitighen beden antolicghende^ dat id myt den van Rozstok also geholden werde, alse syne koninglike gnade vnde syne reedere dat to Calmeren juwen vnde der anderen steede sendeboden gesecht vpde gelouet hebben etc., dar hebben wij vns gerne nv alse eer gudwilch ane 1) Nach Zober, Stralsonder Chroniken, Th. 1, S. 885 war König Erich 1438 auf Hiddensee. Digitized by Google (1438.) Oct. SB. im bewiset vnde dorch des willen vnse radedsendeboden to synen gnaden gesant, dede vns bericbteden vnde wedder inbrochten syner gnaden antworde, so dat be na besprake darto antwardede vnde sede tnuntliken also, dat he tostunde^ wes wij vorbrachten, dat to Calmeren annamet vnde van der Rozstokker wegen gesecht were vnde dat he juw, hern Rapesuiuere vnde den steden, de by ein weren to Calmeren, secht hadde, deme hadde he vulgedan vnde screff na räde synes rikes raede vnde der suluen stede to den van Rozstok, alse des geratnet was, sodder der tid hadde numinend van synes rikes raede by eui gewesen sunder her Jons Gryni, de nv iegenwardich by em was, also were ein noch nicht witlik, wo de nyen van Rozstok in Oennemarken komen weren vnde wo dat gehandelt were, men des nyen raedes sendeboden weren hir bij em geweset to Hiddense vnde hadden ene beden, dat he wolde ere holde here wesen, se wolden alles dinghes, ere vnde rechtes bij em blyuen, do was he in sulkeme vorsate, dat he alle dage willen hadde, to segelende na Oennemarken also vrö, alse em de wynd weyede, vnde also scref he to den nyen van Rozstok^ dat se to em scholden komen in Oennemarken, dar wolde he denne mit en spreken vnde vorhandelen; wes he gudes darto dön konde vnde mochte, dar wolde he sik gudwilch ane bewisen, wes he denne gudes dar mit en konde beramen, vnde wes em dara£F denne weddervure, dat wolde he vorscryuen )uw, den van der Wismer vnde vns. Leuen heren vnde vrunde, anders nin antwarde hebbe wij van dem heren koninge irvaren. Siet bi Gode. Screuen vnder vnses rades signete, die Seuerini. Borgermeistere tom Stralessunde. 