title: Ontwerp ter verbetering van den financielen toestand der kolonie Suriname
creator: Mesquita, J. J. de | Tydeman, J. W
text: Digitized by Google f22f Z, % / Digitized by Google ONTWERP TER VERBETERING VAN DEN FINANCIELEN TOESTAND KOLONIE SURINAME. Digilized by Google Digitized by Google OITWERP VERBETERING VAK DEN FINANC1ELEN TOESTAND J. J. DE ME8QUITA, ,’C. Surinaamsch Grondeigenaar. UITGEGEVEN DOOR SI r . JT. W. TYDEMAtV, Advocaat tc Amsterdam- GEDRUKT BIJ BAHEL8 & KHliBER. Bloemmarkl No. 233 , Amsterdam. 1842. Digitized by Google Digitized by Google VOÖRREDE Heeds in het jaar 1839 werd door den Heer i. i. de mes- qiiita, Surinaamsch grondeigenaar, herwaarts overgekomen uit belangstelling zoowel in de opvoeding zijner hinderen als in de aangelegenheden der kolonie, welke hij hoopte in Nederland meer daadwerkelijk te kunnen bevorderen, — een oniwerp tot verbetering van den financielen toestand der kolonie Suriname aan Koning Willem I ingeleverd. Kort na de komst van den tegenwoordigen Koning tot den troon, heeft hij een eenigzins herzien ontwerp aan Z. M. aangeboden, in de verwachting, dat de nicuwe Regering de welvaart der ongelukkige kolonie door eene spoedige en ge- wen schte voorziening in den gestremden wisselomloop, aan- moediging van den landbouw en maatregelen omtrent den slavevstand zooveel mogelijk soude trachten op te beuren. Tot dus verre zijn deze vcrwachtingen voortdurend te leur gesleld, tot nu onlangs het geruckt zieh verspreid heeft, dat de Regering een voorstel omtrent de West-Indische aange- legenheden aan het onderzoek eener daartoe aangestelde com- tnissie had onderworpen, Wat hiervon is, kan bij het stilzwijgen van het officiele blad moeijelijk gegist worden; maar de Heer de mesquita achtle althans nu het oogenblik günstig, om, terwijl de aan- dacht van veltn op dit hoogstbelangrijk onderwerp gevestigd is, aan zijn voorstel eenige meerdere openbaarheid te geven, ten einde, zoo daarin iets goeds mögt zijn, de commissie Digitized by Google VI ( tndicn het geruckt waarheid sprecht) sich daarvan bij der - zelver onderzoek konde bedienen, en voorts ieder deskundige in de gelegenheid zoude zijn, eenen eventuelen maatregel van het Gouvernement met het door hem ingediende ontwerp te t vergelijken, of eindelijk, bijaldien er niet tceldra een doel- treffende maatregel ten behoeve der kolonie door de Regering tcerd ten nitvoer gelegd , men zieh in allen gevalle zoude kun- nen overtuigen, dat het van de zijde van partikulieren niet gehecl aan bouwstoffen tot verbetcring en herstel heeft ont- broken. Dit coornemen van den schrijver, die mj sints ettelijke jaren als een man van beider doorzigt behend is, en met wien ik over de aangelegenheden van Suriname tneermalen van gedachten getoisseld heb, moest tcel mi/ne volle goedkeu- ring wegdragen, en ik wilde mij geenszins onttrekken aan zijn dringend verzoek, om de uitgave van dit werkje te be- sturen en van een voorberigt te begeleiden. Door mijne betrekking tot den Heer de siesquita gelijk tot onderscheidene andere ingezetenen der kolonie, zijn mij de belangen van Suriname niet gehecl vreemd gebleven, en dik- wijls heb ik het ongelukkige land beklaagd, hetwelk door deszelfs afhankclijke betrekking van het moederland, waarvan het de weldadige vruchten siecht s schaars heeft mögen pluk- ken, buiten de mogehjkheid gesteld is, om zieh van vroegere schokken te hcrstellen en door eigene kracht zieh voor een dreigend verderf te behoeden. De meerdere voordeelen, welke de Oost- Indische bezittingen aan den lande opleveren, schijnen de belangstelling der Re- gering van de kolonie Suriname, welke haar tot nu tot meestal siecht s opofferingen gekost heeft, schier geheel te heb- ben afgetrokken, en zulks vooral in eenen tijd, dat men met uitpntting van alle denkbare hulpmiddelen slechts oogenblik- kelijke uitkomsten beöogde, om in de bestaande ßnanciele be- hoeften hier te lande behoorlijk te kunnen voorzien. Feel- vuldige gebreken in het administrative en judiciele, de thans Digitized by Google VII recds bjna twaal/jarige stilstand der bank-operatien, ens. ztjn daarcan soovele kenmerken, of immers sij ioonen, dat het der Regering zoo niet aan genoegzaam inzigt dan toch aan de vereischte magt ontbreekt , om de kolonie op eene af- doende wijze te hulp te komm. Onderscheidene ran elders ontstane onheilen en onvoorziene rampen, als b. v. de'ver- schrikkelijke branden, die Paramaribo verwoestten, maar nog meer de sterfte onder de slavenbevolking en de vermindcrde opbrengst der suiker-cultuur droegen er toe bij , om den toe- stand der kolonie allezins hagchelijk te »iahen , en met ieder jaar neemt de bezorgdheid over den Staat der kolonie tegelijk met de bezujaren om er in te voorzien, en de behoefte aan snelwerkende middelen toe. Het möge soms aan het moederland zwaar rollen, zieh op eene ajdoende wijze hei lot ran kolonie n aan te trekken, welke , — hoc gewigtig ook wegens de menigvuldige partikuliere daaraan verknochte belangen, die op den nationalen rijkdom van den grootsten invloed moeten ztjn, — echter de zorg en opofferingen der Regering met geenc groote oogenblikkeljke voordeelen tot stijving ran de schatkist beloonen, — het is en blijft desniet- temin eene dure verpligting voor de Regering, welke zij zoowel jegens de ingezetenen der kolonie als je gen s die ran het moe- derland heeft te vervullen, om alle krachten in te spannen, ten einde den bloei van zoodanige bezitting duurzaam te verzekeren, en daardoor het algemeen belang te bevorderen. ls evenwel de Regering, na mislukking van alle aange- wende middelen, niet in Staat, om eene vervallen kolonie krachtigltjk te ondersteunen en van eenen anders gewissen ondeigang te redden, — kan die redding niet plaats grijpen sonder aanzienlijke kosten, — kan het bezit der kolonie fe- gen die opofferingen niet opwegen — kan dezelve niet dienst- baar gemaakt worden aan het heil van den Staat en tevens voor sich sehe bloeijen, — dan soude op het Gouvernement ten laatste de zedelijke verpligting rüsten, om sich ge- heel aan die overseesche besitting te onttrekken, en haar Digitized by Google VIII ran den Staat onafhankelijk te verklären, ten einde haar in de mogelijkheid te stellen, sich selce staand'e te houden, of sich ander de bescherming te plaatsen van eene Mogendheid , welke bij magte soude sijn, onder billijke voorwaarden, haar hare vorige welvaart te hergeven. Met belangstelling siet dan ook ieder, wien het lot van Suriname ter harte gaat, de met gerekt geduld sints lang ver- wachte beslissende stap der Regering te gemoet. Geene elkander opvolgende toezendingen van Gouverneurs- Generaal, geene beloften, waarmede »de goede ingesetenen” telkens worden in slaap gewiegd, geene kortstondige verade- ming door het openen van een beperkt crediet aan de West- indische Dank, geene geringe militaire besetting, geen stoet van ambtenaren, geene theoretische bespiegelingen omtrent slavemij of kolonisatie zijn in Staat, de kolonie van eene gewisse vemietiging te redden. Eene' grondige herziening van het staatsbestuur, eene doel- matige wijsiging van het regtswesen en van de wetgeving, eene herlevendiging van het openbaar crediet door eene ver- beterde bank-inrigting, eene aanwakkering der bronnen van koloniale welvaart, en eene voorziening in de behoefte aan werkende handen, — dit in verband met een gematigd e» wijs beheer onder eenen kundigen en verliebten Gouverneur- Gene- raal en met eene naauwgesette geldelijke administratie , is alleen in Staat den vervallen toestand der kolonie weder op te beuren, en haar voor sich sehe en Nederland vruchtbaar en belangrijk te doen wesen. Mögt de bijdrage van den Heer de mesqi'ita dit heilsame doel helpen bevorderen : deze soude voorseker de schoonste belooning zijn voor den ijver, waarmede hij sich aan de be- hartiging der belangen zijns Faderlands belangeloos heeft toegewijd. i. W. T. Amsterdam , 16 Sepl. 1842. Digitized by Google De kolonie Suriname bestond vroeger bijkans uitsluitend ran den landbouw; de leveriswijze was er hoogsteenvoudig, koophandel was er schier niet; de Nederl. koopvaardij-ka- piteins voorzagen in de noodzakelijkste Europesche behoeften, en keerden met rijke ladingen en voortbrengselen van den vruchtbaren grond naar het raoederland terug; het circu- lerend medium was kaartengeld; het was sehaars, en er was geene behoefte aan meerder, omdat de circulatie niets- beduidend was. Dit alles veranderde in 1801, tuen de Engelschen de ko- lonie eerst, zoo het heette, in bewaring, later als eene verovering op den vijand in bezit nameu. Tocn leerden onze kolonisten de weelde kennen inet al harc behoeften en geneugten. Gedurende al den tijd der Engelsche over- heersching waren de in Nederland woonachtige eigenaars Tan plantaadjen (en deze maakten de groote meerderheid uit) gedwongen, hnnne produkten in Suriname zclve te yerkoopen, en daar de provenuen niet konden worden overgezonden naar het mocderland, zetten zij deze gelden in de kolonie op rente uit. Door, yermeerdering van kapi- taal werd de landbouw uitgebreid ; wegens de veranderde levenswijze op rneer kostbaren voet, nam ook de aanvoer yan buitenlandsche goederen meer en meer toe. De land- bouwende kolonie werd alzoo, ten gevolgc der tijdsom- standighcden, tegelijk eene kolonie van koophandel. Het 1 Digitized by Google ( 2 ) kaartengeld was zeer vcruieerderd ; het had soms eene waarde boven Nederlandsch Courant, en viel nimmer be- neden de 25 pCt. daaronder ; voor deze agio konden altijd wissels op Europa worden bekoraen. De kolonie had gebloeid tijdens Neerlands druk. Zij moest vervallen bij Nedcrlnnds herleving. Dit verval dagteekent Tan de proclamatie van 27 Februarij 1810, waarbij de in- gezetenen ontslagen werden van den eed, aan zijne Britsche Majesteit, en de Hooge Regering werd georganiseerd. Niets was natuurlijker, dan dat de hcilzame verandering van zaken in Europa en het herstel der Nedcrlandsche vrijhcid ongelukkigerwijze op de welvaart der kolonie Su- riname eenen zeer nadeeligcn invloed moesten uitoefenen. Immers de Nederl. eigenaren licten nu weder, gelijk vroe- ger, hunne Produkten herwaarts körnen, en zij verlangden hunne op intercst uitgezette kapitalen gelost te krijgen. De Engclsche kooplicden daarentegen, verhinderd goederen naar de kolonie te voeren, verlangden remises van het hun nog verschuldigde, — en de welvaart der kolonie was verdwenen. Menige execntoriale verkoop was het gevolg van de onverwachte opeisching der geplaatste kapitalen ; menige vruchtbare aangelegde plantaadjegrond werd ver- laten bij gebreke van fonds; — de landbouw keerde terug tot binnen de oude grenzen vancultuurjdebenoodigdeover- zendingeu van geldennaar de Nederlanden, en devereischtc voldoening aan de verpligtingen van den koophandel brag- ten trapsgewijze zulk eene rijzing in den wissel te weeg, dat de wissel, welken men zieh vroeger tegen 25 pCt. agio kondo aanschaffen, met 100, ja 200, en eindelijk in 1826 met 210 pCt. verlies moest worden gekocht. ■ Het is onbegrijpclijk, en geeft geenen grooten dunk van een wijs, spaarzaam en gematigd beheer der koloniale be- langen, dat, niettegenstaande dit alles, echter eene aanmer- kelijke verhooging der belastingen was ingevoerd, waarvan de resolutien van 18 Maart 1818, van 21 Mei 1822 en van Digitized by Google ( 3 ) 28 Oct. 1824 onder andere tot zoo vele droevige blijken verstrekkcn 1). Om intusschen de verdere dal in;; der waarde van hct papierengeld in vergelijking met het Nederl. Cour', te voor- komen, besloot 7. BI. Koning Willem I, het Surinaamsclie kaartengeld tegen de bestaande agio van 210 pCt. met Brusselsch bankpapicr in te wisselen. Daartoe strekte eenp publicatie van 25 October 1826, waarbij onder anderen wordt gezegd, dat »bij den Koning waren in overweging genomen de klagten over de toenemende daling van het papieren- en kaarten-geld; . . . . terwijl als een gevolg van die oorzaak, de finanticle Staat der kolonie aan gedurigc onzekerheid was blootgesteld, en de belangen der ingeze- tenen daardoor hevig aangcdaan waren, was hct dringend noodzakelijk een eindperk te stellen aan het vCrkeerde, dat uit zoodanigen stand van zaken moest voortspruitcn.” Voorts werd het nut overwogen, om de koloniale en moederstaats- muntstelsels in een naauw en eenvoudig verband te bren- gen, en de wensch te kennen gegeven, om den gezonken Staat van het crediet in de kolonie op te beuren. Daartoe werden toen alle raetale Nederl. inunten in de kolonie gangbaar verklaard ; en ook de Amsterdamsche en Brusselsche bankbil letten. Eindelijk werd daarbij hct kaar- tengeld ingetrokken, hetgeen met een verlies van 210 pCt., of, gelijk het heette, in de verhouding van 310 tot 100 guldcns Nederl. konde worden ingewisseld. Buitengcwone noodzakelijkheid alleen kan dezen laatsten maatregel (het reduceren der waarde van 310 guldcns Surin. op 100 guldcns Nederl.) wettigen. Op zieh zclve toch was 1) Al deze Resolution en andere Suriname betreffende officiele stuk- ken zijn in volgordc te vinden in de vcrzameling van » Gouverncments- bladcn, in de kolonie Suriname” van 1836 tot 1839, in twee dcclen gedrukt bij C. A. Spin, te Amsterdam, 1837, 1840. 1 * Digitized by Google I 4 ) v nicts meer ongehoord, niets meer uubillijk, dan het geld zelvc in waarde tot minder dan een derde terug te brengen. Yroeger bestond nog altijd de mogelijkheid, dat de waarde van het Sarin. Cour', zieh hcrstelde ; thans was die kans door het Koninklijk besluit voor altijd verloren. — In Nederland was door den Franschen overheerscher tot vermindering der Staatsschuld de waarde der effekten getierceerd, — en eene der eerste voorzieningen van den Souvercinen Vorst was eene poging om het herstel van deze grieve aan de natie te ver- zekeren! Maar eene iinantiele operatie, ten gevolge waarvan hij, die .310 guldens in kontanten meende te bezitten, de- zelve op de waarde van 100 guldens verminderd zag, kon niet dan een’ nadeeligen indruk maken op de Surinaamsche bcvolking, en leverde eene groote schade op, vooral aan diegenen, die met Nederland in geene dadelijke betrekking stonden en de drukking van den wissel-agio op geene regtstreeksche wijze hadden ondervonden. Nu had men dan toch in redelijkheid kunnen verwachten, dat met de waarde van het geld ook de belastingen zouden verminderd zijn ! llet was er verre van af, dat zieh dit ver- wezenlijkte; tcrwijl het geld met 210 pCt. was getierceerd, werd van de belastingen slechts 150 pCt. afgenomen, en werd het hoofdgeld voor de slaven tot eene ongehoord drukkende hoogte opgevoerd 1). Men zic de publicatie van 20 Dec. 1826. — Maar genoeg, de wissel-agio was vöör- gekomen, want in plaats van door wissels kon men de re- mises naar Nederland in het aldaar even geldige bankpapier bewerkstelligen. Weihaast openbaarde zieh echter het wezentlijke gebrek van den voorgestelden maatregel der inwisseling van het Surinaamsche kaartcngcld met Brusselsch bankpapier. Men was daarbij niet bedacht geweest op de orastandigheid, dat 1) Vroegcr / 7,50 Surinaamsch Courant, later tot / 15,50 Suri- naamsch Courant opgevoerd, das met eene verlmoging van 1 06 J pCt. Ditjitized by Google ( 5 ) er geen invoer vau geld uit Nederland naar de kolonie plaats vindt, welke eenigzins tegen den zeer aanmerkelijken uitvoer zou kunnen opwegen. En toch, niets is eenvoudi- ger. De Suriuaamsche kooplieden ontvangen de Nederl. koopwaren, en betalen ze, zoo zij die hezitten, met Pro- dukten en anders met geld: maar de meeste producteu worden in natura naar Nederland gezonden aan de Neder- landsche eigenaars, zonder dat daarvoor eenige waarde in de kolonie terugkeert. Te Suriname zijn schier geene Produkten te koop. Al het Brusselsehe bankpapier zou dus weldra naar Nederland zijn verplaatst. en de kolonie zou van alle circulcrend medium beroofd zijn. Het bleek derhalve toen op nieuw, hetgeen de ondervin- ding reeds vroeger had kunnen leeren, dat in de kolonie behoefte was aan eene geldsoort, welke alleeu daar en niet elders gangbaar was, en dus niet zou worden uitgevoerd, en te gelijk aan wissels op Nederland, om door middel Tan deze te voldoen aan de verpligtingen van den handel en verdere benoodigde remises van golden, bij voorbeeld tot bctaling der opvoedingskosten van naar Nederland gezonden kinderen, of tot aankoop van in Nederland verkocht wordende Suri- naamsche plantaadjek. Maar tevens moest worden voorzien, dat zieh niet weder een verschil in de waarde van het Surinaamsche geld en het Nederlandsche Courant openbaar- de, hetwelk nu, na de vborafgaande tiercering, dubbe) hard en onbillijk zoude zijn. Dit alles werd tot stand gebragt door de oprigting eener Particuliere West-Indische Bank, daargesteld bij Publicatie van 9 Maart 1829, en welke, ondcr mcerdere verbeteringen in het beleid de regering als anderzins, als het gevolg mag worden aangeiuerkt van de buitengewone zending van Z. Excellentie den Generaal van den Bosch, die in 1828 de kolonie bezocht. In de gemelde Publicatie wordt de Bank genoemd »eene voor de kolonie zoo heilzame inrigting, de strekking heb- Digitized by Google ( 6 ) Lende om den gelds-omloop aldaar behoorlijk te regelen, den wissel zoo veel doenlijk voor agio te bewaren, en de t middelcn te verschallen, om de volkplanling in bloei en welvaart te doen toenemen." De billetten der Bank waren het middel van circulatie; zij moesten als kontant geld worden aangenomen, en tegen inwisseling van die bankbilletten zou men altijd wissels kunnen bekomen op Ncderland. Voorts zou die Bank ook beleeningen doen op plantaadjen, welke in 26 jaren door jaarlijksche betaling van 8'^ pCt. aan kapitaal en interessen geheel zouden worden afgelost. Bij de Publicatie van den 6 Junij 1829 werd die geheele Bank-inrigting meer naauw- keurig beschreven. Nu vrage men niet, wie de bankier is van die zoogenaamde Particulicrc West-Indische Bank; men vrage niet, waartoch de drie millioenen zijn, welke, blijkens de Publicatie, tot seeuriteit voor derzelver werking waren gedeponeerd. Men vrage niet, of er soms ook in de wijze van administratie misbruiken zijn ingeslopci) ; men vrago niet, of door de Bank-inrigting in al de erkende behoeften der kolonie wordt voorzien. Maar men vrage, heeft die instelling hare ver- pligtingen nagekomen ? Is het doel verwezentlijkt, om daar- door het ongelukkige Suriname van deszelfs vervallen toestand op te heffen? De uitkomst heeft op eene allergrievendste wijze het tegenovergestelde bewezen. Nog geene twee jaren sints de oprigting der Bank waren verstreken, toen zij het voor- naamste gedeelte harcr belangrijkc werkzaamheden heeft moeten staken, waartoe zeker de Belgische onlusten het hare hebben bijgedragen ; maar die toch nimmer eene vol- slagen wanbetaling, een waar bankroet, van dien tijd tot lieden kunnen wenigen ! Zie hier wat gebeurd is. De Hoofd-Directie der Partie. West-Ind. Bank adverteerde kort af in de Surinaamsche Courant, dal provisioneel geene wisselbrieren op het Mini- Digitized by Google ( 7 ) sterie -van Kolonien zouden worden uitgegeren, en terstond daarop verschijnt de Publicatie van 3 Mei 1831, waarbij wordt gezegd: dat »de beroerten in Zuid-Nederland eene groote belemmering hebben doen ontstaan in alle takken van bestuur, en voorzeker ook de geldelijke gcsteldheid -van ’s Lands schatkist in het vaderland in onvoorziene ongele- genbeden inoeten hebben gewikkeld....” — Eene soort van profetie van Z. Exo. den Gouvemeur-Generaal, maar eene profetie, acht maanden na den Belgischen opstand, wanceer er dus volledige instructien uit Nederland konden aanwezig zijn geweest! Voorts wordt bij die Publicatie overwogen, dat het Koloniaal Gouvernement zorgen inoest: »dat de tijdelijke belemmering in den finantielen Staat bij hetNederl. Gouvernement niet werd verhoogd door koloniale inrigtingen, welke zonder aanmerke- lijk bezwaar voor de goede ingezetenen, en zonder eenige der welbegrepen en wezentlijke belangen dezer volkplanting in de waagschaal te stellen, eenige wijzigingkunnenondergaan.” De ondervinding heeft echter gcleerd, hoezeer Z. Exc. de Gouverneur zieh hier vergist heeft, en hoe weinig inzigt hij of zijne lastgevers hebben geliad in het opgevolgde diepe verval der kolonie; daar het geblcken is, dat hier niet van eenvoudige wijziging der Bank-inrigting spraak was, maar dat het een vitaal punt van de welvaart gold der kolonie. Vöör wij nu zien, wat eigenlijk ten gevolgc van deze preambules werd besloten, veroorloven wij ons alleen deze opmerking, dat het althans vreemd moest toeschjjnen, hoe de Belgische onlusten, en de tijdelijke belemmering van den finantielen Staat bij het Nederl. Gouvernement, en het ver- band tusschen dit en de koloniale Bank-inrigting — overeen te breiigen zijn met de benaming eener Particuliere Bank, en of de Gouverneur-Generaal zieh de belangen eener par- tuculiere inrigting derwijze zou hebben aangetrokken ; maar indien dan die Particuliere West-Indische Bank geene par- ticuliere maar eene staats-inrigting is, welke reden bestaat Digitized by Google ( 8 ) er dan, vvaarom men hier een’ geheimzinnigen sluijer heeft noodig geacht? of zoude men reeds bij de oprigting de mogelijkheid van een subiet verval hebben voorzien ? Dien ten gevolge werd dan door Z. Exc. besloten : »Art. 1. Het afgeven van wisselbricven zal bij voortduring plaats hebben” (juist ljjnregt in strijd met de advertentie van de Bank, maar, gelijk men zien zal, het verschil schijnt grooter dan het is, — want), »edoch — niet meerder dan na even- redigheid van het bedrag der ter escompte aangeboden wisscls, en mitsdien in diervoege, dat de Part. West-Ind. Bank al de door dezelve af te gevcn wissels door eigene remises dekkcn kan.” Daar er nu geene wissels ter escompte aan de Bank wer- den aangeboden, omdat er dadelijk agio ontstond, cn icder particulier op wissels winst aanbood — en daar de P. W. I. Bank geene eigene remises bezat of konde verstrekken, — kwam het volkomen op hetzelfde neder, alsof men de ad- vertentie der directie van de Bank had gecopieerd. De afgifte van wissels op het Ministerie van Kolonien hield gehecl en al op. > Kort daama hield de Bank ook op met het doen van beleeningen, — in een woord, die inrigting sliep, was ar- gent court, en is, gelijk bekend is, ondanks enkele stuip- trekkingen, nog niet herlevendigd. Tot palliativen om den treurigen toesland, dien de inge- zetenen van Suriname ondervonden, eenigzins dragelijk te maken, kwam den 6 Mei 1831, en zoo verder van tijd tot tijd eene nolificatie aan de goeue * ngezetenen, waarbij hun dank werd gezegd voor hunue verknochtheid aan het Nederl. gouvernement en ’sKonings tevredenheid werd te kennen gegeven over hun in het gepasseerde jaar gehouden gedrag ! ! ! Zien wij nu in cenige trekken de gevolgen dezer maat- regclen op den toestand der kolonie. Zoodra de Bank ophield nieuwe beleeningen te sluiten, terwijl de ge- Digitized by Google ( 9 ) dane moesten worden afgelost, en lxel geld daarvoor in de Bank »troomde, onstond er 1“. gebrek aan circulerend kapitaal, omdat men tot de positie was terug gebragt, dat de Bank als creditenr voor de nog loopende hypotheken al de bank- billetten ontving, en niets terug gaf ; en 2°. kon de land- bouw lieh niet uitbreiden en ontwikkelen, en moest hij alleen trachten zieh staande te houden op de wijze als hij doet. Maar zulk staan is bij al de neven-plagen, welke Suriname teisteren, een voortdurend achteruitgaan, want oin van andere onheilen, die de kolonie troffen, en op den landbouw van invloed moesten zijn, niet te gewagen, de groote behoefte aan arbeidendc handen, door gebrek aan slaven en de moeijelijkheid om daarin op eene of andere wijze te voorzien, moest reeds eene onoverkomelijke strem- ming te weeg brengen. Een 3 do slag trof den handel, welke geheel gefnuikt is. Menig l'aillissen)ent of surceance van betaling was het uit- sluitend gevolg van den treurigen finantielen toestand der kolonie ; zij veroorzaakten berouw, mistrouwen en af keer om weder met de koloniale kooplieden of ingezetenen in betrekkingen te geräken, welke niet dan verlies zouden kunnen opleveren. Ten 4 d ", werd ook de Surinaamscbe ingezetene, zoowel particulier als militair of burgerlijk ambtenaar, die van zijn vast inkomen moet bestaan, door de stremming van den handel grootelijks benadeeld. De noodzakelijkste levensbe- hoeften, als : boter, vleesch, enz., welke alle schier uit Ne- derland worden aangebragt, moet hij zieh tegen de hoogste prijzen aanschaffen ; want door gemis van crediet, bij ge- breke van wissels of door den hoogen agio, en door den langen termijn van betaling, welke meestal twaalf ä vijftien maanden of langer verwijlt, kunnen de kooplieden zelve niet dan tegen verhoogde prijzen in Nederland koopen, en moeten derhalve hunne waren aan de Surinaamsche inge- zetenen zooveel duurder van de hand zetten. Digitized by Google ( 10 ) Maar vooral ook, ten 5 J % is het sints het Bank bankrott ruet de wissel-circulatie in het bijzonder zeer siecht gesteld . Op enkele uitzonderingen na, waren het tot dus verre alleen administrateurs van plantaadjes, wier eigenaren in Nederland woonachtig zijn, die, gelijk zij alle vervoerbare producten herwaarts zenden, zoo ook voor eenige ongelden en belas- tingen wissels trekken op de Nederlandsche liandelshuizen, aan welker Order de producten worden geconsigneerd. De administrateuren of andere gelukkige houders van wissels verkochten dan somwijlen aan particulieren hunnc wisselbrieven voor 10, 20, ja laatstelijk tot voor 40 pCt. agio, zoodat men eindelijk, en dan nog bij wijze van groote gunst, om / 100 in Nederland te voldoen, f 140 Nederl. cour'. of / 434 Surin. cour 1 . moest störten. Bij Publicatie van 1 Aug. 1840 'werd die woeker-hande! verboden door den toennialigen Gouverneur-Generaal, die eehter buiten Staat was daarvoor onmiddellijk iets in de plaats te stellen, en, als gewoonlijk, de ingezetenen sleclits vleide met eene aanstaande verbetering. Procedures van verschillenden aard werden tegen de Bank geentameerd, niaar de regterlijke kennisneming daarover werd door een interdict van den Gouverneur-Generaal opgeheven, en de loop der procedures geschorst! Bij gebreke van wisselbrieven kochten zij, die in Neder- land betalingen hadden te doen, en die liunnen goeden naam te lief hadden, om niet daarvoor eenig tijdelijk voor- deel op te oflferen, partijen suiker op Suriname, die zij in de kolonie tegen 11 ccnten het pond bctaalden, en hier te lande met boven de 50 pCt. verlies verkochten ; de groote commissie-kantoren hier ter stede zouden daarvan de ge- tuigenis knnnen afleggen. Van tijd tot tijd (hoogstens drie of vier malen sints 1831) werd op de dringende klagten der Surinaamsche ingezetc* nen en de voorspraak van eenen Gouverneur-Generaal, eens eene som van minder of meerder belang bij de West-Ind. Digitized by Google ( »1 ) Bank disponibel gesteld, waarvoor wissels op hat ftdnisterie van Kolonien werden afgegeven ; maar deze geldsommen waren op zieh zelve reeds ongenoegzaam, oin in de be- staande behoefte te voorzien, gelijk daaruit bleck, dat men te Suriname voor duizende guldens moest inschrijven, om eenige houderd guldens aan waarde in wissel te bekomen, en de onzekerheid, waarin men verkeerde, hoe lang zulk een buitengewone toestand zoude voortduren, bragt nog te weeg, dat slechts met de meeste schroomvalligheid en bij uitzondering, nieuwe betrekkingen tusschen Suriname en Nederland werden aangeknoopt, en de bestaande zelfs schaars werden onderhouden 1). Ofschoon nu het bestaan eener Bank voor de Kolonie 1) [lk volgde tot das verre nict het oorsproakelijke ontwerp, gelijk het aan Z. M. den Koning is ingclevcrd, maar veel meer eencomschrij- ving en nitbreiding daarvan, getrokken nit eene pleitrede van den heer Mr. 3. W. Tijdcman, en welk fragment door Z.Ed. aan de Re- dactie van het Handelsblad op derzelver verzoek medegedecld, met eene voorafspraak en een slotwoord der Redactie in de Nos. 3350, 3351 en 3355, van den 5, 10 en 11 Augustus 1842 onder de rabriek: de finantiele toestand van Suriname in dat dagblad is opgenomen. Ik acht het geheel onnoodig, het daartegen in het bijvoegsel van het Handelsblad d. d. 5 September j. 1, onder de ingezonden stukken ge- rigte betoog van een' ongenoemden schrijver te wederleggen. Dat stak draagt de duidelijke blijken : 1°. van onbekendheid met de financiele gesteldheid der kolonie, waarvan de onloochenbare kenmerken zijn be- hoefte aan een niet-aitvoerbaar circalerend medium (b. v. kaarten- geld) en wissels a pari op Nederland: 2°. van bevooroordeeldt inzigten omtrent de geschiedenis der kolonie, daar de schrijver de gevolgen miskent, welke de herstclling van het Nedcrlandsch Goavcmement in de kolonie aldaar moest nitoefenen, door bet vernieuwd vervoer der prodacten naar Nederland en de opeisching van onder het Engelsch bewind nitgezette kapitalen. Hetgeen ik verder bij deze uitgave aan het ingeleverde ontwerp mögt hebben toe te voegen, zal even als deze aanteekenmg tusschen haakjes worden geplaatst.] Digitized by Google ( '2 ) een eerste vereiscbte is, en alleen door middcl van deze het voorgestelde doel kan worden bereikt, zal echter eene herstelling ran de tegenwoordig bestaande Bank op den voormaligen voet en niet wel mogelijk zijn, en is, hetzij met eerbied gezegd, niet in allen deele wensclielijk. Immers behalve dat de ondervinding de ongenoegzaam- heid dier inrigting voor buitengewone voorvallen, en bare afhankelijkheid van de tijden beeft doen kennen, zoude het door de veranderde omstandigheden, het verkoopen van slaven, het slopen van plantaadjen gedurende de laatste jaren, als anderzins, de Bank zelve in het vervolg moeijelijk vallen, gelijk vroeger een genoegzaam aantal wisselbrieven ter escoroptering te bekomen, welke haar toch meerendeeis in de gelegenheid moeten stellen, om zelve wissels op hare agenten alhier te kunnen afgeven ; voorts is de wijze van beleening op vaste goederen voor mcrkelijke verbetering en ineerdere uitbreiding valbaar, en is eindelijk (om van geene meerdere bezwaren hier te gevvagen) het deponeren van het kapitaal der Bank vau drie millioenen in Nederland niet geheel tot voldoenden waarborg toereikende. Bij het weder in werking brengen eener Bank zouden dus te gelijk zoodanige maatregelen behooren genomen te worden, welke eenen soliden waarborg nopens de blijvende waarde van het papieren gcld aan de iugezelcnen oplevcren, welke eenen altijd genoegzamen voorraad van wisselbrieven op Nederland medebrengen, en welke tevens den landbouw door het doen van beleeningen voortdurend en op verbe- terde wijze kunnen te gemoet komen. Maar deze inrigting moet nog eeli hooger doel hebben ; een doel hetgeen door de meeste ontwerpers van middelen tot verbetering, alleen aan de behoeflen van het oogenblik indachtig, geheel wordt over het hoofd gezien ; een doel waarbij het toekomstig bestaan en blijvend welvaren der kolonie het meest dadelijke belang heefl, — op de even- 1) Opmcrkelijk zijn deze woorden over ccnc cventuclc cmancipatie Digitized by Google ( 13 ) tuiile emancipatie namelijk der slaveu, (I) welke gelijk zij voor de maatschappelijkc vrijheid en het beschaafde Christendom lioogst begeerlijk is, en met der tijd, ook ondanks alle te- genkanting, xal moeten plaats hebbcn, onder de tegenwoor- dige oraslaudigheden, de geheele Kolon icongetwij leid zoude doen te gronde gaan, en noodlottig zijn voor Nederland. Het zal verder niet moeijelijk vallen, cu wij zullen het met een voorbeeld staven, nog menige nuttige instelling met die vernieuwde bank-inrigting te verbinden. Het is deze deels volstrekt noodige. deels hoogst wen- schelijke inrigting der Bank, waartoe de ontwerper uil der slaven in de kolonic, gesclirevon lang voor dit onderwcrp in Me- derland ernstig, lietzij door de Regering, lietzij door particulieren werd behartigd, althans aan cenig voorstel te dien opzigte opcnbaarheid gcgcven is. Later is in onderschcidcne stukken, hctzij brocliures, lietzij dagblad-artikels dit onderwerp uitvoerig bcbandeld en de noodzakclijk- heid zoowcl als de moeijelijkhcden eener slaten-emancipatie nadrukke- lijker bctoogd en overwogen. Onlangs liep het gerucbt, ook in eenige dagbladcn opgcnomen, dat de regering een bepaald voorstel omtrent de zaak der slavernij aan eene benoemde commissie tot onderzoek had voorgelcgd. Er bcstaat echter reden om te gelooven, dat dit berigt althans te veel hcloofdc, daar het voorstel der regering alleen het be- heer over de slaven en maatregelcn tegen derzelver ontvlngting schijnt ten doel te heblien. De regering zal derhalve waarschijnlijk bet gevoclcn deelen van hen, met wio ik mij gaarne vereenig, die gelooven dat de slaven op dit oogenblik niet voldocnde berekend zijn voor eene emancipatie, maar dat zij daartoe door een verständig en gematigd beheer zoowcl als door eene godsdienstige oplciding bchooren gevormd te worden, tcrwijl bovendien in de Anantielc moeijclijkhedcn aan die emancipatie verbondcu thans nog niet op eene doelmatigc wijze kan worden voorzien. Het zal uit het vervolg van dit ontwerp ven den beer de Mesqnita blijken, dat op deze zclfde Stelling zijn gchccl plan eener eventuele emancipatie zonder opoffering voor de eigenaren cn zonder kosten der regering gcbouwd is. I. W. T. Digitized by Google ( U ) gehechtheid aan de kolonie en verknochlheid aan Nedcrland eenige hulpmiddelen wenscht aan te wijzen. BÜ het vroegere ontwerp, hetwelk de steiler de eer had aan Zijne Majesteit Koning Willem I (1) in te leveren, was het hem als een eerste vereischte voorgekomen, het oude Surinaamsche Courant weder te herste'len, met eene vaste verhouding tot het Nederl. Courant, zoodat voor / 100 aan oud bankgeld weder /310 aan nieuw bankgeld zoude wor- den uitgegeven, maar welke / 310 niet meer zouden gelden dan / 100 Nederlandsch Courant, even gelijk zulks in 1826 plaats vond vöör het inwisselen van het Surinaamsche kaar- tengeld met het Brusselschc bankpapier. De ontwerper meende daardoor te gemoet te körnen aan ingewortelde denkbeeiden der Surinaamsche bevolking, welke ondanks de afschafling van het Surinaamsche Courant nog altijd bij hetzelve blijft rekenen ; hij meende daarmede gemakkelijker dan met het Nederlandsche Courant onderscheidene nuttige bedoclingen te kunnen vereenigen, en opende het einduit- zigt om eenmaal den vroegeren, wel noodzakelijken maar toch onhillijken maatregel van geldtierccring, zonder be- zwaar van het Gouvernement, te vergoeden. De ontwerper toonde echter reeds bij zijn eerstingeleverde plan aan, hoe ook zonder deze nieuwe herleiding van de geldswaarde de bedoelde verbeteringen uitvoerbaar waren, en thans meent hij dit gedeelte van het vroegere voorstcl te kunnen terug- nemen, omdat hij reden heeft te gelooven, dat dit het Gou- vernement zoude kunnen terughouden, het ontwerp met Hoogstdeszelfs goedkeuring te bekroonen ; in welke meening hij bevestigd is geworden door achtenswaardige en kundige Surinaamsche ingezetenen, wien hij inmiddels dat ontwerp 4) [Reeds in den jare 1839, maar zonder cenig gevolg gebleven, gelijk trouwens in den ongelukkigen toestand der gebeelc kolonie Suri- name tot hiertoe alleen voorloopig en op eene ongenoegzarae wijze is voorzien geworden.] Digitized by Google ( 15 ) mcdedeelde, eu die voor het overige in alle opzigten het- zelve tuejuichten. Er zal derhalve (wordt dit ontwerp in werking gebragt) eene nieuwe Koloniale Bank worden opgerigt, waarvan de Kolonie Suriname, het Sarinaamsche of Nederlandsche Gou- vernement of het Ministerie van Kolonien zieh als eigenaar behoort te doen kennen en welke alle de baten en lasten der thans bestaande Particuliere West-Indische Bank over- neemt ; tevens het thans bestaande door nieuw uit te geven bankpapier vervangende. Oin vcrvolgens het tweeledige doel te bereiken, hetwelk vroeger is opgemerkt, dat vöor alles moet worden beöogd, zal het heil van Suriname worden bevorderd, moet de Ko- loniale Bank 1. Zooveel bankpapier als dezelve zal nuttig en noodig ach- ten, uitgeven tegen solide beleeningen, en alzoo te gelijk aan het gebrek van circulerend medium in de Kolonie te gemoet komen. 2. Wissels op Nederland uitgeven tegen in te wisselen bank- papier; en aan de houders van wissels op Nederland, welke dezelve aan de Bank willen afstaan, de waarde in Koloniaal bankpapier in de plaats geven. Wat in de eerste plaats de beleeningen aangaat, dezelve zullen kunnen geschieden in de volgende mate en verhou- ding: Voor eenen slaaf op eene suikerplan- taadje met stoorawerktuig Ned. Cour'. / 1000 Voor eenen slaaf op eene suikerplan- taadje zonder stoomwerktuig. ... » » » 900 Voor eenen slaaf op eene kofiij-, katoen- of indigo plantaadje » » » 600 Voor eenen slaaf op eene hout-plantaadje. » » » 500 Digitized by Google ( 1« ) Op steeuen liuizeu eu ervcn, tvvec derde deeleu van de waarde, door eene daartoe door het Gouvernement te be- noemen Coinmissie getauxeerd. Op honten huizen, als hierboven getauxeerd, de helft der waarde. In het stellen dezer verhouding der te doene beleeningen, is men ten aanzien der plantaadjen, met inachtnemiug van het beginsel bij het thans bestaande regiement der Particu- liere West- Indische Bank aangenoraen, het bevorderen na- nielijk van den landbouw, ook de daar voorgcschreven wijze van uitvoering van vcrre gevolgd. Maar men heeft gemeend niet alleen de beleeningen op suikerplantaadjen verre boven die op andere te rnoeten bevoorregten, maar ook onder- scheid gemaakt tusschen die suikerplantaadjen, welke stoom- werktuigen bezitten, en die, welke door waterwerktuigeu worden gecultiveerd, omdat op de cerste, zoowel wegens het ongelijk mindere aantal daarbij benoodigde slaven, de beleening per hoofd meerder kan bedragen, zonder eenige vrees voor schade voor de Bank, alsook omdat de waarde der plantaadjen zelve veel grooter is, en de aanwending van stoom op de suikerplantaadjen allezins aanmoediging verdient. Door het toestaan van beleening op slaven van koffij- en andere plantaadjen, worden juist de eigenaren van dezelve beter in Staat gesteld, het nuttige en gepaste doel van het Gouvernement, de bevordering namelijk van suiker-cultnur, in de hand te werken, daar de eigenaren op die wijze het noodige fonds erlangen, om de kosten voor verandering van cultuur. te kunnen bestrijden. De berckening der beleeningen naar den slavenstoet zal bij de emancipatie der slaven vervangen kunnen wor- den door eene berekening naar de waarde der te perci- pieren produkten, gelijk zulks voor de Oost-Indische be- zittingen door middel van de Handelraaatschappij pleegt te geschieden. Digitized by Google { '7 ) Ook zal de beleening op huizcn dau volstrckt niet raeer gevaarlijk zijn, wanneer het nader door uns te vermelden ontwerp vau verbetering der brandbluschiniddelen en eener vereeniging van brandassurantie met de Bank de goedkeu- ring van Zijne Majesteit mögt tvegdragen (zie daarover de 1' bijlage). Eindelijk zal nog de Bank beleening kunnen doen op legwissels van solide personen, tot meerdere zekerheid van een of meerdere solide endossementen voorzien, eu dezelve prolongeren. De betaling der renten en aflossing van kapitaal der be- leeningen zal plaats hebben binnen dezelfde termijnen, en op gelijke wijze als bij het regiement der Particuliere West- indische Bank is bepaald. Maar in het belang van den landbouw kan voor de aflossing van het kapitaal en de vol- doening der renten eene aanmcrkelijkc verraindering wor- den toegestaan, zonder dat de Bank daarbij eeiiige schade- zal kunnen ondergaan. Vroeger werd daarvoor 8'j pCt. jaarlijks gedurende 26 jaren betaald, de voldoening van 6 pCt. zal evenwel meer dan toereikende zijn, om in dit aantal jaren het kapitaal met de intercssen aan de bank te vergoeden [gelijk uit de volgende berekening duide- lijk kan blijken : — / 100,000 a 6 pCt. zijnde in beleening uitgegeven, zal zulks jaarlijks eene slorting van / 6000 medebrengen, hetgecn over 26 jaren de kapitale som van f 306,680.75* en das eene zuivere aanwinst van 206,680.75*, uitmaakt, terwijl, wanneer de interest-bcrckeiiing tegen 8>* pCt. wordt behouden, het bedrag f 434,433.58, en dus eene zuivere aanwinst van f 334,433.58 zijn zal], Hoe wijders deze jaarlijksche betaling geschieden zal, moet straks nader worden aangetoond. Gelijk door het doen van belecningen in de eerste en noodwendigste behoefte van den landbouw, en hetbestaande gebrek aan kapitaal wordt voorzien, zoo moet ook in de 2 Digitized by Google ( 18 ) tweede plaats, vooral aan de dringende behocfte vau den handel, en van ieder, die in betrekking Staat inet het moe- derland worden te gemoet gekoraen, door de verpligting van de Bank, ora legen inwisseling van haar bankpapier vvissels uit te geven op hare Agenten in Nederland. Maar hoe verkrijgt de Bank deze wissels, en vooral, hoe verkrijgt dezelve daarvan eene genoegzanic hoeveelheid, om zoowel aan de talrijke aanvragen daartoe te kunnen voldoen als te verhinderen, dat niet, gelijk thans tot ergernis van alle weldenkenden geschiedt, met depreciatie van het be- staande inuntstelsel, elk, die een’ wissel behoeft, een verlies ran 20 ä 25 pCt. lijden moet, om dezelve te kunnen ver- krijgen 1)? Vöör alles, moet het omvrikbaar vaststaan, gelijk de on- dervinding daarvan reeds de volstrekte noodzakelijkheid heeft geleerd, dat de Bank de wissel-agio, welke fondshou- ders, administratenren of eigenaren zoeken te bevestigen, geheel moet kunnen onderdrukken. Dit kan alleen dan geschieden, wanneer men steeds tegen pari wissels op Ne- derland bjj de Bank zal kunnen bekomen. De Bank belioort dus in Staat te worden gesteld, die wissels zelve in genoeg- zaam getal te verkrijgcn, en daartoe moeten alle mogelijke, maar altijd billijkc en zachte middelen worden aangewend. Het zoude bij voorbeeld ten eene male ondoenlijk, en zelfs indien de mogelijkheid daartoe bestond, willekeurig en on- billijk zijn, de eigenaren van wissels te dwingen, dezelve alle aan de Bank af te staan. Het zoude, ofschoon minder moeijelijk, niet minder onbillijk zijn, de eigenaren van plan- taadjen, die beleeningen van de Bank hadden genoten, zoo- 1) [De agio is, gelijk reeds vroeger gezegd werd, tot omstrccks 40 pCt. geklommen, maar door eenen doeltreßenden ofschoon dan ook vrij strengen maatregel van den Gouv. Gen. Rijk opgeheven. Het gevolg daarvan inoet zijn, dat men thans opentlijk geene agio dürft berekennn, maar ook schier verstoken is van alle iniddel van remise.] Digitized by Google ( 19 ) lang dcze niet waren afgelost, te dwingen, die produkten> welke in Nederland verkocht worden, aan de Nederlandsche Agenten der Bank ter verkoop te remitieren, waarvoor in de Kolonie de Commissarissen der Bank hun de opbrengst in bankpapier zouden uitbetalen, en de wissels opde Agen- ten ten behoeve van den handel aanwcndcn, een maatregel, welke bovendien welligt van het doen van beleeningen zoude afsehrikken. Maar gelukkig daarentegen, indien men het daartoe konde brengen, dat de administrateuren van afwezige eigenaren, of de Surinaamsche eigenaren zelve hunne wissels op Nederland, voor zoo verre zij die zelve niet behoeven, bij de Bank tegen bankpapier wenschten te es- compteren. Om dit te bewerben moeten eenerzijds de parti- culieren genoopt kunnen worden, liever bij de Bank dan bij een’ ander’, wissels op Nederland aan te vragen, hetgeen ligtelijk zal plaats vinden, wanneer hij altijd wissels van onbepaalde grootte (mits boven de lionderd gülden) bij de Bank ä pari en betaalbaar eene raaand na zigt zal kunnen verkrijgen ; tcrwijl doorgaans anderen hem slechts wissels van bepaalde grootte en voor hetgeen zij in Nederland uit- staande of te vorderen hebben, zullen kunnen aanbieden. Van de andere zijde moet het eseomptercn van wissel- brieven bij de Bank gemakkelijk worden gemaakt zonder eenig disconto, en alleen wanneer dezclve op langer dan drie maandcn ziju gctrokken, moet voor elke inaand ’/j of Vt pCt. bij wijze van interest worden berekend. Maar al gaven van stondc aan alle particulieren hunne wissels, die zij tot eigen gebruik niet behoeven, aan de Bank (iets hetgeen ondenkbaar is, zoo lang zij dezelve inet eenige agio aan anderen zullen kunnen verkoopen) zoo zoude dit getal wisselbrieven bij lange na niet toereikend zijn, om aan de bestaande behoefte van den handel te voldoen, en de wissel-agio gcheel te beletten. Er moeten derhalve beslissende en afdoende maar steeds binnen den grens van regt en billijkheid blijvende maat- 2 * Digitized by Google ( 20 ) regelet! worden geuomeu om zoodunige betalingeu, welke hetzij aan de Bank, hetzij aan het Gouvernement te Suri- name in bankpapier plegeu te geschieden en welke gevoe- gelijk cn zonder ieniands schade in wissels op Nederland kunnen plaats hebben, voor het vervolg in zoodanige wis- sels tc laten voldoen ; hetzij tot het doen van die betalingen vroeger wissels getrokken maar aan partikulieren verkocht werden, hetzij tot nu toe daarvoor geene wissels werden maar niettemin kunnen getrokken worden. Als zoodanig is het den ontwerper voorgekommi, dat de navolgende bepalingen künden worden gebezigd: I. De Surinaamsche cigenaren van plantaadjen, welker Pro- dukten in Nederland worden verkocht (als suiker, katoeu, kofhj, indigo), cn die derhalve geredelijk in de gelegenheid zullen zijn over derzelver opbrengst per wisset te disponeren, zullen gehouden zijn de jaarlijk- sche aflossing en intcresseu der op beleening genomen gelden in wisselbrieven op Nederland te voldoen. De betalingen van aflossing en interessen van kapi- taal voor genoten beleeningen op huizen, hout-plantaad- jen als anderzins, zullen naar welgevallcn, of in wissels of in koloniaal bankpapier kunnen geschieden. II. Gelijke reden van billijkheid hrengt mede, om de uit- gaande regten der produkten van de Surinaamsche eigeneren in wissels op hunne correspondenten te vol- doen aan het Surinaamsche Gouvernement. III. Desgelijks zullen alle de inkoinende en uitgaande reg- ten, last , baak-, los- en stijger-gelden, vcrschuldigd door uit Nederland aankomende, of naar Nederland steve- nende schcpen en vaartuigen, in wissels op Nederland worden voldaan 1). 1) [Rceds bij Publieatien van 21 Mei 1822 en van 28 Octoberl824 was bcvolen, dat de uitgaande regten, verscbuldigd door naar Nederland nitgcklaarde sehepen, als ook het liool’dgeld van de [dantaadje-slaven, en bet lastgcld van sebepen, in bet Rijk tc huis behoorende, in wis- Digitized by Googl ( 21 ) IV. De patcnlrcgteu van de adrainistrateuren der plantaad- jen van afwezige eigenaren, moeten in wissels op IV e- derland worden voldaan. V. De hoofd-j akker-, recognitie- en bruggeu-gelden, quota van verkochte dram en malassie, als anderzins verschul- digd door afwexige eigenaren, zullen worden betaald met wisselbrieven np Nederfand, op de eigenaren ge- trokken. Het Surinaamsche Gouvernement zal alle dexe (bij IV". 2, 3, 4 en 5 opgenoeinde) wisselbrieven aan de Bank doen tockomen, tegen genot der waarde dezer wissels in koloniaal bankpapier. De Commissarisscn van de Bank zenden dezc en alle an- dere wissels, welke zij bekoint, aan hare Agenten in Neder- land, en geven daarentegen voor zoo verre zij die wissels zelve niet behoeft, aan de Surinaamsche ingezelcnen wissels uit op hare Agenten, van welke grootte men die ook verlangt, doch niet beneden de f 100, — alles tegen reinise van de waarde in koloniaal bankpapier. 