title: Het biduur: Toespraken ten gebruike bij bedestonden, met eene verhandeling ...
creator: Karl Haushofer
text: Nadat hij geloofd heeft geworden, wil Paulus niet bandeloos, wetteloos leven, zoals de Joden hem beschuldigen. Neen, hij wil heilig leven, en hij kan en zal heilig leven, wat hem tevoren ondoenlijk was, onmogelijk. Immers, een nieuwe kracht is hem nu geschonken: Ik leef, doch niet meer ik, maar Christus leeft in mij. De Geest en het leven van Christus zijn in hem, nu is het hem gemakkelijk om heilig te leven. De eigen kracht is bij hem gebroken, hij behoeft niet meer door eigen inspanning de zonde te overwinnen, de gerechtigheid te volbrengen. In het geloof rust hij op de armen van Christus; door het geloof vloeit de levenssap van de ware wijnstok natuurlijk, gemakkelijk, vanzelf over in de rank. Christenen, er zijn veel dingen waarvoor wij doen moeten op deze Paaschdag. Het eerste, is om met vrijmoedigheid te gelooven met Paulus: Gods Zoon heeft niet alleen anderen, maar mij liefgehad en zieh voor mij overgegeven. Er zijn heilbegeerige, godzoekende mensen, die beschroomd zijn om dit uit te spreken. De Heiland vraagt ze na Zijne opstanding, als Petrus eenmaal: Hebt gij Mij lief? Zij antwoorden, al is het beschaamd en beschroomd: „Heer! gij weet alle dingen; gij weet dat ik U lief heb, al is het met veel gebrek. Maar de Heiland vraagt hen ook: „Gelooft gij, dat ik u lief heb? Hij toont hen Zijne doorboorde banden, Zijne doorstokene zijde. Zullen wij nu nog aarzelen, zullen wij ongeloovig wezen? Onmogelijk! Laat ons vrijmoedig antwoorden, gelijk Paulus in den tekst: Gods Zoon heeft mij liefgehad en zieh voor mij overgegeven. Dit moeten wij niet alleen in het geheim geloven, maar ons bidden en dienen, daardoor wordt ons geloof sterker. Er is een tweede zaak, waar wij heden en van na voortaan te doen hebben. Wij hebben te leven niet ons eigen leven, maar Christus leven door het geloof. Niet alleen moet onze ongerechtigkeit, maar onze eigengerichteigheid gespijkerd worden, gedood, aan Christus kruis. Ik leef, doch niet meer ik, maar Christus in mij, dit moet de regel het rechtnoer van onze godsdienst wezen. Heilig! het vlees, de onde mens in ons sterft niet zodra wij oprecht bekeerd en geloovig worden. In fijne vormen, in schoone gedaante handhaaft ziet het hele schijn in onze godsdienst. Het vleesch wil beschaafd, met deugden versierd worden, en zorgt voor dienen. Maar dit behaagt God niet. God wil dat het vleesch gedood zal worden, en dat wij uit het graf van Jezus opstaan in de kracht des Geestes, om Hem in den Geest te dienen. De godzoekende mensch, die de voorbeelding van zoonde niet vrije genade om Christus wil zoekt, wil meestal de heiligmaking zoeken door eigen werken. Zijn ijver, zijn waakzaamheid, zijn berouw, zijn tranen, zijn inspanning van kracht om zich op te winden tot geloof en heiligheid, — ziedaar een bedrijvigheid, een werkzaamheid, welke soms meer uit het vleesch dan uit den Geest is geboren. Gods Heilige Geest leert ons vandaag verstaan, wat het is te zeggen: niet meer ik, maar Christus in mij. HEMELVAARTSDAG. (De aanhaling van den Kanoniik). (Lees: Ps. II, CX). "En het geschiedde, als hij heiligde, dat hij hen scheidde, en werd opgenomen in den hemel. Ze aanbaden Hem, en keerden weder naar Jeruzalem met grote blijdschap". Lk. XXIV: 51, 52. Sedert eenige jaren is het in sommige gemeenten van ons land gebruik geworden dat de Christenen gedurende de dagen van Hemelvaart tot Pinkster dagelijks te zamen komen tot het gebed. Men had een tijd van groote opgewektheid doorgeleefd, men gevoelde sterken aandrang tot het gemeenschappelijke gebed om den zoon des Heiligen Geestes. Het voorbeeld der eerste Christenen, die dagelijks eenheidig, volhardend bij elkander waren om te bidden, dat de Heer, die ten hemel was gevaren, Zijn belofte vervullen mogt en den Trooster zenden, — dit voorbeeld wekte onze Christenen op tot zulke dagelijkse bidstonden. De zegen, die er op rust heeft, is tot zeer kenbaar geweest : van daar dat de gelovigen in sommige gemeenten grooten prijs stelden op de geregelde waakming van de biduren gedurende die tien dagen. Een biduur op Hemelvaartsdag, — wat moet dit beteekenen? Waarom bidden de gelovigen vooral op die dag? Stellen wij ons in de plaats der discipelen op de Olijfberg, als de Heer van hen afscheid neemt en ten hemel vaart. Wat is het eerste gebed, dat zij doen na Zijn vertrek? Het bericht van Lukas zegt ons, dat zij niet in de eerste plaats het een of andere verzoek doen in het gebed : neen, zij aanbidden Hern, den ten hemel gevaren Koning. Ruwe Soldaten hadden Hern als een spot-koning mishandeld; maar Hij had bewezen, dat Hij waarlijk een Koning is. Hij had getriomfeerd over de wereld, over de zonde, over den dood, over den duivel. Glorierijk was Hij opgestaan uit het graf, Koning over het doodenrijk. Geen ijdele taal had Hij gesproken als Hij zei: Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld; als Hij het gebed verhoorde van den moordenaar die bad: denk aan mij, als gij in Uw Koninkrijk zult gekomen zijn. En nu was Hij ten hemel gevaren om de vervulling te bereiken van het woord des Vaders: zit aan Mijn rechterhand. Alle Engelen en Archangelen brachten Hem eere en aanbidding toe, wegens de overwinning, welke Hij behaald had over de machten der duisternis. Wat eens in Jeruzalem was gezongen geeft een flauw denkbeeld van wat daarboven gezongen werd bij de huldiging van onzen Koning. — „Heft uwe hoofden op, gij poorten! en verheft u, gij eeuwige deuren! opdat de Koning der eeren binnenkomt. — Wie is de Koning der eeren? De Heer, sterk en geweldig, de Heer, geweldig in den strijd. Heft uwe hoofden op, gij poorten! ja heft op, gij eeuwige deuren! opdat de Koning der eeren binnenkomt. Wie is Hij, deze Koning der eeren? De Heer der heerscharen, die is de Koning der eeren (Ps. XXIV). Gelijk daarboven Cherubim en Serafim, Engelen en Aartsengelen, zo hier beneden de nederige discipelen, aanbaden hunnen Koning. Dien Jezus, die in dienstknechtsgestalte, in het gewaad der armoede, omgewandeld had op aarde; die Jezus, die armer was gewest dan de vogelen des hemels, daar Hij geen plaats had om Zijn hoofd neer te leggen, die Jezus, die uitgeworpen was door Gods volk als vreemdeling en een vloek - die Jezus aanbaden nu Zijn vrienden. En dit is wat ons, Christenen, vooral betaamt op den Hemelvaartsdag, als wij bidstond houden. Wij willen den gekroonde Koning hulde, eere, aanbidding toebrengen. Wij aanbidden Hem niet slechts als GodsZoon, eenswezenlijk met den vader, wij aanbidden Hem alleen omdat Hij van eeuwigheid - God is en dus aanbiddenswaardig; met de Apostelen aanbidden wij. Hern, die onze broeder is, deelgenoot van onze menschelijke natuur. Op den troon van het gehele heelal is er gezeten een, die onze natuurbegooit is, die zich schaamt om ons Zijn broeders te noemen. Wij denken laag van ons zelven en van het stof der aarde, waaruit wij genomen zijn. Maar hoe hoog moeten wij denken van dat stof der aarde, van de menschelijke natuur, wanneer wij beseffen dat onze Koning een waar menschelijk lichaam opgenomen heeft ten hemel. Verbazende gedachte! Met het lichaam van den Heere Jezus, dat als Gods rechterhand is verhoogd, is ten gegeven stof der aarde ten hemel gevlogen. Met eerbied mogen wij aanwensen dat stof der aarde, dat menschelijke lichaam, hetwelk wij hier omdragen. Dat wat geschied is met het lichaam van den Heere Jezus, zal eens geschieden met het lichaam van Zijn geloofigen. Het zal verklaard, verheerlijkt opstaan uit het graf en opgenomen worden ten hemel. Die overwint zal met Hem zitten op Zijn troon, gelijk Hij overwonnen heeft en gezeten is met Zijn Vader op Zijnen troon. Verdient onze Koning niet onze aanbidding, ook wanneer wij denken wat Hij eenmaal schenken zal aan Zijne ware navolgers. Maar ook dat, wat wij reeds hier van Hem ontvangen, dringt ons tot die aanbidding. Het onderpand der aanstaande heerlijke erfenis, den Heiligen Geest geeft de verhoogde Koning aan Zijne geringe volgelingen. De Apostelen aanbidden Hem bij de Hemelvaart. Nog vóór dat zij den beloofden Geest hebben ontvangen. Wij, gelovigen, hebben alreeds de eerste stappen des Geestes ontvangen (Kom. VIII : 23). Het nieuw leven des hemels is ons reeds medegedeeld, al mag het zijn in geringe mate slechts. De eigen goddelijke levensgeest, welke Jezus bezield heeft op aarde en nu nog bezijl, heeft onzen geest levendig gemaakt, zodat wij een goddelijk leven deelachtig zijn geworden. Zullen wij onzen Koning niet aanbidden, die ons van Zijn troon zulk een geschenk geschonken heeft? Wanneer wij Hemelvaart vieren, kunnen wij niet vergeten welke een vernedering vooraf is gegaan, wat onze Koning al geleden heeft op den weg, die naar Zijne heerlijkheid leidt. Gethsemane, Gabbatha, Golgotha, — alles staat ons nog levendig voor den geest. Nooit kunnen wij vergeten, wat Hij om onzentwil niet heeft verduurd. Nooit vergeten wij, dat niets dan vrije, onverdiende liefde Hem bewogen heeft, om dat alles voor ons te ondemen en uit te staan. En zal onze ziel niet enkel dank en aanbidding wezen op den Krooningsdag van onzen Koning? Zijne liefde heeft onze vereering, onze aanbidding rijkelijk verdiend. De discipelen aanbaden Hem en keerden terug naar Jeruzalem, niet vol zorg en kommer, maar met grote blijdschap. Ze wisten wat zij hadden in de opgewekte en ten hemel gevonden Heiland. Moedeloos, ja wanhopig waren zij geweest bij het verlies van hun Meester in de dood. Toen begrepen en geloofden zij nog niet, dat zij in Hem de eeuwig levende Zoon van God hadden. Nu was het anders: Zijn heengaan naar de hemel vervulde hen niet met droefenis maar met blijdschap. Wij, gelovigen, die de Heilige Geest hebben ontvaan hebben, weten meer van wat wij aan Jezus hebben, dan de Apostelen op het Pinksterfeest. Indien zij dus grote blijdschap gevoelden bij het vertrek van de Heer, hoeveel te meer dienen wij dan niet ons te verbeugen bij de gedachte aan de Hemelvaart van onzen Koning! Is de kroon dag van een aardse koning een dag die met vreugdefeest wordt gevierd, veel meer moet het Krooningsfeest van onzen zegenende Koning een dag worden van ware blijdschap voor Zijne dienaren en vrienden. Nu klinkt ons vrolijk lofgeschal: De Heer is opgestaan! Nog wandelen wij in het aardse dal, Vol zorgen, vol bezwaren; Maar blij en moedig treen wij voort; Aan 't einde wacht ons het heerlijk oord, Waarop wij nu reeds staren. Het leven is aan 't licht gebracht. De hemel staat ons open; De Heer ontsloot hem, rijk in macht, De Heer, op Wie wij hopen. De plaats werd daar bereid door Hem Voor wie hier luistert naar Zijn stem, Getrouw Zijn loopbaan loopen. 3. Wie hier niet treedt op 's Heilands baan, Mag nooit Zijn volger heeten; Geen hemel zal hun opengaan, Die hier Zijn wil vergeten; 't Oprecht geloof in 's Vaders Zoon Is de enige weg naar 's hemels troon, Waar Christus is gezeten. 4. Hier treen wij reeds den hemel in. Als wij den Vader vinden En, vrij van zond' en wereldzin, Ons aan Zijn dienst verbinden. Wij slaan de blikken naar omhoog; De Vader rigt op ons het oog En roept ons tot Zijn trouw. 'O dag, aan grote vreugde rijk! Wanneer toch zien we u komen? God maakt ons aan Zoon gelijk, Elk leed wordt ons ontnomen. Heil ons, wanneer we in heerlijkheid 't deel der heiligen zien bereid Bij de eeuwige levensstroomen. 8. Op zaterdag na Hemelvaart. Lees: Joz. XVI. "Opgelven in de hoogte; Gevallen in de vallei; Gevangen genomen om te sterven; Gaven genomen om te delen onder de menschen; Ja ook de wederzijdigen Om bij te wonen." Ps. LXVII: 19. "Indien dan God, die boos is, weet uw kinderen goede gaven te geven, hoe veel te meer zal de Hemelse Vader den Heiligen Geest geven aan degenen, die Hem bidden." Luk. XI: 18. Een aardse vorst heeft door lijden en strijden zieh den weg gebaand tot den troon. De langverwachte dag van zijn krooning is eindelijk daar. Dat krooningsfeest viert hij wellicht Door rijke belooningen toe te kennen aan degenen Die hem wellust hebben gediend. getrouw hebben bijgestaan in den tijd van zijn vernedering, die hem geholpen hebben om zijn troon te beklimmen. Menigmaal gebeurt het echter dat een vorst tevreden is met onder zijn vrienden uit te delen hoogklinkende eeretitels, vorstelijke waardigheden, ridderorden en dergelijke belooningen, waaraan slechts weinig geldelijk voordeel verbonden is. Soms gebeurt het dat voor de weinigen, die hij tevreden stelt met zijn gaven, er velen te vinden zijn, die teleurgesteld worden, die niet ontvangen datgene, wat zij meenen te hebben verdiend. Onze Koning Jezus Christus is door lijden tot Zijne heerlijkheid ingegaan. Na een zwaren strijd tegen de machtten der hel is Hij gekroond als Koning over Zion, Koning over de Koningen der aarde, Koning over het gehele heelal. Van Zijn Krooningsfeest meldt de Schrift, dat ook Hij gaven genomen heeft om uit te delen onder de menschen kinderen. Welke zijn die gaven? Op verschillende wijzen kan men op deze vraag naar de Schrift antwoorden. Bijvoorbeeld op een plaats lezen wij aldus: "God heeft Hem door Zijne rechterhand verhoogd tot eenen Vorst en Zaligmaker, om aan Israel te geven bekeering en vergeving van zonden" (Hand. II : 31). De bekeering en de vergeving van zonden zijn de grote gaven van onzen Koning. Wanneer wij de laatste gesprekken van onzen Heer met Zijne Apostelen lezen, dan vinden wij dat Hij gewaagd maakt van de gave des Heiligen Geest als het grote geschenk, dat Hij van Zijn hemeltroon zoude zenden. Dit is de belofte des Vaders, waarvan zij de vervulling nu verwachten (Luc. XXIV : 49). Maar was de Heilige Geest dan niet reeds onder het Oude Testament werkzaam aan het hart van alle waren vromen? Hoe kan de Heer dan spreken van de gave des Geestes als iets nieuws, dat de discipelen ontvangen zouden na Zijne Hemelvaart? Hoe hebben wij te verstaan de woorden van den Evangelist Johannes, dat de Heilige Geest toen nog niet was, namelijk, gedurende de vermelding van den Heer op aarde. De Heiland had bij zekere gelegenheid gesproken, — zoo iemand dorst, die komme tot Mijn en drink. Die in Mijn gelooven, gelijkerwijs de Schrift zegt, zullen samentrekking des levenden waters vloeien uit zijn buik. Van dit woord zegt de Evangelist: — Dit zeide Hij van den Geest, den welken ontvangen zouden, die in Hem gelooven; want de Heilige Geest was nog niet, overmits Jezus nog niet verheerlijkt was. Het is volkomen waar, dat reeds onder het Oude Testament Gods Heilige Geest werkzaam was in de heiligmaking der vromen. David bidt na zijn val: neem uw Heilige Geest niet van mij (Ps. LI : 13). Maar toe had de vrome onder het Oude Testament slechts droppelen van den Geest, vergeleken bij den overvloedigen stroom, welke onder het Nieuwe Verbond uit het verheerlijkte hoofd der gemeente, Jezus, vloeit. Wanneer nu in het Oude Testament beloofd wordt, dat Gods Geest uitgestort zal worden in rijken overvloed, dan wordt er bedoeld de bedeling van den Geest onder het Nieuwe Verbond (Jesaja XLIV : 3 ; Ezech. XXXVI, XXXVII ; Joel II : 28). Onder het Oude Testament staat de Heilige Geest meer buiten den vrome, kloppende aan zijn hart en geweten door de tucht van Gods wet. Soms wordt de Geest over hem vaardig, hem als het waren met onwederstaanbare kracht aanvattende. Onder het Nieuwe Testament is het anders. De Geest wordt niet slechts gezegd bij den Christen te zijn (dat kan God zijn geest? Ja, hoewel nabij, maar zelf in Hem (Joh. XIV : 17). Onder het Oude Testament wordt de vrome niet genoemd een tempel, waarin Gods Geest bestendig woont, deze eerenaam wordt aan den gelovige onder het Nieuwe Testament geschonken. De Zoon van God was mensch geworden, had alzoo onze menschelijke natuur gereinigd, verheerlijkt, bekwaam gemaakt om in de naauwste gemeenschap met den Heiligen Geest van God te leven, — een gemeenschap waartoe onze natuur niet in die mate vatbaar was voor die menschwording. Nu echter kan de goddelijke Geest bestendig woning maken binnen den geest des menschen. Onder het Oude Testament was er nog geen verzoening voor de zonde, het rantsoen was niet betaald, geen voldoening voor de zonde was er geschied. Maar Gods Zoon had die voldoening geleverd; Hij had alle eisen der wet vervuld, en nu kon Hij voor de Vader verschijnen met de billijken eis, dat als een loop op den arbeid Zijner ziel; de Heilige Geest geschonken zou worden in volle overvloed. Niet meer de geest der dienstbaarheid tot vrees, maar de Heilige Geest der aanneming tot kind Gods mag en kan wonen in het hart van de gelovige (Kom. VIII: 15). Onder het Oude Testament waren de vromen slechts voor een deel verlost van de Geest der dienstbaarheid, hoewel zij door het geloof uit vrije genade de hoop der rechtvaardiging hadden. Toch waren zij onmondige kinderen, weinig of niets verschillende van dienstknechten, gebonden onder de tucht van de wet; eerst met de volheid des tijds is de Geest van Gods Zoon gezonden in het hart van de gelovige, roepende Abba, Vader! (Gal. IV: 1-7). Denken wij nu aan de kostelijke beloften van de Heere Jezus omtrent de zending van de Heilige Geest na Zijn heengaan. Gedurende Zijne omwandeling op aarde was de Heilige Geest in de persoon van de Heiland. Uit Zijn persoon sprak en werkte de Geest op het verstand, het hart, de geest van de Apostelen. Zoo was de Heilige Geest, als het ware, gebonden aan het lichaam van de Heer, aan de plaats waar Hij was. Daarom was het hun nuttig dat Hij wegging, dat Zijn lichaam niet meer op aarde was. Nu zou de Heilige Geest niet meer gebonden zijn aan Zijn lichamelijke tegenwoordigheid, maar vrij en onbelemmerd alom werkzaam zijn. Nu zou de Heilige Geest woning maken binnen het hart des gelovigen. Het heilige lichaam van Jezus was tot nog toe de enigste tempel bewoond, vervuld van den Geest. Na Zijn heengaan zouden er alom zulke tempels ingewijd worden. En het lichaam, in de ziel van ieder oprechte Christen zijn bestemd, om niet nu en dan vereerd te worden met een bezoek van Gods Geest, maar om bestendig er van bewoond te worden. De gunstelingen van een aardse vorst weten, hoe te gebruiken van hun konings krooningsfeest, — zij zoeken de gaven en gunsten, welke Hij alsdan uitdeelt. De Hemelvaart is het Krooningsfeest van onzen Koning, waarop Hij de gave van Zijn Heiligen Geest mededeelt. De eerste gemeente heeft den regten weg ingeslagen om die gave te ontvangen. Wij moeten haar voorbeeld volgen, opdat wij verrijkt worden met denzelfden uitnemende zegen. Bidden, — wachten, — verwachten, — geloven, — zie daar den weg, welken zij ons aanwijzen. Broeder der hoogste zaligheden, Allerheiligste hemelglans, Trouwe Leidsman hier beneden, Beid in vreugd en tegenspoed ! Geest des Heeren, steun der Eerb Zegel van Zijn verlossingswerk, Aller vroomste hoogst verlangen ! Heilig, heilig onze zangen ! Uit den hoogen wordt God als regen Overvloedig niet gestort; En een rijke hemelzegen Kiempt, waar Gij gezonden wordt. Keer tot mij, tot mij eens in, Eenig mij, vernieuwt mijn zin, Heilig als mijn geesteskrachten! Ik blijf altijd Uw hulp verwachten! Gij, Gij zijt de beste gave, Die een hart verlangen kan: Aardsche rijkdom, schat of have Hebben daar geen schaduw van. Kruisig Gij mijn ouden zin; Neem geheel mijn boezem in, En vernieuw mij telken dage: Dat ik Jezus' beeldenis drage! ZATUEDAG NA HEMELVAART. (Heiligen van den H. Geest). Lees: Jons. XIV. "De Trooster, de Heilige Geest, welken de Vader zenden zal in mijn naam, die zal u alles leeren, en zal u indachtig maken alles, wat ik u gezegd heb. Joh. XIV : 26. Die gekomen zijnde, zal de wereld overtuigen van zonde, en van gerechtigheid, en van oordeel. Joh. XVI : 8. Die zal mij verheerlijken; want hij zal het niet het moge nemen en zal het u verkondigen." Joh. XVI : 14. Uit de afscheidswoorden van onzen Heer Joh. XIV, XV, XVI, willen wij vermengen, wat het werk zou zijn van den Heiligen Geest, die na Zijn heengaan tot den Vader komen zou. Wat zou Hij doen voor de gelovigen, — wat voor de ongelovige wereld, — wat voor den Zoon van God? De troost, die den Apostelen toegesproken wordt in hunne droefenis bij het afscheid van den Meester, was vooral dit: een andere Troester zou de Vader hun zenden, die niet een aantal jaren op aarde zou vertoeven, om dan te vertrekken, neen, maar die altogether blijven zou. Die Troester, de Heilige Geest zou niets buiten den discipel wezen, gelijk tot hiertoe de Heer Jezus als afzonderlijk persoon buiten Zijn gelovigen heeft gestaan; — neen, Hij zou 'binnen in hen Zijn woning maken. Waren de Apostelen bevreesd, dat zij de Goddelijke woorden van den Meester mogten vergeten, gevoelden zij dat er zooveel was dat zij niet recht begrijpen konden, — daarvoor was raad. De Geest zou hen indachtig maken aan Jezus woorden, Hij zou hen leiden tot het juiste inzicht in al de waarheid. Gevoelden zij vrees, onrust, droefenis bij het vooruitzicht van Jezus' vertrek, de verzekering wordt hun gegeven, dat Hij weder komen zou door den Geest om hen te troosten, — om een blijdschap in het hart te geven, een vrede, welken de wereld niet geven en ook niet wegnemen kon. Hunne droefheid zou tot blijdschap worden. Een vrouw, wanneer zij hart, heeft droefheid, dewijl bare uren gekomen is; maar wanneer zij het kindeken gebaard heeft, zoo gedenkt zij de benauwdheid niet meer, om de blijdschap, dat een kind ter wereld geboren is. (Job, XVII: 20-22.) Ziet de Apostelen zouden een nieuwe geboorte ondergaan, zij zouden geheel een nieuw mens worden; geen menschelijke geest van lichaam, of geest of kracht zou tot hen komen, maar de Geest van God, die in Jezus woonde, die zich zou verbinden met hun menselijken geest. Een verbazingwekkende, een zalige verandering zouden zij dan ondergaan bij de komst van den Heiligen Geest. Wat de Apostelen geweest zijn, op den Pinksterdag, dat is nu nog de godzoekende mens, die de wereld en de zonde wil verlaten, die begint te luisteren naar het woord van Jezus, die verlangt om een wedergeboorte te ondergaan en een geheel nieuw mens te worden. Al wat zulk een mens ontbreekt, is dit, — bij moet nog zijn Pinksterfeest beleven. De Heilige Geest, die aan zijn hart en geweten klopt, moet binnengelaten worden, om in te wonen en je wederbaar te maken tot een nieuwen mens. Zalig oogenblik, wanneer een godzoekend mens tot het geloof komt: de Heilige Geest wil niet alleen daarbuiten staan, om je te bestraffen als een zondaar, neen, Hij wil binnen als Trooster, als Inwoner van je hart! Zalig oogenblik, wanneer de mens dit niet alleen inziet, maar naar dat inzicht handelt, en de deur opendoet om de Geest binnen te laten. Gebeef anders dan troosten, belijden, is het werk dat de Geest, volgens Jezus' woorden, aan de ongeloovige wereld doet. Niet vriendelijke Trooster, maar strenge Begeisterde zou Hij wezen. Hij moest de wereld overtuigen van zonde, — omdat zij Gods Zoon niet geloofde. De Joden hadden er geen begrip van, de grote zonde zij deden in de verwerping van den Heere Jezus: tot dit begrip zou de Heilige Geest brengen. Van gerechtigheid zou Hij overtuigen, dat is, van de rechtvaardigheid van de zaak van Jezus, omdat Hij beenging tot den Vader. Op glorievolle wijze zou de eer van de Heere Jezus, de regtvaardigheid van Zijne zaak gebandveld worden. De wereld meende dat Hij dood, begraven, verloren was. Zij zou overtuigd worden dat Hij gezeten was aan Gods rechterhand, door de krachten die in Zijnen naam geschiedden. De Heilige Geest zou overtuigen van oordeel, omdat de overste dezer wereld nu geoordeeld zou worden. Niet langer zou hij triomferen over de Heere Jezus; zijn rijk zou hem ontnomen worden, de sterkgewapende ontwapend door een sterkeren dan Hij, en al zijn buit verdeeld. Als strenge rechter om overtuigen, om te vonnissen, om te straffen zou de Geest optreden tegenover de wereld, die niet geloofde. En toch was dat strenge oordeel over de wereld een werk der barmhartigheid. Wanneer de zondaar door den Heiligen Geest geleerd wordt om zichzelf te vonnissen als des doods waardig, dan geschiedt dit, opdat hij voorbereid worden voor de reddende liefde des Heilands. De Geest wil den mensch doen wanhopen aan eigen gerechtigheid, opdat hij tot Christus gerechtigheid de toevlucht neemt. Het vonnis des doods spreekt Hij in het geweten, opdat de mensch de toevlucht des geloofs tot Jezus neemt, om door Hem vrijspraak, pardon te verkrijgen. Zalig de zondaar, die zich onderwerpt aan de tucht van den Heiligen Geest. Campzalig de mensch, die verkiest om den Geest tegen te staan, om ongeloovig in Jezus te blijven. De Heiland leert in Zijne afscheidswoorden niet alleen wat de Heilige Geest doen zou voor de discipelen, en voor de ongelovige wereld, — maar ook wat voor Gods Zoon. Die Geest zou niets anders zoeken, dan de eer van Gods Zoon, Hij zou van Zelfzelf niet spreken, maar zou zo wat Hij zou gehoord hebben, dat zou Hij spreken. Hij zou Jezus verheerlijken, want de Geest zou uit het Zijne nemen en dat aan de discipelen verkondigen (Joh. XVI: 13, 14). Hij zou van Jezus getuigen, en ook de discipelen in staat stellen om te getuigen (Joh. XV: 26, 27). Op aarde was Gods Zoon versehenen in nederigheid, een wortel uit eene dorre aarde, zonder gedaante of heerlijkheid (Jes. LIII). Verheerlijkt zou Hij worden eerst nadat Hij volbracht had het werk, hetwelk Hij als knecht van God ondemoemen had. De rechtvaardige Vader zou Hem geven loon op den wettig volbrachten arbeid Zijner ziel; in den Hemel zou Hij gekroond wezen met heerlijkheid voor het oog van alle engelen. Maar ook op aarde zou Zijne heerlijkheid gehandhaafd worden, en dit zou zijn het ambt, het werk des Heiligen Geestes. Dit zou vooral geschieden op de volgende wijze. De Geest zal nemen niet dat wat Jezus eigen is, en dat aan de discipelen verkondigen, mededeelen. In Jezus woont de volheid der Godheid lichamelijk (Coloss. II : 9). Die volheid is echter verborgen voor de mens, die te blind is om er iets van te zien. De Heilige Geest wordt genoemd de Geest der wijzheid en der openbaring, die geeft verlichte oogen des Verstands, opdat men weet de heerlijkheid van Christus, — de rijkdom der heerlijkheid van Zijne erfenis in de heiligen, en de uitnemende grootheid Zijner kracht aan ons, die geloven (Efeze I : 17-19). De liefde van Christus, Zijne wijzheid, — Zijne gerechtigheid — Zijne levenskracht, — Zijne heerlijkheid, dat alles maakt de Heilige Geest bekend aan de mens, wiens oogen Hij geopent heeft. Hij maakt zulks niet alleen aan de gelovige bekend als een vreemde zaak, waaraan men geen deel heeft, maar Hij deelt aan de gelovige mee van die onverwachte rijkdom van Christus. Door wordt Christus verheerlijkt daardoor, dat Zijne rijke gaven uitgedeeld worden onder Zijne gelovigen, niet tot hunnen roem, maar tot Zijnen roem. De Geest getuigt alzoo van Christus, maar door Zijne mededeeling stelt Hij de gelovige in staat, om ook van Christus te getuigen, gelijk de Heer zegt: „Gij zult ook getuigen." De Heilige Geest zoekt niet eigen eer, maar de eer van Christus. De gelovige, die door de band des Geestes uit Christus genade en volheid ontvangen heeft, zoekt evenmin zijne eigen eer, — de eer van Christus alleen zoekt hij. Alle gaven, welke hij ontvangen heeft, zoekt de gelovige te besteden ter verheerlijking van Christus. Ziet daar, Geloofigen! wat wij in onze bidden te vragen hebben, — dat het werk des Heiligen Geestes met kracht onder ons verricht worden. Jezus moet verheerlijkt worden door de mededeeling uit Zijn volheid aan Zijn geloofgenoten in een mate, die zij nog niet kennen. Weinig hebben zij ontvangen, veel wil de goede Geest Gods geven. Vrolijk, onbeschroomd moeten zij voor Christus getuigen in de wereld, — niet vreesachtig en beschaamd. Vrede en blijdschap in God moeten zij genieten, in plaats van de onrust, de troosteloosheid, waarmee de godsdienst zo dikwijls vergezeld gaat. Deze Geest moet tot een nieuwe geboorte brengen der bekommernen, de ontwaakten, degenen die geen rust in de wereld hebben, maar die toch niet in Christus rust hebben gevonden. Godzoekende mensen, die jaren lang trachtten om Christus te volgen, maar die nog nooit een waarlijk Pinksterfeest hebben beleefd, moeten door den Geest gebracht worden tot een blijmoedig geloof, hetwelk Christus aanneemt, en het hart opensluit voor de bestendige inwoning van den Geest. De onbekommerden, de vleesachtigen, de mondhoofden moeten overtuigd worden van hun groote zonde, — deze namelijk, dat zij niet waarachtig in Gods Zoon geloven. Het zij ons gebed: "Ontwaak, ontwaak, trek sterkte aan, gij arm des Heeren! Ontwaak als in de verleden dagen, als in de geslachten van ouds". Doen wij dat gebed geloovig en volhardend, dan zullen wij ook reden hebben om te juichen: "De Heer heeft Zijn heiligen arm ontbloot voor de ogen van allen heidenen; en al de einden der aarde zullen zien het heilvolle Gods" (Jes. LI: 9; LH: 10). ZONDAG NA HEMELVAAKT. "Bij uitijning in Jeruzalem." De belofte van de Vader aan jullie; maar bijt gij in de stad Jeruzalem, tot het gebeurt, zodat gij aangedaan zult worden met kracht van de hoogte. Luk. XXIV : 49. Als groots zou er met de Apostelen gebeuren, niets minder dan dit, — Gods Heilige Geest zou op een tevoren ongekende wijze nederdalen van de hemel, om zich te vereenigen met de menselijke geest, om in de menselijke woning te maken. Wat konden nu die zwakke mensen eraan doen, om zulk een zegen te verkrijgen? De Heiland had gezegd: Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een anderen Trooster geven (Joh. XIV : 16-17). De gebed van de Heer was dus de verdienste voor de grote gave, niet de gebeden der discipelen. Hijzelf zou heengaan tot het binnenste heiligdom des hemels met de offerande van Zijn bloed; van daar zou Hij den Geest doen nederdalen. De discipelen konden zich niet verheffen tot in den hemel, zij konden niet van daar den zegen des Geestes nederbrengen. Wat dan moesten zij doen, hoe moesten zij zich gedragen na het heengaan van den Meester? Blijven in de stad Jeruzalem, — dit was de grote pligt, welke hun wordt voorgeschreven. Schijnbaar zeer eenvoudig, en toch niet zoo gemakkelijk was nu die pligt. Jeruzalem toch was een moordenaarshol. De Meester was er vermoord, en de discipelen waren in levensgevaar. Hoe kon niet bij hen die gedachte opkomen: laat ons liever gaan naar ons geboorteland Galilëe, daar is het veilig, daar zijn er meer aanhangers van onzen Heer dan in Judea, daar zullen wij wachten tot dat wij ontvangen de beloofde kracht uit de hoogte. De Meester had gezegd, dat zij Zijn getuigen moesten wezen tot aan de einden der aarde, dat zij heengaan moesten om alle Volkeren te onderwijzen. Wat gevaar was er nu, dat de voortvarende Petrus den raad zou geven om maar dadelijk uit te gaan en alom het Evangelie te prediken! Neen, dat mag niet, — stil blijven, wachten, en dat wel in Jeruzalem, ziedat de roeping der discipelen. Zoals zij daar op het oogenblik waren bij het vertrek van den Heer, waren zij nog niet bereid voor de ontvangst van den Heiligen Geest. Zij moesten geoefend worden in gehoorzaamheid, in lijdzaamheid, in het gebed, in het volhardend geloof. Niet welsprekende leerredenen houden, niet verbazingende wonderwerken doen, maar stil zijn, geloovig wachten, zieh, oefenen in gehoorzaamheid aan het bevel. Blijft in de stad Jeruzalem, — dat was de weg längs welken zij wandelen moesten, om bekwaam te worden voor den zegen des Geestes. Indien er ergens een ziel is die vraagt, wat kan ik er aan doen om den onmisbaren zegen van den Heiligen Geest te ontvangen? — dan is het antwoord gegeven in de woorden van den Heiland aan de jongeren: Blijft in de stad Jeruzalem. Gij, Christen! kunt er niets aan doen om de gave des Geestes te verdienen. Zeg niet in uw hart, hoe zal ik ten Hemel opklimmen, om van daar den Geest te halen? Hoe zal ik in den afgrond nederdalen, om van daar Christus of Zijn Geest op te brengen (Rom. X: 6, 7)? Klaag dus niet over uw onwaardigheid of uw onvermogen, om uzelf eenigen geestelijken zegen te verschaffen. De Heer heeft van Petrus en de apostelen niet geëist, dat zij het Koningrijk Gods zouden gaan stichten, voordat zij de gave des Geestes ontvangen hadden. Evenmin heeft Hij verwacht, dat zij in eigen waardigheid of kracht zouden die gave zullen verschaffen. Wachten in Jeruzalem, — dit heeft Hij van hen gevorderd, dit vordert Hij van den godzijdene mensch. De Heer heeft een ieder onze zijn post aangewezen, waar wij staan moeten. Als goede krijgslieden staan wij, houden wij wacht, doen wij juist wat ons geboden is, niets minder en ook niets meer. Waar die post is, welke pligt er aan verbonden is, — dat kan een ieder voor zichzelf te weten komen. De huisselijke, de burgerlijke, de godsdienstige plicht waartoe wij geroepen zijn, — daarbij moeten wij eenvoudig en gehoorzaam blijven, ten einde meerder genade, meerder zegen des Geestes deelachtig te worden. Er is, bij voorbeeld, het onderzoek van Gods woord. Als iemand verklaart, dat hij verlangt naar den zegen des Heiligen Geest en zich niet de moeite geeft om vlijtig en aanhoudend bij het lezen van Gods woord te lezen, dan is hij niet op zijn post, waar de Heer tot hem komen wil met den zegen des Geestes. Immers, de Heiland heeft gezegd: "de woorden, die Ik tot u spreek, zijn geest en zijn leven" (John. VI : 68). Door Christus woorden komt de Heilige Geest alleen tot mijn hart. Buiten het woord komt de Geest niet. Hij, die het woord zonder nadenken, zonder ernstig onderzoek leest, ontvangt niet den Heiligen Geest. Van geen minder gewicht is het gebed. Duidelijk is de belofte: "Ik zal mijnen Geest geven in het binnenste van u; maar even duidelijk is de voorwaarde: Hierom zal ik verzocht worden van het huis Israël, dat Ik henzelf doe" (Ezechiël. XXXVI : 27, 37). God de Heer volbrengt niet de belofte om den Geest te geven, of het huis Israels moet er om verzoeken. Zoo wil de Heer nu nog zien of de mensch prijs stelt op Zijne gaven, of het hem der moeite waardig is te volharden in het gebed. Anders is de zondaar onbereid voor den zegen ; kan de Geest tot hem , hij zou die gave niet kunnen gebruiken. Gelijk met het gebed, zoo is het gesteld met elke deugd, of elken pligt, welken wij beoefenen moeten. Hooren wij des Heilands woord wederom : Indien gij Mij liefhebt , zoo bewaakt mijn geboden. En ik zal den Vader bidden, en Hij zal u eenen anderen Trooster geven (Job. XIV : 15 , 16). De Vader moet geven , de Zoon moet bidden , maar de discipel moet uit liefde de geboden bewaren, — dan komt de zegen. Is er iemand die vlijtig de schrift onderzoekt en daarbij veel bidt om den Geest , terwijl hij de eenvoudige , duidelijke geboden des Heeren verwaarloost , — dan bedriegt zieh zelven, als hij hoopt om den Heiligen Geest te ontvangen. Welke spotternij met God om te zeggen : Ik verlang naar den Heiligen Geest, terwijl ik in vijandschap met mijn naaste leef , — of mij bedien van leugen en bedrog in mijne nering of mijn handel; — of op andere wijze een stellig gebod van God veracht. Blijft in Jeruzalem, — elk in het zijne, elk op de post, welke hem aangewezen is. Laat ons nog een ding voegen bij het gezegde, — een ding, dat tot het blijven in Jeruzalem onmisbaar is, — het geloof. De Heiland vroeg steeds naar geloof bij de menschen, die genezing verlangden: zij moesten gelooven, dat Hij beide gewillig en magtig was om te helpen, waar het de kwalen van het lichaam gold. Niet minder waar het de zielskwalen geldt, met al onze behoefte aan den Heiligen Geest. De discipelen moesten vast geloven aan de macht en de gewilligheid van den ten hemel gevaren Koning, om den Geest te zenden. Dat geloof alleen gaf moed om te blijven in Jeruzalem. En wij hebben hetzelfde geloof noodig omtrent den Heiligen Geest. God eist van mij niet een groot geloof om wonderen te doen, om het werk van een apostel te vervullen. Voor het Pinksterfeest eiste de Heer zelf een groot geloof ook niet van de Apostelen. Maar dit eist Hij, — ik moet eenvoudig en hartelijk geloven: Hij is machtig, Hij is gewillig, Hij iszelf verlangend om mij naar mijne behoefte te zegenen met de gave des Geestes. Geloof ik dat niet, dan doe ik God oneer aan, ik maak God tot een leugenaar, en Hij kan mij niet zegenen met den zegen des Heiligen Geestes (1 Joh. V:9, 10). 1. Gezegend Heer en Koning, Die bij den Vader leeft En uit Uw hemelwoning Des hemels schatten geeft! Zend ons Uw Geest; Doe ons den zegen vinden , Die neerdaalde op Uw vrienden, Op 't heiligst Pinksterfeest ! 2. De Geest, die Gij doet dalen , Brengt hier getuigenis Aan kinderen, die verdwalen , Dat God hun Vader is. Hij schenkt ons 't kinderlot; ~ Hij, die 't geloof verzegelt , Der zwakken schreden regelt, Brengt ons op 't pad tot God. 3. Wat is de Geest des Heeren ? De liefde — liefde alleen; Mocht Hij tot ons zien keeren En maken allen aan ! Welzalig wie gelooft ; Hij heiligt de gemoederen En maakt ons allen broeders , Verenigd met ons Hoofd. 4. Mogen wij die Geest doordringen ! Dan wordt het ons zeker, Dat met Zijn zegeningen De Christus in ons is. Blijf in ons allen, heer ! Laat uw Geest ons sterken , Dat wij het goede werken. Als Gij, tot 's Vaders eer. Moedig worden, mannen ! Ongelovigen zoeken de duisternissen. Kijk, een helder licht schijnt voor jullie, Christus, de enig ware God, Sta's in de Kerken, Hela ik hoor de Tegenpartij schreien: Kijk, een helder licht schijnt voor jullie, Christus, de enig ware God, Staat in de kerken. Amen, Aamen, Aamen. Eendragtig bidden. De Verlosser had te voren de beloopte gegeven, indien er twee van twaalf samenstemmen op de aarde voor eenige zaak, die zij zouden mogen begeeren, dat die hun gebeurt zal van Mijn Vader, die in de hemelen is. Want waar twee of drie vergaderd zijn in Mijn naam, daar ben Ik in het midden van hen (Math. XVIII : 19, 20), iedereen van de gelovigen had ook kunnen gaan naar de binnenkamer om daar, volgens het bevel van den Meester, te bidden. Dat hebben zij ook gewisselijk niet verznijd. Maar het is hun hier te doen om een zaak om dezelfde zaak, waarbij allen belang hebben. Er zijn niet uiteenloopende inzichten, begeerten, behoeften. Neen, de gave des Geestes is de een groote zaak, waarvoor allen verlangen. De Geest is vooral de band van alle gelovigen, de Geest der gemeenschapsoefening onder alle leden van Christus lichaam. Bijzonder gepast is het dan dat twee, drie, en nog meer samenkomen en naar de belofte samenstemmen over de zaak, welke zij van den Hemelschen Vader begeeren zullen. Hoe geheel anders was een der gebeden, die vroeger gedaan waren: Johannes en Jacobus met hunne moeder gingen tot den Heer begeerend, dat zij de hoogste eereplaatsen aan Zijne rechter- en linkerhand in Zijn Koninkrijk mogen innemen. Als de andere tien dat hoorden, namen zij het zeer kwaad van de twee broeders (Math. XX : 20-24). Na de Hemelvaart denken zij niet aan eigen belang, — een gemeenschappelijk belang vervult hun de ziel. De eigen eer is vergeten, zij verlangen naar den Geest, opdat zij de eer van hun Koning op aarde mogen verkwiken. Van daar het eendragtig bidden, waarop de Zaligmaker zooveel prijs stelt. 