title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: Dog op den raad van mijn oude vriend, voerde ik voor mijzelf mee een kleine lederen wijde tas, in drie delen verdeeld, welke ik altijd wanneer ik aan land ging, om kuften of landen te bezien, met een plastic Befierynzen van het Koninkrijk plastic lederen riem over mijn rechter schouder onder mijn rok droeg. Hierin, had ik mijn geraadelen altijd te dragen in een wel toegebonden blaas, een kooperen doosje met zeventien of twintig stuivers, daar is in een komisje, brandglas, en spiegeltje, dit zond ik tegen in een zilveren beukertje met een deksel; in een andere blaas zond ik een kooperen doosje hebben, dat men aan beide zijden kan opden, aan de ene zijde met tonnel gevuld, in de andere zijde een langwerpig vuurstaart, drie vuurtjes, een stukje swaavel, om altijd swaavelstok te kunnen maken, nevens vijf of zes swaavelstokken, wat bindgaas, met zes of zeven spiesen, in de derde verdeeling van mijn tas moest ik hebben een verrekijker, nevens drie of vier bischuiten, met een flesje van blik vol brandewijn. Om mijn wandelstok in plaats van een knoop had ik een knap handbyl, daar aan de achterkant een hamer was. Verlaten dat ik met deze montuur niets aan land ging, daar steden of dorpen waren, want dan liet ik mijn weide tas te Scheep, maar mijn handbyl was altijd mijn wandelstok: 0.0000 Wij gingen na het schippen aan land, van alles wat dienen kon zeer wel voorzien, vijf-en-twintig man terk, nevens drie slaaven die nog enige noodzakelijkheid hadden. Wij marcheerden ook aan tot op den. gezegden Berg, die geheel met Bomen bezet was van velderley soorte, wij gingen den Berg over, al naar 't Zuiden, ongeveer twee uur, tot dat hij naar 't Zuiden daalden. Wij om door 't vuur niet verraden of verrassend te worden, keerden een half uur weer Boswaard in, waar wij een goed vuur maakten, daar rondom gingen zitten, en goede Schildwagten uitzetten. Onze slaaf droeg een byle meede, die ons zoo wel als mijn handbij en houwers te pas kwam. Nu deed het ingewand van mijn kleine weitas dat dienst, want hier kon ik terstond fwaarheidsmaking, dat ons wel kwam, op mijn compagnie waren wij door 't Bosch geslagen, van mijn verrekijker hadden wij goede verwagting &c. Hier ruften wij de velden nacht op goede bedden van takken, bij een goed vuur, wij verloren geen onraad, wij waren nu zeven uur gaande van ons schip. In den morgen stond ik order, dat niemand zou schieten buiten mijn laast; om niet ontdekt te worden. De stompene toren die daags tevoren geschoten was, verloren wij niet. Wij trokken den Berg nederwaarts, daar een schoon Bosch stond, naar drie uur gaande kwamen wij ten einde, en door hetzelfde dal aan een grote vlakte met goed gras bewassen, met Rivieren doorstromend; dit dal had rondom hoge Bergen, alle met Bomen bezet, dat een zeer vermaakelijk gezicht was. Wij zetten ons op de rivierkant om te rusten, en te eten. Na een uur verlopen hebbende, beslooten wij naar en op den hoogsten berg te trekken, die N.W. Voor ons lag. Wy kwamen aan den voet van den Berg weer in een Bocht, na vier uur gegaan te hebben. Het was nu ruim middag, wij hadden nu al zeven uur gemarcheerd, en eenige begonnen moede te worden, wij besloten die dag daar te blijven, en des avonds, een half uur N.W. aan de Bocht, den berg op te marcheren, en daar onze Legerplaats te maken, om den aankomende nacht daar te ruisten. Wij zagen bovendien in eenige Verkens, Herten, Bokken, en eenige dieren die wij niet kenden, als ook ver verschillende grote Slangen. Wij lieten die alle gaan, om dat wij niet wilden schieten, waar door wij konden ontdekken of de Inwoners verward of toornig zouden hebben kunnen maken. Wij zagen ook ver verschillende Vogels van vele soorten, en onder andere twee grote, als Reigers, die hoog in de lucht zwielen. Het duurde wel een half uur, dat wel een half uur duurde, en ons groot vermaak toebracht. Ten vijf uur marcheerden wij een half uur Bochtwaard in den Berg op, daar wij bij dag op de kant van een rivier ons Legerplaats uitgekozen hadden, wij maakten voort vuur, en hieuwen takken tot ons bedden. Hier waren wij nu dertien en een half uur van ons Schip, wij overwezen om nog eenmaal zover Landwaart in te marcheren, en dan niet vinden, weer naar Boord te keren. Ik zette drie schilwagten uit, en liet nog ontrant een half uur gaan om ons leger-plaats te reconogniceren, maar die brachten niet nieuws, als dat zij veel Wild hadden gesehen, zowel bekend als onbekend. kend: Naar schaffen een pijn gerooktepeuk, bende, stelden ik order op de schildevagten, die alle half uuren zouden afgeloot worden, daar mee deden wy ons te ruste leiden, en slapen gerust tot aan den daag wagen, na het gebed gedaan was; kreeg elk een klein sopje, van dat onte Slaaven mee droegen. Wy marcheerden den berg op in anderhalf uur. Wy trokken door dit Bosch aan N. W aan, een uur lang, als wanneer wy op deszelfs hoogte waren, hier hielden wy halt. Ten, en keek noodig uit, zagen recht van ons een zeer witte klip, ik mijn riet. FAAN en Eu: [u] [4 s] —— Beschrijving van het Koninkrijk Ker krygende, zag ik dagelijk een stuk van een stevige witte Toren, op of achter de klip, mijn verrekijker ging rond, elk was nieuwsgierig, maar wij konden niet daarvan besluiten "omdat de afstand te verre was, Wij rookten eens, en beslooten in het nachtje ongeacht de storm te houden, wij trokken den berg af, de vallei door, tot in het beschouwen daar wij vijf uren over deden. Nu in 't bosch geweest, konden wij de witte klip of heuvel niet zien. Na zulke sterke marschen begonnen enkele over haar voeten te klaagen. Wij werden verlost, de volgende dag en den aankomenden nacht hier te ruilen. Hier ruivende bij een kleinen rivier die uit het Welten kwam, beslootten wij dat een van onze Slaaven, de aankomende morgen goed tijd de Rivier zoude langs gaan zodat hij konde, tot aan zelfs oorsprong en zodat hem dat tot buiten het bosch bracht, en hij de witte klip konde begaan, dat hij daar zoude opklimmen, wel geduurig toetend aan alle kanten of hij ook mensen zag, indien hij mensen zag, zou hij voort boschwaart in vluchten, en de rivier langs weer bij ons komen; deze Slaaf heette Pedro Sao, hij was een goede vijftige en getrouwe Slaaf. Ik gaf hem wat tabak, een pijp, en een flesje. 3008. Kr. in Lu, 2 z. zu. er 2 rn. — 7 Een 8 a. un 7 AD. Kr. Krinkz Kismrs 6 Gent, met wat Bier, belovende hen nog een fijpje op morgen. Hij zei dat niet moed was, dat wel voort wilde gaan, maar verzocht een houwer mee te nemen, dat hem toegeef was. Ik gaf hem een fijpje, daar mee te gaan Pedro Salsjo de gang. Ons drie Slaaven droegen elk een korf met Arrak, en Tabak, een met wat Oli, Brood en Zout, de derde had Kruid en Loo. Ik had in mijn Vleitas ook altijd een doosje met zeemeel, en daar in vischen. Wij maakten voor tijdverdrijf maakten Lijnen of Snoeren van bindgaar, daar hoeken aan doende met wat spek, vongen een braawe Zoete, die niet kon koken; maar braadde die in houten spekten, en draaide enige voor het vuur aan bindgaar, tot zij gaar waren, wij aten die met Zoete smaak. Desnachts sliepen wij gerust, en des morgens vingen wij weer een zoete; sommige van ons vatten, andere maakten die schoon, voorts werden die gebraad, en pisjakse op gegeven. Mijn horologie stond nu op tien uur, wanneer onze Pedro als verbaasd tot ons kwam lopen, roepende van verre: een Stad! een Stad! Wij allen op in een ronde kring, waren nieuwsgierig hem te hooren, maar hij ging door zijn hardlopen zodanig, dat wij aon de wandeling. Een beschrijving van het Koninkrijk Ik spreek u over het Koningrijk; ik deed hem aanvankelijk nee zeggen, gaf hem een soortje te geven, alsof er wat bedaard was, en begon dus te spreken. Ik ging gisteren deze rivier langsbij, die bracht mij aan de witte klip, daar, zeg ik haar oorspronkelijke uit te nemen; ik klom de klip op, en zag een Stad zo mijn droom, het was al vreemd duister, ik ging in het gras neer zitten om een tijdje te rusten, alsof het nog duisterder werd (want de Maan was nog niet op) doende zag ik veel lichten, ook veel die zich bewogen, alsof er mensen met lichten over de straat gingen, ik dit ziende, vertrok weer in het Bosch, waar ik even een grote Boom te slapen leidde; de Maan ging op, ik klom weer op de klip, doch kon niet zien, al weer Boschwaring, en verlangde zeer naar den morgen, als wanneer ik met den dageraad weer op de Klip klom, hier bleef ik zitten tot de Zon opging, doende kon ik de Stad zeer wel zien, daar zijn verhalen verrijkt met Toren, alle hoepjes stomp of plat, veel grachten en kleine Huizen, ook boven plat, deze zijn alle van stal gewonnen. Aan de Oppervlakte van de Stad zag ik een brede weg daarover paraderen vele mensen met Beelden. Ik weer van de klip, at mijn Bischtuit, wachtte nog een uur, keek nog eens van de klip, als ik een Man aan mij. De brief die meer een schreeuw riep over: alles. Koning KEsmer: 6 , wat zag ik verder, dit ik vertrokken, en ben nu hier gekomen. Wij hadden na lang onderzocht te hebben, naar de witte klip toe te gaan, en te zien hoe men het maken aanvaard, zo gezegd, zo gedaan, wij verzoenden ons aan de roers, en Pedro voor aan, trokken verder, nu was ’t elf uur, ten twee uur waren wij uit het Bosch, en ten half drie op de Klip, nu waren wij vier-en-twintig en een half uur ons schip op mijn horologe gegaan, en drie en een half dag van het schip geweefd. Wij op de Klip komende, vonden dezelfde met gras verwelkte, zitten en rookten eens, en verwonderden ons alle over de goede gezondheid daar omheen, wij waren nu nog een half uur ver van de 'Stadt, en konden van hier de Stadt vlak zien, dog door mijn verrekijker nog beter, met groot vermaak. Wij zagen (als Pedro gezegd had) torens, grote en kleine, gebouwen, alle boven plat, en versteend gebouwd. Bij zittend, hielden wij raad wat te doen, of naar de Stadt te gaan, of weer naar het schip te keren, en onze ontdekking aan boord bekend te maken. Maar terwijl wij naar de Stadt ziende, met malkander spraken, zag een van ons... Bij het beschrijven van de Koning over alles wat tergenoten was elk met zijn ten op zicht, en waarvan tergenomen vijf geleden, elk van een man gemaakt, want elk wilde zijn plaats, waar hij wezen moest; hier stonden tachtig of twintig Menschen bij ons, doch zonder geweer. Zo kwam ons zoo haastig als verbaasd ziende op, en begonnen te lachen, en wij, om dat zij geen geweer hadden, bedaarden haastig. De andere mijn Volk was een Arabier, die meede volmaakt Turks, en ook Perzisch sprak, en ik sprak Hollands, Spaans, en Indiaans. Ik belaste onsen Arabier, Zelink geboeten dat hij haar zoude aanbieden, en haar vragen, in wat Land wij waren, hoe de Stad genaamd was die voor ons was. De Turks vroeg dat in Arabisch, Perzisch; doch niemand antwoordde. Deze Inwoners bezagen ons met grote opmerkingen, niemand van haar sprak een woord, ik die de troep commandeerde, had een blauwe pluim op mijn hoed, een van hen trad naar mij toe, hij groef mijn hoed met een buiging, en zag naar de pluim, en scheen daarvan als verwonderd te zijn. Ik dat merkende, nam die vliegende van mijn hoed aanbodende, doch hij de aanvankelijk ongenegen, MEREE en de Spanier. Mijn BRETTENBEELD Hi a : N rnr r > We moesten aan komen, in Spanje, aan de kust, in het Spaans, aan de koning. - Hij vroeg me in goed Spaans, waar wij gekomen waren? van wat volk? en wat wij hier in deze landen wensen? | a: SE Ik sprong op van vreugde! en antwoordde, wij komen uit Europa, afgezonden door de Republiek of Regeering van Genua, om vreemde landen te ontdekken, met die in woonderen in vrede en liefde te handelen, en voor onze medegebrachte Europese waren te ruilen, of voor geld te koopen van de landse koopmanschappen, die wij noodig oordeelden. Ik deed niet zeggen dat wij Spanjaarden jaars waren, want die landaard is in vele platsen niet al te wel gezien. De Zwitser zeide, dat aanvankelijk de kennis van onze komst aan de Regeering zou doen, welke dan op alles orders zouden stellen. Zij vertrokken, wij bleven. Na twee uren kwam de Man weer met een waage, daarop voor ons etenen drinken, was dat afgeladen er. Onder het afladen zei de Man, gy lieden, hebt keur, of gy te samen weer naar uw Schip wilt keeren, of met ons naar de Stadt gaan, beide zwaar u vrij, en u leden zal genoed geschieden. En daarna werd een klein tijd van beraden, dat toegestaan werd. Het Volk in een kring om mij stellende, namen raad, en werd besloten, dat ik met nog een man in de stad, zou gaan. Ik zoude, bij mij nemend onze Quartier-meester, die lange met de Engelsen, en ook met de Fransen gevaar had, sprak daarom goed Engels en Frans, onze Arabier sprak Arabisch, Turks, en Perzisch, onze Ondermeester sprak Russisch en Jiddisch, een Matroos die lang in dienst geweest had, kon goed Maleisis, tot deze nam ik nog twee braave Soldaten bij mij, ons ander Volk zoude weer naar het Schip keeren. Dit bevocht bekend gemaakt te hebben, werd goedgekeurd. De Zuidlander zei, ik wenk u lieden, Leids-mannen meede geeven, deze zullen u door een kortere en betere weg, als die is waarlangs u hier gekomen zit, brengen, zullen u onderhoud en herberg doen houden, u Schip zal geavanceerd worden, en gy, nog Zy, hebt niet te vrezen, gy zult met vriendelijkheid onthaald en beleefd worden, zodra Schip-breukelingen zit dan moet gy blijven en onder ons wonen, zodra niet, zult gy weer vertrekken, zodat u leed of onrecht, zal aangedaan worden. Nu was 't op mij acht uur. An de zeventiende dag. Wij gingen zitten eten, men bood ons in houten bakken, gevuld en gebraad vlees en vis, ook gekookte rijst, samen met schoon water om te drinken. Na de maaltijd vonden wij rond, en kregen elk ongeveer een kopje arak. Vervolgens werden alles opgezogen, en kwamen drie mannen, elk met een lange witte stok in de hand, deze telde onze veertien mannen in zes rijen, de slaven liepen daarbij, zij begonnen terzijde voort te trekken, wij hadden geen tijd haar meer te zeggen, als onthaald die mensen wel. Achter haar reed een man, hebbende elk een kiltje op de zijde, aan een brede riem hangen. Wij vermoedden dat, het schrijvers waren. Wij werden ook voort na de stad gebracht, waar wij vele toekijkers vonden, elk was nieuwgierig ons te zien. De hoofd ruim baan gemaakt, wij werden in een braaf huis gebracht, daar wij tot onze grote verwondering een tafel met stoelen omzet vonden op de Europese wijze: in de kamer stond een ledekant, met bed, deken, en behangsel wel voorzien, aan de muur een spegel, en nog vier schilderijen. Onze landsman heeten ons welkom, en zeiden wij zouden goedmaken zin, ons zou geen kwaad verwachten, hij zou gaan order geven op ons onderhoud, en wat verder te doen stand. Na verloop van ongeveer twee uur, kwam hij weerom met drie slaven, aan mijn volk elk uitdeelden een dikke deel, ik kreeg last op 't ledekant te ruimen. In de, met een houten blokje en een hoofdleijer, kwamen we, dit was elk zijn koos. Pen, Inkt, en Papier werd aan de tafel gelegd, en ons gezegd, dat als we iets begeren, we dat moeten opschrijven, dat aan een slaaf geven, die dat zou brengen daar. Het wezen moest, en onzen Leidsman zou ons den volgenden morgen komen zien. We hadden verlangen om te roken, hadden verhalen onder malkander; we eisten water om te drinken, maar zij brachten ons kookend water met eenige wortelen dit werd getrokken als thee, welke drank ons bij uit meerkecht verfristten. We hadden nu drie nachten onder den bloedrooden hemel, gegalopend, dies verlangden elk naar. Zoals stunt, wy deeden een gebed, en begaven ons te kooy. Wy sliepen alle zeer gerust, tot wy des morgens met den dag door een Sjaaf opgewekt werden, die ons wederom die vrouwen drank voorzette, en daar op elk wat Ar- F 5 N s . « > e £ . = LI nn rn m nm nn mini zu _ m 3 Krankheid KESMES 7 Ik verlangde onzen Leids-man te zien, om uit hem te verstaan, de geleertheid en naam van dit Land; ik wenschte ook wel te weten, de Natuur, Zeden, en Handel der Inwoners &c. 5 | 2 “ Een uur na de Sonnenopgang kwam onzen Leids-man tot ons, vraagende of we wel gepaard hadden? we antwoordden ja. Hij vroeg verder of we al Acalou gehad hadden? we zeiden ons was warm wortelwater met Arrak gegeven. „Dat is goed zeide hij, zulke dranken noemt men hier Acalou. | Voorts vroegden we, of het ons geoorloofd was, hem te vragen naar de geleertheid des Lands, deze Stad, zijn naam, naar enkele zeden en handel der Inwoners &c. Ja dat zeide de Man, vraag dan alles wat over is lief, ik zal je antwoorden wat ik weet, Mijn Heer zeide ik, ik wenschte dan te weten, of dit vast Land, of een Eiland is, en welke naam het draagt, hoe deze Stad genoemd wordt, hoe men ons noemt, en welke onze dienst is. Dit Land dat we bewoenen is een groot Eiland. Land, waar noemen het in onzetaalde Krijgskesmes. De stad daar wij in zitten hier Taalkundig. Mijn naam is Aafcba. Mijn bediening is Garbon. Het woord Garbon is 72 - Beschrijving van het Koninkrijk. Op zich te zeggen, "mijn taak is, dat ik alle firaaten, heemden, bruggen, forten, rivieren, etc., zoo in deze stad, en een half uur daar buiten, moet beveligen, alles wat daar aan schort, te ontwerpen doen maken. Ook wanneer hier Vreemdelingen komen, die te doen opvallen, daar vaker kennis aan de hogere Overheid geven, en haar bevelen na te komen. Ik zei verwondert te zijn, dat ik hier een Kamer zag, welke op de Europese manier gemeubileerd was, want ik had gehoord in een welbehangen Leunenkant, op een Europees Bedde met z'n toebehoren, ik zag Tafel, Stoelen, Spiegel en Schilderijen. Hoe! zei de Garbon, je zout meer verwonderd zijn, wanneer je hoorde dat hier alle Europese en Aziatische Talen gesproken en geleerd worden, men zal je Boeken laten zien in het Portugees, Spaans, Frans, Italiaans, Hongaars, en Nederlands, Engels, etc. Boeken in het Perzisch, Maleis, Sumees, Japans, etc. En nog is, verbood bij staven des doods, dat geen van ons Natie mag buiten 's lands. reiken. Wij zenden geen mensen met Perzische kleederen uit, om te weten wat in Zuid-Amerika of Azië te doen is. Wij hebben alle volmaakte kennis van haar Godsdienst en Zeediefstudies. Er is een man bij ons die hetzelfde doet, zie dit hier. De waarde van Moslims, de geboorte van Jezus, de Hegira van Mohammed, zijn van ons alle bekend. Ik stond als verbaasd! en zei: Hoe is het mogelijk, indien geen één van u mag buiten 't land reizen, dat gij lieden kennis verzameld hebben van zovele zaken, in zo verre geleegene konden hebben. Ik zal 't u zeggen. zei de Garbon, maar gij, zegt mij uw naam en doen eerlijk ik heer, zei ik, Tuan de Posh, mijn vader was uit het dorp Martos in de Sierra de Ronda, in de Provincie Andalusië. Doch ik ben in Azië geboren en opgevoed, ik heb mijn eigen koopmanschap. Zoo spreekt gij dan ook Spaans vraagden hij. Of jaal was 't antwoord, dat mijn moedertaal is. Dan zal ik u bij een man brengen die meer u Spaans, gelijk ik met u Spans spreeken zal. Doe dan vraagden hij wat mijn doen was? Ik ben een koopman die mijn eigen negotie doet, ik betaal mijn vragt en koos aan de kapitein van het schip. "Zie ik voor de tweede maal. Daar op zij, mijn denk dat gy eerlijk en nieuwsgierig zit, ik zal u voldoen zover ik kan. Daar staar pen, inkt en papier, schrijf alles wat gy hoort en ziet in 't korte op Zelf ownze discoursen "die gy kond, weer te Scheep zynde, in orde brengen. De meeste reisbeschrijvingen van betere worden uit korte opstellingen gebracht, ook veel uit de herinnering, doch dan zulke de beslist niet." VIERDE HOOFDSTUK De Schrijver tekent alles aan: Groote van "Hoofd-Eiland, Hoe de Zuidlanders aan de Taal gekomen zijn. Twintig der Geesten, ken. Nieuw Ghoor door Sarabajse geproject, en door Cham-Hazi bewegd. Eens, dus Rave. Twee algemene Kloosters of Eilanden. Beschrijving van 't Eiland Nemen, en, Wondertuin. Van de Ziel in 't lichaam komen. Spreuken van binnen Baarden en de Opvoeding." "O, mijn vergunning te schrijven en inkt, en begon aanvankelijk te schrijven wat nu toe al gepasseerd was, en vraagde hem, hoe wij ons discours zouden beginnen? Hij antwoordde, ons Godsdienst en Wijheid: bestaan alle in Spreuken, die uit het Oude en Nieuwe Testament zijn uitgetrokken; waar deze zal ik u eenige tellen, en dan een Landbeschrijving van dit ons Land met fyne kleiner eilanden, etc. Doch voor al zal ik uwe nieuwsgierigheid voldoen, van u te zeggen "hoe de zaken aan ons in dit Land zijn overgebracht, en hoe wij aan onze Godsdienst gekomen zijn." Dit Eiland Krinke Kesmes met zyne ondem Beige Eilanden, zyn zeer machtig, want Krinke Kesmes is alleen 450, uren gaans in zyn omtrek, want het is omtrent vierkant, en elken zijde honderd uren gaans lang. Dit is alzoo lang bewoond geweest als Sina, want wy reekenen onze Koningen van twintig duizend jaar volgens onze Cronieken. Wy geloven niet als de Europese, dat de Wereld voor vijf afgescheiden duizend jaar zaalde geschapen was, waarover ze twijfelen. Deze Natie aanbad in voortijden de Zon, Belone, en haar Koning, zonder meer andere Goden te kennen. Tot dat naa uwe reekening van de geboorte Christi duizend en dertig, als wanneer hier een Persiaansch, Schip kwam te stransen, welke Schip van Bender Abasi of Kambronne was bevragt naar Mecca, met veel kennis, onder andere waren daar veel Boeken van verschillende Talen en Faculteiten, gelijk als Perzisch, Maleis, Turks, Laat. Ook. "Befehryving van het Koningrijk", Voordat men daar onder: Hebreeuwse Bijbels, Griekse Testamenten, en Arabische Alkorans. En gelijk zoveel Mensen jarenlang naar Mekka begeven, den eenen uit God-vruchtigheid, den anderen om Gewin. Zodoor bevonden haar in dit Schip meer dan drie honderd Mensen, zowel Indianen, Turken, Arabieren, daar onder ook veel Christen, Slaven, zowel Grieken, Italiaanen, Hollanders, etc. Het Volk, met de gehele Scheepslading werd geborgen, en was alles vervallen aan onzer Koning doen regerend, Chambazi genaamd. Dit was het eerste Schip dat in dit Land ooit gezien was in eenige eeuwen. Het Volk en goederen werd tot den Koning in onze Hoofdstad Kesmes gebracht. De Koning deed hen bij elkaar bewaaren, en goede levensonderhoud verschaffen. Hij deed zyn Wijzen niet alle Provincies samen roepen, om met haar te raadpleegen, wat men met haar zou doen. Daar werd besloten, dat alle die eenheid taal zouden blijven, maar dat de Koning met zyne Wijzen kon niet eentje verstaan, dies kreeg men de Boeken, en liet Man voor Man daar in lezen, hieronder waren veel gewone Arabieren, die dit merkten, dies zogen Zy daar enige Arabische Boeken, en Alcorans uit, klopten op haar Borst, en wierp naar de Hemel, als wilde te kunnen geven, dat dit haar Wer-boek was, men liet al de Arabische Boeken bij de Arabieren, zowel Maleijers, Perzen, etc. Deen moest man voor man weer lezen, en ook schrijven, dat wel konden, werden een rok met een rode mouwe aangetrokken, en een rode muts op hun hoofd gezet, alle degenen welke niet leven, en schrijven konden kregen een rok met een blauwe mouwe, en een blauwe muts op. Voorts beval de Koning, en zijn vrouw, dat men de Arabieren zuidelijk ter hand te nemen twaalf goede jongelingen, die onverwijfd landtaal wel leven en schrijven konden, deze zouden in een gesloten huis de Arabische taal leren spreken, leven, en schrijven, deze Arabieren met hun Arabische boeken werden gesonden naar de stad Arabo, alwaar hun twaalf jongelingen aanbevolen werden. Zo zouden de Perzen ook jongelingen de Perzische taal in de stad Temenbar onderwijzen, de Turken moesten hetzelfde doen in de stad Sana'a. Vier Joodse rabbijnen kregen last in de stad Jiddushes jongelingen de Hebreeuwse taal te leren. De Indiaanen, kregen ook zestig jongelingen om het Makisch te leren spreken, in de stad Raima. Onder de zeven waren vijf geleerde Grieken, vier goede Italiaanse, en drie goede Hollanders, deze kregen ook elk zestig jongelingen, de Grieken moesten na de stad Palermo, en de Hollanders na de stad Aynatha. Maar wat geschee was? Na twee jaar, wanneer den Koning zijn grote Raad weer vergaderde, beval hij dat men de Jongelingen ondervraagde zoude, en zien hoe verre zij in de Talen geworden waren. De Arabieren, Perzen, en Turken, kwamen eerst voor dag en werd bevonden dat elk een Taal sprak, wellicht spraken en dichtten kon. Want zij hadden den Koran in hun Talen overgezet; maar de Perzische, Turkse, en Arabische Studenten, raekten voort in 't dispuut over hun geloof; zij hadden met de Taal ook het Islamitische geloof aangenomen. Zo hadden ook de Joden en Christenen gedaan. De Koning deed al de overgezette Boeken visiteren, en nauwkeurig doorfijnen. Dat hun het beste van allen behaegde, was het Nieuwe Testament der Christenen; maar dat geheel in zijn Land in te voeren, werd afgekeurd, zowel om geen te grote opschudding te maken, als om dat de Grieken, Italianen, en Hollanders het ook niet zouden scheiden. Ze zouden nooit zonder kyven of schelden niet eens kunnen worden. De Koning dan raad houdende wat men doen zou, stond den oude Filosoof Sarabatz op, die in dit Land weinig minder als Confucius in China had staan. Welke zeide met beleven van den Koning, ik heb daarin dat Christelijke Boek twee Goddelijke spraken gevonden, de ene zei: Hebt God lief boven alles, en uzelf na dat, de andere Leidt aldus, geef God dat God is, en de Keizer dat des Keizers is. Hierin is alles begrepen, wat tot geluk van zijn Koning, het Volk, en een Land kan trekken. an Die zou men in bedenking nemen. En werd besloten, dat men een grote algemene Kerk zou bouwen, en daar in vele Preachersstoelen stellen, als er nieuwe secten waren. Hier zou gepredikt en gedistueerd worden, welk geloof het bezielde was voor de Koning en deze nieuwere Secten, in plaats van te disputeren en te onderrichten, kwam het altyd op kweken en schelden uit. Eik schreeuwde dat hij zijn Wetboek van God had. Elk schone zorg voor zijn zaligheid te dragen. Dus konden zij malkander niet (alleen niet) bekeeren, maar hadden over de minste zaken altyd voorrecht. Zij werden zoo vol paslingen, of zij al lang den Geestelijk bediend hadden. Om deze moeilijke kweikunde en schelden voor te komen, werd bij elken Prediker een klok gehangen, die de Prediker of disputant zou trekken als het gehoor moest gegeven worden, of dat men zwegen zou als er gekeken of gesproken werd. Aan de Oostzijde was de Arabische soel, tuffen de Perzische en Turks om al te met tuffen beide te spreken. Daar tegenover aan de Welterzijde, was de Hollandse Gereformeerde soel, tuffend de Roomsche en Griekse geplaatst. Aan de Noordzijde, waren de drie soelen der Hebreeuwse Joden, voor de Plaatsen van Eslingen, en Zadiran. Daar tegenover aan de Zuidzijde, waren de stoelen der Mormonen. De Koning Chamahzi had bevolen, dat elke Sect van elke Hoofdreligie, zich onder malkander zouden verdragen. Daarna zouden de Hoofdreligies met malkander disputeren. De effe klokken, die tot een vreedig oogwit daar gehangen waren, maakten de zaken nog veel erger, want als een al te lange sprak, of keef', of schold, of vloekte, en zijn party zijn klok tok om gehoord te worden, waren. Krachtig Keesmoed, wilden den eenen den anderen niet toegeven, maar begonnen alle gelijk te luiden: en raasden zodanig dat men hoorden nog, dat onder dit luiden maakten zij malkander zulke bekken toe, als de kinderen die voor bullebak spelen, stampvoetende, en schuimbekkende, dat de Turken, Mooren, en Foden zeer aardig wisten te doen, want het passeerden geen Christenen. Men ontnam haar alle de klokken weerom, om verdere ongemakken voor te komen, en verbood haar ten dien eynde het disputeeren. De Saraken begonnen zij tegen malkander te disputeren, daarop werden haar alle haar ge-Schreven Boeken afgenomen, en haar het Schrijven over haar gelooven verbooden; om dat het zeer klaar was dat het Schrijven des Geeftelijkheden niet was uit liefde tot de Waarheid, of om malkander te bekeeren, maar elk braakte zijn haat uit, de een voor de ander te bederven, onder schijn van geeftelijke liefde. Onze Zuidlandse Papen raakten meede in het spel, zij schenen nog ergere als de anderen, en zouden liever den Staat omkeeren dan iets toegeven; ja zij gaven de naam van Helden aan die welke bestichtten in andoren en tieren konden over gezippte zaken: zulke sonnen zij ook Helden noemden. DE a Eee u 2 De, Se ee 2 ee Be -.. Belichting van de Koningin, die de zaken zoo ver uitpaukte, en gevolgen uit gevolgen trok, en dan geschillen maakte over zaken, die de gemeente niet verstand of kon verstaan, "en daarom geen plichten des geloofs waren. De Bollandisten waren de vreedzaamste, om dat haar geloof het zachtste scheen te veezen. De jongelingen van onze natie, die de vreemde talen geleerd hadden, werden verdeeld, het land door gevonden, om eenige van onze andere jeugd die talen voort te leven. Ten met verbod op levenslaf, aan degenen die iets van de vreemde Godsdienst spraken of schreven. De vreemdelingen werden in een besloten huis gebracht (behalve de Hollanders), om daar met elkaar in vrede te leven, zooals zij op hun schip zijnde gedaan hadden. Maar, zodra zij in dat besloten huis kwamen, zeeden zij nog veel oorlog als te vooren; geen kruis nu niet bij elkaar, schelden zij maar kwamen voort tot daadlijkheden, en floegen elkaar malkanderen dag en nacht, zoo gruwelijk dat er altijd een vervaarlijk gehuil en gekriek werd gehoord. De buren hierdoor hun macht, kwamen daar overeen dat waarom zij alle op afgelegen zee-kuiven, waar zij met andere er op uit, een einde zouden moeten maken. Krinkss Resmurs 8 -Joost Bandyten, heeft met sober vissen, mogelijk gemaakt, voerende geen ander geweer, als houten spullen, wordt daar geduurig van de vliegen geplaagd. En zodoor haar nazaaten zoveel mogelijk, dat zij Landwaard in komen, daar het vruchtbare aardrijk ook steden en dorpen draagt, dan wordt daar een welgemanierd leger op uitgevonden, welke soms tien of twaalf duizend aan van dood valt. Zo wel mannen, vrouwen, als kinderen. Heden zijn daar nog, vari haar nazaaten, aan welke zeer armoedig, en erbarmelijk leven, bevolkend, vlechts de onvruchtbare en dorre streken afstandend, lyend daarbij ook dikwijks gebrek aan voed water; Spreekt een van alle talen gemengde taal, die wij, nog niemand kunnen verstaan. Deze hoop gevonden zijnde, belastte den Koning aan zijn Wijze Raad, hetgeen van God dienst op te volgen, waar door hij zijn Volk wel zoude kon kunnen overtuigen. Er zijn vergaderd, na veel overwegingen, stelden den Koning de volgende gebooden voor, die maar vijf in getal waren. "1. Daar is een Almachtige God, die Hemel en Aarde geschapen heeft, en nog onderhoudt. 2. Je zult uw Overheiden dienen, gehoorzaam zijn, geen Oproer tegen haar verwekken, haar en uw ouders eeren, gewillig schatting betalen en haar wetten volgen. 3. Je zult elk gelijk en recht doen. 4. Je zult aan een ander niet doen als 'tgene dat een ander aan jou zal doen. In 1842, alle heilige veranderingen, in een vlaam, lichaam, ligt groote onvermeld fen baaren, 200 zal het Volk dat de Zon tegenge woorde aanbidder, bevlokt worden het volgende vyfde Gebot. 5. Gy zult den Engel Balok, (200 veel als Opschrijver gezegd) alle morgens, in het Offer, groeten, met uwe oude Prijzers, want God heeft Balok daar-in de Zon geplaatst om dat y moet goede en kwaade daaden alle dagen aankennen. ES Dit laatste Gebot was, om dat de Prijzers haar interesse en eerbewaring zouden behouden; de meeste Prijzers hier in het Zuidland zijn zeer gierig, en hovelig, en indien men haar benaamd, dan zouden zij licht rebelleren, al voor den Staat, het onderste boven keert. Deze geboden hebben wij nu nog in dit ons Land, zonder andere Ceremonieën, en het discussiëren, en schrijven over het geboek op strafte des doeds verbooden, Dit is wat ik u aan ons Godsgeloof te zeggen. Knelt, Kesmees. 'Kan, dit is ons geheele Wetboek: Maar behalven dit, zo hebben wij nog vele Spreuken, die wij zo uit Europese als uit Aziatische Boeken uitgetrokken hebben; doch dat zijn geen Wetten, wij lezen die voor plezier, en om tijdverdryf; deze Spreuken handelen, van de Godsdienst, Wijsheid, Leidzaamheid, Vriendschap, het Huwelijk, en vele andere, ik zal u eenige ter hand stellen, die u uit te schrijven kon. Ik antwoordde de Garbon, dat ik de Spreuken zeer graag wilde uitschrijven, maar, dat men in Europa, van zulk werk sprak als was de naakte Raaf van Ephos, welke van vele Vogels, elk een veer leende, en hemzelf daarmee opzette, tot hij naakt was, werd hij veel mooier dan enige ander Vogel, waarom hij door de hoveniers de andere Vogels verachtte, welke daarover toornig werden, haalden elk een Vogel z'n veer weerom, doen werd en bleef de hovaardige Raaf naakt, en beschaamd. Wel verstaan de Posa! herinnerde hijzelf zulke dingen iemand zei hier in 't Zuidland, men zou denken, dat die zei ons wilde wij maken dat wij gelooven moesten, dat die Schrijver z'n schrijven uit z'nzelf had, zonder hulp van andere Boeken, dat hier onmogelijk wordt gehouden, dat hier niet nieuw onder de Son is gebleven. Uit vele Boeken heeft hij herhaald te kunnen kiezen, en dat wel te schikken, wordt hier in 't Zuidland voor menswerk gehouden. Even gelijk, als wanneer, beroemde Schilders, haar Beelden van de Lichtheid, onthullen, die een bekwaam schikking geven, de met een goeden stand en natuurlijk contoit, in een geordende perspectief, met een fraie houding en konvexe ordonnantie, dan wordt zulk een Schilderij geprezen, en gaat alhier in het Zuidland voor goed door. Dat al onze Zuidlandse Geleerden, aan den gelijken Auteur, die gezien en geleefd hebben, het geleerde en geleefene wederom, ijk aan leggen: Aucteur, die gezien en geleefd hebben, het geleerde en geleefene wederom. zou de geven, en alles niet gebruiken mogen, wat zouden zij dan door voortbrengen? Veel tijdloze zaken, dan zou het Hollands rythm van Vandel, dat ze giftige afvallen aan gaat. "Geleerd en Wij zijn een, maar het kan voor twee verfijnen, ar. Veel Ongeleerde Hys nog meer Geleerde Gekken, heid. Dat neemt de schuld bij velen menschen, niet anders als in beelding en hovaardij, zulke laten haar zelf dikwijks ontvallen dat zij geleerd zijn, en als het tot de zaken komt, dan is daar niet minder als geleerdheid te huis. Maar het meest daar hier de wijze Zuidlanders, om lachen is, dat hier onze Geestelijkheid, alle geloof veragten en schelden en vloeken, en hebben altijd zelfs strijd onder malkanderen, zij Preken ons of 't gemeen de vrede aan, en verwerpen die zelf, kauwend op de Heidenen te kicken en te schelden, zeggend, als zij iemand smaad aan willen doen, die of die is zoo slim of Godloos als een Heiden, daar nogtans de Heidenen beter leven leiden als ons Zuidlanders; en mij dunkt, van de Heidenen hebben en hebben wij onze Zuidlandse wijheid. Want wij Zuidlanders hebben zeer weinig verstand van ons zelf, en geen andere boeken, als die wij door de schipbreuk op onze kuiten bekomen; daarom heeft de Koning Chamhazi bevolen, dat men de Jeugd de Heidense boeken, (die wijzere gesproken hebben, als wij nu kunnen doen) niet alleen zal leeren, maar als die tot mannelijke jaren gekomen, en Hoog Leraren in hare scholen geworden, zullen die dan voort zullen leeren aan hun studenten, om die ook door de Heidense schriften, tot hoge wijheid op te leiden. En ik eis, zeide ik onnootsele Zuidlanders, in Europa gaat het heel anders toe, daar leven wij als Christenen behoren te leven, in liefde, vrede, en eenvoudigheid. Als hij kan; openbaar, ligt teegen de Wet, en daarom strafbaar, maar de valsheid en leugens worden met waarheids schijn opgepikt, en de eenvoudige daar door bedroogen, dit gaat zo door als het valt. Ik vraag den, zijn hier ook Kloosters in 't Land, waar de Mannelijke en Vrouwelijke Sex, die een Geestelijk leven leiden, als in Europa zijn? Neen zeide de Garbon, maar wij hebben twee algemene Kloosters, dat zijn twee Eilanden, een voor de Mannelijke sex, dat wordt genaamd Place Menno, en dat van de Vrouwelijke sex, Poele Vrouwure. Op het eilander mag geen Vrouw, en op 't tweede geen Man komen, ook niet op levens straffen. Dit zijn twee grote vruchtbare, en trotselijke Eilanden, rijk van volk, en worden wel bewoond en gerespeerd. Gelooft ge de beschrijving daar van te hebben in 't Spaans, die heb ik. Ik bedankte de Garbon, en wenkte die te copieren, of uit te schrijven, dat hij mij vergunde, en behandelde mij de volgende beschrijving daar van. Beschrijving van het Eiland, Nemnan. Het Eiland daar zich de ongetroude Mannen op onthouden, wordt genaamd door ons Poele Menno, het leidt aan de Welt-kultuur, dit is ons hoofd-Eiland Poele Krinke Kesum, door een arm van de Zee een uur gaans breed afgezet. Het is twintig uren lang, en elf uren breed, heeft elf steden en over detweehonderd Dorpen. De Hoofd Stadt heet als het Eiland Nemnan. Op dit Eiland vertrekken zich, of worden gefonden, ongetroude Mannen, en Jongelingen, 200 om te leven, als om te leren. Zoo een. 