title: Algemeene Kerkelijke geschiedenis der Christenen : Met plaaten
creator: Hamelsveld, Ijsbrand van
text: door het gewigt, hetweik het Hof in hem naar de tot 814. toenmalige omftandigheden ftellen moest. Nadat twee hoofdperfonen , die den tegenftand te- Stilftand gen het Keizerlijk bevel aan alle kanten aangeftookt vandezen twist, hadden, uit den weg waren geruimd, volgde gedu- rende het overige der regering van den Keizer Kon- STANS, die in het jaar 668 vermoord werd, een merkelijke ftilftand in deze twisten, EUGENIUS, dien hij tot Bisfchop van Rome had laten verkiezen in plaats van MARTIN , liet door zijne Afgevaardig- den te Konflantinopolen de gemeenfchap met den Patriarch aldaar, PETRUS, vernieuwen, toen deze zich verklaarde, dat hij den wil van curısTus naar züpn geheelen perfoon, en naar zijne beide naturen „ onderfcheidde (*). De Roomfche Geestelijkheid , en het volk, waarfchijnlijk door haar aangevuurd,, vergunde wel den Bisfchop niet eer Godsdienst te verrigten, v6ör dat hij beloofd had, den door ge- melden Patriarch overgezondenen Sijnodalen Brief nooit aan te zullen nemen, omdat deze de lecre var twee Tom. 1. Opp. Tomus alter S. Patris nostri Maximi, ac Confesforis Ge. I. c. pag. XLIV. amastası Epist, ad Theodos. pag. LXVII. /9. (*) Relatio mmtienis @c. I. c. pag. XXXVI. Pa 228 KERKELIKE IV twee willen daar in niet duidelijk genoeg had voor- ee gedragen (*), evenwel weet men niet, dat dit ge- Afdeel, Volgen gehad heeft; en de volgende Bisfchop vıra- VI wzıanus onderhield met den Keizer ,„ die zelf te a Rome kwam, volkomen de Kerkeliike Gemeen- Jaar 622. fchap. tot 814. Tien andere jaren verliepen ook nog gerust, on- Aanlei- der de regering van den volgenden Keizer KONSTAN- dingtot Tyn, den Gebaarden. , Niet, als of de Monotheli- wie ten en derzelver partijen hadden opgehouden te be- den twist. ftaan, maar zij zwegen naar den wil van her Hof. Ook was de Kerkelijke verbindtenis tusfchen Rome en Konfantinopolen nog niet weder herfteld; en juist dit gaf aanleiding tot het op nieuw uitberften van dezen twist. De Patriarchen, THEODORUS van 'onflantinopolen, en MARARıUS van Antiöchiä, (of Theopolis, ) maar die ook te Aonflantinopolen woon- de, omdat Antiöchi€ in handen der Arabieren was, verzochten den Keizer in het jaar 677, hun toe te Iaten, dat de naam van vITALIANUS, die alleen in de Kerkeboeken der Hoofdftad, onder de Roomfche Bisfchoppen, federt nonorıus, ftond, mogt wor- den uitgefchrapt, Ten minften verlaugden zij, dat ’er vooräf een onderzoek mogt gedaan worden, eet de opvolgers van HonorıUs konden ingevuld . wor den. De Keizer was .onpartijdig genoeg, om dit eerst aan den Roomfchen Patriarch Donus te be- rigten ,„ met begeerte „ dat hij eenige bekwame Afgevaardigden. ter ontwikkeling van dit onder- werp (* ) anastas. Fi. Eugenii pag. 131. GESCHIEDENIS. 229 werp naar KÄonflantinopolen zou zenden ( *). IV’ ponus was overleden, vöör dat hij dezen Brief BOER bekomen kon. Maar zün opvoiger AGATHo fchijnt Afdeel, bijkans meer gedaan te hebben, dan de Keizer be- _ VI geerde; hij fchijnt van deze zaak eene zaak der meeste Westerfche Bisfchoppen gemaakt te hebben. Jaar 622. Want ook mansurtus, Bisfchop van Mediolanum, !”t 814 ( Milaan,) die onder de heerfchappij der Zangobar- au den lecfde, fchreef aan den Keizer, in naam van alle van hem afhangende Bisfchoppen (+), en hield hem de voorbeelden van ouder Keizers in het on- derdrukken der Ketterijän voor, waar bij hij tevens hunne Geloofsbelijdenis voegde, op welker einde ook de leere van zwee natuurlijke willen en werkin- gen van CHRISTUS voorkomt. AGATHO zelf verza- melde in het jaar 679 honderd vijff en twintig Bis- fchoppen te Rome, onder welken wederöm MAN- SUETUS was, en anderen uit die Gewesten, als ook WILFRID van York, en twee Frankifche Bisfchop- pen. Dezen verkozen drie uit hun midden tot hun- ne Afgevaardigden; hij zelf benoemde voor zich nog twee Ouderlingen, eenen Diaken, en eenen Onder- diaken. Deze namen voor£erst eenen Brief der ge- zamenlijke vergadering aan den Keizer mede ($), in welken deze zich op de Kerkvergadering van ZLate- scan, de door dezelve bevestigde leer, en in den ban (*) constantını Epist. ad Donum in act. Cancik. VI. Oecumen. ap. narn. Tom. Ill. pag. 1044. (1) Ep. Maufueti 1, c. pag. 1051. ($) Epist. AGATH, ei Syn. Rom, 4, c. pag. I115. P3 230 KERKELITKE .IV ban gedane Leerären beriep, en van den Keizer ge BOEKR Jijke gezindheden verwachtte. Maar in eenen veel Afdeel, Iungeren Brief, welken AcATHo hun in zijn’ eigen Vi pnaam medegaf (*), melde hij, deels, dat hij, uit na c. g. gehoorzaamheid aan het Keizerlijk bevel, Chij noemt Jaar 622. den Keizer, en deszelfs Broeders, deelgenooten zij- “ner regering, Christianisfimi. Domini et flii ,) de begeerde Afgevaardigden gezonden, en hun, ter ver- vulling van zijnen last, Boeken van regtzinnige Leer- aren medegegeven had; deels, verklaarde hij uitdruk- keliik het Geloof varı ziine Kerk, hetwelk haar pr- Trus voor alle volgende tijden had nagelaten; bir zonder de leere van zwee willen in CHRISTUS, OfN- derfteund door plaatfen uit den Bijbel; maar nog meer door getuigenisfen der beroemdfte Kerkvaderen; zoo als hij ook de tegengeftelde Ketterfche leere uit de fchriften van derzelver verdedigers voorftelde; ‘waar op hij bij flot den Keizer verzocht, om be- vestiging van het eerstgemelde leerftelfel, en uit- roeijing van de laatstgemelde dwalingen. In het bij zonder fmeekte hijj, en met zijne geringheid elke Christelijke ziel, den Keizer mes gebogene knieen, dat hij, bij het aanftaande mondgefprek,, ieder eenen wilde vergunnen, zijne vrij& ftem voor zijn geloof te mogen geven. Zesdea- Na de aankomst van deze Afgevaardigden, in het jaar 680, te Äomfantinopolen, befloot de Keizer gadering KONSTANTYN in die Hoofdftad eene a/gemeene Kerk- teKon- yergadering te laten houden; waarom hij aan den Ps. (*) 2 c. pag. 1074-Il15. GESCHIEDENIS, 29. Patriörch GEOREIUS aldaar, (wien hij reeds het IV- door hem en andere Bisfchoppen herhaald verzoek, vn om den naam van VITALIANUS te mogen doorfchrap- Afdeel, pen, toegeltaan had, ) en door dezen aan den An- _ VI siöchifchen Patriärch makarıus in last gaf, om de „ac, G. Bisfchoppen van hun Kerspel daar toe te ontbie- Jaar 622, den (*). Deze algemeene vergadering, de zesde „tt 814. maar van die, welke te Äonflantinopolen gehouden fantino- ziin, de derde, kwam nog, in het gemelde jaar, polen tot ftand. Zij werd gehouden in het Keizerlijk Pa- leis, Trullus of Trullum genoemd, hare laatfte zit- ting is door 166 Bisfchoppen onderteekend. Behalven de Afgevaardigden van den Roomfchen Patriärch, waren ook GEORGIUS EN MAKARIUS, benevens de plaatsvervangers der Pasriärchen van Alexandriö en Feruzalem tegenwoordig. Zelfs lieten ’er zich Mon- niken op vinden, zoo als de Keizer ook verlangd had (+); waarfchijnlijk, omdat men hen voor ge- oefend hield in de twistvraag, die behandeld ftond te worden. De Keizer zelf bekleedde in deze ver- gadering den post van WVoorzitter, en zijne Staats- dienaars,, die fomtijds zijne plaats vervongen, zaten nevens hem ($). De Roomfche Afgevaardigden maakten een begin, met de klagte, dat de voorgaande Patriärchen van Konftantinopolen, federt omtrent XLVI jaren, nieu- we zegswijzen, ftrijdig met het ware geloof, va | denen (*) Divalis facra ad Georgium etc, I, c. p. 1049. ct) Ep. ad Donum I. c. pag. 1048. .. ($) 4 ©. Pag. 3056. P4 V DOEX Afdeel, vi Hoofäit. na C.G. Jaar 622. tot 814. 232 KERKELITKE denen wil en dene werking in CHRISTUS, op de baan hadden gebragt, waarom-zij den Keizer ver- zochten, dat hunne aanhangers eens mogten zeg« gen, waar uit deze nieuwigheid ontftaan was? Als de Keizer de Patriärchen GEORGIUS en MARARIUS met hunne aanhangers daar toe uitnoodigde; ant- woordde MAKARIUS, met anderen: dat zij geene nieuwigheden ter baan gebragt, maar hunne ker- ftellingen van de a/gemeene Kerkvergaderingen en de voornaamfte Vaderen overgenomen hadden. De Kei- zer hun bevolen hebbende, dit te bewijzen, het MARARIUS de Handelingen der Zfezifche Kerkverga- dering voorlezen, waar in, uit een gefchrift van CYRILLUS, deze woorden voorkwamen var CHRIS« TuS: ,„ Zija wil is almagtig.” Maar de Room- fche Afgevaardigden, eenige Bisfchoppen, en zelfs de Staatsdienaars ontkenden, dat hier mede iet be- wezen was, nademaal, in de gemelde plaats, flechts van de Goddelijke natuur van CHRISTUS gefproken werd. Wanneer den volgenden dag uit de Hande- lingen der Kerkvergadering van Chalcedon de ver= maarde Brief van LEO den Grooten gelezen werd; riepen deze Afgevaardigden den Keizer toe, dat daar in uitdrukkelijk twee natuurliike werkingen in curıstus geleerd werden „ door deze woorden : 9, Het Woord werkt , wat des Woords is, en het „ Vleesch, wat des Fleefches is.” Gunftiger voor MAKARIUS waren voorgelezene plaatfen der Patriar- chen van Rome en Konffantinopolen, vIGILIUS en MENNAS, uit de Handelingen der vijfde groote Kerk- vergadering, in welken d£ne werking en den wil an - GESCHIEDENIS 233. in CHRISTUS geleerd werden. Doch de Roomfche IV Afgevaardigden bragten hier tegen in, dat dit on. POEK echte en vervalschte fchriften waren. Ook velde de Arfdeel. vergadering met de Rigters of Staatsdienaars het _ VI : R Hoofdft. vonnis, dat MAKARIıUS door de Kerkvergaderingen „ac. G. zijn gevoelen niet bewezen had. De Keizer leide Jaar 622. hem toen op, om het uit de Kerkvaders te betoo- !0t 814 gen. Eer dit nog gefchieden kon, werd de voor- heen gemelde Brief van acaTHo aan den Keizer op- gelezen, waar in zijn leergevoelen zoo uitvoerig verdedigd werd; als ook de Brief der Kerkvergade- ring van Rome aan die van Äonffantinopolen. Hier op volgden drie door MAKARIUS overgegevene ver- zamelingen var getuigenisfen der Kerkvaderen, wel- ke leerden, dat curıstus denen wil heeft, die ook de wil des Vaders en des Heiligen Geestes is. De Roomfche Afgevaardigden merkten, terftond na de voorlezing, aan, dat deze getuigenisfen vervalscht waren; nademaal zoo wel die, welke &önen wil, met betrekking tot de Driedenheid, leerden ,„ op den wil van carıstus na ziine Menschwording toege- past, als zulke, welke eigenliik zijne menschwor- ding betroffen, naar den zin en naar de woorden, verminkt waren geworden. In plaats van dezelven gaven zij eene andere lijst van plaatfen der Kerkva- deren ,„ welke duidelijik twee natuurlijke willen en werkingen beweerden; maar ook varı plaatfen uit Ketters „waar in het tegendeel voorgedragen was(*). Onverwachts verzekerde nu de. Patriärch varı Kon (*) Zbid. pag. 1057. et 1153. P5 234 KERKELIJKE iv KÄonflantinopolen, GEoRGIUS (*), dat hij, na den Er Brief van AGATHO ende van deszelfs partij overgele- Afdeel. verde verzamelingen met de Boeken der Kerkvade. VI ren over&enftemmend bevonden te hebben, denzel- na C. G, ven ook toeftemde, en zoo als zij, geloofde. Mis« Jaar 622. fchien had hij reeds bij het begin der Kerkvergade- tot 814. ing befloten tot dit gevoelen over te gaan, en fpoedde zich nu te meer, om zich te verklaren, daar het zigtbaar de overhand verkreeg, en ook de Keizer tot hetzelve neigde. Alle de aan hem onder- gefchikte Bisfchoppen van Zfeze, Heraklea, Cyzi- cum, Chalcedon, en anderen meer, beleden terftond na hem, dat zij thans insgelijiks, om dezelfde re- den, twee willen en werkingen aannamen. De oude ondervinding, dat ’er op de talrijkfte Kerkvergade- ringen weinige onäfhankelijke ftemmen waren! Toen de Patriärch hier op zijn voormalig verzoek terug nam, dat de naam varı vITALIAnUs uit de Kerk« boeken zou uitgefchrapt worden, en de Keizer daar in bewilligde, riep hem de vergadering, als den grooten en regtzinnigen KONSTANTINUS, rijkelüke loflpraken en zegenwenfchen toe. MAKARIUS, die benevens den Monnik sTEPHANUS, bij zijn gevoe= len bleef, om zich liever in flukken te laten hou- wen, en in zee te werpen, dan hetzelve te verla- ten, leverde ziine Geloofsbelijdenis over. De ver gadering wierp hem tegen, dat hij de plaatfen der Kerkvaderen verminkt had; verklaarde hem voor een’ Ketter; riep luidkeels vervloekingen over hem vit; (*) Pag. 1157. GESCHIEDENIS. 235 uit; liet hem den Patriärch- Mantel. afnemen; STE- PHANus werd, onder fchelden en vloeken, als een Ketter, uit. de 'vergadering gejaagd; en buitendien van zijne Bisfchoppen verlaten (*). Na het voorlezen van eenige andere ftukken en op- Hoofdft. na C.G. ftellen, tot dezen twist betrekking hebbende, zette Jaar 622. de vergadering den gemelden Partriärch plegtig af; tt 8:4 deed hem in den ban, en verzocht den Keizer, door zijne Staatsdienaren, hem uit de ftad te laten zetten (+). Vervolgens veroordeelde zij de Brie- ven, welke HonorIus, Bisfchop, (Iler&,) var Oud- Rome, en sercıus zamen gewisfeld hadden;z ja ook deze beide Parriörchen zelven deed zij in den ban; benevens alle de andere hoofden van deze partij, CYRUS, PYRRHUS, PETRUS, PAULUS, en THEODORUS var Pharan, als Ketters ($). In de XVde zitting liet zich deze Kerkvergade- ring in eene belagchelijke bijzonderheid in. PoLY- cHronıus, een Ouderling, Monnik, en zeer drif- tig verdediger van het Monothelismus, ftelde zich voor haar, met aanbieding, om zijne Geloofsbelij- denis op eenen dooden te leggen, en CHRISTUS te bidden, dat hij hem wilde opwekken; als hij niet zou opftaan, dan mogt de vergadering en de Kei- zer met hem doen, wat zij wilden. De vergade- ring hoorde eerst zijne Belijdenis voorlezen, waar in hij een gezigt verhaalde, door hetwelk hem be- kend gemaakt was, dat die gene geen Christen was, (*) Ze. pag. 1157-1197. (4). c. pag. 1323. ($) 4. ©. pag, 1332. % naC. G. Jaar 622. tot 814. mn —n 236 KERKELIKE was, die niet den denen wil in CHRISTUS geloof- de. Daar op gingen de Staatsdienaars met alle de Bisfchoppen „ naar een openbaar bad heen, waar ook eene menigte volks te hoop liep. POLYCHRO- nıus leide zijn gefchrift op een derwaards gebragt lijk; wachtte eenige uren; prevelde het iet in het oor; maar alles vergeefs. De ftatelijike vergadering keerde nu in het Paleis terug; verhoorde den Mon- nik over zijn geloof; en fprak een wijdluftig vonnis over hem uit, dat hij, als een verleider des volks en Ketter, zijne Priesterliike waardigheid verbeurd had. Vervolgens riepen zij over hem, MAKARIUS en STEPHANUS, het Anathema vit; maar de Staats- dienaars, al of niet fchranderder dan de Bisfchop- pen, eindigden de zitting, met te zeggen: ,, dat ’er heden genoeg gedaan was!” (*). In de achstiende zitting eindigde de vergadering haren arbeid, met het ‚voorlezen van haar vastge- fteld leerftelfell. Daar. in is vooröerst bevat hare volkomene toetreding tot de befluiten der vijf voor- gaande algemeene Kerkvergaderingen; waarom 00k de Geloofsbelijdenisfen der beide eerften hier inge- voegd worden. Vervolgens wordt verhaald, dat de Duivel, door zijne werktuigen, THEODORUS, SER- GIUS, PYRRHUS, PAULUS, PETRUS, HONORIUS, CYRUS, MAKARIUS, EN STEPHANUS, de nieuwe Ketterij van ednen wil en &dne werking in de beide naturen van CHRISTUS, hebbe uitgeftrooid, waar door de dwalingen van APOLLINARIS en anderen Vel- (*) A c. pag. 1373. GESCHIEDENIS. 237 wernieuwd waren; maar dat de Keizer, als een nieu- IV we DAviD, door deze heilige vergadering, het ware PER zzeloof had laten bevestigen. Zij neemt den Brief Afdeel. van AGATHO aan den Keizer, en dien van zijne z m e „Synode volkomen aan, dewijl dezelven met de Kerk- na C. er vergadering van Chalcedon, met den vermaarden Jaar 622. Brief van den Roomfchen LEo, en de fchriften varı '9 Bi CYRILLUS tegen NESTORIUS over&enftemmen. Ein- delijk ftelt zij haar geloof voor, in tegenftelling te- gen Nestoriänen en Eutychiänen; maar ook onder- fcheiden van de Monotheliten, door de volgende bepalingen: ,, Wij belijden in curıstus zwee na- Zuurlijke willen en twee natuurlijke werkingen , ongedeeld, onveränderd „ ongefcheiden en öonver- mengd, naar de leere der heilige Vaderen; zoo dat deze twee natuurlijke willen malkanderen niet weder- fpreken; dat zij verre! zoo als de Goddelooze Ket- ters gezegd hebben ; zoodat zijn menfchelijke wil ‚volgt, niet wederftreeft of zich‘ verzetz maar veel meer aan ziinen Goddelijken en almagtigen wil on- derworpen is.” Vervolgens haalt de vergadering plaatfen van den allerwijsten ATHANASIUS, en An- dere Kerkvaders, aan, die dit bevestigen, en be- dreigt elken Bisfchop of Geestelijken, die van deze leere afwijkt, met afzetting; maar : Monniken of Leeken met den Banvloek. Alle tegenwoordig zijn- de Bisfchoppen onderteekenden dit voorfchrift der leere; ook fchreef de Keizer na hen, dat hij het gelezen en toegeftemd had. Vervolgens vroeg hij hen, of hetzelve met hunne algemeene bewilliging bekend was gemaakt? Zij bevestigden dit, met nieu- 238 KERKELIKE IV nieuwe lofverheflingen en. gelukwenfchingen jegens BOER den Keizer, en nieuwe Banvloeken, welke zij over Afdeel, de oude Ketters, over SERGIUS, HONORIUS, en de VI overige voornaamlte PMonotheliten uitriepen. Ten en laaiften werd eene aanfpraak der vergadering aan Jaar 622. den Keizer voorgelezen, in welke, omftandig, al- DR les, wat hij en zij, tot bevestiging des Geloofs, gedaan hadden, ontwikkeld, en de Banvloeken te- gen de meergemelde Bisfchoppen ook niet vergeten werden. Op begeerte der vergadering zond de Keizer hare Handelingen, door hem onderteekend, aan de vijf Pasriärchen ; en door een bijzonder Plakaat bekrachtigde hij hare befluiten, met bedrei- ging van ftraffen tegen de overtreders (*). DeTrul- Dus werd het gevoelen var &dnen wil en &ene laaniche werking in chrısTus in deze Kerkvergadering meer Kerkver-. gadering, door behulp der Overlevering en het gezag van onder Kerkvergaderingen en Kerkvaderen veröordeeld, dat ver Wel uit den Bibel, die zonder gebnuikt te wor- aanll. den, voor haar opengeflagen lag, em het gene opmerkelijk is, zelfs over eenen Roomfchen Bis- fchop werd, in de tegenwoordigheid en zonder t& genfpraak der Afyevaardigden van eenen zijner op» volgeren, wegens Ketterij de ban uitgefproken. Thans fcheen dan ook de aanhang der Monotheliten nabij den ondergang te wezen, alzoo de befluiten der Kerkvergadering door de Keizerlijke bevestiging riiks- wetten geworden waren. Als Justinıaan II, die federt het jaar 658 het Griek/che Rijk beheerschte, | ver- (*) A ce. Pag. 1389. | vernam, dat eenige Overheden dezelven teruggezon- den hadden „ onder voorwendfel, dewijl het den Keizer, als van God verördenden befchermer des waren Geloofs, toekwam, dit onvervalscht te be- waren; liet hij de Handelingen en Befluiten in het jaar 687 door de toen te Äonflantinopolen tegen- woordig zijinde Patriärchen, en de Gevolmagtigden van dien van Rome, door andere Bisfchoppen, den Raad, Hovelingen en Krijgsbevelhebbers „ na ze hun te hebben doen voorlezen, onderteekenen „ waar van hij aan den Roomfchen Bisfchop fchriftelijik ken- nis gaf (*). Vier of vijf jaren daar na verördende hij, dewijl ’er op de vijfde noch zesde algemeene Kerkvergaderingen geene wetten omtrent de Kerke- tucht en zeden gemaakt waren, eene nieuwe Kerk- vergadering, welke onder den naam var de Trul- Zaanfche vermaard is geworden, gelijk wij van de- zelve op hare plaats gefproken hebben (}). Hier teekenen wij alleen aan, dat op dezelve alle de zes voorgaande algemeene Kerkvergaderingen bevestigd ziin geworden; ook werden de banvloeken tegen SERGIUS „ HONORIUS „ en de overige hoofden der Monotheliten herhaald ($). V "TI Afdeel. VI Hoofdft. na C. Jaar 622. tot 81% Desniettemin werd twintig jaren later met den Keizer nieuwen Keizer pHiLIPpIcus, federt het jaar 7ıı, Ani de leer varı denen wil in CHRISTUS de regtzinnige gunftigt . ie (*) Exemplar divine jusfonis Justiniami Aug. in Confirmat. fexte Syn. Conflant. in actis ejusd. p. 1477: (t) Zie boven Deel XI. Biadz. 365. ($) Ap. nano. Tam. III. p2ag. 1656. de Mono- theliten. »» KERKELIKE leere, zoo als zij misfchien ook op de VIde Kerk- vergadering zou geworden zijn, indien toenmaals „ KONSTANTYN zich voor zijne Patriärchen GEOR- GIus en MAKARıUS verklaard had, PHILIPPICUS, ıe ‚ voren BARDANES genoemd, was deels van zijne ou- . ders, deels van den leerling van den Patriärch ma- "KARIUS, den Monnik STEPHANUS, die met den Patriärch veröordeeld werd, in het Monothelismus onderwezen en opgevoed. Zoo dra hij derhalve op den troon verheven was, gebood hij, nog voordat hi) in het Keizerlijk Paleis ging, de gefchilderde af- beelding der VIde Kerkvergadering weg te nemen, welke daar federt eenige jaren in eenme galerij ge plaatst was. Spoedig liet hij ook de namen van SERGIUS, HONORIUS, en anderen veroordeelden „door de gemelde Kerkvergadering, weder in de Kerkeboe- ken infchrijven , en hunne Beeldtenisfen op verfchil- dene plaatfen herftellen. Kort daar na moest het affchrift der Handelingen van de zesde Kerkverga- dering, door den Diaken acarno bezorgd, in het Paleis verbrand worden, De Keizer geloofde mis- Schien dezelve daar door te vernietigen, maar de Patriärch van Konflantinopolen,, JoANNES, bewsar- de de affchriften, die bij ziine Kerk voorhanden waren, des te zorgvuldiger. De Keizer had hem juist met dat oogmerk zijne waardigheid gefchon- ken, opdat hij zich jegens zijne godsdienstgevoe- lens infchikkelijk zou betoonen; gelijk ook deze ver« wachting wezenlijk vervuld werd, JoANNES onder- teekende, met verfcheidene Bisfchoppen, een nieuw van den Keizer ontworpen voorfchrift der leere, in het» GESCHIEDENIS eg hetwelk het gevoelen van-dener wil vastgefteld werd, | Dit fchijat op eene Kerkvergadering gefchied te zijn, ‚op welke tevens over de tegengeftelde leer een ana- shema zal uitgelproken zijn.” Bovendien zal deze Keizer ook, die genen vervolgd. en in ballingfchap verwezen hebben, die zijn voorfchrift niet wilden Hoofdfks na Cl, Jaar 694 aannemen (*). Deze voorfpoed .der Monotheliten tt Bidn ‚echter duurde flechts tot het, jaar 713, wanneer PHILIPPICUS door; een oproer van den. troon gelto- ten ‚werd, .gelijik hij door een oproer'op den trooa gekomen was; De. nieuwe Keizer AnAasTAsıus U. fchafte, alle veränderingen van -zijnen voorzaat ‚af, en gaf aan de, VIde, Kerkvergadering haar gezag volkomen weder. Thans ontfchuldigde zich de Patriärch Joannrs bij den Room/fchen Patriärch, dat hij, onder de vorige regering, eene verftandige toegeefeljkheid , (oıxonyu&,) had in acht genomen;, ijk andere Kerkleerären ook gedaan hadden; ook had hij aan de Roomfche ‚Afgevaardigden eene be« zworene verzekering van ‚zijne. regteinnigheid mede- gedeeld (}). . ‚Uit de gemakkelijkheid,, met welke PHILIPPICUS Mhrfotik de leer der -Monotheliten :de heerfchende leer maak-. tens te, mag men befluiten, dat dezelve nog fteeds vele wanhangers had. Te Rome, nam wel KonsTan« a a Fr Tie (*) acara. Diacont Peroratio in CoMseris. Aucr. Nov: Biblioth. PP. Grec. T. II. p. 201, Sanerisfni JoAnnis Archiep. Conflant. Ep. ad constant. Sanch, Papı Roms #b. p. 212. NICEPY. rev. P. 31. THRor: Chron. pP. sig: (rt) Ap- : omsen }. c. XII Dert. Q 248 KERRELIKE: TInus en ziine Geestelijkheid, door het volk onder- fteund‘, des Keizers bevel niet aan, veel meer him- „ gen de 'inwoners aldaar,, ten teeken van hunnen ijver, eene fchilderij der zes eerfte algemeene Kerk- ; vergaderingen in de Pieserskerk op; het Beeld van . den Keizer, dien’ men als een’ Ketter aanzag, werd -in de Kerken-niet- geduld, en zijn naam in het openbaar -gebed "hier’-genoemd (*); maar in het Oosten, waar het Monothelismus het eerst ontfiaan, 'en doör Patriörchen gevestigd was; waar Egypie, Palefina, en ‘andere Landen, reeds lang niet meer ‚aan de Griek/öheKeizers gehoorzaamden , en hetzelve 'eene- veilige toevlugt boden, hield’het zich nog lang na dezen tijd fiaande, 'wadr van de partij der Ma- roniten een genoegzaam bewijs is. Reeds in de: Vide''eeuw was ’er een Monniken- Klooster van 'de: Heilige MARO, gelegen in Syrif, tusfchen Apamea 'en: Emefa, aan de rivier Orontes; welks bewoners: daardm Märoniten genoemd wer- den. Deszelfs ftichter was wäarfehijnlijk- die’ zelfde MARO, in de Vde eeuw, van wien THEODORE> wus (+) gewag maakt. Maar tegen het: begin der Vllde eeuw leefde ’er een andere mARo in deze Ge- westen: en van: dezen’fchijnen de gezamentlijke be- woners van den Zibanon- en: Anti- Bibanon, den naam var ZMaroniten „ als eene bijzondere Gods- Ä dan vn dienst- 9 Be Diaton,‘ Hist. . Long 2. WE r 33. ANAsıAas, in Conflantind, %) Hist. Reis. Cap. 16, Vergel. "ASSEMANI Bibliorh, Orient. Tom. 1. p. 497. m. 5. GESCHIEDENIS. 243 dienstpartij, gekregen te hebben. EurycHıus, die ıY in de IXde eeuw Karholijk Patriarch van Alexan- BORR driö was, noemt hem mAroN; hij maakt hem wel, PEN met eenen misflag, tot den ftichter der Monotheli- VI #ifche leer, (zoo men dit anders ook niet eenigzins a met het verhaal der Grieken overden kan brengen, ) jaar 622» maar daaröm is, het gene hij ”er van hem bijvoegt, tot 814. niet onwaarfchijnliik, dat hij deze leer in’ verfchei- — dene fteden varı Syriö heeft uitgebreid; dat derzel- ver aanhangers naar hem Maroniten genoemd zijn; en dat de inwoners van Hamah het aldaar gebouw- de Klooster, na zijne dood‘, Dair- Marum,, of MARONS Älooster , genoemd hebben (*). AssEMA- nı heeft dit wel voor-eene Fabel verklaard, en in- a veel verhaald van eenen regtzinnigen Jo ANNES MARO, eerften Patriarch der Syri/che Ma- roniten, die eerst omtrent het jaar 700 vermaard zal geweest zijn, maar zijne berigten ,„ welke hij gebruikt, zijn uit de Xllde eeuw, in welke eeuw ’er eene groote verändering met de Maroni- sen is voorgevallen; terwijl ouder Schrijvers het be* rigt van EuTycHius bevestigen. DAMASCENUS (}) heeft reeds de Maroniten onder de Ketters gere- kend; en in eene andere plaats ($) hen befchul« digd, dat zij het bekende bijvoegfel‘ bij het Trif- gium, in eenen dwalenden zin, gevoegd hebben ; hetwelk hij Maronitisch denken, ( Maganılew, ) noemi, (*) Annal. Alexandr. Tom. U. pag. 190. (t) Zibellus de vera Sententia C. 8. T. 1. p. 395. ($) Ep. de Iymno Trifagio I. e. 2. 485: Q 2 244 KERKELIKE ıv noemt. Nog bepaalder wordt in een ander ger rg fchrift (*) gezegd, Maroniten waren die genen, Afdeel. die de werde, vijfde en zesde algemeene Kerkver- V{ gaderingen verwerpen; in den Lofzang Driemaal eg Heilig de kruifiging invoegen, en eenen wil, als Jaar 622. ook dene werking in curıstus leeren; en dat zij tot 814. Hunnen naam hadden van het Klooster Mars in “ Syrie. Dit is wel een bijvoegzel bij het fchrift van TIMOTHEUS, maar toch een oud bijvoegfel, het- welk te meer geloofwaardigheid heeft, omdat Ma. roniten en Monotheliten namen van gelijke beteeke- nis in het Oosten geworden-zin (}). Hier komt nog bij, dat. de naam Maroniten allengs ook een bijzonder volk beteekend heeft. Dit waren de Berg- bewoncrs van den Libanon en Anti- Libanon, die zich federt de VI en VHde eeuw varı de Opperheere fchappij des Griekfchen Keizers onttrokken hadden, en die door de ligging van hun land begunftigd, zoo wel tegen deszelfs Bevelhebbers, als naderhand tegen de Arabieren in gelukkige gevechten hunne vriheid gehandhaafd hebben. Zij werden daaröm Mardaiten, (of Rebellen, ) genoemd; maar Maro- niten heeten -zij, dewijl de Abten van het Klooster Maro niet alleen de regering van die Gewesten aan zich trokken, maar zelfs aan de krijgsändernemin- gen van derzelver inwoners veel deel namen. — Dit alles zamengenomen, maakt het meer dan waar- [chinn- (*) TINOTHEUS de iis, qui accedunt ad Ecclefiam in CoMBEFIS, /. c. Pag. 460. oo. (t) zenaun, Hist, Pasriarch. Alexandr. Fac. p. 149 GESCHIEDENIS, 245 fchijnljk , dat dit volk en deze Godsdienstpartij der Maroniten het Monothelismus hebben voortgeplant. Ook is het niet ongeloofelijk, dat velen bij hen toevlugt gevonden hebben , die deswegens in het Griekfche Rijk als Ketters onderdrukt werden. Nog in de Xlllde eeuw fchreef ABULFARADSCH, de %a- kobitifche Primaat (*), dat de Syrifche Maroni- sen zich daar door van alle Christelijke aanhan- gen onderfcheidden, dat zij aan de beide naturen varı CHRISTUS &enen wil en &ene werking toefchre- ven. Maar in het laatfte gedeelte der XIlde eeUW, nam eene groote verändering in den toeftand der Maroniten een begin. wILLEM, Aartsbisfchop van Tyrus, die dus toen in hunne nabuurfchap leefde, verhaalt op het jaar ı182 (+), dat de Syrifche natie, die in de Fenicifche fteden Byblos, Tripelos , en andere, naar den Zibanon toe, woonden, nadat zij 500 jaren lang aan de Ketterij van 'MARO over- gegeven, en van de regtzinnige Kerk afgezonderd geweest waren, zich weder met dezelve ver&enigd hebbe; zijnde bij den toenmaligen derden Latijn- Sehen Patriarch van Antiöchie, AIMERICH s geko- men, en zich bereid verklarende, om de voor- fchriften der Roomfche Kerk te volgen. Hij rekent derzelver getal op meer dan 40,000 menfchen, en ftelt hunne dwaling daar in, dat zij denen wil en @ene werking in CHRISTUS geleerd hadden, hoewel daar (*) In assemanı Bibl. Orient. T, Il. p. 292. (H) His. rer. in partib. transmar. gest. Li. XXIL, C. 8. in DONGARS. Gest. Dei per Franc. T. 1. p. 1022. Q3 IV BOEK Afdeel, ° vi Hoofdft. na C. G, Jaar 622. tot 814 na C. G. Jaar 622. tot 814. | — Adoptiä- nen, 246 KERKELIKE daar nog andere Ketterijen mede verbonden waren. Deze overgang van het grootfte deel der Maroni- ‚ ten tot de Roomfche Kerk, die nog tot in later tij- den vervolgd is, heeft aan dezelve verfcheidene ge- < jeerde Maronitifche Schrijvers bezorgd, onder wel- ken JoZEF SIMONIS ASSEMANI een der voornaamfte is, die gepoogd heeft te bewijzen, dat zijne Voor- vaders nooit het Monothelismus hebben voorgeltaan. Wanneer wij dezen twist met de Momothelisen beöordeelen, vinden wij eene fpitsvinnige vraag, welken tot menigen woordenftrijid aanleiding kon geven, en welke in der daad van weinig aanbelang kon gerekend worden, wänleer de beide partijen twee ware naturen, de Goddelijke en menfchelike, in den d&nen perfoon des menschgeworden Woords bleven erkennen, beide de naturen ‚met derzelver na- tuurliike en wezenlike eigenfchappen en hoedanig- heden; en dus. even ver af van de gevoelens aan NESTORIUS en EUTYCHES toegefchreven. Uit dezen twist met de Monotheliten, welken de Westerfche Kerken, gelijk 200 vele andere, van de Ooster/che bekomen hadden , ontftond weldra onder de Westerlingen een nieuwe twist van geliikfoortige natuur, welke in fpitsvinnigheid aan den Monotheli= sifchen gelijk was, doch zich alleen in het Westen verfpreidde, en aan welken de Ooster/che Kerken geen deel genomen hebben. De twist betrof de vraag: Of CHRISTUS naar ziine men/chelijke na- zur van God flechts als Zoon aangenomen is? Reeds op het einde der IVde eeuw zal Bonosus, een Bisfchop te Sardica , die als een Ketter te bock ftaat, 4 : GESCHIEDENIS 327 fiaat, omdat hij ontkend heeft, dat marıa altid IV Maagd gebleven is , ook geleerd hebben,dat curıs- #OTK TuS geen eigen maar een aangenomen Zoon van Afdeel God is, maar hi) zal van de Goddelijke natuur van _ VI CHRISTUS gefproken hebben (*). Doch dit berigt ee is geheel onzeker en zelfs onwaarfchijnlijk. ... Jaar 622. Thans verwekten twee Bisfchoppen dezen twist, '9! 814. ELIPANDUS, €eD FELIX van Urgella, ELIPANDUS Oor- was Aartsbisfchop van To/edo, onder de heerfchap- fprong pij van den Arabifchen Vorst, die te Corduba zij- ai a nen Zetel had; een man, wien het niet aan ijver voor den Godsdienst ontbrak, maar wiens 'kennis in de Godgeleerdheid, gelijk bijna van alle Bisfchop- pen van zijnen tiid, op belezenheid in de werken der Kerkvaders uitkwam, ALCcvIn, in eenen . Brief aan hem (}), noemt hem eene ftad op eenen berg gebouwd, die niet verborgen kan blijven, en zoo vast bevestigd door het Aatholijk Geloof, dat. gee- rıe Ketterij hare muren Ondermijnen. kan.” De ver- maarde Spaan/che Rechtsgeleerde GREGOR. MAJAN- SIUS, (MAYANS; ) heeft eenige berigten van hem en ziine Brieven verzameld ($). _ Zijn vriend FELIX, Bisfchop van Urgella, of Orgella, ook Orgellis, in het toenmalige Aquitaniö, onder het gebied van KAREL den Grooten, in het Pyreneisch Gebergte , thans La feu d’ÜUrgel, wit het oude Sedes Urgellen- | fs, (*) ısıon. Aisp. Or. Z. VIII. C. s.:er de SS. Beches, C. 20. iLIP. in Can. Lectt. Ant. T. 1. P. 1 2. Sıı. (+) In aucumı Opp. T. I. pag. 863. ($) In aLcumı Opp. T. II. Yol, II, App II. 2. 590. Q4 iv BOER I Afdeel, VI Hoofdft. aa C.G., Jear 6232. got 814. m 248 KERKELIKE fis, in het Graaffchap Cardagne, hetwelk tot Kr saloniE gerekend wordt, had een’ 200 beroemden naam, dat ALCuIn , vöör het begin van den ıwist, zich in zijne vriendfchap aanbeval (*), en ook naderhand nog zijn heilig leven prees (}). Naar het gewoon gevoelen ($) werd FELIX, omtrent het jaar 782 of 783, door ELiPAnD gevraagd: of men CHRISTUS, als mensch, voor den eigenen of wor den aangenomenen Zoon van God houden moest! FELIX verklaarde zich voor het laatfte gevoekn, hetwelk hij ook in gefchrift verdedigde. aLcumn (®) en PAUuLInus (}}) verklaren ELIPAND voor den eerften ftichter dezer Ketterij , gelijk hij ook den eerften ftap tot uitbreiding derzelve gedaan heeft, Doch dit kan gebeurd zijn, dat het gevoelen vun zijinen vriend hem moed gegeven heeft, om dat. mede voor den dag te komen. De van hen afhan- gende Bisfchoppen , vervolgens: anderen in Spanje, en niet weinigen in de zuidelijke gewesten van Frank. syk, waar FELIN werkzaam was, namen deze leere aan; ja zii werd wel door 20,000 Bisfchoppen, Priesters, Monniken, Leeken, mannen en vrouweh | | Om (*) aucum. Ep. Iv.T. 1. Opp. P. 4 Ct) Ep. ad Elipand, I, c. p. 863. ($) Gegrond op her berigt van EGINHARD Annah R:’gg. Franc. ad a. 792. (**) Epist. ad Leidrad. er Nefrid, Episcopp. Tom I Opp. pag. 860. (t}) /n Libello Episc. Ital. contra Ehipand fu Sara Syllabo in uaBB, Concill, T. Vil. p. 3072. GESCHIEDENIS. 219 omhelsd (*). Maar de beide Bisfchoppen vonden IV ook fpoedig hunne tegenfprekers ,„ van welken BEA- gr “Tus en ETHERIUS de eerften fchijnen geweest te Afdeel, zijn; de eerfte een Priester en misfchien ook Mon- _ VI nik te Zibana in Spanje, zoo veel men deze plaats ee kan opgeven, niet ongeoefend in het Godgeleerd Jaar 622, leerftelfel van zijnen tijd; maar hevig en zoo dweep- U B14 achtig, dat hij, als men ELIPAND en de met hem verbonden Bisfchoppen mag gelooven ‘(+), eens zijne Gemeente, door hun het einde der wereld als kort aanftaande te verkondigen , geheel zinneloos van vrees gemaakt, en tot een langdurig vasten ge- noodzaakt had; daar en boven zal hij door een dartel en wellustig leven berucht geweest zijn. De ander, zijn leerling, een jong Bisfchop te Orma in Spanje, wien deze Bisfchoppen ($) zelfs een woud- ezel en leeräar van wilde beesten noemen. Bij de: ze twee kwam nog een andere FELIX, dien men voor een’ Spaan/chen Abt houdt. ELIPANDUS, te gen wiens gevoelen deze opgemelden zich zoo door Brieven als mondeling fchijnen gekant te hebben, fchreef deswegens in het jaar 783 aan den Abt rı- DELiS in Asturiö, waar ook zijne partijön fchijnen geleefd te hebben. In dezen Brief, na de uitfpraak gedaan te hebben: „, Wie niet belijdt, dat jezus | „3 CHRIS- (*) arcum. Ep. XCM. 7. I. Opp. Pag. 136. (+) Epist. Episcopp. Hispanie ad Episcopos Gallie, Aquitanie et Austrie in Tom. Il. Opp. Alcuini Vol. ıl, append. ll. pag. 572, 573. (S) u «© Pag. 573. Qs Jaar 622. tot 814, 250 ‚KERKELIKE sg CHRISTYS naar züne 'menschheid een aangenomen „ Zoon; maar naar zijne Godheid geen aangeno- ;„, men Zoon is, die is een Ketter, en moet vem „ delgd worden!” . bezwaart hij zich al fpottend daar over, dat een Libanenfer eenen Aartsbisfchop van To/edo omirent het waar .geloof had willen on: derwijzen; maar ..hij ontfchuldigt ETHeRIUS „ die nog met melk gevoed moest worden, en vordert van den Abt, dat hij hunne dwaling palen zal ftel- len. | | BEATUS en ETHERIUS fielden tegen dezen Brief, welken FIDELIS hun mededeelde, een geheel Boek, om den Aartsbisfchop, te wederleggen ( *); fchoon men niet behoeft te twijfelen, of BEATUS was de eigenliijke opfteller van hetzelve. Vooräf gaat eene lange inleiding, waar in met Bibelplaatfen bewezen wordt, dat men cnristus als God en Gods wa ren eigenen. Zoon belijden, maar ook zijne mensch- wording aannemen ‚moet; dat hij den Heil. Geest gezonden , maar ook ontvangen heeft. Daartegen ontkennen zij, ,, dat hj God onder de Goden, een aangenomene met de aangenomenen, een kind met de kinderen, en een knecht met de knechten zou ziin.” ‚Deze huilende wolven, vervolgen zij, zeggen: Gelooft eenen JEZUS CHRISTUS, die tot Zoon aangenomen is! Vervolgens ter zake komen- de, priizen zij de Heilige Schrift ten fterkften aan, als (*) Adverfus Elipandum, Archiep. Tolet. Libri due, de adoptione Christi, Filii Dei, in canıs. Lectt. Aut, Tom. Il. pag. 297-375. GESCHIEDENIS. ası als uit welke men hier alleen putten moet, en. ver- zamelen plaatfen uit dezelve, in welken CHRISTUS God en Gods Zoon genoemd wordt. Hier uit be- fluiten zij: Wij. mogen derhalven van hem, dien de Joden gekruist hebben , niet twijfelen , dat hij de ware eigen Zoon van God, en geen aangeno- men Zoon is. Ook fcheiden wij daaröm, fchrijven zij verders, den Vader en Heiligen Geest niet van den Zoon, wanneer wij den Zoon alleen God noe- men: Want Vader, Zoon en Heilige Geest zijn tevens &en God. Dien God en dezen mensch bid- den wij als d&nen God aan; maar voeren niet, door den mensch, een’ vierden Perfoon in de God- heid in; maar wij aanbidden &&nen CHRISTUS met zijn vieesch. Het is verfchrikkelijk te zeggen: die, weike aangenomen is, wordt met dien, welke aan genomen heeft, niet God genoemd. Wie zoo fpreekt, fcheidt hem, die den is, in twee Christusfen; ma- kende den mensch tot den deel, en God tot het ander; want hij loochent de &&nheid, naar welke de een met den ander te gelijk aangebeden wordt. — Zij vergelüken de Geloofsbelijdenis, ( Symbolus, ) welke zij verkeerdelijk de Zphefifche noemen, daar het genoegzaam de Niceifche is, met die, welke zij aan ELIPAND toefchrijven; in welke vele zeld- zame en duiftere uitdrukkingen voorkomen, zonder dat wij zeggen kunnen, of de opgave echt zij, dan of het meer fchimpende gevolgtrekkingen zijn uit zijne hoofäftelling. Met het toetfen van deze Ge“ loofsbelijdenis houden zij zich breedvoerig bezig , en weiden wijd en breed ook over andere onderwer- pen Hoofdft.. ua C. G Jaar 622, tot 814 IV BOER L Afdeel. vi Hoofdtt. naC.G. Jaar 622. tot 814. m nn 258 KERKELIKE pen uit. Zelfs zouden zij de leere van het Avond- maal geern willen verklaren ,„ indien zij konden. »» Wij eten, zeggen zij, zijn ligchaam , en drinken zijn bloed, ur ficut illud invisceratur et trajicitur vifibiliter , fic nos in illo transformamur et invisc ramur; quia Sacramentum est! myflerium est! — In het sweede Boek van dit werk verdedigen de Schrijvers zich tegen het verwijt van den Aartsbis fchop, dat zij Ketters waren, en seATus de Anti chris. Zij geven hem deze fcheldnamen terug, terwijl zij tevens veel omhalen varı Ketters, van den Antichrist, en van den Duivel enz. Dit verward mengelmoes, hetwelk bij ELIPAND des te minder uitwerking kon doen , dewijl hem de Schrijvers tegen de waarheid aan befchuldigen, dat hi ChrısTus voor een bloot mensch hield, fchint van hem niet beäntwoord te zijn. Maar, misfchien nog in het jaar 785, fchreef de Room/che Bisfchop ADRIAAN I. over deze verfchillen aan de gezament- like regtzinnige Bisfchoppen van Spanje (*). I, dezen Brief waarfchuwde hij hen, onder anderen, voor de leere van ELIPAnnus, den Bisfchop 4% CARICUS „ en anderen van hunnen aanhang; die Zich niet fchaamden eenen aangenomenen Zoon va God te belijden: eene lastering „ hoedanige ge ‚Ketter onderftaan had uit te blaffen, uitgezonderd NESTORIUS, die Gods Zoon voor een bloot mensch had uitgegeven. Veel meer vermaande hij hen, bi de leer der twee voornaamfte Apostelen, PETRUS | en (*) In cennu Monum, domin. Pontif. T. I, p- 45 GESCHIEDENIS +39 en PAuLUs, der Heilige Roomfche Kerk, en der IV; aanzienelijkfte Vaderen: te ‚bliiven. Men heeft wel BOEK, bedenkingen tegen de echtheid van dezen Brief in- Afdeek, gebragt, biizonder wegens het groot onderfcheid _ VI tusfchen dezen Brief, en eenen door denzelfden Bis. 2” u G fchop negen jaren later gefchreven, maar zij Zijn Jaar Fo niet genocgzaam, om dezelve te ontkennen. Vie Dat kareL de Groote zich in. deze werfchillen gareı re mengde, gaf aan dezelven eene geheel andere wen- Groote ding. Als men de Handelingen eener Kerkvergade-- nen de- ring te Narbonne, die wegens de Ketterij van den zen twist. Bisfchop FELIX van Urge/, op vermaning van, de- zen Vorst en den bovengemelden ADRIAAN zal ge- houden zijn, voor echt. moest houden, zou hij reeds in het jaar 788 met zijn gezag tusfchen bei- den gekomen zijn. Maar ’er zijn verfcheidenge rede- nen, om aan deze echtheid te twijfelen (*). Zekerder is het, dat KAREL in het jaar 792 te Regensburg, , (toen Raiginis of Ragenisburg,,) een aantal Bisfchuppen van zijn Rijk heeft doen zamen komen, om dit Adopsiaansch verfchil, gelijik men, het noemde,, te onderzoeken. Hij zelf zat in deze vergadering voor, voor welke FELIx verfchijnen moest, en in hetwelk zijn gevoelen, als Kettersch , veröordeeld . werd (+). Volgens. de verzekering van den volgenden Roomfchen Bisfchop LEO II. (*) Zi zijn.onder anderen uitgegeven door BALUZE , de Concordia Sacerdotii et Imperii Libr. VI. Cap. a5. en door LiBnEı Coneill.. T. Vil. P. 964. (}) aucvın adv. Elipand. T. 1. Opp. p. 882. 254 -KERKELIKE iv Il. (*)-herriep reLix zelfs op deze vergadring BOER' zijn gevoeleri; KAREL zond hem hier op’ naar R« Äfdeel, me, alwaar hij door -ADRIAAN onderwezen, ma VI in de gevangenis!- eene regtzinnige Geloofsbelj. a denis opftelde, met banvloeken over zijne vorm Jäar 622. lige leere. Waarfchijnlijk had’ hier bij veel dwang tot 814. plaats, zoodat wij ons niet behoeven te verwond- - ren, dat FELıx in vrijheid herfteld en in zin Va derland teruggekeerd , zijn vorig gevoelen weder at nam. ' Evenwel verliet hij Urgel/, omdat hi aldaar de ftraffe van KAREL te duchten had, en zocht 2‘ ne veiligheid onder de naburige Arabieren (t). aLcuins Om dezen tijd was ALCUIN, Op KARELS LIND -—_. diging, andermaal in het Arankifche Rijk gekome, den inde. en deze Vörst gebruikte hem, behalve tot ander ze ver- werkzaamheden, ook tot het beftrijden der Adıplis fehillen. „,,. Eerst wederleide hij deze leere in een g& fchrift, hetwelk hij aan de Abten en Monniken i Languedok „ toen Gothis genoemd, overzond (9 In het begin van hetzelve klaagt hij, dat de Nest riaan/che Ketterij door de ftelling van die genen herleefde, die de Maagd Marıa niet tot: de Moeder var Gods Zoon, maar van eenen aangenomenen Z00 maakten, en CHRisTus tot zulk eenen, als wij dot hem van God tot kinderen aangenomen worden. Hier tegen haalt hij uit den Bijbel aan de = (*) In Conc. Rom. a. 899. ap. LABB. }.c. 7. VILP 115% Ct) arc. & cı LEO. HE p. 1151. eounn. ann. ad4.79° ($) Libellus adverfüs - herefin Felicis Opp. Tr" l. Pag. 759-782. GESCHIEDENES. dx5 Dez is mijn gelitfde Zoo ,:'&n -verzamelt. voorts. eene menigte ‚van plaatfen 'uit de "Kerkvaders; "zei IM BOER den flechts'ier van- zich' zelven -daar- tasfchen vlech# Afdeel, wende, gelijk Wähneer: hij den verdediger van het te- geengeftelde gevoelen vraagt: Of 'hij dan zijne © ziel VI Hoofäfl, na C, G ©ok voor eäne aangenomene: ‚Doehter zijus Vaders jaar 622. houdt, dewijl 2ij, uit- niet gefehapen, van elders’ in vos u het ligchaam ‚gebragt wordt? dan’ of hij niet, "naar ziel en ligchaam , 'geheel de eigen Zoon : van- zimen Vader is? ’Waaröm hij-dan God: geene magt’ ge- noeg toekent, dat hij hier eenen eigenen ei waren Zoon- van den Heiligen Geest uit de Maagd' MARIA geboren zöu'künnen hebben, daar hij toch in den Heniel van ceuwigheid af uit zijn. wezeri eenen zich in alles gelijken 'Zuon - wilde hebben ? Of hi dien tot eenen aangensmenen Zoon van'God maken wil, door wien hö zelf tor’ eerien Zoon’ van God aan» genomen is, herweik Ariaansch“ zijn zou, ei foort- gelüike meer. Op 'eene andere ‘pläats gelooft AL» uın de ootzaak dezer dwaling daar in” ontdekt te hebben, dat. meh aannemen, '(Casfumere,) en’ tot Zoon aannemen,, (adoptare,) voor hetzelfde ge- houden hebbe; daar toch zeker de woorden ‚des Apostels: Uir Gods genade heeft hij voor allen den 'dood''ge/fmaakt , niet hetzelve beteekenen als: wit aanneming tot Zoon,-en naardien' CHRISTUS . niet eerst mensch geworden ; en daar na door de genade tor Zoon van God aangenomen is; maar reeds in het Maagdelijk ligchaam als waar God en mensch ontvangen is. 