title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Jan alles slaaf. (Zie Jan.) Maak u zelven tot geen’ slaaf. 3 SLAAP, Daar is de slaap om gebroken. 4 De slaap is de zuster van de dood, en de doden spreken niet. (Zie DOOD.) Dien God het gunt, geeft Hij ’tsomtijds wel in den slaap. (Zie GOD.) Een geruste slaap vreest geen onweer. (Zie ON-WEDER.) Goede raad komt in den slaap. (Zie RAAD.) Het geluk komt in den slaap. (Zie GELUK.) 1 Schelterna bl. 217-318. 3 v. Alkemade bl. 65. 3 v. Alkemade bl. 184. 4 Sartorius pr. VIII. 38. 5 Campen bl. 75. 6 Winschuoten bl. 339. 7 Campen bl. 115. 8 Campen DI. 64. 9 Gruterus III. bl. 169. 11 Witsen bl. 483. 270 10 Winschuoten bl. 77, 238. SLA Het is hem in den slaap geschied. 5 Hij heeft het gedroomd. Hij doet een hazenslaapje. (Zie HAAS.) Hij doet zijn middagslaapje. (Zie MIDDAG.) Hij heeft zich zelven in slaap gewiegd. 6 Hij is vol slaap. Hij is zoo vast in slaap als een mormeldier. (Zie MORMELDIER.) Hij laat er geen’ slaap over gaan. 7 Hij slaapt den rommelslaap. (Zie ROMMEL.) Ik zal er mijn’ slaap niet om laten. 8 Slaap voedt. 9 Wie zich door praat (ook wel: schijn) in slaap wiegen, Dien kan men wonder gauw bedrieg. (Zie PRAAT.) SLAATIE. Hij zal daar een mooi slaatje van daar halen. Door een mooi slaatje wordt een grote erfenis verstaan. Slaatje zal wel een soort sla, salade, een bekend kruid, hier telijk voor een mengelmoes van zaken van waarde gebruikt. SLABBE. Slabbetje zoet, Versch en goed. 10 (Stabbe is haring, die in de Zuiderzee vangen wordt.) SLA-DOOD. Wat zou die lange slaapdood! [In sommige landen noemt men een' omkenend persoon, die niets heeft dan zijn woord, verstaat er een' soldaat door, zegt, dat „een lange slaapdood daarvan getuukt is, dat men voor Krijgslieden de lieden koos, 't geen bij sabel en piek een merkbaar voordeel was." Alle wervers daten handelen evenwel niet als de Pruisische Koning FREDERIK. WILLEM I.] SLAG. Elk passeert op het vinkenslag, eer de vlucht wegijkt. Hij heeft die slag voor en achter. Hij heeft er goed slag van. Hij kan niet op zijn slag komen. Dat is een slagboog, dien zij wel wisten te kenden. (Zie Boog.) Daar staat water in den slag. Dat viel hem in zijn' slagboog. (Zie Boog.) Ergens den slag van weg te krijgen (af: hebben). Hij doet het met een' boogslag. (Zie Boog.) Hij houdt altijd een' slag om den nagel. (Zie Nagel.) Hij houdt een' slag (of: slinger) om den arm. De arm is er met een' slingerslag achter gekomen. Hij slaat er een' slag in. Dat is een slag van malle Bram. (Zie Bram.) Dat is een slag voor den tambour. [Men zegt dit, wanneer men in't 13 Winschooten bl. 154. Tuluman II. B. 18. 14 Veeteelt bl. 13%. 15 Witsen DL. 437. 16 Winschooten bl. 857. Tuluman I. U. 16! Lennep bl. 198. 13 Winschooten LI. 297. v. Lennep bl. 18. \ Bl cn’ slag wint, die voor niets telt. In ge- en zin wordt ook het vorige spreekwoord fint van den ligten slag, Tot uw werk be- bij nacht en bij dag. (Zie DAc.) zen doen geen wee. 1 pen raken niet. 2 t maten, zei Flip de hondenslager, en hij fe stokslagen met de el uit. (Zie EL.) doen. 8 | veel smeden, moet men slag houden. 4 a slag is de andere waard. 5 | er daalder waard. (Zie DAALDER.) teljjike heeren loopen doorgaans vr, of tens in den drup, als het opanderen slagen (Zie DRUPPBL.) te slagen geven de olie. (Zie OLIE.) { Ar waarvoor de aars slagen krijgt. ABS. pren slagen zijn trouw en waarleid. (Zie ) van eene merrie schaadt der verzenen niet. ERRIE.) le slag is dikwijls meer waard dan de eerste. jachtigen schuwen de slagen. 6 Bis slagwijs. 7 kroonen winnen, en stuivers wagen, Die vwriijd voor harde slagen. (Zie KROON.) de uwe. Dat is: gij hebt het regt aan une zijde.] : sterft niet van &enen slag. I KOR.) d aanbeeld moet voor geen’ slag bezwijken reest den hamer niet). (Zie AANBEELD.) te boer geefteenengrooten slag. (Zie BOER.) rel, een ezel en een notenboom moeten lagen goed worden. (Zie BOOM.) at geen koren van een’ slagregen, maar an filnen regen. (Zie KOREN.) enboom viel ooit van &uen slag (of: op ersten slag), zei de specht, en hij pikte ı. (Zie BOOM.) een’ beuk, ik een’ slag. (Zie BEUK.) ver, riep het paard, en het kreeg slagen. HAVER.) ıgen leeren best. 8 ijdag voor dengenen, diegeeneslagen krijgt. Eerste woordspeling: Vrijdag met een dag, dat is een dag, waarop men vrij is. Tweede woordspeling: Het regende stoklagen. (Zie: Hond.) Derde woordspeling: Blindemans slagen. (Zie: Blind.) Vierde woordspeling: Enkel lieve slagen. (Zie: Scherpe slagen.) Vijfde woordspeling: Het slagen, gelijk een paard zijn voeder. (Zie: Paard.) Zesde woordspeling: Taan den slag. Zevende woordspeling: Het beurt den nekslag. (Zie: Nek.) W.1. Gruterus II. b1. 135. Mergé bl. 2. 7 Witsen bl. 508. Friese bl. 3. 8 v. Alkemade bl. 178. Bij 1.02.987. 9 Campe bl. 30. De Brune bl. 383. Sei. Prov. bl. 53. 10 Sartorius sec. V.7. B. 145. Bogaert bl. 22. 11 Campen bl. 6, SLAG. Hij geeft woorden om slagen. 11 Hij heeft de bijslagen geteld, 12 Hij heeft een dragt slagen voor zijn uitzet gekregen. (Zie: Dragt.) Hij heeft een slag met den meelzak weg. (Zie: Meel.) Hij heeft een slag van den Kamper (of: Jutphaas- schen) molen weg. (Zie: Jutphaas.) Hij heeft een slag van het enterveulen gehad. (Zie: Enter.) Hij heeft een slag weg van een fret, dat altijd tekert en nat geeft. (Zie: Fret.) Hij huurt met trommelslag. In sommige steden onzes vaderlands is het ebruikelijk, dat de officieren met trommelslag kamers huren, dat wil zeggen: de huur is verbroken, wanneer binnen bepaalden huurtijd bevel gegeven wordt, om van garnizoen te veranderen.) Hij is in het hoekje van de slagen gevallen. (Zie: Hoek.) Hij krijgt al de slagen op zijn hals. (Zie: Hals.) Hij krijgt de huid vol slagen. (Zie: Huid.) Hij krijgt den genadeslag. (Zie: Genade.) Hij legt er de Fransche zweep overheen (of: Hij slaat den Franschen slag). (Zie: Frankrijk.) Hij maakt van een schot een donderslag. (Zie: Donder.) Hij neemt zijn slag waar. Hij trekt hem een vork uit zijn staart (of: zijne slagpennen uit). (Zie PEN.) Hij verlaat (of: vliegt van) het nest, voor hij slagpennen heeft. (Zie NEST.) Hij was de sterkste; want hij heeft de slagen thuis gebracht. (Zie AUR) Hij weet zijn slag te slaan. Hij zeilt slag over slag. Hoe kunt u de vrome zo kwellen, zei gaauwe Joost, en hij kreeg van meester Benedictus een hagelbui van rozeggen. (Zie BENEDICTUS.) Iemand met den slag waarschuwen. Het bij trommel slag verkoopen. Ik kan niet begrijpen, hoe mijn rok zo nat is, zei dronken Joost, en hij had drie uren door een slagregen gegaan. (Zie JOOST.) Ik vrees, dat mij dat niet wel bekomen zal, zei de mof, en hij kreeg een slag van den molen. (Zie MOF.) Kermisgaan (of: Spelevaren, ook wel: Zulk een genoegen) is een verblijf waar voor. (Zie BIL.) Kinderen moeten door eerzucht, niet door slagen opgroeien. (Zie EERZUCHT.) Men moet de plaatsen mijden, waar de slagen vallen. (Zie PLAATS.) Men moet niet willen vliegen, eer men slagpennen in de vleugels heeft. (Zie PEN.) Men zoude eerder van den eenen slagen — Dan van den ander goede woorden verdragen. Met een kromme stok een rechte slag geven. Met veel slagen valt de boom. (Zie BOOM.) Met veel slagen wordt de stokvisch moeilijk. Niemand kan een slag aan de bakrijden. (Zie BAK.) Nooit zo dure tijd, of de een kinnebakslag was de andere aan. (Zie KINNEBAKKEN.) Nu zal ik een doodslag begaan, zei Aagt, en zij stak een paling onder de korteribben. (Zie AAGT.) Op een leugen behoort een kinnebakslag. (Zie KINNEBAKKEN.) Slagen maken wijs. (Zie de Bijlage.) Slagen zijn haar natter dan eten. (Zie VETEN.) Slagen zijn ongeschikt. Verre van daar vallen de slagen. Voor den slag der grieven mag men wel ijzen. (Zie GRIJZEN.) Voor den slag van de tong is het schild van de oren. (Zie OOR.) Waar rijt er ooit zoo schoone dag, Of daar komt wel een donderslag? (Zie DONDER.) Wat een slag is voor het paard, is een woord voor den wijze. (Zie PAARD.) Wie preken wil horen, Die al eerst een kwaad wijf aan de oren; Hij krijgt haar vrij een’ goeden slag, Daar hoort hij preken al den dag. (Zie DRAFT.) Wie nee en niet laat trekken, die hoort geen slagen. Zij heeft den slag op den os te wachten. (Zie OS.) Zijne woorden hebben zooveel invloed als deslagen van een gescheurd klok. (Zie INVLOED.) Zij weten wel slag te houden. Dat wil zeggen: zij zijn op malkanders hand. Het spreekwoord is ontleend aan den dorsvloer, het aanbeeld, enz. Zonder slag of stoot. De uitkomst van een slagveld hangt aan het geval, niet aan het geweld. (Zie GEVAL.) Een uur uitstel geeft soms wel een' grooten slag. Het is in den slag geweest. Hij behoudt het slagveld al viugtende. 6 [Men zegt dit ter beschimping van hem, die van zijne overwinning groot opgeeft, maar wiens zaken zeer slecht staan.) Hij roept triomf, eer de slag gewonnen is. 7 Hij weet van de oude slagen. Ik beb hem meester van het slagveld gelaten. (Zie Krügszaken wimelen alle dag: Die gi f rij en wisselen alle dag: Die gisteren kriigt nu den slag. (Zie DAc.) z en Van dien slag zal de wereld gewagen, zei Tijs, en hijschoot een looden kanonnetjeaf. (Zie KANON.) Zij zijn slaags geraakt. SLAGER. Als de koe geene melk meer geeft, dan raakt ze aan den slager. (Zie a Het kan altijd niet even stijf wezen, zei Qoosen de varkenslager, en hij blies eene blaas op, daar een gatin was. (Zie BLAAB. Het was in dien tijd, dat de visschers aan de orde van den dag waren, en de slagers met de handen over elkander zaten. (Zie DAG.) Hij ziet gelijk een os, die den slager ontloopen is. (Zie 08.) 1 Cats bi. 426, 485. de Brune bi. 476. Mergk bl.37. 8el. Prov. bi. 39, 185. Tuluman I. bl. 107. Mod- derman bl. 83. Bogaert bi. 100. % Bervilius bl. 338°. 15 Fadr. GruterusT. Di. 119. Onts bi. 835. de Brune bl. 49. Se. Prow. bl.Y. Bertorius bl. 187. Adag. quadam bi. 57. U v.d. Venne bi. 364. 6 Qalss bi. «2, 272 & Berrilius bi. 361. Bartorlus bl. 100. 5 Oampen bl. 77. Meljer bi. 85. Y de Bruns bl. 205. Gales bl. 38. & v. Eijk 12. bl, 81. Sancho-Panca bi, 59. SLAN Ja, wel zeker, ’t is te snood, Als de os den ala doodt. (Zie os.) Slagers zijn sluikers. SLAGTING. Door de slagting is het spek nu al op vlag. Als de slakken kruipen, is het voor gezond. Als slakken kruipen, is het voor gezond. Als men zout op een slak smijt, zorgt ze voor dat in haar eigen slijm. Dat is er een zonder steen, zei de bagijn (of duivel), en zij slikte een slak door van een pruim. (Zie BAGIJN.) De slakjes hebben er maar over gekropen. Men zegt dit, wanneer een dier vereist, met een te kleine hand is. De slang komt er zoowel met kruipen, als de haas met lopen. (Zie HAAS.) Eene bruine valt lichtelijk in den drek, en van de slakken gegeten. (Zie DREK.) Eene slak in de lucht Maar een vogel in de lucht. (Zie DAAD.) Eene slak in 't land Geeft de boer een ijzeren staaf. (Zie BOER.) Eene slak komt er zoowel als een kikvorsch. (Zie KIKVORSCH.) Eene vleijende tong is gelijk een slak, die vuile dragt nalaat. (Zie DRAGT.) Hij is zoo vet als een slak. Hij kruipt als een slak met haar huis. (Zie HUIS.) Hij vordert als een slak in een teerton. Iedere slak draagt haar pak. (Zie PAK.) Men moet op alle slakken geen zout leggen. Dat is: men moet niet alles aan de proeven of nauw onderzoeken. Voort, hoornbeest, zei Frans, en hij schopte de slak weg. (Zie BREST.) SLAKKER. Slakkers gedijen niet. En hun mensen, die altijd even langzaam zijn, en daarom naar de slakken hunnen naam ontvangen, SLANG. Hij is zoo venijnig als een slang. Hij wil de slang uit het hol trekken met zijn handen. (Zie HAND.) Hij wringt zich als een slang (of: een aal) in allerlei bochten. (Zie AAL.) NG. 23783 Set poolemaan een slang. (Zie POOT.) Zien wij de slang niet uit de wereld weren, laat Haar venijn remedië maken. (Zie REMEDIË.) Voor tongen is kwaad venijn, Nog vindt men Dat erger is. Zal de slangen brood zijn. (Zie BROOD.) Wanneer de slang het hoofd kan inwringen, daar wringt Zij het gehele lichaam in. (Zie HOOFD.) Wanneer de tuin verbreekt, die zal een slang Een, twee. [Dit spreekwoord is ontleend aan Pred. X:8] Een aard, zoals de slang, en eenvoudig zoals Voorbeeld. (Zie DUIF.) De En SLAPER. Die niet vangt. (Zie NET.) Wat is, wat doet hij bij de bruiloft? (Zie KID.) Baden bazen loopen de slapende niet in de mond. Me HAAS.) Zie gezond slapen, die met de hoenders Ker bed gaat, en met het rammelen van de tafel Weer opstaat. (Zie BED.) Zie negen-slapen. R Bij een van de zeven slapers. (Zie de Aard.) Meer slapen, beddenmakers. (Zie BEDDENMAKER.) Droomt niet al wilens. SLATIUS. Zacht Slatius. (Zie BIER.) Verloopt zijn bier met Slatius. (Zie BIER.) SLAVERIJ. Als geheim aan iemand meldt, die is in slavernij gesteld. (Zie GEHEIM.) Mijn vrijheid is slavernij. (Zie MINNAAR.) Van vrede maakt wel blij, Maar ’t geeft Dikwijls slavernij. SLECHT. Zo slecht, dat hij om de vogels wil zou Aanjagen! Zo nooit slechter, dan wanneer men vrijt, en Het braafste, dan wanneer men gestorven is. BRAAF.) Slecht, vroeg slecht. SLECHTIGHEID. Worsaijdt, houdt het slechtste voor zich. Peuk van slechtigheid. (Zie puik.) Met recht niets, Dan met slecht iets. (Zie Aan een eet 200 lang het beste, dat het slechtste ook Bluft, (Zie GOED.) Mensen nu veel narren hebben! (Zie NAR.) — Ouderliefde L 32.119. Sol. Prov. bl. 170. OL. 14 Mei. 6 v.d. Venne bl 246, Lie 7 Witsen 307. Las, 8 Oats bl. 413. Mergk bl. 57. het 27. X.38, 9 Set. Prov. bl. 23. A de Brune bl. 367. Sartorius 10 Winschooten bl 289. pr. X. 4, sec. X. 17. v. Duyss bl. 211. SLEUTEL. SLAAP. Ik mag zulk een’ slaap achter mij niet hebben. (Slaap geldt hier voor stoet. Het spreekwoord zegt: ik wel door 200 velen niet gevolgd worden, dat is: ik verlang geen’ aanhang.) SLEMP. Dat heeft er den vrijen slemp. SLEMPER. Het gasthuis hangt de slempers aan den aars. (Zie AARS.) Jonge slempers, oude bedelaars. (LAAR.) SLENTER. Het is de oude (of: gemeene) sleur (of: slenter). Hij heeft slenters (ook wel: slinksche (of: averechtse) streken). SLEPER. Een heeft zijne feiten en boenders, zei Jan de sleper. (Zie BOENDER.) SLET. Eerst net, Daarna een slet. (Zie NETTE.) (Zie BEDEL- Mooije kleederen worden sletten. (Zie KLEED.) SLEUR. Het is de oude (of: gemeene) sleur (of: slenter). (Zie SLENTER.) SLEUTEL. Daar was geen sleutel op, zei Sicco. (Zie Sicco.) Dat is er de sleutel van (F: op). De mensen zijn als een bos sleutels, waarvan elk tot een bijzonder slot dient. (Zie Bos.) Den sleutel op de doodkist leggen. (Zie DOOD.) Den sleutel van den wijnkelder aan den dronkaard toevertrouwen. (Zie DRONKAARD.) De sleutel, die altogether in de hand is, roest niet. (Zie aan.) De Per 3 hangen niet aan een’ vrouwenaar. (Zie AARS.) Die borg blijft, geeft den sleutel van zijn goed (of: kantoor). (Zie BORG.) Een gouden sleutel opent de poorten der hemelen. (Zie GOUD.) Geef mij daar den sleutel van. Het gebed is de sleutel van de eeuwigheid. (Zie EEUWIGHEID.) Het gebed moet zijn de sleutel van de dag en het slot van de nacht. (Zie DAG.) Het vaderschap is een sleutel tot de deur. (Zie DEUR.) Het is, alsof hij door het sleutelgat gekropen is. (Zie GATEN.) Het slot is niet wel te bewaren, daar elk een den sleutel van draagt. (Zie de Bijlage.) Dit spreekwoord wordt op mannelijke vrijsters toegepast. Hij geeft hem de sleutel van zijn geldkist. (Zie GELD.) Hij zegt, waar Petrus de sleutel bad. (Zie PIETER.) Tuinman I. bl. 364. Tuinman II. bl. 6, 19. Cats bl. 434. Sel. Prov. bl.107. Winschooten bl. 368. v. Alkemade bl.35. Tuinman I. nal. bl.34, Folio 11.45. Gales bl. 41. v. Waesberge Vrijen bl. 54. Modderman bl. 115. Weertsals bl. 111. 35 SLEUTEL. Hij zal zijn sleutel in dat slot niet steken. Iemand, die niet deugen wil, is gelijk aan een sleutel, die nergens op past. Luiheid en een lekkere bek is de sleutel van gebrek. (Zie BEK.) Veel sleutels verwarren het slot. Wanneer de sleutel is van goud, Waar is er dan een slot, dat houdt (of: Wat kan men met een gouden sleutel niet open krigen)! (Zie GOUW.) Wij passen bij elkaar als een bus op een sleutel. (Zie BUS.) Zoo rood als een verroeste sleutel. Hij bevindt zich gevangen. Dit spreekwoord is ontleend aan de vischers, die, hun net ophalende, in plaats van vis, slib vinden, en niet van de slip van een kleed. Hij meende wonder wat te krijgen, maar het komt op teleurstelling uit. Hij krijgt een' slieper. Hij heeft eenen slier aan. Hij heeft een' kop als een' slij. Als de sneeuw valt op natte slijk, geeft na drie dagen een' vasten dijk. Als men de zogen in den nek kittelt, gaat zij in het slijk liggen. Beloopt de slijkige voet iets, de aschige niets. Dat houdt gelijk een kram in het slijk. De drank is goed, zei Goosen de tapijtwerker, en hij lag tot overzijde ooren in het slijk. De gewassen zeug wentelt zich in het slijk. Een sneeuwtje op het slijk geeft een zekere vorst. Het langt aan als slijk aan het rad. Hij blijft aan zijn woord, als het slijk aan het wiel. Hij heeft geld als slijk. Hij heeft zich in het slijk gewenteld. Hij is meer gehecht aan zijn vooroordeel, dan het slijk aan een wagenwiel. Hij is zoo nat als slijk. Hij trekt de kar uit het slijk. (Zie KAR.) Hij valt van weelde in het slijk. Hongerige honden eten wel beslijkte worsten. (Zie HOND.) Je ziet er uit als een slijklok. (28 LOK.) Met de palmen in het slijk vallen, (Zie PALM.) Sneeuw op slik geeft ijs, dun of dik. (Zie 138.) Ten jongsten dag zal goud en slijk Het een aan ’t ander zijn gelijk. (Zie DAG.) Van hoog te gaan en veel te malen, Plaagt menig 1 Tuinman I. bl 339. Harrebomde 74 bi. 397. 93 Sancho-Pansa bi. 36, Bogaert bi. 101. Bancho-Pansa bi. 59, 4 van Waesberg Frissen bl. 64. van Lennep bi. 300. 5 Bogaert bl. 96. 6 Zoet bl 2342. 7 van Bijk TIT. DI. 59. 9 Gheurtz bi. 76. 10 Ontboeck bl. 545. 11 Winschooten bl. 260. 13 Folie I.M. 274 8 Harrebomde Kind bl. 99. man in ’t slijk te vallen. (Zie man.) Werpt men iemand met slijk, hij werpt weder. (Zie DREK.) Werpt men met slijk, hij werpt met steenen Wij hebben wel des kijk, Maar bebben « elijk. (Zie KISK.) SLIJM. Als men zout op een slak smijt, 200 vers in haar eigen slijm. (Zie slak.) Eet visch, zoo maakt gij visch; visch: slijm. 10 SLISPER. Het is een grove diamantslijper. (Zie DIAMANT) SLIJPSTEEN. Een bottenslijpsteen maakt het mes scherp. ( Eene vod is de beste slijpsteen van ’s geest. (Zie GEEST.) Harde steenen slijpen ’tijzer; Harde stootsten ijzer. (Zie IJZER.) Hij heeft zijn geld in een slijpsteen geknoopt). (Zie GELD.) Hij is op den slijpsteen geweest. 11 Men zou eer een' eemsten. LIM. Al zijt gij slim bij booze daden: Een meisje geheim verraden. (Zie DAAD.) Die niet gaauw (of: sterk)) is, moet slim zeggen: GAAUW.) Hij is D.O.M slim. (Zie 2.) Hij is slim, als hij bokt. 12 Het slimste, dat men vindt, is stil en in den winder. (SLINGER.) Dat valt mij regt in den slinger. Die jaar en dag in possessie geweest is, moet gemainteneerd worden, al ware hij vruchteloos slinger daarin geworpen. (Zie DAG.) Het is, alsof zijn tong aan een' slinger hangt. Als een' slag (of: slinger) om den arm. Hij is er met een' slingerslag achter gekomen. (SLAG.) Sire. Dat zijn de slippen van Sauls mantel. (Zie MAN.) Eene slip van den rok scheuren. (Zie ROK.) Hij heeft Klaas oom bij het slipje. (Zie OOM.) Hij veegt zijn neus aan ander lui (of: lieden) been. (Zie LIEDEN.) Hij ziet niet verder, dan zijn slippen lang met hem. Hij zit met ander lui (of: lieden) kleederen (of: eene andere slippen) in de asch. (Zie ASCH.) Ik versta zulk gebruit niet, zei Trijatje Knor, en de kat speelde met een' slip van een hemd. (Zie GEBRUUK.) SLIPPER. Hij heeft een' slipper aan (of: gekregen een' LOF. Daar komt de slof in. De netste schoen wordt eens een' slof. (Zie SCHENK.) De schoenen zijn uitgetrokken, en de slof is gedaan. (Zie SCHOEN.) Onderzoek of krijgen. Een drang door andere voorbeeld zoekt te verontschuldigen. Men zegt dit in Antwerpen voor een schuldigen. Een schoone sprong, zei Barend, en hij stapte over een slootje. (Zie Barend.) Hij stapte over een slootje, en gaat er wel. (Zie de Des avonds 't zonnetje rood, Des morgens water in de sloot.) De sloot is gebleven. Een goede waterhond (of: poedel) ontziet geen piek zijn sloffen nog niet versleten. Modderige sloot. (Zie Hond.) Het wel op zijn sloffen af. Een renzenbeeld behoudt zijn grootte, al zet men het in een diepe sloot. (Zie Beeld.) Voor een slof, waar geen leer op zit. (Zie de zorg met de slofjes voor 't bed. (Zie Sloop.) Het voor niet de sloffen. (Zie op sloffen.) Een slof en een' klomp. (Zie Klomp.) Sloffen maakt men nieuw. (Zie Sloffigheid.) Sloffigheid gaat ooit alleen: Vindt ze geen gevoel, ziet maakt er een. (Zie Gezelschap.) Slokkers loopt wel een' slok op staan. Slokkies slorpen kan, Drinkt azijn, al waar kan. (Zie Azijn.) Aan een mond gesloten houdt, kan geen slokjes oppen, als daar wat te lepelen komt. (Zie Lepeltje.) De belt wel een' slok op een' borrel. (Zie Borsen.) Slokkie, daar een fleschje, zóó raakt men boeltje kwijt. (Zie Bordel.) Slokker dochaasten, wil hem verworgen. (Zie Slokker.) Een goede slokker. (Zie Slokker.) Slokkie loopt met een' slomp. Dat is: hij treft bij toeval een stuk wild, je spaskwijze is bij jagers in gebruik. Sloots helleveeg dan een' slons. (Zie Helleveeg.) Slonsen praat zooveel verpratjes, als een slonsen. (Zie Pronker.) Voor gevallen. Wel bezien zijn; zij gaat waar zij gaat, al is er ook als een sloot. Sloot. Wagen in de sloot ligt, loopt elk erover. Wagen in desloot ligt, zijn er vele woorden. Elk ander in de sloot (af: het water) springt. Dat dan ook? Dit is een genoemde gezegde tot hem, die, een berisping ontvangende, zijn verkeerd gedrag had. Panca bi. 39, 7 Proverbia. Lag van Mark II. Zesde hoofdstuk. Bues. Asia bi, 28, Bleus Meijer bl. &. Sartorius proefversie. V. 682, IX. 8, tert. 1.33, V11.79. Wijnsehoek bl. 982,30. Tuinman I. bi. 189, 301. Van Moerboek bl. 978. Esupkonia bi. 581. Kerkheven bl. 58. Van Waesberge Wijn bl. 18. Van Eijk li. bl. 10. Van Lennep bl. Wi, 258. Het morgenrood brengt water in de sloot. (Zie MORGENROOD.) Het noodigste eerst, zei de boer, toen hem zijn buren haalden, om zijn koe uit de sloot te trekken, en hij stak zijn pijp aan. (Zie BOER.) Hij helpt hem (af: Hij valt) van den wal in de sloot. (Zie de Bijlage.) Hij is verdronken in een kikkerloot, waarin geen water was, (Zie KIKVORSCH.) Hij kwaakt als een kikvorsch in een drabberige sloot. (Zie KIKVORSCH.) Hij mijdt den regen, en valt in desloot. (Zie REGEN.) Hij steunt, of hij een oude koe uit de sloot zou trekken. (Zie KOE.) Hij valt erin als een koe in de sloot. (Zie KOE.) Hij weet over alle slooten te springen. Hij zal in geen twee (of: zeven) slooten tegelijk lopen. Ik heb klei aan mijn gat, zei de boerin, komend uit een sloot gekropen, en zij had wel nog een web. (Zie BOERIN.) Ligt dat men in een nietige slootje nog een enkel vischje vangt. Men kan in geen twee slooten tegelijk vissen. Men kan over geen twee slooten tegelijk springen. Men moet geen ondiepe koeken uit de sloot halen. Men schept het hier uit geen sloot. Met vallen en opstaan, zei de maaivark Gijsje, 200 raakt men door de wereld, en hij viel van een moddersloot in een boerenkakhuis. Vaart men over een sloot, Men laat er een brood; Vaart men over een veer, Men laat er nog meer. Waar het kalf verdrinken zal, vindt het zijnsloot gegraven. Het zijn slopkousen. Wie met slordigen omgaat, leert sloffen. Die met vossen te doen heeft (of: Die vossen rondom zijn slot heeft), moet zijn hoenderkot sluiten, zei de wezel, en zij at de eiers op, omdat er anders kwade kikkertjes uit zouden komen. Het heeft slot noch wel, Menigten breken burgen en sloten. Al zou ik het ook achter zeven sloten heen halen. Dat gaat zo gewiss als een ontsteld vuurhaan: Dat sluit niet, zei slotje. (Zie de Bijlage.) De mensen zijn als een busje sleutels, waarvan elk tot een bijzonder slot dient. (Zie de Bijlage.) Die zichzelf kan sluiten, heeft geen slot van doen. (Zie de Bijlage.) Het gebed moet zijn de sleutel van de dag en het slot van de nacht, (Zie DAG.) Het geld opent alle sloten, behalve die van de hemel. (Zie geld.) Het slot is niet wel te bewaren, daar elk een den sleutel van draagt. (Zie SLEUTEL.) Hij doet zijn mond op het nachtslot. (Zie MOND.) Hij heeft geen slot (of: geen toom) in de mond; (Zie MOND.) Hij zal zijn sleutel in dat slot niet steken. (Zie SLEUTEL.) Men moet hem een slot aan de mond hangen. (Zie MOND.) Men zou hem een slot op de mond gooien. (Zie MOND.) Veel sleutels verwarren het slot. (Zie SLEUTEL.) Wanneer de sleutel is van goud, Waar is er dan een slot, dat houdt (of: Wat kan men met een gouden sleutel niet open krijgen)! (Zie Goud.) Zijt gij wijs of zijt gij zot, Heb geen koffer zonder slot. (Zie KOFFER.) Zo fijn als een vuurslot. Het is, alsof wij hier op de sluis zitten. Het togt als een soes. 7 Wij lachten, dat sommige sluizen opengingen. 8 SLUITER. Zij zijn de heksluikers. (Zie HEK.) SMAAD. Grootlieden verachten kleinensmaad. (Zie LIED.) 1 Gheurtz bl. 68. de Brune bl. 470. Bartorius quart. 70. 2 Campen bl. 85. Bartorius sec. III. 31. Tuinman bl. 830, II. bl. 911. 3 v.d. Venne bl. 397. 4 Winschooten bl. 364. Tulnman I. nac. bl. 3. 5 v.d. Venne bl. 844, 6 v. Eijk TIL. bl. 85, 7 v. Eljk III. bl. 38. 8 (Folio I. 553.) 9 Gruterus III. bl. 145. Tulnman II. bl. 47, 9%. Meijer 61.78. Modderman bl. 149. 10 Tuinman bl. 6,16, I. bl. 105, 381, 324, II. bl. 9. de Graaff bl. 70.78. v. Waesberg Vrijen bl. 61. 11 Cats bl. 597. Merg bl. 9. v. Waesberg Wim SMAERIE SMAAK. Als het Kindeken is geboren, Hebben de huizen smaak verloren. (Zie KIND.) Dat doet de smaak niet, dat men zoo lief heeft drinkt als wijn. (Zie de Biylaye.) Dat is de smaak van de noot. (Zie Meul.) Den wijn kent men aan den smaak, het brood de kleur. (Zie BROOD.) De smaak laat zich niet betwisten. 10(Zie de Biëbel.) De smaak van de peul doet de erwten ver (Zie ERWT.) De smaken verschillen, want de honden belkander den smaak. (Zie AARZ.) De spijs, die te veel kookt, verliest den smaak. De vruchten, die in de schaduw wassen, zullen van zulk een' goeden smaak, als die in groeien. (Zie SCHADUW.) De wellust heeft een' zoete smaak ; Maar 't mensch een duur vermaak. (Zie MENSCH.) De smaak is goed, zei notenkraker, en hij zegt vaders vinken. (Zie KRAAK.) De wijn drinken zonder smaak, Doe ik even suïde zaak. (Zie SUKKER.) De wijn is goed van smaak: 12 | Een bedorven smaak acht de beste spijker gen Geen smaak boven zout; Geen waarde boven (Zie Goud.) Geen vermaak, Of’t heeft daarna een’ pijn: Het is een dubbel vermaak, als de smaak zigt malkander kussen. (Zie GEZIGT.) Hij heeft een’ kinderachtigen smaak in den en neemt er Entje, om die te verdrijven. Hij heeft er den smaak van beet. Ik heb geen’ smaak in die wijn, zei Flip, flesch was leeg. (Zie FLESCH.) In alle werk en alle zaak Vindt men geen’ meer Kluivers verliezen voorbaat, en winnen nasmaak. (Zie KLUIVER.) Men kan de kat (of: den hond) niet van helle bouden, als zij (bij) er den smaak van beet (Zie HOND.) Te lang vermaak Beneemt den smaak. Veel dronkjes, veel smaakjes. (Zie DRONK.) Voor smaak doet honger krijgen. (Zie HONGER.) Zij mag wel wat lekkers: zij heeft haar wel. (Zie LEKKER.) Zoete brokken hebben gooren nasmaak. (Zie ZOET.) Zooveel huizen, zooveel daken; Zooveel meer zooveel smaken. (Zie DAK.) SMAKTEXPOSANT. Hij speelt den smakende, tracht zich bij het meisje voor haar voor alsof hij uit angst voor haar sterven zal. De schade is, is het hart; Daar de hand is, is het smart. (Zie HAND.) Zijn hart voor eenen vriend opent, doodt de woedend hart Verwint de smart. (Zie HART.) Zijn maar beginselen van smarten. (Zie BEGIN.) Keeft zine smart in mijnen boezem uitgestort. (Zie HART.) Een dwaas, Die om een haas Veel smarten heeft, En nog een d, Veel ponden waard, Zijn hals afrijdt. (Zie DWAAS.) Kennt zijn smart. (Zie HART.) Als u met de smart laat begaan. (Zie HART.) Boven in een wonde doen dubbele smart. (Zie HOUW.) Smart en smart zijn twee gezellinnen, die niet lang van elkander gescheiden zijn. (Zie BERN.) Smee is vet, zei de koksjongen, en hij lardeerde het gebraad met kaasstukjes. (Zie EINDE.) Dat oude geslag wordt, zal er wel smeergeld uitkomst. (Zie OUD.) Dat smeergeld lang in de vlam staat, zooo brandt het lekker in de pijp. (Zie PIP.) Smee is vet. (Zie VET.) Bij het vet voegt, krijgt er een smeer van. (Zie VET.) Is behouden smeergeld. (Zie VET.) "Het is zuiver kapitaal, zuivere winst," zei POSTHUMUS; "alle ongelden en schulden afgetrokken, even als het smeergeld van andere vuiligheden gezuiverd is." (Zie POSTHUMUS.) Een smeervlek in de vuilnis. Is zijn vuile smeergeld voor zalf te betalen. Zit (of: drijft) op zijn eigen smeergeld (of: vet). (Zie VET.) Schaatje! dat als brand smeergeld de vlam st, het licht in de pijp brandt, zei de oude, wilde het oorlepelje bij de meid verzetten. (Zie LIZER.) De wil van het smeergeld Likt de kat de kandelaar. (Zie KANDELAAR.) Mijn smeergeld leven. Mijn van hetgene men vroeger gewonnen en gespaard heeft. (Zie SPAAR.) Zalgen behoeven veel smeergeld. (Zie ZALM.) Zalgen denken, dat in dat kleine beestje Boreel smeergeld stak! (Zie BEEST.) Smeermond. Rijmond koos Smeermond zijn huis en land af. (HUIS.) SMID. Werkt wordt men een smid. Gast onze confrère, zei de smid tegen de stenenveger, op een predikant wijzende; die is ook in ’t zwart. (Zie CONFRÈRE.) »Smids kat van gestorven. (Zie KAT.) Meer bemind dan smids dochters. (Zie SCHUSTER.) SMOUS. Dat is flink, zei Gerrit de smid, en hij draaide een anker zonder ijzer. (Zie ANKER.) De beste smid slaat wel eens op zijn duim. (Zie DUIM.) Een smid van zijn eigen fortuin. (Zie FOR- TUIN.) Geen smid zoo oud, of bij vraag nog gaarne naar ijzer en kolen. (Zie IJZER.) Het is beter, tot de smid te gaan dan tot het smeetje. (Zie de Bijlage.) Dat is: die leeren wil, leere van verstandigen, en ga niet tot brekebeenen. In gelijksoortig zin zegt men: Behulp u met kreupelen noch met blinden. Het is een nieuwtje, smid. (Zie NIEUW.) Hij leeft als een smid, Dat is: niet overeenkomstig zijn stand of zijn geldelijk vermogen. Hij slacht de smid van Goeree: hij maakt ze met een hoofd en zonder. (Zie GOERE.) Hij slacht de smidskinderen, die, als de hamer meest gaat, om het aanbeeld liggen, en ronken. (Zie AANBEELD.) Ik zal u helpen, zei de smid, en hij had ijzer noch kolen. (Zie IJZER.) Smidsdochter is ervoor. (Zie DOCHTER.) Smidskinderen zijn wel vonkengewend. (Zie KIND.) Zijn hart slaat hem als een smidsmoker. (Zie HART.) Zoo smakelijk als een smidsmorgenmaal. (Zie MAALTIJD.) Zoo smidsdochter niet met een van het ambacht trouwt, dan is het ten minste met een kolen- drager. (Zie AMBACHT.) SMIDSE. In een smidse wat te raken, Bij apothekers wat te smaken, In een spoken-boek te lezen, Kan niet dan met bindeweer wezen. (Zie APOTHEKER.) SMITJE. Zij is gepasseerd, zei Smitje; toen was zijne vrouw verdronken. [SMITIE was een Zutphens bakker, wiens vrouw in de binnengracht (Moddergracht) geloopen was. Daur hij op de lakonieke wijze, weike het spreekn:oord vermeldt, van den dood züner vroum mededeeling deed, is ih ge- zegde tot een spreeknoord geworden, dat men te Zutphen gebruikt bij den dood van iemand, die weinig beneend wordt.) SMOEL. Eli) heeft daar smoel op. 8 SMOUS. Boeren en smousen zijn niet te vertrouwen. (Zie BOER.) Hij smoust eronder. Dat is: hij rekent naar zich toe, en geeft anderen te kort. Men past dit bepaaldelijk toe, wanneer icmand in zıjn verhaal te veel goeds van zich zelven zegt, ten koste van de eer van anderen.) Hij speelt den smous met den smous, Kooplui zijn smousen, en smousen zijn bedriegers. (Zie BEDRIEGER.) an II. I. 106. 5 Tulnman I. bl. 104. v. Zutpben II. 14. 8 Tuinman I. bi. 89, 99, 333, nal. bl.8. Mulder Meran 00. VL.1, 6 Mots bl. 16. Campen bl. 131. dl. 418, ML Vonne bi. 300, 7 Pros. seriosa bl.3. Cats bl. 514. de Brune hl. Wende Pontbamus It. bi. 68. ai1. Se. Prov. bl, 181. Bartorius sort, 1V. 66, SMOUT. SMoUT. Daar kan niets af dan smout van steenen kannen. '(Zie KAN.) Dat is een smoutje. \ SmuL. Een joug meisje en een oude smul, dat geeft alle jaren eene wieg vol. (Zie JAAR.) SNAAK. Hij is een snaak Joris. (Zie JoRIs.) SNAAR. Spaar, spaar! Voor uw’ zwager of voor uw snaar. 1 Al de snaren ven de viool spannen. Daar is eene snaar ontsteld. 2 Die de snaar te sterk aantrekt, breekt haar. 3 Hij danst al, eer de snaren nog gespannen zijn. Hij is erop gesnaard. Hij rekt de snaren uit, Hij spant de snaren, Hij zet het op de haren en snaren. (Zie HAAR.) Hij strijkt een andere snaar aan. Hij strijkt (of: zaagt) altijd op (of: over) dezelfde snaar. Hij verstaat zich op die snaren. Het is een man, die ze allen tegelijk af speelt. Jonge harpenaars breken veel snaren, (Zie HARPNENAAR.) Men moet die snaar niet aanroeren. Zet een’ kam op de snaren, want de lieden zijn ziek. (Zie KAM.) SNAK. Dat gaat met drie snaken, SNAP. Haast u, haast u, met drie paar snaps. (Zie SNAP.) Het heeft veel snaps in, om van tien zinnen er vijf te maken. Het is een regte kakelaar: altijd snap, snap. (Zie KAKELAAR.) Hij beeft aldoor praat(of: snap) alleen. (Zie RAAK.) Hij heeft meer snaps dan alle bedden van het gasthuis. (Zie BED.) SNAPHAAN. Dat is zoo rond als een snapzaag. SNAPLAND. Hij komt van Snapland, en gaat naar Klappenburg. (Zie KLAPPENBURG.) SNAPPER. De een snapper bij de andere. Laat den hond en de snapper met vrede. (Zie HOND.) SNATER. Zij is mondig, en kan haar snater wel roeren. (Zie MONDIG.) NAVEL. Zij steken overal hun navel tusschen. SNEDE. Een snee leggen. Het komt niet te prop (af: terz): (Zie PROPOOST.) Hij heeft een goede snee aan. 1 % Sept. Gruterus I. bl. 118. Tuinman I. bl. 16. 9 Winsehooten bl. 290. Tuinman I. bl. 239, Gales bl. 13. Modderman bl. 44, 3 de Brune bl. 288. 4 Gales bl. 30. 5 Tuinman I. bl. 198. 6 Tuinman I. bl. 29, 7 Sartorius sort. VIII. 28. 9 Sartorius pr. II. 66. il Sei. Prov. bl. 288. 13 Prov. series bi. 43, Kampioen bi. &. Gheurtz bl. 62,76. Cats bl. 516. de Brune bl. 191. Sei. Prov. bl. 234. Bartorius sec. IV. 91. Richardson bl. 3. Willems bl. 133. Meijer bl. 29. v. Vio- SNERQY | [Gelijk hij, die een snee in in oor be een lotgenoot is van dengenen, die een; door den neus (af het gezicht) krijgt, hij het mede van den man, die een goede; aanheeft. Men zegt het van den besch: alsof men erdoor te kennen wil geven: zwaar geschonden.] Hij heeft een snee door den neus (af: het gezicht) (Zie AANGEZIGT.) Hij heeft een snee in zijn oor. (Zie OOR.) Hij weet zijn sneedjes goed te snijden. Hoe nieuwer snee, hoe losser kleed. (Zie i Ik kan mij niet onthouden van lachen, zei hij en hij bad een snee in zijn kaak gekregen JAKOB.) Men zorgt voor een heel brood, en het is een snee. (Zie BROOD.) Nou kwam het laken allerbest ter snee. (Zie TER.) Patientie is goed kruid, maar wordt niet in algemene ven, zei Hein de diender, en hij kreeg van de patientie een snee in zijn tronie. (Zie DIEREN SNEEDIG. Een hond, die bijt, maar niet en blaast, heeft de sneegeste wel verrast. (Zie HOND.) Vroeg sneeuw, vroeg slecht. (Zie ALROHT.) SNEEK. Gauw ligt dicht bij Sneek, (Zie Gauw.) NIEUW. Als de regen komt, is de sneeuw bedorven. Als de sneeuw valt op natte slijk, Geef ik dagen een’ vasten dijk. (Zie DAG.) De goederen dezer wereld zijn gelijk aan s vlekken, die de oogen verblinden, en versmelten. (Zie GOED.) Den rijp ontvlieden, en in de sneeuw ver (Zie RIJP.) De sneeuw is goed, als ze op haar tijd komt Eene leugen groeit aan als een sneeuwbal. (Zie Een sneeuwjaar, een goed jaar. (Zie JAAR.) Een sneeuwtje op het slijk geeft een zekere v (Zie SLISK.) Het breekt al uit (of: komt weer boven), wat der de sneeuw verborgen is. (Zie de Bijlage| Het is ligt en lustig, van hagel en sneeuw tot ten, als men bij een goed vuurzit, (Zie Het komt maar op de bergen toe, sneeuw groen op denzelfiden tijd te dragen. (Zie Het zaad is wel onder de sneeuw, als de een onder den pels. (Zie MAN.) Hij begaat crimen laesae majestatis, die achter den oven droogt, en het aan de liden bloem verkoopt, (Zie BLOEM.) Hij heeft sneeuw in ’t hoofd. (Zie HOOFD.) Hij is bang, een streep te verlaten, en hij wandelde sneeuw. (Zie BANG.) Hij is zoo wit als sneeuw. (Zie de Bijlage| Kijkt, alsof hij in de sneeuw gep... (Zie ...) bad. (Zie de Bijlage| Hij kijkt, of bij sneeuw ziet branden. (Zie ten bi. 369. 13 Motz bl.15. Campen bl. 71. 266. Sanchez-Panca bl. 58. Baggesort Bl & 14 Winschooten bl. 368. Tainman IL. W. U, bl. 33. Folle 1.216. 25 v.d. Hulet bl. 18. v. Lennep IL 34. MEEUW. in piept als een muisje op de sneeuw. (Zie Het jaar smeelt weg als sneeuw (of: was) wil meeuw in de oven bakken. (Zie oven.) Bigt aan een sneeuwbal. (Zie bal.) Een meeuw versmelt door tijd, Zoo ook, wat ons feekt en snijdt. (Zie 178.) Ieder de een voor zijn eigen deur wegben, en zich niet stoten aan de ijskog van de buurman. Op slik geeft ijs, dun of dik. (Zie ijs.) De eerste sneeuw op een nat geregenden grond, kan de vogel gering zijn; valt zij op een beem, zoo kan de oogst goed worden. Meeuw kan niet dan water voortkomen. De boom om Kersmis wit van de sneeuw, is in de lente wit van bloesem. (Zie bloem.) Rast als sneeuw, die wegsmelt. Worsten snee, Noordoostenwind in zee. (Zie noorden.) Snelheid van dokter Snel, of van dokters. Drinkt met volle eentjes, zal zijn lichaam ontstellen. (Zie lichaam.) Snelheid. Wanneer wint in kracht, verliest men in snelheid. Wanneer wint in snelheid, verliest men in kracht. "Met maten, zei de snijder, en hij sloeg zijn met de voor haar achterste. (Zie ACH.) Was eene mooie preek, zei de snijder, men het er de el bij het laken. (Zie er.) Je ambacht verstaat, zei Jan, hij kreeg in de paaschweken een te verzolen (of: een oude broek te snijden). (Zie AMBACHT.) Fontus, zei de snijder, en hij haalde zijn zester uit het hoerhuis. (Zie DOCHTER.) De beste snijder niet, die de meeste snippers Door het oog van des snijders schaar getrokken, daar trekt wel meer door. (Zie EEN.) Koel op zee, zei de snijder, en hij voer over . (Zie ROTTE.) Aan een snijder, dien de handen te lang uit de Iw zijn id. (Zie HAND.) Kijkt als een snijder, die zijn naald verloren ht. (Zie NAALD.) Het erbij als een snijder. We grillen, nieuwe grillen, zei de snijder, en beet in zijn tafel. (Zie A.) Snijders kennen wel een naald. (Zie NAALD.) Zoo moet het gaan, zei Jutje, en zij zag een varken den laatsten snik geven. (Zie JUTJE.) "Snip, De gebraden ganzen (duiven, snippen, leeuweriken, ef: patrijzen) komen je niet in den mond vliegen. (Zie DUIF.) Het is eene snip. [Zoo benoemt men een vinger woman. De woordspeling met snibbig is duidelijk.] Hij jaagt op snippen. De houtsnippen gaan meestal 's nachts burt uit. Men bezigt om die reden deze spreek- wijze van iemand, die jagt maakt op gerief- liyke meisjes. Hij is zoo dronken als een snip. De kers A een nachtlus onder de vogels: altijd met den bek in ’t water. Van daar de vergelijking van den dronkaard met dezen vogel. Hij is zooo veel een. Om aan het feest de snip onder de domme en eeteld. Het opmerken geschiedt niet, gelijk bij andere vogels, rechtuit, maar met schokken: dan recht, dan links. Men bezagt daarom deze spreekwijze voor een hoofd hersens. Hij smijt ze altemaal, als domme snippen, met zijn witte hemden. (Zie HEMD.) In de snippen vlugt. (Zie SNIJDER.) Snippen met lange bekken. (Zie BEK.) Hij heeft een snip aan. [Snip zal hier voor springveer moeten gelden; ofschoon het dan nog weinig grond schijnt te hebben, als men van den dronkaard zegt, dat hij een snip aanheeft, gehakt men te Antwerpen deze uitdrukking gebruikt.] SNIPPER. Het is de beste einder niet, die de meeste snippers maakt. (Zie SNIJDER.) Hij heeft een' snipper op. [Hij heeft eenige borstjes gepakt.] SNOEK. Avontuur een sardijn, om een' snoek te vangen. (Zie SARDYNS.) Bied aan het meisje een' man, een vischje aan den snoek, Fluks hebt gij ze beiden aan den hoek. (Zie HOEK.) Dat is een ferme snoek gestrikt. Dat is een schooner snoek, zei Paul de hengelaar, en hij haalde een poosje op. (Zie HENGELAAR.) De kleine vissen maken de felle snoeken groot. Hij heeft een' snoek gevangen (of: op snook gevist). [Daar de snoek zich op de diepe plaatsen aan den oever ophoudt, zegt men van jemand, die in het water is gevallen, dat hij een' snoek heeft gevangen (of: op snook gehad) alsof hij den visch uit de diepte willen opvissen, om die te vangen.] Hij kan de snoeken in ’t water hoeren hoesten. Hij raast (of: is er te huis) als een karper (snoek, of: vis) op zolder. (Zie HUIS.) Hij werpt een blaasje uit, om een’ snoek te vangen, (Zie BLAAS.) Hij zal te vergeefs naar den snoek hengelen. Ik ben er zoo bekend, als een snoek op een’ hooizolder. (Zie HUIS.) Men vangt geen snoeken met droge broeken. (Zie BROEK.) Snoeken op zolder zoeken. [Dat is: ver zoeken, wat voor den voet ligt.] SNOEPER. Een dronkaard heeft nog altijd genoeg, een snoeper nimmer. (Zie DRONKAARD.) Het is een oude snoeper. Honger maskt snoepers. (Zie HONGER.) SNOER. Hij loopt bij hoeren en snoeren. (Zie HOER.) Het oude snoer brak los. Hij heeft zijn snoeren in een goed vischwater uitgezet. Hij loopt in het lijntje (of: aan den leiband, of: wel: aan zijn snoer). (Zie BAND.) Mijn snoeren zijn in liefelijke plaatsen gevallen. (Zie PLAATS.) SNOEVER. Snoevers zijn meestal lafaards, (Zie LAFAARD.) SNOR. De snorwagen heeft hem ingepakt. [Hij is het rijk der doden ingesnord. Hij heeft er een’ snor van weg (of: Hij heeft een’ snor in (of: op)). [Men past deze spreekwijze op den beschonken] SNOT. 