title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende Onderwerpen
creator: None
text: Het komt ons dan niet ongepast voor, le denken, dal hier door den Profeet w^ordl gezinspeeld op dat tijdstip, in helwelk de Edomieten ^ die , nadat nebucadnezar Jeru- zalem veroverd en verwoest had, mede overheerd waren geworden en nu gehoord hadden, boe door *s Heeren Profeien was aangekondigd , dat het Joodsche volk van zijn' zielsmartenden drnk in Babels ondergang do(»r de M«- den en Perzen, *) stond ontheven le worden, verbeeld kunnen w^orden wagende voor te komen en v*n Israels wachler le vernemen , of ook zoodanige verlossing hun , die mede onder Babels dwangjuk moeslen bukken te beurt 1) Elam en Mediizi hd%U XXI : %.' Digitized by Google 125 zott Valien, welk vragen zij, len blijke van hun vurlg verlangen, bij herhaling aanheifen, doch geen antwoord naar wensch bekonien, terwijl zij inmiddels tot ernstiger vragen worden vermaand. Onder deze letferlijke toespeling nu op het eigenlijke Edom, schijnen de woorden ons den tijd aan te dulden, waarop deze voorzegging doelt. Trouwens, wanneer wij het Joodsche volk aannierken in eenen tijd, w^aarin het met regt den naam van Idu- meers kon dragen, in zoover het onder een Idumeschen Konkig, fiERODEs, moest bukken en ook wegens zijne goddeloosheid , als een ander Edom kon worden beschouwd , terwijl velen , zuchtende onder den last van de plegtigheden der wet , naar dien blijden dag verlangden , die den dui- steren nacht van de schaduwen des Ouden Testaments zou doen verdwijnen , of ook den nacht van het zwaardruk- keod juk der Romeinen ophefiFen en Israel in een' vrijen Staat herstellen. Welk gevoegelijker tijdstip, op hetwelk dit Profetisch vertoog zijn welgepast uitzigt heeft, doet zieh dan voor ons op dan die dagen van de komst van den Messias in het vleesch , waarin Einigen uit de Joden , ofschoon in oogmerk verschillende, met reikhalzend verlangen vragen naar den toestand des tijds ; sommigen naar de openbaring van Gods Koningrijk in den Messias; anderen naar den dag van tijdelijke verlossing en ontheffing van rampen ; die zieh tot dat einde vervoegen tot een* in dien tijd wel Hcenden wachter, die zieh als den voorlooper van den Messias vertoonen zou in het midden van het Joodsche Volk, en het aanbrekend licht, dat den opgang van de zon der geregtigheid zou voorgaan , kwam aankondigen , en op hunne vraag of de nacht van duisternis in het geestelijke, en van droevige rampen en eilenden in het tijdelijke niet haast een einde zou nemen , elk een gepast antwoord bekomen, en wM, dat de morgenstond diens blijden Evangeliedags gekomen, het Koningrijk derheme- len nablj was , maar dat echter de nacht van duisternis en onheilen nog wel eenigen tijd duren zou , hetgeen hij achtervolgt met eene dringende vermaning tot het Jood- sche volk öm tot bevordering van hun eeuwig heil den dag hunner bezoeking in acht te nenien en te beoefenen hetgeen , waartoe zij van God geroepen waren. Zoo heeft de tekstvoorzegging reeds eenige toelichting ontvaiigen. Doch wij inoeten dezelve nader overv^egen en in de eet^e plaals de woorden zelven, zooveel noodig S« Jaar No. 7 9* Digitized by Google 18, loeliclilen en ontvouwen, om te zien wat waarheid deze Godspraak behelst, waarna wij dezelve loepasselijk zullen aanwcnden. Bij de loelichting en ontvouwing der lekstwoorden heb- ben wij hoofdzakelijk le leiten op hat opschnft, en dan op den inhoud. Het opschrift is : de last van Duma. De last is in het algemeen : de bekendmakhig en ver- hlaring van Gods wü , die door den Profeet moest worden voorgedragen , hetzij die iets troostrijks , hetzl} iels droevigs behelsde. Meermalen wordt van den last des Heeren gesproken , als van hetgeen zljn Woord op- legt en aanbeveelt , wanneer Hij hetzelve door den raond en de pen zijner dienstknecbten laat aankondigen en be- kend maken. In het bijzonder wordt dit woord veelal by de Profeten, zoo ook hier, in dien zin genonien: als hield de Godspraak eene voorzegging in van drukkende onheilen. Het voorwerp nu , waaronitrent deze last verkeerde , is Duma, *) welke naam hier hoogst waarschijnlijk ge- steld wordt voor Idumtä of het land van Edom. Zooda- nige verkorting of aflating van 66ne letter des woords, hetzij in het niidden , begin of einde , konit meermalen voor, en was den Hebreen niet oneigen, wanneer zlj in vollen ijver spraken. En dat Idumeä, gelijk ook de 70 overzetters in acht neraen, hier bedoeld wordt, schijnt diiidelijk daaruit te blijken, dat de Profeet, als hij den inhoud van zijn' last zal openleggen, verklaart: datereen geroep tot hem kwara uit Seir ^ een geborgte, bewoond van Ezau's nakroost , of de Edomieten , ^) hetwelk een groot gedeelte längs de Roode zee besloeg, waar deze voorheen de Horiten uit verdreven hadden, terwijl dit land tijdens en na de regering der befaamde Herodessen , het land van Edom of Idumeä genoemd is. Daar nu het woord Duma, bij verkorting voor Idumeä gcsteld, een zwijgen beteekent, is het niet onwaarsehijn- lijk , dewijl aan Edom hier een' droevlgen nacht van eilen- de wordt aangekondigd , en het woord zulk een zwijgen te kennen geeft, dat door verwoesting en verdelging wordt veroorzaakt, ^) dat hierdoor wordt aangewezen. 1) Zoo verd de zesde zoon ran isiVAeL ea ook eene stad ia Joda's stam genoemd. Zie Gen. XXY : 14 1 Krön. 1 : 30 en Jos. IT : 52. 2) Zie Deut. 11 : 12. 3] Zoo wordt het gebniikt ran het graf in het 17 ts. ran den CXT Pt. Ook Tan eene gewelddadi^ uitroeijing bij den Profeet bibiküx« Digitized by Google 127 dat het trotsch en ^ootsprekend Edom eerlang geheel uitgeroeid en tot een diep stilzwijgen zou gebragt worden. Van dezen last van Duma geeft jesau verder den in- houd te kennen, die eene vertooning behelst van personen en hunne werkzaamheden , bestaande in vragen en ant* woorden, hetgeen voorts wordt aangedrongen met eene ernstige vermaning. Dus vangt de Profeet aan: Men roept tot mij uit Se'ir. Bei roepen komt yoort uit Seir, hetzelfde volk, dat door Duma is uitgedrukt, namelijk, de Idumesche Joden, die hier voorkomen onder de benaming van Seir. Hunne werkzaamheid is een reepen , te weten : met ernst, met kracht, met sterke stemverhelBng, gelijk zlj doen, die in benaauwdheid verkeeren en verlangend uit- zien naar het einde van hunnen druk, als bekomraerd zijnde over den toestand des tijds en bezet met vrees. Men roept, zegt in het algemeen de Profeet, om de aDg^tvalligheid en bekoramering van allen aan te wijzen , zoodat wij ons hier mögen verbeeiden al he^ volk van Seirs gebergte roepende, daar ook de wachter in zijn ant- woord in het meervoudig getal spreekt, zeggende: gij-- Heden. Dit geroep nu is gerigt tot ztUk eenen, die aan- gemerkt in de betrekking van eenen wachter, als opeen* wachttoren geplaatst, in den derden persoon zegt, als wä- re het bullen zijn toedoen ; men roept tot mij. Dit blijkt daaruit, dat hij voorts, onder de benaming van wachter wordt aangesproken en die in het ant- woord behoudt, dan ook zähen vermeldt, die hem als wachter allezins betamen en met de vraag zeer wel over- eensteramen , terwijl de reden waaröm hij spreekt even als of hij de woorden van een ander voorst<^lde, daar het is: de wachter zeide ; deze schijrit te zyn , dal hij in de Sterke aandrift van spreken meer uit zijn antwoord en de omschrijving van zaken, als uit de benaming van zijn' persoon heeft willen bekend worden, om daardoor te toonen uit Gods meening en raad, en niet uit en door zieh zelven te spreken. Sommige uitleggers verstaan door dezen wachter, den Profeet jesaia zelven. Met dit gevoelen kunnen wij ons niet vereemgen, omdat ten tijde van dien Profeet , de Edomie»- ten of die van Seir nog afgodendienaars waren , die Is- raels God niet kenden , en zelfs, gelijk nog lang daarna, geslagenc vijanden van dat volk , en daarom geen Profeet in Israel over hunnen toesland , hoe jammerlljk die ook wäre, zoiiden raadplegen, daar het ook. in jesaia's lijd Digitized by Google 128 nog in hei holst van den nacht was^ en geenszins <te^ aanbrekende morgenstond. Zoo bepaalt de Godspraak zieh onzes inziens dan tot hteren tijd, en wel, wanneer die van Seir als Jodenge- nooten waren gekomen tot gemeenschapsoefening met Is- rael, met verzaking van hunne vorige afgodendienst en verfoeijelijke dwalingen , de godsdienst der Joden hadden orahelsd en met Israäl de eigen hoop mögt voeden aan- gaande dien heerlijken dag, die naar de voorzeggingsleer werd verwacht, waarin met de openbaring van *s Heeren heerlijkheid , Sion*s veriossing zou gezien worden. *) Die daarom , als verdrietig over den nog aanhoudenden nacht en het achterblijveu van dien beloofden heildag, die ern- stige vraag doen: wachter , wat i$ er van den nacht? Dit heeft anderen uitleggers doen denken : of men door dezen wachter niet den ^e^^m moest verstaan , die in den CXXI«*«» Psalm de wachter Israels wordt genoemd. Doch, die benaming, ofschoon den Messias in vollen nnr druk eigen, vindt, onzes bedunkens, hier geene plaats^ omdat de Messias nergens met den ongewonen naam van wachter, zonder eenig bijvoegsel^ benoemd wordt, en de wachter hier dezelfde is , tot wien het geroep uit Seir komt, le weten: een profeet. Ook was het een eeretitel der Profeten , zieners en Wächters te worden genoemd, terwijl men daarenboven eertijds God niet pleegde , raad te vragen aangaande toe- komende dingen, dan door de profeten, die als openha-t re personen voor het gemeene welzijn moesten waken en de tijden kennen, om, des gevraagd, aangaande hunna bepaling te kunnen antwoorden. ^) Tot Wien dan zuUen wij gevoegelijker onze gedachten bepalen, die beler aan deze vereischen beantwoordt, over- eenkomstig de tijdsbepaling en de orastandigheden, waar- in deze Idumeers vragende voorkomen, daü tot den voor- looper van den Messias, joHANj^iEs de doofer, van onzen Profeet in het XL hdst. aangewezen als de de stefn des roependen in de woestijn , en van maleachi als de engel ,. die zieh als de morgenstond vertoonen moest voor den opgang van de zon der geregtigheid. Hoe wel paste hem dezen naam van wachter, daarhij in alles, als een openbaar persoon, aan zijne bediening zou beantwoorden , om voor den geestelijken wdstand der kerk en de algemeene zaak des geloofs te waken ^ 1) Jes. 9:5,6. 2) Habakuk 2 : 1^ Digitized by Google 129 terwijl de meesle Profeten blind waren; die ook al de haedanigheden bezitten zou, welke in eenen wachter werden vereischty oni het volk juist le onderrigten, hoe het met den nacht gesleld, en hoe nabij de opgang was van de zon der geregtigheid , waarvan hij de voorlooper of mor- genstond was, die op de wacht van Vorst Messias stond. Het geroep dan tot dezen, als tot eenen wachter gerigt, was: Wächter! wat is er van den nacht F wachter! wat is er van den nacht F Zoo wordt met ernst gevraagd naar de teekenen der tißen^ en ieder beseft gereedelijk, dat wij hieraan geen' eigeolijkeu, maar aan een' zinnebeeidigen nacht mocten denken, die in de Heilige Schrift meernialen voorkomt als een tijd van geestelijkeduisternis, van onwetendheid in het verstand , die het hart dermate heeft ingenomen , dat alle licht van wäre Godskennis üitgebluscht , en de wil met onheiligheid is bezet , waardoor de mensch aan alle ongeregtigheid is overgegeven en de werken pleegt der duisternis, waarvan de droevige gevolgen nie! anders zp, dan onrust van binnen, beschuldigende gedachten, een knagend geweten, angst en vrees wegens de regt- vaardige Godswraak , die in algemeene en hijzondere pla- gen gezien wordt, hetzij zwaardrukkende, hetzij vreessc- lijk dreigende. Zulk een tijd van jaramerlijk verval van een' staat geschokt door rampen en beroerten , noemden de Heidenen wel eens den nacht van het Gemeenebest. En welk een' nacht van diepe onkunde, eilende en verdrukking, ja van niterste rampen en onheilen, maal- den de Profeten niet af met betrekking tot den toestand der Joden, ten tijde der verschijning van den Messias, als die te jammeriijk bedorven in leer en zeden, niet anders dan duistere tijden en de akeligste rampen hadden te wachten , daar Israel als een deksel op het aangezigt lag en beneveld was door alle schaduwdiensten van mozes wet, waardoor het als in een' dikken nacht lag bedolven, eeii* nacht, die den helderlichtenden dag van Messias komst, als de zon der geregtigheid zou voorgaan, waarvan de morgenstond nu begon door te breken, daar nu de Idu- meers, over welke de profeten eene altoosdurendc ver- woesting hadden uitgesproken , ^) in het laatst van dien nacht levende, welken Israel zoo zwaar trof en met dat Volk als Jodengenooten verkeerende , ^) te gelijk met het 1> Men zie Jes. 34 : 5—15. Am. 1 > 12. Ob. 1 : 15. Eiech. 15 : 12—14 en 35 . 2^—15. 2) Als zijnde door joh. hyrkards ovcrwon- oen en g»e<IwoogSQ de Joodsche godsdienst te omhelzen. Digitized by Google 150 gros der Joden, den Messias als een aardsch Konlng vor- wachtten^ en insgelijks, daar zij zieh vleidden, dat geen der voorzegde verschrikkelijke rampen hen zouden treffen, het einde wenschlen te vernemen van dien rainpspoedi-' gen nacht, die zieh nog aanhoudend vertoonde, en daar-* om ook die teekenen der tijden te weten, die nog ver- loopen moesten, i6r de dag aanbrak. Dat nu dit verlangen in hun binnenste heerschte ea vurig v^as, blijkt daaruit, dat zij tweemaal het zelfde vra* gen, alsof de toesland der tijden scheen te voorspellen, dat de nacht, de akelige nacht, waarin geen uitzigt op den morgenstond zieh opdeed, nog zoo spoedig geen ein*' de zou nemen. Op zulk een ernstig vragen, doet na de wachter van ivege zijne roeping een antwoord hooren, dat aan de vraag yolkomen beantwoordl. De wachter zeide, alsof hij sprak: als wachter heb ik in last u te zeggen: de morgenstond is gekomen , en het is nog nacht. Wij hebben hier den morgenstond, die in een' bepaalden zin ons de opgaande zon aanduidt in haar eerste schijnsel van licht , eer zij nog bare glansrijke stralen boven de kim«- men verheft , even als den nacht , zinnebeeidig op te vatten. Hij zal ons dan aanduiden het begin of het eerste licht van den grooten dag des N. T; en dus dien tijd, waar- in JOHANNES de Dooper, als de voorlooper van den Messi- as reeds gekoraen was, en nu als de dageraad van de zon der geregtigheid zou gezien worden. Dat hier de machter y die de vragers antwoordt, en de morgenstond voor een en hetzelfde onderwerp kunnen ge* nomen worden, komt ons niet ongepast voor; ook ver- dient het onze opmerking, dat de wachter niet zegt: ik, die den morgenstond, het allereerste licht van den dag des N. T. afbeelde, ben gekoinen, en dat, ora de vragers tot een naauwkeuriger en ernstiger onderzoek op te leiden aangaande den wachter zelven en den door hera afgebeel- den morgenstond , daar hij ook van zieh zelven spreekt , als sprak hij van een' ander* y van hemzelven onderschei- den persoon. Dit tijdsgewricht, waarin de voorlooper vau den Mes- sias de Evangelieleer zou aankondigen, kan zeer gevoe- gelijk een morgenstond genoemd worden. Yerdrijft de morgenstond allengs de schaduwen van den nacht, en is hij de voorbode van den opgang der zon; ten tijde van Johannes den dooper zouden al de schaduw- plegtigheden reeds beginnen te wijken, zelfs zou de ge- Digitized by Google 151 beele aloude Levitische dienst langzamerhand afgeschaft worden en plaats maken voor het helderschljnend licht van het Evangelie. Strekt de morgenstond tot verkwikking en verheuging, wanneer de duisternis , die niet dan schrik en vrees haart » verdwenen is , en het liefelijke licht aanschouwd wordt ; ZOO zou ten tijde van Johannes den dooper, de donkere Dacht des 0. T. reeds verdwijnen, wanneer hy dat heu- gelljk licht zou aankondigen , waarin de geloovigen zieh zouden Verheugen , en alzoo betoonen die morgenstond te zijn, die de zon der geregtigheid zou voorgaan. Doet ons de morgenstond zien , vsrelken weg wij moeten inslaan , om onzen wandel wel in te rigten , Johannes predikte het volk het Evangelie der bekeering, zijne leer met zijnen wandel bevestigende , om degenen, die hem volgden, te leiden op den weg der geregtigheid, en hun voor te lichten ter bewandeling van de paden der geluk- zaligheid. Hij toch was die stem des roependen in de woesHjn. Zolk een morgenstond was voorzegd , die na het einde van den nacht komen moest, om een iegelijk teverzeke- ren, dat de dag aanstaande was. En dien getuigt de Wächter hier dat gekomen is, dat hij reeds tegenwoordig was en zieh openbaarde, zoodat men zieh verzekerd kon houden, dat eerlang, daar deze morgenstond in een hel- der daglicht stond door te breken , de zon der geregtig- tigheid in vollen glans en luister zoude opgaan, en de gansche nacht van schaduwdienst een einde neraen. Hier- mede wil de wachter dan verzekering geven, dat al de gestelde teekenen der tijden nu ten einde liepen; dat de morgenstond, die den dag voorgaat, die een aanblikmaak- te van dien dag der genade, waarnaar met uitgestrekt verlangen werd uitgezien , als zijnde in zijn beginsel reeds däär, gekomen was: hetgeen van den Profeet, vol- gens den profetischen stijl, in het bijzonder van jbsaia, ofschoon nog toekomende, als reeds gebeurd , voorzegd wordt, daar de Profeten door Gods Geest zulk een klaren indruk van toekomende zaken ontvingen, en die zoo juist begrepen, alsof zij reeds tegenwoordig waren. Ofschoon nu die heugelijke morgenstond was doorge- broken en zieh vertoonde, zoo waren Jech ter de nachtscha- duwen nog niet geheel geweken, want, het was nog nacht. Het was nog diezelfde nacht, waarnaar de IdumeSrs zoo naauwkeurig onderzoek deden, als zij den wachter bij herhaling vraagden : wat is er van den nacht f Een Digitized by Google 1Z% »acht, die door tosschenkcfflast van den morgenslond nie! was afgebroken , maar gezegd kon wordea bij aanhoudend- heid te blijven , dewijl de woorden in den grondtekst luiden : en ook de nacht. Beide spreekwijzen schijnen le- gen elkander te strijden , dewijl de raorgenstond tot den dag behoort en een gedeelte van denzelven uitnaaakt, ak zljnde deszelfs begin. Dit kan zeer goed das worden op- gevat^ dat, ofscfaoon het beloofde genadeiicht kwam aan- breketi , en den reeds opgeganen morgenstond van de zon der geregtigheid aankondigde, er nogtans duisternis en onwetendheid was van rondsom, niet alieen bijdevolken, die buiten, maar ook die m Kanaan woonden. Zoo ver- toonde de Profeet in het 1«^« vs. van het IX^« boofdst. ZEBULON en NAFTALi in nare duist^nis wandelende tegen den tijd der versehijning van den Messias. Zoo onderrigt de wachter dan zljne vragers aangaande den toestand des nachts, en billijkt hierdoor met reden hunne bekommering oratrent den nog aanhoudenden nacht, ofsohoon de morgenstond al gekomen was, daar sdlesnog met dikke duisternis bedekt was, zoodat zij het lieht niet ragen. *) Maar ook wljst de wachter htm voorts zoodanige mid- dehn aan, waarmede zij zieh konden troosten tegen die akelige duisternis, en met geduld den beloofden dag af- wachten , en vermaant hen tevens tot erkentenis va» de- ^en morgenstond en toegang tot dat lieht, betwelk daar^ op rolgen zou. Hij zegt dan: mit gißieden vra^&n, vraagt; keeri weder, homL Drie ondersoheidene , zoo noodzakelijke als gewigtige pUgten van godzaligheid ^ worden hier aan de Idumeeis voorgeschreven : een naarstig onderzoek der Schriften en nasporen van de teekenen der tijden^ eene opregte beJceering en een ongeveimd geloof. De wachter zegt eerst: voilt gißieden vragen, vraagtf tragen of ondersüeken geeft hier, volgens het oorspronke- lijk woord, te kennen: iets , dat niet behend is, naamo- heurig opsporen en mondeling naversehen, om kennis te ^Hangen van de wäre gesteldheid der zaak, die men be- geert te weten, ^) en dus ten opzigte van de Idumeers, een naamsokmirig onderzoek van het Profetisch woord en de teekenen der tijden , daarin voorgesteld , ten einde zij de omstandigheden der zaken aangaande de Kerk daarmede 1) Zie Jes. 6 : tO 2) Zoo ook Obadja Vi. 6. Digitized by Google 155 vergelijkende, den juisten tijd van den nacht mogten komen te weten. De spreekwijs is hier van bijzonderen nadruk: will gijlieden vragen, of indien gijlieden vraagt, daUs: zooglj in opregtheid vraagt, het onderzoek u ernst is, zoo legt al- le dv^aze vooroordeelen en geveinsdheid af; ander zoekt de Schriften met eene wäre zielbegeerte, en betoont alzoo, dat eene regte kennis van Gods raad en wil aangaande den genade-dag, zijne dienaren bekend gemaakt, u ter harte gaat. Tot zulk een onderzoek en vergelljking der tijden met de profetisehe Schriften, vermaande Johannes de Joden, als hij hen wees op ghristus, als het Lam Gods. Doch de wachter wO niet, dat zij hierin zouden berus« ten, maar voegt er de vermaning bij: keert weder, komi. Sommigen zijn van gedachte geweest, dat men deze beide uitdrukkingen moest verstaan, als aan elkander ver^ bonden, en dit den geheelen zin uitmaakte: keert weder^ om! Als wilde de Profeet zeggen: zoo gij mögt weder-, komen, hebt gij geen ander, als het reeds gegeven antwoord van mij te verwachten. Doch, met anderen denken wij liever, dat ieder woord op zick zelve moet worden aange* merkt en een* onderscheidenen pligt van godzaligheid hebelst De wachter dan zogt: keert weder of bekeert u! Merken wij de Idumeärs aan in den tijd, waartoe wij meenen, dat deze Godspraak moet gebragt worden, als onderworpen aan mozes wet , en dus in eene zelfde betrek^, hing als de Joden , afgeweken van den regten weg , hun door 's Heeren dienstknechten aangewezen, zoo vermaant de wachter hen, zieh van dezen dwaalweg, die nu aan de Idnmeers en Joden, als zijnde een volk, gemeen was, af te keeren , de paden der duisternis , die zij thans be-^ wandelden, hunne eigene dwaalwegen, te vertaten, en te, komen op den weg des lichts. Niet door eene uiterlijke of geveinsde, maar door eene opregte of hartelijke bekee» ring tot God, tot welke Israäls Wächters raeermalen ver-* maanden, gelijk ook in het bijzonder Johannes de dooper deed, die allen, zoowel Schriftgeleerden en Farise€n, als die den sleutel der kennis verloren hadden, met nadruk aanspoorde om de teekenen der tijden nategaan, als ook het gros der Joden, om hunne gedachten van den ghris<^ Tüs, als wäre Hij een aardsch Koning, te laten varen, en Hern als een hemelsch Koning te erkennen. De derde pligt , van den wachter voorgeschreven , is : Imnt! Dit woord geeft oorspronkelijk te kennen, zoodanig Digitized by Google 154 homen , waardoor men zieh voegt bij — en vereenigt met dengenm, tot wien men komtj en komt menigwerf in de Heilige Schrift voor als een zinnebeeld van het geloof. ^) Zijne gepastheid laat zieh als van zelve ^evoelen, daar het kmnen bestaat in eene vrij willige beweging des ligchaams längs zekeren weg den mensch aangewezen^ die hein brengt tot de plaats zljner begeerte, en het ge- loof die werkzaaniheid der ziel is, welke den zondaar op- leidt längs den weg, hem van God voorgeschreven , ter verkrijging van het hoogste goed, en in dien zin gaan geloof en bekeering gepaard. Zoo zoekt de wachter de Idumeärs op de ernstigste wij- ze op te wekken en aan le sporen , om de waarheid van den reeds daar zijnden morgcnstond aan te nemen, en wä- re het mogelljk, hen van onder de magt der duisternis te rukken, en te brengen tot christüs, die het waarach- tige Licht der wereld is. Zoo deed Johannes de dooper, die tot eene getuigenis kwam, om van dat Licht te getuigen, en toonde dat hij die margenstond was , die voor de zon der geregtigheid opgaan en als voorlooper voor den Heer zou heengaan in den geest en de kracht van elias: de stem desroependen in de woestijn; bereid den weg des Heeren, maakt zijne paden regt! Dit hebben de Joden, die hem ondervraagd hadden aangaande de plegtigheid der reiniging, om tewe- ten hoe ver de nacht der schaduwachtige huishouding verloopen was, hem ook niet betwist. ^) Zietdaar M. HI wal waarheid deze Godspraak behelsti Uit bare verklaring heeft een aandachtig Toehoorder aan- leiding genoeg ontvangen, om hare vervuUing te zoeken, niet in jbsaia's dagen, noch aan het einde der Babyloni- sche ballingschap, maar in het begin van den dag des N. T. Laat ons dezelve nog toepasselijk aanwenden. Het onderscheid M. H I tusschen de dagen van het Ou- de, en den aanvang van het Nieuwe Testament, door den wachter onder het zinnebeeld van nachi en morgen- stond voorgesteld, en de voortreffelijkheid van het laatste, boven het eerste, is duidelijk gebleken. Wel mögen wij hi«r in vei'wondering uitroepen : 6 heerlijke morgenstondl 6 beugelijke en voortreffelijkedag, in welken de zon der geregtigheid, waarin alles blinkt en schittert van heraelschen glans en klaarheid, isopgegaan. Gelukkige dagen van het Nieuwe Verbond, waarin de 1) Zie Hai. 3 : 7. 2) Joh 1 19 eo 3 : 25. Digitized by Google 135 Straten van Vorst Messias^ van de zon der geregtigheid schitteren aan alle wereldgewesten. Van zooveel betcr verbond is jezüs Borg gev^ordenl De morgenstond is ge- komeny en de zon der geregligheid is opgegaan. Het was voorzegd : ulieden , die mijnen Noam vreest , zal de zon der geregtigheid opgaan, en daar zal genezing zijn ander zijne vleugelen. Gelukkig dan zij, die door Gods Genade zijn overge- bragt van de duisternis tot het liebt, die in het liebt van Gods afanscbijn mögen waodelen, die zieh den gan- schen dag mögen verbeugen in zijnen Naam en door zij- ne geregtigheid verboogd worden. Groot, mögen wij diensvolgens zeggen, is het voorregt van de Kerk des N, T. Groot derhalve ook ons voorregt, dat wij, die eerlijds blinde Heidenen waren, en in een' akeligen nacht van duisternis en onwetendbeid verkeerden , stemme afgoden nawandelende , niet alleen die betere da- gen des N. T. mögen beleven , maar dat ons ook die reeds opgegane zon der geregtigheid, zoo klaar in het Evange- lie der zaligheid wordt voor oogen gesleld, ora, bevrijd van de drukkende dienst onder den ouden dag, den Heer in geest en in waarheid te dienen. Doch, hoe helder ook in onze dagen, die eeuwige zon als in hare kracht schijnt opgegaan te zijn, zoo mögen wij echter nog wel met reden zeggen: het is nog nacht ^ wegens de nog aanhoudende verstokking der Joden, de verblinding der Mubamedanen, de afgoderij der Heidenen en de nog veel grootere verharding en verblinding der vleescbelijk gezinde Christenen, die, onder de bediening des Geestes levende, niet ter harte willen nemen, wat tot hunne vrede dient. Hoe treurig is niet in het algemeen de toestand der Christen wereldl Hoe velen , die oogen hebbende , nietzien, ooren hebbende, niet hooren, een harte hebbende, niet verstaan I Hoe velen , die de Schriften niet onderzoeken en de teekenen der tijden niet opmerken : hoe velen , wier be- keering geveinsd, en wier geloof een geloof der duivelenisl Hoe donker is het uitzigt voor Land en Kerkl Hoe vele en velerlei dwalingen doen zieh thans niet opi Hoe menigvuldig zijn de dwaze vooroordeelen I Hoe groot is de on- en miskennis van God ; hoe algemeen heerschend het on- en bijgeloof ; hoe schaamteloos wordt de zonde ge- pleegd; hoe neemt de zedeloosheid niet band overhandtoe. Wat anders dan duistere tijden hebben wij te wach- ten, waarin de Heer zijne billyke gramsehap zal uitstor- Digitized by Google 156 ten, in dezen nacht van geestelijke duisternis. Hoe wei- nig verncdering en verootmoedigirig is er voor den Heer, hoe weinig vereeniging onder zLjn arm en ellendig volk, en hoeveel koelheid en traagheid van geest om Hem te dienen; ook in ons midden. Hoe heftig betoont de wereld niet hare vijandschap in het verdrukken en vervolgen dergenen , die voor de waar- heid strijden! Hoe weinig zijn de getrouwe Wächters op Sions mu- renl Hoe ontzettend groot is niet de afwijking van de leer en godsvrucht onzer vaderen. Is niet de zon der geregtigheid bewölkt en beneveld in deze dagen van wölken en donkerheid? Verbergt zij niet haar glansrijk licht? Breekt zij wel door raet hare levenwekkende en verlevendigende stralenf M. H I de niorgenstond is gekomen , Ja de zon der ge- regtigheid is opgegaan, en . . . het is nog nacht! Mij dunkt: ik hoor een geroep: Wacht&r! watiservan den nacht? Wächter I wat is er van den nacht f Doch dat roepen is uit verschillende inzigten, Het is van sommigen, die nog verlangend uitzien naar den grooten Koning zijner Kerk, dat Hij zijn' magtigen arm tot hare geestelijke verlossing ontbloote, doch van de meesten siechts uit tijdelijke oogmerken, die ontevre- den zijn over den tegenwoordigen toestand van zaken, meer uitwendigen voorspoed wenschten te genieten,enont- heven te worden van hetgeen hen drukt en wordt opgelegd. En hoe zullen wij deze vragers beler antwoord kunnen geven, als met des wachters woorden tot de vragende Iduraeers: wilt gijlieden vragen, vraagt; keert weder, kamt! Zoo sprak de wachter, doch wilde daardoor geenszins te kennen geven , dat het in des menschen niagt stond, zieh tot God te bekeeren. Zoo min als een moorman zijne huid of een luipaard 7ijne vlekken kan veranderen, zoo min kunnen zij goed doen, die geleerd zijn kwaad te doen. De mensch is van nature niet alleenonbekwaam, maar ook onwillig tot eenig geestelijk goed. Het bedenken des vleesches is vijandschap tegen God; want het onderwerpt zieh der wet Gk)ds niet, want het ican ook niet. Zullen zondaren tot God bekeerd worden , daartoe wordt "'s Heeren alvermogen vereischt, die trekken moet, zulr len zij Hem naloopen , die bekeeren moet , zullen zij be- .^eerd zijn. Digitized by Google 157 Zoo werden de Idumeärs o&derwezen , niet in hetgeen zij konden , maar in hetgeen zij schuldig waren te doen en ofschoon zij daartoe onniagtig waren , dat zij nogtans daartoe verbonden bleven. Dus zijt gij dan ook niet te veroDtschuldigen onbekeerde zondarenl als gij, geroepen zijnde, weigert te komen. Gij zijt geroepen tot naarstig ander zoek der Schriften, tot eene opregte be/ceering , tot een ongeveinsd geloof in jEzus cHKiSTüs, Gods Zoon. Onderzoekt de Schriften, was zijne taal tot de ongeloorige Joden , want gij meent in dezelve bei eeuwige leven te hebbea, endie zijn het, die van Mij getuigen. Bekeert u is de roepstem des Heeren en gelooft het Evangelie! A Hoe groot zal uwe verantwoording, hoe verschrikke- lijk zwaar uw oordeel zijn ten jongsten dage^ bijaldien gij de menigraldige roepstemmen des Heeren tot geloof en be- keering, ook die uit den mond van den door Hern overuwe zielen gestelden Wächter, blijft versraaden! Wie toch zal de Schriften kunnen verstaan , die dezel- ve niet naarstig onderzoekt? Wie den Heer jbzüs daarin vinden als den waarachtigen God en het eeuwige leven, die dezelve niet biddend onderzoekt ? Wie den zin en de meening van den Heiligen Geest ver- staan en uit hei pro fetiseh woord de teekenen dm' tijden opmet' ken , die wij belegen , die niet door dien Geest leerde bidden ? Ziel! wat niet mogelijk is bij de menschen, dat is mo- gelijk bij God , die de bekeering geeft ten leven , die den Heiligen Geest niet zal onthouden dengenen , die Hern daar- om bftdden. Zoekt dan den Heer, terwijl Hij te vinden is, roept Hern aan , terwijl Hij nabij is I Hoe zuUen wij ontvlieden , Indien wij op zoo groote za-' ligheid geen acht nemenl Dengenen , die zieh hiertoe laten verroanen , wil de Heer zelf zijne genade schenken en door zijne Almagt het willea in hen werken en hun krachten schenken , om zieh door een oo^veinsd geloof en eene opregte bekeering aan Eem te onderwerpen. Wie is er dan onder «lieden, die uit een geestelijk ge- zigt oü erk^Dtenis zijner groote dwaasbeid en blindbeid in het betreden van een* weg , die ten iiiterste gevaarlijk en zielverdervend is , met innig berouw en diepe schaam- tewegens zijne menigvuldige zonden en afwijkingen van den Heer en opregte schuldbekentenis van- en hartelijke droefheid over dezelve, zieh m^ tränen en zuchtingen Digitized by Google 158 voor den Heer mögt nedervverpen , onder het baten en ver^ foeljen van dien weg, dienhij le voren bewandelde en eenc volkomene genegenheid en last, om vöörtaan den weg in te slaan , die van den Heer is vöörgeschreven en ten leven leidt? — Wie, die bekommerd, doch heilbegeerig vraagt: wat is er van den nacht, den akeligen nacht der zonde, dien ik in mij zelven bevinde? Zi«tl de morgenstond is gekomen, de morgenstond van de zon der geregtigheid in «, ofschoon het ook bij u nog nacht is. Een straal van die eeuwige zon kan alle neve- len des ongeloofs verdrijven. Gewisselijk in den Heere Heere zijn geregtigheden en sterkte : tot Hern zai men komen. — Ziet I Hlj is nabij de ziel , die tot Hem zucht , tot bare eeuwige verlossing. En wij hebben het profetische woord , dat zeer vast is; en gij doet wel, dat gij daarop acht hebt, als op een licht, schij- nende in eene duistere plaats, tot dat de dag aanlichte, en de morgenster opga in uwe harten. Wie is er dan die door het geloofin 's Heilands bloed , door het hartreinigend geloof der werkinge Gods, mögt afzien van al hetgeen, waar^ in bij eertijds zijn lust en genoegen vond, omeenbeter, een bestendig en eeuwig goed te ontvangen , mögt uitgaan tot- en vereenigd worden met dien Heiland , die zondaren van God geworden is wijsheid , regtvaardigheid , heiligma^ king en verlossing , die het leven niet meer in zichzelven vindende, het eeuwige leven in christüs jezüs gevonden heeft ; die is geroepen om de deugden te verkotidigen des* genen , die hem geroepen heeft tot zijn wonderbaar licftt. Voor u, die op den Naam des Heeren vertrouwt en steunt op uwen God , is de nacht van vorige onwetendheid voorbij gegaan en de dag der zaligmakende kennis van CHRISTUS nabij gekomen. Zoo legt dan af de werken der duisternis en doet aan de wapenen des lichtsl Doet aan den Heer jezus ghristus, op Hem ziende en Hem volgen^ de, met alle bidding en smeeking in den Oeest, u ge- dragende als ellendigen , met Hem raadplegende en wacht houdende in zijne kracht over u zelven en anderen I Zoo zult gij , ofschoon ook alles in en rondom u duisternis zlj, bet heerlljk licht van kennis, van waarheid, van blijdschap, van vertroosting zien, hier ten deele, en vol- komen daar, waar geen nacht zal zijn. Amen. Naz. Ps. LXXXV : 5. Digitized by Google DE KEÜZE VAN SIMON PETRUS, DE MEEST GE- WENSCHTE BIJ DEN AANVANG DES JAARS. TEKST : Joannis VI : 68. »Simon ^etäüS i>an antwoorddb hem: hsibre, tot wien ZOLLEN WIJ HENENGAAfff 6IJ HEBT DE WOORDEN DES EfiUWI* 6BN LEVENS." Wij hebben u daar in onzen tekst eeme hcogst belang« rijke keuze voorgelezen , welke wij als de beste en vei* ligste, ook bij den aanvang van ditjaar, uwenschenaan te prijzen. -— Geve de Heer, die alleen zegen gebieden kan , dat het woord , hetwelk wij daartoe tot u wenschen te spreken, bij aanvang of vernieuwing gezegend zijn möge. — Door Wien die keuze oorspronkelijk uitgesproken is ge* worden, ziet gij dadelijk uit onzen tekst« Simon petrus, een der vurigste, ij vorigste en liefdevolste discipelen van den Heer, sprak haar uit, en wel bij gelegenheid dat vele discipelen , die tot hiertoe den Heiland met schijn- bare belangstelliug gevolgd waren , Hem thans met 9«. Jaar. No, 8. 10 Digitized by Google 140 verachting verlieten, omdat zij gcergerd waren door de redenen, die de Heiland, in de Synagoge van Ca- pernaum, tot hen gehoudep had. — »Wilt gljlieden eck niet henengaan ?" zoo luidde hierop de beproevende vraag des Heilands tot zljne twaalf uitverkorene jonge- ren , welke allen, ook jüdas iskarioth zeMs, getrouwelijk Hem bijbleyen. — Niet Toeh. , dat de Heiland die be- proeving zijner discipelen voor zieh zelven noodig had. Hij toch wist van den beginne reeds, gelijk wij lezen vs. 64 , wie zij waren , die niet geloofden , en wie hij was , die Hem verraden zoude. De Heiland stelde huri alleen deze zelfbeproevende vraag voor, om hun daardoor gelegenheid te geven , van de opregtheid en welgemeend- heid, van hunne verkleefdheid aan zijn' Persoon, tedoen blijken. Naauwelijks heeft toch de Heiland deze vraag hier aan de Iwaalve voorgesteld , of simon petrus , door zijn driftig en vurig karakter, niaar ook door zijne bar-« telijke liefde tot den Heer, uit de geschiedenis van het Evangelie oris bekend, geeft uit aller naam ten antwoord : »Heere I tot wien zouden wij henengaan ? Gij hebt de woorden des eeuwigen levensl En wij hebben geloofd en bekend, dat Gij zijt de Christus, de Zoon des leven- den Godsl" Wij weten dat er voor ons, buiten U geen waarachtig heil te vinden is, dat Gij alleen ons den weg des eeuwigen levens wijst. — Wat ook anderen kiezeri mögen , en . hoe ook anderen U ligtvaardig en ongeloovig mögen verlaten, wij kiezen U getrouw te blijven en ü aan te kleven. Gij toch zijt ons het dierbaarste en hoogste goed voor ons hart geworden. — In U alleen vinden wij alles, wat ons waarlijk behouden kan, — Immers wij gelooven met ons gansche hart, en hebben het in opregtheid beleden, dat Gij zijt de Christus, de Messias , den vaderen beloofd , de Zoon des Icvenden Gods, die alleen raagtig is, ora ons in waarheid zalig te maken en het eeuwig leven te doen deelachtig worden. — Wij hebben dat geloofd en bekend , getuigt hier de oprcg(e discipel des Heeren. Wij wolen niet of petäüs Digitized by Google I4l daarbij gedoeld kan hebbon op dcrgelijke belijdeuis, die hij bij eene andere gelegenbeid heeft uitgesproken , en welke wij bij Matth. XVI : 16 vinden. — Maar dit is volkomen zeker, dat de Heiland bij die gelegenbeid zij- hen discipel beluigde: »Zalig zijt gij , smoN bar-jona^ want vleesch en bloed heeft u dat niet geopenbaard ■, maar mijn Vader, die in de heraelen is. Dit is wel volkoraen zeker, dat beide Gods Woord en de ervaring ons duidelijk leeren , dat dergelijk eene keuze des harten, als hier werd uitgesproken door pe- tRus, geene vrucht is van ons eigen diep bedorven hart> maar van de onzigtbare en almaglige genadev^rerking diens Heiligen Geestes, door welken de Vader in de he- melen , arme zondaren tot jezüs voert , als tot de hoogstö zaligheid, de dierbaarste schat> ön het onraisbaarste goed hunner zielen. — Woon Gij dan ook , 6 Vader in de henlelen ! met dien genadigen en levenwekkenden invloed uws Heiligen Gees-^ las , om uws lieven Zoons wil , in ons niidden , wan- iieer wij elkander heden die keuze, oni alleen in jezus al ons heil en ons leven te zoeken , bij de intrede des jaars wenschen aan te prijzen ; — doe Gij daardoor die keuze in menig gemoed, dat nog vervreemd van üleeft, heden geboren worden , of verslerk en verlevendig dezeU ve in het hart van allen ^ die reeds vroeger of later doof uwe genade tot die keuze zijn gebragt geworden, Amen; En gij M. H! verleent ons na die bede uwe aandacht> gedachtig ook dat het geloof is uit het gehoor , en het gehoor door het Woord Gods; wanneer wij I. In de eerste plaats u die keuze van petrus, als dö beste en zaligste keuze bij den aanvang van het jaar^ wenschen voor te stellen; en U. Däarna raeer in het bijzonder tot die keuze, bij aanvang of vernicuwing u op lo wckken. — 9« Jaar No. 8 lO' Digitized by Google 142 In de eerste plaats dan is hei ods oogmerfc, u die* fecuze van petrus, als de beste en zaiigsle bij dcR aanvang van het jaar aan te prijzen. Wel zullen wij in vele gevallen, raad en voorlichting behoeven , om ons als Christenen vooral , in verschillende belrekkingen 1e opcnbaren. — In hoe vele gevallen Digitized by Google 143 trcmwens, kunnen wij als burgers en inwoners van ons lieve Vaderland, wien deszelfs wezenlljk wdzijn ter harte gaat , in den loop van dit jaar niet gebragt wor- den , waarin het ons aan vsrijsheid ontbreken zai , hoe te handelen , inzonderheid , vvanneer wij in ecnige maat- schappelijke betrekking zijn geroepen geworden of ook wanneer wij geroepen worden , om eene keuze (stera) uit te brengen tot het kiezen van personen, die eenen belangrijken invloed op bei heil van land en kerk kun- nen uitoefenen. Maar als er eene roeping is, waarin wel dikwerf ons wijsheid zal ontbreken, dan voorzeker is het die roeping, welke aan zoo menigen onzer isaan- vertrouwd, de roeping der Christelljke opvoeding on- zer kinderen. — Of wie onzer, die al het gewigt en den omvang dier taak gevoelt, mist niet menigmalen wtjsheid , hoe hier , hoe daar te handelen ? — Ja , in hoevele betrekkingen , (vvaartoe zoude ik ze allen hier opnoemen ? — hetgeen buitendicn mij wel onmogclijk zijn zoude) in hoevele betrekkingen, toeslanden en om- standigheden , kunnen wij niet in den loop van dit jaar gebragt worden , waarin bei ons geheel aan lieht en aan wijsheid ontbreken zal , en waarin wij volslrekt niet weten zullen hoe te handelen , waarin wij ten einde raad zullen zijn? — Vooral dan, wanncer wij gcmoc- delijk , naauwgezet en getrouw als opregle Chrislcncn , ons in handel en wandel zoeken tc openbarcn. En waarhenen zullen wij ons dan in al die gcval- len , om waarlijk goeden raad te onlvangen, bcgevenf Waarheen ans wenden , om wijsheid en voorliehting ? — Tot de wereld? Zij kan geen goedcn raad ons gcven, want zij bedoelt, ons op den weg des verderfs te lei- den. — Tot geoefende, ervarene , godvruchlige Chrislc- nen ? — Zeker is hun raad wel niet te versniaden , noch gering te schalten. — Dikwerf kan dezc wezen- lijk heilzaam zijn. — Maar hoe menigvuldig kunnen niet de; gevallen zijn, dat zij ook gecn raad ons weten te geven , of dat hiin raad, hoe welnicenend ook, feilt; of ook , dat wij hen niet raadplegcn kunnen. — Al- Digitized by Google 144 ieen bij den Heere jezus zuUen wij ia elk geval, hoe> donker ook^ den besten m^d^ wijsheid eu voorliehting vinden. — Hij zal ons nimmer verlegen laten, bijaU dien wlj slechls met een ootmoedig, geloovig: »Heere l onlfertn ü nüjner!" tot Hem de toevlugt nemen, en in opregtheid des harten van Hem wijsheid en voor^ iichting smeeken. — Hij zal den opregten gewis »aar zijn eigen woord, het licht doen opgaan in de duister-^ pis. — Zijn eigen Naam is: Raad, sterke God^ Vader der eeumgheid en Vredevorst, En hoe zou het ons dan ^an goeden raad kunnen ontbreken, bijaldien wij hem ootmoedig en geloovig, met afzien van allen eigen raad en eigen wijsheid, aan zijne voeten zoeken? — Voorzeker wel neen , want in Hem zijn , gelijk de Apostel getuigt, al de schatten der wijsheid en der Dennis verborgen, en Hij zal niet beschämen, wie in waarheid uit de diepten zijner eilenden, met een: »ge^ denk mijner, Heer!" tot Hem de toevlugt neemt, — 2°, Dan niet alleen wäre levenswijsheid en voorlich» ting in verschillende gevallen ; maar ook gelijk wij ten andere zeiden : »alles wat wij tot bevrediging, vernieu-* wing en heiliging van ons hart in dit jaar weder zullcn noodig hebben, is alleen bij den Heere jezus, — maar ook bij Hem volkoraen te vinden. — Het is waar Toebl vele menschen stellen hun hart gerust met eene vrede buiten jezüs. H. , dat deze vrede , helaas I eene jammerlijke en val- sche vrede is , die aan het einde op de treurigste wijze ^j^ dal voor de eeuwigheid misleiden en ontvallen zal. — Digitized by Google 14» Buidelijk leert ons loch Gods Woord, dat er buite» den Heere jezus geette wäre vrede is of zijn kan voor diep schuldige en siroode overtreders van Gods heilige, wijze en goede gcboden , gelijk wij allen zijn. — Dat Hij alleen onze vrede is , doordien Hij alleen als de heilige Godmensch en de Middelaar Gods en der raen;- sohen, het volkoraen offer der verzoening heeft opge- bragt, waardoor alleen wij voor den vlekkeloos heilig gen God kunncn geregtvaardigd worden. — Maar ook in Hern is volkomene vrede. — In Heni zal de schuld» gevoeleiide zöadaar, die bij het gevoel van schuld en van zonde, tot Hein de toevlugt neemt, en geloovig tot Hem vliedt, alles vinden, wat hij tot bevrediging rijner ziele behoeft. — Tr^uwens , dien , die geene zonde heeft gekend, heeft God zonde voor ons geraaakt, opdat wij zouden worden regtvaardigheid Gods in Hem. De straf, die ons den vrede aanbrengt, was op Hera, en door zijne strieraen is ons genezing geworden. — Gelijk MozES de slang heeft verhoogd , zoo is Hij ook aan het hout des kruises verhoogd geworden ; opdat een iegelijk , die in Hem gelooft , nict vcrderve , luaar het eeuwige teven hebbe. — En wie nu geloovig op dat opgerigte teeken ziet, zal gewis door Hem vrede vinden voor zijn hart, bij het gevoel van schuld en zonde ; want geregtvaardigd zijudc door Iiet geloof^, hebben wij vrede bij God, door onzcn Heer jezu§ CHRISTUS. 