title: Beschouwingen over den aard en den werkkring van het Koninklijk-nederlandsche instituut van wetenschappen, letterkunde en schoone kunsten. ..
creator: Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten
text: Dil bock is zo oud dat het aulcursreehl erop is vcrlopcn. zodat het bock nu deel uitmaakt van het publieke domein. Een bock dat tot het publieke domein behoort. is een boek dal nooitonder het auleursreehl isgevallen. ol'waarvan de welle lijke auleursrechllemiijn is verlopen. Het kan per land verschillen ol'een boek lol hei publieke domein behoort. Bocken in het publieke domein zijn een sleni uil hei verleden. Ze vormen een bron van gcschicdcnis.cultuuren kennis die anders moeilijk le verkrijgcn zou zijn. Aanlekeningen. opmerkingen en andere kanllekeningen die in hei origineel stunden, worden weergegeven in dil bestand, als hcrinnering aan de lange reis die het boek heel't gemaakt van uitgever naar bibliotheek. en uileindclijk naar u. Richtlijnen voor gebruik Google werkt sanien niel bibliolheken oni materiaal uil hei publieke doniein te digitaliseren. zi>dat hei voor iedereen beschikbaar wordt. Bocken uit het publieke doniein behoren toe aan hei publiek; wij bewaren ze alleen. Dil is echter een koslbaar proees. Oni deze dienst le kunnen blijvcn leveren. hebben we niaalregelen geiionien oni misbruik door commerciele parlijen le voorkomen. zoals het plaalsen van technische beperkingen op aulonialisch zoeken. Vcrdcr vragen we u hei volgcndc: + Gebruik de bestanden alleen voor niet-conuiwrciele iloeleimlen We hebben Zoeken naar boeken nie! Cioogle onlworpen voor gebruik door individuen. We vragen u deze bestanden alleen le gebruiken voor persiKm lijke en niel-coninierciele doeleindcn. + Voer geen geautonuttiseenle zoekopdruchten uit Sluiir geen geaulonialiseerde zoekopd rächten naar het sysleem van Ciixigle. Als u onderzock doct naarconipulerverlalingen. optische lekeiilierkeiiniiig ol'andere weienscliapsgebieden waarbij u loegang nodig lieefl lol grole hocveclhc- den tckst. kunt u contact met ons opnemen. We raden u aan hiervixir materiaal uil hei publieke doniein le gebruiken. en kunnen u misschien hiermee van dienst zijn. + Laut de eigeiidoiiisyvrkkiriiig staan Het "walermerk : ' van Google dal u onder aan clk bestand ziel, dienl om mensen informatic over het projeet te geven. en ze le helpen estra materiaal le vinden met Zoeken naar boeken met G<x>gle. Verwijder dil watermerk niel. + Hoitd u aan de wet Wal u ook doei. houd er rekening mee dat u er zelf verantwoordelijk voor beni dat alles wat u doct legaal is. U kunt er nict van uilgaan dat wanneer een werk beschikbaar lijkl tc zijn voor hei publieke doniein in de Verenigde Stalen. het ook publiek domein is voor gebruikers in andere landen. Ol' er nog auleursreehl op een boek rust. verschilt per land. Wc kunnen u nie! verteilen wat u in uw geval met cen bepaald boek mag docn. Neeni nie! zomaar aan dal u een boek overal ter wereld op allerlei manieren kunl gebruiken. wanneer het cenmaal in Zoeken naar boeken met Cioogle slaat. De weilelijke aansprakelijklieid voor auleursreclilen is behoorlijk streng. Iniormatie over Zoeken naar boeken met Google Hctdoel van GiM)gle is om alle iiiTormalie wereld wijd loegankelijk en bruikbaar le maken. Zoeken naar boeken niel Cl(x>gle helpt lezers bocken uit allerlei landen le oiildekken. en lielpl aLikuirs en ui lgevers om een nieuw leespubliek le bereiken. U kunl de volledige leksl van dil boek doorzoeken op het web via |http: //books .google .com| ^Google 244- .W42 ZZ J¥ Google J¥ Google iby Google iby Google .£ BESCHOUWINGEN <- li AAHD EN DEN WERKKBUG «0»I«»llJH«EDERLSN»SCHEISSTITIjllT. iby Google iby Google BESCHOIWIMEN AAR!) EN DEN »E11KHRIN6 KONINKLIJK-NEDERLANDSCBE ÜVSTITUUT WETESSCHiPPEN, lETTEMlME EN SCHOONE KÜNSTEN. R > UITGKOEVBK DO OK LKDRS COMMITTE VAN PRESIDENTEN, SECRETARISSEN EN ALGEMEENEN PENNINGMEESTER. --^#M§$M&s™- r ~- ■ AMSTERDAM, JOHANNES MULLER. 1849. J¥ Google CEDBUX.T BtJ BABELS Ell E iby Google HVtWVV Van algemeene bekendheid is het, dat een Ministerieel ver- slag hot Instituut met zoodanige bekrirupüig bedreigt, dat deze aan volslagen vernietiging kan gelijk gesteld worden *), Zoo het nu wenschelijk is, dat daar, waar mcn wil opbouwen, een behoorlijk beraamd plan tot rigtsnoer strekke, niet min- der noodzakehjk is het, dat men, alvorens tot vemietiging over te gaan, de Instelling kenne, waarvan men misschien te onbedachtelijk den ondergang gaat berokkenen. — - Wij hebben ons ten pligt gesteld, daaromtrent van voorlicbting te dienen, opdat zij, aan wie de grootsche taak is opgelegd der regeling van 'sLands geldelijke belangen, met meerdere zaakkennis ten deze mögen worden toegerust. De Staatsinstelling toch, wier beBtaan wordt bedreigd, mag zieh tuet vleijen immer met bijzondere voorlieftle behandeld te zijn, noch door de Volksvertegenwoordiging, noch door 'a Lands regering, waarmede het Reglement haar als raad- gevend ligehaam verbindt. Zij stond, wel is waar, niet ten doel aan openlijke beschuldiging, maar zooveel te meer •) Wij vanryien daaromtrent tot het Proces-verbaal van de boitenge- wone Algemeene Vergadcring von het Koninklijk-Nederlftnsche Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Sciioone Kunatcu, gehonden op Woens- dag den 6 d ™ December 1848, en tot het aldaar vastgestelde en den Koning aan geh öden ad res. 1 J aatizedby GoOgk aan geringschätzig en miskuuning. — Zij acht het beneden hare waardigheid, daaroratrent in eenige verdediging te treden, tnaar verlangt eenvoudig, dat men, in körte trekken, uiteen- gezet zie, wat zij ig, wat zij deed, en wat zij nog worden kan. I. Wat dj i*? Eene vreemde plant, op onzen bodem overgebragt, en al- daar, met zoovele andere vreemde planten, sedert meer dan veertig jaren gekweekt en welig groeijende, onder overvloedig afwerpen van rijke vruchten en krachtvol schielen van frissche loten, welke wijd en eijd zieh uttspreiden. In den jare 1808 schonk koning Lodewitk, wien men zeher geen hart aal ontzeggen, warm kloppende voor het Volk aan welks 'hoofd iiij gesteld was, haar aan Holland. — De worteis, die zij aöhoot, waren zeker toen nog niet krach- tig, en de aarde, waarin deze gelegd werden, zoude men, bij verdere vooitzetting en uitwerking der beeldspraak, rnisaehien ■niet' genoegzaam voorbereid können noemen. En toch de wor- ■tela beebteden zieh vast: dank zij daarvoor hnn toegebragt, die toen, in fcijden veel moe'ijelijker dan de tegenwoordige, met manneltfke bracht daarvooT ijverden. — De plant bieef, door hunne zamenwerking, niet vreemd aan den bodem, waarin atj 'wewl overgebragt. De algomecne Vocrzitter des Instirnnts deed Kalks in den jare 1888, bij het 25-jarig bestaan dezer Instelling HÜfeomun, met te doen opmerken, dat het van den aanvang df, door het (üpnemen van menig echt nationaal on- derwerp in zijnen "warkkring, eene Hederlandsche InateUing ge- worden is. Ten bewijze noemen wij siechte de bij het Regle- ment omschreven onderwerpen der tweede aftieeling van de Eerste Klasse : Kennis van de leiding, beweging en kracht van. het watet, water- en scheepsbvuwkunde ; en vermelden wij vooral het merkwaardig lot der wijebeg.eerte, welke, in weßr- wil der pogingen van Van swinden, de BOSCH, Stuart en iby Google van makum, als schrikbeeld ran den Franschen Keizer, uit den oorspronkelijken werkkring des Instituuts werd weggelaten, maar, hij de hemieuwing van ons volksbeataan en de daar- uit voortspruitende reorganisatie des Institaute, er oogenblik- kelijk in werd opgenomen, en die aldaar thans de plaats be- kleed, welke door de Academie des seiences morales et politi- qaes in Fraiikrijk wordt ingenomen "). Het Instituut toch bleef in stand, toen Nederland in het Fianschu keizerrijk als wingewest werd ingelijfd, en ontving zelfe eene jaarlijksche geldclijke toelage, welke naderhand, on- der de regering van z. M. Willem den eebste, op / 15000 gebragt is, en vddr weinige jaren, onder z. M. WILLEM DEN tweede, tot / 11000 is verminderd. In weinige woorden hebben wij de wording dezer Staatsin- stelling geschetst. Hierdoor echter is op de voorgestelde vraag nog geen volledig antwoord gegeven. Het doel dient uiteen- gezet te worden, opdat men beter met haar bekend worde, hare eigenschappen leere waarderen, en het nut door haar gesticht, en nog van haar te verwachten, wete te beseffen. Dat doel is zamenwerking van vele ongelijkaoortige be- atanddeelen, tot voortbrenging van e"en gemeenschappe'lijk geheel; het bijeenbrengen van veler licht in e'e'n algemeen brandpont 1°. Op elk haar voorgelegd vraagstuk beeft zij 's Lands re- gering van gepaste voorlicbting te dienen. Men leze de naam- lijst barer Leden en Correspondenten {Bijlage I), en men zal haar niet van grootspraak beschuldigen, zoo zij zegt, al de dementen in zieh te vereenigen, welke tot volledige behan- *) Men. leze daaromtrent het betoog van C. a. »eh tbx, Over deplaats, welk?, onder de uxienschappen, aan de Derde Klasse van hei Instituut ler beoefening opgedragen, de urijsbegeerte bekleedt, io Het Instituut of Versiegen en mededeelingen, uügegeven door de vier Klassen van hetKoninklijk-Nedtr- landsche Instüutd, over den jarc 1842, bl, 103, Amsterdam 1843. iby Google deling kunnen voeren van elk onderwerp van Wetenschap, Letteren en Kunst, en van de toepassing daarvan op het maat- schappelijk leven. 2°. Even gelijk zij zieh daarin ter beschikking stelt van 's Lands regering, ia zij ook bereid, aan landgenoot en vreem- deling, berigt, raad en voorlichting te geven, zoo dikwerf deze worden verlangd. 3". Het is haar pligt tot bekendmaking mede te werken dier wetenschappelijke en letterkundige werkzaamheden, waar- voor de nitgave door den gewonen faoekhandel niet kan wor- den bekostigd, en die, terwijl zij door haar wereldkundig worden gemaakt, daarbij den gewtgtigen, hoewel niet altijd evenzeer gewaardeerden, waarborg leveren van, voor dat zij aan openlijke beoordeeling worden prijs gegeven, reeda eene zeef te zijn doorgegaan, van onpartijdig, beschaafd, maar in- tusschen streng oordeel door bevoegde regters. 4*. Waar, in de behandeling van Wetenschap, Letteren en Kunst, of in de toepassing daarvan op het maatsebappelijk bedrijf, haar gebreken en misbruiken voorkomen, daar heeft zij eene waarschuwende stem ook ongevraagd te uiten, en aan 's Lands regering al die voorstellen te doen, welke, in gemeide opzigten, tot verbetering en hervorming kunnen leiden. 5°. Van haar mag men, mits zij daartoe in staat gesteld worde, ondersteuning verwachten, voor al die werkzaamheden in Wetenschap, Letteren en Kunst, waartoe de individueele krachten te kort te schieten, en die alleen dan door eenig individu kunnen worden tot stand gebragt, als men hem gel- delijke te-gemoet-koming, raad en voorlichting, verleent. 6". Zij is de schakel, waardoor de werkzaamheid der Ne- derlandsche geleerden zieh aan die der buitenlanders hecht. — Zij atrekt aan het buitenland tot maatstaf der Nederlandsche werkzaamheid, en vertegenwoordigt aldaar den Nederland- schen zin voor Wetenschap, Letteren en Kunst. iby Google — 5 — II. Wat zij deed? V. Dat zij 's Lands regering ter vraagbaak diende, toont de lijst der verslagen door haar, zoolang zij bestond, ingediend, en waarvan enkele wereldknndig zijn geworden. — Het voegt ons niet, daaromtrent in nadere beoordeeling te treden. De feitelijke uiteenzetting is te vinden in Bijlage II. Dit alleen mögen wij zeggen, dat de voorlichting, door een dergelijk Staats-ligchaam verleend, daarom vooral vor- trouwen verdient en op prijs mag geateld worden, um dat zij, in den »gel, onbevooroordeeld en vrij van alle eigenbe- lang is, en derhalve voor 's Kijks schatkist tot aanmerkelijke besparing kan voeren, zoo men op tijdige wijze tot hare raad- gevende en waarschuwende stem toevlugt neemt. — Wij büzigun daarin schier de woorden, welke z. M. Willem de eekste tot eene deputatie des Institnots rigtte, bij hem ten gehoore toegelaten. — Ongetwijfeld wäre het getal dezer ver- slagen vcöI grooter, en breidde het zieh op meer regelmatige wijze over alle de Klassen uit, wanneer de regering niet zoo dikwerf deze zoo geschikte gelegenheid tot voorlichting onge- braikt liet. — Meermalen maakte men deze opmerking aan den Vorst en aan zijne Ministers, en gaF men van zijne bereidwilligheid de opregtste verzekering. 2°. Nooit weigerde zij aan landgenoot of vreemdeling, die haar om raad vroeg, of haar oordeel inriep, de verlangde zamenwerking. — Wij verwijzen daaromtrent tot Bijlage III, waarin eene körte vermelding geschiedt van de personen, die zieh daaromtrent tot het Koninklijk-Nederlandsche Institunt gewend hebben, en van de hierdoor verkregene uitkomsten. — In de laatste jaren is deze belangstellende onderwerping aan het oordeel des Institnuts aanmerkelijk toegenomen, en onge- twijfeld zal niets meer welkom zijn, dan eene nog grootere uitbreiding van zijnen werkkring in dien zin. 3°. Eene opgave van hetgene door het Institunt uitgegeven iby Google is, strekkc ten antwoord op de vraag, wat bet in het derde onderdccl van zijnen opgegeven werkkring deed. — Men vindt haar in Bijlage IV. — Ook daar znllen wij- ons met de bloot feitelijke vermelding vergenoegen : elke beoordee- ling wäre, in onzen mond, ongepast. Verlangt men iatusschen te weten, hoe daarover in het bnitenland gedacht wordt, men sla de daartoe betrekkelijke buitenlandsche tijdscliriften op, en men zal zieh kunnen overtuigen van de wn'ze, waarop deze werkzaamheid des Koninklijk-Nederlandschen Instituuts aldaar wordt gewaardeerd. Onze AlgemeeneKonst-en Letter - bode, N°. 7 en 8 van het jaar 1849, heeft daarvan, door bet overnemen eener dergelijke beoordeeling, onlangs het bewijs geleverd. — Verlangt men eene nadere staving dezer bni- tenlandsche schatting, men verzoeke inzage der briefwisseling van het Instihuit, waarin meer dan een blijk voorkomt van het door hoog gevierde buitenlandsche genootachappen aitge- drukt verlangen, om met ons eene rniling van Jaarboeken aan te gaan, of van gewillige toetredmg, zoo het aanzoek van onze zijde uitging. Door de gevorderde oplnistering met menigvnldige afbeel- dingen, en de onmogelijklieid der dekking van de daaraan te besteden kosten door den gewonen boekhandel, waren het voorai de beoefenaren der natuurkundige wetenschap, die deze hnlp des Instituuts inriepen. De werkkring der Eerste Klasse werd hierdoor de uitgebreidste en de kostbaarste, zoo zelfs, dat hij, bij de tegenwoordige geldmiddelen, reeds hare finann'eele krach- ten te boven gaat, en dat geregelde voortgaug slechts voor haar mogelijk werd, door het verleenen van buitengewono toe- lagen van Gouvernementswege, door geldelijke opofferingen van baren Secretaris en van hare Leden, als ook door de ondersteu- ning, welke de overige Klassen verleenden. Het is dan ook slechts hierdoor haar mogelijk geworden, de nitgave voor te bereiden eener door haar bekroonde verhandeling van eenen bnitenlander, iby Google over een hoogat belangrijk wetenschappelijk onderwerp, welke met de feaaiste voortbrengselen van buiteolandscoe wöten- schappelijke Ikonographie zal behooron te kuniieu, wedijvereu. Echter ook voor de overige Klassen ontbreekt het niet aau de gelegenheid tot kostbare uitgave vati bockwerken. Immers al vinden de gewone voortbrengaelen van letter- en van ge- schiedkundigen aard eiders een gereeden aftrek, en ab wordi voor deze zelden eena plaats in de verhandelingen dier" Klassen gevraagd, waaraan dm ook de mindere talrijjdieid der door haar uitgegeven boekdeelen ia toe te Bchrijven, zoo is toch sonitijds hare hulp noodig, gelijk de Tweede Klasse zulks bewees door de voortzetting der uitgave van van loos's Fenningwerk, na eenen tusschenstand van meer dan honderd jaren, en de Derde Klasse dit spoedig. hoopt te toonen door de uitgave van simplicius. 4°. Zondur bepaaldelijk daartoe door Hoogere magt nit- genoodigd te zijn, heeft het Instituut meer dan eens eena waarschn wende stem genit, zoo het meende dat zijn pligt zulks gebood. Wij wijzen hier slechts op de bedenkingon der Eerste Klasse legen het gebruik van zwavelzuur kpper in het broöd; op hare wenken omtrent de besmettelijkbeid der Aziatische Cholera; op haar voorstel tot eene Artesi- aansche patboring, die, al mislokte zij ook, voor de wüten - schap intusschen, en misschien ook voor latere pogingen, beter dan de toenmalige gesteund, niet onvrucbtbaar mag beeten ; op den moedigen stap, welken de Tweede Klasse deed, tot behond der Nederduitsche taal, toeo deze door een vreem- den Overweldiger met eene geheele verbanning bedreigd werd; op hare onafgebroken zorg voor de zuivering der taal van bastaard-woorden ; op hare pogingen tot wering en afschaf- fing der omslagtige titelatuur in het ligchaam der briovon ; op bare ijverige en volhardende werkzaambeid. tot behoud ran gewigtige geschiedkundige monumenten, als ook tot het iby Google opsporen van oude Charters, die voor de vaderlandsche ge- denkrollen onontbeerlijk zijn, waaronder wij siechte de hoogst belangrijke oorkonden zollen noemen, die in de ijzeren kapel der Oude Kerk te dezer stede nn zorgvnldig bewaard ayn, maar door de Tweede Klasse uit het stof der vergetelheid, waarin zij tot dosverre als begraven lagen, zijn te voorschijn gebragt enz.; op het adres over het universiteitswezen door de Derde Klasse den Koning aangeboden 1 Angustns 1845, en op bare correspondentie daaromtrent met het Departe- ment van Binnenlandsche zaken; op het aandeel, hetwelk de Vierde Klasse gehad heeft aan de oprigting van het stand- beeld van de kuyter te Vtüdngen, van dat van Willem den eerste te '* Oravenkage; op hare zorg voor graftom- ben, monnmenten enz. — Eene nadere opgave daarvan vindt men in Bijlage V. 6". Ondersteoning wenHchte het Instituut steeds te geven, waar deze van haar werd gevorderd, tot bevorderingdier werk - zaamheden, welke niet door een individn kunnen tot stand ge- bragt worden. Zoo het daarin dikwerf te kort moest gebieten, is dit te wijten aan de bekrompenheid der middelen, welke men ter zijner beschikking stelde: aan zucht daartoe heeft het nooit ontbroken. De reis van den Heer cobet, met het doel van onderzoek der handsebriften van simflicitjs, strekke daarvan ten voorbeelde. Zij geschiedde op voordragt der Derde Klasse, en werd door eene bnitengewone toelage van het Rijk mogelijk gemaakt. — Het voorgestelde doel werd niet alleen bereikt, geUjk eerlang Hijken scal, door de uitgave van siMPLicrus, als waardigen tegenhanger van den Aristoteles, door de Akademie van Serlijn uftgegeven ; maar ook menigvnldige andere letterkündige nasporingen zijn door den Heer cobet buitenlands geschied, ter handhaving van den NederlandBchen roera in de philologie. Een tweede voorbeeld ontleenen wij aan de ondersteuning, ^Google welke de Eerste Klasse aan de weerkundige waarnemingen in onze overzeesche bezittingen verleent, en waarvan de, rceds buitenlands door bevoegde beoordeelaars boog gewaardeerde, wtkomsten wereldknndig gemaakt worden in de door haar uitgegevene verhandeüngen. Een derde voorbeeld wordt door de prijsmtschrijvingen en door de bekrooningen bij de onderscheidene Klassen gelererd. Als een hoogst merkwaardig resnltaat daaromtrent stippen wij aan de bekrooning en de openlijke uitgave, door de Viertle Klasse geschied, der verhandelmg van den geleerden bofraad KiEaiEWETTER en van den kundigen fetis, waarin daze beide buitenlanders de Verdiensten doen uitkomen van de Nederlandsche toonknnstenaars en componisten in de 14", 15", en 16" eeuw. 6°. Gewigtig is het doel, dat wij ten slotte aan bet Insti- tuut bebben toegekend. — Op welke wijze het ten schakel strekt tauschen Nederlandsche en bnitenlandsche geleerden, wordt in de eerste plaats bewezen door de rniling van gedenkschr iften met bnitenlandsche genootschappen. Hoeverre zieh deze uitbreidt, leert Bijlage VI, als zijnde de lijst der laatste verzending van het Tijdschrift der Eerste Klasse en van het 2 e Stuk 1«" Deels harer Verhandelingen, derde reeks. Daar tegenover stellen wij in Bijlage VII de lijst der bnitenlandsche Jaarboeken, welke in rnil worden terug ontvangen, en die een der hoofdsieraden nitmaken van de bibliotheek des Instituuts. Waar dergelijke feiten spreken, is geene woordenpraal noodig. Wordt het voortdnrend bestaan des Instituuts, door vordere inkximpuig van zijne geldelijke holpmiddelen, onmogelijk gemaakt, dan worden tevens alle deze zoo gewigtige verbindtenissen verbro- ken; en terwijl Nederland hierdoor in wetenschappelijke werk- zaamheid minder vruchtbaar wordt, zal het niet, dan op moeije- lijke en kostbare wijze, de werken knnnen blijven ontvangen, iby Google _ io _ welke er uu zoo gereedelijk in ruil naar toe gevoerd worden, Een tweede schakel wordt door de benoemhig van boiten- landscfle Geassocieerden en Correspondenten daargesteld. — Meemjalen was deze tot het ontvangen ran wetenschappelijkä mededeelingen dienstig. — Maar zelfe daar, waar een zoo stellig dienstbetoon ontbreekt, is de toekenning van een der genoemde titels een band, waardoor tusschen Nederlandsche en buiten landsehe geleerden eene wodeikeerig wenschelijke en boogst nuttige betrekking ontstaat. Op welken prijs de laatsten dit stellen, willen wy, onder meerdere, slecbts aan- toonen, door de mededeeling der brieven, waarmede -vier mannen, elk even uitstekend, boewel in zeer ondexsebeiden betrekking, von savigny, michel Chevalier, bosckh, fabaday, hunne erkentenis aan den dag legden voor de op ben gevallen benoeming. — Zie Bijlage VIII. Wij geven in Bijlage IX de lijst der buitenlandsche Ge- associeerden en Correspondenten, opdat blijke, aan wien men den eenmaal gegeven titel zal ontnemen, zoo het Instituut ge- dwongen wordt zijn bestaan op te geven. Zoo men het ge- balte dier namen overweegt, aal men ongetwijfeld toestemmen, dat zij het meest verliebte, en het kundigste . gedeelte derin- woners van het bescbaafd Europa vertegenwoordigen. Het is voor den roem en het heil des Lands niet onverschillig, welke meening zoo rijk begaafde mannen oiten. Eene opbeffing de» Instituuts zoade ongetwijfeld bij hen eene daad van onver- antwoordelijk vandalismus beuten, III. Wat, zij nog worden kan? Het valt niet moeijelijk dit derde vraagpnnt te beautwoor- den. Voor een deel ligt de toekomst in bare banden, voor een ander deel in die der magt, welke boven haar gesteld is. Geeft deze laatste de gevorderde onderateoning, dan darven cjtzeoby GoOgk wij met zekerheid een bestaan voorspellen, nuttiger nog en glans- rijker dan hetgene wij getracht hebben van het voorledene te schetsen. Nimmer welligt waren de tijdsomstandigheden daartoe günstiger dan heden. Wij zullen deze Stelling in drie onder- deelen ontwikkelen en alzoo aantoonen: 1°. dat, sedert het begin dezer eeuw, het getal beoefenaars der wetenschap in ons land zieh aanmerkelijk vermeerderd heeft; 2°. dat de waar- dering van hetgene in Nederland aan wetenschappelijke wer- ken in het licht komt, zelden Jn het buitenland zooveel we£r- klank heeft gevonden ab tegenwoordig, en dat de taal zelve, waar achter men vroeger zijne onbekendheid met onze we- tenschappelijke werkzaamheden en met onze letterknnde trachtte te ver (Mitschuldigen , daartoe geen hinderpaal meer b; 3 -1 . dat in de beide laatste jaren het Instituut, boven andere in Europa aanwezige aanverwante genootschappen, werkzaam geweest b. 1°. Set getal beoefenaars der wetenschap in Nederland is t sedert de vestiaing des Instituute, steeds toegenomen. — Wij zollen dit niet met cijfers en namen aantoonen, maar eenvou- dig tot bronnen verwijzen, door wier raadpleging men zieh van de jubtheid dezer Stelling zal kunnen vergewbsen. Voor een vijf-en-twintigtal jaren schier vestigden drie, toen jeug- dige beoefenaars der wetenschap, nu leden des Instituuts, een Tijdschrift, aan de natuurkandige wetenschappen in hären ge- heelen omvang gewijd, waarvan men toen het voortdurend be- staan voor ontnogelijk hield. Echter versehenen er zeven deelen van, en toen het ophield, splitste het zieh reeds in zijne onderdeelen, en twee nienwe Tijdschriften ontstonden ': het eene voor Nattror- en Scheikunde, het andere voor Natnnr- lijke gesebiedenb en physiologie. Men doorbladere eenvou- dig de talrijke deelen dezer drie boekwerken, en boeveel na- men vindt men in de latere deelen niet toegevoegd aan het zoo geringe getal in de vroegere jaargangen. Let men op iby Google _ 12 — Tijdschriften in het vak van regtageleerdheid en van staat- kundige wetenacbap, zoo mag men met regt vragen, waar onze vroegere geschiedenis het tweede voorbeeld oplevert van een Tijdiächrift tot die vakken van wetenschap betrekkelijk, nn reeds het vierde gedeelte eener eenw bestaande en oor- spronkelijk opgerigt door twee toen nog jengdige beoefenaars der wetenschap, na leden des Instituuts. Meer dan üen Tijdschrift Staat het vermelde thans met lof ter zijde. Zollen wij onze Stelling au evenzeer voor elk vak van stndie toelichten ? Znllen wij verwijzen tot die jengdige nataorknndigen, met zooveel ijver, rondom hnnnen leermeester, op zelistandige wijze werkzaam ? Znllen wij zoo menig jeugdig natuaronder- zoeker noemen, met onverdroten zin, door de moeijelijkste nasporingen, den weg bauende tot gewigtige ontdekkingen ? Zöllen wij, aan zoo vele gymnasien, op die jengdige philologen wijzen, met zooveel vlijt werkzaam, of de talrijke beoefenaars der geschiedenis van het vaderland, en der Nederlandsche letter- kunde opnoemen ? — Voorzeker neen ; het wäre eene miskenning onzer lezers, zoo wij veronderstelden, dat dit alles hnn ontsnapt wäre. Het is ook te fejtelijk bewezen, dan dat eene nadere uiteenzetting noodig zoude zijn. Op e"ene zaak alleen willen wij de aandacht rigten: op de zucht tot onderlmge vereeni- ging, of zoo men wil, associatie, vooral bij jeugdiger beoefe- naars der wetenschap, zigtbaar in congressen, in landbouw- en geneeskundige maatschappijen, in vereenigingen tot be- oefening der kruid-, der insect-, der vischkunde. Wij vol- gen dit henchelijk verschijnsel met belangstelling, en hon- den ons overtuigd dat, al mogten ook enkele dezer vereeni- gingen eene meer of min snelle ontbinding te gemoet gaan, de geest, welke haar deed geboren worden, niet zoo spoedig zal vergaan. Dezen aan te kweeken, te leiden, en voor de wetenacbap vruchtbaar te maken is de taak, welke wij aan het iby Google — 13 — Itiatituut voorschrijven, zoo het blijf't bestaan, en zieh, als wetenschappelijk middenpunt, onder behoorlijke onderstenning, werkzaam mag toonen. 2°. Setgene in NederUmd over wetengchappelijke werkzaam- heid wereldkundig wordt, vindt in het buitenland meer toeer- klank dan vroeger, en de Hollandsche taal is tharts doortegen geen beielsel meer. — Gemakkelijk valt het ons de feiten aari te voeren, welke ter staving dezer Stelling moeten dienen. — In canstatt's Jahresbericht, oken's am, fbobiep's NoHsen, j. mullee's Archiv, botanische en zoologische Zeitungen, forbes Review, Hallische Litter atuneitung, Göttinger gelehrte Anzeigen, Heidelhergische Jahrbücher, JenaUche Litteraturieitung, vindt inen aanhondend bijdragen, welke nit LTollandscne Tijdschrif- ten, Jaarboeken enz. zijn overgenomen, en zijn het vooral de werken des Instituuts geweest, die het meest aldaar, onder menigvuldige toekenning van lof, in een ander kleed werden overgebragt. De voorbeelden van vertaling van Hollandsche geschritten in Duitsch en Engelsch zijn tegen- woordig riiet zeldzaam, en in het algemeen is er bij alle buiten lande rs, zelis bij Franschen, die vroeger zoo nit de hoogte op ons nederzagen, eene groote neiging ora ons regt te laten wedervaren en van onze werkzaamheid partij te trekken. Deze werkzaamheid is ongctwijfeld wel niet alleen bij het Inatitnut te zoeken: dit toch te stellen wäre eene ongepaste aanmatiging ; maar, door de wijze, waarop het met den mees- ten spoed zijnc werken verspreidt, is het in dien zin de hoofü- vertegenwoordiger van den Nederlandschen roem, en Hl het znlks des te meer worden, naarmate men er zieh meer aan zal aansluiten. "Wordt derhalve de werkkring van het Insti- tnut opgeheven, dan zal daarmede ook voor een groot deel deze voor den nationalen roem en waardigheid zoo voordeelige iby Google — 14 — werking naar bniten verloren gaan. — Men zorge de voor- regten niet te verliezen, welke men siechte sedert körten tijd verkreeg, en die welligt, zoo men ze nn laat Taren, later niet zoo gemakkelijk herwonnen worden. 3°. In de beide laatste jaren ttond tekier overal de weten- schappelijke werkzaamheid etil, maar bleef men in Nederland voort arbeiden met een ijver, die niet onopgemerkt mag blij- ven. — Het bewijs daarvan vinden wij, onder meerderen, in hetgene door de Eerste Klasse van het Instituut, in gezegde tijdsruimte, is tot stand gebragt. Men leze haar verslag der jüngste openbare Vergadering, en men zal leeren inzien hoezeer zij werkzaam was, en hoe zij ook de werkzaamheid van anderen bevorderde. In Bijlage X zijn wij daaromtrcnt in nadere uitoenzetting getreden. Ongetwij- feld zullen steeds de werkzaamheden van een Staatsligchaara, gelijk het Instituut, tot maatstaf strekken der wetenschappe- Ujke ontwikkeling van het Kijk, en in dit geval wint Neder- land het, in gezegde tijdsruimte, verre van vele andere volken en vooral van zijno Duitsche naburen. Ook bleef de afdee- ling der Derde Ellasse, die zieh de beoefening der zedelijke en staatkundige wetenschappen ziet opgedragen, geenszins eene stille aanschouwster der rondom ons plaats grijpende zoo ge- wigtige gebeartenissen, maar verzette zij zieh veeleer tegen de heillooze strekking der leer, waarmede men eiders de on- kundige menigte heeft getracht te begoochelen, zoo als het ' jongste verslag barer openbare zitting heeft doen blijken. Deze wetenscbappelijke zin, in Nederland werkzaam, en zoo treffend in de beide laatate jaren gebleken, behoort gestennd,ge- kweekt, bevorderd te worden. — Die zin ia de vrncht eener voor- uitgaande ontwikkeling, en kon tot rijpbeid komen onder het genot der gezegende rust, van welke het Nederlandsche volk aan vele aijner naburon een zoo heerlijk voorbeeld geeft. — Men verwaar- iby Google — 15 — looze den bodem niet, waarcit eij ontsproot, en houde daartoe ook vooral de Staats in Stelling in stand, die dergelijkcn zinkan epwekken, leiden en uitbreiden. Li Belgie, zoo naauw met ons verwant, heeft raten hare waarde zeer goed begrepen en op bare vestiging grooten prijs gesteld. — Zy was, na het ver- nieuwd volksbestaan, een der eerate daden der regering. Men trekke leering uit hetgeen wij daaromtrent in Bijlage XI hebten bij eengeb ragt. Wij hebben onze taak volbragt. De beslissing verblijve bij 's Lands staatsmagten. Onder het genot der tegenwoor- dige toedeeling, hoe spaarzaam ook, zal het Instituut, onder velerlei opoffering van de zijde zijner leden, den nationalen roem kunnen blijven handhaven, en het aarzelde daarom ook niet, in den ja-re 1843 tot eene vennindering zijner toelage, ten bedrage van / 4000, mede te werken, boewel het toen reeds voorzag en voorspelde, dat, bij grooten toevoer van uit te geven stnkken, limine openlijke uitgave alleen door op- ofiering zijner leden, en door het verleenen van buitenge- wone toelagen, mogelijk zoude worden. Deze bnitengewone toe- lagen, telkens van vijfhonderd gülden, zijn na dien tijd reeds tweemaal verleend, en dat de leden des Instituuts zieh gel- delijke opoffering getroosten, waar het er op aan komt den geregelden gang der werkzaamheden te bevorderen, hebben de Secretaris en de leden der Eerste Klasse bewezen, gene door voorloopig van zijne jaarwedde af te zien, deze door op gelijke wijze afetand te doen van hunne presentiegelden, waarvan het bedrag, in de kas dier Klasse gestört, de voort- zetting harer werkzaambeid mogelijk heeft gemaakt. Verlangt men grooteren glans en nitgebreideren werkkring, zoo verhooge men de toelage des Instituuts, en bedenke wel dat opofferingen, gelijk aan die, welke enkele leden zieh nu getroosten, gewoonlijk slechts gednrende körten tijd, kunnen iby Google — 16 — worden gedragen, en meestal een Staat van overspanmng aan- duiden. Door verdere bekrimping gaat bet Instituut ongetwijfeld zijne ontbinding te gemoet. Aan aloping geeft het dan ook de voorkenr boven wegkwijning. AmsteTdam, 6 St^UmW 1Ä49. De Ledta van het ConmUtf van I+ttidenten, Secrelaristen Ml Algemeenen Ptmiingmtester : F. A. W. MIQtJEL, DEE HO EVEN, l BEN TEX, Sea-etarii dir Derde Staue «i Vaarrit der Vierte Klau*. ~-~-mM$m*™— iby Google Bijlage I. GERSTE KLASSE. WIS- EN NATITURKUNDieE WETEN9C HAPPEN. VomVtt« F. A. W. MIQUEL. Stmtarä W. VROLIK, EERSTE AFDEELING. WISKUNDE, STEltRHKUNTIE. AARDBJJKS- ES ZEEVAAKTKUNDE. LEDEN. . van beek, te Utrecht. . 1. verdau, te Leiden. ! Leiden. f. J. STAMKAKT, te Amster dum. R. i-OBATi'O, te Beiß. . FILAAR, GEASSOCIEEUDEN. f. arago, te Parijs. I r. parot, te St. Petersburg. c. F. öauss, te Gottinijen. M. eauaday, te Landen. A. ftUETBLET, te Brüssel. | DE HERTOG VAN URSEL, te Bril3Sel. CORRESPONDENTEN. H. MABr, te EngMen. J. w. ermerins, te Groningen. w. Nicholson, te Landen. 3. badon guyren, te Breda. j. svanberg, te Stockholm. a. 3. bueb, te Utrecht. j. gay LUääAC, te Parijs. K. H. W. BERGHAC3, te Berliju. S unlenau, te Dresden. TWEEDE AFDEELIXG. J. P. delprat, te Breda. I w. N. rose, te Rotterdam. c. J. GLAVIMAN3, te Rotterdam. d. i. stobm buusing, te Deifi. g. Simons, te De/ß. \ L.i.n.vxXDtKKTm,\n'sGrave!ikage. iby Google — 18 — ÜEASSOCIEERDEN. Geene. COHRE3PONDENTEN. L. A. VAN HEERTEN, t« Delfl. 1 C. F. WK39ELMAN, te Heimond. G. M. röntgen, te Rotterdam. r. W. CONRAD, in 'sGravenhagt. h. n. seelig, te Breda. j en j.w.VANVREDENBURQH.in'sGraw. | J. A. BYTRLweiN, te Beriijn. DERDE AFDEELING. ALGEMEENE NATUURKUNDE, SCKEIKUNDE, GtOLOGIE EN DELFSTOFKUNDE. LEDEN. G. J. MULDEB, te Utrecht. R. tan rees, te Utrecht. a. h. tan der boon hesoh, te Leiden. j. tan der hosten, te Leiden. a. j. d'ailly, te Amsterdam. c. J. mattues, te Amsterdam. GEASSOCIEERDEN. a. von Humboldt, te BerUjn. CORRESPONDENTEN. cl. hulder, te Groningen. j. i. d'omalius, te Namen. RAHON DE LA 9AGRA, te Madrid- G. A. TAN KBEKWIJCKjteJfatWfrj'cM. Zutphen. Batavia. BECÖUEREL, t« Parijs. c. H. A. DE3PINE, to Aiinecy. M. dumas, te Parijs. c. M. tan DUK, te Utrecht. e. i. 3, de premery, te Utrecht. i. LJERrG, te dessen. VJERDE AFDEELING. LEDEN. c. G. c. reihwardt, te Leiden, i w. h. de vrxe3E, te Leiden. j. g. 3. tan breda, te Ilaariem. &. BRANT9, te Joppe bij Gorsei. h. c. tan hall, te Groningen, j f. a. w. miöuel, te Amsterdam. ÜEASSOCIEERDEN. r. brown, te Landen. j H. von mohl, te Tubingen. iby Google c. 1. blühe, to Läden. p. harting, te Utrecht. tu. horseield, lü Landen. CORRESPONDENTEN. | s. c. focke, te Paramaribo. E. dozt, te Läden. VIJFDE AFDEELING. G. teolik, te Amsterdam. A. NOMAN, te Utrecht. c. 3. temmikck, te Leiden. i. tan GEüns, te Amsterdam. 1. L. C. SÜHBOEDEK TAN DER KOLK, te Utrecht. C. PRUTS TAN DER HOSTEN, te Laden. GEASSOCIEERDEN. CORRESPONDENTEN. w. de HAAN, te Baarlem. I P. TIEDEMANN, te Hädelberg. A. a. Sebastian, te Groningen. T. c. DONDEBS, te Utrecht. t. tan swinderen, te Groningen. I B. schlegei., te Leiden. TWEEDE KLASSE. NEDERL AND8CHE LETTERKTTNDE EN GESCHIEDENI8. Voonttta . . . B. TEE HAAR. Vn*ta StcTiWm A. DES AMORLE VAN DER HOEVEN. EERSTE AFDEELING. NRDERLANDSCHE TAAL, WELBPREKENDHEID EN DICHTKTJNDE. LEDEN. D. J. TAN LENNEP, te Amsterdam. m. siegenreek, te Läden, i. de tries, te Amsterdam. H. TOLLEN9, CARZ., te RijSwijk. m. A. 9PANDAW, te Groningen. i. tan 's gratenwbert, te Oosterb, j. H. halbertska, te Deventer. i. da costa, te Amsterdam. a. BOGAZB9, te Rotterdam. b. ter haar, te Amsterdam. iby Google (iEASSOSIEERDEN. B. BIONDELLI, te Milactn. M. VAN BUREN, te Washington a. gbimm, te Kassel H.HOPPMAN VON FALLERELEBBN, te Breslau. CORRESPONDENTBN. a. bkeloo, te Medembük. N. beets, te Heemstede. P. T. L. HELVETIOS VAN DEN BERQH, te Wijk bij Duurstede. i. bosworth, te Landen. i. BOWRING, te Landen. k. clavareau, te Maastricht. 1. DAVID, te Leuven. a.van at,LKA.BL,3n.,teLeeuwarden. A. de jager, te Rotterdam. LEON DE LABOKDE, te Parijs. J. M. schrant, te Leiden. R. h. van SOMBREN, te Rotterdam. 1. steenHEUEb, te Arnhem. k. de vbies, te Leiden. C. B. WITHUIS, te Voorburg. TWEEDE APDEELING. VASE KM KUSCHE GESCHIEDEN IS E '. A. BRUGMANS, te Amsterdam. i. w. TvniiMAN, rustenJ Lid, te Leiden. l. de vbies, te Haarlem. . c. de Jonge, in 's Gravenhage. v.broeb, rostend Lid, te Amsterdam. . van LENNEP, te Amsterdam. 8. DB WIND, te Middelburg. Q. GROEN VAN PRINSTERER, H. BEYERMAN, te Amsterdam. IS. AN. NYHOPP, tO Arnhem. H. 1. KOENEN, te Amsterdam. L. J. F. JANSSEN, te Leiden. GEASSOCIEERDEN. . h. fertz, te Hanover. . c. rapn, te Kopenhagen. c. schböDeb, te Upsal. . ullMaNn, te Heidelberg. CORRESPONDENTEN. J. t. bodel nyenhuis, te Leiden. 1. van DaH, dwz., te Rotterdam. g. h. m, delprat, te Rotterdam. h. gehle, te Landen. M. DE HAAN UETTEMA, te Leeu- warden. c. j. relltnowerff, te AVemaar. v. r. van noe'VELL, te Groningen. in 'sQra f.. J. diest lorqion, te Groningen. G. VAN ORDEN, te Zaandam. j. fan, te Assen. G. D. I. Schotel, te Tilburg. c. p. serrure, te Gent. L. Q. visscHEli, te Utrecht. iby Google — 21 — HERDE KLASSE. DE LATIJNSCHE, GHIEKSCHE EN OOSTEBSCHE LETTERKUNDE, DE WIJSBEGEEETE, DE GESCHIEDENISSEN VAN VKEEMDE VOLKEN EN HÜNNE OUDHEDEK. YootiAlUt P. J. VETH. SiMrtMM C. A. DEN TEX. EEBSTE AFDEELING. LATHNSCHE, GRIBKSCHB EH OOSTBKBCHE TAiL- BN DICHTKUNDE. LEDEN. B. J. van lennep, te Amsterdam. F. HOFMAK PEERLKAMP, te HU- vtrswn. 1. bake, te Leiden. J. qebl, te Leiden. t. roorda, te Delfl. s. kaksteh, te Utrecht, c. g. cobet, te Leiden. p. i. veth, te Amsterdam. GEABSOCIEERDEN. J. F. B0IS3ONNADE, te Parijs. th. gaisfobd, te Oxford. .. MAI, te Rome. CORRESPONDENTEN. H. bkrNstein, te Breslau. Bopp, te Berlijn. bosscha, te Deventer. p. a. Dozy, te Leiden. w. freytag, te Bonn. a. C. VAN HEUSDE, te Groningen. uoffman, te Leiden. t. W. i. juynboll, te Leu madvig, te Kopenhagen, a. l. mahne, te Leiden. w. ouselav, te Landen. E. QUATKKMERE, te Parijs. s. i. E. rau, te Nymegen. a. KUTGER3, te Leiden. TWEEDE AFDEELING. . VAN GOUDOEVJ3R, te Utrecht. i. a. VAN hengel, te Leiden. . bosscha, te Amsterdam. '. c. RIST, te Leiden. LS h E D E N. A. c. HOLnua, te Utrecht. H. J. ROJJAARDS, te Utredli. c. leemans, te Leiden. J, c. a. ROVERS, te (irtmwrjen. iby Google — 22 — GEA880CTEERDEN. a. üoEckh, te BerHjn. I I. ton f. creüzeb, te Heidelberg. Weenen. CORRESPONDENTEN, PURGSTALL, te CHAMPOJ.LION FIGEAC, tö PotijS. o, dorn SF.IFFF.N, te Utrecht, c. s. heruann, te Göttingen, i. J. hisely, te Lausanne. G. L. von maurer, te München. j. m. pabdessus, te Parijs. c. c. bafn, te Kopenhagen. DE santaram, te Lissabon. DEEDE AFDEELING. «U8B1CEI&TI. M. C. VAN HALL, te Amsterdam. i. teissüdk e l'aNge, te ^inwteraain. c. J. van A9SBN, te Leiden. 3. van HALL, te Utrecht. 9. Muli.ee, te Amsterdam. I. B. thorisecke, te Leiden. J. DE BOSCH KEHPEK,te Amsterdam. P.HOPSTEDEDE groot, teGroningen. GEASSOCIEERDEN. . banke, te BerUja. j c. f. ton satignt, te Berlijn. CORRESPONDENTEN. . ackebsdijck, te Utrecht. j. h. stuffken, te Leiden. .j.A.MiTTERMAiEB,tefl«<Lj#ery. | c. de waal, te Groningen. V1ERDE KLASSE. SCHOONE KDH8TBH. . C. A. DEN TEX. . IS. WARNSINCK. EEKSTE APDEELING. ■ BN BEGÜNSTIGERS DBB SCHOONE KÜNSTEN. LEDEN. . den tex, te Amsterdam. j d. d. büchler, te Amsterdam. . h. klijn, te Amsterdam. Z. MAZEL, i en 1. »e vos, jbe., te Amsterdam. iby Google — 23 — UEASSOCIEERDEN. . «UAi'RBMÜKE di ainwcY, te Pari/t. CORRESPONDENTEN. ch. ooDEFBOY, te Hamburg. N. de guselaab, te Leiden. k. q. kiesewettib, te Weenen. i. c. mabtens. te Utrecht. . TOELCKEN, te Berlijn. , te Berlijn. 1. VAN DEK WIJCK, te Stutgart TWEEDE AFDEELING. BBOBFESAABS J ■ BEELDENDB KÜNSTEN. l. Mobitz, te Amsterdam. j. w. pibneman, te Amsterdam. L, koxeb, tc Amsterdam. c. kbuseman, in 'sQravenhage. a. b. b. taüBEL, te Amsterdam. . schklfhout, in 's Gravenhage. a. kbuseman, te Amsterdam. . pibneman, te Amsterdam. . waldorp, in 's Gravenhage. C. XOEKXOBK, te Cteef. GEASSOCIEBRDEN. ~~3j:us, te Berlijn. iOCHE, te Parijs. Y. KAUCH, te Berlijn. A. SCHEFFER, te PariJ! CORRESPONDENTEN. p. ANDEBXONI, te Müaan. i. b. J. DE Bai, te Parijs. I. C. BEHDORP, te Dordrecht. i. e. J.vah DEN bebg, in 's Gra- venhage. J. B09BOOM, in 's Gravenhage. o. CEL3, te Brüssel. j. fbancois, te Brüssel. L. gallait, te Brüssel. F. gasnieb, te Parijs. he ath, te Landen. I. B. maeii canini, tc Gent, i. de hake, te Parijs. a. i. MICHaSos, te Haarlem. a. hol, te Haarlem. j. mcllek, te Landen. Nahl, te Kassel. H. y ebnet, te Parijs. DERDE AFDEELING. j. i>. zocher, te Haarlem. z. RE1JEB9, in 's Gravenhage. M. G. TETAR VAN I ^Google — 24 — GEA8S0CIEEKDEN. p. p. l. iontaine, te Parijs. j 1, TOS «lenze, te München. CORRESPONDENTEN. c. kram, te Utrecht. VIERDE AFDEßLING. TOOKKTTNST. L E D E N. j. o. bsexblman, te Amsterdam. ] 1. h. Lübeck, in 's Qravenhage. J. B. TAN BBEE, te , GEASSOCIEERDEN. i. spohb, te Kassel. CORRESPONDENTEN. f. j. FETia, te Brüssel. I J. c. eöhneb, te ZwoUe. c. MÜHLENFELDT, te Landen. | J.J.H.TEBHüLST,in'a(?ratienÄQ^. ^Google Bißage II. Lijst der Verslagen aan 's Lands Rege- ring door het Inslituut ingediend, met opgave der Onderwerpen en der dag- teekening hunner aanbieding, van den Jare 1808 aftot op den 1 April 1849. DOOR DE EEKSTE KLASSE. Over het ontwerpen van een plan tot oprigting eener Ecole poh/techniqve Dec. 1 Nader op eene nieuwe aanvrage deawege Juhj 1 Over eenige TTitvin dingen van den Heer l'avocat .... Dec. 1 Over ackeren krankainninge in het Gasüiuis te Bommel . Jan. 3 Over eene Verhandeling van den Heer B. G. sage, sur les Mortiers au Cimeni Maart 1 Nader rapport deswege Julij 1809. Op eene Memorie van den Heer f. j. mrnsakt, betrekkelijk het oprigten van Steenbakkerijen längs het T April J Over eenige Landbonwkundige voorstellen van den Heer coiHTMLiux April 1809. Over eene Uitvinding van heyer du pbe" om hollende Paar- den in bedwang te houden Junjj 1809. 1**" Rapport over de invoering van een nieuw stehet van Maten en Gewigten Julü 1 2*" Rapport over de invoering van een nieuw stelsel van Maten en Gewigten Oct. ] Over eene Memorie, betreffende het stuk van het Buiten- landsche en aedert 1789 nitgevonden Binnenlandsche trag of cement Ang. 1809. Over eene zoogenaamde Noodzaag-Machine van j.vandam. Sept. 1809. Over de zoogenaamde paeudo- diamanten op den Lochern- ._ i so't sehen berg | Ju m' 1810 ! ^Google — 26 — Op een voorstel van het Fransen Gouvernement tot ver- mindering der belasting op den invoer van genialen Tras Oct. 1809. Op een voorstel van den Heer yfelaae, om ztfne fakqjk van Mikroskopische voorwerpen onder de bescherming van het Gouvernement te brengen Nov. 1809. Over een werktuig van den Heer hirmcke, om menschen ,,. „„„„ * . , . ,, (Nov. 1809. en goederen uit den brand te redden ) Feb 1810 Over het Toezigt op de Centent-fabrijk van de booys as- äciiENBEKG en de Wert, cazius & zonen Juny 1810. Over het malen van ateenen van oude gebouwen tot Cement Juuj 1810, Over de gesteldheid van twee Metseiwerken op het Var- kens Eiland bij de Plantage Sept. 1810.. Over de ontdekking eener Blaauwverf uit inlandsche voort- brengselen, zonder Indigo, door coehobst Oct. 1810. Over eene Memorie van den Heer kbos, over het voordeel in het aanleggen van Gradeerhuizen tot uitdamping van het Zoe water door Zonnehitte Nov. 1810. Over zekere Teersoorten, uitgevonden door w. de gboot Dec. 1810. Over het onderzoek van eenige "Waterpotten, tot verkrij- ging van de benoodigde hoeveelheid Water voor de in- woners van Amsterdam Dec. 1810, Over een middel tegen den Kalander, uitgevonden door 3. schbickz Jan. 1811. Over zekere zelfstandigheden, gevonden bjj het graven van een put aan de Gabel, of het Tolhuis op den Deventerscken Straatweg, aan het Zoerekche Bosch op de Vehiwe . . . Jan. 1811. Over eene Uitvinding van van zwijndkecht, wbilamd en de qebboedebs amstel, ter Verbetering van deninland- schen tabak Maart 1811. Over de Surrogaat-Koffij van seeqehs van de wubde . . Mei 1811. Over de bereiding en het geneeskundig gebruik van den inlandschen Kastanje-Kinabast, om de gewone Kina te vervangen, door f. h. van der kop , . Juuj 1811. Over een verzoek van den Heer eookes te Rotterdam, om begunstigd te worden met een octrooi op den uitvoer van zekere Kunstkoffij Dec. 1811, Over het verzoek tot het indienen van eene reeks van . Meteorologische Waarnemingen in Holland Aug. 1812. iby Google — 27 — Over het vervaardigen van Indigo uit de Pastelplant . . Junij 1813. Op de uitviiiding van den Heer l. hobd verbebck, om stil3taande Grachten voor Bevriczing te beveiligen, en om bevroren Rivieren tot den overtogt van een leger- korps ongeschikt te maken Jan. 1814- Over een verzoek van de booys asscheNBERgh ende Wed. cazius, om tot het repareren, vervaardigen of veranderen van alle lands- en publiekc Gebouwen, geene andere dan het Kunstcement te gebruiken Maartl814. Op een verzoek van c. l. zuydebhoek, om octrooi tot het prepareren en verkoopen van Varkenswol, tot vulling van Matrassen April 1814. Öp een verzoek om de juiste overeenkomst te doen ken- nen van de onderscheidene hoeveelheden vochten, op de Binnen- en Bnitenlandsche gcdi stilleerde Vochten . . Junij 1814. Op een verzoek van h. van nievervaart, om octrooi tot het vervaardigen van Waisen voor Oliemolens Julij 1814. Op een Request van den Heer van lohnen, omtrent de interpretatie van het octrooi, wegens het vervaardigen van Kunstcement aan de Wed. de booys asschen behob: en 5e Wed. cazius EN ZONEN Aug. 1814. Op een middel door J. brans uitgevonden, om de door het Zeewater beschadigde drooge Goedercn weder bruik- baar te maken Aug. 1814. Op een verzoek van J. fluit, om door eene subsidie te worden in Staat gesteld om zeker door hem uitgevon- den Werktuig, geschikt voor Molens en andere Werken, te kunnen vervaardigen Sept. 1814- Over het doen uitgeven van een Verbod van het verkoo- pen van Zout in het klein bij de maat, in plaats van by het gewigt Sept. 1814. Over Bathometers of Zeepeilers, uitgedacht door den Heer VAN SUPEIAAN luj'scius Sept. 1814. Op een Request van louis rosset, tot bekoming van een privilegie tot het Oprigten eener Fabriek van Netten tot de Haringvisschery Dec. 1814. Over de voor- en nadeelen, welke er zouden kunnen ge- legen zyn in het jnvoeren van een gelijkvormig stelsel van Malen en Gewigten Dec. 1814. iby Google Op een verzock von J. m. fobbes, om octrooi op deszelfs uitgcvonden Werktuig tot hct maken van Repen cn Kabels, en op zeker aoort van Windmolens, voorzien van acht Wieken, driehoekige Zeilen, en van eene ge- heel nieuwe Zamenstelling, waarbjj de Zeilen kunnen worden opgerold door de gewone omgangen van den Molenas Jan. 1815. Op een verzock van h. van NIevbbvaart ter bekoming van een brevet op deazebfs verbetering der Waisen en dubbelde Eetels, sedert eenige jaren bjj de Engelache Olieslagers in gebruik Jan. 1815. Op een request van Fabrikanten van Spcelkaarten . . . Feb. 1815. Overde Fabrijk van gekleurd leder door de Wed. j. f. helb. Feb. 1815. Op de aanvrage van het Stedelijk Bestuur van HarUngen, om te mögen aanachaffen een Moddermolen, volgens de beschrijving en teekening van k. m. stoltr Feb. 1815. Op een verzoek van h. a, gebsen, Touwslager te Utrecht, bctrekkclijk zijne uitvinding van Vloermatten Maartl815. Op een verzoek van a. van diemen, Steenbakker onder Hazer$woude, om een Octrooi op zjjne nitgevondene Eesttegels en Steenbalken April 1815. Op een verzoek van e. j. d. fapelen, om Octrooi op ze- kere Uitvindingen April 1815. Over eenige Uitvindingen van D. a. l, vak de velde, Werktuigknndige te Dixmuide Mei 1815. Op een vooratel van den Koloncl j. a. du challot, om Octrooi tot het doen invoeren en vervaardigen van, en het varen met Va&rtuigen door Stoommachines in be- weging gebragt Mei 1815. Op he't verzoek van T. f. Eckhardt, om Octrooi op zijn nitgevonden hellend Scheprad en den Diepmolen .... Juhj 1815. Op eene Memorie van den Heer b. konin G, om op eene verbeterde en min kostbare wijzc dan in Engelaad, het Koolstoffig Wateratofgas te doen dienen tot verlicbting van pnblieke wegen, groote gebouwen, enz Aug. 1815. Op een verzoek van i. Franc van den corpiit, dat er ge- durende de eeratvolgende 15 jaren geene argue ofgros- sicTderij in Gond- en Zilverdraad möge bestaan of in werking zyn, dan die van den reqnestrant Nov. 1815. iby Google — 29 — Over iiet Onderzoek der Uitvindiag van den Heer koning, om het Koolstoffig Waterstofgas op eene meer voordeo- lige wyze dan in Engeland in gebrnik ia, voort te bren- gen en ter verbchting van Steden, Gestiebten, groote Zalen, enz. te doen dienen Jung 1816. Over bet Amsterdam seh Kunstcement van beklonken Mo- lenklei uit het Y Juljj 1816. Over het ontwerpen van Nederlandscbe namen voor de Onderdeelen en meervouden der eenheden van bet nieuwe Maten- en Gewigten-stelsel Oot. 1816. Over zekere Metaalachtige Stoffen, welke inen bij het eerste gezigt geoordeeld had ZüVordraad te bevatten, door den Heer du moulin ontdekt in eene mijn der Provincie Henegmtwen Nov. 1816. Op een verzoek van den Heer p. i. le-cherf te Doornik, om met het inzamelen en trekken vfln Salpeter te mö- gen voortgaan Jan. 1817 Op eenen brief van den Commissaris-Creneraal voor de Geueeskunde, over het gevaar en de schromelijke gevol- gen, die er in de Geneesknndige praktijk zonde te vree- zen zyn, bijaldien het Metriek gewigt in de Pbarmacie wierd ingevoerd Jan. 1817. Op een request van eenige Traskoopera, betrekkelijk bet Amsterdamach geoctrooijeerd Kunstcement Mei 1817. Op een Adres van den Heer a. G. camjek, benevens tee- keningen en beschrijving van een zeer grooten Teleskoop, le vervaardigen door roelofs en rienks Junij 1817. 