title: Horae belgicae. Studio atque opera Hoffmanni Fallerslebensis
creator: Hoffmann von Fallersleben, August Heinrich, 1798-1874, ed
text: Ik wil zeggen aan mama, dat men u zal aanjanken. Het kuipertje dankte papa zeer: van eenen kuiper werd een beer, kuipertje, kuipertje, goede gezel, kuipt en maakt er jou kuipje wel! Oorlog kuipertjes tot besluit, die dit klgtje wilt onthouden, neemt daar voor een lesken uit: kondt gy zóó een juffrouw trouwen, dan raakt gy van kuipen vry. Ieder een visch op zyn gety. Kuiper, kuipertje, goede gezel, kuipt en maakt er jou kuipje wel! Ylämisch: Antwerpen Sammlung von J. Thys Nr. 25. — Dmck 12, 4. 5. konde zóó een Jouffrouw trouwen, dem zóó raekte van Kuypen weg. In welchem Verhältnisse das ylämische Lied zu der Arie: U n t o n e 1- Her vienx et jalonx, in dem frz. Singspiele: Le Tonellier steht, weiß ich nicht; die Melodie soll dieselbe sein, s. d. Hagen in Büsching u. y. d. Hagen Yolksl. S. 420. Überschrift 1. genügt, genoegen, Vergnügen — 2. vies, wunderlich — klagt, Schwank — 4. man in staat, Mann von Staude. 1, 1. lest, laatst, letzt — ips, hnps, hübsch — 1 » 4. goeje, goede — 1, 7. kuipertje, kaipert, Küfer, Bötticher, Büttner, Fassbinder, einer der kuipen, Fässer aus Holzdauben macht — 2, 3. kort vermelden, kurz erwähnen — 2,6. vrezen, fürchten — 3, 1. fei, grausam — 3, 2. hoog verheven, sehr edelmütig — 5, 1. vertrekken, verreizen — behouwen, behouden, behalten — beiden, warten — bomgaat, Spundloch — zonder gerucht, ohne Aufsehen zu machen — che es, fn. chaise — kloek, mutig, so een kloek soldaat, ein tapferer Soldat — rijden, zu Wagen fahren — verkragten, schänden — dolen, umherirren — praktijk, List, Schelmerei — gelijk hebben. Recht haben — onthouwen, onthonen, behalten — les, Lehre — Sprichwort: jeder fischt zu seiner Zeit, wenn's ihm recht Zeit zu sein scheint, d. h. jeder nimmt seinen Vorteil wahr. Nr. 153. Schweig still und lass dein Fragen sein! Waar staat jou vaders huis en hof, Adelijn, bruin maagdelijn, mooi meisje fijn? aan geen groen beide, aan geen groen lof, daar staat rein vaders huis en hof. Zwijg als Stil! Ein lieve, laat uw vragen zijn! Hoe kom ik op uw kamer, Adelijn, bruin maagdelijn, mooi meisje fijn? Neemt jou toffeltjes in jou band, Kousenjeelling maakt zoo zogen klanke gang! Zwijg als stil ein lieve, laat uw vragen zijn! En of het deurtje kraakt, Adelijn, bruin maagdelijn, mooi meisje fijn? Wij zullen een pontje zeep inslaan, dan zal't wel zonder kraken opgaan! Zwijg als stil ein lieve, laat uw vragen zijn! Hoe kom ik op uw beddeken, Adelijn, bruin maagdelijn, mooi meisje fijn? Neemt gij de deken en ik het laken, Zo zullen wij wel te bedde raken! Zwijg als stil ein lieve, laat uw vragen zijn! Hoe raak ik bij u onder? Adelijn, bruin maagdelijn, mooi meisje, fijn? Sloeg je armtjes om de mijne, dan zat aint Jan in de zomer zijn stil, laat uw vragen zijn! Hollands: Oud Haarlems Liedenboek, 27. Druck 1716, bl. 75. Mit noch einer 6. Strophe, die aber nicht mitteils bei let. Deuts: Wo finds ich denn deins Vaters Haus? in: Neues Teutschestes Musikalischestes Frohes Konvivium. Durch Melchior Francken. Coburg 1621. Nr. 33. Quelle für Wunderhorn 2. Ausg. 2. Th. S. 434. Uhland Volkst. Nr. 258. Simrock Volksl. Nr. 187. Und Kretzschmer Volksl. 2. Th. Nr. 147. (hier verändert). — Ein anderer älterer Text in Henrici Streich Newe — weltl. Lieder (Wittemberg 1602.) Nr. 21, und daraus in Idunna und Hermos 1816. 8. 52. — Kurländisch Meinert Fylgie S. 110; Bonnisch Simrock Volkst. Nr. 188; Kölnisch Mone Quellen u. Forschungen S. 160. — Oberwendisch: Volkslieder der Wenden von Haupt u. Schmalers 1. Th. 8. 202. Nr. 185. Nr. 154. Liebes Unterricht. 1. Meidchen Jung, meidchen Feier, waar staat uw vaders Huis hier? Ginds an der grünen Wette, vor der Tür steht ein Mädchen. 2. Meidchen Jung, meidchen Feier, wie geraten wir in dieses Huis hier? Trekt bij het kordeken van de klink, dat het deurtje open springt. Spreekt dit loddelyk meisje. 3. Meidchen Jung, meidchen Feier, wie geraten wir in dieses Bett hier? Vor het Bettent steht een plank, springt darauf en wacht niet lang. Spreekt dit loddelyk meisje. 4. Meidchen Jung, meidchen Feier, wat doen wir in dit Bett hier? Leegt uw hoofdteken op mijn kus, dat zal uw jong hartekausten! Spreekt dit loddelyk meisje. 273 5. Meisje jong, meisje fier, waar steek ik nu mijn voetjes hier? Steek uw voetjes bij de mijne, het zal Sint Jans middag zyn, sprak dit lodderyk meisje. 6. Meisje jong, meisje fier, waar leg ik nu mijn handjes hier? Legt uw handjes op mijn hart, het zal verdragen met uw pijn en smart, sprak dit lodderyk meisje. Vlaams: Wodana door J. W. Wolf- (Gent 1848). bl. 186. 187. Mitteil. Herrn Jaek Vande Velde met de Bemerkung: 'Dit lied wordt gebruikt in Dendermonde onder de Kronen (onder de Kroon) gehangen. De Burgers en Meisjes houden zich dan vast bij de hand en dansen in een cirkel rond.' 6, 4. Het zal zijn Sint Jansmiddag zomer zyn. Nr. 155. Liebesunterricht. 1. Meisje jong, mijn maagdjeken teer, hoe komt men in dit huizenken neer? Trekken aan het gordijn van de deur dat het door het raam openspringt, sprak dat lodderyk meisje. 2. Meisje jong, mijn maagdjeken teer, waar leg ik mijn kleider neer? Achter mijn beddeken is een hoek,werp daar in uw kleed en broek, sprak dat lodderyk meisje. 3. Meisje jong, mijn maagdjeken teer, hoe kom ik in dit beddeken neer? Daar voor mijn beddeken staat een bank, spring er op en wacht niet lang, sprak dat lodderyk meisje. 4. Meisje jong, mijn maagdjeken teer, waar leg ik mijn voetjes neer? Leg uw voetjes bij de mijne! 't is Sint-Jans-Dag kermis zyn, sprak dat lodderyk meisje. 5. Meisje jong, mijn maagdjeken teer, waar leg ik mijn handjes neer? Leg uw handjes op mijn hart! het zal verdrijven pijn en smart, sprak dat lodderyk meisje. Vlaams: Willems Nr. 234, mündlich aus Gent. A 1, 5. lodderyk datzelfde was loddelyk, verliebt — 2, 3. hoek, Winkel — 2, 4. broek, Hose. Nr. 156. Mijn man is thuis. 1. Wie drommel klopt hier aan mijn huis? Is het een rot of is 't een muis? Mijn man is 't huis, mijn man is 't huis, mijn man, mijn man, mijn mannetje! Slaap, mijn zoete kinnetje, en doet uw oogjes toe! 2. Als het regent, dan is het nat, dan gaat mijn man niet uit de stad. Mijn man is 't huis, mijn man is 't huis, mijn man, mijn man, mijn mannetje! Slaap, mijn lieve kinnetje, en doet uw oogjes toe! 3. Als het regent, dan is 't vuil weer, gaat na je huis, en komt morgen weer goed. Mijn man is 't huis, mijn man is 't huis, mijn man, mijn man, mijn mannetje! Slaap, mijn zoete lammetje, en doet uw oogjes toe! 4. Vrouwtje lief, wat ziet u dan? Och, mijn allerliefste man, mag ik niet zingen wat ik kan? Mijn man is 't huis, mijn man is 't huis, mijn man, mijn man, mijn mannetje! Slaap, mijn zoete kinnetje, en doet uw oogjes toe! 5. Onder mijn wenteltrap daar staat er een bord met wijn getapt. Mijn man is 't huis, mijn man is 't huis, mijn man, mijn man, mijn mannetje! Slaap, mijn kleine kinnetje, en doet uw oogjes toe! Holländisch: Apollon's St. Nicolaasgift aan Minerva, Leiden s. a. Vorher dasselbe Lied in hochdeutsch sein sollenden Versen: Wier teufel Kloft dar an meiner haus. — In der Gegend von Hannover wird dasselbe Lied noch plattdeutsch gesungen. 1. drommel, Teufel, Ausruf bei Verwanterngen (sonst dafür auch nikker, dukkei, droes, duivel, daivekater). drommel wol das ahd. dremil u. gleichbedeutend mit hell er in gel, Tgl. Grimm Myth. S. 149. — 3, 1. vuil, schmutzig — 5, 2. bord, Teller. Wenn's "alle" Tage doch "Sonntag" war! 1. Der "Zondag" ist wel nach meiner "zin", hier kommt "Zoo" gemakkelijk in; ich "slaap" mit "Rust" so "lang" 't mir "lust" ohne "misbaar"; ich "wollte" 't "allezeit" "Zondag" war! 2. "Zondags" "Staat" "alle" "Handwerk" "stil", dat "geht" "zoo" "fraisch" nach "unser" "Wille"; "jeder" "zu" "sein" "Freund" "geht" "wohr' 't "hem" "dient, dann "ein" "zu" "der" anderen: ich "wollte" 't "allezeit" "Zondag" war! 3. "Het" "werken" "is" "een" "groot" "verdriet voor" "hem" "die" "leegt" "en" "werkt" "niet"; 't "is" "hem" "een" "plaag" "ook" "alle" "dag" en "al" "het" "jaar: ich "wollte" 't "allezeit" "Zondag" war! 4. "Zondags" "gaan" "ook" "de" "visschers" "uit met" "emmer", "korf" al "om" "den" "buit", om "vangen" met "schakel", "werpnet": den "hengelaar, hij "wollte" 't "allezeit" "Zondag" war! 5. "De" "vrouwtjes" "toogen" dann "haar" "vlijt om "zondags" "te" "wezen" "verblijd"; "een" in "zijn" "huis" "of" "bij" "zijn" "bruid" "of" "zijn" "minnaar: ich "wollte" 't "allezeit" "Zondag" war! 6. "De" "knechten" "zijn" dann "ook" "bereid om "te" "gaan" al "met" "de" "meid", ginds "en" "ver" "na" "haar" "begeer" in "het" "groen" "een paar: ich "wollte" 't "allezeit" "Zondag" war! 7. "Verlof" "hier" "mee" voor "het" "leest, het" "dunkt" "mij" "allezeit" "Zondag" "best", dan "is" "er" "vreugd" al "bij" "de" "jeugd", al "bij" "malkaar: ich "wollte" 't "allezeit" "Zondag" war! 1. 's Maandags en 's maandags dan ging ik om een pintje, om een pintje: ik dronk er twee, ik dronk er drie, 'k dronk er tot vijf-en-twintig pinta. Doe je? Doe je? Doe je, Jan? Hebben ze dat gedaan? Ja, zei Jan. 2. 's Dingsdags en 's dingsdags dan was het vastenavond, vastenavond: mijn vrouw is op de toer gegaan, en ik ging met een andere. Doe je? Doe je? Doe je, Jan? Hebben ze dat gedaan? Ja, zei Jan. 3. 's Woensdags en 's woensdags dan ging ik om een kruisje, om een kruisje: wat wil je dat 'k een halve dag ga timmeren of ga buisen. Doe je? Doe je? Doe je, Jan? Hebben ze dat gedaan? Ja, zei Jan. 4. 's Donderdags en 's donderdags dan was 't de dag van eten, dag van eten: ze stelden me al de beentjes voor, en 't vlees was afgezet. Doe je? Doe je? Doe je, Jan? Hebben ze dat gedaan? Ja, zei Jan. 5. 's Vrijdags en 's vrijdags dan was de dag van slapen, dag van slapen: mijn vrouw was uit kommeren gegaan, mijn bed was nog te maken. Doe je? Doe je? Doe je, Jan? Hebben ze dat gedaan? Ja, zei Jan. 6. 's Zaterdags en 's zaterdags dan was 't de dag van renten, de dag van renten: ik bracht geen enkel oortje huis, wij vielen aan 't batalijnen. Doe je? Doe je? Doe je, Jan? Hebben ze dat gedaan? Ja, zei Jan. 7. 's Zondags en 's zondags dan was 't de dag des Heeren, dag des Heeren, dan deed ik mijn schoon hemden aan, daarop mijn beste kleren. Doe je? Doe je? Doe je, Jan? Hebben ze dat gedaan? Ja, zei Jan. Vlämisch: Willems Nr. 250 ohne Angabe der Quelle (Snellaert Lied- jes Nr. 63.) M 2, 3. op den toer gaen, spazieren gehn — 3,1. woensdagp, Ifittwoch — 3, 2. kruisken, das Aschenkreoz, welches der Geistlicbe am Aschdrmittwocli jedem Pfarrkinde auf die Stime streicht — 3,4. bnisschen, Holz spalten. Plantin : ,,b uy s s ch e n , klonen, klnnderen. Coigner, frapper, bnquer. Adigere, cnnearo , pulsare, tandere.'' — 5, 3. kommeeren, auf die GeTttttersohaft gehen , aich ausanschwatEen und die Zeit zu vertreiben — 6,3. o o r t j e n , ein Yiertelfltäber — 6, 4. battementen vom frz. ^battement, sich belustigen, spielen u. dgl. Das Lied war schon im 17. Jahrh. bekannt. Snellaert besitzt ein fliegendes Blatt vom J. 1638 „Nieu kluchtigh liedeken van den Geusen Haes op uyt Calloy, op de wyse: Hebbense dat ghedaen, doense, doense'' S. Willems bl. 648. 279 f Nr. 159. Wir sind allzumal Narren. I * 1. Wi groeteu mijn heer met groter eer van Keienboroh verheven sonder iet meer, wi graeten hem seer: god laet hem langhe leven! van ons gheslacht so isser veel, men canse niet ghetellen, wat batet dat ict swijeh oft heel? wi sijn beatroit met dat tuilsche meel, wi draghen cappen met bellen. 2. Wi sijn al mal, tis ons gheval, wi willent ooc wel weten, int aertsche dal mak^n wi fi^heßchal, - ons wijsheit is versleten, wi en kennen groen wit swert noch root, waer vint men meerder dwasen? onse sotheit is so groot, si blijft ons bi tot in der doot, wi en connen niet dan rasen. 3. Die sommige gaan strijken, men maakt ze kijkend, zo willen ze ons verachten, voor ons gelijk zijn ze willen ze wijken, ze zijn van ons geslacht, te Breda zijn ze gedoopt, te Dinscheiden zijn ze geboren, waar ga je of waar loop je, je zult vinden dat ze opgeblazen zijn, in het bont gaan ze verworden. 4. Ze gaan bragers met bonte kleuren, ze zijn zeer opgeblazen, men moet ze eren gelijk heren, waar vindt men meer der dwazen? Om dat ze hebben zo grote goeden doen ze al wijze tegen. Wat men met zulke dingen doet? Het schijnt dat men mensen prijzen moet, dus en kan men niet wel merken. Antw. LB. Kr. 169. 1, 2. Koeienboeren, Narrenburg, een Koe, Narr - 1, 8. een klein meel, Grillenmeel; houden zich zulke dingen niet langer of niet nu: aan zijn Laan, Beier Grillen naar hengen, of hoe het Kilian overkomt: voor de smaak faren - 1, 9. capon met bellen, Schellenkappen - 2, 1. mal, narisch - 2, 3. geval, lot - 2, 6. maken lawaai, gelgen - 2, 6. meerder, groter - dwaas, Narr - 3, 6. Dinscheiden in West-Flandern was in de Raarheid heel sterk staan gebleven; zo wordt het in een Lied (Antw. LB. Nr. 17) vermeldt: We zijn van Dinscheiden siecht en noodig lelijk laken. - 3, 9. bont, Pelzwerk, dat wordt mhd. bunt Müller Wb. 1, 135. - 4, 1. bragen aan, tolleren. Prost Neujahr 1. Ik hoor wat nieuws in deze tijd, er is ons Janje, dat noble kwartje komt bij de meid. 2. Ik hoorde hem praten als van de min, hij zocht een kooltje, ja bij mijn zooltje, als naar zijn wens. 3. Wie zou het lover van deze kwartje hebben, heeft hij de vinger, hij maakt het slimmer en neemt de band. Gij vangt nu aan in 't nieuwe jaar: 'k wenschte gij meeg kunt vatten nog veel schatten al binnen 't jaar! Ik schei er met mijn liedje uit: geeft mijn twee duiten, ik zal 't niet stoosten, wel lieve bruid! Hollands: Apollo's St. Nicolaasfeest, Leiden s.a. met de Weise: Du liegst mir Tag und Nacht im Sinn. 1 , 2. kwantje, Boncheffaten - 3,1. looven voor geloven - 5, 2. duit, vroeger koperen seheidemünze, twee pfennig aan waarde - stuiten, hindern. Nr. 161. Pierlala. Komt hier al bij en hoort een klucht! Ik zing van Pierlala, een drollich ventje vol genoeg, de vreugd van zijn papa. Wat in zijn leven is gezien, dat zul je horen in dit lied, 't is al van Pierlala, sa sa! 't is al van Pierlala. Hoe zeer werd Pierlala bemind van vader, moeder en zussen, zeiden hem: hoort toe, lief kind! Je zult ons erfgenaam zijn, je wordt haast meester van ons goed, daarom zie toe wat dat je doet. 't Is goed, zei Pierlala, sa sa! 't is goed, zei Pierlala. Papakens, maak je me van kant, dat ik je zussen heb, ik zal voor mijn degen dragen zeer galant, gelijk een watersnood. Ik wil met de bek in 't natte zyn, verheugen me in hier en wyn. Alleen, zei Pierlala, sa sa! alleen, zei Pierlala. Als Pierlala nu was alleen, wou hij uit vrije gaan, hij dacht: ik heb genoeg voor twee, ik kan met een vrouw bestaan, en zocht een meisje naar de zwerf. Wilde trouwen, loddendier? zei ja, zei Pierlala, sa sa! zei ja, zei Pierlala. Ik heb geld en goed genoeg voor u, zei Pierlala; waarop dat aardig meisje lachte en zei als spoedig: "Ja, ik wil dat u blijk van liefde doet, ik wil hebben uw oprecht gemoed." "Mijn hart, zei Pierlala, sa sa! "Mijn hart," zei Pierlala. Hij trouwde met een zotten kop, en heeft zijn geld verteerd, en toen zijn schijven waren op, sprak hij: "Ik heb geleerd hoe dat van trouwen komt profijt, ziet daar, ik ben mijn schijven kwits, 't is op, zei Pierlala, sa sa! 't is op! zei Pierlala. Als hij zijn geld nu had vermeid, toen wist hij geen mede; waar hij om troost ging, elk was uit: door nood werd hij soldaat. en als hij exerceerde dan en aanleiding op de halve man: 'dat 's raek!' zei Pierlala, sa sa! 'dat 's raek!' zei Pierlala. Ziet, Pierlala stond eens op wacht met zijn geladen roer, hij zag in 't duister van de nacht de duivel of zijn moeder. hij riep als bevend: "Qui est là? maar 't spook vroeg daar niet naar. "Mijn duivel," zei Pierlala, sa sa! "Mijn duivel," zei Pierlala. Hij klom van angst op eenen boom, maar viel weer op de grond, en liep van daar in zijn schroom zo veel hij loopen kon; zag een weelderig meisje in 't water deur met eenen witte voorzchoot voor : "binnen!" zei Pierlala, sa sa! "hier binnen!" zei Pierlala. "Sa, tap al gauw een kan bier of wel een pintje wijn! daar greep ik zocht een leelijk dier, 'k bezwijkt van angst en pijn.' 't weelderig meisje zette hem bij 't vier en kookte een zuipen met plezier : "cest bon," zei Pierlala, sa sa! "cest bon," zei Pierlala. 11. "Want Pierlala had nu weinig geld, zyn moeiken die was dood, hy dacht: kon ik nu zyn hersteld en raken niet den nood, ware ik uit de "soldatery! wat middel om te worden vrij? Voyons, zei Pierlala, sa sa!" 12. Toen hy het zuipen gehad, sprak hy: "wat ben ik krank! Ik heb aan mijn hart ik en weet niet wat, ik en leef geen uren lang!" Hij maakte dan zyn testament voor vriend en magen hem bekend. "Ik sterf!" zei Pierlala, sa; aa! "Ik sterf!" zei Pierlala. 13. En Pierlala lag in de kist met zyn billenkoeken bloot, want niemand anders dacht of wist of Pierlala was dood. Hij werd begraven met de trom, de klokken luidden bom bom bom. "Het gaat fraai!" zei Pierlala, sa sa! "Het gaat fraai!" zei Pierlala. 14. Veel volk was naar de kerk gekomen, men riep: "Het is Pierlala!" Zyn lichaam men van de barre nam en legde het bij papa. De vrienden zeiden toen: "Kom, kom! De doden keeren niet weer om." "Ik weer," zei Pierlala, sa sa! "Ik weer," zei Pierlala. 15. Als hij nu was in het graf, den tijd van nog geen halve uur, en hoorde dat men ging verbijlen en dat men de deur sloot, hij schopte het deksel van de kist en kroop er niet dat het niemand wist. "Ik herleef," zei Pierlala, sa sa! "Ik herleef!" zei Pierlala. 16. En Pierlala ging recht naar huis en vond zyn naaste bloed, zyn vrienden die met groot gedrai waren daarin twisten en zyn goed. Elk die hem zag, die stond verbaasd, hy greep den besem met der haast: "Hier uit!" zei Pierlala, sa sa! "Hier uit!" zei Pierlala. Als Pierlala und was hergestellt, verzählt es, hy met zijn vrouw, hy kwastte voorts niet meer zijn geld, maar leefde stil en trouw. En als men soms bij hem kwam en sprak: "Zegt toch op ons niet gram!" "Het is uit!" zei Pierlala, "sa, sa!" "Het is uit!" zei Pierlala. Vlaams: Willems Nr. 129. (Snellaert Oude en oude Liedjes Nr. 57, ohne Str. 5). Willems merkt dazu: "Dies Lied in Vlaanderen jetzt nog ziemlich allgemein bekannt, is opgekompen sinds den Einfallen der Franzosen unter Ludwig XIV. Der Text desselben nimmt bei jedem neuen und wichtigen Ereignis eine neue Gestalt an, doch immer wieder erstehen Pierlala aus seinem Grab und spricht sein Urteil aus." Über die vorhandenen Zeugnisse zeigt sich dann wie ein wärrender Epimenides, der den Flaminger besucht um ihn vor drohender Gefahr zu warnen. Seine Kehrreime besteht dann meistentheils in einigen französischen Wörtern. Das Lied hat auch seinen Weg nach Deutschland gefunden, aber sehr bruchstücklich, s. Erk Volkslieder 2. Bd. 4/5. Heft Nr. 14. Doch auch in dieser Gestalt ist es sehr beliebt geworden; Erk hat es später vierstimmig gesetzt in s. Volksliedern für Männerstimmen 2. Heft Nr. 77. In einigen Worten: 1. k Inacht, Schwank — 1. 3. genoeg, Lustigkeit — 2, 4. erfen, Erbe — 3, 1. zieh van Kant maken, sich davon machen, sterben — 3, 2. schyven hebben, Scheiben d. i. Geld haben — 4, 5. zwier, Mode — 4, 6. loddelyk, reizend, hübsch — 6, 3. loeg, lachte — 6, 1. zotte kop, Närrin — 7, 1. verbrand, durchbringen — 7, 6. und das Gewehr anlegte auf den halben Mann d. h. mitten auf den Mann schießen wollte — 7, 7. raek, Glück, vgl. Stoke 2, 611, 3. 244. — 8, 2. Feuerrohr, Gewehr — 8, 4. Moör für Moeder - 9, 3. Schroom, Schrecken — 9, 6. Voorschoot, Schürze — 10, 1. Gauw, schnell — 10, 2. Pintje, Schoppen — 10, 4. Bezwyken, vergehen — 10, 6. Zuipen, Suppe, gewöhnlich Wein-suppe mit Eiern und Zucker — 11, 2. Moeiken, Mütterchen — 12, 6. Maag, der Verwandte — 13, 1. Kist, Sarg — 13, 2. Billekens, das Gesäß, nates — 13, 7. Fraei, hübsch — 16, 3. Verblyd, vergnügt — 15, 6. Schoppen, wegstoßen — 15, 7. Herleven, wieder lebendig werden — 16, 1. Recht, geradewegs — 16, 2. Blut, Verwandtschaft — 16, 3. Gedruis, Lärmen — 16, 5. Verbaesd, bestürzt — 17, 3. Kwisten, verschwenden. Nr. 162. Junker Jan. 1. Jan myne man zou ritter worden, kon hy g'raken aan een peerd: Ik pakke den brandel uit den heerd, daar heeft Jan myne man een peerd. Hupsa, jonker Jan, die wel ruiter worden kann! 2. Jan myne man zou ruiter worden, kon hy gVaken aan een zaSI: Ik brek een ei, ik geef hem de schaal, daar heeft Jan myne man een zadel. Hupsa, jonker Jan, die wel ruiter worden kann! 3. Jan myne man zou ruiter worden, kon hy g'raken aan 'nen toom: Ik neem mijn hemde, sobeur den zoom, daar heeft Jan myne man 'nen toom. Hupsa, jonker Jan, die wel ruiter worden kann! 4. Jan myne man zou ruiter worden, kon hy g'raken aan een spoor: Ik brek 'nen pot en ik geef hem d'oor, daar heeft Jan myne man een spoor. Hupsa, jonge jonker Jan, die wel ruiter worden kan! VlSmisch: F. A. Snellaert, Oude en nieuwe liedjes (Gent 1852.) Kr. 69. Vroeger schon in Gentse Mundart mitgeteilt durch Serrure in Mones Anzeiger 1838. Sp. 385. — 1, 2. geraken, gelangen — 2, 2. zadels für Zadel — 3, 3. scheuren, zerreiben — 4, 3. oor, die Öhre, der Henkel. Vollständiger und zugleich sinnreicher „Bruder Malcher“ in schleischser Mundart in meinen Schles. Volksliedern Nr. 261, woselbst auch andere mundartliche Texte nachgewiesen sind. Nr. 163. Das arme Hasenlein. 1. Ich arme Hasenlein in 't wilde Woud, ich wurd' gejagt und vorstgestellt. Vor alle Leiden Z ought ich zu leiden, bin ich nicht eine arme unweisen Tier? Unter der Welt und habe' kein Quartier. 2. Ich esse nicht als Gras und Groen, wie kann ich dann weniger schade tun? Mit grünen Blättern versäube ich mich, und trinke ein paar Schlücke schönen Wasser aus einer klaren Fluss. 3. Den dichten Haeg und das grüne Wild, das sind mein Zuflucht und mein Schild, dahin ich mit Lust meinen Rast nehme, und machen mein Bettzeug alda unter den blauen klaren Himmel. 4. Die Jäger, die suchen mich zu folgen: viel Hunde jagen mich hinter her, in allen Winkeln, sie suchen mich, sie beneßen mich zu sehr, und dürsten nach meinem unschuldigem Blut. 5. Dann laufe ich den Berg hoch sehr schnell, ich wachte mich vor den Hunden frei; aber als ich im Tal hinunterging, sie hielten mich zurück, sie fangen mich mit großem Gewalt: denkt einmal, wie das Bäuchlein dann ist ontsetzt! 6. Nun, als die Hunde mich gehabt hatten, dann sagten sie: wessen Hunde haben das getan? Der eine dachte seine, der andere dachte meine; aber wer hat das getan, oder nicht, das arme Hasenlein ist in Trauer. 7. Zijn ruggen, zij plukken, mijn al zooo, zeer, zijn zien, breken mijn ledematen teer, zij brommen, zij morgen, zij grommen, zij knorren, zij zijn op mij zoo zeer verstoort, en door de honden wordt mij vermoord. 8. De schuivind die bewaakt mij, tot dat de jager komt daar bij, die mettertijd 288 kracht van moed, mijn hangt met mijnnen grauwen rok lustig omhoog aan zynen stok. 9. De jager alsdan staande voet met groot geluid mijn uitvaart doet. tot mijnnen gedachten zijn trompet moet klinken. de honden over mij groot en klein lustig zingen in 't gemein. 10. Ik arme haesken, ik schep vreur moed, omdat ik word gegeten van het edel bloed. bij bare banketten zij mij op tafel zetten en drinken eens een glaasje wijn : wat konner nobeler dierken zijn? 11. Vrijdag gy jagers van het groene woudl wanneer gy eet van mijn bout, sa lustig wuut drinken tot mijnnen gedachten, ter ere van dit haesken genti 12. Ik plag te lopen in 't groene veld, mijn hertje dat was altyd ontsteld, daar stond ik te klagen als in de groene hagen en dat als bij een watervliet en hier besluit ik mijn verdriet. Den Heer tegen de Kok. O sentum, sentum, akker elementum, keertum en wentum, akketentum en brentum, dat ik vanmiddag vrentum. Mevrouw van den Heer. Vläämsch und holländisch. Mir liegen zwei Texte vor: beide weichen von einander sehr ab und sind noch überdem sehr verdorben; beide sind ferner zu vielen Strophen abgesponnen, wodurch das Ganze nichts verloren hat. Den flämischen Text gibt van Duyse mit Weglassung mehrerer Strophen, aber doch noch in 16, aus der Sammlung des Genter Volksbuchdrachters van Pamelen in „De Eendracht“ 1862. Nr. 23. und bemerkt: „'t was waer, 't aerdig behaglich is deelrijk in den van Pamelschen dunk gehavend, maar 't sohynt ons geen hexenwerk om 't wat beter op te stellen. was er jedoch nicht gethan hat. Den holländischen Text fand ich in: De drolijke Jongman, Te Amst. bij de Erve H. Rijnders, 17 Strophen. Ich habe versucht, aus beiden Texten das Lied herzustellen nach der Bwär in seiner Einfachheit, die es wahrscheinlich ursprünglich hatte. Es verdankt jenen Zeiten seiner Entstehung, als noch Hex- und Treibjagden und die Falknerei zu den Lieblingsvergnügungen der Fürsten und des Adels gehörten. Wahrscheinlich wurde es noch in späterer Zeit zur Belustigung der Weidengenossen, wenn sie eben nach Vollendung der Jagd beim Schmause saßen, gesprochen oder gesungen. Daher denn auch im Holländischen am Schlüsse das Jägerlatein. Die deutschen Texte stimmen hin und wieder so merkwürdig überein, dass man eine ursprüngliche gemeinsame Quelle annehmen sollte. Vgl. den schlesischen Text Deutsches Museum 1852. II. S. 169, dann den mitteldeutschen bei Erk, Liederhort Nr. 57., den schwäbischen daselbst Nr. 67. und den rheinischen bei Kretzschmer 2. Th. Nr. 288. Z.B. Ich, armer Hase, im weiten Feld, Wie wird mir doch so grausam nachgestellt! Bei Tag und bei Nacht, Da thut man nach mir trachten, Man trachtet mir nach dem Leben mein : Wie bin ich doch ein armes Häslein! Was bin ich für ein kleines Waldthier? Was mach ich denn für einen Schaden allhier? An einem kleinen Blattchen Das thu ich leid, nach ersättigen. Ich halte mich auf in meinem Revier Und trinke das Wasser für mein Vergnügen. Und kriegen mich dann die Hunde zu sehen, Muss ich ein Gängelein mit ihnen gehn; Durch hohe Berge und tiefe Thal Da jagt man Märten überall, ff. Ich lauf den Berg hinauf geschwind, Vorbei als wie der Wind. Doch jenseits in dem Gründe Erwischen mich die Hunde, ff. Und greift mich endlich dann das Wild, Der Jäger mich an seinen Sattel bindt. ff. Im Beineke Fuchs heißt Martin, der Affe und Lampe der Hase. Hör. Belg. P. n. hq Und haben die Herren ein hohes Fest, Da beben sie mich auf bis zu allerletzt. Bei allen Traktamente Da tun sie mich verwenden. Auf mich trinken sie den rheinischen Wein: Wie bin ich ein so delices Hasel ein! ZusammenSprach zwischen einem Priester und Koster Op de stem als 't begint. 1. Priester. Waar bist thou, Lambert mijn knecht? Koster. Hier ben ik, beer, uw getrouwe knecht. Priester. Ga in 't westen, ga in 't zuiden : wat brengen ons de kerkeluiden? Koster. De kerkeluiden hebben ons wel te bedacht, zij hebben ons penningje gebrocht. Alle zingen. Een bellette klingklank. ora pro nobis! morgen eten wij stokvis, overmorgen labberdijn, zondag zullen wij te gast gaan. 2. Priester. Waar bist thou, Lambert mijn knecht? Koster. Hier ben ik, beer, uw getrouwe knecht. Priester. Ga in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden? De kerkeluiden hebben ons wel bedacht, zij hebben ons een hoentje gebrocht. Priester: Een hoentje kaakboom. Alle lingen: Een belletje klingel. Enz. Priester: Waar bistu, Lambert, mijn knecht? Koster: Hier ben ik, beer, uw getrouwe knecht. Priester: Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden? De kerkeluiden hebben ons wel bedacht, zij hebben ons een eentje gebrocht. Priester: Een eentje queckorum, een hoentje kaakboom. Alle zingen: Een belletje klingel. Enz. Priester: Waar bistu, Lambert, mijn knecht? Koster: Hier ben ik, beer, uw getrouwe knecht. Priester: Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden? De kerkeluiden hebben ons wel bedacht, zij hebben ons een gans gebrocht. Priester: Een gans, een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaakboom. Alle zingen: Een belletje klingel. Enz. Priester: Waar bistu, Lambert, mijn knecht? Koster: Hier ben ik, beer, uw getrouwe knecht. Priester: Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden? De kerkeluiden hebben ons wel bedacht, zij hebben ons een zwijn gebrocht. Priester: Een zwijn, een quijn, een gans, een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaakboom. Alle zingen: Een belletje klingel. Enz. Priester: Waar bistu, Lambert, mijn knecht? Koster: Hier ben ik, heer, uw getrouwe knecht. Priester: Gaat in 't westen, gaat in 't zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden? De kerkeluiden hebben ons wel bedacht, zij hebben ons een schaap gebrocht. Priester: Een schaap, een quaap, een zwijn, een quijn, een gans, een quans, een eentje queckorum, een hoentje kaakboom. Alle zingen: Een belletje klingel. Enz. Hier ben ik, beer, uw getrouwe knecht. Gaat in 't westen, gaat in t' zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden? De kerkeluiden hebben ons wel bedacht, zij hebben ons een kalf gebrocht, Een kalf, vreet half! een schaap een quaap, een zwijn een quijn, een gans een quans, een eentje queckorm, een hoen een kaaketorum. Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. Enz. Waar gaat u, Lambert mijn knecht? Hier ben ik, beer, uw getrouwe knecht. Gaat in 't westen, gaat in t' zuiden: wat brengen ons de kerkeluiden? De kerkeluiden hebben ons wel bedacht, zij hebben ons een koe gebrocht. Een koe, loopt toel een kalf, vreet half een zwijn een quijn, een gans een quans, een eentje queckorm, een hoentje kaaketorum. Alle zingen. Een belletje klincklancklorum. Ora pro nobis, morgen eten wij stokvis, overmorgen labberdaan, zondag zullen wij te gast gaan. Volgend jaar, Samtenslang, Anfang des 18. Jahrhunderts. Das bist QU (bist du) weist aaf Deutschland hin, und da findet sich denn auch dasselbe Lied in anderen Feldern, es findet sich schon am Anfang des 16. Jahrhunderts nachweisbar. Es ist ein Spottlied für die Umzüge der Nonnen. Zu gewissen Zeiten, zu Neujahr, am Drei-Königs-Tage oder um die Fastnacht pflegte der Kirchenvater in Begleitung seines Küsters, wie es in Norddeutschland noch vor 50 Jahren ("Pastor sammelt") üblich war, von Haus zu Haus seine Gefälle einzusammeln. Die bestanden dann meist in Lebensmitteln, uda gab es Brot, Eier, Käse, Speck, Schinken, Würste, allerlei Geflügel, auch wohl Wein. Der älteste Text, freilich nur unvollständig, lautet, nach einer Aufzeichnung zu Anfang des 16. Jahrhunderts (Magdalenen-Bibl. zu Breslau): Knecht Ruprecht, was wollen wir sagen oder singen? die Bauern, die wollen uns nichts mehr bringen. Herr, die Bauern, die haben sich wohl bedacht, sie haben uns ein gutes Ente gebracht. Eine Ente, ein Viertel, ein Hahn, ein Ganzes, ein Flans, ein Schwein, stich drein! ein Lamm, ein laterne, ein Kuh, ein gutterum, ein Pferd ist wert. Den Flachs, den soll man spinnen, den Wein, den soll man trinken, einem schönen Frauen soll man winken. Ein Fuder Nüsse gebracht: die Nüsse, die soll man nur krachen, aus den Schalen ein Feuerlein machen. Einen später vollständigen Text gibt Brk im Wasserhom 4. Bd. S. 56 — 60. aus einem Handschr. LB. um 1610. Die letzte Strophe lautet: Hai Knecht Ruprecht! O Herr, bin ich so ein armer Knecht! Was soll ich singen und sagen? Die Bauern wollen uns nichts mehr eintragen. Die Bauern haben sich wohl bedacht, Sie haben uns ein Hetzen Getreide gebracht. Ein Hetzen Getreide bringen sie erst morgen, Ein Fuder Heu, dass man am Morgen mehr, Ein Rose im Moos, Ein Kuh, schlag Boll! Ein Schwein, stich drein! Ein Schaf, ein Lamm, Ein Pfennig, pling, plang, glorion, Exorion! Das Lied ist noch nicht erloschen, es lebt noch im Munde des Volkes fort. Ein kleines Liederbuch: "Deutscher Miniatur-Liederkranz", in den 40er Jahren dieses Jahrhunderts gedruckt "Guben, Verlag von F. Fechner" 12, enthalten unser Lied unter Nr. 230 in sieben Strophen. Es ist aber auf die Bettelmönche, die Terminanten übergegangen. Die letzte Strophe: Erster Mönch. Was wollen wir singen, was wollen wir tagen? Zweiter Mönch. Die Bauern wollen nichts mehr ins Kloster tragen! Erster Mönch. Da haben sie sich noch etwas bedacht Und haben uns eine Kuh gebracht. Chor. Eine Kuh, schlag zu Lebensmittel! Ein Schwein, schlachtes ein! Ein Kalb, nimm halb! Eine Gans mit ihrem breiten Flug, Eine Ente, eine Schnabel, schnackelschnarchel-schnoribus, Eine Henne, ein Kiker - kakel - korpus. Einen Pfennig, einen Klingel - klang - klorbus, Von dem man singen und sagen muss. Ora pro nobis! Nr. 165. Dickethun ist mein Reichthum. 1. Het zou er een boer zijn dochter uitgeven, wat gaf hij het meisje in het eerste jaar? een koe en 't vlees hennetje, dat vloog het meisje toe. 2. Het zou er een boer zijn dochter uitgeven, wat gaf hij het meisje in het tweede jaar? twee kalveren met een os, een koe en 't vlees hennetje, dat vloog het meisje toe. 3. Het zou er een boer zijn dochter uitgeven, wat gaf hij het meisje in het derde jaar? drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vlees hennetje, dat vloog het meisje toe. 4. Het zou er een boer zijn dochter uitgeven, wat gaf hij het meisje in het vierde jaar? vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vlees hennetje, dat vloog het meisje toe. 5. Het zou er een boer zijn dochter uitgeven, wat gaf hij het meisje in het vijfde jaar? vijf vogels met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vlees hennetje, dat vloog het meisje toe. 6. Het zou er een boer zijn, dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't zestiende jaar? Zes hoenderen, vijf vogels met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vade hennetje, dat vloog het meisje toe. 7. Het zou er een boer zijn, dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't zevende jaar? Zeven paarden, waren fijn, zes hoenderen, vijf vogels met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vade hennetje, dat vloog het meisje toe. 8. Het zou er een boer zijn, dochter uit geve, wat gaf hij het meisje in 't achtste jaar? Acht leeggepoetste wagens, zij waren onbeladen, zeven paarden, waren fijn, zes hoenderen, vijf vogels met een vink, vier zwanen met een zwijn, drie ros, twee kalveren met een os, een koe en 't vade hennetje, dat vloog het meisje toe. 9. Hoogduits: Schellerman's Sammlung, Anfang des 18. Jahrhunderts. Das Lied geht noch weiter, aber aus dem Bäuerlichen ins Abenteuerliche, es folgen negen steine kerken, tien zwarte nonnen, elf fette papen und zweelf landesknechten, die deden niet dan veulen. 8, 3. Legt voor leeg. Nr. 166. Die Patrioten. 1. Wat zullen onze Patrioten eten, als zij in 't leger zyn? Gebraden hoenderen met pasteten zullen onze Patrioten eten. Kapitein, lootenant, vaderlandse, Sergeant, tambour, korporaal — Patrioten, kameraad. 2. Waarop zullen onze Patrioten slapen, als zij in 't leger zyn? Op een beddekoets met mooie lakens zullen onze Patrioten slapen. Kapitein, lootenant, vaderlandse, Sergeant, tambour, korporaal — Patrioten, kameraad. 3. Waarmee zullen onze Patrioten spelen, als zij in 't leger zyn? Met kaarten en mooie speelgoed zullen onze Patrioten spelen. kapitein, luitenant, vaderland, sergeant, tambour, korporaal - Patriootjen, cameraadjunct. Holländisch: Büching und von der Hagen, Sammlung deutscher Volkslieder, Anhang Nr. 9. Zwar dort aus Brügge, aber doch in Holland entstanden: es ist ein Spottlied auf die holländische Staatenpartei, die sogenannten Patrioten, die im J. 1787 den Einmarsch der preußischen Truppen nicht zu hindern vermochten und erlagen. Es ist gewiss im preußischen Heere zuerst gesungen worden, wie es denn auch wohl dort entstanden ist: Spaansken ist gar kein holländisches Wort, und Maaskens müsste Mädchen, Pasteten, Pasteien heißen. Merkwürdig, dass dieses Lied in den Jahren 1813 — 14 an der Niederelbe wieder auftauchte: damals sang es die englisch-deutsche Legion. Daher denn auch der wunderliche Anfang: Ein Schifflein sah ich fahren, Darinnen waren geladen Drei brave Compagnien Soldaten. Die übrigen Strophen erinnern an das Patriotenlied: Was sollen die Soldaten essen? Gebratene Fische mit Körnern, Die sollen die Soldaten essen. Was sollen die Soldaten trinken? Den besten Wein, der euch findet, Den sollen die Soldaten trinken. Wo sollen die Soldaten schlafen? Bei ihrem Gewehr und Waffen Da sollen die Soldaten schlafen. Wo sollen die Soldaten tanzen? Vor Haarburg auf der Schanzens Da müssen die Soldaten tanzen. Wie kommen die Soldaten in den Himmel? Auf einem weißen Schimmel Da reiten die Soldaten in den Himmel. Wie kommen die Offiziere in die Hölle? Auf einem schwarzen Fohlen Da wird sie der Teufel alle holen. Die Melodie des holländischen Textes steht im Melodienheft zu Büching und von der Hagen 1807, die des deutschen am besten in Erk, Volkslieder. 2. Bd. 3. Heft Nr. 22. Das Merkwürdigste ist noch, dass aus der deutschen Melodie die der im J. 1830 von Delavigne gedichteten Parisiense hervorging, die Übereinstimmung beider ist wenigstens mehr als zufällig. Nr. 167. Rob deb rob deb deb! 1. De trompet maakt ieder 't hart vol moed, die als een braaf soldaat voor het vaderland zijn lijf en bloed fris avontuur gaat. Wanneer tambour reveille slaat, om brandewijn roept soldaatmaat: rob deb derob deb deb, rob deb derob deb deb, wij geven het niet op. 2. Het schoonste leven is in het veld, daar vlamt men op de buit, daar speelt men het berend met weinig geld, al had men niet een doit. De boer moet geven wat hij heeft, waarvan de beer soldaat dan leeft; rob deb enz. 3. Een krijgsman leeft gelijk een beer met grote deftigheid; bij ziet hij moedig als een beer, hij vlamt maar op de strijd, hij schroomt voor geen bebloedde kop, hij zet zijn huid geweldig op. rob deb enz. 4. Waar dat hij komt, hij speelt de baas, wie schrikt niet voor zijn stem? Het krijgsmuziek is tromgeraas, dat geeft zijn ijver klem. Schalmeijer, trompet en trompet, die roepen krijgsman aan 't banket. rob deb enz. 5. De marsepeinzet van menig pond, hoewel wat hard van stof, spuwt half uit zijn metalen mond, wie lust die eet daar of. Het klein banket is kruid en lood, de handgranaten wittebrood. rob deb enz. 6. De bommen zijn ons Venetiaans, maar machtig droog van korst; 't was beter een gebraden hoen, al was 't ook wat meer vermorsd. Zo leeft een krijgsman in het veld, en vijand noch geweld. rob deb enz. 7. De hele wereld is zijn huis en de aarde geheel zijn bed. Het donderend kanongeschut is muziek van het ballet. Zijn koel waailja is de wind, zo dat men zijn gelijk niet vindt. rob deb enz. De hemel is zijn nachtgordijn, zijn nachtlicht is de maan, behalve die der sterren schijn, zijn wekker is de haan. Een krijgsman is een wonderkwart, hij is een baas van het gehele land. Rob dobb enz. Komt het leger tot den strijd, soldaat die vloekt en zweert, schiet hij, hij houwt, hij steekt, hij snijdt, hij doet wat hij begeert. Moordt of geeft bij wijl kwartier, naar dat hij valt op krijgsmanier. Rob dobb enz. Komt hij dan in het gezon, leeft hij als een vorst, want daar is voor hem niets te doen, hij teert en smeert de borst. Het is evenveel van waar men 't haalt, wanneer de trom slaat is 't betaald. Rob dobb enz. Heeft hij dan zijn tijd vergist, dat hij sterft de dood, men hangt zijn laken over de kist, en geeft hem menig schot. Men draagt hem eerst een straatje om, hij wordt begraven met de trom: Rob dobb derob dobb dob, Rob dobb derob dobb dob, wij geven het niet op. Holländisch: Volkslied. bij Le Jenne, Volkszangen Nr. 62. Das Lied gehört noch ins 17. Jahrhundert, als sich das Söldnerwesen auch in den Niederlanden zum Soldatenstande ausgehaut hatte. Der Kehrreim mit seinen fünf Schiften der Trommel, der sich wiederholt, ist noch ein Nachklang aus dem Brauche deutscher Landsknechte. Bei diesen was der Trommelschlag: top top topp topp topp, und das Volk sang daarop: Hit 't dich, Bauer, ik kom ik Mach 't dich bald daarom! u. dgl. S. Hirsch de origine Landsknechtorum in Miscellanea Lips. Nova Vol. IX. P. 1. 1762. f 1, 6. soldjermaat, soldeniermaat, Söldnergeselle — 2, 2. 8, 4. vlammen op iets, begierig auf etwas sein — 3, 2. deftig- heid, Würde — 3, 4. maar, nur — 3, 5. schroomen, erschrecken — 3, 6. opzetten, daran setzen, wagen — 4, 1. den baas speien, den Herren machen — 4, 4. klem, Nachdruck — 6,1. marsepein, marssepain, Mardpan — 6, 1. venezoen, frz. venaison, Wildbret — 6, 4. bemorst, beschmutzt — 7, 3. gespuis, Qekrach — 8, 3. behalve die, auBor denen — 8, 6. wonderkwant, Blitzkerl — 9, 6. naar dat, nachdem — 10, 4. teeren en smeeren de borst, schwelgen, sich gütlich thun — 11, 1. vergissen, betrügen d. h. durchbringen — 11, 3. kist, Sarg. 302 f Nr. 168. Juchhe, lasst uns trinken! 1. AI b«n ic van den Bchamel ghesell^n^ ei nochtans so willic vrolic siJQ van tienen, van vieren^ so wil ict stellen en drinken den hupsen coolen wijn. Hi, laet ons drinken en olinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinkeo, al sou mijn voetken baervoets gaen. 2. Wel eten, wel drinken dat doet mi specken, verstaghet al minen ain: een potteken drinken, een potteken lecken daer staet al mijn leven in. Hiy laet ons drinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken^ al sou mijn voetken baervoets gaen. 3. Met luilic werken en vromelic broesen daer hanghet al mijn leven an^ en wijnken drinken met dobbelen croesen, dit doen ic altijt waer ic can. Hi, laet ons drinken en clinken en laet ons maken den dobbelen haen! mijn keelken moet wijnken drinken, al sou mijn voetken baen^oets gaen. 4. Sint Nicolaas heb ik verkozen tot mijn allerbesten patronen, ik heb hem dapperlijk huldigd, gezworen, in leefde en eer ik zijn persoon. Hi, laat ons drinken en clinken en laat ons maken den dobbelen haen! Mijn keelken moet wijnken drinken, al zou mijn voetken baervoets gaan. 5. Sint Nicolaas heb ik om gedrag aanbiddend, sint Nicolaas heerlijk gevierd, ik heb gediend bij nachte bij dagten, sint Reinoud heeft met bestier. Hi. laat ons schenken en clinken en laat ons maken den dobbelen haen! Mijn keelken moet wijnken drinken, al zou mijn voetken baervoets gaan. 6. Dus ben ik vast te zeepgebruik gezeten, in luistig schip van sint Reinoud en metter grootmoed mijn dagten versleten, dus geeft mij elkens toch wat kracht. Hi, laat ons schenken en clinken en laat ons maken den dobbelen haen! Mijn keelken moet wijnken drinken, al zou mijn voetken baervoets gaan. 7. Oorlof Bacchus, prince geheven! ik vaar te platte buik naar mijn hol. Oorlof lieve prince te desenl ik drink zo gemakkelijk mijn buik vol. Hi, laat ons schenken en clinken, en laat ons maken den dobbelen haen! Mijn keelken moet wijnken drinken, al zou mijn voetken baervoets gaan. Antw. LB. Nr. 174. CT 1, 1. schaamde, arm — 1, 3. stellen, aanordnen — 1, 6. d.i. Larva uns den Ersten spelen, den Matador maken. Kilian: ,,haen. Homo imperiosus, gallus enim suae generi imperiat. Den haen maken. Omnia pro imperio agere, cristas erigere. Vgl. das freulein, le coq de village. — 2, 1. specken, spicken, feist machen — 2, 2. verständigt für verstand: versteht was ich meine — 3, 1. nieman wirken, faulenzen — vomelic broselt tüchtig in Saus und Braus leben — 3, 3. bros, Krug, Krause — 4, 1. Niemals Arbeit — 4, 4.leichdom d. i. ledichdom, Müssiggang — 6, 1. Luijart, Faulenzer (etwa Sanct Faulhart) — om draghen umtragen wie man die Bilder der Heiligen bei Prozessionen trägt — 6, 4. Reinheits, rein uit, trink rein aus — bestieren, regieren, leiten — 6, 1. schip, Anspielung auf eine Geschichte wie die Wiener Meerfahrt — 6, 2. leich, leusich, losich, losig, faul — 6, 3. ghilde, 304 g u 1 d e, Trinkgesellschaft der Zimmergemeinde — 6, 4. wat er u i t b scheint mir: etwas Geld d. h. bei jedem Zug werde ich etwas reicher, cruissing eigentlich der Vordertheil der Münze, daher cruising ofmunte werfen, dann die Münze selbst, wie aus der Redensart bei Plantin noch hervor geht: cruising noch heller, croising ne pile, ne obolus quidem. Nr. 169. Wie man's treibt, so geht's. 1. Geldlecker, ghil doet mi piijiy al meinen Freude doet ghil verdrohen! Ich möchte so gern wie du sein, wüßte meinen Bügel gedragen. 2. Het was mi van te joren gezeit, ich en wouder niet nae hören. Hätte ich einen Penningsken weich geleitet, das möchte ich nun ohr geboren. 3. Ich plachtet zu Bitten auf die Bierbank: waar is denn der Zeit gegegangen? Al buiten sweechs leit meinen ganzen, nicht haben doet viel sparen. Doen ik goed geld denvaen, had ik in mijn tas, doen ik ging moten goey gesellen, maar nu mijn geld is al verloren, nu moet ik boomkens teilen. Wanneer ik in die tijde kom, ter tafelen ben ik haast gezeten, dan maak ik me van achter uit, dat die goey gesellen niet er weten. Pot en kan het is al verloren, waar ga ik meer gaan halen? Die vrouwe die me te betalen plaag, die moet ik nu wel betalen. Eten en drinken is mijn motief: zitten motenollen balgen, alsof ik gebrenghen kan in lijf, voor die door en staat geen galgen. Het was me van te voren gesproken, ik zaldeer nog lang op denken, als ik mijn buikje heb genomen, ga ik te Walem drinken. Antw. LB. 1544, Nr. Bl. - Dr. 8, 4. drinken (dunckert). A 2, 4. door boren, nuttigen - 4, 2. 5, 4. goey voor goede, nach der Volksaussprache - 4, 4. da ich froher Geld zählen konnte - 5, 3. achter uit, zur Hinterthüre hinaus - 7, 1. motief, Vorsatz - 8, 4. Walem, Waelhem in Brabant. Nichts hebben heißt sparen. Ach gheldeloos, ghij doet mij pijn, ghij doet mijn vreugd verdrogen. Ik zou zo gemoed vrolijk zijn, mijn beurse wilt niet gehouden. Ik placht te zitten bij den bank: waar is den tijd vaya? Daar moeten maken. Ik minen ga niet hebben, doen wel sparen. Livre septième des changements de divres antijures, quatre parties, Anvers, P. Phalese (Willemjs Boek, 238). Banc, die Bank, waarop, in der Tisch, waarop man sitzt, bij den bank, beim Gelage; daher banenbroeder, bancheigene, bancheigene, Trinkgelstisch. 