title: Anleitung zur Erlernung der holländischen Sprache, nach einem neuen und vollständigeren Plane, und mit Berücksichtigung des Vlämischen ... und Schlüssel zu den Aufgaben
creator: Gambs, J
text: Behalve dit, hebben de drukfouten nog eene goede zijde, wel niet voor den lezer, maar voor den schrijver; zij laten, namelijk den laatsten, wanneer een recensent hem wegens eenen misslag, wil roskaramen^, eene achter deur open, om te ont- snappen, en aan het publiek toe te roepen, dat het mede slechts eene drukfout was, waarover die geleerde recensent zulk een vervarelijk*^ leven maakt, Vooral gaat dit gemakkelijk, ten opzigte^ van getallettercn^; en o! hoe menig eenen, die, of ora den lezer te bedriegen, hier een nul te veel, daar te weinig gezet had; of die uit onkunde, ten minste uit losheid, eene tijdrekenkundige fout had begaan, is het gelukt, om zieh, op deze wijze, naderhand te redden ! Schrijvers van beroep ! weest echter zoo voorzigtig, dat gij van deze kunstgreep^ niet te sterk gebruik maakt. Anders * proef, ^roBeBogen. ^ uit h., roegen. ^ heluo librorum, (lat.) Süd^er- tourm. ^ ergö^ltc^. '" ftriegeln, fig. ** ob. vei-vaarlijk, entfe^Iid|. 'ten opz. van, in ^^ejiel^ung auf. ** Soffst'»- " "• "• ^^- — 211 — loopt gij gevaar , dat meu u de vraag voorhoude , welke de beroemde Lessing aan zekereu overzetter van Horatius deed : "Waarom, mijn vriend, verJclaurt gij uw ganscli hoch niet voor eene dnikfout?" Mijn lezer begrijpt wel, dat de drukfouteu tot verscheiden soorten kunnen gebragt worden ; en ik vertrouw dat hij, met mij, de staafhmdige en financieele drukfouten, bij uitstekend- heid^*^ leelijk vindt. Dikwijls zag men, vooral in onzen leeftijd, staatkuudig druk- kers geheel vtrkeerde letters zamenvatten : waardoor drukfouteu ontstonden, welken het goede volk, nog lang daarna, op eene zeer gevoelige wijze boeten moest. Het ergste was, dat mijn Heer de drukker somtijds zelve alleen — en dan nog wel in haust — de proef nazag. zonder eens de revisie^^ te treldseu en met de oogeu van andere raad te plegeu; geheel anders als Etienne, die er zelfs dukaten voor overig had. Wat wouder dan, det menig boek zoo vol van di'ukf outen was, dat men het niet goed lezen kon, en dat, reeds kort na het afdrukkeu en verspreiden, een ander, maar niet veel beter drukker het voor eene doorgaande druJcfout, dat is voor misdruJc verklaarde? Xiet minder leelijk zijn de drukfouten, die man financieele noemen kau. Wil iemand die mede tot de staatkuudige brengen, ik wil daarover niet twisten. Genoeg ! het zijn zeer leelijke fouten : want zij mergelen een volk uit ; en wat ziet er leelijker uit, dan een uitgemergeld volkV Hoe vele menschen gingen te gronde, toen het amerikaansche papierengeld tot op 4000 doUaars daalde, tegen een doUaar klinkende munte ! De liis- torie der fransche assignaten ligt ons ook nog versch in het geheugeu. En wie roept niet, met mij, bij 't aanzien van onzen eigen papierenwinkel : Hemel! beivaar ons toch voor financieele drukfouten ! Oni te weten, of de fortnin ook drukfouten begaat, heb ik slechts mijne oogen rondom mij henen te slaan. Hemel! welk eene ontelbare schaär van mensclicii, die op eene geheel ver- keerde plaats staan in onze burgerlijke inaatschappij, even als de misgedrukte letters in een boekl '"bij uitst. ganj befonbecs. ^' äieuifiono- ob. jiüciti; Äorivftucboflen. 11* 212 ^ Geen wonder, dat deze godin dagelijks zoo vele fouten be- gaat, ZOO anders de dichter Pacuvius regt lieeft, wanneer hij haar als uitzinuig en blind voorstelt. Plad zij zlechts eene van deze twcc ongelukkige hoedanigheden : -wi) zouden de veel- heid harer drukfouten genoeg begrijpelijk vinden ; lioe veel meer, indien zij noch het gebruik hares Verstands, noch harer oogen bezit ! Stout is het verwijt^^ des dichters. Maar de man is ge- regtvaardigd door de rede^^ die schier altijd met de fortuin over hoop ligt^'^, en haar dagelijks van blindheid en dwaas- heid beschuldigt. Wat ! hier ecn Epictetus in slavernij , — en daar een Nero op den kansel, een geestelijke, zoo dorn en ongeleerd als een monnik uit de middeleeuwen ; en daar een schrandere zelfdenkende boer, die, van 's morgens vroeg tot "s avonds laat, het lieve brood met harden arbeid verdieneri nioet ! Hier een geheel onwijsgeerig naprater van voorvader- lijke meeningen, in den rang van hoogleeraar in de wijsgeerte, of een zwak vreesachig veldheer, aan het hoofd van een groot leger ; en daar .... Maar zacht ! ik zoek geen foliant vol te schrijven; en echter zoude ik dat wel noodig hebben, zoo ik alle de soorten van druldeilen wilde aanstippen ^ ^, welke men deze blinde uitzinnige Godin telkens ziet begaan. Gelijk verscheiden menschen veel te hoog geplaatst zijn, naar evenredigheid hunner talenten en bekwaamheden : zoo ver- dienden anderen in tegendeel eenen veel hoogeren rang. In het eerste geval, zijn er letters te veel; in het andere te weinig. In beide gevallen, vindt de rede zieh belemmerd^^, en ver- mocit zieh vergeefs om het woord uittespreken. Beide die drukfouten zijn leelijk. De eerste echter valt nog meer dan de laatste in het oog, Wee u, o land, wiens koning een kind is! (Prediker X., 16.) Het schijnt nu en dan, als of de fortuin hare drukfouten wil verbeteren, en zieh met de rede verzoenen. Doch het is eigenlijk de rede zelve, welke den nood te baat^'' neemt, om die Godin, in zulke gevallen, tot zekere daden te dringen, waar- aan zij anders niet denken zou. Menig een man schittert in de geschiedenis, als eene flonkerstar van de eerste grootte, die ^^ SSerrcetä, SSorrourf. '^ raison, ©runb, SSernunft. ^* over hoop liggen, im Kampfe liegen. '^ stip, v. ^unft; aanstippen, punftiren, bemerfen, fieroor^efien. '^ gel^emmt. " ju §ülfe. — 213 — te voren, als een dagelijksch mensch, geheel onbemerkt voort- leefde, en altijd vergeten zou gebleven zijn. Indien niet buiten- gewone omstandigheden hem, als wäre het , aan de magt en grilligheid der fortuin ontrukt badden. Wat is dit, wel be- zlen, anders, dan eene overwinning welke de rede op de for- tuin behaalt? In zakeu van genie geldt dit inzonderbeid. Daarom ook vertoont ons bet oorlogsveld, waar de 'kirnst zoo vaak door het genie beschaamd wordt, niet zelden een' gi'oot man, in een' persoon. wiens naam bij zijne medeburgers. te voren, naauwe- lijks bekend was. Hij. wien de natuui- de noodige talenten verleende , beboeft geenen leeraar, zegt de groote Frederik. Xüg nooit had LucuUus bet bevel over een leger gevoerd. eer de romeinsche Raad hem naar den Pontus zond. En echter, ZOO baast bij daar was aangekomen, slaat bij, voor zijn erste proefstuk den koning Mitbridates. 's Mans ongeloofelijke geestkracbt \-ulde^^ rijklijk^^ aan, hetgene er. bij gebrek aan ondervinding-" mögt baperen aan zijne militaire kundigbeden. ^^'einig dacht de wereld, bij den aanvang van den laatsten oorlog der Franschen, dat mannen, die naauwelijks korporaals en onderluitenants waren, gelijk Joui'dan. Pichegru, Hoche. Massena. Augerean, Joubert. Bernadotte. Buonaparte, Desaix. en dat anderen, wier bezigbeden met den oorlog niets gemeen badden. gelijk bij voorbeeld Jean Victor Moreau (die, toen de omstandigheden van zijn vaderland hem te wapen riepen, de regtsgeleerdbeid oefendej , aan het hoofd van een leger ge- plaatst. door uitstekende ki-ijgsverrigtingen bunne namen zou- den vereeuwigen. Openlijks zelfs lachte men in gansch Eu- ropa, over legers die door zulke menschen stonden^^ te wor- den aangevoerd. Men herinnerde zieh de voormalige Frauschen bij den slag van Rosbach, en maakte zieh lustig in het voor- uitzigt. Oostenrijker en Pruis. beiden zagen uit de hoogte neder op die zoogenaamde geueraals en derzelver hoorden. En evenwel .... Doch waar dwale-- ik henen? Ik spraak over de drukfouten, en zie daai"! ik kom tc land"" bij den fran- schen oorlog. De lezer zal waarlijk denken, dat er in mijne hersenen ook eene drukfout zij . . .. 18 aanv.. erie|cn. 19 ftatt rijkel. '" grf.T^rung 21 foaten. '* ftatt dwaal. -^ anfommen, fommen. — 214 — ROOSJE. Van Bellamy, geb. te Vlissingeii 1756. :ZV^. Sas tonlofe e Sluälaut roirb in ber gebunbenen SUebc cor folgen^ bem 35ocaI ftumm. Daar was in Zeeland eens een man, Hij liad een aardig kind, — Een meisje, dat van ieder een Om 't zeerstei werd bemind. De man, gelijk men denken kan, Was grootsch op zulk een' schat: Te meer, daar hij zijn' lieve vrouw Daarbij verloren Ixad. "Wat nam liij Boo^je menigmaal AI zuchtende in zijn arm, En kuschte, met een tränend oog, Heur^ roode kaakjes warm. Dan zei^ die teedre, goede man: „Gij hebt geen' moeder raeer? — ja"^el, — zei dan het zoete kind, — Bij onze lieven Heer! „Dit hebt gij immer zelf gezegd ! Maar, waarom ging zij heen? Zij had mij niet zoo lief als gij, Want zij liet ons alleen." De vader sprak geen enkel woord, Maar kuschte 't kleine wicht; Een onder 't kusschen dekte een stroom Van tränen zijn gezigt. Dit meisje werd wel schielijk groot Zij was de roem der stad; Geen vader, die haar voor zijn' zoon Niet reeds gekozen had. Wat was dat lieve meisje schoon! Wat had ze een' nette leest!* Wat was zij aardig en beleefd! Zoo deugdzaam, zoo vol geest! ' ©uperltttt» »on zeer, om 't z. innici. ' für hare. » für zeide. * Seiften, gorm, äiJucf)ä. — 215 — Zoo vriendelijk als de schoone maan. Wen ze opkomt uit de zee, En op de blanke duineu schijnT, — Zoo vriendelijk was zij niee.'' Haar lierlijke oogen waren bruin, Niet vurig. — kwijnend® zacbt, Haar lachje was als 't morgenrood, Dat aan de kimmen lacht. Wanneer zij niet de Zce icsche jeugd, Een lucbtje schepte' aan 't Strand. Dan las ze, op elken tred, heur naani Geschreveu in het zand. Geen jongeling, die niet voor haar Met eerbied was bezield. Haar niet voor de allerschoonste bloeni Der Zeeuicsclie meisjes hield. Daar leefd. in Zedand, in het Strand, Een kleine ronde visch,* Die voor der Zeeuwen kieschen® smaak Een lekker voedsel is. Des zomers, als de ziiidewind Längs kleine golfjes speelt, En vi-iendelijk 't gloeijende gelaat Des nijvren landmans streelt": Dan gaat de jeugd. met spade en ploeg, Naar 't breede. vlakke Strand; En ploegt dan vol van vrolijkheid, Het dorre, natte zand. Dan grijpt. in de omgeploegde voor '^ Een' rappe band den visch: En dikwijls is de vlugste band Te traag bij dezen visch. Intusschen speelt en stoiti» de jeugd En fladdert door het nat, Dat schuimend. met een groot sedruisch In mond en oogen spat. * ftatt mede, auc^. ^ fc^mac^tenb. ' een luchtje scheppen, frifd^e Suft fc^öpfcn, einen fletnen opasiercjang macf)en. * ber smelt. ©anbaal. ® ja«, fein. ^" ftreic^eln, lieMofen. '' vore. gurdje. '- fc^ätert. — 216 — De jongling grijpt een meisje op, En draagt haar mede in zee; Het meisje roept en wrin?t: — ver Hij draagt haar mede iu zee. 't Was eens een schoone zomerdag. En 't puikje ^^ van de jeugd Ging naar het Strand met spade en ploeg, En voelde niets dan vreugd. Het lieve Boosje was er bij, En ieder jongeling Vergat den ploeg, vergat den visch, Als ze aan zijn' zijde ging. Een jongling, die haar 't meest beviel, Bleef immer an haar zij'*; Hij zeide aan Boosje menigmaal , De zoetste kozerij. Nu drukt hij eens heur zachte hand, Daar hij een kuschje steelt, En met de lokjes om haar hals, De bruine lokjes speelt. Het meisje wringt zieh los, en zegt : „Gij, stoutert, daar '^ gij zijt! Plaag nu ook de andre meisjes wat; Gij plaagt ook mij altijd! „Ei, ga naar de andre meisjes heen, En laat mij nu met vree !" ^^ — „Zoo gij mij nu geen kuschje geeft, Dan draag ik u iu zee!" Zoo spreekt de jongling, en zij vlugt. Zij vlugt, al lagchend, heen. Hij Voigt haar na, en slaat zijn arm AI lagchende, om haar heen. Nu roept en schatert al de jeugd: ,, Draag Boosje nu in zeel Hij grijpt haar ijlings van den grond, En loopt met haar naar zee. auäertefeneä ^rüppd^en. ^* ftatt zijde. '■' ftatt die. " ftc^tt vrede. — 217 — De Sterke jongling kuscht den last, Dien hij zoo gretig torscht, " En klemt het aUerliefste kind Nog vaster aan zijn' boret. Het meisje roept en bid vergeefs; Hij gaat, al fladdrend, voort; Het water spat en klotst en briüscht, Dat hij haar ntauwelijks hoort. In 't efnd was hij zoo ver gegaan, Dat ieder een, aan 't Strand, Vol vreeze en schrik, gedurig riep: „Genoeg! keer weer naa 't Strand!'' Op eens, daar hij terugge keert, Staat hij veitwijfeld stU ; „Help, Eoosje!'\ — roept hij — „groote God !' En Boosje geeft een gil. „Mijn' vrienden ! helpt mij ! ach ! ik zink Hier in een draaikolk neer !" Het meisje grijpt hem om den^hals, En zinkt met hem ter neer! Zij zinkt, en draait 'ivoor '^ laatst haar hoofd, Stilzwijgend, naar het Strand, — Doch was, in 't eigen oogenblik, • Verzwolgen in het zand. Daar stond de jeugd, gelijk versteend, Geen mensch, die zuchtte of sprak, — Tot eindlijk uit een ieders oog Een stroom van tränen brak. „Mijn God! is 't waar? is Boosje dood? Ligt Boosje daar in zee?" Zoo gut en klaagt nu ieder een; De duinen gillen mee. Wel schielijk werd dit droef gcval Verkondigd in de stad, Geen mensch, hoe norsch, hoe hard hij was, Die niet verslagen was. " fc^leppen. — 218 — De jeugd ging, zwijgend, van het Strand, En zag gedurig om ; Een ieders hart was vol gevoel, — Maar ieders tong was stom! De maan klom stil en statig '^ op, Eu scheen op 't aaklig '^ graf, Waarin het Heve, jonge paar Het laatste zuchtje gaf. • De wind stak hevig op uit zee, De golven benkten 't Strand; En schiehjk was de droeve maar Verspreid door 't gansche land. DE FEIL VAN MIJNE CHLORIS. Natuur gaf aan mijn' Chloris Heure allerschoonste gaven. Zij gaf haar schoone leden, Zij gaf haar tintlende oogjes, En blosjes op de wangen. Zij gaf haar, trots de mannen, Een vlug vernuft, en oordeel. In 't kort, zij gaf haar alles, Wat maagden kan versieren. Maar — jammer is 't — zij weet het! OP DEN EERSTEN TAND VAN MIJNEN JONGSTEN ZOON, Van Tollois, geb. te Rotterdam, 1780. Triomf, triomf! hef aan, mijn luit, Want moeder zegt: de tand is uit! Laat dreunen nu de wanden ! Eerst gaf Gods gunst het lieve wicht Den adem eu het leveuslicht; Nu geeft zij 't wicht je tanden. Triomf '.^triomf ! God dank er voor, Want moeder zegt: de tand is door! Nu lof en lied verheven ! Geluk nu, kind, met speel en zang! Besteei het wel, bewaar het lang, Wat u Gods gunst wil geven. 18 feierlid^ 19 für akelig, trüb, fd^auerltcf). ' für bestede, besteden, aniücitbcn. — 219 — Bewaar het lang, bestee het wel: Een goed gebrnik is Gods bevel : Laat u dat voorschrift leiden: Hon - u ten mit en hem ten dank. De tandjes wit en 't zieltje blank. Zoo knagen geen van beiden. Groei op. groei op. word groot en goed Win trefflijk aan in kracht en moed Om lot en leed te tergen. En. wie u "t eerloos hoofd moog bien, ^ Laat, jongen. laat uw tanden zien. Waar eer en plist het vergen. Groei op. word braaf. bekroon mijn doel: Laat vroeg uw ziel van diep gevoel Yoor regt en waarheid branden! Belach der boozen wrok en wi-aak. En neem altoos der braven zaak Manmoedig op uw tanden. Groei op. word vroom. word rein in deugd: Laat nooit mijn oog. dat weent van vreugd. Om u van weemoed krijten: En geve u God. tot aan den dood, Een eerlijk stukje daaglijksch brood, Waarop uw tandjes bijten! © I ö m i f (^. ®ie meberlänbifd^e Spracf)e inirb in jtnei S^ialeften gefprod^en, betn ülämtfi^en ff)auptfäd)(id) in glanberrt) unb bem eigent= lid^en ^o ttänbtf d) en (in ^3corb-- unb 3übI}orianb, unb mit einzelnen biakftiicfien 'J^erfc^iebenfieiten, namentlid) in ij. in ©efbern, CberDÜet, Seeranb). 2^er llnterfd)ieb jtpifdien bem nlämifdien unb ()oIfänbiidien ^ialefte, fomeit er in ber '2d)riftfprad)e fennt= üä) Toirb, he]td)t barin, ba^ bie erftere nod) roenicter 33e[timmt: Iieit im ©ebraudie bes beftimmten %xtikU Ijat, ah bie I}oiränbifd)e; ba^ in {"^r rtodi eine öirÖBere 'iBennirrung f)errfd)t im @ejd)(ed)te ber Subftantiren als in biefer, mo ber ©e6raud) fd)on Iiäufig f^enug nerfc^ieben ift, unb ben 2(nga6en ber ©rnmmatif roiber= fprid^t; brittens aber unb I)auptfäd)nd) in ber Sd}rei6ung ber ^ hou für houd. I^a(te. ^ für bieden. langen 3So!aIe, lüortn beibe 3)ia(e!te benfelben fprad)lic^en ©runbfal oerfd^ieben nusbrütfen. 3öenn nämUd^ bie nieberlänbifd^e ©pra(^e nod^ mci)X urfprünaHd) furje (Stämme §at, bie auf ©inen Slonfonant iinb ein tonlojes e auetauten, aU bie 'i)oä)- beutfd^e; baö 9^ieberlänbifrf)e biefe Stämme einfilbig gebrandet, unb für baä megfattenbe e ben Stammoofal uerUangert, fo be- geid^net ber ()oItänbif d^e 3)ialeft biefe ^Verlängerung burdl) SSerboppelung be§ 35olalg, rcäljrenb ber ülämifd^e bem ^onfonant ba§ e üoranftellt, unb fjierburd) ben S>ofal oerlängert. 3. 33. grave, ©raf, Ijoll. graaf, oläm. graef; mane, 9J^onb, ^oß. maan, üläm. niaen ; vure, 'Jeuer, l^otl. vuur, öläm.vuer. ^^iur 0 unb, felbftoerftänblidj, e luerben oerboppelt. (Ueber ij unb y f. S)oppelüo!ale.) ^ebenfalle follten bem c^oc^beutfd)en gegenüber olämifd) unb l^oUänbifd) nid)t getrennt roerben , unb betbe fid; nid;t felbft fdjeiben, fonbern in ber Siteratur üerfc^meljen, ba üon beiben gilt, roag in ber '^orrebe bemerl't ift unb jebe iljren 3Bert§ für bie Siteratur beroiefen ^at. 2ßir geben ^ier aU ©prai^probe ein 33rud^ftücE au§ einem §ugenbüerfud)e beg ausgezeichneten ülämifi^en 2)idjter» ^enbrif ßonfcience (roeld^er aud) in S)eutfd)lanb burd) feine lieblid^en ©rgäljlungen unb befonberö burd^ ben l)iftorifd}en Sftoman „^a!ob üan Slrteoelbe" befannt ift), de lange Nagel, einer ©rjäl^lung auö ber benfiuürbigen ß^it ber fpanifd^en ^irannei. 3llfreb oan ©d^oonljouen begibt fidj im @inüerftänbni| mit bem ©rafen t)on ber SJiarde, einem ber erften ©eufenljäupter, nad) 33rüffel, um ben ^erjog Sllba ju ermorben. Si^ried, in S3rüffel, meldier 2(lfreb ju einer Unterrebung mit bem ^erjog üer^elfen foff, ift ein S3errätl)er. ©ooiel jum SSerftänbni^ beö Jragmentä. Des anderen daegs in den vroegen morgen, stond er een man voor het bed van den jongen Autwerpenaer. "Jonker" sprak by met zachte stem "ten tien uren zal ik u by den Hertog leiden. Bereidt u met ernst om den geesel des vaderlands te moorden." Hier mede liet hy den jongeling te bedde, en vertrok ouder schyn van voorziehtiglieid. Terwyl Alfried zieh haestig kleedde , kwamen duizenderlei droeve gedachten hem aenvallen. Maria en de dood zweefden hem steeds voor de oogen. Om deze bittere verscbynsels zoo I 221 veel mogelyk te verdryven. bezag hy menigmael den dolk die hem zyne minnares geschonken had : hy bezag ook zyn pistool. Na hy hetzelve in goeden staet bevonden had, liet hy eene dubbele lading buskruid in den loop ryzen, en daerop eenen yzeren kogel voor den Spanjaerd. Wanneer zyn pistool nu geheel gereed en geladen was. plaetste hy bet op de palm van zyne rechter band en wikte^ het met eene zeldzame uitdrukking. "Dit is de vryheid myns vaderlands !" zuchtte hy. Hy wikte het uogmaels en sprak met diep nadenken : "Dit is de vrouw die ik aenbidl"' En Avaerlyk zjn geluk, zyne liefde, en de vryheid zyns va- derlands zaten in den loop van zyn wapen. De naem van Maria ging, voor de twintigste luael over zyne lippen, wanneer de deur op nieuw werd geopend. ••Jonker zyt gy veerdig?"' vroeg Schrieck. "Ik ben veerdig!" antwoordde de jonge geus, terwyl hy het pistool heimlyk in zyn wambuis verborg." "Wel dan, laet ons gaen." Weldra kw^amen zy by de prachtige wooning des Hertogs; en gingen met eene geheime spreuk, door al de lyfwachten heen, tot in eene kleine zael waerin zware leunstoelen stonden. "Alfried!" sprak Schrieck met gedoofde stemme "met een^ zal de Hertog u hier komen vinden. Ik heb hem doen ge- looven dat gy hem een belangryk geheim moet ontdekken. Kieuwsgierig als hy is, zal hy niet lang beiden.^ Ziet dat gy hem niet mist, want dan is alles verloren : hy is schriklyk in zjTie woede." "Heeft hy steeds zyn liamas ?" vroeg Alfried. "Zeker" antwoordde Schriek "hy verlaet hetzelve nooit; — evenwel kunt gy hem lichtelyk treffen , en dit op deze wyze : wanneer hy om de mededeeling uws geheims zal \Tagen, nader hem dan allengsken meer eu meer, en duwt hem het stael onder de kin. Dan zal de kraeg van zyn yzeren wambuis u niet beletten. Nu Alfried goeden moed — laet u het hart niet klein worden!" "Wees daerover gerust" zuchtte de jongeling "de zielen- stryd is over •' wikken. - met een. mit ©tnern 3Ra(e. ^ jögern. "Zet u wat neder" hernani Sclirieck uitgaende, '"misschien moet gy nog eenigen tyd wachten. Spreek ook niet meer, wallt hier hebben de wanden ooren en monden — ooren om te luisteren en monden om te verraden." Alfried w^as nu alleen in de kamer. Hy wandelde gedurig op en neer door het vertrek, in zyn hoofd overleggende wat hy den Hertog zeggen zou, om hein geen vermoeden van zyn voornemen te geven. Hy wist niet, de verrade jongeling, dat een bloedig oog hem uit tene zykamer bespiedde. Hy voelde dit onverbiddelyk en listvol oog van Alva niet op hem gestuerd ! Eindelyk werd hy ongeduldig en liet zieh in eenen zetel nedergaen. Maer, niet zoodra zat hy in den zwaren leunstoel, of een schreeuw van verbaesdheid ontvloog hem. Een gerueht, een vreemd gekraek deed zieh hooren, en kry- schcnde springveeren kwamen hem den middeH met| eenen yzeren gordel omvatten, en klemden hem vast tegen den rüg van den stoel; een onverwinbaer geweld drukte hem de borst te pletten. Het is te denken hoe de jonker verbleekte, wanneer hy zieh dus gevangen zag. Hy wrong^ zyne spiereu sterk te zamen en vocht met nydige kracht tegen zyne banden. Dit was echter te vergeefs : de stoel beweegde zieh niet meer dan of hy op den vloer wäre genageld geweest. Niettegenstaende de liardere nyping der veeren, worstelde Alfried nog gedurig tegen deze onverwinbare kracht. Zoo was hy schoon om zien, de ongelukkige jongeling : met gloeyende oogen , met regt- staende hairen, en met blaeuwe en opgezwoUeu aders op het voorhoofd — ja zoo was hy ofgryzelyk schoon : met vlammende blikken, met kokend schuini op zyne lii)pen en met schriklyke razerny in het hart. De deur ging open en een man van hooge gestalte kwam met hoogmoedigen tred in de kamer. Dit was Alva ! — Alva de geesel, die in zyn hart het verderf der Beigen gezworen had: Alva die onze vryheid met smaed onder zyne voeten ver- trapte. Zyn aengezicht was bruin en buitenmate langvormig. Zyne gryze oogen en roode baerd gaven aen zyn wezen eene hate- * 2etbeämitte, l^ott vr. ^ l^olt. wrong Dort wringen, ringen, breiten. 223 — lyke uitdrukkiiig ; eeu stuku harnas en stalcu scheen en bil- platen, beschermden zyn lichaem tegen eeu vyaudlyk wapen : op het hoofd droeg hy een zwart fluweelen rautsje, waervan eene bloedroode veder liefelyk daelde. By zyn inkomen sloeg hy de armen kruisgewys^ op de borst en lachtte spottend op den wanhopigen jongeling. "Geus" sprak by op eenen belscben toon ..gy komt oni Alva te moorden ! Dit is eeu edebuoedig werk — waerlyk ! Denkt gy, kind, als gy zyt, dat de reus zieh door een dwerg rangen laet ? — Yeracbting en niedelyden zou uwe belooning zyn, ZOO men zieh niet voor dwazen moest beboeden. — Kom, steek my nu het stael onder de kin I — gy muitmaker en moorder dat gy zyt I" Alfried schuimde van spyt en woede ; de dolk die hy in de band had werd warm van de wringing zyner vuist. "Gy dwingeland!" riep by, •'veracbting verdient gy zelf. Wat lyden. wat bittere folteriug bebt gy den Beigen niet aeu- gedaen! gy bloedbond — gy scliakballl en denkt gy dat God my niet beloonen, en u niet straffen zal, gy laffe Spanjaerd? Rekening zult gy geven van bet bloed van Egmont en Hoorn — en m}Ti broeder Norbert . dien gy gemoord bebt , zal by God myne wraek eiseben 1" Een verraderlyke grimlacb was des Hertogs autwoord. Hy nam eene roede, die aen den muer biug, gaf den jongeliug eenen nydigen slag in bet aeugezicht. en sprak : "Zie bedelaer ! ZOO bandelt men in Spauje de landloopers en siechte lieden." De jonge geus outstak, by dezen onverdraeglyken boon, in uitzinuige razeruy. De springveereu krackten en schreeuw- den onder zyn geweld. scbuimend bloed kwam hem in over- vloed uit den mond. De zetel scheen den vloer te moeten lossen; nochtans' kou de ougelukkige jonker zieh niet roeren. Terwyl hy dus bezig was- en op den Hertog bitsig vloekte, scheen hem plotseling iets in te valleu ; een grimlach van ver- genoegen liep over zyn aeuzicht.*j Hy stak zyne band met een' blyden schreeuw in zyn wambuis. en haelde het vergetene pistool er uit. "Ha!" riep, hy "uu eindigt uwe lastertael! — Ziet gy bloed- " ^oU. kruiswijs, treu^ioeis. ' i)oU.. nogtans, bennoc^. *) f)oU. aan- zigt ob. aangezigt. — 224 — hond — ziet gy dit werktuigV Gy kunt my niet ontsnappen, SpaHJard ! Ik ben een ervaren schutter. Nu lach ik , — en gy verbleekt, — ha!" De jongeling hield steeds den mond van het pistool op des Hertogs aenzicht gewend, en lachtte met wellust op de vrees zyns vyands. Na eenige oogenblikken hief hy de oogen he- melwaerts en riep : '•Dank zy u 6 God myner vaderen! — dat ik myn land en het bloed myns broeders wreken möge. — Daer sterf wangedrocht ! " En de yzeren kogel vloog tegen het harnas des Hertogs, dat hy door den slag verdwelmde en tegen den muer leunen moest. Op den scheut kwamen gewapende lyfwachten en hovelingen, van allen kant toegeloopen. Degens, zweerden, pieken, helle- baerden, vuerroeren, en meer ander wapentuig omringden den Hertog, die zoo wonderbaer aen eene welverdiende dood ont- snapt was. Lang worstelde de jonge Antwerpenaer met zyne vyanden eer men hem ontwapend en geboeid had. Klonk er op dit oogenblik geene geheime stem in het oor zyns vaders , die hem zegde dat zyn edel kind den beul ten prooi was? Was er ook geene geheime stem in het hart van Maria, die zegde, dat het jeugdig en zwierig hoofd hares minnaers op het schavot vallen moest? '■ Quare atteritis populum meum, et facies paupenim commolitis , dicit do- minus Dens exercituum? y ISAIAS. C. III. V. 15. Op het einde der maend november, zynde St. Andries dag, stond voor het stadhuis te Brüssel een verheven schavot op- gericht ; ruiteren met blooten zweerde omringden hetzelve en duizende bedrukte borgers bedekten de markt. Diepe treurnis en bange nieuwsgierigheid vervulden de harten. De roode bloeddoek hing als een' schandvlek uit een der vensteren van het stadhuis : in de andere vensters stonden rechters, hovelingen , Spanjaerden. Onder deze laetsten kon — 225 — men den Hertog van Alva, aen zyne verraderlyke oogen, en aen het gulde vlies dat hem op de borst hing wel kennen. Hy glinsterde van goud en edele gesteenten. Een harnas, te Florence, met dryfwerk en zilveren versierselen nitgewrocht, omvatte zyn zwaer licliaem : zyne banden van juweeh-ingen blikkerende. rustten statig op de twee armen eens kostelyken leunstoels. Daer zat by, de dwingeland, als beer en koning der Beigen ! niets kon bem bewegen, noeb de dnizend tranende oogen die op bem smeekend waren gevestigd, noeb de wraekroepende blikken dergenen, die bem stoutelyk en met manbaftigbeid dorsten aenzien. Tusscben deze menigte was het gemakkelyk te onderscbeiden welken diegenen waren die uit Viaenderen of uit het Walen- land kwamen. Hier zag men de zwarte bairen en zwarte oogen der Luikenaers en Ardeners : daer de blonde bairen en blaeuwe oogen der Noorderkinderen : ginds nog die, welke door de zon der zee of der velden bruin gezengd waren, Maer betgeen de bewondering der aenscbouwers meest verwekte, was een jongeling met zulk een bekoorlyk en fraeye aengezicht, dat by eer een engel dan een sterfling scbeen te zyn. Zyne licbtbruine wang was zoo edel en zoo zwierig* door de natuer afgeteekend: zyne lange wimpers bedekten zulk een' zwarten en beweegbaren oogappel: zyne uitdrukking was zoo ernstig en ZOO statig, — en nochtans soo verleidend, dat men niet zeggen dorst of het een jonkbeer of een meisje was. Geen der omstaenders kende dezen jongeling, die onder eenen groven mantel zulk een fyn licbaem en zulke zachte vormen bedenken liet; en met zulk een klein voetje de koude steenen drukte. — Deze vreemdeling was Maria Van der Marcke. Men wachtte lang. Eene gebeele uer was er verloopen sedert dat het volk zieh op de markt bad verzameld ; wanneer er op eens een dof geruiscb onder de scharen rondliep. ,,Däer komt hy!" bad iemand geschreeuwd — en allen badden zieh op de teenen gerecht^, en bed boofd naer de straet gekeerd, längs dewelke de veroordeelde inderdaed aenkwam. Te midden onder eenen hoop Soldaten, met bellebaerden en * ^crrltdö. ^ f)o'!i. rekken, ftrerfen. ^oD. ®ram. J5 — 226 — vuerroeren, kon men den ongelukkigen Alfried met gebukten hoofde zien wandelen. Zyne banden waren op den rüg ge- benden, zyne hairen tot den wortel afgesneden, en zyne gansche kleeding was van zwart fluweel. Met langzamen tred klom hy op het bloedroode scliavot. ,,Hoe jong is hy!" zuchtte een borger, terwyl hy een mes in zyncn zak opende. „In dien ouderdom alleen, heeft men edelmoed en zelf- opoffering in het hart," antwoordde een ander het hoofd mistroostig schuddende. ,,Hy is twintig jaren oud en niet meer,'- sprak een man die door de zon bruin gezengd was, „Dit is, och arme ! doch te jong om te sterven." ,,Maer hy zal immers niet sterven !" riep een zwaerlyvige koopman. „Niet sterven!" riepen eenige stemmen hem tegen, ,,niet sterven ! wat mirakel verhoopt gy dan?" „Er hoeft geen mirakel; men zegt dat de Hertog hem ge- nade zal verleenen." „Grenade?" vroeg de bruingezengde man, ,, Genade? Hy, Alva! — Ja, hy verleent genade, gelyk de steenrots die zieh op een reiziger neerstort en hem afgryzelyk verplet : — hy verleent genade gelyk de byl, die hakt, maer niet hoort; — hy vei'leent genade, gelyk de beul die bloed vergiet en lacht. — Ja, ja; want dit spaensch wangedrocht is harder dan de rots , verachtelyker en laifer dan de beul en onverbiddelyker dan de moordbyl!" De omstaenders verschrikten op dit stoute gezegde en be- zagen den spreker met bange verwondering. Zy konden niet begrypen hoe een mensch roekeloos genoeg kon zyn, om zulke vermetele woorden te uiten. Hy integendeel ging in zyne bitsige reden voort. Terwyl syne oogen in zyn hoofd blikker- den, rolden vloeken en lasteringen tegen de Spanjaerden morrend over zyne lippen. Gelukkig was het voor hem, dat hy tusschen deze menigvuldige menschen geen' enkelen verrader aentrof en niet door de Soldaten werd gehoord. Maria hield de oogen steeds op hären miunaer gevestigd. Tranen kon men op hare wangen niet zien; de ziel weende wel in haer, nochtans had zy moed genoeg om de bittere bron harer oogen te bedvringen. Met een mannenhart, als het hare — 227 — was, had zy het voornemen gevormd, hären Alfried te wreken en zelf den Hertog te moorden. Om zieh in dit bloedig voor- nemen te versterken, wilde zy het hoofd hares minnaers zien Valien, en had hiertoe hären vader heimelyk verlaten. Alfried stond met eenen priester op het schavot, terwyl de beul met de byl in de band op zya hoofd wachtte. Op dit oogenblik galmden drie bazuinklanken over de markt en eene nare^*^ stilte heerschte onder het volk. Zyluisterden op de stem des verkondigers, die het vonnis afriep waerby Alfried van Schoonhoven tot de dood veroordeeld werd om op het leven des Hertogs te hebben aengelegd. AI de harten waren bang en alle oogen traenden van bitter medelyden, behalven de bruingezengde man, die in zyne lasteringen gedurig voortging. Ncg eenmael weergalmde het klinkend koper. Nu beklemde zieh het hart der aenhoorders met afgryzen en wee, want het slagoifer schikte zieh alreeds tot het ontfangen z}Tier straffe. Geen zuchtje kwam op uit de borst der verdrukte Beigen. Maria stuerde steeds baren blik tot Alfried en poogde zieh nog eenmael door hem te doen herkennen; evenwel, wat moeite zy ook in 't werk stelde, gelukte dit haer niet. Reeds was de ongelukkige jonker nedergeknield en sprak zyn laetste gebed, terwyl de beul de mouwen om hoog stroopte, om des te beter te hakken. Het gebed was ten einde en Alfried wendde zieh tot den beul , om te zeggen, dat hy gereed was, maer dan viel zyn oog op Maria. Beiden verbleekten zy : het laetste afscheid drukte zieh diep op hunne droeve wezenstrekken. De wyde eeuwigheid kwam zieh tusschen hen plaetsen. Dit schrikkelyk en plechtig uer ver- stünden zy. Eene traen rolde te gelyk op de wang des minnaers en op de wang der minnares. Nu was het met Alfried gedaeu. De beul omvatte de moord- byl met zyne twee banden, smeet ze met kracht boven zyn hoofd, en ., Genade! genade!" huilde Maria dat hare stem de gansche markt overliep. 10 fc^rerflic^. 15* — 228 — „Genade! genade!" hei'haelde het bange volk' en de beul bleef beweeglos staen, want hy versclirikte op dit gehuil. „Hoera! Leve de Geuzen!" schreeuwde eene donderende Stern, en alle de oogen vestigden zieh met vervaerdheid op den bruingezengden man. Hy opende op dit oogenblik zynen mantel, trok zyne linker band er onder uit en zwaeide dezelve als een teeken boven zyn hoofd. Lange kromme nagelen maekten hem kenbaer, eu bonderd stemmen antwoordden: „Lumey! Lumey!" „Leve de Geuzen !" „Sla dood den uitlander!" „Sla dood, sla dood!" „Hoera! De Lange nagel!" Dolken, rapieren en lange messen, blonken overal boven de menigte. Het v^as eene schrikkelyke uitbarsting, van moord- kreten, van vloeken, van doemingen^^. „Moord ! Moord!" huilde het bange volk, en vlnchtte ylings door alle Straten heen : spaensche ruiteren renden met nydig geweld tegen de scharen op, en liepen onbarmhartiglyk door deze verwarring: menschen worstelden tusschen de voeten der peerden ^ ^ en vrouwen lagen versmacht of verpletterd op den grond. Terwyl werd er een teeken uit het venster waer Alva zat gegeven. De beul liet de moordbyl nedervallen en het zwierig hoofd van den jongen Belg rolde grimmend^^ op het schavot: twee dikke stralen bloeds sprongen uit den hals van het slagoffer, Maria drong tusschen de beenen der peerden tot by het schavot, klom, of eer vloog er op, doopte bare rechterhand in het rookende bloed hares minnaers, en verdween met deze afgryzelyke vlek op bare fync vingers — Niemand, dan de beul had het meisje bemerkt. Des avonds was alles doodstil. Maer de steenen der markt waren gansch rood met bloed, en hier en daer lag nog een lyk dat schrikkelyk onder de peerden was verpletterd. De n 3Sern)ünf(f;ung. 12 l^oü. paarden. 13 ;iürnenb, grimmig. — 229 — beulenknechten waren bezig met deze doode lichamen op sieden te laden. ,,Onze genadige Heer heeft bevolen, dat meu deze lyken op de vilder.y brengen zou" sprak de scherprechter, terwyl men het laetste lichaem op de siede wierp. Wanneer dit alles gedaen was, kwam de beul met bleeke wangen en met bangheid in het hart te huis. Hy kon het zeldzaem verschynsel dat hy op het schavot gezien had niet vergeten, Dit geheim en onbegrypelyk schepsel, dat noch man noch vrouw was, en met zulke nydige blikken op hem gezien had, zweefde hem steeds drygend voor de oogen. Hy dacht dat Godes wraekengel het bloed van Al- fried als eene getuigenis tegen hem had komen halen. — Twee dagen läter stierf hy door de grouwzaemste gezichten gefolterd. Wad deed Maria met dit bloed? Zy vaegde^^ het op eenen dolk, en plantte denzelven in vyftig spaensche borsten, by de inneming van den Briel en te Gorcum. Een kogel trof haer eindelyk : haer laetste woord was : VADERLAND ! — en hare manhaftige ziel rees vrolyk op tot Alfried, hären minnaer. €ini0c pricfc unli anbcrc ^uffäljc kommer^ifUcn 3u!)alt0. @5 bebarf faum ber (Srnr-ä^nung, ba^ l)m feine eigentlid;e Slnleitung gur ^anbelsforrefponbenj nnb no(^ tceniger ein 3}ov= rat^ oon Briefen, meldjer bie ©elbftt^ätigfeit gang überflüffig mad^en mürbe, ermartet werben barf, roeil jene ein QmeiQ ber |)anblungsmiffenf(^aft ift unb mir es l)ier blos mit ber ©prad^e ju t§un Ijabm*). 2Bir geben al§ ©pradjftoff eine (Sammlung öon Slusbrüden, meld)e tf^eilö al§ §öflid}fettsformeIn jum 33e= ginn ober am <£d;Iuf)e ber S3riefe oorfommen, tljeilä bie nieber^ 15 l)0ll. vagen, jotfcfien. *) 2(nm. 2{ls Uebungsbud^ für biefen ^o'ß^ ift ?u empfehlen: t>r. ^r. 2ll^n'ö öanbbud^ ber fjoUänbifd^en |)anbel5forrefponbenj. — 230 — länbifdie 2lrt unb 3Beife ber Sefpred^ung ber ©efd^äfte unb SSer^ättnij^e bejeid^nen. hierbei ift auf bie @mfad)^eit unb Äürge aufmerffam gu mad^en, roeld^e bie Jlorrefponbenj ber großen ^anbelgnationen d^arafterifirt. 1 . 2t n r e b e n unb 2t n f ä n g e. 2)er 33i:ief enthält nad) 33elie6en, au^er ber obenfte^enben Slbref^e ober ^irma, md) franjöfifd^er SBeife, blog bie 2Borte: Mijn Heer! Mijue Heereu! Mevrouw! Mejufvrouw! roeld^e ja @nbe be§ SSriefeg üor ber Unterjeid^nung n)iebert)oIt roerben fönnen. De eer hebben. De vrijbeid nemen. De tegenwoordige zal UEd. ter i band gesteld worden door . . . [ Deze zal UEd. overbandigd worden door ... j De overbrenger van dezen brief is . .. Ik neem de vrijbeid UEd. hier- mede (bij dezen) te berigten (kennis te geven), berigt te geven. Uit Uwen geeerdeu van den . . . dezer (nämlic^ maand) zag ik met veei genoegen, dat... (blijkt, dat...) In Uwen geeerden van . .. Op Uwe missive van den . . , dient tot antwoord, dat . .. In antwoord op den Uwen van den . . . dezer, zie ik . .. Erkentelijk voor het medege- deelde berigt wegens ... Uwe geachte letteren van den . . . dezer heb ik met genoegen ontvangen. In vriendelijk antwoord op Uwe geeerde van den .,. is die- nende, dat . .. Ik ben UEd. zeer verpligt voor Uwen geeerden van den . .. dezer. S)ie ©l^re l^aben. ©id^ bie {Jrei^eit nel^men. ©egenroäcticjeö roirb ^^nen bef^än- bigt rceiben Don (burc^) . .. S)er Ueberbringer biefeä 33riefeä ift... ^d^ nef)memir bie g^reil^eit, i^^nen l^iermit ju fierid^ten. 2luö Qt)rem ©eei^rten vom . . . ten biefeä erfaf) td^ mit Dtel SSer- gnügen, baft... Qn '^^vam ©ee^rteii uom... Q^re 3ufd)rift uom ... beantworte id) bai)in, ba^ ... Qn ©rroieberung auf ^i^r ©eel^r= te§ Dom .. . biefeö, fel^e ic^ ... 3Wit (bem freunblid&ften) 25an!e für bie mitgetJ^eilte Jiad^rid^t in aBetreff..; ^i)v (S)eel)rteg com . . . l^abe ic^ mit aSergnügen er(}alten. Sn freunbfcfiaftUc^er (^öflid^er) (gnoieberung auf 3^v ®ee§rte§ Bom . . . I^abe ic^ 3f)nen mitju- ll^eilen ( ju bemerfen), ba% . .. ^ä) bin ^i)nen für Stjr SBertbe^ vom . . . biefeö fel^r DerpfUd^tet- 231 De ontvangst Uwer waarde let- teren van den . . . der verle- dene maand, verstrekte mij tot een bijzonder genoegen. Uit Owen geeerden van den . .. verneem ik, heb ik ver- nomen Ik heb te zijner tijd Uwe mis- sive van den . . . ontvangen. In Uw schrijven van den . .. Deze dient om . .. Uw geeei'de van den . . . dezer ligt ter beantwoording voor ons. Ik heb de eer mij aan mijnen laatsten van den . . . te refe- reren. (Ik gedraag mij aan mijnen laatsten van den . . .) Uw geeerdes van den . . . is mij wel geworden (ter band ge- komen, toegekoraen). Mijn schrijven van den . . . pas- sato confirmerende . .. In antwoord op . .. Ik ben vereerd met Uwe mis- sive. Wij zijn in het bezit Uwer ge- achte letteren van den 13. dezer. Uwe geeerden van den . . . en den . . . zijn mij in orde ge- worden. Wij werden te zijner tijd ver- eerd met Uwe geeerden. UED.'s aangenamebrief van den ... is tot heden, bij gebrek van stof, onbeantwoord ge- bleven. Het doet mij lead, dat . .. Met leedwezen zie ik . .. Wit befonberem SJergnügen l^abe id) ^i^x SBertl^eä t)om ... do^ rigen Stonats empfangen. 2lu§ Syrern ©eel^rten »om ... ex- fe^e ic^, l^abc id^ erfe^tn... ^d) ^abe feiner Qdt ^l^re ^ufd^rift t)om . .. erl)a[ten. 3u S'l^rem ©djveiben uom . .. ©egenraärttgeö t)at ben ^rved . .. ^^r ©eei^rteö oom ... h.Ti. liegt unö 5iur Seantroortung »ov. ^d) l^abe bie Q jre, ntid) auf mein . . ju bcjieijen. 3§r ©eel^rteö oom . . . ift mir rid^tig jugefommen. 3nbem id^ ben ^nfjali meineg ©d^reibens Dom ... b. 3R. hv- ftätige . .. ^n ©riDteberung auf . .. 3d| hin mit ^l^rer 3ufcf)vift be= el^rt. 2Bir finb im 33eft^ yS^vtx geeierten ©(^reiben Dom 18. btcfeö. ^i^re ©eel^rten oom . . . unb . .. finb mir ge[;örig jugelEommen. 3ßir raurben feiner 3eit mit^l^ren ©c^retben beei^rt. Qf)r SKertfjeö oom ... ift bis ^eute av.^ 2)Jange[ an ©toff unbe= antmortet geblieben. ®ö tl^ut mir leib, ba^ ... Mxi Seibmefen erfel^e id^ . .. 2. 2lu§brüc!e für ßmpf inbungen, @ e f c^äf tlid)e§ unb ©e(b tnöbefonbere. a. @mpf inbungen. In iemands gunst aanbevelen.] In iemands gunstig aandenken ©inein empfc{)(en. aanbevelen. | Aan een verlangen voldoen. ®inen äßunfd^ geroö^ren. — 232 Genegen zijn. Neiging hebben toe . .. Niet nalaten. Antwoorden aan Plaats grijpen. Plaats hebben. AI geloof hechten aan Gelukkig slagen in . .. Niet kunnen slagen in Alle pogingen aanwenden. Goedkeuring wegdragen. Zieh vleijen. Tot geruststelling strekken. Van gevoelen zijn. Aanleiding geven. Aanleiding krijgen. Aanwijzing doen. Van harte gelukwenschen tot ... Ontvang mijne welgemeende ge- lukwenschen tot ... Van vriendelijke aanbiedingen gebriük maken. Van dienst zijn. Zijne beste diensten aanbieden. Niets zal mij grooter genoegen zijn, dan . .. Gij kuut op mijnen ijver en mijne naanwkeurigheid Staat maken. Allen mogelijken voorspoed wenschen. Oude vriendschappelijke betrek- kingen vernieuwen. Ten uiterste verpligten. Op toegevendheid rekenen. Behulpzaam zijn tot ... Zieh tot Wederdiensten aanbie- den. Voor het geschonken vertrou- wen danken. Zieh met (in) iets inlaten. Zieh in langdradige redenering- en inlaten. In aanmerking nemen. Bedenking maken. Reflectie maken op . .. ©eneigt fein. ^iid^t ermangeln. ©ntfpred^en. Statt finben. ©tatt i)ahen. 2lUen ©lauben beimeffen. ©lud ^aben mit ... (l^b. unper^ [i)nUd^eö 'Serb: gelingen), ^ein (Blüd l)abm mit ... (l^b. unperfönlid^eö 3]erb : mi^= lingen). 2lKeä Derfud^en. Silügung erijulten. ©id) fc^meic^eln. 3ur SJeruf)igung bienen. S)er 3JJetnung fein. Slnlafe geben, »eranlaffen. Slnlüf; erhalten, »eraulafit roetben. 2lniüetfung geben. 3Son .f erjen &lüä roünfc^en ju . .. ©mpfangen ©ie meine i^evjlic^ften ©lürfroünfcfie jsu . .. greunbüd^e Slnerbietungen an= nel^men. 3u ©ienften ftel^en. ©eine Sienfte anbieten. ®6 foll mir jum größten ^ev- gnügen gereid^en, rcenn . .. ©ie föunen auf meinen ©ifer unb ^ünftUd^feit ^^äi^len. SlUeä möglid^e &iM roünfd^en. ailte freunbfd^aftUd^e Sejiel^ungen erneuern. 2luf6 l^öd)fte Derpflid^ten, 2luf ©inrailltgung 5äl^len. S3e£}ülflidö fein ^n . .. ©ic^ ju ©egenbienften erbieten. ^ür basi beroiefene SSertrauen "öanUn. ©id^ auf ©tiuaä einlaffen. ©id) in roeitläufige (Erörterungen einlaffen. Sn ©rroägung jiel^en. aSebenfen tragen. !RefIeftiren ouf ... — 233 Ten Ifwade duiten, Yerschoon mij. Yrijwaren. In weerwil van mij verzoek. Ik verzoek U dringend. Ik wenschte met meer gematig- heid behandelt te worden. Uebetne^men. ®ntfrf)u(btgen ©te. (Bxd) t)erroaf)ren, bürgen. DJietner 33itten ungeachtet. ^<i) erfud)e Sie öringenb. Qd^ roünfd&te mit mef)r 9Jiä§igung 6et)anbelt ju werben. b. SlUgentein @ef c^äf tlic^es. Zaken maken, doen in . .. Grooten invloed op iets uitoe- fenen. Ten gevolge hebben. Eene voordeelige briefwisseling aanknoopen. Eene Correspondentie levendig houden. Met Orders begünstigt worden. Orders opgeven. Orders ten uitvoer brengen. Zieh belasten met . .. Overeenkomstig Uwe Orders. Instruction opvolgen. Zijne verbindtenissen vervullen. In uitvoering van Orders met ijver en naauwgezetheid te werk gaan. In voorslag treden. Eene speculatie met iemand doen. Dadelijk berigt geven. Tijding van iemand (iets) krij- gen. Zijn beslag krijgen. Door elkander. Onder dien verstände, dat ... Te dezer stede. Te Uwer beschikking. Tot Uw governo. Zoo ver ... betreft. Toor het overige. Zoo spoedig doeulijk (mogelijk). Bij voorkeur. Bij het ver gevorderde saisoen. Er is kans op. k Van toepassing zijn op Proeve nemen met . .. Doen geworden. ©efc^afte machen in ... @ro^en ßinfluB auf 6troa§ Ijabm. 3ur 3oIge ijabtn- ®inen Dortf^eilljaften 33riefn)ec^)e( anfnüpfen. ©ine Äorrefponbenj unterhalten. 3Jiit Slufträgen beehrt loerben. Slufträge ert^eilen. Slufträge ausführen. Uebernc^men. 9^ren 2lufträgen zufolge. ^nftruftionen befolgen. Seine ^erbinblic^feiten erfüEen. S3ei ber 3(uofüf)rung uon 2luf= trägen mit (Sifer unb @enauig= feit Derfaf)ren, ju SBerfe gef)en. ßinen 3]ürfii)lag eingel^en. ©ine Spefulation mit^emanbge: meinfc^afttic^ unternehmen. Sogfetd; 5}ad)rid^t geben. Siac^ric^t von ^emanh (®tn)a§) erhalten. 3ur Stusfü^rung fommen. 2)urcf))c^nittlic^. 33orau5gefe^t, ba^ . .. 2tuf ^iefigem 5pta|e. Qu 3^rer Serfügung. 3u 3§rer ^iic^tf^nur. ©0 rvdt es ... betrifft. Uebrigens. ©0 balb alö tfjunlic^ (möglid^). äior^iugsiDeife. Set ber Dorgerüctten ^a^res^eit. ©5 ift aBa]^rfcf)etnlid;!cit üorl^ans bm für ... Slmtjenbung leiben auf ... ©iuen 3]erfud^ machen mit ... 3uge^en laffen. 234 lets magtig worden. De gelegenheid doet zieh voor. Eene haven aandoen. Door eeneii storm beloopen wor- den (zijn). Zee kunnen bouwen. Behouden aankomen (overko- men). Wijn in den kelder opslaan. Credit verzoeken. Op credit stellen. Voor eene waar is veel vraag. De prijzen staan hoog. De prijzen hoiiden zieh staande. De prijzen zijn aan het dalen, aan het rijzen. De pi'ijzen gaan stark achteruit. In publieke veiling aanslaan. Er doen zieh koopers op. Grif van de hand gaan. Veel mit aanbrengen. Het bedrag eener rekening ter hand stellen. Eenig voordeel behalen bij ... Opoffering doen. Met schade afkomen. Zijne betalingen opschorten (staken). ©traaö erlangen. Sie ©elegenl^eit bietet fid^ bar. Qn einen @rfri[dE)ungsf)afen ein- laufen. SSon einem ©türme überfallen merben. ©egelfertig fein. SOßo^lbel^alten ankommen. Söein in ben Äeller bringen. c. ®elb. 33itten gutjufc^reiben. ©utfdEjreiben. @ö ift ftarfe ^Jiad^frage nad^ einer SBaare. Sie ^^reife finb l)ocl^. SDie ''i^reife l^alten fid^. Sie greife finb im %aUen, int ©teigen begriffen. Sie greife raeirfien ftarf. 3ur öffentlid^en SSerfteigerung bringen. ®G melben fid^ Ääufer. ©d)nellen 'iübia^ finben. ©rofien 3i?u^en bringen. Sen 33etrag einer 3ied^nung be- länbigen. (Sinigon 33ortl)eil l^aben bei ... Dpfer bringen. Wü ©c^aben baöonfommen. ©eine '^a^iunc^in einftellen. 3. ©cfjlu^f ormeln. Ik heb de eer mij  .. ®benfo: Ik heb de eer mij met achting te noemen, met alle ach- ting enz. Intusschen heb ik de eer enz. Ik verblijf met alle achting enz. Verblijve met alle achting enz. Mij tot elke wederdienst aanbiedende, noem ik mij met achting enz.^ ju jebem ©egenbienft bereit 2C. — 235 — Met de verzekering dat ik mij iegelijke gelegenheid zal ten nutte maken, om UEd. op mijne beurt te dienen, heb ik te eer enz. UEd. tevens de verzekering gevende (verzekerende), dat gij mij tot elke Wederdienst (steeds tot wederdienst) bereid zult vinden, heb ik de eer enz Met verlangen zie ik Uw antwoord te gemoet, en ben met enz. ^l^rer 2lntiDort entcjegenfe^enb, i)abe id) k. In afwachting van üEdns antwoord daaromtrent, noem ik mij met de meeste gevoelens van hoogachting enz., in (Sriöartung Qfjrer besfillfigen 3IntiDort jc In de hoop dat deze onaangename toevalligheid mij niet van Uw vertrouwen zal berooven, heb ik de eer enz., in ber £>offnung, bafi btefeg unangenehme jufäUige (Sreigni^ mid) '^ijve^ 35er= trauens nic^t berauben werbe h". Dit zal IT ten bewijze verstrekke», hoezeer ik met hoogachting en toegenegenheid ben enz.. bieg beraeife ^i)nen bie öoc^ad^tung unb ©rgebenl^eit, mit ber ic^ bin k. In de hoop met een spoedig antwoord vereerd te worden, blijf ik met enz . . . waardoor UEd zeer zal verpligten dengenen, die de eer heefd zieh te noemen enz. Inmiddels ben ik met volkomene hoogachting enz. Houd U verzekerd van mijne bijzondere achting en dienstvaar- digheid. Steeds zal ik trachten te bcwijzen hoe zeer ik ben enz. Mij in Uwe vriendschap aanbevelende, heb ik de eer enz. Mij vleijende bij voortduring met Uwe aangename Orders te zuUen vereerd worden, heb ik de eer enz. Tans niets verder te melden hebbende, ben ik enz. Niet twijfelnde of UEd. mijne order behoorlijk zult uitvoeren, ben ik enz. Ik ben (ik noem mij ) met vriendschappelijke toegenegenheid enz. SSor ber Unterjetd^nung bes Sftamenö gel^t, waä) S^elieben unb loieber nac^ franjöfifi^er Sitte, bie Stnrebe Mijn Heer u. f. ro. ooran, unb betn 9iamen felbft ftel)t ha^ ^räbifat Uw ober UEd. Dw. (dienstwilligej dienaar, dienaren, üor. -ZV. ®ie 7 erften ^Briefe unb Stufgaben über ©egenftänbe auä bem fiianbel f. bie XXVI., XXVIL, XXX. unb bie mit arabifc^en (geroi3^n= lidjen) 3iff«'-'n bezeichneten 2{ufgaben. 8. Ophouding van hetaling. Gouda den Öden Januarij (louwmaand) 18 .. Den Heer Kleermaker te Rotterdam. Met het grootste leedwezen meld ik U , dat ik mij buiten — 236 — Staat bevind mijne verbindtenissen jegens mijne vrienden te vervuUen. Toeii ik mijnen handel begon — twaalf jaren geleden — was ik in het bezit van een aanzienlijk kapitaal. Werkzaam- heid en de huli) van getrouwe vrienden , gelijk UEd., liebben het aanmerkelijk verineerderd. Maar sedert vier of vijf jaren heefd mij eene reeks van ramspoedige toevallen ge- troffen, en liet laatste, het bankroet van de Heer W. in 's Hertogenbosch, heeft mij tot mijnen tegenwoordigeu toestand gebragt. 