title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende Onderwerpen
creator: None
text: Ten vierde blijkt deze toeleg uit hun begeerte, dat God toch zijne band aan ben houde. Men möge van de vromen zeggen wat men wil, maar dit moet er niet afgelaten , dat zij nergens zoo bang voor zijn , dan dat de Heer ben aan zieh zelven overlaat. Zij zien eenigzins door, wat er dan van hen worden zou. Ze waren ner- gens te goed toe. Ze zwichtten voor elke verzoeking. Ze vloeiden door. Daarom is het telkens in hun hart: »Hee- re! laat ons niet los." Hebben ze dan reden le denken , Digitized by Google 191 dat de Heer dal doen zal? Zeker. De Heere kan en wil en zal de zijnen niet voor altijd loslaten, maar Hlj kan het wel doen voor een' tijd, dat is: Hij kan inhouden die werkingen en invloeden van zijn H. Geest, die zij noodig hebben, om nabij den Heere te blijven, en — dat is al erg genoeg, en daarvoor zijn ze bang, en — ze doen tevens van toeleg blijken om in overeenstemming te leven met Gods wil. Verder blijkt deze toeleg uit hun afkeer van alle zon- de. Ze zijn niet maar van sommige zonden afkeerig, van die alleen, waartegen ze maar weinig te strijden heb- ben , maar ook waartoe hunne overgeblevene verdorvenheid nog steeds overhelling gevoelt. Ja, ze zondigen, ach ze zondigen alle dagen, toch is het genoegen er af. Ze zijn vleeschelijk onder de zonde verkocht , toch heeft God een haat er tegen in hen gewrocht, dien Hij weet te onder- houden , door hun telkens den wrangen nasmaak der zonde te laten proeven, 't zij door het gemis van den zoeten vrede, dien zij anders smaken , en door de beschuldiging van hun geweten, 't zij ook door de droevige gevolgen der zonden in hun ligchaam. En mögen zij nu we^r met hunne boezemzonden tot de genade de toevlugt nemen , en zien wat de zonde jezüs heeft gekost, zij gevoelen nieu- wen afkeer rijzen, en hun toeleg is op nieuw openbaar geworden om in overeenstemming te leven met Gods wil. Nog blijkt die toeleg uit hun zucht voor reinheid des barten zoowel als zuiverheid der banden. Zij willen Gods wil doen, maar ook hem lief hebben. Want zij weten, »dat het niet is, gelLjk de mensch ziet, want de mensch ziet aan wat voor oogen is, maar de Heere ziet het har- te aan.'* »Ik weet, mijn God!" zegt david, »dat Gij het harte proeft, en dat Gij een welgevallen hebt aan op- reglheden ;" dat woord is ook in hun hart geschreven , en zij willen door de groote liefde van ghsistüs gedron- gen gehoorzaam zijn, en in hun doen en laten niet zieh zelven bedoelen, maar de eere van christüs, wien al de eer alleen toekomt. Van hier, dat zij dagelijks over hun hart klagen, en over wat daarin omgaat, raeer nog dan over hunne handelingen. Hun hart maakt hun veel meer te doen dan hunne daden, en — openbaar is hun toeleg, om in overeenstemming te leven met Gods wil. Nog verder blijkt die toeleg uit hunne begeerte, oni overal en altijd dezelfden te wezen. Zij wenschen niet alleen godvruchtig te wezen in de openbare vergaderingen der Christenen, en onder hunne vrome vriendcn, maar Digitized by Google 193 ook op de markt , waar zij bandet drijven , roaar ook in banne dagelijksche bezigheden, maar in bun winkel ook, en in bun kantoor, en onder bunne huisgenooten. Zij wenscben vroom te wezen, als bet bun wel gaat in de wereld en wanneer God bun rampen en tegenbeden toescbikt. Zoo oefende zicb de Apostel »ora altijd eene onergerlijke conscientie te bebben bij God en de menscben.'' De Christen weet, boe de wereld op bera ziel; boe ligt de naam Gods om zljnent wil wordt gelasterd. Mag bij DU beven bij deze Igedacbte, en overal ongezocbt doen blijken, dat bet bem met zijn Cbristendom waarlijk ernst is, bij niaakt al wederom den toeleg openbaar om in overeenstemming te leven met Gods wil Eindelijk blijkt die toeleg uit zijne algebeele overgift en toewijding aan den Heere. De Christen weet, dat bij niet meer zicb zelven toebeboort, maar jezus, die bem kocht en verloste. Hij mag twijfelingen des ongeloofs ontdekken, die bem beletten menigmaal, zicb met vrij- moedigbeid die weldaden der genade toe te eigenen, — dat neemt geenszins weg, dat bij zicb zelven niet als op Wien jezus regt beeft zou willen aanmerken, en — van hier berbaalde overgiften aan den Heer, menigmaal met tränen en geween over zoo dikwerf betoonde on- trouw en ongeboorzaambeid ; maar ook van hier, dat bij zelden zonder eenig gevoel de woorden zicb te binnen brengt: »gij zijt duur gekocht, zoo verbeerlijk dan God in uw ligcbaam en in uwen geest, welke Godes zijn." 't Is zijne keus op nieuw, den Heere in ^ee^^ enligchaam te verheerlijken , en — bij doet van toeleg blijken , om in overeenstemming te leven met Gods wil. Gel! gij kunt nu nagaan, wie ze zijn, die in opregt- heid wandelen. Hoe Staat bet met u? Ik, uw medezon- daar, oordeel u niet, — laat uw hart, uw geweten uit- spraak doen. En hoort, in de tweede plaats, böedanig bet voorregt is van die wandelen in opregtheid.. Ik bepaal u bij twee dingen — bij de grootbeid van bet voorregt, en — bij de zekerbeid. Groot is bet voorregt: God zalhet goede niet onthou- den dengenen, die in opregtheid wandelen. Maar wil dit zeggen, dat die in opregtheid wandelen, weinig of niet met teleurstellingen, met wederwaardig- beid, met ziekte, met andere rampen zullen le worste- len bebben? — Dat dit de zin niet kan zijn, blijkt uit andere plaatsen, die uitdrukkelijk vermelden, »de veelheid Digitized by Google 194 van de legenspoeden der regtvaardigen , schoon hen de Heere uit die allen redt;" uit plaatseu ook, waar de Hee- re gezegd wordt »te kastijden, die Hij lief heefl, en de» zoon te geeselen, dien Hij aanneemt." — Bat de Heere het goede niet zal onthouden dengenen, die inopregtheid wandelen, wil zeggen, dat Hij het ook in tegenspoed, in krankheid, in aanvecliting zoo maken zal, dat zij daarna van harte zuUen willen erkennen: de Heere heeft het wel gemaakt. Voorts is de belofte: »Hij zal het goede niet onthouden** alles omvattend, en bepaalt zieh niet siech ts binnen de grenzen van dit leven, maar breidt zieh tot in de eeu- vsrigheid uit, gelijk dan ook de opregten vele groote e» dierbare toezeggingen hebbeo in de Schrift. Hoort er eenigen : »Hun päd is v^rel gebaand/* zegt de Schrift, »en die opregt wandelt, wandelt zeker/' Zoo. leert het de erva- ring. Duizend onaangenaaraheden ontgaan zij, die an- deren ontmoeten op hunnen weg. Zij gaan als aan de band Gods, die de veiligste Leidsman is. Yan bijbedoe- ling wars, durven zij banne zaken bloot leggen en zieh op den Heere beroepen. Vergelijkenderwijs gespro- ken is hun leven gemakkelljk. Ten andere zegt de Schrift, »dat het licht voor de regtvaardigen gezaaid is en vroUjkheid voor de opregten van harte.*' Is dat niet zoo? Heeft jezus het licht niet voor hen gezaaid en de vroUjkheid? Denk, wat de Heer geleden heeft in hunne plaats. Denk , dat Hij hun voor de hei den hemel verwierf, en voor vloek zogen. Daarom ook worden ze vermaand tot gedurige blijdschap: »ver- blijd u in den Heere allen tijd, wederom zeg ik u, ver- blijd u.'' Ten derde zegt de Schrift, »dat de Heere de dagen der opregten kent en een Schild is dengenen , die opregr telijk wandelen." Ja, hun Schild is Hij, want duizend gekende en niet gekende onheilen weert Hij af; ook kent Hij hunne dagen, want Hij toont niet zelden, dat hun geluk Hein zeer ter harte gaat. En van hier, door zijoe genadige beschikking, dat hun ook de zwaarste slagen en diepste wenden en zwaarste beproevingen moeten me- dewerken ten goede. Verder verzekert de Schrift, »dat het geslacht der op- regten gezegend zal worden." Ziedaar eene belofte ook voor hunne kinderen. Laien vrome ouders vrij pleiten op deze loezegging, verzegeld bovendien door den doop, en Digitized by Google 195 God de Heer zal loonen, dat Hij weet wat uit zljn' moud gegaan is. Maar dat ook de kinderen der opregten op deze belofte pleiten, en God zal lien zegenen, raet tijdelijken zegen nie! slechts, maar ook met geestelijke zegeningen. Nog zegt de Schrift: »let op den vrome en ziet naar den opregte^ want het einde van dien man zal vrede zijn/' Is het einde goed, dan is alles goed; is het einde vrede, dan is alles vrede. Een schoon vooruitzigt voor- waar. Die zijn einde voelt naderea, en dat zonder he- vige ontroering gevoelen kan, ja, met kalme gerustheid, oindat jEZus zijne hoop is, benijdt dien gelukkige, want hij is benijdenswaard, 't is hem geene schade, zijn ster- ven, maar gewin. Gewin? Hoor ten laatste wat de Schrift betuigt, »Hij legt voor de opregten weg een bestendig wezen." Zij mögen dan hier het veranderlijke en wisselvallige der ondermaansche dingen tot afmattens toe ondervinden , in den Heer ontslapen is er voor hen geene onbestendigheid meer. Zij deelen het onverstoorbaar genot der hemelsche vreugde. ö Uat leven des hemels! dat leven, vrij van zondel dat leven in 's Heeren onmiddellijke gemeenschap, *t is weggelegd voor de opregten, En ziedaar nu de toezeggiugen der Schrift voor de opregten. Zij mögen u in staat gesteld hebben , een over- zigt te nemen over »hei goede/' in den tekst besproken »dengenen, die in opregtheid wandelen," dus over de grootheid van hun voorregt. Laat ik u thans nog bepalen mögen bij de zekerbeid van dit voorregt. De Heere zal hun het goede niet ont- houden — oradat Hij het aangezigt zijns Gezalfdeu aan- schouwt — omdat IIlj zelf hen lief heeft — omdat zijne goeddadigheid nimmer is uitgeput , — omdat Hij getrouw is en waarachtig , — omdat Hij gaarne zijn eigen werk kroont. — omdat alle vromen het ondervonden hebben. De Heere zal hun het goede niet onthouden, want Hij aanschouwt het aangezigt zijns Gezalfden. En wie is die Gezalfde? De Apostel zegt: »die ook ter regterhand Gods is, die ook voor ons bidt.'* Hij is de Gezalfde bij uitne- mendheid, die gekomen is om aan het regt des Vaders te Yoldoen, die ook voldaan heeft en aan het kruishout stervende uitriep: »het is volbragt." Voor zicbzelven nu had Hij niets te volbrengen; Hij heeft het gedaan voor die alles verbeurd badden, voor die Hij latergeleerd heeft in opregtheid te wandelen. De Vader heeft er genoegen in genomen. Kan nu de Yader het aangezigt zijns Ge- Digitized by Google 196 zalfden aanschouwen en hun het goede outhouden f Bovendien , de Vader zelf heeft hen lief. Hij heeft hen uitverkoren in ghristus, en om hunnent wil gaf Hij den Zoon. Hoe zou de Vader hun minder genegen kunneu wezen? En loch — deze gedaciile ligt ons nader bij dan wij zelven wel welen. Wij denken goedcrlierener van den Zoon, dan van den Tader. Maar jbzus heeft dit legen gegaan reeds in zijne discipelen. >Ik zeg uniet/' sprak Hij, »dat Ik den Vader voor u bidden zal, — want d© Vader zelf heeft u lief." Die dit verslaat en gelooft en er den grond van vat, hij kan niet anders dan vertrou- wen, dat bein de Heere het goede niet onthouden zal. Voeg hier bij, dat zljne goeddadigheid nimmer is uit- geput. Ik vergelijk de weldadigheid Gods bij eene zee, aan al bare boorden en oevers vol, en — ik gevoel de flaauwheid en matheid der vergelijking. Hij scbiep he- mel, zee en aarde, sints door Hern onderhouden, — en Hij is de Algenoegzame. Daarom heeft de 156. Ps. zoo herhaaldelijk , »dat zijne goedertierenheid in der eeuwig- heid is." Maar dan wil Hij ook dengenen, die in op- reglheid wandelen , het goede niet onthouden. Voeg er nog bij , dat de Heere getrouw is en waarach- tig. Zoo is Hij dan geen man, dat Hij liegen zou, noch een menschenkind , dat het Hern berouwen zoude. Zou Hij het zeggen en niet doen ? Spreken en niet bestendig makenP En wat heeft Hij gesproken? Hij heeft de rijk- ste en volste beloften gedaan voor dit tegenwoordige en voor het toekomende leven. Hij heeft door den mond zijns Apostels gesproken: »die ook zijn' eigen Zoon niet gespaard heeft, zal Hij ons ook met Hem niet alle dingen schen- ken?" Zoo Staat dan vast, »dat Hij het goede niet zal onthouden dengenen, die in opregtheid wandelen." Voeg hier nog bij . dat de Heer gaarne zijn eigen werk kroont. Zie het in het scheppingswerk. De Heeroverziet het, of H Ware, en Hij ziet, dat al wat Hij gemaakt heeft, zeer goed is — dat is de kroon op het werk. Zoo heeft de Heer er on der de menschen, die in opregtheid voor Hem wandelen. Maar daartoe heeft Hij zelf ze bereid en bekwaam gemaakt. Van zieh zelf wandelt geen sler- veling in opregtheid , maar hij kiest zieh kromme we- gen. De band Gods houdt hem staande. Hij wordt ora- gezet. Hij wordt een ander mensch in christüs en ziet — hij wandelt in opregtheid. Dien wandel nu in opregtheid kroont de Heere, en — Hij onthoudt die alzoo wande- len het goede niet. Digitized by Google 197 En inderdaad, (ik maak er u ten slotle opmerkzaam op) ZOO hebben het alle vroraen te allen tijde ondervon- den. Ja, zij hebben geklaagd en geweend, alsof hun onregt wäre geschied. Zij hebben in vlagen van moede- loosbeid, die aan wanhoop grensde, gezucht: »mijn weg is voor den Heer verborgen en mijn regt gaat van mijnen God voorbij." Sion heeft geklaagd; »de Heer heeft mij vergeten, de Heer heeft mij verlalen.** Maar was het inderdaad zoo ? Ach , in die oogenblikken van aanvech- ting meent bei de Christen; maar de Heer weet zieh le verantwoorden : »kan ook eene vrouw baren zuigeling vergeten? Ziet, Ik heb u in de beide handpalmen gegra^ veerd." Zij waren dus niet vergeten. Zij hebben allen ten slotte als uit ^^nen mond gesproken : »de Heer heeft zieh ontfermd, gelijk een vader zieh over de kinderen ontfermt." Wat volgt er uit? Immers dat het* vast Staat wat ons tekstwoord heeft: >Hij zal het goede niet ont- houden dengenen, die in opregtheid wandelen." Zoo is het M. W. Tl ja, zoo is het: Hij zal het goede ook nu niet onthouden dengenen ,die in opregtheid wandelen. Och! of al M. H! alzoo wandelden. Maar velen, helaasi doen het niet, zij wandelen anders, zij vragen naar den wil en weg des Heeren niet, zij verlangen van hunne zonden niet overtuigd te worden; zij houden zieh niet bezig met schuldbelijden en schuldbetreuren ; zij verlan- gen niet, dat God de band aan hen houde; zij hebben geen' afkeer van iine zonde als zonde voor God; om reinheid des harten bekonimeren zij zieh niet, en h'>e zoaden ze zieh met geheel hun hart den Heere* wij- den? — Zij wandelen dus anders. M. H! waarom doet gij dat? Waarom volhardt ge daarme6? Ge raoet er eene reden voor hebben; die reden raoet tevens wel zeer ge- Avigtig zijn, want — met anders te wandelen dan in op- regtheid , berooft ge u van een* zeer grooten zogen , den zegen, dat de Heere u het goede niet onthouden zal. Ach! waarom wandelt gij anders, daar ge u niet alleen van het goede verstoken doet blijven, maar het kwade over u brengt, het kwade door den Heere gedreigd aan allen, die niet in opregtheid wandelen? Maar neen, eene geldige reden kunt ge niet aanvoeren. Ge moet begin- nen en eindigen met te zeggen: »ik heb in dien wandet der opregten geen lust." Ach! zoo is het ook. Gij hebt Digitized by Google 198 er geen iust in^ Maar moet die onlust langer duren ^ Vreest gij de kwade gevolgen niet? Misschien vreesl gij die niet zeer, omdat het u tijdelljk nog al wel gaat? Ik bid u, bedrieg u hier loch niet; velen bebben zieh be- drogen ; — gij , spiegelt u aan hen. Zij wisten geen on- derscheid te makea tusscheo aardschen voorspoed en ze- gen. Alle voorspoed is geen zogen. Gij kunt rijk wezen, en niet gezegend. Uwe landen kunnen rijke inkomsten beloven, zonder dat het u een zogen is. Kent gij den 73. Ps. niet? Verstaat gij het woord niet, dat de Heere kastijdt» dien Hij lief heeft? Ik zou u uit de geschiedenis der volken, uit de geschiedenis van ons eigen volk ook, op menigeen wijzen kunnen, wien de voorspoed geweest is eene bron van eilende en Jammer, en alles bebalve een zogen. Ik kan u integeudeel ook op menigeen wijzen , Wien de tegenspoeden tot God bebben gebragt en tot de zaligheid. Daarom, laat uwe uiterlijke welvaart u niet verleiden. Denk er vooral bij, dat de dood komt, en dat ge naakt uit de wereld gaat. En wanneer dan het kwa- de over u komt, weet, dat het in alle eeuwigheid uw rampzalig deel zal zijn. Daarom, 6 mensch I bewandel niet langer uwe wegen. 6a ook geen voetstap verder, opdat uw berouw niet te laat kome. Heden is het niet te laat nog. Heden laat a de Heer nog minzaam noodigen, om deelgenoot van het goede te worden door voortaan te wandelet! in opregt- heid. Ik bid u, wijs ieie noodiging niet af. Ik weet zeker, dat de gevolgen onberekenbaar zijn. »Wat zullen wij dan doen" Gij begrijpt de zaak der wäre godsdienst niet. 't Komt daarbij niet op ons doen ZOO zeer aan. Wees lijdelijk, maar niet als een steen. Wees lijdelijk , gdijk het een zondig en schuldig mensch betaamt, en — laat u regt bekend maken met den wil des Heeren; laat u ontdekken en van schuld en zonde innig overtuigen, en gij zult roepen met een waarach- tig hart ora ontferming, en — uw wandelen in opregt- heid heeft een begin genomen, en — de Heere zal u het goede niet onthouden- En gijy Christen! die door Gods genade bearbeid zijt , om in opregtheid le wandelen , laat u opwekken en troosten. Laat u opwekken om voort te gaan met in opregtheid te wandelen, laat u opwekken om in dezen wandel toe te nemen. Digitized by Google 199 Christen! ga voort in den wandel der opreglen. Blijf iiiet staan; keer nog minder terug, maar ga voort. Ga voort I Wat wil dat zeggen? Het wil zeggen, dat gij aliijd nieer en overvloediger kennis van Gods wil en raad zockt te verkrijgen door naarstig onderzoek. Het vsril zeggen , dat ge steeds wenscht ontdekt te v^orden aan de plagen van uw hart, en in de schuilhoeken uws har- ten dieper in te dalen. Het wil zeggen , dat ge alle da- gen ootmoedig schuld helijdt zonder achterhouden. Het wil zeggen, dat uw verlangen blijft, dat de Heer u be- arbeide en afkeerig doe blijven van elke zonde, klein en groot, dat zijn Geest uw hart reinige niet minder dan uwe handen, dat Hij u overal en altijd dezelfde doe we- zen, namelijk een, die weten wil, dat hij het met God hoüdt; ja, dat Hij u bewerke tot dagelijksche algeheele overgift en toewijding aan Hein en zijne dienst. — Zie Gell dat is voortgaan in den wandel der opregten. Dat u dit belaamt, ßehoef ik niet te betoogen, want daartoe beeft CHRISTUS zieh voor u in den dood gegeven. Ik ga dus voort en wek u op, om in dezen wandel toe te nenien. Het beste middel is, te zoeken, overal onder den indruk te verkeeren van de goddelijke Alwe- teodheid. Hoe meer gij u den Heere vertegenwoordigt en Hein voor u stelt, hoe minder afwijking gij u zult ver- oorloven. Een ander heerlijk middel is, vlijtig en naar- stig gebruik maken van de ernstigste en meest ontdekken- de prediking, die u altijd den een of anderen verzuimden pligt met schaamte zal indachtig maken, of eene verborge- ne zonde doen opmerken. Nog is een heerlijk middel, de gedurige gedachte aan dood en oordeel. Gij begrijpt dit, wordt de Christen daar met zijne gedachte gehouden, hij kan geen onreinheid hij zieh laten vernachten. En naar male het geloof in sterkte toeneerat, naar die mate is noodzakelijk zijn wandel opregter, want hij heefl vrij- raoedigheid om telkens met zijne zonden tot het bloed der verzoening loevlugt te nemen, dat hera reinigt. Christen! behartig deze opwekking, en laat mij ten slotte woorden van vertroosting mögen spreken. Dit is de groote troost, dien gij bezit, dat de Heere u het goe- de niet zal onthouden. Maar wat is nu eigenlijk goed? Is rijkdom u goed en nuttig, de Heer zal hem u geven. Maar misschien is een minder deel u beter, en de Heer zal het mindere geven. Is gezondheid u goed, de Heer zal u gezondheid schenken; maar keurt Hij ziekte en zwakheid en lijden nuttiger, maak dan daaropstaat. Zie, Digitized by Google de lekst zegl: »HiJ zal het goede niet onlhouden denge- nen, die in opreglhcid wandelen." En wat uwe ziel be- langt, gij zult met de opregten zeker wandelen; het zal u aan geene opgeruimdheid en vrolijkheid ontbreken. Het licht zal wel van duisternis worden afgewisseld, maar ook in de donkerheid zal de Heer u een licht zijn. Gij zult niet vrij blijven van aanvechting en benaauwdheid des harten, maar de Heer zal zorgen, dat de angst te zijner tijd plaats ruinite voor verlrouwen. En — komt uv*^ einde — Hij zal u het goede ook in den dood niet onthouden, noch ook over den dood. Gij zult dan eerst ondervinden, dat hier alles ten deele wrs, en gij zult het volinaakte kennen en genieten, een volmaakt aan- schouwen, een volmaakt leven bij den Heer. »Maar/' zegt ge, »aan dien eindpaal sta ik nog niet. Wie weet, wat mij nog boven het hoofd hangt? Wie weet, wat stormen mijne ziel nog zullen beängstigen? *t Is mij nu reeds bang; achl hoe kom ik er nog?" Gel! die klagt is ons niet vreemd; toch getuigt ze niet van veel doorzigt voor het oogenblik , en van veel geloof. Daar kan u immers geen haar van het hoofd vallen zon- der 's Heeren wil ? De vijand kan zieh , zonder 's Heeren wil, niet roeren of bewegen? »Ja, maar de Heer zelf kan nog wel diepe en smartelijke wegen voor mij noodig keuren." Welnu, als zijne wijsheid ze noodig keurt, zal zijne goedheid ze u heilzaam maken, zoodat ge er daarna voor dankt. En voorts, wat hebt gij met de toekomst noodig? En zooveel gij er meÄ kunt noodig hebben, — laat mljn tekstwoord in uw hart geschreven blijven: »Hij zal het goede niet onthouden dengenen, die in opregtheid wandelen." Amen. Digitized by Google DE VERBORGENHEID DER GODZALIGHEID, OF GOD GEOPENBAARD IN HET VLEESCH. VooRZ. Ps. CXVm. : 11, 14. VOORAFSPRAAK. rfGod is goedertieren over de ondankbaren eii boozen." Ziedaar, Toeh. I — eene aangename eri onaangename getuigenis, welke jezus christüs, toen Hij nog op aarde was, van God en van den mensch heeft afgelegd, naar Lucas I. boek, het 6 kap. het 35. vers. Van den eenen, namelijk God, getuigt de Heiland, dat Hij genadig en goed is: — integendeel, van den mensch zegt de Heer, dat hij is ondankbaar en boos^ Deze uitspraak van den Zaligmaker, (ik kan hei niet ontkennen) vereert God tenhoogste; maar moet ons men- schen tot bescharaing strekken , en tot diepe verootmoedi- ging leiden, wanl zlj is volkomen ivaar. — Niet alleen vindt zij bare zekerheid in het onfeilbaar woord van Hem, in Wiens mond geen bedrog gevonden werd ; maar zij steunt ook op de levens-ervaring van alle menschen; — van het verloren paradijs af tot op onze dagen toe, — en in alle ootmoedigheid moet ik met schaamte belijden, dat deze getuigenis door jezus uitgesproken , eene waarheid zal blij- ven, zoolang er een God is, die goed doet, en er menschen zullen zijn, aan wie goed gedaan wordt. Ik zal, om de genoemde uitspraak van Chriötus te regt- vaardigen, mij niet beroepen op de geschiedenis der men- schen-wereld van zesduizend jarenherwaarts;ik wil uniet wijzen op de vervlogene dagen van uw geheele leven, waarin God u meer, dan eene moeder haar kind, liefde bewezen heeft, door u als op vleugelen eens arends te dragen; — 9«. /aar. iVo. 12. 15 Digitized by< .Google 202 u tc verzorgen , cn tot aan dezen oogenblik toe , met 011-' verdiende goedheden te overladen, — zetfs zal ik u niet eens in gedachte brengen de weinige dagen der verloopene week, van hoeveel kwaads gij verschoond zijt gebleven; — wat goeds gij daarin al genoten , — en hoe gij daaraan be- antwoord hebt, maar dit zoude ik u wel willen vragen: met welke gevoelens, met wat voornemen, en in welk eene ge- moedsstemming, gij dezen morgen zijt ontwaakt en op- gestaan ? — Immers de aloude God der eeuwige heuvelen deed weder zijne zon over u lichten, en Hij deed u in ge- zondheid ontwaken. — Een nieuwe dag, en wel eene sab- batsrust, brak voor u aan; gij vondt alles nog op zijne plaats ZOO als het was, toen gij u den avond te voren aan den slaap overgaaft, — geen dief had uwe bezitling ge- roofd; — geen vuur uwe woning verteerd; — uit den kring uwer familie en van lieve huisgenooten , had de dood niemand van uwe zijde weggerukt;- — uw brood en water waren nog gewis, en wat daarbij nog meer zegt; de Almag- tige, de Heere des hemelsen der aarde, zoude u van daag weder onthalen door zijne dienstknechten, op het feest- maal der blijde verkondiging van het Evangelie der zaligheid en des eeuwigen heijs. Ik vraag het nog eens — en aan u allen M. HJ — met uw 00g naar boven gerigt en met de band op het hart, wat zegt u uw geweten ? — hebben ook de wanden uwer woning u dankend en aanbiddend zien nederknielen voor den Heer der heirscharen ; omdat Hij het alleen was , de Vader van alle goede giften en gaven, die u uit zijnen schdit, al deze voorregten en weldaden deed geworden en in gezond- heid genieten ? Ik laat het antwoord hierop aan u zelven ov^; maar dit weet ik toch, dat er in dit heiligdom zijn, die zieh erg liebben te schämen , en, zoo zij de waarheid wilden uitspre- ken, zouden moeten belijden — voorzeker! de getmgenis van JEZUS cbristüs is waar; — God is goedertieren ; doch ik ; — ik ben niet alleen ondankbaar maar ook boos, Maar vanwaar komt nu zoo een gedrag, — en dat wel van redelijke schepselen? — immers een hofid nog, zal dankbaar de band lekken desgenen, die hem ^oed doet en brood geeft! — Ja, M. H. I — hoe vernederend dan ook voor de menschelijke natuur het antwoord zijn möge, als een getrouw dienstknecht van christüs, zoo moet ik toch open- iijk voor de waarheid uitkomen en zeggen , als met de Hei- Digitized by Google 205 lige Schrift in de hand en de leidsvrouw der ondervinding voor mij , het komt vandaar; — dat de mensch zoo als hij door de zonde geworden is, nu het leven Gods mist en ganschelijk verloren heeft het heeld van zijnen hemelschen Makeren Weldoener; vsranteenos kent nog zijnen hezitter, en een ezel de krib zljns Heeren; maar de mensch van na- ture, weet en verstaat niet, hij is verduisterd geworden in het verstand door de booze werken, en vervreemd van het leven Gods door de onwetendheid , die in hem is. Ziet, ToehJ — dit is hetlooii der zonde; — de rampza- Kge bezoldiging geworden van onzen schrikkelijken afval van God, het hoogste goed; de fontein van alle licht, leven, zaligheid, vrede, vergenoegen, blijdschap en alle heerlijk- heden, zoodat wij God, noch kennen, noch liefhebben , noch vereeren^ noch dienen, of op eenigerhande wijze onsdank- baar jegens Hem gedragen, al doet de Heer ons nog zoo veel goeds, engaat Hij voort, zonder ophouden ons goed te doea — en 6 ziet eensl Hij is en blijft dezelfde God, die goedertieren is over de ondankbaren en boozen, — zelfs nog in deze ure, dat Hij ons hij vernieuWing de blijde bood- schap laat brengen , dat zijne goedheid ons zegenen wil , met alle geestelijke zegeningen in den hemel in ghristüs jEZüs, maar hoe zullen wij die nu weder ontvangen ? — en hoe daaraan beantwoorden ? — 6, Geliefdenl — dat er in niemand van ons zij een boos en ongeloovig hart om voort tegaanteverlaten en alkeerig te blijven van den spring- ader des eeuwigen levens — welke is jezüs ghristüs de Heer — God geopenbaard in het vleesch, Dat de gnädige God tot dat einde, de zon der geregtig- heid, even als van morgen de zon der wereld, over ons doe opgaan, ons bestrale en verkwikke met haar licht en hare wärmte , opdat wij leven , vreugde en zaligheid mögen genieten van God, door den Heiligen Geest in ghristüs jezüs. Amen ! TEKST: 1 Tim. HI: 16«. »En BülTEN ALLEN TWIJFEL DE VEBBORGENHEID DER GODZALIG- HEiD IS groot: God is geopenbaard in het vleesgh." Onder al de voortreffelijke zaken, die van het huis Gods, Van zijne kerk hier op aarde gezegd worden; — ' behoort 9e. Jaar. No. 12. U* Digitized by Google 204 voorzeker ook, dat de groote Leeraar der Heidenen, de ge- meente Gods aanmerkt, — als gebouwd op het fondament der Heilige Apostelea eii Profeten , waarvan jezüs ghristüs. is,de uiterste hoeksteen^). Deze'uitspraak van den Apostel Paulus is niet alleen waar, ten opzigte van de leer der zaligheid, die de kerk bezit, maar ook ten aanzien van den vasten grond, waarop de- zelve is berustende; — want Wordt er getuigd dat de medeburgers der Heiligen — en de huisgenooten Gods gebouwd zijn op het fondament der Apostelen en der Profeten; zoo bezitten zij in de leer der zaligheid — in het woord Gods — door Apostelen en Pro- feten verkondigd, een steunsel en vastigheid, die bestand is tegen alle leugen en de bedriegingen der menseben, om listiglijk tot dwaling te brengen. Niet ten onregte, heeft daarom de Apostel petrüs in zij- nen 2den zendbrief dit fondament erkent en zieh daarop be- roepen, als hij schrljft: *) en yvi] hebben het profetisch woord, dat zeer vast is; en gij doet wel, dat gij daarop acht hebt .... En deze getuigenis van den onfeilbaren Apostel, iswaar- Ächtig en gegrond , omdat zij is eene zaligmakende leere der genade Gods; ^) door God zelven, die niet liegen kan, in het paradijs het eerst verkondigd, en naderband geopen- baard zrjnen heiligen, die van den Heiligen Geest gedreven zijnde, haar hebben verkondigd en ingeschrifte gesteld. *) Het is deze zelfde leere, die als een fondament de kerk staande houdt , dewljl zij het voorname middel is , waarvan zieh de genade Gods bedient, om niet alleen zon- dige en doodellendige Adams-kinderen tot de gemeente Gods toe te brengen, maar ook om hen te bevestigen, te be- schermen, te bewaren en te doen strijden voor het ge- loof , eenraaal den Heiligen overgeleverd — 5) al waarom ieder burger der Stad Gods heilig geroepen is , vast te hou- den aan het getrouwe woord, dat naarde leer is; *^) Doch ook , de gemeente Gods moet ten tweede eenen vasten grond — een fondament hebben voor de zaligheid , die zij hoopt , en te gemoet ziet naar de leere der waarheid , zoo als zij uit en van God is. — Nu , dit fondament heeft zij dan ook l)i:f 11:20. 2) 2 Pclr. I: 19. 3) Tit. \\ i 11.4) 2 Pelr I. 20. 4) Jud. TS 3. 6) Tit. I 9. Digitized by Google 205 ff» Jezus Christus; die hier door den Apostel paclus ge- noemd en erkend wordt als de uiterste hoeksleen van dat fondament aan het huis Gods. Gelijk een hoeksteen in grootte, zwaarte en vastigheid alle andere steenen overtreft, alsmede voor het oog zigtbaar is; de twee zijden van het gebouw vereenigt — en zoo tot steunsel , vastigheid en sieraad verstrekt van het geheele huis, dat is riu Jezus Christus, ten opzigte van het gods-gebouw — namelijk, der gemeente des levendigen Gods. Het is Jezus Christus de Heer , die vroeger door de ge- loovigen onder het Oude Verbond tot hunne zaligheid werd te gemoet gezien. — Die op den bestemden tijd in de we- reld versehenen is, om zondaren de vrede met God aan te brengen, en vrelken nu onder het Nieuwe Verbond de uit* verkorenen Gods door het geloof aanschouwen, als denge- Ben , die met eere en heerlijkheid is gekroond , zittende ter regterhand der Majesleit Gods, in de hoogste hemelen. Ja, M. H. ! JEZUS CHRISTUS is de hoeksteen , als die in alle op* zigten de grond is van de gansche zaligheid van alle uit" verkorenen, uit Jood en Heiden te zamengebragt tot 66ne kudde en onder 6önen Herder, de eenige en vaste hoek- steen van het huis Gods, die eeuwige petra, waarop de Tempel Gods rust, en voor deeeuwen, die nog körnen zul- len , onwrikbaar zal vast staan , ja, die door demagtder hei, in eeuwigheid niet zal kunnen beschadigd — • veel min-* der zal kunnen afgebroken en gesloopt worden. Dit nu is wel eene zaak, die het vleeschlijk oog in zij- ne ingebeeide wljsheid, noch weet noch ziet, doch daar- ora is en blijft zij toch eene verborg enheid der godzalig- heid die groot is; maar alleen slechts bij en voor hen, die als levende sleenen aan- den geestelijkentempel des Heeren zijn , en nog worden aangebragt en toegevoegd ; want de hoeksteen van het fondament van het gebouw Gods is nie^ mand anders dan de eeuwige Zoon des eeuwigen Vaders, JEZUS CHRISTUS dc Hccr, God geopenbaard in het vleesch , en het is deze waarheid ToehoordersI die wij in deze gewigtige ure met elkanderen willen nagaan en over- denken. In de 13 eerste verzen had paulus aan timotheus ge- schreven , hoe hij te leiten had op de hoedanigheid der personen , die hij verkiezen en aanstellen zoude tot opzie- iiers en diakenen. — Paulus had dit daarom gedaan, opdat TIMOTHEUS (indien de Apostel niet zoo schielijk tot heni Digitized by Google 206 kwara , als Lij wel hoopie) weten mögt hoedanig hij ver- keeren moesl in het huisGrods, vs. 14, 15a. Daarmoesten getrouwe en bekwame leeraars en opzieners gesteld wor- den , opdat deze met timotheus , ook na zijn verlrek en üHgang, mogten waken voor den welsland der genieente, en voor de zuiverheid der Evangelie-leer. Deze zaak loch was van hei hoogsle aanbelang , zoo ten opzigte van de uitnemendhetd der kerk , omdat zlj is de geraeenle des levendigen Gods , als ten aanzien van de leer der waarheid , waarin die kerk een zoo groot belang heeft. De kerk toch, was een pilaar en vastigheid der waar- heid , omdat zij staat in de belijdenis en in het geloof der waarheid. — De waarheid in het heilig woord vervat, maakt elken lidmaat en de gansche kerk onbewegelijk en vast. — Of gelyk oudtijds, op de pilaren in de tempelsder Heidenen, de geschiedenissen hunner goden werden afge- maald , oni dezelve bekend te doen worden en voor de ver- getelheid te bewaren ; zoo ook moest de kerk Gods de waar- heid bekend maken , haar bezit niet verliezen , en haar legen alle vijandige aanvallen verdedigen en beschermen, Onlving nu de kerk bare vastigheid van de waarheid , of was zij de school en bewaarster der waarheid , zoo moest immers die kerk en die waarheid aan getrouwe en bekwa^« rae menschen worden aanbevolen als opzieners daarover; ZOO veel te meer, als raen acht gaf op de uitnemendheid en heerlijkheid van die goddelijke waarheid en welke de Apos- tel hier voorstelt als in zieh beheizende eewe verborgenheid der godzaligheid, die buiten allen tivij fei groot was, name^ lijk : God geopenbaard in het vleesch, Ik zal I. Deze woorden eerst verklaren, en II. Dan ten tweede daarvan een toepasselljk gebruik maken. I. Laat mij dan in de eerste plaats u den tekst verklaren ; daartoe zuUen wij vooraf onze aandacht vestigen op den lof , dien de Apostel aan de waarheid geeft, ora daarna de gewigtige zaak te« beschouwen , waarvan paulus het woord heeft , als hij zogt: God geopenbaard in het vleesch, Wat nu het eerste aangaat, zoo stelt de Apostel de waar- heid voor, in hdireverhevenheid, heiligheid, en zekerhmd. Digitized by Google ' 207 Dra ons de waarheid van de Evangelie-leer in hare verhevenheid aan te toonen, zoo noemt paülüs haar eene verborgenheid, — De Apostel ontleent dit woord , gelijk Gods Geest meerraalen gewoon is te doen, van de godsdienst dei* Heidenen. — De Heidenen hadden verborgenheden, gehei- men van godgewijde plegtigheden , die alleen den priesteren en eenigen ingewijden in deze dienst bekend waren. — Nu wil Paulus zeggen, zoo heeft ook de Evangelie-leer hare verborgenheden, maar in een gansch anderen zin en van eenen anderen aard, dezelve toch worden niet verborgen gehouden voor de leden der kerk, maar gezet op den kandelaar. De Apostel noemt haar echter zoo , 1 omdat haar voor- name inhoud de leer der verzoening is: voor het redelicht ten eenemale verborgen, zoodat geen menschelijk verstand haar kon uitdenken en bekend maken. — Neen, dit is al- leen geschied door middel van eene goddelijke openbaring; daarom genoerad eene »verborgenheid, die van alle eeuwen is verborgen geweest in God." *) 2. Eene verborgen heid , omdat zij maar aan weini- gen regt bekend is , te weten : aan de wäre kerk , den ge- roepenen heiligen •, aan wien God heeft willen bekend raa- ken, welke daarzLj derijkdora der heerlijkheid dezer ver- borgenheid. *-) 5. Eene verborgenheid , omdat men deze dingen tot za- iigheid leert kennen, niet door het licht van onze rede want de naluurlijke mensch begrijpt niet de dingen, die des Geestes Gods zijn. Want zij zijn hera dwaasheid en hij kan ze niet verstaan, omdat ze geestelijk onderscheiden worden , ') maar men leert die waarheid verstaan tot za- ligheid door het verborgen onderwijs en het ondekkend licht van des Heeren Geest, — Of heeft niet de Heiland der wereld het uitgesproken en om deze reden God ge- dankt, als Hlj zeide: »Ik dank U Vaderl Heer deshemels ■en der aarde, dat Glj deze dingen voor den wijzen en verständigen verborgen hebt, en hebt dezelve den kinder- kens geopenbaard." *) 4. Wog eens, eene verborgenheid, omdat dezelve, nuzij geopenbaard is, ons toch nog maar ten deele is bekend; ofschoon er in die verborgenheid niets is dat strijdt 1) Ef 111; 0. •?) Coli. 1: 26. 3) 1 Cor. II: 14. 4) Malth XI : 2f», Digitized by Google 208 legen de rede,evenwel veel bezit dat onze rede zeerverre te boven gaat, immers »wij zien nu nog raaar dooreenen Spiegel in eene duistere rede." ') Doch ik zeide ook , het is eene verborgenheid, die groot is, hetzij dat men let op hdiven oorsprong , als geopenbaard door den levendigen God, die in alles watHij zegt ofdoet, niets anders vertoont dan hetgene waarlijk groot is, — Groot ZOO men ziet op de wijze der openbaring; de Heer heeft dit door eenen weg van wondepen geopenbj^ard, en niet alleen door Profeten en Apostelen, maar ook door zijnen Zoon zelven laten verkondigen. Daar nu Gods woord eiders gewag raaakt van de verr borgenheid Gods en des Vaders en van ghristüs, ^) — de verborgenheid des Evangelies, ^) — verborgenheid des ge- loofs, *) ZOO spreekt de Apostel hier tot aanprijzing van deze verborgenheid van wege bare heilig heid, van eene verbor- genheid der godzaligheid, — zoo toch noemt paulüs haar in tegenstelling van de verborgenheden der Heidensche godsdienst, welke zondig en dikwijls goddeloos waren, en niet alleen omdat men door dezelvede afgoden eerde; raaar ook geheimen pleegde, te schandelljk om die hier te noemen. 