title: Englische Geschichte, vornehmlich im 16. und 17. Jahrhundert
creator: Ranke, Leopold von, 1795-1886
text: Het is te zien, desaccounte de redeneringen, een zeer goede manier. Kenington, 14 oktober 1699 De G van Portland zal, U Ed., de constante lengte van het jaar, geen verder tuin zijn. De G van Tallaid en hem is gepasseerd, waaruit U Ed. enz. Geen Google. 136 In het scheiden dal schijnt het eenmaal van Vrankrijk te zijn om Navarre of Lothringen bij te houden, aan dat ik meen dat zij, in de partage van de Dauphin, te hebben, dat ik, dat ik meen dat zij, in de voorgaande partij, in de partij van de Dauphin, te hebben, dat ik, dat ik meen dat zij, in de voorgaande partij, in de voet, zal willen tracteren, en vervolgens, de negativiteiten in Londen en Namen, enige measures, want ik, niet en geloof dat Vrankrijk, in deze conjunctie, te kunnen brengen zal zijn, en vervolgens, in het een, een zware deliberatie zal hebben te doen, waarom ik, graag Ed., nader te komen. Kenington, 25 april, of 4 mei 1699 Ik moet, Ed., met groote droefheid zeggen, dat ook, zoals de G van Portland zich teruggetrokken heeft, en dat geen persoon hem lief heeft kunnen houden. - Ik heb nog, met groote moeite, verkregen dat hij de negativiteiten met Tallard alle continuïteit hebben. Ik heb, U. Ed., niet genoeg aan te tonen hoe die vaarwel chagrineert, en het meer om dat ik alles lief gedaan heb om de G van Portland, zo veel mogelijk te helpen, dat eenig inzicht met zijn koning bestaat, maar een verblindde jaloezie heeft moelen prevaleeren. Kenington, 6 mei 1699 Ik denk dat de drie corpsen van mijn Garde, even naar zijn hoofd, proportioneel meer moeilijkheden dragen, de kosten van hun bestaan en het laatste concept van de laatste van Staten, meer Boldly van Provincieën te halen, zou bij provision kunnen worden geïntroduceerd, maar ik ben zeer bekomen dat de besteding zeer langzaam bij komt, behalve bij de kosten die onmogelijk bij de officiers kan worden gedragen. Hampton Court, 7 november 1699. Hei schynt uyt het discoura — — — dat men het groote werck «Ihier wil negotieren en' niet in den Hagh, het geene eveiiwel anmogelyck sal gyn soo lang de difBculteyten by de Leeden van den Siael snllen con- linueeren. Ick en hoov nog niet van d' overkomate van G. van Tallard noghte oock yets verders uyt Vrankr. 't geen ick niel te gemoel en we als in het laesie van dese weeck, alsoo voor van dsgh myn Amb> geen audienlie en heetl kunnen hebten van d' C. van Vrankr. boo dat ick voor het legenwoordigh U. Ed. op dese importanle materie niel naerder» heb te scryven. — , n,s,t,..d Di. Google 3n bit(fin »(»ifoiiiinnibong inBgni iit ht'iien felgnibm nrinnt, jwil^ «ahwig XIV. unb aJilirim HI. gewt^ldtni «titfe, «l^dnen. L«ttr« aut(^T«plie de OoillAaine HI & Iioais ZIT, 27. Novembre 1699. Monsieur moa trire, Ajanl falt venir le Comt« de Jerscj, mon sm- btBsadeur extraordinaire, qui B'en relonrne aupree de vous, j'ai cm a^ ponvoir RToir une occuion p[uB propre n voub lÄmoigner U satisfartion du trailö qui vient ä'itre ta'il puisque cela me donne lien d'esperer qu'il y man k l'aveiiir une eetroite liaison el correspondaiice eiibe nou£ ce que je Eouhaiie avec lant d'ardeor et i quo! je contnbuerai de raon coelä tou( ce qui ponrra dependre de luot, dont J'ai chai^ mon ambafifcadeur de tou» aaaurer plus particalierement el comhien je desire voire amili^ esisni Teritabtement Volte bon frere A ta Haye, 37 Novembre 1699. William R. B^ponse de Louü XIV. VereaJlles, 8. Dec. 1699. Monsiem' monifrere. Je me sers avec plaisir dn relour du Cumte de Tallard, que je renvoje aupres de vous pour'vous asBurer encore du d6sir que j'ai de vouB donner des marques de mon cBÜme pwticulier ei de la «ino*ril* de mes »enlimens, eetant M' mon frere Volre bon frere Heiiuiue an den XOaig. '8 Hage, 6. May 1G99. Sirel Ick hebbe geremarqueerl, EerBtelyck dai in het eeiie point nu nader orergegeven poseert, ds( sigh engageert om bei Mitanoia aeii den Hartogh van LoKheringen ovene- geven vaor syne Btaten, daermede ick vaslstelle dal aen Uwe MajesL «oude laten om die TerwiBselinge by den Harlogh van Lodheringe uyUewercken. n,s,t,..dDy Google 137 T«a Iweede remarqueere ick dal in d' eersle voorslagh de epaense Ncderland«n abaoluyt sasigneen an de Cheurfurst eu in de iweede merckl een allematyf -om die W geven of aen deu Chemfursl ofle die te doen eri- gereii in een republyck. Waerom aldaer een onderschejl maecken ende oft hei indifferent in '( eene en 't andere geval soude weeeen weet ick niet, dat point koml eeuighsinis overeen mel het gene iok Uwe Majest, aleer voor eene uare gedagte hebbe geseieven om de spaenBe Nederlandeii Ten derden s(ae( te cunsidereren dat in de vaorelagh Icd behoeve van den Hartagh van Savoyen de Kouingg van Vrancknfck bedingt desBeifs staten en Savoyen boven 'l geene in d' eereie voorelagh aen Vranctryck aaude komen; daer omtrenl coosidei'ere ick dat daermede wil wegnemen de Bwarig'heyt die wy al lange hadden gepreiendeen, dat den Hartogh van Savojen, door het accoord en Spagnen en Vranckryck ombrage Boude geven en daerom hen niet geeine Boude sien gepermoveert. Ten vierden, merkte ik dat aan den Hartogh van Lothringen boven Milanese nog wil geven aan Münster, dal aan Savoie dependeert, en hem daarvoor te verpachten, maar ik zie niet wat equivalent daarvoor in d'Eerste voorlegging zou komen om Lothringen te kunnen trygen. Het is evident, zoo als Uwe Majesteit bevestigt, dat de laatste voorlegging is slimmer als de eerlijke, want voorafgaand moet ons groepje bul zien, Vrij- rijk niet magere te maken als nodig is, en behalven dat bij de eerste voorvaat, men als bij de eerste pagina prentendert aan Milanese, zoo is dat daarenboven bij deze nog de Staten van Savoie, waardoor aanvallen kunnen hebben 't geene wy vreesei dat door zijn groepje overmacht naderhand tuude krijgen. Ik kan mij ook niet verbeelden dat Vrijrijk deze tweede voorvaat anders doel als om daar mee de eerste smakelijker te maken, de wy! wel weet dat niet acceptabel is, alhoewel men kan zien, dat Lothringen gaenzal zou hebben en daarvoor na alle apparates nog meer moeite suijiend doen. In de vijde, door deze tweede voorlegging geen rede om van mijn sentiment in de mijne van den 24. Februarie gemelijk te veranderen en zal die reden niet repelleren om Uw Majestijd niet de incommoderen en vervolgens vaststellende dat men op den voorstel len behoefte van den Eerste Herring eerst zou kunnen handelen, zodanig het voornemenlijk, boven de prentense op de Milanois, op de methode aan te komen. De Grave van Portland advieeert mij dat de Grave van Tallard zich op deze wijze heeft geëxpliqueerd of dat zijn Koning het met Uw Majesteit zou moeten eens zijn, dat hij door een bepaald artikel alvorens deze of die lening minstens dat Uw Majesteit woord tot verzekeringsgeving moest geven; hoever ook waarom men de Keizer onder willen brengen, dit laatste was des nuets het geachte en het securistest en eerst kon kunnen. Werd gedereterd alhoewel mede soude maakte istellun mser dat in selectie oude moeien werden geboekt, of het een traject was Ik beken dat ik eerder hard daar tegenspant aansie dat men het ware kwaad voor ons met zure brandstof afzweven, daar men met iets kan appteken dat wellicht volgens mij de wil bij mijn gevoel desaan gaande de reëelen hebbes gealarmeerd zal zijn blijven om alleen te refereren, evenwel moest ik daarbij volgen als geruchtmakend acht mal de roorg-nende partage wilde ik vreeden stellen, dat ik oordeel dat men met geen reden van deze oude soude kunnen weggeven om (en nu niet dat punt vast te stellen, deweg men ander ding zekerlijk oude schijnende te reculeren 't geen ik meen te zijn diensug te weten Het werck is in wat het waarheid aankant want nu zure brandstof maakt lot het huis van Oostenrijk, is 't in België om meteen met hem te spreken zeg ik zelfs in geheime secretes te komen, tijdens wel wij eerst dien gebracht hebben de Keizer zou die maak lijkelijk laat los en op de onverwachte dat van een grote nadeiging na zo veel zou kunnen bruggen en Blank verbeiden dat de laag gedaan zijnde wij sundei h in met zouden kunnen doen en dat wij als daarom en g als blijde zijnde weinig met dat huis onteelt alle leugens ik zou die te besluiten onder twee Maart beter gevoeld om de redenen en mijn vorige gemengd ab nog oordeelen Dat men wel zou kunnen handelen op de voorstel ten behoeve van den Erzt Hertog Dat men Frankrijk met oude zou kunnen toeleggen als bij de laeste partage gedaan is Dat men de handeling op die gronden met de Keizer zou kunnen behoren te beginnen ten zij bij uitleg direct of indirect Maar denk denken daarneder weten we de vrede willen zijn zo om dat een en geen zekerheid zullen willen hebben, om geen tijd is om het verhalen om haren vragende en vragende op een andere wijze lood te laten vallen, als om dat wel zijn dat ons doordringende bijstand positie geven om met anderen te kunnen doen en men evenwel een afkomst landsaanmoedigen maakt, zou ik Uwe Majesteit in bedragen geven ofwel een temperament woedend kunnen dienen dat men een secrete gepreesde tijd stelde om met de heuser over die succesie te handelen en bij haar die tijd de zaken met afgehandeld zijnde ofwel dat de Rong van Spanje mocht komen te Bieren, dat Lee Majesteit dan met de Konin van Frankrijk die zaak zou kunnen trachten af te doen — En dewijl deze met Uw Majesteit de vrede zal proberen, dat Uw Majesteit nu af zou kunnen zien, dat de Koning van Frankrijk ofwel de Dauphin alsdan zou moeten geaccordeerd deszelfde partage die met het eerste tractaat toegekomen en geaccordeerd is, mits dat de koning van Frankrijk ook aan eenzelfde vaste stel dat de Spaanse Nederlanden hem of aan de Luitasburg ofwel zo Uw Majesteit. Na het schrijven van de mijn, heb ik ooftgezien Uwe Majesteit de Lange Brief van den 24. van deze maand, en ook bij brief van den G. van Vlaanderen vertaen de noodzaak voorstelling door de Grave van Tallard gedaan namentelijk van de geheele Successie van Spanje, zoolijk die aan de Prins Ecloral was geassigneerd te laten volgen aan den Hertog van Hariogh, met daad mede aan Frankrijk daar uit leidt Navarre of Luxemburg, na mijn oordeel geeft deelte in deze laatste voorslag alleen na, dat in pleis van de Spaanse Nederlanden aan de Kurfurst van Beieren uitleg heeft Uwe Majesteit disponibel had gelegd, die nu laat aan den Hertog van Hariogh, dewijl de voorlaag van Navarre of Luxemburg slimmer is als de verwesselingslag van het Milanese met Lattice. De Grave van Beieren heeft al vreede boek hoofd getild aan Gipsy, dat niet anders heb ik kunnen merken of hij was daarover meer bekommerd als hij wilde uitgaan, als Navarre daar na het komen had de Fransen achteloos en open deur in Spanje, wat een beschrijving, de provincie van Luxemburg aan de Fransen mag afgeven, wat een oude gewoonte is, met mede bekend, behalve al de Spaanse Nederlanden aan den Hertog van Hariog komen die plaats deselven onafgebroken communicatie met de Vrede van het Rijk te meer noodig aanzien syn. Ik kan dan niet anders oordeelen of de eerste voorslag van Lotharingen zoude nog beter zijn als deze laatste, maar daar om rent valt weer die overweging, dat bij kan gebeuren dat den Hertog van Hariog vacatie Loteringen daar toe niet le disposice oude gewoonte, als wanneer Vrijheid zoude dienen, dat hij in Milanese zoude moeten hebben en zoude ook vervolgens krijgen zodat men hem het minst wilde geven. — Ik vermoed dat het is een zeer eervolle deliberatie, zodat men aan Vrijheid meer zal geven als bij de voorgaande parlementen die waren vreede zo hoog genomen als menselijk rijk, die behoorde genomen te worden, en dat niet aan uit de noodzakelijke necessiteit, daar is nu eer minder als meerder redenen om die te vermeerderen, dewijl de Koning van Spanje in betere consulent is, maar het is niet de reden maar de begeerte die bij Vrijheid consulent werd, zodat men weet klaar dat alles alleenlijk daarom te doen is ingeval deze negociatie met inleven van den Keizer en de andere geallieerden gedaan werd en niet met ons in particulier, zoude ik geen gevaar de minderheid vermoeden. Ik stel dan voor af vasl, het gael hoe het gael, dal mede een vallei ooglijk dp de Keizer moel honden en deszelfde in een goede gedachte van d' inleiding van Uwes Maatschappij moet worden om die eerstelijke kiip te voortdrijven, maar als men hier in Vrankrijk zou moeten wegen, zou ik vorderen dat d' antwerpen Heilige Geest noodzakelijk zou zijn, want hoe ver voordeelig de zaak is voor het patriciaat interesse van den Keizer, zo zou het kunnen gebeuren, dat deszelfde ziende dat het een dagelijks zaak was, zich kon afvragen of het voldoende zou zijn en na dit voorbeeld van de vrede daar toe als gedwongen zou willen zijn, daar anders in dubbele vreugd aan zijn, — ik kan wel niets zien of de Keizer zou liever slagen, dat de Harlough van Lothringen had in Milanees als dat het in andere tijden viel, maar evenwel kan men niets veranderen, dat hy daarvan Meesler zal zijn. Ik heb niets veel kunnen verslaan uit het survue van de Graaf van Portland, of den Gouverneur van Talsard op de voormelde die Uwe Majesteit had laten doen en waarop hij een express had gestuurd, aan welke heeft bekomen en dat deze nieuwe voorslag daaraan is gevoeld, dan of hij het doen van deze voorslag alorde moest hebben gehad voren, om dat Vrankrijk op Uwe Majesteit insinuaties en dat de papieren niet zouden vermeerderen liggend nog iets zou kunnen hebben beproefd alhoewel ik hier niet geloof en ook dat hier niet iets oud doen of het moest al op hier nielerdsle vandaan gekomen, denk ik niet geloof dat daar mee zeer zwaar gaan. Ik zie soo grote twijfel in de verminderende kracht van de Franse macht, dat ik beken, dat ik niet als meer de grootsche ongehoorzaamheid mijn gedachten daar heen kan wenden. Ik geloof aan de andere zijde niet dat Vrankrijk hier aan werken zeer ligt zal laten gaan en of hij voor soo lange tijd enige hoop heeft, ziet aan de Keizer zou aanbieden is mede bedenkelijk, zie ook soo geen kwart gewag daaraan, dat men niet als meer de grootsche tegenwerkelijkheid daar loopt te komen, en zou daarom Uwe Majesteit in bedenking geven of men niet nogmaals zou kunnen persisteren bij de zwierigheid die men vindt van de partage le vaeihoogen, ingeval Uwe Majesteit om de consilie van Vlaanderen in Engeland als anders daar omtrent bedenkelijkheid vindt, wat niet eens raadzaam achting, of men niet... Google r 141 lan onse syde aliyts soude kunaea VBSlB(a?n b] de oude partage en laCen de verwisselingie lan 'l Mllaneea mel Lollhenngen in sjn geheel aoudei da^r oier let:« vuor itt legen le decidereii ende dal otidermsseii Vranckrjik mede mel veider soilde gehoudeTi weseli als m 1 geae uu gepresenleeil heefl, sau dat hei viorsch dilTeientiale point alleen soude bijieii het aub jeet van negdUatie Soa Une Majesteyt oordeelde dat veider behtorde gegaen te worden eii dat deselve mede lan seniimeiit was dat de > prwnsäeluigli tan Lotlheimgen nogh het beste was, soude lek ooideelen dat sulk moste vastgesteld werden en dat wj daeromiieiii geen hazaid mte^len loopeu tenz) dat Aranikiejik »ulk soude moeten u^lweicken uft sulk niei kun neiide doen 'l selve |)oml siude nioeteu blyveu eeii loint van negotiaue ofle in aElegevalle het casus enlerende dat het Milanois soude moelen bij Ten gescqnesireeft ondei de Piins lau Vaudcmoiit ofte die meii daerije Buude desigtieren, »ant »oo daeromtrent niets vastgeateld weit soude men ligl geengageert woiden of in liel Milanois of eenige andere landen daei men minsl loe genegen was, te ge\en — iik soude ooi.k luede niet vaii oordeel wesen in dat geval als Uue Majesteyl meeiit da) men sou >ene moghle konien, van de voorslagh aeu de Giave lan Porlland in de keuse te behouden van de diie gedane vioislagen bj \ rantki-yck en als daer over mel de Kejser te können negotieien maer men soude wel seer moeten vast stellen dal die keuse, als wy ons mel de Keyser niet konden lei-staen, aen ons soude moeten bijven dewyl de keyser andere «peculatieu soude kiinnen hebben en ten tweeden soude men speciael levens omtreiii de \ erwisselmgh van Lolthermgen moeten lasl stellen als hier I iren, in cas wy dat quamen te lerkrygen nant andersinis soo dat niet geschiedl, sulleu ny al neei tot dal quael vervallen, te moeten kiesen dat «V niel begeien — In gevalte de saeck <p d een ofie endeie wyse quam le reusseren sal men lerdaght moelen wesen Eerslelyk dat besorgt werde dat die sui.ces9ie by vooi oveiljden lau den Erls Harlogh voui de Coningh \an Spagne en ootk by overlyden van deselve vastgesleldt werde op dal men niet ueer geaoolsaeckl werd nieune queslien te moelen ondergaen mgevalle men eerai negative konde bedingeu idgens het oogwit van de saeck dat Vraiickrjck mel soude können su cederen om die overmagt totrtekomen en voorls dat de Ertshanog in voege als noeger sterbende de suceesaie soude \allea op syne volgeude broeders suslers en descendenicn maer dour dien nogh alle ongeiroui syn ts oock te bedenken af daeroiulrent niet mede behoorde le werdeu Ten tweedeu vakle consideteren ofte inen niet suude können vasisielleu dal de spaense Nederlsnden altjdt soude moeten valgen de krouu van Spagne ende vervolgeus door geene s 1.;. 17. July 1699. Sire, Eenentwintigste heb ik schrijven van de Heer Hop onafhankelijk dat de Keysere Minister hem op zijn voorstel had geantwoord, daarbij bevestigend dat: 1. De Keysere Majestijd oneindig gunstig was de hertelijke zorgen die de Koningin voor de gemeene Baak en het Augustus Huis droeg. 2. Of de Keysere wilde, indisputabel geregeld zijn de geheele zaak overgelaten, en vermeende dat de geallieerde macht kragtig genoeg was om dat recht volgens de vaten te handhaven, hij echter de rüstende vrede voor oorlog: soude voorkeur geven en zich daarom voor de vragen aan zou moeten declareren. 3. Dat hij evenwel respecteerde zijn recht op het quinoctial, en welke werkte. Terstond dat de declaratie van de vragen aan niet zou kunnen voorbijgaan. 4. Dat verovgen genoeg was de proportie tot een accommodement bij Vrankrijk te doen, maar daarbij genoeg gevonden. 5. Dat die genoegzaamheid niet vond in de restauratie van Navarra en Bispajuio, dewijl alsdan Spanje minder zou zijn dan Portugal, als zij zou geacht worden haar aandeel bij de Franse en niemand bevaam om die te controleren. 6. Dat Vrijrijk zich zou moeten heenveren op alle deelen van de wereld. 7. Dat het beste zou zijn Boude moest weghalen of Vrankrijk die begeerde voor den Dauphin of iemand van zijn kinderen, of wel voor een ander prins. 8. Dat in geval de Koningin lief had Vrankrijk zelf te sonderen van haar premier en dat de Koning de Keysere lief had te laten weten op wat wijge het accommodement meest zeker werd Boude kunnen worden aangeboden, de Keysere blijk gevonden van zijn genoegzaamheid tot de vrede. 9. Van de Keyser verlangde hij het weten op wat wijse, op hoe krachtig de gnacaulie zou worden gepasseerd, 10. Vanwege de wil van de uilslag van de negottië onzeker was, de Keyser vroeg het herhaling van het vereel Art. van de grote al-hanlie. — De Heer Hop voegt er bij, dat niet de minste apparatuur zijt dat de Keyser Napoleon in het Malakhia zal cederen. — Ik meen evenwel dat de zaak alreeds nu in een zeer groot eenvoud is gebracht, en zo als mijn eigenlijk bij provisie gedacht. — De Koning Wilhelm II. aan Heinsius. Londen, 7. April of 26. Maart 1700. Het is zeer fakkelijk de Blappende heil van Amsterdam, hetzelfde de regte middel is om ons in een oorlog te betrekken, wat ik gaarne vooruit wil komen, ik vrees dat Frankrijk ons weinig zal helpen om hetzelfde te verhinderen, maar ik moet u een woordelijk antwoord geven. Denniss zal willen aanspannen. Het secuur dat Botmar eysi in seer reedelijk, alhoewel ick vree a den Siaet qualiek sal willen resolveren om hetselve te doen marcheeren ci heel casus entreert, en dan soude bei te laat tunnen syn, daarom dien ick bij liefst le worden geautoriseerd om de nodige orders daelijk te doen. Ik wil hopen dat door U.Ed. herhalingen van de Hooghe van Amsterdam zal worden, dat de Out Burgen van de Vries aand is in heel notrede werken, maar seer laat dat sulke sentimenten beet in 't regard aan den Sinei van oorlogh 't geen ick vrees veel nyt de inassijmes van d' Wilde volk, ick kan niet twijvelen of Indien deze conjunctie wel worde waargenomen of de Provincie van Vlieland zal kunnen worden gepermeërd om den Blad van oorlogh voor dit jaar te contueren, en dan mag ik hopen voor heel toekomende ingres in d' Regering van die Provincie (krijgen). Hamptoncourt, 7./17. May 1700. Ik geef weinig genoegen aan de brief van Wittenberg aan U. Ed. in Beieren, liefs gescrieren wegens d' offers van Frankrijk, om met Denemarken allieer te worden. Ik geloof wel dat sulke voorstellen door Denemarken aan Frankrijk zijn gedaan maar niet door Frankrijk aan Denemarken, en ik hoop dat van alle negocitaties niet en al zal valt, maar vageus de declaratie van de Franse Residenten in den Haag als zulier, kunnen wij niet verwachten dat Frankrijk, yetteras asi doe tot de vrede in het Doorden als goede wil die ik vrees van weinig vrucht zullen zijn. Hamptoncourt, 17./29. May 1700. Het dreigen van de Co. van Poolen komt niet voor, ik hoop dat in de Republiek daar weinig rebellie zal worden opgemerkt, maar men kan daar door oordelen, dat hy den oorlog nog steeds te continueren, 't is wie ik oordeel dat het grootste opsiekel zal zijn zijn lijf. Danemark om tot een accommodatie te komen. Ik ben niet verward in de conversatie van de Hareliag van Wittenberg met Chamilly, 't is geen niets, staat over iets komt met het geen hy aan II. Ed. heeft gegeven en ik geloof dat hy den oorlog meer aan zal trekken, alhoewel hy ons het continueren wil doen geloven. De conditie van Brandenburg is weinig zweer, maar men kan van Stücken ministerie anders niet verwachten. Hamptoncourt, 7 juni 1700. Het schijnt mij toe dat de zaak in het noorden al veranderd is en nu een favorabele gelegenheid om een vrede te streven, daar ik twee difficulteiten appreheideer, dat Izaac van Frankrijk de Deenen te veel suiker willen favoriseren en aan de andere kant het Huys Luxenburg, den Hart van Holstein, wat te staan up zijn regering slaat willen doen aan, het eerste komt mij het zwaarste voor, want daar kunnen wij. N.S.T.D. Di. Google. 146 Ik hoop dat II. Ed. extraordinair wel over alle zaken met den Graaf van Briord heeft gelegen, er is mij niets voorgekomen van G. van Tallard. Het is mijn groot genoegen te mogen schrijven aan Edelachtbare Heer, dat de Mickelaar in het Parlement van Schotland vandaag kwalijk gaat, dat de mensen aldaar als raadslieden syn wegen haargenote van Denemarken. Dat men in Engeland niets en zal willen lezen van mijn niet weinig fiere en verbaasde staat, en leidt meer tot chagrineert, dat het mijn belet is voor als nog mijn vertrouwen naar Holland, daar ik meer naar verlang dan ooit en vrees zie worden indien ik langer hier moet blijven. Londen, 2 mei 1700. Ik meen dat U Edelachtbare Heer wel heeft geantwoord aan de Franse Ambassadeur betreffende de uitspraken van de accessie in de Groote Alliantie van de Buurtjes van Spanje, en het Noordeeuws werk. Ik ben lenigmal ter om U Edelachtbare sentiment dat hier met verder nodig is als een eenvoudige actie van accessie in alliantie zonder een vormeel contract, als het is geworden in de alliantie gedurende den oorlog, en zou aan veel van de garanties aanweten dat is met het vorige tractaat gecomprehendelijk en is reciprok, daarom zou kunnen eenige particuliere gevallen zijn die men zou kunnen hun. Het is mij zeer leuk te mogen lezen van de maatregelen die Frankrijk wil nemen in het belang van het accommoderen in het Noordzeeland, en het geen ook naar mijn opinie klaarheid geeft na te zien dat zij het scheutje zoeken te treffen en geen komst te maken tot ware komst te maken. Tevredenheid van Denemarken, dat kost Edelachtbare Heer te bekennen dat het werkelijk nu mijn grootste bezorgdheid is, en hoe het tot een prompt accommodement te brengen dat het hoogste ons interessant is, en ik vrees dat wij door de openbare daden van Denemarken. verder Bullen moelen pousseeren dat oaik at aeer dangercus is — Dieren, 18 Aug 1700 Heb hnyde aen adm Rooke dien eonform ordre gesonden om geen verdere acte \an hosteliiyt te ondememen, als het geene absolut nootsae- kely(.k was tot defenlie tan het ondernomen werck, met Iwyfeleiide ofte mogelyck voor de receptie van de^e oidrea hy de Ijding soude hebben ont fangen van een sltUland van wapenen ofte de vreede seife Ick heb geen Orders »en Almonde gesonden waot ind en ick liem ordonneere de groote Hollandsche scheepen op te senden sonder van gelycke d' Eagelse Soude het BOo qualyck in Engelaitdt weiden genomen , dat irk het niel soude «atiTr, (itgr. ffi(|Al<^(- <lntaitg IT, 10 n,s,t,..dDy Google 146 juBli&veereii, ende ick hoop dsL wj met de aaeste poU uyl noordea aullen verelften bet sluyieu vau d' Vreede ofte teo minste ran een slibland van wftpeaea ende in sulckeu gevalle kunaen onse bejde Esquadres te huja koomen. — Diereii, 13. fiept. 1700. Het 8al seer nodigli syn dal mea die devoiren aeuwendt b; de God. vaJi Sweden en Polen. Waer van U. Ed. mentioneert om toi de Vreede te willen verstaeu, ick sal van 'e ^lycke doen, liel ia my leet dal ick tegen- woordigh niemant in Monivien Ijeb, soo dal ick aldaer niets kan doen, maer lieb aen Stanope gelast om uyl luyuen uaem aen den Amb' van den Czar iu den Ungh emstig te ^reecken en de dehorteeren van den oorlog'h. Ick lees het traktaatluschen, waarin Vraiickrijk en Portugal gelesen zijn, mag ik oude man daar in niet kennen inlaagen als men een algemene admiration volgt van de concepten van toegang en acceptatie en als U. Ed. voorslaat dat den staat soude gedaan. Ik voorspel dat als U. Ed. dit tot mijn naam aan de Franse Ambassadeur zal zeggen, zeer 't onverdeelde en gecombineerde zullen zijn, maar ik met de rede ten maal aan mijn Zijde heb, en het falsoen en leugen ook niet dat men zou doen vervangen, het is waar dat wanneer den staat en ik in dit Traktaat niet komen dat hetzelfde vervalt als het me leugen; daarom kunnen ze eendele epipee gevonnen worden om hetzelfde te accommoderen, ik zal lamelijk het veld synmits dat laat cederen van die twee zeggen werd uitgelachen. Ik zie alleeu groote moeilijkheid hoe het te stellen, tuet de Prinsen die in dit Traktaat zullen willen komen, zo lang men geen ander Prins en noemt in plaats van den Aemstelaanse Hertog, wat het bij veel zeer vreemd zou komen om een succesie te garanderen zonder te weten nie. Ik heb mijn gedachten seer laat gaan op die verwaarloosde verwarring van Napels en Sicilië, legio Savoye en Piemont, en ben daar meer in gebleven dan ik in het eerste had. Loo, 11. Oßlob. 1700. Hei is my seer leei te vernemen het grooi danger van leven van C»"- van Spagne, ick moet nogh al hoopen, dal hy voor dilmael nogh sal echapperen, maer meu kan niei vreemt vinden dat Vranckryck haer pre- cautien lydelyck wil uemen. II. Ed. kan de Franse Ambassadeur uyt myn uaem verseeckeren dal ick stipl by hei traclael sai blyven, hopende dal haer Cob< van gelycke aal doen, en gaerne mel haer concerleeren de mid- delen van execuiie in cas van dat droevigh ongeval. De devoiren die sy (e Weenen willen doen aprobere ich lenemael, 't geen oock van onse kanl n,s,t,..dDy Google r m dient gesecondeerl , ende m\ bei seer diensiigh gyn dal G. Goea op ons versoeck een eupresse aen gyn Hof dppecheert. — Ict ben volkomen van U. Ed. gedagliten ingerolge Tan het »cryven Tan Schonenberg dat U. Ed. de franse Ambassadeur uyt de naem van de Slaet en my wil presseeren van le verklaeren aen Spagoe, met le Süllen accepteren d' ottres van de Monarchie voor een frans Prina, ick vrees dal Vranckryck daertoe beswaerlyck sat komen, ende evenwel is het confonn hei Iraclaet, ende wy soudcn anderainls lighl de dupe »ja. — Hamptoncourt, 13 Novemb, 1700. Ik heb deseen avond ontzien aan de droevige tijding van het overlijden van de Koning van Spanje, de eerste van deze dag, door een brieven van Manchester van J. van Fontainebleau, en tegelijkertijd een brief van Schonenberg van eerder deze dag geschreven, weinig uren na het dood van de Koning van Spanje, die in gunst van een zoon van de Dauphin sondes hebben geleefd, en de Kardinaal Protector tot Regent aangesteld van de hele Monarchie, tot dat het lament zou openen. U. Ed., naar mijn rekening ten naakte bij op deze feiten tyt deze droevige tijding afgelopen. Ik kan nu wel meer twijfel of het Keizerlijke Hof al liet tractaat van parlement aanvaarden, de twee maanden die geslapen zijn om te kunnen zich te verklaren, is heel kwaad, daarom dienen geen lichte verdachtes te worden om het keizerse Hof te pressen tot acceptatie. Ik geloof dat Tallard nu weer haast hier zal zijn om zijn woorden te pressen om te verklaren wegens 'd' Echange van Savoyen en Piemont, legio Napels en Sicilië. Volgens het schrijven van mijn Vrankrijikse Ambassadeur heeft Torcy aan hem gesproken over dat werk en al veel empressement gegeven om door te komen zo dat wij niets zullen hebben om niet te kunnen ons te verklaren, en ik weet niet of het nu wel kan geschieden zonder voorafgaande kennis van het keizerse Hof. Parijs, 8./19. Novbr. 1700. Het is een zoekertje indien de Keizer zichzelf submeetert aan het laatste dat wij daartoe kunnen en doen, zodat er meer iets positiefs kan worden geresolveerd, men moet wel weten wat de Keizer zal willen doen, ik oordeel nu dat ik niemand extracurisaire tegenwoordig in dit geval voor, als nog aan dit Hof kan zenden, voor en alvorend men weet hoe beter werkt daar zal worden opgenomen, insonderheid als ik considerere de tegenwoordige sentimenten van de mensen hier die mogelijk zullen veranderen, want daar is hier niets zoekers meer dat lang duurt. — n.s.t. Di. Google Hertenburg, 18./29. November 1700. Bereiden heb ik het gevoel ontfangen. Ed. Brieven van den 19. en 38-, en heden die van d' 26. deser, de laatste schijnt mij wat betere hoop te geven dat de mensen in Holland dit grote en onverwachte verval wat meer beginnen te accepteren, als in het algemeen, ik wenste dat ik U. Ed. hier zelfde oor kon schrijven, maar tot mijn groot vreugde moet ik zeggen dat de mensen erenzelf blijven. Op de brief van Haar H.M. heb ik best geoordeeld van in generale termen aan antwoorden dal men eer en moed weet, hoe hij bij den Keizer een men eenig positieve resolutie kon nemen en sekerlijk dit is ook mijn genieting, maar ik en kan niet begrijpen zijn discours dal den G. Goes aan U. Ed. heeft gevoerd, als of Engeland en Holland zijn werck moesten beginnen en dat de Keizer daarin zou kunnen komen, want het is evident dat wij geen recht hebben om zelf tegen Spanje 't ondernemen, maar dat de Keizer zijn pretensie willend onderhouden wij hem dan zouden kunnen assisteren. God weet of ik het Parlement hier daartoe zal kunnen induceren, hoe noodzakelijk ik het ook zou kunnen oordelen, maar dat wij zouden moeten beginnen moet men niet denken, ik dislingereer het aSront dat Vt«nckr. aan ons heeft gedaan van het Tractaat af te vallen zonder ons consent, en het geen de succes van Spanje raakt daar in kunnen wij niet worden geconsidereerd als partij, als in casu van de Keizer afhouden indien hij zijn recht wil doen valideren, en ik ben volkomend gepersuadeert door U. Ed. redenaties dal hij beleraan is voor ons dat de Keizer pretendeert de gehele succesie, alle en in het Tractaat van partage in te trekken, maar ik twijfel of men zou kunnen sustineeren, dat de grote alliantie nog steeds bestaat, waar door wij verbanden zouden hebben met de Keizer in zijn recht tot de succesie via Spanje 't te onderhouden, nadat het Tractaat van partage is gemaakt en die alliantie leden hebben gederugdert, zodat men in zulke gevallen vrees genecessiteert zou moeten hebben, om een nieuwe alliantie te maken. Hei is my seer leel te verslBen dal den G. Goes aen U, Ed. heefl geseyt dat de trouppes van den Keyser in geen slaet soude syn als in het voorjaer naer Italien le marcheren wanl dan vrees ick dat het laet sal syii, wanl seeckerlyck Vrankr. sal suleke mesure» midderweyl nemen dat het seer diffieiel sal syn om sigh meesier van het milanees te maecken, indien by hei keyserlyck hof tegenwoordigh volgens haer ordinarisse gewoonte mel longeura wert geprocedeert, sal ons in de tiyler^e vergelegen thcyl brengen want voor en aleer wy de rcBolutle van dal Hof weeien en kun- nen wy geen mesiires nemen; in middels snilen wy soo by de Franse als Spaense werden gepresseert om ons le veiklaeren. Mel de laeste hebben wj geen queslle maer suUen met haer nu niet meer kunnen handele» tut n,s,t,..d Di. Google 149 dat ^teimineert is otte wy den Hurt, van Anjou voor haer coninck suUea eitenueii. — De concerratle van de Spatenae Nederlandea dienden onae eerste sorgte syn, ende het i» aeer goel, dat den Ceurvoret van Bejeren in Bulcke goede diapositie voor ons U. Godl gev« dat Iiel lang magh deuren. Ick hadt U. Ed. vergeeleii le scryveii, dat hebbende aen my gesouden den H' Meyer en naeder te refleeteeten, dal als iek in dese coiüuuclure aen h^n yemant »oDl dal het van eclal soude syn en de Ceurvorst magelyck meer quaet als gaet doen, ende het gemeen geen voordeel, want ick wel hadt vooTsien dat hy in dese conjunclure nieU andets en konte doen, als gedeen heeft van Hartogh van Anjou voor Coninck 't erkennen. — De gedaghten van den Ceurvorst om de spaense Nederlanden in Leen le honden vrees ick niet sal aengaen, maer konte hy het goevernement voor syn leven krygen het waer een goede saeck. U. Ed. weet dal volgens het leslament de couinginne de keus heeft, van vier gouvernementen , van Napels, Sidien, Milaen ende Spaense Nederianden, men soude door Scho- nenberg dienen onder de handt le doen arbeyden dat de conin^ne de laeste niel en kooa, want deen soude de Ceurvorst van Beyeren niet alleen gefiuBleert syn, maer ick oordee! g-ans niet voor ons inlerest dat sy daer komt, ende daerora vrees ick dat Vrantr. Naar die dag van laatste had ik afgesonden ontving ik van U. Ed., brief van 30, november en om op U. Ed.'s vraagpunten te antwoorden, zullen wij met de eerste post gereclameerd zijn hoe dan ook dit grote werk aan het Keyserhof wordt opgenomen en voor en na kan men (mogelijk) eenige rechtelijke maatregelen nemen. Ik meen dat de Keizer vorst van Beieren tot nog toe voor ons wel geïntensioneerd is, maar hoe lang dat zal duren is onzeker, in het bijzonder Indien Vrijdag hem grote offers doel, U. Ed., weet in wat noodzakelijk hij zijn geldmiddelen heeft gebracht, zo dat het een grote vraag zou zijn of het tegenwoordig voor ons avondavond waar dat hij in het Gou-. Di. Google heeft 150 toegangen continuïteit en dat het niets beter was dat de commune daar kwam regeeren, die door de alliantie met den Keyser en het Russisch Rijk van den Grootvorst van Parijs mee aan die kant geen meer seconde kon vinden, waarom om dit gemeen U. Ed. gedachten met den eersten soude willen weten, om meer daarover te weten te nemen. Indien in dit tij, eer voor ons moeten verklaan, de spasmode of de Franse orders aan den Keizer vorst van Beieren zouden om de troepen van Slaat uit de Garde te dan vertrekken, dat hij het niet zou doen, maar ons de beloofde tijd geven van twee maanden om daarop ons land te verlaten, maar hij zal zeker geen meer troepen van den staat, nu in GamiBoen admieren, en ik zou denken, dat het niet dienstig zou zijn om tegenwoordig meer troepen derwaarts te sturen, voor en na men genoegzaam is tot een rupture te komen, om aan Vrijdag dat prettieke weg te nemen, om le beginnen. Ik moet U. Ed. rond en uit verklaan, dat ik van opinie ben, dat het onmogelijk is, van met de Spaanse Nederlanden te kunnen differentiëren tegen Vrijrijk in weerwil van de Spaanse, maar de Spaanse alleen en zijn niet mag hebben om de troepen te wiegen waar we nu hebben met geweld te doen verhinderen, maar indien zij dan in zijn krijgen zullen de behandelings, zij van de Spaanse Nederlanden, die aan het traktaat van Parijs had gedoen aanvangen, ingevalle Schonenberg succesvol conventie kon sluiten met de tegenwoordige Regenten van Spanje, voor de komatie van den Hertog van Anjou, kon we zekerder maatregelen nemen of hem het aenemen voor Commissarissen van de Pragmatische Sanctie, uiteindelijk in alle gevallen en kan tek geen twaalf zien dat Schonenberg dit laat, men zal dan immers kunnen vermijden wat gedaan is de Spaanse Ministers hebben, want zolang als we den Hertog van Anjou niet hebben erkend, zullen we tot niets geëngageerd zijn. Ik zou U. Ed. wel voorstellen over dit onderwerp te spreken, maar ik vrees dat hij al te goed Frans is, U. Ed. zal daar best kunnen van oordeel zijn. Wat de constitutionele en swearimonten alhier aangaat en kan het U. Ed. Niet veel meer zeggen als ik in mijn voorgaande heb gedaan, hoe advies hier ook voor de oorlog is, ik heb reden te geloven dat men de Spaanse Nederlanden niet en zou willen abandoneren, maar of slechts tijdelijk de noodzakelijke voorzorgsmaatregel zou doen tot zelf assistentie, daar leidt de grote moeilijkheid waarom ik uitputtend zal arbeiten om de mensheid zelf te doen begrijpen. Ik meen dat ik uw Edelheid's brief volkomen heb beantwoord, de brief uit Holland van voorledere vrijdag en zijn ook niet aangekomen, ik heb uit Frankrijk ontvangen copie van beide antwoorden dat Forent aan Heemskirk heeft gegeven, het is een lang reasaatment, dat zeer licht was te redeneren. Maar ik vrees dat het niets hoog als veel lede bril verblinden niet dat avond van vrede. Ik blijf onverwacht uw goede vriend te zijn. Hampton Court, 10. December 1700. Ik beken dat ik niet en zal geloven dat de Coninquin getuontribeert leeft tot het maken van het vervallen nog zo wel in de Franse Interessen zou hij geengageerd liggen den Keyser, ik weet wel dat voor deze gedurende het leven van den Keesprins van Beieren, Beier is geanimeerd gewusst in het keizers hof, maar dat is sedert veranderd. Wal den Ceurvorsch van Beyeren, actiegeld ein Iwyrele ick legen wo ordig niet aan syn goede intentie, maar ick kan niet een hoe het loor hem mogelijke aan zyn troepen in d' Spaense Kelderlauden onderhouden zonder gesubsidieert le werden, en onder deszelfde eal hy niet willen ofte wel kunnen blijven uit het Gewone, soo dan hy eeuwig seer bekommerd saek in bijde gevallen. Ick en Iwyrele niet ofte den Staet en ick zie als werden gepreeken om ons te verklaaren op d' erkenningen van den Hart, van Anjou ende het sal al zeer difficielt zyn om dat werk lang nyl te stellen, maar als hy toevallig resolueert om hem 't erkennen en eisen ick ook niet, op wat manier ofte pretensie wij den Keyser kunnen aantonnen. Indien wij hieraan oordeelde, soo dan naer mijn opinie men eerst positief moet gedetermineerd zijn, ufte men den Keyser wil ofte kan asbesteeren voor en alvorens men wegens dat belangrijk punt kan resolueren. Geloof ik dat de mensen alhier eer te brengen aan den Keyser te asbesteeren ingevolge van d' groote Alliantie, als een nieuw engagement ofte contract le maken, maar gemengd al de mensen zien daar seer zwaar legens aan, dat wij een oorlog zonder beginnen, considereerende in wat voorzichtig State wij daarle gryns, cou van dat ick U, Ed. niet moet ontwijken dat ick qualyk kan gelooven dat ick het Parlement Boude kunnen brengen of mijn genoegzaam le subsideer kunnen om den Keyser bij te springen en Bonder hier weten dat ick niets van effect kan doen. Ik vrees ook daar de sinewal van de Boude kunnen resolven, waartoe alle de artifice van de Franse en Spaanse Ministers, daar U. Ed. menselijk van maakt, veel quaats sullen bijdragen, als ook hier, want die presentatie van gevechtshelden zal de mannen van de Vijfde verboden de menschen zodanig dat het onbegrijpelijk is, wy syn zekerlijk gebracht in de innerste kwart van het parket, den goede tijd waar ons daarbij helpten, want menschelijke wijze sien tck niets als ruzie voor. Ik, wanneer van alle mensen hier gegeprezen om den Convent van Spanje te erkennen, hebbehende geen quarantaine met deszelfde nogh de naie, en ik en zie niet dat ik veel langer zal kunnen uitselen, want de vrees die hier is om in oorlog te vallen is onbegrijpelijk. Deze commensurende generale agente alle mensen dat die commercie van Engeland dan geruïneerd is, zo dan men daar toe niet en moet komen, zullen waren men werd geacht. Ik, liefste, Ed., heb uw aangename dagelijkerij hier in Spanje onder de land en Agra arbeyen om u te vragen, en speciaal om de securiteit via d'Espagne Nederlanden. Ik en weet niet of u, Ed., al daartoe over aan Schonenberg hebt geschreven, en om dat ik legen woordelijk tot Madrid geen Engelse Minister een lief, waarover de meesten alhier bezig zijn onvrede te voelen, ben ik geresolveerd om Spanje zonder karakter in alle spoed daarheen te zenden en aan u, Ed., copie te zenden. Ik verwacht nu alle dagen den G. van Tallard, die mij volgens een brief van zijn Convent zal medebrengen van gelijke inbreng als die van den Sint, 't geen mij ook al zijn embarras zal zijn, hoe ik beantwoord zal woorden, wat ik te beginnen zal zijn, wanneer ik resolueerd de Hengst van Anjou als Convent van Spanje te erkennen en met die natie is het doenlijk, in een vertrouwde correspondentie te leven. Aan kan ik evenwel met Vrankrijk op die voet niet zijn, want het affront dat ik lief ontspringt is 't een schandalig om gevierd te worden, U. Ed., weet dat nu geen reden van klagen hebben, totdat nog lof van den Hart van Anjou, zo dat het een zeer grote verschillen is, hoe ik leef met de een of met de ander. De grote vraag is hoe ik den Keizer te voldoening leef, als wij den Convent van Spanje erkennen, daar zijn redenen goed te vinden om onafhankelijke proceduren te volgen, maar dat laat ik geen bij mij het zwaarste moet wegen, is dat ik verzekerd ben, dat het Parlement mij niet een duistere soort geven, om tegenwoordig den Keizer te assisteren tot regerend via een recht en zonder alle apparentie een adresseren maken, om den Hertog van Anjou tot Convent van Spanje te erkennen, van waar consequent dat zou, kan U. Ed. oordeelen. Hampt, 17. Decemb. 1700. Ik heb u.ed in mijn laatste gescreven de aanvragen allier in geuard van de Coaing van Spanje te erkennen, en daarbij komende de resolutie van Amsterdam en verder penachant in den Staet, vrees ik dat men hier niet veel langer zal kunnen differentieren. Ik blijf nog gericht op het doel. Solveert om ymaat naer Spsgae te senden in Becrel88e en een onder karakter en saal met de naesle poit U Ed cupie van de msiniclie loesraden naer dien het tegenwoordig mijn verkampt datter geen apparentie iii de wereld is, dat ick hier Parleraill alliifT aal kunnen persuadeeren om mij te subsidieeren om directelijk het recht van den Kejser te helpen mainiteneren en daal het klaar loeschym, daal de voomaemste leeden in den Staat van die sentimenten snul kii sjn otle het met best ib daar yels aen & Goes Tan le doen biycken en traghten le overtuaderen om met den Kejser onder de hand mes ires en engagemementen te nemen legens Vrankrijk zonder Spanje daen (ze noemen als in cas sy de Spaanse Nederlanden aan Frankrijk rijk oude willen cederen. Ik hoop daal tot conservatie lan d' Spanje Nederlanden men hier nog-h jetal sal willen doen, naer verder met, len waren men ona den oorlog-h aendeden, maar om deze door precantie le beginnen en zullen de mensen met loegebraght worden, inzonderlijk Spanje daar men pretendeerde heel heel welvaren lan commercie lan dit rijk aan de penningteverdient. Men gaat op deze voet nadelig uilen trachten engagementen aan te gaan met de noordelijke Kroon en met zowel de zustere Zuitlepen als men daar in zuiden kunnen engageren, hoe de Keyser productie te geven is heel discreet, maar alal men aan dat Hof recht wilde overwegen d' onmogelijkheid voor ons tegenoverhouden een oorlog le beginnen behoorde tot moderate besprekingen te komen en daal het evenwel haar maakt la om met ons verbonden te zijn, zo goed als kunnen geloven dat ik vast staal dat het onmogelijk is, volgens de constellatie van de zaken in Europa dat wij lang buiten oorlog kunnen blijven, hoe men zich ook wil dat. Dat de Franse na beginnen zwaar le spreken spreeuwen naer mijn opinie nu twee norsaciën, de eerste daal sy ons gemeen in slaap sonde uitgenomen en land d' Lijder separeeren en daal met legenslaend liacr grote mag hij sy de zaken tot de extremiteit land den oorlog met gemeen legen woordig sonde brengen waren de mensen alhier en in Holland har tijger men zou het veel nog eens stand houden maar onze snelheid werdend bekend zal alles bederven. Ik heb U Ed met mijn laatste geschreven op een nat voor een manier ik meende dat U Ed met G Goea kunt beginnen le spreken — Ik meen dat de Keizer niet in kwaliteit boordte te nemen dat wij misschien langer zouden kunnen nijgelen om den Koning van Spanje te erkennen want te denken of prelendeert daal wij den oorlog zouden declareren om het recht aan den Keyser te maintineren, is in Holland en hier onverklikkelijk en verklikkelijk. 