title: Briefwechsel eines deutschen Kaufmanns im 15. Jahrhundert
creator: Veckinchusen, Hildebrand | Stieda, Wilhelm, 1852-1933
text: "Ich bin alz ernst vernommen, was bei uns nicht und schied, so bezorgt mir, dass er in dem kommen Teilen ein erger Auge gesehen machen und zu werden, darin Freundem Medei. Item, so wette ich leben, Schwager und Mutter Margarete, dass ich jetzt dieses vor gezaht habe, dass ich mein nicht einmal mein wieder zu voran rennen ohne Hoffnung, dass zu dezern, dass ich, wenn Gott will, mein Leben hier in diesem heiligen Kirche und bei diesen Freunden meine zu enden, gehe ich. Item, mein Wille ist wohl und unser Freund, auf dessen Jünger beide zu vertrauen und gehen waren, dass du Jünger willens sollen hierher zurückkehren, hier kommen zu wohnen, wenn hier gut gelegen wohnen, dessen Duke mich will testen, zu wählen Jünger. Hiermit, so behalte du zu Gott beide und Jünger Kinder und Gebete zu mir, also zu Jünger Freund. Gereven zu Recht auf Sonntag, und okay, ich habe jetzt Jünger hier, bekommen, gleich zu Polen zu gesandt, auf dessen Jünger geworden sind." 120 Vriendelijke grote voorzegening. Huldebrand leve vriend onder en swager jü Wordenken mach, doy wy laatste by ju tho Brugge waren mijn Johan Hols unde spreken mijn ju van gebrek en schuld, dey gy hadden mijn ju heren Engelbrecht, deme God genade, do gy uns doy mondelinge zegening dat gy alle ju zaak en schuld over wolden schrijven aan herm Cort V unde aan herm Tydeman Nienlo. En de gy wilden by den twent en mijn Hartwich Steinhaus alle juer zaak blijven, dit zegede wy hyr den vriend doy wy hyr quemen, dey waren des gevraagd en zeg zouden ju allen redelijken saken tegenover gaan hebben; dit en is niet gebeurd dat ons leid is, daar gy ju zelf to kort aangebracht hebben. Gy en ju kinderen mochten des wiedergegeld worden. Worummen ons nog goed dunkt, dat gy rede saken voor menen en voorlijken ju mijn juer vrouw en swager in vriendelijke acht. Wes goud lude kennen, daar gy recht to hebben, des eit wollen zeg ju niet tegen en willen ju liever voorbeteren dat voorbeterij Leve Hulbrant, doyt wol, voget dit also, dat deze zaak geëindigd worden tijd dat dunkt ons zeker to beide partijen nuttig wesen. Blivet gesond, grote ons Grieken vriendelijk. Gescreven to Ryge by zoon Phylypus und Jacopus aventure anno 15. Hartwich Steinhaus, Evert Snoye. 102. Evert Snoye uit Rygaan aan Hildebrand Veckinhusen in Brugge — 15. Mai 1. Rev. St.-Ä.Orig. Pap. Adr.: Aan Hildebrant Veckinhusen to Brugge dese brief. Darunter von H. V. Hand. 1415, 17 in juni. Vertrouwen, grote toren und wes ich ghoudes vormacht tho alle tijden aan mijn leven zwaar Hildebrand Vechtenhausen. Wetet, dat ik jouw brief wel vornomen heb, also ghij schreven van mijn rechtstrekken und von Engelbrecht mijn leven zwaar. Also van jouw zaken, kund ik dat wij gespreken van goed doen, des en zou ik niet laten, hoe wij et maken, heb ik bij den zaken gebleven als her Hertwig und Holstein, doe wij daar toe teweren, heden ghij et doe hierover gescreven aan den goede luden und heden jouw willen daarover geschreven, zo zou wij et op een goede weg hebben, wante zeker, zij luden daar beide wel tho, zij zeggen, zijn zeicht plichtig, daar ghij recht toe hebben, des en wilt zij jou niet onthouden. Doe dit wel leven vader und blijft nog bij goede luden und schrijf en jouw willen ofte komst hier sulven over; hoe zou wij et den einde maken, welk hier niet en is, de mechtig is van jouw wegen, daarom denkt dan leven zwaar und maakt, dat et in goede punten hinden gelegd werd. Gelijk dat es mijn leven is, dat de twijfelachtigheid tusschen jou en aldaar staat, wanneer et en doet nieuwe vromen aan beide zijden. Vorigen also van den wijde a van verantwoordelijkheid; des weten, dat Emborst, die in Lettoberen zweven in de is nog 18 mark schuldig voor twee votes, daar is verhalen, dat daar niet af en was, wante ik was toe winters tafel in Lettoberen und hatte gen. Und hier is to male harde koppen schap in deme lande und weten, dat et vrede de Düne up is, darmede werd vol und blijft gezond toe langer tijd und grooter mijn vaderen zeer, und als dat ziekte und niet icht doen dat in lief is, daar biedt over. Gescreven on mey dage toe Rijke. Evert Snoen. 103. Tideman Brejcelvelde (in Lübeck) aan Hildebrand Veckinhusen in Brugge, — 1415 Mei 9. Rev. St.-A. Orig. Adr.: An Hildebrand Veckinhusen toe Brugge littera detur. Vriendelijke grote en wees ik goudes voorzichtig. Hildebrand, goud vriend, juiste geloof toe weten, dat ik jouw briefje, dat ik jouw weduwe demeloper een briefje op de 7 dag in mei schreef, en dat ik jouw vast in de binnen, was ik jouw toe schrijven wist, als dat ik nog niet en wet, wat jouw Tideman Zwart gezant heeft op ons denk. Hier en wet ik nog niet 1 woord van, dat mij seker tamale wonderlijk denkt worden, dat hij mij hier niet van geschreven en heeft en hij doch wel weet, dat het mij met de mede toevoort en heeft en dat ik mijn avontuur met jou stand goed wilde, daar onze heeren van hier opwarfen toe deme consilium gezant worden. Item Hildebrand, zo heb ik ons rij en tijman, den ik hier had, als voorzien, meer van deme tijman en heb ik des geldes nog niet en van deme rijze heb ik ontfangen bij 72 mark Lübeck. Als veel is daarvan geworden of daarbij; ik en heb ik des nog niet met deme man overgeschreven. Item van dessen 72 mark 4 of 5 sl. meer of minder 72 mark Lübeck, daar zal ik nog als ongeld afnemen, was ik daarvoor uitgegeven heb toe ongelde. Item, Hildebrant, als je wilt weten, dat ik je in een brief geschreven heb, den ik schrift van de dinsdag na de zondag in de vasten, als men aan de reikening van de schuld herinnerd. Daar schrift ik je binnen, waar ik ons denk hier vorschlage had, also dat ik je geschenk en voor ons uitgegeven had, dat ik nu al betaald heb, somma is: 1700 en 12 mark en 13 ^. Hiervoor had ik weer voldaan en van onze wegen hebben solden, op dat ik al betaald wordt, somma was 800 en 77 mark 7 1/2 sl. Item we waren ons schuldig van de som geld, dat schrift ik je daarin in de zilveren brief, besonder 27 mark, de meer ons schuldig was van 3 zakelijkheden, daar een schrift ik je daarin niet van, meer ik schrift et'je na in een brief. Hildebrant, van de som geld, dat men ons daar schuldig was, daarvan heb ik ontvangen. 1) De hele brief is zwaar leserlijk. 2) 1415 Febr. 26. — 122 — van Taleke van Kostoke 37 mark 10% sl. Item van Ghezeken Vrijdag 15 mark. Dit is et al, dat ik darvan ontvangen heb, doch so hoop ik te vinden en te kunnen lossen, zodat God wel. Hildebrand, nog al ik had doeke ontvangen, dat ik ons voor rede gehad op de tot rekening op 59 mark Lul Hildebrand, ik schrijf er juist do (unde schrijf ik nog), alsof ik juist den brief schrijf, desdagen na te reminisceren: de dag dat ik dat een te genieten dat ander rekening, wes ik ons gesant en voor ons uitgegeven had, tegengevallen dat voorhoff had, zo had ik nog iets te achterblijven van ons welgemeend betalen, 800 en 34 mark 9 sl. SVz, en ik schrijf juist daartoe, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiten, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en sturen en, laat mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Nu denkt mij, dat je mij nog geld of brief en stuurde, laten mij in de zorg aanleiding, zodat ik het geld had om de lieden te betalen. Et hadde beter voor mijn gevest, dat ik daar mee koft hadde bos (?!) onder andere waren en hadde dat tot Livlande was ghesant, dan ik mijn gevest aldus anbergen mot. Hieroom, leve Hildebrand, zo werd daarop voorzacht, dat gy mij wat gevests her over maken, zo gy eerst kunnen, want ik en hebbe hier niet meer van onze wege tot vorkopene dan de moord van Tomaschen laken en dan de zijde. Ik en hebbe nog niet meer vorkocht van onze zijden, sint paschen, dan 17 ^ unde 4 lot. Item nog 4 ^ min 3 lot van de witte zijde. Dit is al de zijde, de ik sint paschen vorkocht hebbe en, Hildebrand, ik vruchte, dat ik nu de witte zijde weer senden moet, want die is al tot kort gewonden, alse dat men hier geen retschop daarvoor en heft, dat men zich arbeiten kan. Hildebrand, vornemen al denk bet, dan ik et juist kunnen schrijven, want ik en hebbe mijn schrijven en mijn dingges niet veel gewone. Ik had genoeg tot daar, dat ik der arbedesluft was naam, want ik hebbe een nieuwe kamer in mijn hof gelekt, daar hebbe ik genoeg mee tot daar. Item, leve Hildebrant, alse ik jou ok geschreven hebbe bij de weduwe, de slaper, waar ik hier in dit stadens boekje geschreven sta, met de Herborius van Linnaeus voorzien van zulke goed en geld, dat wij jou ok en jūven broeders hebben, dat Zyverde jūven broeders toehoort, off de rat, waar iets wat van toefgenomen hebben, dat wij dan voor dat geld antwoorden mogen. Nu weet gy wel, Hildebrant, na die al set met de Herborius dingen gelegd is, waar dat de rat dat geld en goed hebben, wilde dat zij dat zochten wouden aan mij of aan mijn erfgenamen of aan vormunderen, wat mijn toekomst was of werd. Dat doch binnen kort niet veelsumer en was met mij. Doch onze Heer heeft mij nog dag gegeven, Hildebrant, wij zijn al stervelijk en hebben vrienden die mij gesproken en gegeven mij wel vakkundige raadvragen van die dingen die wij hebben, jū en jūven broeders gezant is, daar ik ook voor geschreven heb in die stadens boekje, lijkt alse voorbeschreven stet en wisten mij te zeggen, dat ik wel wist, waar dat et voor was na die dode hand, ook op welke zit dat et was idee vragen mij, of de rat dat geld van mij jooden hebben wilde, waar dat nemen wilde, ze leiden dat st aan of mijn toekomst werd onderwizen, Hildebrant, dat mijn begeerte van jou is, dat gy mij veel geldes hier weer maken, alse wij jū gezant hebben van jūven broeders wegens of maken mij zulke voorwaarde hier binnen, of mijn toekomst korter, dat mijn erfgenamen dat neven kost nog vordreyt van hebben en dorften. Hildebrand, dit möge gy zuverde aldus schreven, want ik en wel nicht lenger des Stades boek geschreven st aan. Ik en weet, waar ik des gheldes waarschijnlijk loghe, oft et darto kwam, dat et de rat hebben woude. Hier schreven my en jrt antwoord. Darmede blijft ghesunt. Gescreven 9 dag in mei 1415. Tydeman Brekelvelde. Ik dank Willem Rücherdes van mijn weg, dat hij me dat zo wel gheid, dat hij darwars woude en dat hij me ook zo wel gude nacht gezien. Vele tijden, zo ik zoude eme des gelijkens doen. Hildebrand Veckinhusen in Brugge aan Syvert Vechinhusen. 1415, juni 7. Rev. St.-A. Offenbar Koncept des Briefes. In den namen onze heeren Jhesus. Broeder Syvert, so weet dat ik onverwacht in jaar 1410 om terecht 12 in oktober 5 paleis sardoki van die weg, darvan werden mijn blijvend 59 'S 6 gr. Des zo koopjes te op mijn 450 Rynsche gelden, darvoor gaf ik tohope 61 15 sl. 6 gr., aldus zo blijft te mijn daarvan schuldichmod do 2 15 sl. gr. Item zo betaalde ik Johannes Knechteken 100 gulden, darvoor gaf ik 13 15 sl. gr., aldus zo blijft te mijn do broeder 6 12 sl. schuldichmod. Item broeder, zo onverwacht ik van die weg do van Johannes van Verden en van Ostermann 80 S gr., daarvan sloeg ik do, also ik die ook voor schreef, die 16 12 sl. gr., des zo bleef ik die do op die tijd van den 80 gr. licht meer dan 63 8 sl. Item, broder so weres tu my van her Hartwych Stenhus wegen myt ner worden 11 2 17 sl. 6 gr., dey sloch ick do af an den 63 2 8 sl., des so olef ick dy do schuldych 51 2 10 sl. 6 gr. Item so gaf ick Stenhus na to iynen delle noch 18 gr. Item so antwoordde ick Slyper to dyr behoef 1 laken. Hier is im Papier ein Zeichen gemacht und zu demselben am Rande vermerkt: Johannes Duvel 300 gulden, Kerstegan von Munhem 150 gulden, summa 450 gulden. Item antwortte emen noch 1 rot sneden Tomasch, stoff 31 sl. gr. Item so makede ick dy über by Ghert van Halleghem, dat dy gaf to Francken vor de in der muis 400 Rynsche gulden, dey stond 55 U gr. Item dama 8 in mei 1411, do brochte my Johan dey Kuper 1 bre also dat ick emen gaf vor 500 Rynsche gulden 400 gl. kronen, darvoor talt 68 U 15 sl. gr. aldus so es unde was dey summe darvan tohope 1271 11 sl. 6 gr. Item broder hir af sloych ick do dey vorscreven 51 U 10 sl. 6 gr. Item so gaf my Bökel do vor 50 Rynsche gulden 6 2 17 14 sl. Item so werd me van den 15 stucke wasses dey helfte van 90 2 8 sl. 11 gr., darvan hord dy to also van der helfte 45 2 4 sl. 5% gr., aldus so es dey summe in a also hir vorscreven stet 104 U 12 sl. 5% gr. Aldus, zo rekent dat een kegel dat ander, zo blijft bij mij dan schuldig deel uit, dot gerekend, 24 U 19 sl. 1 gr. Item, zo waren bij mij van Nieuwklauwen; Hennemere 18 sl. 4 gr. Item, zo was ik bij Slyper van Andorp 7 elleboog wanden, deel stonden 24 sl. 5 gr. Item, zo was ik bij Reijmer 20 elleboog mijn quartier lakens stond 2 11 sl. 2 gr., aldus zo blijft bij mij hier schuldig 28 13 sl. gr. Broeder Syver vindt zijn deel van deze 28 13 sl. en een ander weghen, van een weid ik nog niet. Item, broeder als om dat geld van den wasstraat met Arnt Wachendorp, dat stond 1600 sintenner onder ok was daar ander was, als dat Wachendorp onder de rekenkaphouder daar hadden, als dat ons bleef tot ons deel 80 5 gr. Hierop was ik bij brassig holte, dat stond 47 U 18 sl. Item, hierop had ik te rekenen op 13 U mijn 1 gr. broeder, hier had ik te Welle als dynen rekenkaphouder voor geclaret, daarop hoorde ik als dat ik deel 80 5 V2 gr. volledig had, als zie ik dat nog wel vinden zal, ofte God wil. Item, broeder dat voorhoor op dat was het toe mijn deel 15 8 mijn 2 gr. 18 mijn dat ik bij die schuldig. Item, broeder, zo werd mijn van den gheide van Lubeck, dat worden was van dynen huis en rente te hopen 103 16 sl. 3 gr. Item, hier integraal was ik bij mijn schuldig 110 17 sl. 2 1/2 gr. broeder, hierop zo had ik te uitgeven deel, deel Tomass Veckinchusen bracht, als 70 U onder daar des Bode van Stochem einbracht, waar ik zie dit vinden wel als wij tot rekenkaphouder komen. Item, broder, auch um und dich dey 97 U 15 sl. 9 gr., dey ick behelt van Johannes wegen Kostens, darvan betalde dey 500 Rynsche gülden, dey Amt Wachendorp op my kofte van dyr wegen 70 ^ 11 sl. 1 gr. und darinnen betalde ick dey 25 ^/^ U gr., dey du nach der tyt betaldes Syrenberg auch dey 30 U gr. Broder, hier sind in reckenschap, auch ick dey to gader hebbe und alle dynch über ein brengen, so soll dine reckenschap tomale sehr schellen, darum so en vorlate dy dar nicht sehr to, dat ick dy verk schuldych sy, du sollst sichere an dynen donde velle meinen, dat soll nicht also sein, also du lichte meinenest rechtverdichteyt moyt, vortgan oft God will. Dessen, sin hebbe ick mynen broder geschrieben in yar 1415, 7 in junejus. Hildebrant Vecchinus in Brügge. Hildebrand Vecchinus legt seiner Schwiegermutter und seinem Schwager Engelbert echt Wytte dem Jüngeren Rechenschaft ab. Brügge, 1415, Juni 23. Reu. St.-Ä. Pap. in Großfolio, das den Eindruck eitles Entwurfs macht. Auf der vierten Seite, getrennt von dem übrigen und in keiner direkten Verbindung mit der Rechenschaft, verschiedene Bemerkungen des Schreibenden, die wie Notizen sich ausnehmen, die er für sich selbst gemacht hat: Item, so was dey summe imfangen bleibt, abgerechnet to puntghelde 40 ^ gr., 400 ^ mein 17 gr. 2 sterl. Item, so solde ick em darop gesant haben und überkofte tohope 310 ^ 6 sl. 4 gr. Aidus, so bracht em do, dat ick em bleib 89 ^^ 11 sl. 10 gr. 1 est. Hirop so weren sey my wedder schuldig op dey 100 marc myt der rente 86 ^ 7 sl. 2 gr. Item so weren sey my van ^ vasse wasses 40 ^ gr. Item so sin sey my van der kronen myt der tobehoringe 30 & gr. Aldus gherekent dat een keghen dat ander, aldus so blijven sey my her schuldig 66 ^ 15 sl. 2 est. Item hir buuten deze rekenschap stet Hinrych Woikendorp myt den achtendel scheppes wes darvan komen es ofte komen sal, dat moet unde wil ik to der rekenschap brengen. Item so hebbe ik Tomas mede dan 1 rekenschap op den sulven sin, meestelijk also hir boven geskreven stet, meer dat es eindelijk op een anderen sin. De rekenschap sal Tomas Veckinchusen myr vrouwen und Einghelbracht lezen voor her Konrat Vysch und her Tydeman van den Nije loe und her Hartwych Stenhus und Goschalk Stalbyter und Wolter Roden und Evert Snoyen, daar solen sey zeggen, waarbij die rekenschap heb ik tussen mijn vrouwen und ik. Vrentlike grote voorheen geskreven, so was ik voor gudes vormach, vrouw en suggereert, zulje beiderlijk geleverd to weten //, dat ik mijn heer Einghelbrecht Witten, des God genegen deel und alle zal len, laatst rekenchap schrijf, dat was in het jaar van onze heer 1410, 8 dag voor pinxten op dey it, zo bleef mijn mijn heer daar schuldig daar 18 sl. 1 gr. Item so bleef hij mijn lof ook schuldig 34 groten, daar ik Tydeman Brekelvelden gaf van ongelijkte. Item so legde ik in Johan Allesons schep up zijn achtendels scheppes 5 ^ 10 sl. gr. Item so es dey summe tohope van deze 3 porselen zo voorheen stet 7 ^ 11 gr. Item vrouwe en haar schavendje daarvoor bleef bij mijn hier dat schuldig dat junit wat ik van suyrevogen gehandeld had tot deze dag toe; dat zij ik haar na wel vinden als het land van suyrevogen alsof haar na ge- schreven stet. In het eerste, had ik ontvangen uit schepper Ghert Rokessloe 1 tunnel werk, hierop kwam tot allen ongehoorde 13 sl 5 gr. Item voor kocht haar van 50 tijmer scones Werk, elk 1000 goud 11 U 7 sl. gr., samen bleef daarvan haar 58 6 sl. 7 gr. Item, zo ontving ik die suives in het jaar 1410, 15 in juni uit schepper Lunenburg 2 tunnel werken, hierop kwam 9 sl. 1 gr. Item, voor kocht uit die tunnel 8000 scones Werk, dat 1000 goud 11 U 15 sl. gr. Samen bleef daarvan haar te hoop 93 10 sl. 2 gr. Item, voor kocht uit die andere tunnel 3000 1 quartier lussen Werk, dat 1000 goud 9 16 sl. gr. Item, voor kocht daarneest 1 quartier rodes Werk, dat goud 2 U gr. en 15 tijmer harwerken, dat goud 5 8 sl. 6 gr. Item, voor kocht nog 10 tijmer harwerk, bij 15 en bij 20 bundel, daarvan werd 1 sl. 7 gr. Aldus, zo is die som van deze tunnel blijvend geld te hoop 52 6 sl. 7 gr. Item so untefench ick, do suives na der tyt ut Bernst Olrykes 1 tum Werk, hirop quam to unghelde 6 sl. 10 gr. myt mekelerdye. Item so heb ik vorkoft ut desser tafel 7000 21 tymmer scones Werkes, dat 1000 go 11 U 10 sl. Summe hirvan es 89 U 16 sl. 5 gr. Item so antwoordde my Eve; Snoye 1000 mijn 2 bote harwerkes, dat hevet ghegolden 7 14 sl. 8 gr. Item so hadde ik hir 42 tymmer 10 lasten, dey golden ivyvendes t hoppe 7 18 sl. 4 gr. In jaar 1410, 11 in desember, do antwoordde ik Johann Kouvolde van den Einghelschen gude 30 U mijn 1 gr. Item so untefench ik nog do suives op 1 part scheppes Einghelbracht Witten weg van Benny ttes U mijn 10 osterl. Item so antwoordde ik Gosschalk Stenhus van Kort Borstelle weg van mijn heren beho; 5 5 sl. 5 gr. Item so untefench ik nog van Johannes Kouvolde op dat unghel van den Einghelschen gude 3 5 sl. 6 gr. Item so antwoordde ik Ludeke Stenhorst en Tidema Rode van 1 part scheppes Boytyns 39 sl. 4 gr. Item so es dey summe hirvan tohope van dessen vorscrevenen ghec 360 U 13 gr. 1 est. Item so gheleyve ik ju to weten swoeger en vrouwe, also dat ik Eve Snoye dede geven in der Ackervart 35 U gr. Item so dede ik Evert Snoye do antwoordde na utwysinghe som scr by Renolt Swarten ton eerste 2000 14 tymmer scones werkes, dat 1000 go 10 U 15 sl. gr. Danne antwoordde ik 1000 annigen, dat 1000 go 10 U 12 sl. gr. Item do suives antwoordde mijn Swarte 2 quartyr troenisse, de y guldin al 5 ^ 32 gr.; darmee 33 märten, guldin 2 ^ 15 gr. Hirop quam to ungek al dus tohope 9 sl. 8 gr. Aldus so es de y summe tohope van dessen porssels 79 U 17 sl. 5 gr. Item so es de y summe nu tohope untfanghen van gude und an ghel 439 U 18 sl. 6 gr. 1 est. Item vrouwe unde swagher, so gheleyve ju to wetende na deme deme mijn here, des God ghenedych sy, mijn vorgas mijn wyve unde kinderen sinen testemente sundere alles mijn dochter, der hey gaf 100 marc, ick vorstan hebbe na deme, dat et dat aldus ghescheyn es, so nemme in dat puntghelt van allen sinen gude, dat ick ghehouryrt hebbe van syrweght. Den 10 jar lanch, dar hey doch enen anderen puntghelt van solden gheven bben, so meynne ick, dat ick so wol puntghelt eige also ein vrommet ian. Aldus so slach ick hiraft to puntghelde 40 gr. Ickhoude darvorn, dat 3t wol so velle kommen sal also vorscreven es und hope des to Gode, dat yj mijn des nicht wegheren ein wellen. Aldus so solden gy bij mijn gehouden de y summa van 400 ^' gr. mijn 17 gr. 2 esterl. Item vrouwe unde swagher ju beyden gheleyve to wetende, dat ick ju tesant hebbe op desse vorscrevene summe gheldes to ersten in schepper Vrederyk Roleffessonne 300 soltes, de y stonden mijn met der halve vrucht 41 y^ 8 sl. 6 gr. Item 1412, 26 in merte, do sante ick ju to Re velle werd in Arnt van Hasenite 2 terlinghe, dar weren inne 28 Tomasche laken, dessen laken stonden mijn met heler vrucht 58 ^< 7 sl. 8 gr. Item so gheleyve ju to weten vrouwe unde swagher, dat ick ju to Danskehirop betalde by Tydeken Swarten 50 gr. to 3 marc 18 scot. Item op sunt Johannes avent to middenzomer, do sante ick ju CO der Ryghe w^art in Evert Bornnehoyff 200 saltes, dey stonden mit halver licht 23 7 sl. gr. Item so sante ick darneest ju in scheper Nyenborghe 100 soltes, dat stont 9 13 sl. 4 gr. Item so sante ick in Johann Allerssonne 1 tunte mit crude unde ander dynch, dey stont 4 9 sl. 2 gr. Item so was noch in der tunte 2 bedlaken unde 3 paar hosen, 34 sardok, dyt stont tohope 2 15 sl. 1 gr. Item so sante ick ju darilest to Prusen wart 1 tunte mit 2 scharlaken, dey stonden 16 4 sl. 10 gr. Item so sante ick ju by Kolhassen crude op 33 sl. 7 gr. Item so rekene ick hirto dat ick tvoorn tachter was, also dey summa van 1 11 gr. Item so sante ick ju by Heynneman van den Bornne op Stoven 2 terlinge, dar was inne 28 Tomasche laken, d'ey stonden 61 6 sl. 4 gr. Aldus so es dey summe tohope dat ick ju gesant hebbe unde overkoft in Prusen 276 6 sl. 5 gr. Item so gheleyve ju vort to weten swagger unde vrouwe, dat ick desse somme geldes afslag an der voorbeschreven somme geldes, aldus so beheld gy do bij mij nog 123 ^ 12 sl. 1 est. Vrouwe unde swagger, so nemme ick van dessen somme geldes dey 100 marc Rijghes, dey mijn here gave, des God ghenech sy in synen testamente mijn dochter Trudeken. Dey 100 marc rekenne ick in den tijden, do hey stierf mijn here, op 33 ^ 6 sl. 8 gr. Item vrouwe unde swagger, so gheleyve ju vort to wetende also umme dey 100 marc Rijghes, dey Johannes Essebach juwer dochter Greteken gegeven hadde, er se mijn wyf werd, dey 100 marc worden mijn klarlichten toegewijd to gegeven, er ick enig verkort to juwer dochter willen geven to wyve to nemen met meer noodzaak, dey daar vellen, also des her Kort Vissch lichte wil ein del voor denken mach, dey 100 marc Rijghes, dey waren in den tijden waar na goud tallen unde bij punt grooten an Vlaamschen gelden 44 ^ 19 sl. mijn mer worden, door wordt mijn dag zegen toegekend van mijn heren wegen, des God genadig sy, laat wat schaats. Daarop werd ik weer door hetzelfde gesteld, dat ik het huis zou moeten kopen met hetzelfde aantal schaatsen; ik wilde aan een andere sake, waar ik het huis had. Door werd ik zegend voordat, dat ik de helft van het aantal schaatsen zou moeten nemen op een betere van mijn heren. Dat nam ik de helft van het aantal schaatsen op een voorbetere van mijn heren, want ik kon het huis kopen. Aldus, zoals ik rekenschap hield van 40 grain voor de helft van het aantal schaatsen, en ik hoop en meen, vrouwe en zwager, dat jij mijn de voorbetere werking wel doen zal. Aldus, zoals ik laat de voorbetere werking op zowel de een als de andere stand. Item, vrouwe en zwager, zodat je weet wat er voor de kroon, de grote keizer op het hoogt had, dat ik zeg trouwe toekomst in de naam van Godes en met andere dingen, dat er een breuk is, alsof je dat wel zal toekomen met schrift of met mond, of dat zul je dat ook welletje daarvoor rekenen, ik 30 grain. En werd de sake, dat mijn vrouw, de keizer, de kroon alsoo antwoordde met alle andere dingen, alsof dat daar toe behoort, maa ik geloofde, dat ik je dochter op trouwde, zo is het recht en wil je van de 30 grain weer geven, also is het recht en mogelijk. Item, so es des sommer tot hopen alse vorscreven es, dat ichy ghebort van ju 189 ^ 13 sl. 10gr. Hier afgenomen dat ick sy alse vorscreven es alse dey 123 U 12 sl. 1 est. Aldus so solde gy my hir schuldi ch blijven, dar ich recht tot hebbe, also ick des hopen tot Gode 66 U 21 gr. 2 est. Vrouwe unde schwager, so doyt wol unde laatet my weten, wor gy my dit geld betalen wante ick ein welles nicht unberen. Item, wij gebruikte onder streng bevelen aan de overheid, dat wij onze stemmen mochten geven, wat de wetten betreft, die tijdens de jaren heen en her en hier aangehouden zijn. Hierbij mochten wij onze vrienden en naasten, die daar voor nodig waren, ook helpen. De brief die wij op de kopman hebben ontvangen, en ook de brief die wij u hebben geschreven, dat alles moet worden afgegeven aan de kopman, alsof wij hem niets hadden geschreven, alsof wij nooit onderwijs hadden gekregen, zodat wij goed en zorgvuldig konden handelen. Wat betreft de juwelen die wij hebben, dat is goed, zolang wij ze niet verkopen, en onze vrienden niet teleurstellen. Als de heer en vrouwe en scheger van de rechter zich een poos niet omringen met zulke dingen, dan moeten zij die begrijpen. Wij vroegen van jullie beiden, dat wij met onze vrienden naar de rechtvaardigheid mogen gaan, en de raad ons geheel en volgen, zodat wij geen achterdocht hebben. Jullie hebben in de mensen klappen gebracht, naar de rechtvaardigheid en haar en ook elders, dat jullie van recht niet een toe behoren. Hadden jullie recht bedacht geweest, hadden jullie dat van deze zaak aan een andere gezien, dan zouden zij ons handelen hebben gedaan, alsof wij dat ook gehandeld hadden, alsof wij dat gedaan hebben, jullie zouden dat gekeerd hebben. "Dieser Brief ist für den 20. Juli 1415 von Tidemann in Lübeck an Hildebrand in Brügge geschrieben. Hildebrand, guten Freund, ich habe dein Brief, geschrieben am fünf Tage nach St. Peters Tag, und ich habe dich wohl vorgenommen, als du schreist, dass du gerne die Rente bezahlen willst, von den 400 Gulden. Hildebrand, ich hoffe, dass du das verstehst, dass ich von unserem Wagen nach Trächtern und zurücksieh, so wohl ich den als ich das von dir erwartete Rechnung. Die Bezahlung der Rente, die du mir schuldest, werde ich dir schicken, sobal ich von meinem Kreditoren, das nötige Geld erhalten habe. Für den Fall, dass ich es dir nicht rechtzeitig schicken kann, versichere ich dir, dass es mir nicht um Geld, sondern um unsere freundschaftliche Beziehung geht. Dein treuester Freund, Tidemann." Item so heb ik wol vornomen, wo uns Swarte gesant hevet in Johannessone 1 tundle mit werke. Ik had gemeint, dat gy se a over lang gehat hedden. Unser Herre Gott gebe, dat se mit leben komen. So ramet des besten dabei. Item so heb ik wol vornomen, wo 3 stucke wasses entfanghen haben und wo he noch van unser wi hevet by 80 mark Presse. Item ik heb eme geschreven in viele brief, dat he ju vortsende wes he dar noch hevet und ik heb Everde van Bors und eme ok geschreven, dat se alldinks vorkopen und sendent ju weiter halt. Item so heb ik wol vornomen, dat ik nicht mer haben en vor dat ^ grosse dan 6 mark und 7 y2 sl. Lub. Dit behaghet mir wol. Hildebrant, alse gy schreibt van den 3 ^4 Tomaschen laken to vorkopene und geschreibt dat ghelt by de 20 & grosse, des wetet, dat er 1 ^ vorkaufft ist und ik heb hier noch 2, alse 1 grone und 1 rot, und das grone en stet hier nie to vorkopene, wantet et is alto licht; komme ik et vorkopen to Lyfflau wart, dat mach ich don, dar wel ich des besten inne rammen. Item, ik heb nog 4 van onze meesterden, als 2 groen, 1 rood en 1 pers. De groene is ook een zo hoog, dat het hier niet en staat toe voorlopen. Hildebrand, ik en weet nog niet of ons de slachtvlees, meneer, toe hoor, of niet, het is 1 kabosch laken. Gy schreef me, dat het een phone allene toe hoorde, of Raphon hen z heeft geschreven, dat het ons halve hoorde. Item, Hildebrand, als gy schreef, dat je gesehen, dat je van een bal van wittig zijden, de vin sin, is et dat de haspen lang en goed, zo wel je jezelf to oura bede behoed, te koelen. Dat behaght me wel. En waardeer dat, als ze zouden zijn, als de ik sante, de soldaten ons geld genoeg zouden hebben. Desse witte zijde, die gy van henz hebt, dat is briefzijde, doch so zou ik er wel quitt worden, waar dat de haspen lang waren: ze en hebben hier niemand die ze de vinger konden doen, daarom moet ik ze dan juist weer zenden. Item Hildebrant, ich vorkauffte gestern 20 süden, dass vor 4 Mark und 1 Schilling und dass ich schreiben, dass ich es zum meinigen nehmen sollte, um dass wertige war. Hierzu wunderte Hildebrant, dass mir gut dachte, dass ich unser Bett beste dabei, dass ich doch gerne don und welt und von Gottes wegen, so es kann, just dessen Seite, die hier noch unvorkaufft ist, nicht so viel drücken als unter den Edingeschen und Iperschen Tüchern drücken, die wir in Prutzen haben. Und doch so hoffe ich, zu Gottes, dass ich noch eine Seite vorkaufft und gehabt, es ist und so uns wohl betalt werden, als wert es und lüttig langsam. Item so hab ich geschrieben, dass ich in meinen Briefen vornennen, wo ich meinen, dass ich Partei an der Seite haben sollte, die Ludeke Lutterke vorkauffte, darin hab ich dir aufgeschrieben, dass du nicht einig sein und wo du das nicht ein dachtest, das liebe ich, da, weil ein hatte, so nicht gut gewesen. Item so hatte Ludeke Lutterke nun 1 Ball wittern Seite, die war gross und war an langen Hülsen. Diese Seite vorkaufte er allemal um reden, ghelt und gab sie dauernd noch. Hätte ich solche Balltücher gehabt, ich wollte zwar andere Seiten mit quitting ge worden sein und und… Quemadmodum solus nunc solus side, alsi cum iis van hui sante, dat sollem ad unicam votam. Hildegard, ik wel des besten ramen, desquels ich bid ik te ok to donde, modus est, dat si icht van me vomene anders dan si et van me nemen volden, dat scrivit me viriliter, si est dat ik war unrecht aene haben, ik velis altissima by te bliven. Hirmede blivet gesund und gross alle juwe gesinde, iat ist witt und kinder und des lovest me to guder truwe alsi verne alset uwe wittewere und gut were, so wolde ik, dat ik Drudeke juwe dochter ilret hir mit me were und ik hope to Gode, dat et hir noch gut werden sol, 0 en hedde ik ju in der werlt nergent lever dan hir. De lebe Gott voghet, ilset vor uns alle gut sy amen. Gescreven 20 daghe in julio. Tideman Brekelvelde. 107. Tideman Brekelvelde (in Lübeck) an Hildebrant Veckinhusen in Brügge. — 1415 Aug. 6. Rev. St.-A. Orig. Adr.: An Hildebrant Veckinchusen to Brügge littera detur. Verehrte große und wichtige Gude, wie ich Gudes Vormach. Hildebrant, gute Freundin, zu diesem Gelebte und Wissen, dass ich zu Ihren Brief, geschrieben am 13. Tage im Juli, wohl vorgenommen habe, als Sie geschrieben, dass Peter Johannessone, darin wir den 4000 Timber und die 7 Quartier Werke inne hatten, wohl in die Maze kommen sie, Linse, liebe Herr, die sie gelesen und behalten worden var. Doch wohl und recht des besten dabei, dass ein vorkommen werde. Ich hatte gemeint, Sie hatten bereits über langes entfangen hat. Sie schreiben in dem selben Brief, dass Sie nicht viel Segen noch schreiben können und die neuen Welt nicht kennen, der sicher, Hildebrant, wo Sie das meinen, des ist einer wie ich nicht mehr, Sie müssen mir das wohl versprechen, dass ich mir auch mit der neuen Welt nicht behilflich sein kann. Doch ich hoffe, dass Sie mir das nicht mittendurch meinen. Item, als Sie mir schrieben, dass Sie uns die Münze von Tomaschen Koffern, dass Sie die 1 geschnittene Tomasche Koffer zu Ihren rechten behalten, darvor waren zwei geworden 3 15 sl. große und 2 Stück Silber. Hildebrant, das Ereignis ist die beste, als ich hatte mir zwei hundred Worofte der Münze Silber zugehörte, so hatte ich darin nicht beteiligt bin können, als ich getan habe: Ich kann den Luden oben erneut will nicht vorkommen. Hatten die Laken um die Rede gehalten, gekocht worden, west ich hatte sie bereits über langes zu Livlande wartend gesandt, wante die Hohen Granze insin hinein gehe. Item Hildebrand, ik heb op dat nieuwe van ons zijde vorkocht 51 min 3 lot to 5 mark, meer mijn is zonde, dat ik daar doeke voor nemen mot, zal ik betaald vinden. Item kon je raken, op de bal witter zijde, met die lange haspen dat zoude ons tot genade komen tot de andere zijde. Ludolf Lutterke had nu een bal witter zijde, de was grof, de vorkoppen heel nog bij mijn beste um 5% mark en nam altemal zijn rede gij desulven vrouwen, die van mij pleigen tot koppen, die kreghen daar ook wat und gaven eme dat geld und ich mot des anderen. Item, Hildebrand, dat wel alse verne alset ju genoeg und stat, dat eventuur mede van de zijde, die ik hier noch hebbe tot vorkoppen. Ik en wel daar anders nicht bij dan ik van jou nemen wilde und ik meinen, dat wij anders niemande daar gekocht en hadden dan slechts zijde, dat et voor ons zoude west hebben. Item, Hildebrant, des witten wandes es tot luttik tot eme rocke of andere hadde ik dat alrede vorkocht; doch ik wil des beste ramen. Item een se Here Got geve ju vele gelukkig met juwen jongen, soen en ik hoop tot Gode dat het hier binnen kort zal worden zodat gy hier komen zullen met denouden en niet den jongen en met Margreten mee. Dat verwachtes van mij en ook soms andere vrienden tot morgen zeer naar. Hildebrand naar al mijn sensingen, zo een wet ik nergens, daar het ju beter zou dan het verne als het op een punt komt als ik hoop, dat het dan zal, want onze stadssecretaris is verlankt gekomen en onze heren van hier uit de stad zullen op die manier herwaardes, en ik hoop, dat het al gezondheid zal worden zodat met den van buiten. Hildebrand, wes hieraan is, dat zal mij in vijf dagen wel tot weten worden en zo wel ik het je schrijf met den eerste. Dit mag je ook Tideman Borstel zeggen. Hiertegen blijft gezondheid. Geskreven 6 dagen in augustus anno 15. Tideman Brekelvelde. Thomas Vechinhusen in Riga aan Hildebrand Vechinhusen Brugge. 1415, September 30. Rev. St.-A. Orig. Pap. Adr.: An Hildebrant Vockinchusen to Brugge; littera detur. Minen denst thovoren gescreven, wetet vedder Hildebrant, dat van der genaden Godes wol in Prusen gekomen bin, Got sy geloven. Item so wil mijn hir Tydeke Swarte untrouwen 50 mark Prus, nu mijn nie meer worden en kan, nu wil ik de 50 mark van een nehmen. Leve vedder doet wel, also ik jou ook bat en voorwärts dat ik also hir, dat ik in den gelegentlich vorsom met en worden oppe wijdenachten. Unde schrijf mijn met de eerste, van wem ik et schenken sal hir, wante mijn dacht, dat Tydeman Swart oveten wil, wante ik hoop hir licht tegen wijdenachten weer to vesteder hir enen to senden. Mijn dacht dat dat ghelt hir onverde is, de nobele gelden hir bij 10 fr; al sante gy hir nobelen, gy solden also wel doen al met ander waren. Hirumme sai ik to mijn gelden weer komen, so mo ik bij tijd sen, wes ik met mede to doende hebbe. De groten de sin hir ook dur. Or schrijf mijn en antwoord van met den eerste, wor ik mijn to voor laten mach anderen nicht dan. BHvet gezond in Gode en grote alle vrijt zere onder. Tivet mijn jou tydingen wat dat gut in Vlanderen doet onder ook klas en aanp. Geschreven des mandaghes na zunte Mychele 1415. Tomas Vockinchusen. Item so geven Keinolt Swarten 4 Engelse nobelen, de sy ik zijn roder schuldig. Tideman Brezelvelde aan Hildebrand Veckinhusen in Brügge. 1415 Nov. 2, Rev. St.-Ä. Adr.: An Hildebrand Veckinchusen to Brügge littera detur. 