title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Zijn hart springt op voor vreugde. (Zie HART.) Zoek vreugd, staat, rijkdom, Oost en West, Ziele weldoen is u 't best. (Zie OOSTEN.) Zotternij maakt vreugd. Zulk een vrijer mocht gij kiezen, Gij zoudt eer goed (of: jeugd en vreugd) verliezen. (Zie VRIEND.) Allemannen vriend is veelmanen gek (of: nar). (Zie GEK.) Als de hond in den pot is, vliegen de (Zie HOND.) Als de pot omgestorrt is, loopen de vrienden (Zie POT.) Als de voorspoed faalt, falen de vrienden. (VOORSPOED.) Als gij niet zwijgt bij uwenvriend, zóó heeft den voet op uw keel. (Zie KEEL.) Als het geluk gaat, zóó gaan de vrienden. (GELUK.) Als het goed verloopt, zóó sterven de vrienden (Zie GOED.) Als 't eens ter deeg is uitgekeven, Dan ziet vrienden beter leven. Als alle zijn vrienden hebben een goed hoofd aan (Zie HOOFD.) Arme lieden zijn zonder vrienden. (Zie ARM.) Arme vrienden moet men ook kennen. Beproef uw vriend, beproef uw zwaard, Dat grote (of: meer dan) schatten waard. (SCHAT.) Beter dood dan zonder vriend. (Zie DODE.) Beter een goed vriend bedrogen, dan de man in den rouw. (Zie MAN.) Beter een hond te vriend dan te vijand. (HOND.) Beter een vriend over weg dan geld in de (Zie GELD.) Beter een zuurziende vriend dan een jachtse vijand. (Zie VIJAND.) Beter is een openbare vijand dan een geheim vriend. (Zie VIJAND.) Beter zijn veel vrienden dan weinig vijanden. (Zie VIJAND.) Kun vrienden houden dan vrienden maken. Ook uw vriend nimmer zoo zeer, of denk, dat bij uw vijand kan worden. (Zie Vissende.) Bij tafel en bed moeten voor de vrienden open (Zie BED.) Een zonde zonder rouw, Vriend zonder trouw, Gebed ' 't Is al verloren arbeid. (Zie BEID.) Een vriendelijke vriend, zei Jan Dirksen tegen Brauhund. (Zie DAG.) Een menschen vriend, Die hem in last u nooden dient. (Zie LAST.) De doodde heeft geen vriend, de zieke eenen halven. (Zie DOODE.) De duivel beschermt zijn vrienden. (Zie Duivel.) De allerste man is een vriend, de tweede man is een de derde man is een meester. (Zie Man.) De vriend Bacchus is een vriend, Die droeve geesten elk dient. (Zie BACCHUS.) Een man een vriend; maar daarom de zaak eens (Zie MAN.) Macht is niemands vriend. (Zie Macht.) De vrienden zijn de beste, Veugelen hebben veel vrienden. (Zie RISKE.) Gemeente raad is goed. (Zie RAAD.) Menzelen zijn zijn vrienden niet, Gelijk men aan kleedern eren ziet. (Zie KLEED.) Vleijerij maakt vrienden. (Zie VLEIJERIJ.) Het hoort geen vriend. (Zie VREK.) Gemeente bedanken de buren. (Zie BUURMAN.) Vrienden hebben er de waarde voor genoten. wienden hebben het toezien, de vreemden het eten. (Zie VREEMDELING.) wienden moeten twee zijn. 3 Vrienden moet men kennen, Maar niet hatelijk verwaarderen. 4 wienden mogen kijven, Maar moeten vrienden zijn, 5 wolf en het schaap zouden eer vrienden worden. (Zie SCHAAP.) Een vriend is bijna altijd goed, Terwijl een vijand bijna altijd kwaad. (Zie VIJAND.) Uw vrienden zult gij kennen, maar niet uw vijanden. 6 Een vriend die van een vijand is, heeft niet een vriend bij God. (Zie GOD.) Een geldloos iemand heeft weinig vrienden. (Zie GELD.) Een rijk iemand krijgt iedereen tot zijn vriend, en alle zijn devotie. (Zie DEVOTIE.) Een vriend van God heeft geen schepen in de hel. (Zie HEL.) Een iemand die niets heeft, niemand ter wereld is zijn vriend. 7 Waar ik zeg, wat mij misstaat, is mijn vriend, als het mij leed. (Zie LEED.) In het welvallig huis heeft veel vrienden. 8 AHA! Die op de tasche kloppen, zijn zelden aangename vrienden. (Zie TASCH.) Die te lief een vriend verkiest, Ligt zijn liefde en 't al verliest. Die u als vriend niet kunt nuttigen, kan u als vijand schaden. (Zie VIVAND.) Die zijnen vriend leent, maant zijnen vijand. (Zie VIJAND.) Die zijne vrienden behouden wil, moet ze geen geld leenen. (Zie GELD.) Die zijne vrienden behouden wil, moet ze niet be- proeven. Die zijn hart voor eenen vriend opent, doodt de smart. (Zie HART.) Doe uzelf wel en uwe vrienden, en dan een ander, is het, dat gij zulks kunt. Draag uwen vriend naar Rome, en zet hem onzacht neder, — dan hebt gij uwen dank weg. (Zie DANK.) Eene zoete spraak maakt den mensch rijk aan vrienden. (Zie MENSCH.) Een goede vrouw, maar veel vrienden. (Zie GOUD.) Een goede buur is beter dan een verre vriend (of: namaat). (Zie BUURMAN.) Een goed vriend is beter dan een namaat. (Zie MAAT.) Een echt vriend is beter dan zilver en goud. (Zie GOUD.) Een goed vriend is een kostelijk kleinood. (Zie KLEINOOD.) Een goed vriend is haast genoeg genood. Een hond, aan een been, kent geen vrienden. (Zie BEENDEREN.) Een huis van leem, een paard vangras, Een vriend van mond: 't is al maar glas. (Zie GLAS.) Een man is maar een man alleen, Heeft hij geen vriend, zijn macht is klein. (Zie MAGT.) Een paard verschoont een mensch gaarne, en is zijn vriend. (Zie MENSCH.) Een rijk man weet niet, wie zijn vriend is. (Zie MAN) Een verstandig vijand is beter dan een onverstandig vriend. (Zie VIJAND.) Een vijand is te veel, honderd vrienden niet genoeg. (Zie VIJAND.) Een ast achter den rug Is een vaste brug. (Zie BRUG.) Een vriend, die vriend is om 't profijt, Een zwaar, die in de oogen schijnt... (Zie OG.) Een vriend in nood, Een vriend in dood. (Zie Poon.) Een vriend in vreugd wordt vreemd in verdriet. (Zie VERDRIET.) Een vriend is beter dan geld in de buurschap. (Zie BURGERS.) Een vriend mag een' vriend medebrengen. (Zie VRIEND.) Een vriend tot in de tiende graad ontvangt een erfenis naar rechtens. (Zie ERFENIS.) Een zak guldens en goede vrienden scheiden niet makkelijk. (Zie GULDEN.) Efficiënt rekeningen maken goede vrienden. (Zie REKENING.) Gent bl. 188. Sartorius sec. I. 8. Tulnman 1. bl. 73, 108, de Jager X. Bijlage. bl. 32. VRIEND. Eik, a: Zijn vrienden heeft. [Dies spreekwoord is misschien ontleend aan Spreuk. xix : 6.] Eik heeft vrienden en vijanden. (Zie VIJAND.) Er gaan veel vrienden in een klein huis. (Zie HUIS.) Even goede vrienden. Geen geld meer, geen vrienden meer (of: Geldloos, vriendeloos). (Zie GELD.) Geld maakt vrienden. (Zie GELD.) Gelijk men handelt de meloen, Zoo moet men ook met vrienden doen. (Zie MELOEN.) Gerande driegulden zijn de beste vrienden. (Zie DRIEGULDEN.) Gij zult mij altijd uw' vriend vinden, al een vroom' ansknecht. (Zie LANSKNECHT.) Gods vriend, al der wereld vijand. (Zie GOD.) God visiteert (of: bezoekt) zijne vrienden. (Zie GOD.) Goede vriend! al zijt gij vreemd, Hond uw hand, van daar het klemt. (Zie HAND.) Goede vrienden in het hof maken een kort proces. (Zie PROCES.) Goede vrienden zijn dun gezaaid. Heb den Franschman tot uw' vriend, maar niet tot uw' buren. (Zie BURGER.) Heb vele kennissen, een vriend en geen vijanden. (Zie KENNIS.) Het gaat mee als vriend. [Men zegt dit van een kleine gewoonheid, die met de bezoeker tegelijk verdwijnt. Het geld is allen vriendelijk niet. (Zie GELD.) Het is beter een goed vriend beschouwen, dan de man zelf. (Zie MAN.) Het is beter een goed vriend in de nood, dan de man zelf. (Zie MAN.) Het is een allemans vriend. (Zie MAN.) Het is een kenmerk. 2 P = at wil zeggen: die persoon weinig te beduiden, en 2 allen? beleefalbhalne uw vriend. De Tree is afgeleid van de gewoonte, om iemand bij het niezen het God zegene u of het wel mag het u bekomen toe te roepen. Het is een vriendeloos jaar: elk zie wel toe, dat hij zelf wat beeft. (Zie JAAR.) Het is geen wonder, dat hij vrij raakt: hij heeft den schout te vriend. (Zie SCHOUT.) Het is goed, dat men overal vrienden heeft. 3 Het is Nero niemands vriend. (Zie NERO.) Het zal smellen of branden, Vriend! wacht uwe handen. (Zie HAND.) Het zijn de beste vrienden, die hardst kussen. (Als een vleier, maar zij, die, als ’t noodig is, zelfs harde waarheden zeggen, zijn de ware vrienden.) Het zijn de beste vrienden, die men in de beurs draagt. (Zie BEURS.) Het zijn Jobs vrienden. (Zie 302.) Het zijn keuken-vrienden. (Zie KRUKEN.) Het zijn koeken-vrienden. (Zie KOEK.) Tuinman I. bl. 18. Tuinman I. bl. 8, Sept. 3. Witte 34. Tuinman I. bl. 61. v. Zutphen Du Bartolus pr. I. 47. Tuinman I. bl. 2M. bl. 485. Prow. seriosa bl. 41. Zegerus bl. 59. Idinau bl, 8. Gruterus 11. bl. 1463. Merg% bl. 88. Tuinman I. bl. 218. Adag. Thesaurus bl. 63. Modderman bl. 109. Bogsert bl. 101. Tuinman 1. bl. 334, II. bl. 135. Campen bl. 87. Bartolus tert. V.39. Tuinman Vrijdag Het zijn niet al uw vrienden, die met u lachen of: u toelachen. Het zijn mensen als Herodes en Pilatus, HERODES, Het zijn vrienden, daar men niet beschaamd voor is Het zijn mensen als olifanten. MAAT. Gelijk, voor alle handelingen. Hij heeft tafelvrienden (of: als vrienden aan de tafel, ook wel: Tafelvrienden) zal hij vinden. TAPEL. Hij heeft veel bekenden, maar weinig vrienden (Zie BEKEND. Hij heeft vrienden in het spel. (Zie SCHAT.) Hij heeft zijn vrienden in de zekerheid. Dat is: hij heeft God en dus de kracht, om vrienden te hebben; immers de rijken veel Kiel! Hij is al zijn vrienden te rijk. (Zie RICHTER.) Hij is de keizers vriend niet. (Zie KEIZER.) Hij is de wijste van zijn vrienden niet. Hij is van de vrienden. Hij is zeer vriendhoudend. Met deze woordspeling dacht men urenhelder aan, die zette zijn vrienden besteelt: hij hetgeen den vrienden Hij kan met al zijn vrienden wel op een ton (d trommel) dansen. (Zie Ton.) Hij kent zijn schamele vrienden niet. Hij leeft zeer weelderig, die geen vrienden w doen heeft. Hij moedigt vriend en maat om hulp. (Zie ZUUR.) Hij scheidt wel uit zijn plaats, die zijnen vri daarin laat. (Zie PLAATS.) Hij staat wel met de kok (of: Hij heeft de Mete vriend). (Zie KOK.) Hij wil zijn vrienden niet kennen. Hij zal wel maken, dat zijn vrienden om zijn gezondheid niet twisten. (Zie GOED.) Hoe beter vriend, hoe vaster voorwaarde. (VOORWAARDE.) Floe effener gerekend, hoe beter vrienden. Voor verder gescheiden, hoe beter vrienden. Honderd pond groot ’s jaars in de beurs en honderd mijlen van de vrienden is een goede rente. (BEURS.) Adag. guadam bi. 22. Folgman bi. 12& 31 Bartorius sec. I. 85. 18 Gruteras Ill. bl. 138. 13 Gruterus II. bl. 130. 14 Gruterus II. bl. 151. Meijer II. bl. 78. VRIEND. Kan de vrienden geloofd, De armoede leert men zijn vrienden kennen. (Zie ARMOEDE.) De nood bezoekt men de vrienden. (Zie NOD.) De tegenspoed zijn er geen vrienden. (Zie TEGENSPOED.) De voorspoed ontbreekt het nooit aan vrienden. (Zie VOORSPOED.) Een vriend van suiker, ooit hem daarom niet op. (Zie SUIKER.) Men hebben geen vrienden. (Zie KLAGEN.) Een avontuur maakt soms goede vrienden. (ZIE AVONTUUR.) Ien een nieuw huis bewonen: het eerste jaar door uw vijand, het tweede jaar door uw vriend, en het derde jaar door uzelf. (Zie HUIS.) Geldeloos dan vriendeloos. (Zie GELD.) Vrienden hebben geen strik op de buidel. (Zie BUIDEL.) Kunnen vrienden schelden en verzoenen beide malkundig. (Zie de Bijlage.) Een vriend te verhoogen, en men hem de ladder. (Zie LADDER.) Men kan niet te veel goede vrienden hebben. Men kan zich te wijd niet bevrienden. Men kent den man aan zijn vrienden. (Zie MAN.) En kent de vriend in nood, De rijke na de honger. (Zie DOOD.) Men moet het maar van zijn vrienden hebben! (Men dit, wanneer men van hen, Op wiens hulp men gerekend heeft, een onbehandeling ondervindt. Men moet rooven met de vrienden, die men heeft. Men moet tegen de vijanden niet scherp zien en wel tegen de vrienden. En aluit (of: spaart) geen brood voor vrienden. Ik vindt genoeg vrienden met den mond, maar met de beurs. En zal de onde vrienden niet verwerpen, gelijk men de oude schoenen doet. En zal niemand vriend noemen, eer men een etmaal zout met hem gegeten heeft. En goede (of: lieve) vrienden zal men waarom spotten kunnen. En vrienden zal men ze maken, en met geld koopmanschap drijven. In beste vriend is de klok. De ebbe komt de vloed, En de vrienden met het goed. Vrienden doen naar zien. Hoe nader men met iemand in aanraking komt, hoe meer de voorzichtigheid vordert, nauwkeurig toe te zien. Een van de twintig, en een vriend van honderd jaar. Iemand is 200 rijk, of hij heeft wel vrienden noodzakelijk. Er is erger te vinden dan kwade roekelozen en valsche vrienden. Een wijn en een oud vriend is goede provisie. Onze Heer is geheel mijn vriend. (Zie HBRR.) Ook met den vriend dient geen te grote gemeenzamenheid. (Zie GEMEENZAAMHEID.) Oude vrienden, oude wijn en oud geld prijs men reeds van ouds. (Zie GELD.) Oude vrienden zal men niet versmaden, want men weet niet, hoe de nieuwe gedijen zullen. (Zie de BULAGE.) Er is onderscheid tusschen mensen en mensen, zegt het spreekwoord, en dit is wel bovenal op vrienden toepasselijk. Het spreekwoord: in nood, Een vriend, de dood bijvoorbeeld, is niet van toepassing op de vrije wiens een ander spreekwoord zegt: Ook met den vriend dient geen te grote gemeenzaamheid, en nog veelminder op den vriend, van wiens het geldt: Betrouw uwen vriend nooit zoo zeer, of denk, dat hij uw vijand kan worden. Wanneer men dus spreekt van de vriendschap van David en Jonathan, dan zal men de ware vrienden weten te onderscheiden van de koeken- en keuken-vrienden, en nog meer en beter van de Job-vrienden en van een Nero niemands vriend. Zo begrijpt men mee, wat het zegt, dat men niemand vriend zal noemen, eer men een maaltje zout met hem gegeten heeft, en wat men wil verduisteren, als men spreekt van zijn oude vrienden niet te versmaden, omdat men niet weet, hoe de nieuwe gedijen zullen. Dit eenen ander mag genoeg zijn, om ook andere spreekwoorden deze rubriek op te helderen. Prijs een vriend te voet, en een vijand te paard. Lei PAARD. Rijke lieden hebben veel vrienden. (Zie LIEDEN.) Schadelijke vrienden zijn terende vijanden. (Zie VIJAND.) Schijnvrienden zijn gelijk de vogels, die in het schoone jaargetijde aankomen, maar, eer de barre winter daar is, reeds vertrokken zijn. (Zie GETIJDE.) Schoothondjes zijn wel allemans vrienden; maar de nijdige bulhond waagt voor zijn meester het leven. (Zie HOND.) Is berger vriend. (Zie BERGER.) Sluit bij de handen toe, Zijn vrienden zijn hem mooi. (Zie HAND.) Sluit je deuren niet voor de vrienden, maar wel daar achter. (Zie DEUR.) Ter bruiloft en ter uitvaart kent men vrienden en magen. (Zie BRUILOFT.) Ter wereld is geen grooter venijn, Dan vriend te schijnen en vijand te zijn. (Zie VENIJN.) Terwijl het speetje gaat, Geen vriend, die ons verlaat. (Zie SPIET.) Tussen twee vrienden zijn maar twee woorden. (Zie TWEE.) Vitale geld maakt vreemden tot vrienden. (Zie VREEMD.) Van lieve vrienden is 't kwaad scheiden. Verkoop niet aan uw eigen vrienden, en koop geen zaad van de rijken. (Zie Rijke.) Vermaan uw vriend met stil gemoed, En straf uw kind in koelen bloed. (Zie BLOED.) Vliegen en vrienden komen in den zomer. (Zie VLIEN.) Vliegen en vrienden komen in zoeten tijd, en als het seizoen hard en zuur wordt, gaan ze weg. (Zie SEIZOEN.) Voor dat u uw geld kwijt zit, vindt u vrienden in overvloed. (Zie GELD.) Vreemden of vrienden behooren zonder spreken niet in huis te komen. (Zie HUIS.) Vriend, daar is geen plaats voor u. (Zie PLAATS.) Vriendelijke vriend, zei Mozes tegen zijn bokjes. (Zie BOK.) Vrienden als haag. (Zie HAAG.) Vrienden genoeg, ware er maar trouw genoeg. (Zie TROUWE.) Vrienden hebben alles gemeen (af: hebben geen verscheidenheid). (Zie GORD.) Vrienden in den nood: Vier en twintig in een lood. (Zie LOOD.) Vrienden! komt binnen. 2 Vrienden-kost is haast gekookt (of: bereid, 100% wel: gereed). (Zie KOST.) Vrienden! maakt u vast de kermis: de boeren zijn dronken, (Zie BOER.) Vrienden mogen u beklagen, Gij zult den last dragen. (Zie LAST.) Vrienden (of: Buren) houden zeer, Maar God houdt meer. (Zie BUURMAN.) Vrienden-raad is goedkoop. (Zie RAAD.) Vrienden zijn goed bij den weg. 8 Vrienden zijn 'god; maar wee! die ze behoeft in den nood. (Zie NOOD.) Vriend! vriend! Zoo lang als ’t dient. 4 Vriend! wascht gij mij, zoo wasch ik u, en wij zijn beide schoon. [Men voegt dit de baatzuchtige toe; daar die altijd vooraf berekend, wat zijn diensten zullen opbrengen.] Wacht u van vrienden te kwetsen, die langzaam gemaakt zijn. Wanneer iemand een nieuw huis bouwt, dan geven de vrienden de vensterglazen. (Zie GLAS.) Wat ben ik evenwel een goed kalf, zei Harmen, ik zou den stront wel uit mijn lijf douwen, en geven ze aan mijn vrienden. (Zie HARMEN.) Wel broodvrienden, maar geen noodvrienden. (Zie BLOOD.) Wel dienen, maakt vrienden; waarheid zeggen, maakt vijanden. (Zie VISHAND.) Weldoen maakt vrienden. Wel goede vrienden, maar elkander uit de beurs te blijven. (Zie BEURS.) Wel kostelijke vriend, zei Jan van Gijzen tegen zijn bok. (Zie BOK.) Wel mag het je bekomen, zei Jan, en hij gaf zijn vriend een leeg glas. (Zie GLAS.) Wie den ander waarschuwt, die is zijn vriend. 5 3 Proz. seriosa bl. 47. Gheurts bl. 71. 4 Cats bl. 904, 503. de Brune bl. 37, 440. Adag, 6 Willems III. 10%. 8 Sertorius soc. 11. 17. 7 Cats bl. 505. de Brune bl. 116. VRIENDSCHAP Wie een goed vriend heeft, die heeft een edel panj. (Zie PAND.) Wie een ware vriend gevonden heeft, heeft al zijn dagloon wel verdiend. (Zie DAGLOON.) Wie geen vriend heeft, wordt niet betreurd, wanneer hij sterft. Wie vriendschap aan een vriend verwijt, Die is vriend en vriendschap kwijt. Wie zullen vijand spaart, en zullen vriend die Komt in ongemak. (Zie ONGEZOND.) Wijd beheerd, na bevriend. (Zie HEER.) Wijn is zijn vriend niet. Wijn maakt vrienden. Wil je van brieven je dienst, Schrijf door de bode en niet met vriend. (Zie BODE.) Wrijf hem dat eens onder de neus, en blijf vriend met hem. (Zie NEUS.) Zend je vriend vijgen, je vijand perziken. (Zie PERZIK.) Zij zijn dikke vrienden. Zij zijn smalle vrienden. Zij zijn witte vrienden. Zonder vrienden kwaad; Veel vrienden (Zie KWAAD.) Zoo gij een vriend gerijven kondt, Zoo stel uit, maar help terstond. Zoo gij wilt in rust sterven, Laat uw naaste erven, Als ze't niet te zeer verkerven. (Zie ERVEN.) Zoo lang 't geluk u dient, Zoo hebt gij vriend; Maar raakt die hand aan 't dreun, Weg vliegen ze als krasijnen. (Zie GELUK.) Zwagers zijn nooit beter vrienden dan ver van ander. VRIENDSCHAP. 5 Al is de vrijster stug, nog wordt ze wel de Maar wil de vrijer niet, zoo is de vriendenecht uit. (Zie BRUID.) Alle ding met vriendschap, zei Govert, en bij de eieren uit zins buurmans hoendernest. (BUURMAN. Als de beleefdheid (vriendschap, of: liefde) van een zijde komt, duurt zij niet lang. (BELEEFDHEID.) Als een hoer u vriendschap doet: het moet u ten. (Zie HOER.) De taal begrip groot is, is de liefde (of: schap) klein. (Zie BEGRIP.) De deugd (vriendschap, of: vriendelijkheid) zit hem ten oog uit, gelijk den beul de barmhartigheid. (Zie BARMHARTIGHEID.) De een vriendschap (of: dienst) is de andere (Zie DIENST.) Wasberge Win di. 18, 18. Tuinman I. bl. 2348. Ontbijt bi. 400. Campen bi. 46. Meijer bi. 33. Schmaal iS VRIJDAG. Een vriendschap zoekt de andere. Onder vriendschaps naam Zit ’t ergste venijn. (Zie De slechtste vriendschap en trouw. (Zie DEUGD.) SCHIJN.) Vriendschap is dun, die men koopen moet. Ontijdige vriendschap brengt luttel dank aan. (Zie Vriendschap is niet anders, dan zoo men die DANK. 1.3 De schep strijkt de vlag voor de liefde. (Zie FDE-) En een vriendschap doet, bereidt den ander Jij rekenen is lange vriendschap. 5 Jij wenggen, Weig verteren, Luid geven Doet vriendschap meer. 6 Ook meer in het jaar onderhoudt veel vrienden. (Zie HOED.) Rekenen houdt veel vriendschap samen. 7 [Met andere woorden: als de vrienden niets meer van elkaar hebben, blijft de vriendschap bestaan. Men drukt hier het wilde eeld uit als met het spreekwoord: “Pinnen rekeningen maken goede vrienden.”] Die zijne, houdt de beste vriendschap. 8 Geen vriendschap aan hem dan goeden morgen en goeden dag. (Zie DAg.) Breken vriendschap. (Zie GELD.) Geven en wedergeven houdt de vriendschap samen. 9 De erkenning maakt vriendschap. (Zie KENNIS.) De rekening houdt geen kwade vriendschap. (Zie REKENING.) Dat is de vriendschap van David en Jonathan. (Zie DAVID.) Krijgt niet dan vriendschap. 10 Kregte recht ziet gunst noch geven, vriendschap Zelf eigen nut dan. (Zie GAAF.) En onder den deken van vriendschap beweent. (Zie MANTEL.) Zoodoos, zei Gerrit, op een hoen; Maar blijf Jij thuis, gij zult mij vriendschap doen. (Zie GERRIT) Bruiloften en kinderbedden onderhoudt men Vriendschap. (Zie BRUICLOFT.) Het deelen der erfenis staat de vriendschap stil. (Zie ERFENIS.) Dat wil zeggen: die ronduit iemand verwacht afslaat, en hem alzoo met geen ijdele hoop vleit, doet hem een goede dienst, daar hij hem van later teleurstelling bespaart. Een, maakt lange vriendschap. (Zie RECHT.) Van buiten Doet vriendschap sluiten. (Zie VRIEND.) Vriendschap maakt broze gunst. (Zie EEN) Een gewin Brengt vriendschap in. (Zie GEWIN.) Niemand vriendschap tegen zijn dank. (Zie DANK.) Het schijn Bezorgt hij 't aan zijn. (Zie N.) Schade scheiding vriendschap. (Zie SCHADE.) Scheiden met vriendschap. 12 Schoon spreken en ’t niet meenen, maakt kleine vriendschap. 13 Te lang van elkander doet vriendschap scheiden. 14 Vreugde en vriendschap zijn de gezellinnen des levens. (Zie GEZELLIN,) Vriendschap is noodzakelijker dan water en vuur. 15 Vriendschap is mint gezelligheid. (Zie GEZELLISCHAP.) Vriendschap, op zijn' id gedaan, is een' man zeer aangenaam. (Zie MAN.) Wacht u voor ’t eerste kijven, Dan zal ’t wel vriendschap blijven. 16 Weinig maagschap, goede vriendschap. (Zie MAAGSCHAP.) Wie vriendschap aan een' vriend verwijt, Die is een vriend en vriendschap kwijt. (Zie VRIEND.) Wie vriendschap wil, moet vriendschap doen. 17 Wij zullen de vriendschap delen. 18 wil ik iemand vriendschap blij, Gij moet zoo naauw niet Zien. Zoo lang de pot kookt, leeft de vriendschap.(Zie POT.) Zwijgen doet man verdwijnen. 19 Hij is met een uitleggen vrij. 20 Dat is: Zo wanneer hij zich wat nader verklaart, zullen wij hem kunnen begrijpen. Men zegt dit van den geheimzinnigen eer.] Hij is niet geheel vrij, die nog een stuk van zijn banden nasleept. (Zie BAND.). Hij is niet vrij, die aan den duivel verbonden is. (Zie DUIVEL.) Hij is zoo vrij, of hij t'huis ware. (Zie HUIS.) Vrijen en vrij zijn is twee. (Zie TWEE.) Al te vrij is fijn (of: wordt onvrij). (Zie Fijn.) Geven u vrij is 3. is onvrij. (Zie ONVRIJ.) Vrank en vrij. (Zie VRANK.) Vrijdag. zZ; Als Paschen op een' goeden vrijdag komt. (Zie PASCHEN.) Die vrijdag zijn So knipt, beeft geene tand.— iin. (Zie NAGEL.) Daar is Vrijdag dengenen, die geene sagen krijgt. (Zie SLAG.) Het el besteed: die vrijdag lacht, dat bjzomn— Hör ya vrijdag getronwd. 21 Ik hou echt van dit liefelijke herfst. Zowel de heer als de meester. Gruterus 9 Prov. soriosa bl. 28. Graterus II. bl. 145. Mergk 15 Berrilius SM. 19, Greberus bl. 21. 10 Campen bl. 30. 11 Gruterus II. bl. 156. Mergk bl... Tuinman bl. 17 de Brune bl. 38. 12 Berborina pr. . ©. DI. @0. Martinet 18. Zuphonia bl. 517. Koning 18 Metz bl. @. 13 Vootosis bl. 138. 14 de Brune bl. 36. Meier 13 Sei. Prov. bl. 14. 15 Gruterus III. bl. 18. 16 Gens bl. 139. 17 Modderman bl. 115. Harrebunde bl. 19 Burrütes bl. 19. S VRIJDAG. "Hunne vennus." Jchetsproverb van latere oorsprong, dat ik bevestigen noch ontkennen kan, dan kan het den bedoelden Christelijke oorsprong hebben. Ondertussen meen ik, dat men dit spreekwoord in deze zin heeft op te vatten, als men de beide voorgaande equivalenten begrijpt, en dus als woordspeeling: vrijdag als vrije dag, maar in tegengestelde zin.] Hij mocht wel liever op een' vrijdag vlees gegeten hebben. (Zie VLEESCH.) Men moet geen paascheieren op goede vrijdag eten. (Zie EI.) "Vrijdag weer, zondag weer." 1 VRIJDOM. Minnaars vrijdom is slavernij. (Zie MINNAAR.) VRIJER. Als de vrijer stug is, nog wordt ze wel de bruid; Maar wil de vrijer niet, zoo is de vriendschap verloren. (Zie BRUID.) Alle vrijers rijk en alle gevangenen arm. (Zie GEVANGEN.) Beschaamde vrijers maken onbeschaamde vrijsters. 2 Dat heb je niet kwalijk voor, zei de meid, toen ze hoorde, dat hare juffrouw op een' vrijer had zitten. (Zie JUFFROUW.) De schoonheid van de vrijster ligt in 's vrijers oog. Eeden van schippers en beloften van vrijers zuren maar wind, als de nood over is. (Zie BELOFTE.) Een aangezicht is een doolhof, zei de vrijer, als er iemand komt die er zin in heeft. (Zie AANGEZICHT.) Een heete vrijer heeft het nooit koud. Een ongelukkige steek hij haast gedaan, zei de vrijer, en hij viel zijne maîtresse onder de knie gehad. (Zie Knie.) Een ruiter zonder zwaard, een krijgsmannen zonder zwaard, een vrijer zonder baard - Zijn geen zeven oordjes waard. (Zie BAARD.) Eens vrijers huishouding maakt niet rijk, al regeert het ook goud door het dak. (Zie DAK.) Een vrijer kreeg welhaast een vrouw, wist hij slechts waar hij vrijen zou. Een vrijer weet wel, wat de klok heeft. (Zie KLOK.) Een vrijer weet wel, wat hij begeert, maar niet wat het is (of: wat hij wil). Goede van de vrijers worden gevolgd door kwade nachten. (Zie DAG.) Het hek is van den dam, zei Trijn, en zij haalde haar vrijer in huis. (Zie DAM.) Het is een droog vrijer. Het is een groene vrijer. Het is een heil om een zij (of: een vrijer om een vrijster). (Zie RIJ.) Het is een vrijer in de koelte (of: een koele vrijer). (Zie KOELTER.) Het is geen vrijer, die nog geen haar aan de kin heeft. (Zie HAAR.) Hij is geen vrijer van zijn eerste wambuis. Hij is een man van rijpe ondervinding. Hij is in het vrijersgilde. (Zie GILDE.) 416 6 Cats bl. 465. Tuinman L bl. 88. 8 Adag. quadam bi. @. VRIJSTEN Hoe kunnen de vrijers smeeken! Jagers en vrijers hebben vrij wat gemeen. (Zie JAGER.) Je zult een’ vrijer alleen hebben. [Men zegt dit tegen een meisje, wanneer men haar de hut van een vrouw ziet spelen.) Ik heb een’ rijken oogst in de schuur, zei de vrijer maar hij wist niet, waar ze stond. (Zie ook Komt u een vrijer van buiten voor, ga dan voorzichtig met leeuwen schoenen. (Zie BUITEN.) Losse vrijers weten van geen lachen. (Zie LACHEN.) Maagdenweigering is vrij uitschijnen. (Zie GELUK. Men leidt geen vrijers bij de mouw. (Zie mouw. Voor de tang zijn de vrijers bang. (Zie TANG.) Vrijers zeggen en minneklachten mogen men niet aanhoren. (Zie aan.) Vrijers groein in oor verlangen. Vrijers allen om 't almandelen. Vrijers! wilt u uw netten hangen, want alle vrijsters zijn te vangen. (Zie NET.) Zij wisselen van vrijers, als de hand van handschoen. (Zie HAND.) Welke een’ vrijer mocht kiezen, zou je eerst goed (of: jeugd en vreugd) verliezen. (Zie zuster) Gaar gaat niets de vrijheid van het te dat zoowel een' eit bes als een' lakkenpen t. (Zie AARDE.) De vrije wil onbedwingen zijn. (Zie GOUD. De weldaad heb ik ontvangen; de vrijheid is ontgaan. 8 Die het vuur in het bosch gestoken heeft, kan geen vrijheid, om het uit te blussen. (BOSCH.) Geen vrijheid is zoo duur gekocht, of zij bewijst meer uitgebracht (ook wel: of zij is meer Vrijheid, Blijheid. (Zie BLIJDSCHAP.) Vrijheid is goud waard. (Zie Goud.) Als de vrijster staat, nog wordt ze wel de Maar wil de vrijer niet, zó is de vrijer wit. (Zie BRUID.) Als de vrijster wordt geboren, krijgt zij dikwijls mannen-dorst. (Zie BORST.) Beschaamde vrijers maken ongeveer vijf (Zie VRIJER.) Dat gaat er diep in, zei Joor, en hij stak een in zijn vrijsters naaldenkoker. (Zie KOKER.) De schoonheid van de vrijster ligt in ‘s vrije De vrijsters hebben eenen zin; Maar de hebben den drommel in. (Zie DRONGBEK.) Een boom of vrijster eens veroud, En krijgen weer jeugdig hout. (Zie BOOM.) Eene schoone vrijster was nog nooit een er zal. Eene vrijster, die aanstonds gereed is, acht men 200 waardig, als die zich weigerachtig toont. (Zie ER.) 9 17 April, 3 Sept. Grootoor, I. u. all 008. Se]. Prow. bi. 164. 10 v.d. Venne bl. 208. 11 Sartorius pr. IV. 32. 313 Tuinman bl. 196. Zijn ze een koud hart, dat om het eerste neen een keve vrijster laat. (Zie HART.) Het kapittel der schoonheid duldt het schoone gelacht geen medevrijsters. (Zie GELACH.) Vrijsters! wie omtrent u gaat: Een malle greep is haast gedaan. (Zie GREEP.) Men moet geen vrijster 200 hard aan de mond kusen, dat haar het hart zeer doet. (Zie KUS.) Men paart geen vrijster tegen dank. (Zie DANK.) Irgens! wilt u netten hangen, Want alle vrijsters zullen te vangen. (Zie NET.) Vrijsters bleekheid op de wangen Komt van enig verlangen. (Zie BLEEKHEID.) Vrijsters eer is wonder te hoer; Daarom waagt u nimmermeer. (Zie ER.) Vrijsters liegen, als zij neen voor ja zeggen. (Zie JA.) Vrijsters moeten wat toegeven. (Zie TOEGEFIEN.) Vrijsters mogen nimmer met geloof, Zorg of ver speaker. (Zie ERR.) Vrijsters zwijgen, als zij veilen. (Zie VEIL.) Vrijsters moeten heel behandel en gegeten worden. VROED. Bij een zoet: Zijt wijs en vroed. (Zie BLIJ.) Vroed is altijd op zijn hoede. (Zie HORDE.) Vroeden eten uit de hand. (Zie HAND.) Voort, half vroed, Wel leven doet. (Zie HOOR.) Vroeden, maar noch vroed noch wijs, Die van het land gaat op het ij. (Zie IJ.) Vroeden meer en vroed Wint men ’t meeste goed. (Zie COMP.) VROEDSCHAP. Peet de heiten TIJD.) Te dar ogen mi zeggen: daar zijn wijze mannen bijeen. Laden betekend een Toten of ’ metbieden, en zegt hier dus zooveel als ter vergadering oproepen.] VROEDVROUW. Aan een goede occasie wil een vaarhand van de vroedvrouw hebben. (Zie GRAF.) Priestess, drie besteedsters en drie waschvrouwen zijn te zamen negen koppelaarsters. (Zie BESTEEDSTER.) Vrijsters en vroedvrouwen moet men onderhouden. De vroedvrouw heeft geen geld. (Zie EZELD.) Wanneer het goed gaat, kan iedereen wel vroedvrouw zijn. Indien de zaken den natuurlijke gang gaan, men de kunst niet. Cats bl. 546. Campen bl. 118. Venne Toerb. I. 18. Gnsteras IL. bi. 107. Mergk D.B3. Meijer bl.87. VROOM. Beter wat te vroeg dan te laat. (Zie LAAT.) Het is nooit te vroeg, maar te laat. (Zie LAAT.) Hij is te vroeg op. (Men zegt dit van een voorbarige man.) VROLIJK. Een jonge vrouw en oude wijn: Die zijn bekwaam tot vrolijk zijn. Hij is wonderlijk vrolijk. Jong is vrolijk. (Zie Jong.) Laat ons heden niet wijs zijn, een ieder bespare zijn wijsheid tot morgen; laat ons thans vrolijk zijn. (Zie HEDEN.) Maak er u vrolijk mede. Men mag wel vrolijk zijn zonder erg. (Zie ERG.) Met luttel lieden zal men vrolijk zijn. (Zie LIEDEN.) Vrolijk, Maar vrolijk. (Zie VROLIJK.) Weldoen en vrolijk zijn: beter kan het niet. Zonder vrouwen, zonder wijn Kan niemand (of: Kan men niet) vrolijk zijn. VROLIJKHEID. Geen heilzamer kruid dan melk. (Zie KRUID.) Het einde van de vrolijkheid is het begin van de treurigheid. (Zie BEGIN.) In vrolijkheid is blij. (Zie BESCHEID.) ROOM. Al is de vrome in druk, Het strekt hem tot geluk. (Zie DRUK.) Bij de vromen wordt men vroom. De kranken gemoed is vromere tongen reden goed. (Zie GEMOED.) De vromen voetstappen mag men wel navolgen. (Zie STAP.) De vrees maakt vroom. (Zie VRBES.) De vromen hebben veel te lijden. De vromen kunnen geen gebrek lijden, al zouden de steenen brood worden, zei Kors Jansz; hij verkocht zijn baars, en verzoop het geld. (Zie BAARS.) De ware vromen zijn dun gezaaid. Die zich stoot aan een stro, is zelden vroom. (Zie STRO.) Eene open deur bekoort zelfs den vrome. (Zie DEUR.) Eerlijk (of: Vroom) heeft de koe gestolen. (Zie BERLIJK.) Had ik maar geld, ik werd voor vroom geteld. (Zie GELD.) Hij hangt den vrome uit. Hij is van de vromen: hij slacht de kloostervlees, dat zijn er ook van gekomen. (Zie KLOOSTER.) Hij kan niet dan vroom zijn. Hoe kunt gij de vromen 200 kwellen, zei gauwe Joost, en hij kreeg van meester Benedictus een hagelbui van ruitingen. (Zie BENEDIKTUS.) Hoe lagen de goddeloozen om den val der vromen, zei een goed knecht weleer, En er tuimelde een heel schavot met speeltuizen van boven neer. (Zie GODDELOOS.) Ik prijs hem, dewijl hij vroom is; maar wanneer hij een boef wordt, 200 keer ik hem. (Zie BOEF.) VROOM. Rijk worden is geen kunst, maar vroom worden. (Zie KUNST.) Van den vrome en brave wordt men meest bedrogen. (Zie BRAAF.) Wacht u voor de vromen. VROUW. De boter smaakt onze Lieve Vrouw: zij verbetert alles. (Zie BOTER.) Met goede lieden is het goed te doen te hebben, zei de koster, en hij ontkleedde de beelden (of: en hij toog onze Lieve Vrouw den rok uit). (Zie BERLIJK.) Naar onze Vrouwe te Donk Gaat men om een jonk. Zij gelijkt naar onze Lieve Vrouw van Loretto: Zonder buik of zonder tetten. (Zie BULK.) Alle beetjes helpen, en alle vrachtjes lichten, zei de schipper, en hij smeet zijn vrouw over boord. (Zie BRETJE.) Alle dingen zullen het behoort, zei de vrouw, en zij sloeg haar man met de tong. (Zie Ding.) Alle officieren zijn smerig, zei de kosterse vrouw, toen zij een eindje kaars uit de kerk kreeg. (Zie EINDE.) Als de vrouw kwaad van de man spreekt, dan is zijzelf niet veel. (Zie MAN.) Als de vrouw uit is, staan de dienstmaagden aan de deur. (Zie DEUR.) Als een vrouw een voet niet het huis loopt, stapt ze honderd voeten uit haar eer. (Zie BEER.) Als een vrouw iets fraais komt zien, Komt zij zelf haar schoonheid bijn. (Zie BRAAL.) Als gij geen R vindt in de maand, dan dient u geen vrouw, maar een glas. (Zie GLAS.) Als man en vrouw het malkander brengen, dan lachen de engeltjes in de hemel. (Zie Engen.) Als mijn vrouw wascht, dan ga ik strijken. Zie GELD. Al zwoer de man ook dat hij haar billen, hij mag niets, dan wat vrouwen willen. (Zie BIL.) Avanceer, zei Steinmeijer, en toen gooide hij zijn vrouw van de trappen. (Zie STEINMEIJER.) Baard, broek en beurs: dat zijn drie B's des mans, die de vrouw moet mijden. (Zie 2.) Baat het niet, het schaadt niet, zei Jaap, en hij gaf zijn vrouw nog een zoen, toen ze al door was. (Zie JAKOB.) Beetje bij beetje, zei de vrouw, dan komt de ton vol, en toen maakte zij boter. (Zie BEETJE.) Berijd geen jong veulen, noch prijs je vrouw in haar lei. (Zie TEGENWOOORDIGHEID,) Beter een andermans vrouw, dan zelf verlegen. (Zie MAN.) Bij een vrouw: of sterke liefde of grote haast. (Zie HAAT.) Bij een vrouw zoekt men naar deugd, bij een wijf naar schoonheid. (Zie DEUGD.) Bloed en botten menen nooit (of: sliepen nooit bij). Tulnman 1]. bl. 70. Modderman bl. 47. 3 Campen bl. 33. VROUW schoone vrouwen. (Zie HART.) Daar de man te veel van koeken houdt, beboeft de vrouw niet altijd de pan bij den steel te houden en) aan bierig ie, 5 een vrouw gierig ie, een man is, de dochter meer lijdt de meid overlast. (ZIE DOCHTER.) Daar geen vrouwen zijn, is geen toevertrouwing. (TOEVERTROUWING.) Daar goede azijn is, plegen kwade vrouwen te zelden (ZIE AZIJN.) Daar hij recht in de deur ziet, daar zal de vrouw niet van het kind sterven. (ZIE DEUR.) Daar hoort meer toe dan: vrouw!il stil. 2 Daar is geen koe aan over stuur, zei de boer, toen stierf zijn vrouw. (ZIE BOER.) is geen vrouw kwaad, Zoo ’t de vrouw zich toelaat. | Daar kom je wel kaal af, zei de vrouw naar de man, en hij kwam van den berbier. (ZIE BERBIER.) Daar vrouwen tusschen komen, is het gen bedorven. 3 Daden zijn mannen, woorden zijn vrouwen. (ZIE DAAD.) Dan de man de vrouw bemint, Als hij doof is, zij blind. (ZIE DOOF.) Dat de vrouw graag mag, Bet de man alle (ZIE DAG.) Dat het zeewater zoo zout is, komt van al de kelharings, die erin zwemmen, zeide oude (ZIE HARING.) Dat is bedelaars kost, zei de vrouw, en zij eieren met worst. (ZIE BEDELAAR.) Dat is de winkel van vrouw Oordijn. (ZIE GORP) Dat is dubbel wel gevochten, zei Hansje, en had zijne vrouw wat gefolden. (ZIE HANS.) Dat is een vrouw als een zw Dat is een moord, zei vrouw Paus. (ZIE MOORD.) Dat is een schoon horloge, zei Hans, en hij het speldenkiste van zijn vrouw. (ZIE HANS.) Dat is maar, om kennis te maken, zei losse en hij lichtte zijn vrouw met een houten laken bed, waar de nachtegaal zeven jaren op gezongen had. (ZIE BED.) Dat vrouwen weten, blijft gesloten Als melk, een zeef gegoten. (ZIE MELK.) De duivel geeft weinig om een leugen, als hij kan stoken tusschen man en vrouw. (ZIE DUIVEL) De een is de goed, De ander de slechte (ZIE GOUD.) De jij is het beste vrouwefeest. (ZIE FEEST.) De heer voor de eer; De vrouw voor de man, Zodat de anderen helpen kan. (Zie man.) De karige vrouw gaat dikwijks ter kist. (Zie DEK ze, dek ze, zei de man tegen zijn vrouw; waarom zou ik ze dekselen, ik heb ze niet len, zei ze, en zij zat met de rokken op haar knieën. (Zie KNIK.) De man bestuurt het huishouden, en de vrouw loopt. (Zie HUISHOUDEN.) De naaste in de graad, De oudste op de straat: Komt het geld te behoefte. (Zie BAAR.) Maar: adieu vrouw en kinderen. (Zie BAD.) Aan vrouwen geeft men huisvrouwen, de kinderen pestt men brood. (Zie BROOD.) Van gezicht Bedrieg de 200 liggen. (Zie AAN.) Van vrouwen geheimheden zijn gespliten: Zij weten wel, wat zij niet weten. (Zie GEHEIMHOED.) Van vrouwen liefde is als de wijn, Die ligt verankerd in azijn. (Zie AZIJN.) Vrouwen tong gaat heen en weer als de staart van een kwikstaartje. (Zie KWIKSTAART.) Vrouwen hangers niet aan een vrouwenares. (Zie LARS.) Vrouwen tongen zijn langer dan haar rokken. (Zie ROK.) Een jongen man en de kinderen eenmaal zijn altijd wel onderwezen. (Zie KIND.) Vrouwen drijven als haar wandeling met den raad van spiegels. (Zie EEN vrouw kan niet nalaten, zichzelf te zien, als zij voorbij den spiegel gaat.) (Die RAAD.) Vrouwen gaan af gelijk de kaas: vijf ten honderd. (Zie HONDERD.) Vrouwen hebben drieerlei tranen: van leed, van aldoor en van bedriaging. (Zie BEDRIAGING.) Vrouwen hebben zeven geesten in het lichaam. (Zie VROUWEN sterven van blijdschap, de mannen van pijn. (Zie BLIJDSCHAP.) Vrouwen willen altijd het laatste woord hebben. Vrouwen zijn geen wijzen gunstig. Wen zijn van verschillende aard. (Zie AARD.) Wouwen zijn zwakke vaten, daarom leg ik er Een band om, zei de kuiper, en hij rookte zijn Auto. (Zie BAND.) Is de baas. (Zie BAAS.) Is ’s mans lijf en leven. (Zie LEVEN.) Een kan met den boezelaar meer uit het huis Dan de man er met den hooiwagen kan Den. (Zie BORGBELAAR.) Een vrouw kan zich voor haar man niet verbinden, Zei de man.) Een maaier maakt den noen, de heer den avond. (AVOND.) Een vrouw bevinden, dat een fijne draad best Kit. (Zie DRAAD.) Een vrouw wil meesteres zijn. (Zie MEESTERESSE.) Wijn en de vrouwen zijn gevaarlijke klippen. Klip. Woorden Een man zijn als een pijl: zij gaan Het doel af, — die van een vrouw als een Een gebroken weegschaal: zij hebben geen vereenigings- Went. (Zie DOEL.) Dingen gaan hand aan hand, even als man en Wanneer zij een goede bui hebben. (Zie Een goede vrouw behoeft, De knoop is vast, Er bij ze wel beproefd. (Zie KWOOR.) Een mooie vrouw trouwt, heeft er twee op Vijf jaar. (Zie JAAR.) Een vrouw heeft gehad, verdient een kroon Graueras LIT. DL. 191. 419 VROUW, Ver lijdzaamheid; die er twee heeft gehad, van dwaasheid. (Zie DWAASHEID.) Die een oud huis heeft en een jonge vrouw, heeft werk genoeg. (Zie HUIS.) Die gaarne dobbelt, in de herberg gaat, en met schoone vrouwen verkeert, kruis noch munt zal hem blijven. (Zie HERBERG.) Die geen eerlijke vrouw heeft (of: kan krijgen), moet zich met een hoer behelpen. (Zie HOER.) Die geen katten lijden mag, zal geen schoone vrouw krijgen. (Zie KAT.) Die geen vrouw heeft, kleedt ze wel; die geen kinderen heeft, voedt ze wel. (Zie KIND.) Die haar tot vrouw heeft, behoeft geen: God straf me! te zeggen. (Zie GOD.) Die in vrede wil leven, laat zijn vrouw het hoofd. (Zie OPPERHOOFD.) Die in vrouw Venus hof wil wandelen, moet stout verzoeken, zachtjes handelen. (Zie HOF.) Die matig de darm vult, van pas de nek warm houdt, en zijn vrouw verre van zijn zijde verdwijnt, leeft in gezondheid. (Zie DARM.) Die proeft een vrouw of een' meloen, die moet het vuistje het staartstuk doen. (Zie MELOEN.) Die slechts geleerdheid zoekt, en wijsheid daar niet bij, slaapt bij de kamenier, en gaat de vrouw voorbij. (Zie GELEERDHEID.) Die vrouw heeft meer van een kamer- dan van een keukenmeid. (Zie KAMER.) Die wil kennen des mans grond, die sla zijn vrouw of zijn hond. (Zie GROND.) Die zich niet verheugt in schoone vrouwen of goede wijn, die moet kwaad van natuur zijn. (Zie NATUUR.) Die zijn vrouw liefheeft, laat ze thuiskomen. (Zie HUIS.) Die zijn vrouw suikert, zal een zoete vrouw vinden. Door wijn, door vrouwen en door spel wordt de man al lachend arm. (Zie MAN.) Het draait alles op een' top Naar vrouwe mode kop. Drie dingen zijn wel te geloven: een vrouw, die groot gaat, een schip, dat gebroken is, en een mens, die dood is. (Zie DING.) Drie vrouwen en één gans maken een markt. (Zie GANS.) Een blinde man is een arme man; maar die zijn vrouw niet bedwingen kan, is nog veel armer man. (Zie MAN.) Een diamant van een dochter wordt wel een glas van een vrouw. (Zie DIAMANT.) Een bedroren bruid maakt een blijde vrouw. (Zie BRUID.) Een bestendige vrouw is een vogel, die men nooit gezien heeft. (Zie VOGEL.) Een degelijke huisvrouw moet zorgen voor vijf K’s. (Zie HUIS.) Een deugdzaame vrouw heeft ooren noch ogen, (Zie OOG.) Een dronken vrouw is een engeltje in ’t bed. (Zie BED.) Een goede vrouw, een luije meid. (Zie MEID.) Een goede vrouw is alle eer waard. (Zie EER.) Een goede vrouw is het beste huisraad. (Zie HUISRAAD.) Een goede vrouw is zonder hoofd. (Zie HOOFD.) Een goede vrouw kan men met geen goud betalen (of: opwegen). (Zie GOUW.) Een goede vrouw maakt een goed man. (Zie MAN.) Een goede vrouw zal nooit ledig zijn. (Zie KAS.) Een man met rood haar, een vrouw met een baard: groet ze over vier mijlen ver of lang, met drie steenen in de hand. (Zie BAARD.) Een vrouwelijke kas maakt een dolle vrouw. (Zie KAS.) Een vrouwen dood is eens mans elleboogstoot. 