title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende onderwerpen
creator: None
text: De apostel wil zeggen: gelijk Christus de Zaligmakerquiet en veranderlijk is, alzo is Hij ook niet anders van ons gepredikt, en is altijd hetzelfde Evangelie van Caritas de gemeente van ons voorgesteld. Hierop leert de apostel in ons tekstvers hoe vast en onwankelbaar de prediking van Caritas zijn moet, daar Hij zelf de vastheid van alle Gods beloften is. Het zou immers meer dan ongekend zijn, dat Hij wankelen zou, zo, in Wien alle Gods beloften bevestigd worden. De uitspraak is voor het overige algemeen, maar Paulus past ze aan de specifieke zaak toe om de vastheid van zijn apostolische leer te doen uitkomen; want hij gewaagt niet van het Evangelie slechts in het gemeen, maar van het Evangelie in het bijzonder, alsof er stond: "indien de beloften van God vast in het bijzondere en wel gegrond zijn, dan moet ook mijn prediking vast zijn, als niet beïnvloedend dan Christus in Wien alle toezeggingen van God bevestigd worden." Dit doet zien, dat de gemeente veranderlijk is in haar reisplan, niets tegen haar Evangeliebediening noch de kracht daarvan. Hij heeft Christus gepredikt, en aan veel beloften van God, die er zijn, die zijn in Hierneer, zijn in Hierneem, God tot zaligheid door ons; en dit is waarheid, zijn gebleven, al had hij honderdmaal van plan veranderen moeten, om in persoon te komen. Doch bepalen wij ons tot het tekstwoord. Het meldt van Gods beloften: dat zijn, verzekeringen van Gods genade en goedertierenheid, of toezeggingen van bijstand. Digitized by VjOOQ IC 106 Sonder este sageiiiogeii, die hij gereed is te scheiden hier- onder, gelijk van zelve spreekt, die verlossing niet die geheel begrepen, waaraan de erfgenamen der bezielden kennen blootgesteld zijn. Deze beloften, zoo ook volgens als er zijn, zegt de tekst, zijn ja en zijn amen, dat is, ze zijn niet onwaar en waar te geloof, waar te zien enkel waarheid en zekerheid. En dat zijn ze in Christus, niet alsof Christus zekerheid toevoegde aan een eeuwige taak van Gods mond, die niet zekerder kan zijn dan ze is, maar aanzien, dat God geen beloften doet noch volbrengt, dan door Christus en om Zijnentwil. En wat is hiervan het einde? Bet einde van het doen en volbrengen der beloften in Christus? Het is gebracht het einde van alle dingen, Gods eer en heerlijkheid: naar God tot heerlijkheid. Staat er. Ja! opdat God verbeeld worden, en van Zijn gelovigen geroemd, al die altijd getrouw is en waarborgt, daartoe geeft Hij volbrengd Zijne toezeggingen. Naar God tot bevrijding door ons, beeft de tekst aan het slot; dat is, door ons Apostelen, die deze Christus verkondigen, en door allen, die in Hem geloven, de vervulling van Gods beloften ondervinden. De uitspraak, zagen wij, bevat algemene waarheid, school hier, naar het oogmerk des Apostels, bepaalde toegepast. Zie zulk een waarheid wenschen wij voorts het tekstwoord te volgen. Geliefden! Het is de bladzijf eenwig waar; zoo voorbeloofd Gods als er syn, die zijn in Hern ja en zijn in Hert amen. Gode tot heerlijkheid door ons! Laat ons zien naar den zegen van boven, de vier volgende pusten onder onze aandacht nemen. De beleving Gods; — de waarheid in Christus; — het recht gebruik; en de troost der verbinding, Wij nemen eerst onder onze aandacht de beloften Gods. Dat de beloften Gods vele zijn, wordt inhoudelijkste woord opgesteld. Ja! vele zijn zij tot. Ze zijn tot zainen een onafzienbare kellen, waarvan het een de aarde en het andere den hemel raakt. Immers het gansche Evangelie bestaat, strikt genomen, uit beloften alleen: het verhaalt, boodschap en betekent ons, wat God in Christus belooft, wat Hij doen wil, en zeker doen zal. Drielemmen kent het eigenlijke Evangelie niet, noch nog voorschriften van plicht, als die te zamen behooren tot de Wet, die binnen haar omtrek alle deugden omvat en alle plagen der Godzaligheid. Aangezien dan het gansche Evangelie niets insluit dan beloften, zoud je gewis de beloften Gods vele en veleurlei. De vraag is, of bier niet onbelangrijk is te achten, of deze beloften afhankelijk of onafhankelijk moeten worden aangemerkt? Maar die wel verstaat, wat een voorwaarde is, te weten: een daad, die den volbrenger recht geeft op beloning, zal zulke voorwaarden in het Evangelie niet zoeken. Het Evangelie toch grondt nergens in het recht ten leven in onze daad, maar in de gerechtigheid alleen van den dierbaren Heere Jezus, die voorzien in het recht der Wet volkomen heeft vervolgens. Bovendien, wanneer men let op de volheid der beloften, en haar onafhankelijkheid verband houden, moet van zelf al gedaan van voorwaarde wegvallen. Immers, als wat men achtens zou de plaats een voorwaarde te vervullen, dit wordt in den rijkdom der beloften begrepen. Beloofde God het eeuwige leven alleen? De schijn zou niet ontbreken, dat het geloof, de bekeering, de heiligheid als zovele voorwaarden aangemerkt moesten worden. Doch daar God heeft begonnen den Toetgang, door onafhankelijkst volbrenging eindelijk de volmaaktheid aan het Bleesende Licht aan in den adem toe te kennen, dat langer dingen zijn, dan eigenlijke voorwaarden gelden kan. Daarom evenwel laat de Schrift het na om te zeggen: "dat het zodanig geloof onmogelijk is God te behagen," en "dat niemand zonder heiligmaking den Heere zien zal"; waarmee niet? Omdat, van Gods zijde de zaak beschouwd, geloof en heiligheid zijn niets voerings, maar de beloften een onderpand der toekomende erfenis; en, van des menschen kant, een overweging die hen leiden tot de volmaaktheid der toekomst. Zo ook betreft de verloren zegen, dan de bedroven god te bij dit en het toekomende leven. Geliefden! merkt hier op: ze zijn beloofd van genade en heerlijkheid, gelijk de Psalmen het nuttig: "de Heere zal genade aan mij geven"; Genade van dit leven, eer en heerlijkheid voor de komende eeuw, hoezeer de genade voor dit leven ook heerlijk, en de heerlijkheid des toekomenden levens ook genade is. In de woorden: het evangelie belooft de zekerheid zelf, met al de middelen, die daartoe leiden. Hoe groot en dierbaar deze beloften zijn, bevestigt gen gepaste breedte van insicht voor een geestelijk gestemd gevoel. Ze zijn samengebracht in dit woord des Heeren bij de profetie: "dit is het verbond, dat ik na die dagen met het huis van Israël zal maken: Ik zal mijn wetten in hun binnenste geven, en zal die in hun hart schrijven; en Ik zal hun tot een God zijn, en zij zullen Mij tot een volk zijn." En weerom: "ja! zij zullen Mij tot een volk zijn, en Ik zal hun tot een God zijn, en Ik zal hun eenderlijk hart en eenderlijk weggeven, om Mij te volgen alle dagen. Ik zal een eeuwig verbond met hen maken, dat Ik van achter hen niet zal aftaken, opdat Ik hen wel doe, en Ik zal Mijne vrees in hun hart geven, dat ze niet van Mij afwijken." Zie hier Gods beloften. Zij zijn allemaal waarheid in Christus. Ik sta met de Bijbel voor mij, en ik lees: "God is geen man, dat Hij liegen zoude, noch een mensenkind dat het hen berouwen zoude; zoude Hij het zeggen en niet doen? of spreken en niet bestendig maken?" Ik sta met de Bijbel voor mij, en ik lees: "gij zult weten, dat de Heere uw God die God is, die geloofwaardig God, welke het verbond houdt en de weldadigheid behoudt, die u liefhebben en Zijne geboden bouwen, tot in duizend generaties." Ik sta met de Bijbel voor mij, en ik lees: "Ik zal mijn verbond niet ontduiken; en hetgeen uit Mijn lippen gegaan is, zal Ik niet veranderen." Zoo heeft Hij gesproken, tot Wiens wezen de Waarheid behoort en de Getrouwheid, niet minder dan de Rechtvaardigheid, de Liefde, de Almacht. De beloften kunnen derhalve nimmer falen. Maar waarom dan aangetrokken tot de zelfde waarheid in Christus? Wij noemen de beloften van God ja en amen, in Christum, omdat de hooge en heilige God, zonder opzicht op Christus als Middelaar, aan zondige mensen geen beloften kon doen. "Zullen twee tegen elkaar wandelen," vraagt de Profeet, "tezijdt dat zij bij elkaar gekomen zijn?" Het licht kan geen gemeenschap hebben met de duister, noch de gerechtigheid met de onrechtvaardigheid. Verlichting. Maar ziet, een eenig middelaar, als Chris, God uit God, mensch uit mensch, treedt tenslotte bij de deugd, vlasschijn de heilige God eindelijk in, en geeft zich over aan de vrije wil van God. Zo komt er een betooning plaats van Goddelijke Kracht in hem, en God de Vader doet om zijn Zoon wil grooter eer dierbaar helpen van genade en heerlijkheid; maar zóò ook uit die belofte van God ja en amen in Hem. Wijs noemen, zich ja en amen, in Christus, voorzien. Christus, door gevolgzaamheid en lijden, werkelijk voor het volk is verdiend. Hij heeft het hoogste verdiend door een gehoorzaamheid, die in alles aan de eischen der Wet heeft beantwoord. In deze wereld heeft Adam het leven, dat en gij zoudt leven, vol ware waarheid gevonden, die het te vergeefs zocht in den eersten. Doch Christus gehoorzaamde niet, om het leven te hebben voor zichzelf, want Hij is zelf het leven, maar Hij deed het, opdat de Zijnen het leven zouden hebben in Hem. Maar zouden ze het leven, daar moest noodzakelijkerwijze de straf gedragen, die hen dreigde, en zij vergeving van zonden hebben. Wat doet nu de aanbiddelijke Jesus? Hij leeft en sterft, en draagt de straf der zonde, en opdat we dit zeker zonden weten, noemde Hij zelf zijn bloed het bloed des N.T. voor vele vergeving van zonden. Zo heeft Christus de beloften van vergeving en eeuwig leven, en met deze alle anderen verworven, en zij zijn noodwendig waar in hem. Wij noemen de beloften ja en amen in Christus, omdat God ze niet dan door Christus gelieerd toe te passen. God deelt Zijne toezeggingen niet enkel dan door Christus en aan een zure rechterband verhoogd. Diar au Gods rechterband gezeten, treedt Hij als de grote Hoogepriester gedurend voor Zijne vrienden in, en dat doet Hij niet alleen op grond van Zijne Priesterslijke zelfopoffering. De Vader hoort de Zoon, en de Zoon geeft Israel bekeringsgeving en vergeving van zonde. Op deze grond koos Hij reeds in Zijne verzoening te spreken: "Ik geef u vrije macht over schapen en het eeuwige leven." Maar ook even hierom zijn Gods beloften, zo veel als er bestaan, waarbij overregulier in Herne. Doch peinzend wij ook op Jeremia regt gebruik. Hierbij komt het voor de erfgenamen der beloften op aan; wat toch zijn de beloften, hoe waar en zeker ook, in Christus, zonder een regt gebruik? En nu, bij een weinig nadenken, zie wij terstond dat ze niet regt gebracht kunnen worden zonder geloof. Wat zeg ik? Zonder geloof kunnen ze zelfs niet gewaard worden. Ach! wat maken een natuurlijk mens de beloften van God? Een tijdelijk geloovige mag bij eenigen tijd enige ingenomenheid hebben, op den duur blijkt het, dat zijn natuurlijke aangelegenheden hem veel meer ter harte gaan. Het geloof alleen doet ons de beloften aanregt verstaan, en schatten, en gebruiken. Maar hoedanig is nu het gebruik voor een geloovige? Om ze regt en wettig aan te wenden, dient een gebronstige ter harte te nemen, dat God Zijne beloften naar Zijn bevelen heeft ingericht. De bevelen na doen hem zijnde de beloften dienen, opdat hij weet, hoe hij, bij eigen onmacht, op Goddelijke bekwaamheid en onderstand rekene kan. Maar ook dient een geloovige het onderling verband der beloften van harte te eerbiedigen. Het is met de beloften wederom als met de bevelen. Van de bevelen zegt de Apostel Jac. "die in Christus strijdbaar zijn, die is". schuldig; gevoel orden aan al te *y* E?ea zoo zwaar ik mind, die wel dat beloofde van vergeving wilde, maar die de heilige en bewaring niet, de zegen noch van deze toch van gene genieten. Bij geloof dient ook nog in het loppen der beloften na aanleiding op derzelver order te leiden. Hij wil niet eerst de heiligheid willen, echa dan de vergeving, want God wil het omgekeerd, eist de vergeving en daarop de heiligheid. Zoo ook heeft hij meer en eerst te verlangen dan dat de Heere in zijn geestelijke nooden voorziet en daarna de voorziening in zijn tijdelijke als een toewijding te verpachten. Digitale verzorgd door VjOOQ IC Een geloofige heeft verder de goedheid van God te beantwoorden, waardoor de Heere, op een wonderlijke wijze, ziet naar onze zwakheid voegende, Zijne beloften aan zo voorstelt, als een belofte aan bondgenoten pleegt voorgesteld te worden, om te doen blikken, dat Hij het beloofde goed niet anders eist en verwacht wil hebben dan Zijne band, dan als een vergelding, overeenkomstig vroeger aangegane verplichtingen en het recht van den eachier onherroepelijk ware. Doch niet weinig komt het ervoor een geloofige ten gebaak der beloften ook op aan, dat hij zich telkens herinnert, die op zijn tegenwoordige toestand past; dat hij zichzelf deelagt, als aan hem vandaan de Waarachtige gebeurt, en dat hij aan barre vervulling niet twijfelt door ooit geloof; maar dat hij, de tijd en de wijze erbiedig aan God overlatende, staat maakt, dat God het zekerlijk doen zal, in weerwil van zijn onwaardigheid, wetende wat de Apostel leert in den tekst, im NUMA de beloften Gods, zoo vele als er zijn, in Hem zijn, ja, en in Hem zijn, amen. God tot heerlijkheid door ons. Jacobus 2:10. Matteüs 6:93. Lucas 18:7, 8. Digitale Bibliotheek van de Nederlanden. Nee! Hij is geen geloovige, die zichzelf be- doelt en niet de Heer. Anders kenmerkt riecht de Zanger, waar hij zijn vertrouwen uitdrukt op ver- gering. "Opdat Gij gevreesd wordt," laat hij in een adem vollen. Zoo heeft ook de Heer gesproken: "Om Mijnent mijn, om Mijnent trild zai Ik het doe;" en el- deis; "Ik, Ik ben het, die uw overtredingen uitdelg om Mijnent zal," welke belofte, wanneer zij werkt in het hart eens gelovigen, niemand de bede doet ontboeht; "Om Uw naam wil ik, Heer vergeef mij ongerechtigheid, want dat is groot!"); Zo moet dan vergeven en hopen alles in het gebruik der beloften, dit op den voorgrond staan in ons hart: "De Heer tot heerlijkheid." En waar dit plaatsvindt, door genade, daar blijft de troost der verzoening niet achter. Niet weinig zal de vrome koning David zich geloofd hebben gevoeld, toen hij zeide: "wat zal ik spreken? Gelijk Hij het mij heeft toegezegd, al zoolo heeft Hij het gedaan." De Heer had hem op het leger der krankzinnigheid geworpen; alles kondigde heen den dood aan, ook de boodschap des profeten. De vrome vorst bidt en weent ganzal zeer; hij krijgt de toezegging niet slechts van zijne genezing, maar bovendien van zijn loskomst uit Je. 43 25, Ps. 25.11. Je. 38.15. Digitized by LjOOQIC 114 de hand van den Assyrischen gewehelloper. Hij beloofde bijna acht achter, en in de vervoering zijner blijdschap stampte hij, "wat zal ik spelen? Gelijk Hij het al had toegezegd, alzoo heeft Hij het gedaan!" "Hef je her- nam hij, "bij deze dienst leeft men en in alle desen is het leven een geest; want Gij hebt mij gezogen gemaakt en genezen. Ziet, in vredes land is mijn de bitterheid bitter geweest, maar Goud hebt mij een andere liefde omhelsd, dat ze in de groeve der verdwijning achter kwam, want Gij hebt alle mijn zonden achter Uw rug geworpen. Ziet daar troost der beloftevervulling! Wie kan beschrijven, wat David gewaar is geworden in zijn himmlenste toen hij niets deed voor den Heere: "Ik zal badenis van mijne overtredingen doen voor den Heere, en Gij vergaat de ongerechtigheid van mijn zonde!" Het 19 troost der belofte-vervulling, als iemand onder sterke woelingen der verdorvenheid en komend aan vechtende des Satans, werkzaam gemaakt niet deze of een soortgelijke toezegging: "de zonde zal niet heerschen" in de zonde niet gevallen is, maar zieh integendeel met nieuw en sterke banden aan den Heere en Zijn dienst mag verbonden gevoelen. Ziet, daar verkeert een godvruchtige in zielsdans ternis. Het is hem, als bad hij in water, God gebracht in een noemer gedaante of heerlijkheid in Jezus gezien, nimmer dierbaarheid in geestelijke en hemelse dingen: het woord is hem als een verzegeld boek; hij heeft geen inzicht in zijn eigen Staat of weg; hij durft wel alle vorige ondervinding van goddelijke uitredding, trouw, liefde en macht niet verdenken, maar een dikke, donkere wolk heeft zich geplaatst en hondt zich staande in zijn oog en de morgenster, die opging in zijn hart. Ach, kon hij klagen, kon hij weenen, kon hij bidden? Digitized by VjOOQ IC Maar hoe kan het niet, en de donkerheid neemt inmiddels nog meer toe. Wat gebeurt er? Daar komt hem een begeerte voor: "De oprechte gaat het licht op in de duisternis," hij ontvangt enige sterkte, hij brengt ze voor de leere, en het verwijlt niet lang, of zijn duisternis maakt plaats voor licht, en de troost der der barbare belofte-vervulling ontbreekt hem niet! Maar niet alle beloften worden allen even opgevolgd, en het spreekt vanzelf, dat de troost niet zo snel wordt gesmaakt. Daar is geschreven: "Veel zijn de tegenspoedden des rechtvaardige, maar uit alle die redt hem de Heere." Stelt u een kind van God voor, gebogen gaand onder veel tijdelijke bekommertes en noodwendig kwaad; de tijdelijke zorgen drukken zijn matte ziel naar beneden, hij raakt echter aan het worstelen met de Heere en wordt op de aangehaalde belofte gewezen. Wat gebeurt er dan? Na kan het gebeuren, dat zijn ziel wordt opgebeukt, maar dat hij zijn ander lichaam nog wat dragen moet. Dat hij wachtte, door genade, de Heere toe te staan; de Heere toe, uit liefde, want zodra is niet het oogmerk van God met de smart bereikt, of de volle troost wordt gesmaakt van de belofte-vervulling. Zoo verging het Abraham, maar in een ander geval. Hij had de niet menselijke belofte van een zoon van Sara, maar jaren verlopen er, eer de belofte komt. Nog zo, drukt hij, schoon ondanks en wel bedaard, en toen alle noodig, ook voor Sara, scheen vervogen, den beloofde Isak aan zijn vaderhart. Zoo ook David. Hij heeft de stellige belofte des koninkrijks; hij is gezalfd alreeds. Maar jaren van druk en bittere smart moeten voorbijgaan over hem, eer bij; op den troon van Israel gezeten, aanbidding zeggen kan tot God: "door Uw verontmoeting hebt Gij mij groot gemaakt !" Doch dit mag zo zijn, M. H. ! waar nogtans een belofte is, daar geeft de Heere het eindelijk einde aan, de verwachting loopt ten slotte uit, en de ziele wordt getroost. Wat, zegt de tekst: "Tot zo ver reikt de belofte. Godt als eerzijnde, die zijn in Hern ja, en zijn in Hern amen. God tot heerlijkheid daar aan." Door ons! Mocht het ook eens door mij, die aan den Christos verkondigen mag, in wien God Zijn beloften waarheid maakt. Mocht het ook eens door u, die in den Heiland gelovende, de waarheid derzelven ondervindt. Maar, niet al onze hoorders hebben geloerd, en boen spoilers ondervonden, dat de beichten in Christus ja al een en amen. Ik moet, ik moet hun ongekend verkondigen. Van dit ongekend kerkgenoten is de blinde en onnadenkende mensch niet zo gemakkelijk overtuigd, en ziet taraelijk geinkig, wanende bekommert hij ziet voor de beichten en derzelver waarheid niet. Hoe vele leggen in hun hart: "Ik ben rijk, en vermaakt, en heb geens waarin gebrek," deze zijn voor spoedig naar de wereld, dat ook zonder dat met hun braafheid ingenomen, en het is hun onmogelijk zich onder de ongekenden te rangschikken. En inderdaad laat ons toegeven, wat we toegeven kunnen, daar z'n er nog ongekenden dan zij, rampspoedige naar de wereld en die zonder maatschappelijke deugd telkens bewijzen, wat mensen in zichzelf is, wanneer Gods band hem loslaat. Maar omdat anderen naar gelukkiger zijn, zijn zij niet ongekend, die, misschien bij gedachten aan hun vermogen, en om eerbare burgerlijke braafheid gaandvast zijn, echter vreemdelingen zijn van de verbonden der beichten? "Maar wat maken ons de beichten? Een goudstuk in banden is immers beter dan twee in onzekere vaart." Zoo dacht ook Esau, en hij verkocht zijn eerstgeboorte-recht voor een maal, maar te laat, te laat beseft hij zijn dwaasheid. Daarom keer ik nu terug om traag om te zien en leg ik je in de mond: "Wat maken ons het goud en het zilver, wat maken ons eer en achting van mensen - op een ziekbed en in den dood?" Het behoef zelfs geen ernstige ziekte te zijn, die al reeds vaak doet van wat anders uw smaak streelde; het hoef geen dood dreigende ziekte te zijn, die u beven doet op de gedachte aan den grooten overstap in de eeuwigheid. En krijgt de ziekte ernstiger aanzien, en begint alle menselijke hulp te verliezen, wat maken dan kisten en koffers vol goud en goed? Ze kunnen u niet vergezellen op uw reis door het doodsdal, gelijk ze hier volgen van stad tot stad. En deel aan de beloften krijgt een arm zondaar door het geloof. Door het geloof alleen, niet door een verdienstelijk werk, dat hij nooit leveren kan, maar door het geloof. Het geloof, een hart omzettend en een herscheppend werk van boven, doet u de begeerte kennen, hoogschatten en begeeren. Van nu aan is het niet meer: "wat maken mo de beloften?" maar in tegendeel: "hoe groot en dierbaar is het goed, dat het verlangen gaande gemaakt, en "die hongeren en dorsten," "ja salig," zegt de Schrift, "want zij zullen verzadigd worden." Het gaande gemaakt verlangen wordt eindelijk een aannemen, volgens dit woord der Schrift: "die diest heeft honger, en die wil nemen de wateren des levens aan," en de arme zondaar, nu rijk in God, is bezitter geworden van het dierbaarste goed, van de beloften Gods, die allen, zoo vele als er zijn, in de Canjon van de Levensboom in hun bezit hebben en amen, Code tot heerlijkheid. Doch niet allen, die dit grote goed verkiest, hebben daarvan de zekerheid voor zichzelf, hoe kunnen zij verzekerd worden? Zeker, daar is zwak, en daar is sterk gevoel. Waar het sterk gevoel met vrijmoedigheid en volkomen bewustzijn zich voor de beloften des Evangelies eist, daar staat het zwakke gevoel van verre. Een zwak geloofde verdiept zich in vele redeneringen. Het doet hem welgemakkelijk tot zichzelf zeggen: "Zonden die grote goederen voor u zijn? Zoudt u die voor mij toegewonnen hebben, wat God van eeuwigheid alleen voor Zijn genegenheidsgenoten heeft gegeven? Tegengelegd? Op een andere tijd: "Hebben de bedreigingen u wel ooit het hart gewond zodat de genezing door de beloften tot stand komt?" of: "Wat zou een liefdadigheid zijn, als gij, zieh verbeelden dat hij u troosten moet, roet de toezeggingen des Heeren?" of weerom: "De dwaas denkt in de geloofenis eigendom, zie ook de beloften, maar hoe beschaamd stonden zij toen de Heere weigerde haar de deur te openen!" Zie, bij al deze bedenkingen is het nog ver van de verzekering verwijderd; ach! hoe zal de verlegene ziel verzekerd worden? Gelijk de aanvang van het werk van God is, alzo de voortgang. In den middellijke weg echter kan het bijzonder gezegend zijn de overweging, dat de grootheid der zaak niemand behoort af te schrikken, en dat ze, wanneer ze God niet te groot is om te geven, de zelden niet te groot moet zijn om ze te ontvangen; dat de onwaardigheid van de persoon, die ontvangen zal, wel boven twijfel is, maar dat hij van beiden, of nooit ontvangen zal, of altijd ontvangen moet als diep onwaardig. Gelief den 1 Ook kan deze overweging zeer gezegend zijn, dat de beloften alleen niet zijn voor de verwerpers, die ze door ongeloof en wereldliefde versmaald hebben, maar dat ze zijn voor die die ze dankbaar hebben, overeenkomstig de aangehaalde plaats: "Die dorst heeft komed, en die wil nemen de wateren des levens, die niet." Zie, hier geeft de Heere Isbos vrijheid om te nemen, die wijs. In deze weg wil God verzekeren, dat het niet zouden betreden, en die tot zekerheid gekomen zijn. Het is duidelijk, dat men de waarheid van Gods beloften toch waarderen moet, want het is ontwijfelbaar waarachtig alles, wat de Heere ooit tot ons gesproken heeft. Vromen! 't is niet ja en neen, maar het is alles in Christus, fa en amen. Behalve dat de Heere tot ons gezegd heeft: "uw brood is zeker, en het water wordt u gegeven", zoo kan het gebeuren, dat de brood boord klimmen moet, maar het kan niet gebeuren, dat gij van gebrek omkomt. Heeft de Heere gesproken: "dat Hij met de vertwijfeling de uitkomst zal beschikken", het kan zijn, dat de vertwijfeling sterk werkt, maar niet dat gij onder haar overwicht bezwijkt. Heeft de Heere betuigd: "Ik ken u bij naam en gij bent gevonden in Mijn ogen", het is mogelijk, dat de Heere ziet en dan houdt, als kende Hij u niet, maar als het er op aankomt, Hij zal toonen, dat Hij al dezelfde kent en nu met beten. Heeft de Heere u van schulden geving gesproken, onmogelijk kan Hij u de schuld tonen. Hoedehouder. Heeft Hij u van belijding gesproken, Hij zal niet toelaten, dat ge wrangeert tot de verandering des slachs. Sprak Hij u van bewaring, wat noodzakelijk waarachtig God kan niet anders dan Zijn woord stand doen. Wilt u toch deze waarheid van Gods beloften niet kwaad aan doen. Gelieerd denk wat? Ze is het enige anker voor de ziel, en Christus is de anker-grond. Maar dit enige anker en die enige grond zijn van die aard, dat geen schip hier vergaan kan. Wilt dan voortaan tonen, dat niet in onze wisselbare gestalte, niet in onze werkzaamheden, maar alleen in de waarheid Gods onze sterkte ligt, opdat we, ook in aanvechten, ook in droefheid en verdrukking, ook in allerlei wegen van krises en verdrukking, goed moed hebben, en, op een toevallig moment, aan ons zelf toeroepen: "zoo Hij verlooft, verlaat Hij ons, Hij zal gewisselijk komen en niet achterblijven". Zoo zult u den troost der vervulling meest onderhouden en voor de eer gaan. Naar dat een ziel op God stent, en alle andere zaken ten taren zijn, daarnaar ervaart ze dat God niet alleen is een belovend maar ook een volbrengend God. Het is hier als het geloof aan des Heilands wondermacht. Waar u het vindt, daar was het altijd: "Wat u geschiedt, geloofd hebt." Waar integendeel iemand zei: "Nee! Heere! Zie, Gij iets kunt?" Daar was het: "Zo gij kunt geloven, alle dingen zijn mogelijk aan degene die gelooft." Geloovigen! Die dus onder u zien, meestal op God vertrouwen en op zijn waarheid bouwen, die zal het ondertekenen, dat Hij de Waarachtige is. Wat onbedachte uitkomsten zullen worden, beschikt! Wat verrassende uitkomsten zullen u te benijden vallen! Wat wreedere macht zult gij proeven, van wat liefde en zorg zult gij kunnen gewagen, gedurende uw leven. En in de dood? Zeg vrij met de Psalmist, het zal u gewiss niet berouwen: "Al ging ik ook in een dal der schaduw des doods, ik zou geen kwaad veroorzaan, want God zat met mij." Uit dit zal met u zijn, Hij zal u door het dal der doodsschaduw leiden, Hij zal u de poorten der gerechtigheid openen en binnen de Gods-stad Jeruzalem. Geliefden! Dat zal uw Heere doen, in leven en in sterven! Gij zult het ervaren, en Hem de heerlijkheid geven. En Hem de heerlijkheid gevende, zult gij een nieuwe, zalige ervaring hebben, namelijk: dat in Zijn eer uw zaligheid loopt, en dat uw zaligheid verhoogd wordt, naar mate gij Hem meer lof en prijs van wegen Zijn waarheid, in het vervullen Zijn toezeggingen toebrengt. Dat zal zo zijn! Die het beloofd heeft, is getrouw. Amen. Nieuws.: Psalm CXIX: 76. Digitale versie door VjOOQ IC M. H. Wijs moeten in prediken den zegen en den vloek, het leven en den dood. Beiden. Gel. Dat is de wil van Hem die ons van giften deed; dat deden de Heer, die op aarde rondwandelen en leren; dat deden de Profeeten en de Apostelen, die door Zijn Geest geselecteerd ook tot ons hebben gesproken. Wie het een doet en het andere na laat, die dienst knecht is den Heer lovend; Hij handelt niet naar Zijn wil en zal, daar hij denzelfven geweten heeft, althans kon weten, met dubbele slagen geslagen worden. In onzen tijd doet men veel meer dan ooit, onderzoek naar de oorzaken, waarom hoogst ernstige predikingen predikingen, in welke men zoekt getroost te blijven, de leer der waarheid, zoals die van oudsher onder ons werd geleerd, zo weinig verstand plegen te doen. Men doet waarlijk wel: want de oorzaak der kwaal moet worden gebracht. Jaar. No. 5. 10. Digitale editie door VJOOQIC 126 Oprechtelijk is het erkend, dat ik, bij veel vroed, geen overvloedige zier op mij aan prediking en arbeid onder u, dit grootendeels te zelfde wil. Ik bereid mij te weinig biddende tot de prediking voor; ik heb onder deze wetenschap te veel de meer geoefenden en te minder de ongekenden. Onze toespraak, die nederig doorgaans gekleed, gaat boven de bewering van zeer velen. Ik dank den Heer veelal, te harteloos, die mij steeds met Zijn hulp schraagt, bij het gewichtig werk der bediening. Van een kwaad, echter, ken ik mijzelf, vri. Mag ik het niet noemen een boos kwaad, verderfelijker dan de pest, sterker om zie te beenden dan de ziekte? Ik bedoel het kwaad, een te beperkte evangelische prediking. Noodiggen wij niet telkens een ieder tot het heil, ook de diepst gezonkenen, ook de ziektenden? Geven wij niet steeds getroosten van Zijn bloed, taalspreken van oneindig heiland zijn verdiensten? Spreken wij niet te gelijk en als in eenen adem van des geestes licht en kracht, die beide in de zondaar moedigen verheerlijkt worden, zodat tot bevrijding komt? Een te beperkte evangelie-prediking, waar waren van dezelfde te beschuldigen, wanneer wij niet alle creaturen, inclusief een zekere klasse van mensen, den evangelie verkondigden. Zij, wie die beschuldiging raakt, zij bestraffen (allemachtigst) is dit met de meesten en onbekeerde zondaars; zij bedreigen hun onbewimpeld in Gods naam; wijzen zelfs de oorzaken aan van banne zonde, geloosheid en lichtzinnigheid en dan, — oho! ga nog door toch voort! en dan niets meer, Christus bent mij tot prediken aan aanvankelijk begenadigden. De overigen laat roer liggen als aan den rand der heide. Moet bet alzoo aan Predikten zoon van de Kerkhervormen, van de Apostelen, van de Heer. Ach, gebiedt aan kinderen, begerte om haar verband te kunnen vinden tussen waarheid en vraag, ongedeeld, dat niet zal wachten tot aan haar graf met de antwoording van de vraag: "Hoe is de prediking van het Evangelie aan alle creaturen over te brengen met Gods bijzondere uitverkiesing. Met des menschens onbekwaamheid tot enige geestelijk goed?" En hoeveel meer! Zij drongen die prediking door de kerk tot haar groot nadeel in. Nog eens: prediktte de Heer: Job 6:32. Op den eerste-Christen-Pinksterdag. Handelingen 2:39. Paulus te Antiochië in Pisidien. Handelingen 13:38. Beval alzoo de verheerlijkte lamaan den Engel aan de Laodicensen te schrijven? Openbaring 3:17, 19. "Als tot verstandigen spreek ik, oordeelt u, hadden ik gezegd." Neen, wij mogen niet vreemder zijn dan God. De dienaar moet den last zijns Meesters letterlijk volgen. Zoo moest Jesaja in minder dan een uur tijd Hiskia in zijn paleis dood en leven verkondigen; zoo Ezechiël in een vallei der doodsbeters roepen. "Leeft, leeft! Ons is de verkondiging bevolen. De Heer maakt onder diezelfde levendig, wie Hij wil. Het is zoo: velen vereenigen zich met zulk een prentkig ongaarne, van daar Luitoers woord: "wanneer Christus in bet schip komt, dan blijft de zee vrolijk; maar, voegt hij er bij, "dan doen ook storm en onweer erkennen, dat men de Heer der schepping aan boord heeft."* De oorzaken van dit treurig verschijnsel zoek ik te dezelfde ure aan te wijzen. Geschiedenis heeft met de innerlijke begeerte om zielen voor Christus te winnen! Zieden wij daartoe om de invloed van de H. Geest in de naam van Christus Jezus. Ten slotte: Koningen: "Mijn zoon, waar máls ik je werk zie, toe naar toe wegaan." Mijn Heer! Onze tekstwoorden komen voor in een hoogst belangrijke, minder aangename geschiedenis. Laat ik je aanzien die geschiedenis kort mededeelen. Namen, zeker is deze man den meesten werp bekend. Hij was een Syriër en alzoo van natuurneiging Heiden, een afgodendienaar, van beroep Krijgsoverste, in dienst van de Koning van Syrië, in groot aanzien bij beiden als volk een held, door wiens daad en woord de Heer de Syriers dikwijls had gered uit de banden van den dood, dus beroemd. Doch, in zijn wil van dit alles, achtte diep afhankelijk is, zowel de aanzienlijkste als de geringste van de God van hemel en aarde, --hij was melaatsch. Melaatschheid, zij was en is een van de verschrikkelijkste ziektes, een van de ontzaglijkste plagen van het Oosten; en gelijk het veelal met ziektes gaat, verschillend gewijzigd. Geheel het lichaam, zo wordt ons ergens die ziekte getekend, wordt aangedaan, dat de beenen zelf ook worden gezegd bevlekt te zijn. De oppervlakte des lichaams is vol vlakken en heeft vele gezwellen. De roodheid verkeert al zacht in een zwart kleur. De huid is ongeveer dik, dun, hard en zacht, alsof ze met schubben bezet was. Het lichaam verroost. De mond, handen en voeten zitten in. Wanneer de ziekte verouderd is, worden de vingers en tenen, onder het gezwel als begraven. Vandaar dat bij kraal de door den Priester voor melaatsch verklaarde, terstond van de burgerlijke samenleving werd gesloten; in een van de andere huizen afgesondere plaats moest wonen; ge scheurde zijn kleederen uittrekken; moest zijn ontbloote hoofd gaan dragen; zijn bovenste lip bewerken en roepen: "Onrein, onrein." Doch niet meer! En met deze plaag nu was Nasiian bekomen. Zeker, niets zal onaangekomen gebleven zijn om zo mogelijk hersteld te worden. Doch te vergeefs. Zodoor toe een ramp diep ongelukkig in het midden van al de goederen en genoegens van dit leven. Nasiian, niets anders kon hij voorzien, dan na een aantal jaren een afscheiding voor de renschen te zijn en dan, een aller ellendigsten dood te sterven. De Syriers, die in die tijd, deden berhalingsstrooptogten in Palesina. Op een derzelfde, ziet, ze hadden een Israelitisch meisje meegenomen. Het arme kind, reeds zoo trouw ontrukt aan de zorg en het hart der ouders! Doch wolken en donkerheid zijn rondom Gods troon en nogtans, Hij bewoont een ontoegankelijk licht. Toevalligerwijze, neen, Gel! naar den bepaalden raad en voor kennis van Gods, komt dat meisje in dienst van Naamahs vroon; zij hoort als van zelf veel spreken van de lijdende des Oversten, van de verergering en verbetering van zijn toestand, van de middelen, die tot zijn genezing beproefd waren of nog stonden beproefd te worden; zij deelt, gelijk brave dienstboden plegen, zoo in de vrede als in de ongenuígen van het gezin, en op zekeren dag zegt zij: in haar taal, Geh! spreekt innig medelijden, ook hartelijk geloof; zij levert een proeve, wat een geloovige, zo het dan slechts een zengende dienstmaagd door Gods genade vermag. Noch! of mijn heer, zegt zij, "waren voor het uitgezicht des Profeet gezond, dan zou hij hem van zijn melaatschheid genezen. Dit geschrift van de beroemde geneeskunst, misleidt dikwijls herhaald, komt ten baute Urken. Bij 8 van NAÄHABT, wordt door hem overgewogen en gevoeld van hetzelfde, laat hij naar aanleiding onderzoek doen in betrekking tot de daden, die door die waren verricht. En aan, als hij ziet naar Samaria te gaan. Veel, zeer veel was er al reeds beproefd, — waarom ook dit niet? Als man van orde, maakt NAÄHABT eerst beschikvend over zijn zaken. De koning, in wiens dienst hij was, geeft hij kennis van zijn voornemen. Shahhadid, zóó was deszelfs naam, kent hijzelf goed; geeft hij een brief van aanbeveling mee aan Joram, Israëlische toekomstige Vorst, daarenboven, naar de waarheid van die tijd, geeft hij schenkingen. Dat heeft een en ander bij Naähadt de hoop op welbeslagen zijner aan te wenden poging te kunnen overleven en versterkt hebben, is valt niet te betwijvelen. Ach! Ja, die van der jeugd af hadden hoorden en gelezen: "Heb uw hoop tot de Heer, de toevlucht tot ademen, dan op Prinsen vertrouwen en nogtans, veelvuldig vlees zat in onze arm stelde, denken wij dit de Syrische overleed niet ten kwade. Naähadt begeeft zich met veel gezondheid op reis en na weinig tijds komen zij te Samaria aan; de geschenken worden den koning overhandigd; de brief wordt overgegeven. Doch deze eerbewijzen, hoe vreemd! in plaats van iets goeds niet te werken, verbitteren den Vorst. Achterdochtig, meent hij bij hierin niets minder te zien dan een voorwendsel tot zijn zoeken van oorlog, en vol verontwaardiging, de kleeders scheurend, zegt hij: "Ben ik dan de God, om te doden en levendig te maken, dat de dit tot mij zendt, om eenen van zijne melaatsheid te ontleden? Voorzeker merkt toch en ziet, dat in oorzaak lood leidt mij zoektocht. Eliza verneert, wat er gebeurt, wat. Hissen had de Heer beteld, geopend had, althans dit lood trok God van zijn zaak, fing hij hier te waarde." Ancient feuds warsvadbejdisitt a^teluedent ZOO eiert. Buit tot den Koanig en laat dien, aeggeo: ^If^aanmi hebt gij uwe kleedren ^akeurd Ff. Laat kern nu tot mij kernten, %äo %al hij wäitn ,i^ rr ttn Profd in Israel is." Ei na, äldra i$ Nabv ah* mct aqn prächtig en groot gevolg voor het ^lIs Tan den Prof. Eliza zend tot h^ Eijnen bode: waarde ^t? Omdat NAäMAvniet in hef hnis des Profi's koa' ingaan. Tan wegen de besmettelijke liekte, waandard hij benocht was, en Elisa niet buiten wilde komen; geentfcins, niet onbescheidenheid, waarvan ieder dienaar van God uiterst afkeerig is, maar, wij mogen het er voor houden, om waar redenen. 