title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Hij heeft het zoo vast (of: Het is zoo zeker) als een hand vol vliegen (ook wel: Men kan erop aan als op een hand met vliegen). (Zie HAND.) Hij heeft veel vliegen in het hoofd. (Zie #FD.) Hij houdt de vliegen van het vat. (Zie var.) Hij jaagt hem de vliegen van den rug. (Zie Rug.) Hij is zoo gauw als een strontvlieg. (Zie STRONT.) Hij is zo tevreden als een vlieg op een' stront. (Zie STRONT.) Hij is zoo vlug als een vlieg in de wintermaand. (Zie MAAND.) Hij loopt erom heen, als een vlieg om den heeten brij. (Zie BRIJ.) Hij maakt van een vlieg (of: mug, ook wel: muis) een olifant. (Zie mug.) Hij slaat niets af dan vliegen. Hij slacht de strontvlieg: hij maakt veel geluid, en valt op een' drek. (Zie DREK.) Hij valt erin, als een vlieg in den brij. (Zie STRS.) Hij vangt hem een vlieg af. Hij zal de vliegen afkeeren. Jaag de vliegen van het vlees (of: de suiker), zullen zich des te dikker en digter daarop zetten. (Zie SUIKER.) Ik ken wel vliegen in de melk. (Zie MELK.) Ik zit hier niet, om vliegen te vangen, Ds nl zeggen: ik houd mij met geen beet 26 mn 7 Het een is wellicht ont- leend aan het tijdverdrijf van den Romeinschen keizer DOMITIANUS.] In eenen toegesloten mond komen geen vliegen. (Zie MOND.) Knip een vlieg tienmaal van de hand, zij komt er weer naar toe. (Zie HAND.) Magere vliegen bijten scherp. Men kan geen vlieg uit zijn nap krijgen. (Zie NAP.) Men vangt meer vliegen met een lepel stroop dan met een vat azijn. (Zie AZIJN.) Op de magerste paarden vallen de meeste vliegen. Op eenen ziedenden pot zit nooit een vlieg. (Zie PAARD.) Op een schraal of schurftig beest Zitten al de vliegen 't meest. (Zie BEEST.) Pas op de bromvliegen. Deze waarschuwing geeft men den weg als de een of ander wat al te voorkomend is tegen zíjne huwbare dochters.) Tuinman I. bl. 50. Oct. 30. v. Moerbeek bl. 278. Gales bl. 16. Braakman 11.3. Koning bl. 8, v. Eijk 11. DI. 90. Mulder bl. 633. Modderman DL. 98. v. Sandwijk 11. Prov. seriosa bl. M. Cats bl. 515. de Bruns bl. 368. Sei. Pros. bl. 9. VLIEG. Snap dat vliegsken zelf. Tafelvliegen komen tot de suiker. (Zie SUIKER.) Vliegen en vrienden komen in den zomer. Vliegen en vrienden komen in zoeten tijd, en als het seizoen hard en zuur wordt, gaan ze weg. (Zie SEIZOEN.) Vliegen ken ik wel; maar ik kan niet [Woordspeling met het meervoudige zitstand en het werkwoord Vliegen.] et wil ook een vogel zijn. Zij laat zich wakker de vliegen van het lijf jagen. (Zie LIJF.) Zijn bakhuis zal hem vangen. (Zie BAKHUIS.) 2:00 lang vliegt de vlieg, tot zij gevangen is. VLIEGER. Die vlieger zal niet opgaan. Hij steekt zijn vlieger op. [Het is een ongekende woord. Zie SNELLAERT, in het Belgisch Museum, 1844, 52. 191.] LIER. Zijne vlier bloeit. Dat wij zeggen: het is thans voor hem een koud tijd. Men bezigt Bemaeasreg van den vogel, die niet ruim bemiddeld is. In de takken van Gelderland, waar de spreekwijze geldt, is het kweestaar een der hoorns van de landbouw. Kort voor den oogsttijd daarvan valt de bloeitijd van de vlier in. De landlieden zijn dan doorgaans niet al te ruim bij kas. VLIERING. Het spookt bij hem op de vliering. Dat wil zeggen: in zijn zinnen. Geld is de vliering, de ste zoldering van een huis, en de hersenen in het bovenste gedeelte van het menselijke lichaam, nl. het hoofd, besloten. Het is schort hem (of: Hij heeft het) in de bovenste tent, heeft een gelijke betekenis. LUBLINK schijnt, maar mij dunkt, ten onregte, op de schamelliche grootte te doelen, daar hij, ter verklaring van het vreemde spreekwoord: Lange mensen zijn zelden wijs, zegt: „Als men ons herinneren, dat wij van iemand, die niet overschran is, wel eens zeggen: Het spookt bij hem op de vliering, dan bemerken ni) weldra, wat de aard met hun hoog opgetrokken menselijk deel bedoelden.”) LIES Als zijt gi horen, een ander zal het vlies hebben. Geen gulden vlies dan onderdrijven. (Zie RAADZ.) Het is ons op de vlieten gevallen. Er zijn zij die zeggen: het is ons plotseling ingevallen; wij hebben op eens daarvan het gewicht gevoeld. Het beid is ontleend aan een plotselinge in aandoening der vlieten (zinken). VLIERT. De vliet, die te veel te snel uitgeeft, wordt schielijk uitgedroogd. Met dit spreekwoord drukt men uit, dat indien men niet zo moet geven, dat hij daardoor zelf gebrek lijdt. GHEURTS blz. 00. Bei. Prov. bl. 18. Sartorius pr. VII. 87. v. Eljk II. nal. bl. 58. De Jager Bijl. bl. 116. Modderman blz. 28. Moss blz. 52. Immanuel VerA. blz. 113. Gales blz.39. Everta blz. 917. v. 4. Hulst blz, 18. Mantia DI. 138. Banco-Panama blz. 86. VLOEKER Als de zeer.rijk is, vereist zij de vrijheid. Hij is zoo scherp als een vlijm. LIST. Die wacht op zijn tijd, vindt loon voor zijn werk. (Gezien LOON.) Groote rijkdom komt door geluk, matige rijkdom door vlijt. (Gezien GELUK.) Men moet zijn uiterste vlijt aanwenden. Van eigen vlijt ziet men den schoorsteen rood. (Gezien SCHOORSTEEN.) Waar de vlijt de deur uitgaat, komt de armoede het venster in. (Gezien ARMOED.) Zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen. (Gezien HUIS.) VLOKKE. De hand des vlijtigen maakt rijk. (Gezien ZWAAR.) De honger kijkt bij de vlijtige wel eens door de deur, maar hij durft niet binnenkomen. (Gezien NIET.) Die vlijtig is in ’t eerst, wordt stram in ’t lang. (Gezien STRAM.) VLINDER. Hij is 200 wispelturig als een vlinder, die van een bloem op de andere vliegt. (Gezien WIE.) LOED. Aan viool heeft zijne eb. (Gezien EB.) Met den vloed komt, gaat met de eb. (Gezien EB.) Het komt als eb en vloed. (Gezien EB.) Hij legt het over eb en vloed. (Gezien EB.) Hooge vloeden, Godes graven. (Gezien GOD.) Koopmans werelds goed Is eb en vloed. Lie EB. Met veel vloed zit je of ebbent: Die niet waagt, die niet heeft. (Gezien WAAR.) Na de ebbe komt de vloed, En de vrienden het goed. (Gezien EB.) Na hooge vloeden diepe (of: ) ebben. (Gezien DEEP.) Voor eb en vloed Baarje drijven. (Gezien BAR.) LOEK. De vloek - een ne ne uitgaat, daar komt hij gaarne binnen. 10 | De viool Koert weder (af: Blijft) in zijn hoek. (Zie nomK.) Er schijnt wel een avvloek over hem uitgesproken te zijn. (Zie nam. | Het geluk is een weldaad voor de dwaas, maar een vloek voor de zot. (Zie DWAAS.) | Blind, arm en oud is een Joden-vloek. (Zie TAAM.) Spoedig af moet zijn, en daarom wordt rumwste wordt enerzijds geloopen. dan bezigt men de spreekwijze. | Waar een ondeugend kind in huis is, komt hij in langs alle deuren. (Zie DEUR.) VLOEKER. Volle flessen en glazen maken vloekers en dergelijke dingen. (Zie DWAAS.) Vioelen zijn bladeren; Die ze zaait, zal ze (Zie BLAAR.) Gheurtz bl. 8. Talmud I. bl. 308, II. bl. 100. Modderman WEN Witsen 188. Campen bl. 05. Meljer bl. @. VLOER. VLOER. Als ieder zijn eigen vloer veegt, is het in alle huizen schoon. (Zie HUIS.) Dertig is teer aan den vloer. (Zie TEER.) Valt niet te vegen dan de vloer. 1 Sat een mannetje op den vloer, Dat zei: kwa- luit kwam, kwalik voer. (Zie MAN.) Het de regte tred van den vloer. (Zie TRED.) Vloer is te koud, daar zij over gaat. 2 Iemand zeer lief heeft, dien staat het tegen, dat zij over den kouden vloer gaat. 3 (Zie de Bijlage.) Is goed dansen op eens anders vloer. 4 Staat geschreven op den vloer: Zoo het kwam, zoohet voer. 5 Zou vuil van den vloer zijn. | [Als Aij weg is, dat ruimt op.) Moeder is de duivel op den vloer. (Zie DUIVEL.) Moet, om het huis te reinigen, den vloer niet met de vuiligheid uitvagen. (Zie HUIS. ukken zijn kwade kansen, zei Frederik, en zou op bed een kabriool dansen, maar stiet zijn hoofd, en viel op den vloer. (Zie BED.) LOK Goederen dezer wereld zijn gelijk aan sneeuwvlokken, die de oogen verblinden, en weldra verdwijnen. (Zie GOED.) vrij wil zijn van vlas en vlok, Die ga niet tusschen wiel en rok. (Zie SPINNEWIEL.) iemand schudt zijn rokje af, Ofer valt er vlokjes af (Zie ROK.) RON R over den vloer gaat, 200 tast naar de knie. (Zie LEUNING.) heeft Jan Pieters, de vloer is glad. (Zie JAN PIETERS.) Vrool hoeren en dieven, Vlooien en vliegen, Honden en drek is te Dantzig geen gebrek. (Zie DANTZIG.) is maar eene wetenschap, behalve vlooien vangen: dat is eene lachweer. (Zie LACHWEER.) hem eene vloo bijt, is Holland in last. (Zie HOLLAND.) Sinte Lucie komt, lengen derdagen eenen vlooien-sprong. (Zie DAG.) gelijkt wel naar den brand van Troje, zei de man, En hij brandde zeven en tachtig vlooien in een kastanje-pan. (Zie BRAND.) is een schoone bruine visch, zei de mof, en hij liet een vloo in een wateremmer zwemmen. (Zie BRUINVISCH.) is zooveel als een vloo in de hel. (Zie HEL.) een hond verwijt den anderen, dat hij vlooien keeft. (Zie HOND.) lombard is een vlooienkist en luizenkast. (Zie KAST.) Wil geen vlooien krijgen, moet zijnen aars als ze hem in de keel bijten. (Zie AARS.) met honden te bed gaat, staat met vlooien weer op. (Zie BED.) vink ben ik kwijt, zei Huij, en daar sprong een vloo van zijn rok op zijns buurmans mantel. (Zie BUURMAN.) Fi nn Bran bL.488. Sartorius se. VII.%7. Tuln- 3 Meijer bl 88. 393 4 Cats bl. 493. de Brune bl. 374. MergA bl. 56. Set Proes. bi. 163. Tulpen I. bi. 170. VLOO. Doe de deur toe, pas wel op, zei besje tegen haar' jongen, en zij ging op de vlooien-vangst. (Zie BESJE.) Eene luis is menschelijk, maar een vlooi is beestelijk. (Zie BEEST.) Eene vlooi in de zon, Een' aap op de zon, Een' aapje in Maart, Scheid ervan, eer ge't u beklaagt. (Zie AAP.) Eene vlooi in Maart Is een' daalder waard. (Zie DAALDER.) Ei kijk, die springt zonder pols, zei Saartje de breister, en zij zag een' vlooi in haar hemd een' kabriool maken. (Zie BREISTER.) Geef geen' raad aan de oude, en zoek geen vlooien in zwarte pelzen. (Zie OUD.) Geen ding met de haast, dan vlooien te vangen. (Zie DING.) Het drilt als een beurs met vlooien. (Zie BEURS.) Het geluk baart nijd en haat: Eet je vlooien, je krijgt geen muskaat. (Zie GELUK.) Het is een regte vloobak. (Zie BAK.) Het is gemakkelijker, een' korf met vlooien te houden (of: te bewaren) dan een dozijn jonge meisjes. (Zie DOZIJN.) Het is, of de vent gek is, zei Tijs, en hij zag een' vlooi kabriolen maken. (Zie KABRIOOL.) Het is onmogelijk, dat vlooien en luizen kunnen sterven, zei Jochem de bedelaar, en hij klauwde aan' kop. (Zie BEDELAAR.) Hij heeft een' luis (of: vlooi) in het oor. (Zie LUIS.) Hij heeft een' vlooi hooren hoesten. [Die beoordeling wordt toegepast op den persoon, die't wonderbare tot in' onmogelijke drukt. Even 200 zegt men van hem, dat hij luistert, of het gras groeit, en zoo wijs is, dat hij het gras kan zien wassen. ] Hij heeft het zoo benauwd als een' vlooi tusschen twee nagels. (Zie NAGEL.) Hij is zoo arm als een hond zonder vlooien. (Zie HOND.) Hij slaapt gerust, als de vlooi hem niet bijt. Hij springt op als een bosje met vlooien. (Zie Bos.) Hij springt op als een vlo in de heete pan. (Zie PAN.) Hij zocht vlooien in de hel. (Zie HEL.) Hoe schurftiger hond, hoe meer vlooien, (Zie HOND.) Het floeierde zwarter, hoe meer vlooien. (Zie GATEN.) Ik heb een vet wijf, zei magere Jor, ze zal mij voor geen vlo tussen de plooien van de lakens gaan zitten. (Zie JOR.) In Seas Tate (of: vlo) zijn meer wonderdiensten te merken dan in een’ olifant. (Zie OLIFANT.) In het donker is het goed moffelen (of: mokkelen), maar slecht vlooien vangen. (Zie DONKER.) Magere (of: Hongerige) vlooien (of: luizen) bijten scherp. (Zie LUIS.) Men zal haar voor geen vlo in het bed verliezen. (Zie BED.) Ongelukken zijn kwade kansen, al zou men zijn uim maar in het bed breken met vlooien knippen. (Zie BED.) Vlooien en naalden steken beide. (Zie NAALD.) Wilt gij u over de vlo wreken, Gij moet haar de tanden uitbreken. (Zie TAND.) 5 S Sept. Gruterus I. bl. 126. Cats bl. 489, 503, de Brune bl. 68, 162, Mergh bl. 58. v. Alkemade vl. 111. 50 VLOO. Zij bijten mij, die mij helpen zouden, zei Tennis, en hij had zijn hemd vol vlooien. (Zie HEMD.) Zij is zoo boos niet, of ik wou, dat al de vlooien van mijn bed 200 waren. (Zie BED.) Zij maken een leven, alsof er een schip met vlooien verging. (Zie LEVEN.) Zijn dat nu bontwerkers? Jasper, en hij zag een’ a die vol vlooien zat. (Zie BONTWERKER. VLOOR. Het is een vloothouder. (Zie HOUDER.) VLOUW. Daar zal niets door de vloek schieten, Dat wil zeggen: men zal niets laten door-glippener. Men zegt het van mensen, die ten allen tijde op hun hoede zijn. Een vloek is een vogelnet, en meer bepaald een snippen-net. VLUGT. Des arends onvermoeide vlucht Dringt zelfs ook door een stijve lucht. (= ARENDE.) Die vogel is in de vlucht geschoten. Een goede en nuttige vrucht Rijpt nimmer in de vlucht. Een vogel maakt geen vlucht. Elk passeert op het vinkenslag, eer de vlucht weg is. (Zie: BLAG.) Hij gaat in de uilenvlucht. (Zie: UIL.) Hij ligt aan zijn vlucht. [Met andere woorden: hij loopt weg.] Hij neemt te hoge vlucht. 3. v. SANDWICK acht, dat „deze spreekwoorde ontleend is uit het verhaal der ontvoering van DEDALUS en ICARUS, waarbij de doodhof op Kreta.”) Hij vangt den bal in de vlucht. (Zie: BAL.) Hij zoekt zijn heil in de vlucht. (Zie: UIL.) In de eenden vlucht. (Zie: AN.) Van de eenenvlucht en den kalverdans spreken, (Zie: DANS.) Hij zit er mee in de vlucht. 4 [Dat wil zeggen: hij is zeer in de hoek geduwd, en weet zich in ’t geheel niet te bergen. De vlucht is waarschijnlijk het net, waarin het wild gevangen zit. VLUGTELING. De vlugteling zal men volgen. 5 (Zie de Bijlage.) VOOATIVUS. Hij is een slimme vocativus. 6 [De schrijver van de Gedachten over Spreekwoorden zegt: „mijn dunkt, vocativus zinspeelt alleen op 5, naamval, roep genaamd; en daar een vogel ook roept, en zeer vlug is, wil men er eenvoudig mee zeggen: het is een slimme vogel, een listige kwant, die gaam, bij de hand is.”] VOCO. De mensch is als een pot, die aan de vreugel staat, Waarin gedurig vocht en stegen wasem gaat. Zie MENSCH. Hij is altijd met den neus in het vocht. (Zien voor.) Taalman I. bl. 87, 348. 2 Cats bl. 464. 3 v. Sandwijk 19. 4 v. Lennep bl. 38. 5 Pros. verlosen bl. 11. Grootjas III. bl. 183. 6 Tuinman I. bl. 215. Gales bl. 39. v. Bijl I. nal. VOEDING. In de kleinste fleschjes is het fijnste vocht, FLESCH.) VOORZIEL. Die het te kwaad heeft, mag zijn aars kraakpijnigen zei Jaap Krijne, en hij zat er sommigen winst vochtel achterna. (Zie AARS.) Voor. Als de beurs leeg is, wordt ze een vod. (Zie BEURS) Die met hoeren ploegt, moet met vodden (Zie HOOR.) Eene vod is de beste aligste steen van ’s geest. (Zie GROOT.) Het vaandel blijft bij den stok: al wat eraf zijn vodden. (Zie STOK.) Hij vaagt er de vod door. Een landje bij de lurven (ook wel: de lappen, de den, de mouwen, of: den kraag) krijgen. KRAAG.) Onder de huik schuilen de vodden. (Zie HUIK) Wij zijn zoo zelig in voddenbaai als in goudverlaken. (Zie BAAL.) VODDENMAN. Hij is een voddenden. VOODER. Er is ongemak in het hennenvoer. (Zie PAAI.) God geeft wel ieder vogeltje zijn voeder, maar moet er ook om vliegen. (Zie GOD.) Goed voer en een warme stal is het al. (Zie Goed voer, goede vaart. (Zie VAART.) Het voer te geven aan het beest, en God te binnen in den geest. (Zie BEEST.) Hij eist slagen, gelijk een paard zal (Zie PAARD.) Ja en nee is kooplieden voeder, koos en bikkel kinderen. (Zie BIKKEL.) Ik heb stroo en voeder voor u ten beste. STROO.) Ons gras en hooi is voor ons voer beschoren. GRAS. Orde is het halve voeder. (Zie ORDE.) Tabak en papenwijven is gemeen mans voer. Voor om niet, maakt het vee mager. (Zie Voor) Wie veinst, die is een loer; Oogluiken is voer. (Zie HEBER.) Wie voeder op de hei kan kweeken, heeft de kracht in zijn vel. (Zie HEIDE.) Wijfs voer, arm voer. (Voer) Wijfs voer, schu voer: Klaasje, houd je vast. (KLAAS) Wijfs voer, schu voer: mans hand ligt erz (Zie HAND.) Winnen en verliezen is koopmans gebruik (Zie GEBRUIK.) Daar bleef nooit een muis dood onder een hooi. (Zie HOE.) Dat is een schoon voer wijn, zei dronken En hij zag een vaatje van vier stoop vergrootglaasje. (Zie KLAAR.) Dat is een voer hooi, zei Jorden, en het was wagen vol stroo. (Zie HOOI.) Eene naald in een voeder hooibakken. (Zie HOOI.) Hij heeft er het volle voer aan. (Dat wil zeggen: hij is zwaar belast. Men zegt het, wanneer het huiselijke leed sterk is) (Zie ONGELUK.) Ik heb het Heidelbergsche vat gezien, zei Lorenz, en hij zag een voeder wijn van achthalve stoop. (Zie HEIDELBERG.) Een gek en een dronken man moet men met voeder hooi uitwijken. (Zie GEK.) Het ongeluk komt met voeders, en het gaat weg zodra het voed is. (Zie ONGELUK.) Beminde hoeren zijn van elkaar voederen. (Zie HEBER.) Wie werige bemint alle beelden, die aan zijn voedsel geven. (Zie ER.) Het is al goed voedsel, als men niet te lekker wil hebben. (Zie LEKKERBEEK.) Bis nu spoeling, het zal nog wel voedsel worden. (Zie SPOELING.) Het is het voedsel der liefde. (Zie LEVEN.) Kwaad voedsel, Kwaad gebroedsel. (Zie GR-BROEDSEL.) Zu brokken geven klein voedsel. (Zie BROK.) Keiselen houdt ieder te voet. (Zie DAG.) Het van vandaag goed voedsel is, is morgen goed eten. (Zie DAG.) Op het avondmaal overblijft, is den volgenden morgen goed voedsel. (Zie Avond.) En zijn goed voedsel voor de ooren, maar de buik heeft er niet aan. (Zie Buik.) VOEDSTER. Met gemak, riep Kees, en hij zag een' ram een voedster. (Zie Gemak.) Is een degelijke voedster, zij dient wel in. (Zie Duin.) Kip is de voedster van ontstijgende kwalen. (Zie Kwaal.) VOERING. Het is voering. Op Einkhuizen bestaat een oud gebruik, of heve misbruik, dat de en die de haring in de pakkerijen overpakken, als zij gaan schappen, een' haring meenemen, wegens voering genoemd wordt, en natuurlijk niet tot de slechtste soort behoort.) Mijn zuster gaf er een halve bootsmans voering voor. (Zie Bootsman.) Hij heeft nog geen voering in den neus. (Zie Neus.) VOERMAN, Het gaat wel, zei dronken Joop tegen voerman Job, en de wagen holde. (Zie Job.) De voerman raakt meest het wilde paard. (Zie Paard.) De voerman geweest is, kent het klappen van de zweep (of: is het klappen van de zweep gewoon). (Zie Zweep.) Voerman van de Venne DL. 17. 2. van de Venne bij 3850. Bupkonis bij 513. Campen bij 197. Graterus I bij 108. Ontwikkeling bij 537. 2. van Provincen bij 66. Bartolomeus tert. 111.97, VIII. 2. van Alkmaade bij 191. Tuinman I bij 161. 395 307, II. bij 18, Wassenbergh bij 88. van Moerbeek bij 361. Hoogdulf IV. Reddingius 6. van Eijk III. bij 97. Modderman bij 106. Vissers bij 134. 5. Tappius bij 99. Servilius bij 95%. Kampen bij 88. Gheurts bij 30, 867. Gruterus III. bij 160. Cats bij 457, 613. van Branche bij 303, 358, 3. VOET. . Mijn wel varen wil, moet een goed voerman hebben. Vroeger voer men, en in de oostelijke provincies van ons land vaart men nog, zoowel met wagens als met schuiten. Een goed voerman kan wel keeren, al is de plaats eng. Een goed voerman wil wel een vrachtje laden. Een oud voerman hoort nog gaarne het klappen van de zweep. Geen voerman stuurde ooit zoo wel, dat zijn last nooit werd omgeworpen. Ik ben milddadig, zei voerman Job, en bij giften krijg ik vijf bedelaars. (Zie BEDELAAR.) Meen je, dat mijn paard met den staart trekt, zei de voerman, de kop doet ook mee. (Zie Kor.) Rijd voort, voerman! maar zie om! Voermans ontbijt, dronkaards paternoster. (Zie DRONKAARD.) Voet, aan de voetzolen des meesters hangt de beste mest. (Zie MEESTER.) Als dienst gij bemachtigt de zolen uit de schoenen, (of: de schoenen van de voeten), (Zie SCHOEN.) Als kwaad, dat opgroeit: van het bad in het voetwater. (Zie BAD.) Alles gaat van den grond, behalve de voeten, (Zie GROND.) Als een danser de vels maar hoort, zoo drilt zijn voeten reeds. (Zie DANSER.) Als ge meent, den engel bij de voeten te hebben, houdt ge den duivel bij de kop. (Zie DUIVEL.) Als gij den wolf ziet, zoek niet meer naar zijn voetstappen. (Zie STAP.) Als gij niet zwijgt bij uw vriend, zóó heeft hij den voet op uw keel. (Zie KEEL.) Als het op een loopen gaat, zóó belooft men den voeten een paar nieuwe schoenen. (Zie PAAR.) Als men braakt, zei de boer, drijft men een kalf zonder voeten naar de wei. (Zie BOER.) Al stond hij op zijn hoofd, en spaarde zijn voeten. Als zij het ruischen in het hoofd krijgen, dan hebben zij het niet in de voeten. (Zie HOOFD.) Beloopt de slijkige voet iets, de aschige niets. (Zie ASCH.) Ben ik een voetwisch? Beter met den voet dan met de tong te struikelen. (Zie TONG.) Beter met kakelende te lopen, dan zijn voeten in het vuur te verbranden. (Zie KAKHIEL.) Daar komt klinkt, leent men gehoor, en handen, en voeten. (Zie GEHOOR.) Dat gaat zo ver, als het voeten heeft. Dat heeft handen en voeten. (Zie HAND.) Dat is een schoen, die voor zijn voeten past. (Zie SCHOEN.) Dat is hem een doorn uit den voet. (Zie DOORN.) Dat kost hem veel voetstappen. (Zie STAAR.) Mergh bl. 55. Se}. Prov. bl. 69, 150. Sartorius pr. 11.8. Tuinman I, bl. 88,156, Mei, Jul) 3. Willems Ill. 4. v. Waesberge Vijen bl. 66. v. Eijk 111. bl. M. Modderman LI. 103. Bogaert bl. 85. Harrewördentijd bl. WB. VOET. De beste mest op den akker is des meesters oog en voet. (Zie AKKER.) De gestadige voet draagt overweg. (Zie STAP.) De grond ontzinkt hem onder zijn voeten. (Zie GROND.) De haanvoet is hem gestrooid (of: gebreid). (Zie HAAN.) De knechtrijdt te paard, en de meester gaat te voet. (Zie KNECHT.) De kunst heeft vier witte voeten. (Zie KUNST.) De leugen heeft geen voeten. (Zie LEUGEN.) Der vrome voetstappen mag men wel navolgen. (Zie STAP.) Des meesters voeten verbeteren het land. (Zie LAND.) De voetstappen van de meester benadeelen geen gewas. (Zie GEWAS.) De waarheid heeft een vasten voet, wanneer de leugen vallen moet. (Zie LEUGEN.) Die barrevoet gaat, moet geen doornen zaadje. Die den eenen voet in het hoerhuis zet, zet den ander in het gasthuis. (Zie GASTHUIS.) Die den voet in den stijgbeugel krijgt, zal ligtelijk in den zadel geraken. (Zie BEUGEL.) Die de zee weet leeg te drinken, kan droogvoets aan land komen. (Zie LAND.) Die een' doorn in den voet heeft, mag niet dan pijnlijk treden. (Zie DOORN.) Die het paard laat, gaat te voet. (Zie PAARD.) Die het voetje houdt, en die het kalfje vilt. (Zie KALF.) Die kan lijden en verdragen, vindt zijn vijand voor zijn voeten verslagen. (Zie VIJAND.) Die op eens dode schoenen hoopt, heeft nood, dat hij lang blootsvoets loopt. (Zie DODE.) Die verder wil rijden, die zet af, en gaat te voet. (Zie PAARD.) Die voet houdt, vilt genoeg (of: als die voet houdt, vilt genoeg). Die zeker wil gaan, gaat te voet. Die zich te veel haast, kwetst den voet, en moet achterblijven. Die zijn paard door een ander voedt, mag wel te voet gaan. (Zie PAARD.) Die zoo rijdt, moet niet te voet gaan. Drie beesten schiep onze Heer: ezels, varkens en posten te voet. (Zie BEEST.) Een ambachtsman op zijn voeten is grooter dan een edelman opzijn knieen. (Zie AMBACHTSMAN.) Een gek, die een gezadeld paard bij den weg vindt staan, en dan toch te voet blijft gaan. (Zie GEK.) Een goed man neemt soms wel een' kwaden voet voor. (Zie MAN.) Een groote schoen, een kleine voet, die deden nooit hun meester goed. (Zie MEESTER.) Een klein man koen is niet dan voetgetrap. (Zie GETRAP.) Een paard met vier voeten struikelt wel eens, ik zwijg van een mens, die maar twee voeten heeft (of: hoeveel te meer derijder, die erop zit). (Zie MENSCH.) 1 Cats bl. 419. Set Prov. bi. », 181. Sartorius pr. VIII.35. Wasenberg I. bl. 89. 3 Mots bl. 2, 4. de Brune bl. 82, 8 rvr.d. Venne bi. 24. 4 v.d. Bergholz. %1. bl. 93. 396 6 Sancho-Panza bl. 3. 6 de Brune bi. 53, 371, 456. 7 Tuinman I. bl.19, v. Zutphen L.%0. Bogaert Voor]) Een viervoetig paard sneuvelt wel. (Zie ? | Elk moet zich meten met zijn' eigen', niet met anders voet. 6 Ergens met vuile voeten doorgaan. 7 | Ga zachtjes aan, dat gij de eieren niet breekt, & gij onder uwe voeten hebt. (Zie EI.) | Gewoonte maakt eelt (of: harde voeten).(Zie Had God hem bij het hoofd, en ik bij de ri ik zou hem naar boven steken, en ras los (Zie GOD.) Hebt gij maar dwergen-voeten,, u past geen schoen. (Zie DWERG.) Ä Het gaat hem als de paauwen: men moet niet zien voeten kijken. (Zie PAAUw.) | Het gras groeit niet, waar de Kozak als vijandse voet heeft gezet. (Zie GRAS.) | Het is al weer van het varken: op den onderreg (Zie VARKEN.) | Het is beter viermaal met den voet uit te gindt dan eenmaal met de tong. (Zie TONG.) | Het is een zot, die in het zand (0: voor de werpt, hetgeen hij vast in de hand heeft. HAND. Het is elk niet geoorloofd, des pausen kussen. (Zie PAUS.) Het is geen schoen naar zijn voet. (Zie PAUUR.) Het is goed te voet gaan, als men het rijden is. (Zie RIJDEN) Het is goed te voet (of: langs den wagen) als het paard bij 2 RL heeft. (Zie PAARD.) Het is kwaad dansen zonder voet. (Zie DANS.) Het is zulk een edel man, Als er over voeten gaat kunnen. (Zie MAN.) Het is zulk een kwade schalk, als op twee gaan mag. (Zie SCHALK.) Het komt te paard (of: post), en vertrekt te voet. (Zie PAARD.) Het schaap heeft een’ gulden voet. (Zie KUUR.) Het staat op goede voeten. Het staat op zwakke voeten. Het vuur wordt hem al zeer na aan de schenen (of: voeten) gelegd. (Zie SCHENEN.) Het zal wel gaan, als het voeten heeft. Het zijn gelukkige voeten, die een gezond lichaam kunnen dragen. (Zie LIJF.) Hierom en daarom gaan de ganzen (of: barrevoet). (Zie GANS.) Hij blijft altijd met een voet op den grond. (Zie GROND.) Hij blijft buiten voetgetrap. (Zie GETRAP.) Hij danst al op een voet. (Zie DANS.) Hij draagt het met de voeten vast. Hij durft dat voetspoor niet betreden. (Zie VOETSPORR.) Hij eet altijd op een ton; niemand kan den onder de tafel krijgen. (Zie TAFEL.) Hij gaat, daar de paus (of: keizer) te voet gaat zonder laken), gaat (of: geen ambassade). (Zie AMBASSADE.) Hij gaat met bloote voeten over de doornen. (Zie DOORN.) Hij gaat niet anders, dan of hij God bij de hand heeft. (Zie GOD.) WET. 897 VOET. an de voeten van Gamaliel gezeten. (Zie SAMALIEL.) heeft den eenen voet op de aarde, den anderen op het water. (Zie AARDE.) heeft den rechten voet. heeft den voet in den beugel gezet. (Zie BEUGEL.) heeft den voorvoet. heeft er een’ witte voet (wel: Vier witte voetjes bij iemand hebben), (Zie de Bijlage.) Dat wil zeggen: hij is daar, bij die familie, in dat huis, geacht en bemind; men kan geen kwaad van hem zien of hooren; alles wat hij doet, is voorzichtig. Al van ouds werd het in eachting gehouden, was het maar van zessen klaar; terwijl de witte voeten, als een teken. heeft hem het gras voor de voeten weggemaaid. (Zie GRAS.) heeft Kajanus-voeten. (Zie KAIANUS.) heeft koude aan zijn voeten. (Zie KOUDE.) heeft kwik aan de voeten. (Zie KWIK.) heeft natte voeten. Thans drukt men overdrachtig hierdoor wit, dat iemand zooveel sterken drank door de keel heeft laten loopen, dat het vocht tot zijn voeten doorgedrongen, en hij daardoor niet meer gaan kan. Vroeger zou deze spreekwijze waarschijnlijk een andere betekenis gehad hebben, voor GHEURTZ heeft wel: Nat voetsyn, maar ook: Ik ben nat vuets: men mag toch niet vergeten, dat de dronkaard zelf zijn schande zal meegeven. heeft niet zooveel, daar hij eenen voet zoude mogen zetten. heeft onzen Heer geheel niet bij de voeten. (Zie HEER.) heeft veel klei onder den voet. (Zie KLEI.) heeft warme voeten. Dit is zeevoeten (of: zeeschoenen). (Zie ZEEVOETEN.) Hij heeft zich voor een voetveeg (of: een strooiwiel). (Zie STROOI.) Is aan eenen voet kreupel. (Zie KREUPEL.) Is blied, dat hij het magere hooi bereiken mag, bij te voren zijn eigen haver omstiet, en met voeten trad. (Zie BLIJ.) Is er bij, zodra de voeten maar koud zijn. Is een schipper te voet (of: te land). (Zie SCHIP.) Is uit de paardenvoeten, die op den toren de klok doen luiden. (Zie KLOK.) Is zoo stout, als er op voeten gaat. (Zie STOUT.) Kan geen rust vinden voor het hol van zijn voet. (Zie HOLLIGHEID.) Kan met den voet in den buidel niet komen. (Zie BUIDEL.) Hij krijgt (of: geeft hem) veel voet. 9 (Zie de Bijlage.) [Wanneer iemands redenen of handelingen gereed zijn ingang te vinden, wordt dit spreekwoord gebruikt. Het is, alsof men zei: hij mag op die plaats of bij die man vrij zijn voeten. Soms. Ik twijfel eraan, of men de natuurlijke grond van dit spreekwoord wel verre behoeft te zoeken, en acht het aan bedenkingen onderhevig, om buiten reikte te stellen, aan een tuinman vroeg: "Ik twijfel niet, of dit spruit uit de taal van de grote Wiskundige ARCHIMEDES, die naar de regels der natuurwetenschap zei: Geef me, waar ik mijn voeten vestig, en ik zal de aardkloot van zijn plaats bewegen." Hij laat een gras onder de voeten groeien. (Zie GRAS.) Hij laat zich door geen blaas met boonen verjagen of: voeten maken. (Zie BLAAS.) Hij leeft op een grooten (of: voor) voet. 10 Een link aan een afgeleide gevonden van een mode, weik, in Frankrijk, in de dertiende eeuw, heerschte, dat men, namelijk, vervaarlijk lange spitsen aan de schoenen droeg, en wel zoodanig, dat men, naar maat van de grootte, ook de rang der personen kon bepalen: bij de gemeene man waren zij van een halven voet, bij de edelman van een, bij de Vorst van twee voeten. Men behoefde dus niet verre te zoeken, wat het betekende, op een grooten voet te leven. Daar die echter alleen de grooten, en niet ook de hoge voet verklaart, meen ik, dat die afleiding aan twijfel onderhevig is, en zou ik het natuurlijker achten, dat men, bij de inrichting zijner huishouding op een grooten of hoge voet, aan de voet als het steunpunt des lichaams te denken heeft, alsof men zei: hij heeft de steun, dat is: de kracht, om groot of hoog leven, in gelijken zin, wanneer men zegt: Hij staat er op een goeden voet, en als men spreekt van iets op een goeden voet brengen. Hij leent zijn paard uit, en gaat zelf te voet. (Zie PAARD.) Hij legt hem het hoofd voor de voeten. (Zie HOOFD.) Hij ligt in het voetzand. 11 Zoowel van de man, die in zijn zaken is achteruit gegaan, als die zijn aardse loopbaan heeft geëindigd, wordt deze spreekwijze gebruikt. Hij maait met de voeten, 12 Hij meet een ander altijd naar zijn eigen voet. 13 Hij moet barrevoets te bed. (Zie AARDE.) Hij raakt onder de voet. 14 | hmmurte ML 36. 5 Ghenrta bi. 63, 58. 48. Winschooten bl. 360. Taiuman I. nal. bI.80. | Wins BL. 487, 51a. 6 Bervilius bi. 217°. 10 Lablink Br. bl. 91. Harrebomee Kin bl. 188. |&heırta bL 28. Idinen bi. 114. Bartorlas pr. 11. 7 Gales DI. 3. 11 Sartortius tere. I. 53. v. Lennep bl. 270. 3. Tulnman I. bi. 63. Sept. 36. (Folie I. 93.) 8 Mots bl. BI. Campen Wi. 106. Ghbeurts bi. 87. 18 v. Eyjk 111. b1.38. Bag. Thesaurus bi. 31. v. Ejk II. nal. bi. V. Bartorius pr. 1V. 67. Meijer bl. 50. 13 Gheurtz bi. 37, 39. de Brune bl. 390. Haller bi. 436. Harrebomde Kind bi. 20. 9 Berrilius bl. 210°. Gheurtz bi. 28. Zegerusbl. 8. 14 Tuinman 11. bl. 34. \äerterieg pr. V. BB. Idinau bi. 135. Sartorius pr. 1V. 58, tert. VII. VOET. Hijschopt zijne fortuin met den voet.(ZierorTuın.) Hij springt op met de beide voeten (of: met het geheele lijf). (Zie Lısr.) Hij staat er op een’ goeden voet. Hjj steekt zijn’ voet in eens anders schoen, (Zie SCHOEN.) Hij stoot zijn’ voet aan den drempel. (ZieDREMPEL. Hij verweert zich met handen en voeten. (Zie Hij verweert zich niet anders, dan alsof hij geene handen of voeten had. (Zie HAND.) Hij volgt hem op den voet. Hij weet niet langer, of hij op het hoofd of de voe- ten gaan wil. (Zie HOOFD.) Hij wil een wit voetje halen. Hij wil zijne voeten verder uitsteken dan hetlaken. (Zie LAKEN.) Hij wischt zijn’ voet aan den drempel af. (Zie DREMPEL.) Hij wordt op een voetje genood. Hij zal de schoenen uit de voeten treden. (Zie SOHOEN.) Hij zet hem den voet dwoord, 1 Hij zit als met handen en voeten gebonden. (Zie HAND.) Hij zit op zijn laatsten voet. Hij zal gauw banket wezen. Hij zou op zijn hoofd gaan staan, om zijn voeten te sparen. (Zie HOOFD.) Hoe is mijn vee zoo moedig, zei de jongen, en hij voelde de zesvoetige ruiterij op zijn hoofd vechten. (Zie JONGEN.) Hoe zal het nog gaan, zei Jas, en het kind had geen voeten. (Zie JASPER.) Hoovaardij zonder goed is een lichaam zonder voet. (Zie GOED.) Houd die voet, dan zult u wel leeren dansen. 2 Men zegt dit spotend wijze, en bedoelt dus juist het tegenovergestelde, van ’tgeen men te kennen geeft, dat is: wanneer gij zoo bluft handelen, zult gij geenszins het door u voorgestelde doel bereiken. Houd uw hoofd en voeten warm, en vul matig uw darm, Houd daarbij uw achterste open: dan kan de dokter naar den drommel loopen. (Zie AFTERSTE.) Houd uw hoofd van onder de paardenvoeten. (Zie HOOFD.) Iemand de schoenen naar voeten geven. (Zie SCHOEN.) Iemand den bal van onder de voeten wegslaan. (Zie BAL.) Jemand den voet kassen. 3 Iemand den voet ligten. 4 Jemand den voet op den nek zetten. (Zie NEK.) Iemand de voeten vegen. Iemand een’ voet in ’t gat geven. (Zie GAT.) Iemand een’ voet onder den aars geven. (Zie AARS.) Iemands voetstappen drukken (of: volgen, ook wel: 8 Kampen bl. 86. Winschooten bl. 31. Tuinman I. bl. 21. Meijer bl. 39. Bogaert bl. 38. Schaberg bl. 71. 4 Winschooten bl. 91, 397, 340. Tuinman 1, bl. 37. 6 Tuinman 1. bl. 160. 9 Prov. seriosa bl. 97. 10 Tuinman 1. bl. 354. 5 Winschooten bl. 337. Tuinman 1. bl. A. 8 Winschooten bl. 330. In iemand's voetstappen treden. (Zie ster.) Jemand voet houden. Iets op een' en voet brengen. Ik krijg nooit koude voeten, zei de soldaat, maar aan been. (Zie BEENEN.) Ik weet wel, op welken voet hij hinkt. Ik wil er geen' voet om verzetten. Ik zou niet gaarne mijn voeten in zijn steken. (Zie SCHOEN.) 't Is goed te voet gaan op de heiden, Voor die daarnevens leiden. (Zie HEIDE.) Kompen geven warme voeten. (Zie KLOMP.) Lang rijden rigt den krommen voet. (Zie Bijlage.) Mager handen maken vette voeten. (Zie HAAR.) Men belooft wel met den mond, wat men met de voet betaalt. (Zie MOND.) Men danst er op dien voet. Menigeen meent, dat hij onzen Lieven Herr het hoofd heeft, en hij heeft den duivel bij de voeten. (Zie DUIVEL.) Men kan met geen twee voeten tegelijk lopen. Men mag daar met geen vuile voeten komen. Men moet zijn voeten niet in eens andermans schoenen steken (0: Trek geen schoenen van aan aan). (Zie MAN.) Men steekt gaarne zijn voeten onder eene tafel. (Zie TAFEL.) Men zal hem op een gestreept kussen zetten, smeer zijn voeten. (Zie KUSSEN.) Men zal u den voet meten. (Zie METEN.) Met den eenen voet in het hof, met den anderen het gasthuis. (Zie GAATHUIS.) Met hand en met voet. (Zie HAND.) Naar de veelskilling, dril de voeten. (Zie DRIJL.) Niemand zal u in dat stuk den schoen uit den trede. (Zie SCHOEN.) Och ja, zij doet een klontje boter in de pap, gaat barrevoets naar bed. (Zie BED.) Om zijnent wil is de bal onder onze voeten vallen. (Zie BAL.) Op die voet zal hij wel door de wereld rollen. Overweeg waar je uw voeten zet. Paardenvoet, wolfstand, hoerenaars en dobberende hand zijn niet te betrouwen. (Zie AARS.) Paardrijders en voetgangers komen ’s avonds in eene herberg. (Zie AVOND.) Prijs een’ vriend te voet, en een’ vijand te paard. (Zie PAARD.) Reep handen en voeten: God zal het verzoenen. Rompslomp, vijf schepen, twintig voeten. (ROMPSLOMP.) Steekt men den voet in zulke schoenen, dan men gehoorzamt. (Zie SCHOEN.) Steek uw voeten niet verder dan uw bed. (Zie BED.) Van het hoofd (of: de hersenpan) tot op de vloer. (Zie HERSENS.) Van voren aan, voor den voet op. Sche moand, droog aan de voeten. (Zie MOND.) Er ziende lieden gaan met loodere voeten. (Zie LIEDEN.) Met witte voeten zijn tolvrij. (Zie TORN.) Wanneer voeten zoeken, daar er maar vier zijn. Voedsel houdt ieder te voet. (Zie VOEDSEL.) Zetten bij stuk honden. (Zie ZETEN.) Het voorvoetje gaat de kreupele. (Zie KREUPEL.) Het voorvoetje leert men het verkeerde pad be-wandelen. (Zie PADEN.) Met voorvoet vordert wel (of: kwam de man te Rome, 00% weet: kan men met der tijd verre gaan). (Ze man.) De list van de kwaden: Laat uw voeten u naar raden. (Zie KWAAD.) Heel een avereg op erne hooge wier staat, heeft een hooge voetbank. (Zie BANK.) Veel dikwijks uw handen en tanden, maar zelden uw voeten, en nimmer uw hoofd. (Zie HAND.) Zijn voet onder den grond, hij was niet ver van zijn plaats. (Zie GROND.) Een schop voor den leeuw! (Zie AAS.) Een bare in zee, en spoel hem de voeten. Mogelijk beter uw niet zoo zeer weg met de handen, maar gaat beter gaan zoeken met de voeten. (Zie ED.) D’ voet verplichtst, Zet d’ anderen liggend, Er de avond zorgen, als de morgen doet, Mensen zou rijden, die nu gaat te voet. (Zie AVOND.) Heel men in den winter zorgen, gelijk men in den smoor doet, Velen zouden te paarde rijden, die nu gaan te voet. (Zie ER.) Zo zit op de bank: hij trommelt met de voeten, of zingt eenige liederen. (Zie BANK.) Bemeten op de handen, op de voeten behoeft gij niet te zien. (Zie HAND.) Iedere voetwisk. (Zie de Bijlage.) Voeten jeukken hem weder. We komen kwakkelend met blote voeten. (Zie bijlage) Bijlage: Bier voeten den weg overgaan. (Zie bijlage.) Men zegt dit bij het Dooden van de piet: waarvoor men de gebreken des lichaams door zijn verstand vergoedt. Gaat het in de wereld: de een loopt barrevoets, en de ander draagt schoenen. (Zie SCHOEN.) Eene vrouw loopt met een voet uit het huis loopt, stapt onder voeten uit haar eer. (Zie BER.) Bij wel mag, zet hij zeven voeten van zich. (Zie MIJL.) Dat is een extraordinaire sprong, zei Muarten, en sprong over een watering van drie voeten heen. (Zie MAARTEN.) Verschilt vadamen en mijlen (weg voeten en wateren). (Zie MIJL.) Geen voet plant ver. (Zie PLAATS.) En voet gronds is er nog verloren. (Zie GROND.) Er heeft veel voeten in de aarde. (Zie AARDE.) Saparıs 18. 02. Gisarts bi. 58. Bertories ser. 11.71. Winscholm 4.34,76,279. Tulnuman 3. bi. If. Oot. 18. ERLD.1B. Campen bi. 15. Sartorius ss. III. 78. Sartorius sc. v8. 309 Sartoriuspr. VIII. #4. VOGEL. Het scheelt veel: een' voet op een' neus. (Zie NEUS.) Het wijd gedeelde kalf, Liever een' voet dan een half. (Zie KALF.) Hij gaat daar een' voet hoger op. Hij gaat zeven voet diep. Hij is dronken. Hij geeft op als een gieter van zeven voet. (Zie GIETER.) Hij springt twee voeten hoger, dan hij zelf is. Ik liep liever zoo ver, als God eenen voet land heeft. (Zie GOD.) Moogt gij dat niet (of: Smaakt het u niet), zet het zeven voeten van u: dan hindert u de reuk niet. (Zie REUK.) Waar de pen van een' voet niet kan toereiken, daar kunnen pennen van veertien voet. (Zie PEN.) VOETSTOOTS. Alle vogels, die met vreemde veren versierd zijn, bebben daarom geen zoet en liefelijk vlees. (Zie VEDER.) Alle vogels kraaien goed weer. [Men zegt dit, wanneer verschillende personen den goeden rook eener zaak verwachten. Alle vogels schuiven de openbare netten. (Zie nat. Als de vogeltjes zoo vroeg zingen, gaan er over dag de katjes mee heen (ook wel: krijgen zij de kat op het dak). (Zie DAgG.) Als eens de kat een vogel eet, zoo moet ze altijd horen: kat van vogel. (Zie xAr.) Als er zaad in ’t bakje is, kan de vogel pikken. (Zie BAK.) Als het kooitje af is, sterft de vogel. (Zie xo01.) Als het nest gereed is, vliegt het vogeltje eruit. (Zie NEST.) Beter een vogel in de hand (of: in ’t net) dan twee (of: tien) in de lucht (of: over ’t land). (Zie HAND.) Beter in vogelen zang Dan in der heeren klank. (Zie HEBR.) Daar goed stel is, komt wel goede vogel. (Zie STEL.) Daar gaat geen vogel voorbij vliegen, of hij moet er een veer van hebben. (Zie VEDER.) Daar vliegt nimmer een vogel zoo hoog, of hij moet zeker kost op de aarde zoeken. (Zie AARDE.) Dat is een vogel van een schip. (Zie SCHIP.) Dat is een vogel voor de kat. (Zie KAT.) Dat is geen vogel, om met de vingers te voederen. (Zie VINGER.) Dat is ook een rare vogel. Dat vogeltje kan gemakkelijk geknipt worden. De blinde schiet wel een’ vogel. (Zie BLIKD.) De een klopt op de haag, terwijl de ander vogels vangt (of: het nest heeft). (Zie HAAG.) De kat kijkt den vogel uit den boom. (Zie BOS.) De meester en de pastoor zijn de roofvogels in het dorp. (Zie DORP.) De man een vogeltje, en de boer een gans. (Zie BOER.) BOEREN. Despreuwenk... eindelijk den vogelverschrikker op het hoofd. (Zie HORDE.) De uil onder de vogels. (Zie VI.) De veren sieren den vogel. (Zie VEDER.) De vliegende vogel braakt snel, en de zwemmende langzaam. (Zie de Bijlage.) De vogel is gaarne daar, waar hij gebroed (of: gekipt) is. (Zie de Bijlage.) De vogel is geknipt (of in den clip). (Zie KNIPT.) De vogel is gevlogen. (Zie BOCHT.) De vogel is het schot niet waardig. (Zie SCHOT.) De vogel krijgt spaan, als hij gevangen is. De vogel piekt te laat, als hij in den strik zit. (Zie STRIK.) De vogels komen uit den dop. (Zie DOP.) De vogels zijn geboren, om te vliegen, en de mensen, om te lijden. (Zie MENSCH.) De vogel zingt niet al, wat hij weet. De vogel zingt zoowel van armoede als van weelde. (Zie ARMOEDE.) De veldwachter, op bedriegen uit, De vogel lokt met zoete fluit. (Zie FLUIT.) De vossen hebben holen, en de vogels des hemels nesten. (Zie HEMEL.) De Mei vogeltjes vangen de wormpjes. De wind is een lichte vogel. (Zie WIJ.) Die een ekster uitzendt, krijgt een bonte vogel. (Zie EKSTER.) Die het nestje weet, heeft het niet, maar die het rooft (vangt). (Zie NEST.) Die vogel is in de vlucht geschoten. (Zie VLUCHT.) Die vogels wil vangen, moet ze niet verschrikken (of: schuw maken, ook wel: moet er met geen stokken onder slaan). (Zie STOK.) Eene bestendige vrouw is een vogel, dien men nooit gezien heeft. Eene mooie kooi maakt den vogel niet vet. (Zie KOOI.) Eene ik in raad; Maar een vogel in de daad. (Zie DAAD.) Een jonge vogel komt zittend in den knip. (Zie x.) Een klein vogeltje in een klein nestje rustig leeft, Dat menige andere vogel in zijn groot nest Van onrust. (Zie NEST.) Een lichte vogel zou zijn goed in één dag niet Overvliegen. (Zie DAG.) Een verslagen vogel komt niet liggend weer. (Zie LIG.) Een vogel mankt geen vlucht. (Zie VLUKT.) Een wilde vogel acht het pijn, Lang in de kooi te Moeten zijn. (Zie KOOI.) Eerst het kooitje klaar, en dan een vogeltje erin (Zie KOOI.) Elke vogel prijst zijn nest. (Zie NEST.) Elk vogeltje zingt, zoo als het gebekt is. (Zie BEK.) Er is geen vogel, hoe hoog hij vliegt, of hij moet Eens een vogel zoo jong, of hij moest ruizen. (Zie RUIS.) Gelijk de vogel is, zoo legt hij eieren. (Zie EI.) God geeft wel ieder vogeltje zijn voeder, maar het Pros. soriosa bl. 19. Gheurtz bl. 16. Gruterus II. bl. 131, III. bl. 171. Mergk bl. 8. Sartorius sort. IX. 11. Witsen 367. v. Alkemade bl. 164. Tuinman I. bl. 158. Wijheid bl. 141. v. Zutphen 11.41.76. Meijer bl. 86. v. Eijk II. bl. 91. v. Hall bl. 280. Tuinman I. bl. 51. v. Eijk II. bl. 91. Molenaer bl. 6. Reddingius bl. 101. Jager Bluauw. bl. 116. Hoog ambtenaar moet grote Pi hebben.) Grote vogels, grote veren. (Zie VEDER.) Hang vrij netten: geen vogel, of men kan vangen. (Zie VANGEN.) Het is een gespikkelde (of: gespikkelde) Dat wil zeggen: aanstoot lijdt; elk een komt men meent, dat men hemaan woord is mogelijk aan Jerem. xı1:9 Het is een gladde vogel. Het is een happige vogel. Men zegt dit van een gierigaard.] Het is een listige vogel. Het is een lokvink (of: lokvogel). (Zie LOK.) Het is een lootene vogel. | [Men zegt dit te Kortrijk van oo i manspersoon. Zie Belgisch Museum, bl. 185. Looten is eene andere wit looden.] Het is een ongeluksvogel. (Zie ONGELUK.) Het is een onwetsvogel. (Zie ONWET.) Het is een rechtse spotvogel. 10 Het is een stoute (schrandere, of: slimme) vogel Het is een trekvogel, die zich maar eens ne Het is een vette vogel, die zich zeven bei Het is een vindevogel. [Dat is: iemand, die altijd zoek ia. Het is een vogel in de lucht. (Zie LUCHT. Het is een vogel met een bek. (Zie BEK.) | Het is een vogeltje, dat men in ons land ziet (Zie LAND.) Het is een vogel uit verre landen. (Zie LAND, Het is een vuile vogel, die zijn eigen nest ontzoopt (Zie NEST.) Het is een zeldzame vogel: hij zit al in de (Zie KOOS.) Het is een zeldzame vogel: onder duizend niet één Het is kwaad hazen (of: vogels) met trompetten gen. (Zie HAAS.) 