title: Horae belgicae. Studio atque opera Hoffmanni Fallerslebensis
creator: Hoffmann von Fallersleben, August Heinrich, 1798-1874, ed
text: mijn boel ligt hier verborgen, ga ik en dan toch niet vermaken. mijn hart zit op u niet en past noch op de hemel, speil van lichten. mijn beddeken heeft seinen vollen latten: plant uw mei daar buiten! I kijk door die lichtende wolken; Ik kijk door die bloemkleurige schoonheid Ik kijk door die sterrenwemelde, die verlichten in den troon. staat op, lief, wil ontwaken den mei met seinen bloemen. Waarom denk ik nu aan slapen? Het is anders, dat ik dacht: de mei houdt me in wachtpost, daar na in mijn hart een wacht gehouden is niet als in de aarde vast, rozenbloemen of ander vruchtgehalte. mijn beddeken heeft seinen vollen last: plant uw mei daar buiten. Antw. LB. 1644. Nr. 182. Dr. 5, 7. en wil — 6, 6. fehlt U. 1, 6. ontweken, erweken — 8, 4. gehad, Erwarten, Bewilliging — 8,1. gejacht (Dr. jacht) Jagend — 4, 6. niet en passen op, sich aus etwas nichts machen — 6, 6. verlichten, erleuchten — 6, 4. naer iets wachten, auf etwas warten — 6,6. licht uit licht in, heilkrachtige Pflanzen. Nr. 85. Pflanze deinen Mai, wo du willst! Schoon lief, hoe liegt gy hier und schläfst in deinen ersten Traum? Wollt aufstehen und den Mai ontfanzen, hy steht hier als zool schoon. Ich und zou vor keinen Mai aufstehen, mein Fenster ist nicht ontsluiten: Pflanze deinen Mai, waar 't u verwarten, pflanze deinen Mai daer buiten. Woer zou 'k hem pflanzen oder woer doen? 't is al op 's baren Straße, de Wintermacht ist koud und lang, hy zou sein Blüten lassen. Schoon Lief, lasse hy sein Blüten stehen, wie werden wir ihn begraben auf 't kerkhof bei den Eglantieren, sein Grab wird roosjes dragen. Schoon Lief, und um diese Roosken, wird 't Nachtigallen springen, und vor uns bei in jedem Mai, sein Aoste will gedanken singen. Übermensch: Willems Nr. 136, ohne Angabe der Quelle. Das Lied ist alt, es kommt bereits zu Ende des 16. Jahrhunderts zur Bezeugung der Melodie eines geistlichen Liedes vor. Nr. 86. Der einst der Liebste war! Die Vögel singen in der Mutte, sie singen ihren Zeit woer soll ich mich aufhalten? Ich bin mein Lieben quitt, woer soll ich mich aufhalten? Und ich habe so gern an Sie! als spreche ich um Liebken so seiden, ich schenke um mein Herzken ist fein. Ich ging noch gestern abend so heimlich einen ganz langen Weg, als vor meinen Gefallen Tür, Sie wussten mich den Tanz. Steh auf, mein allerliefste, stehe auf und lass mich ein! Ich schwörte um auf alle mein Treu: Ich und hatte noch lieber dan di. Schoon Lief, denkst du an jenen, dass ich einmal die Liebste war und lachtest in Armen, nun bin ich ein unwerthender Gast. Als habe ich nun begehrt noch trägst du ein hübsches Kleid. Die Liebe bloeßt winter und Sommer, Daß die Zier de Mai nicht und nicht vergeht. Hiob troch van seine Banden Von Gold einen Fingerhalskette: "Hält da, mein allertürkischstes, Da ist die Treu meine Hand!" Merkt jemand Frage, Welchen Sie die Fingerkette gab, Antwortet Ihnen mit hübschen Worten: Die eins die allerküsslichste war. Ich hörte gestern Abend Ein lustiges Lied! Meine Liebe die gaat houden, Ich weiß ihr Gesang. Al hat sie mir jetzt begonnen, Noch trage ich ein hübsches Lied: "Die Liebe blüht winter und Sommer, Daß die Zier de Mai nicht und nicht vergeht." Dieses Lied habe ich gesungen, Das war ein Reiter, fein, Sein Herzlein ging in das Licht Mit schönen Frauen, fein. Dieses Lied haben wir gesungen Zu Ehren der Liebe, sein Im Spiegel der Niederungen, Seine Nachfrage ist Jongsteins. Antwort. LB. 1544. Nr. 28. (bei Willem Nr. 54. aus UB. 2, 143). Dr. 3, 4. nun bin ich geworden - M 1, 1. mute, Mute, Vogelkäfig, fr. la mmu - 1, 4. quit Sind, verloren haben - 1, 5. f icr, trotzig, wollgemüt - 4, 2. 6. Fingerhalskette, Fingerkette, Ring - 5, 8. houwen, huwen, heiraten - 6, 7. im Spiegel, cum Ärger. 189 2. Schoonder wijf en sach ik nie, dies wil ik vernieten, tis recht dat ik haar vriendschap bic, want si doct mi mijn druk vergheten, zo rein zijn alle haar zinnen, mi is te vat dat ik haar aansie die alderliefste, die ik bemin. Haar mondelen, haar oogskens schier, si blinken als kristal. Mocht ik haar spreken oft komen naar, dat ware mijn begeren al. Maar neen, ik niet: dat doen die kwade klappen aan tongen, och! ze brengen ons in verdriet. Dat vrouwen is mi te hoog gebooren, dies ik wel mach beschrijven. Al heb ik haar in mijn hart verkozen, het is al in erebaargedeugen. Och neen! zij acht mijns deins, ik wil nog al in hoop leven enda dragen mijn druk alleen. Die liefste kan ik niet begrijpen, zij staat zo vast in mij boven alle die daar leven, het is recht, dat zeg ik di. Och, zou zij dat verstaan, dat ik haar getrouwen boel zoude zijn, waar alle mijn tranen gedacht. G. Och Venus vrouw, ziet aan mijn staat, door alle jonge vrouwen ere, gij zijt mijn troost, mijn toeverliefde, ik bids u minnelijk ernst. Gij Bijt, mijn liefste, dies wel weert, dat ik u dien mijn leven lauw, schoon liefste als gijt op mij begheert. Die dit lietje heeft gehakt, het kwam uit rechter minnen. Al en heeft hijt niet te recht geracet, men zal in beste versinnen. Het was zo hupschen eenecht, ter ere van mooie vrouwen heeft hij dit liedje gedicht. Antw. LB. 1644. Nr. 91 — Dr. 1, 3. ganiëcher — 1, 6. ietste moet. 5, 3. a — 6, 4. op ere (sere). Gel 1, 1. Wel bereit, passend voor mij — 2, 3. Bij voorbeeld — 6, 1. Sta, Zustand — 7, 3. Aangeklopt, getroffen. Nr. 88. Liebes ge danken. 1. Ik wou dat alle de boomkens bloeiden die daar in de wilde wouden staan, belachelijk een klein boomken, dat en kander geen bloemen ontfaan. 2. Wat zoude ik loveren dragen, ik en heb er geen wortelkijn, mijn zoete lief is uit den lande, hoe kan ik verlangen naar mijn! 3. Ik en mag ze zien noch horen spreken, hoe kan ik klappers die benijden dat's mijn. Ik wou dat alle de klappers en quinters waren over den Rijn! 4. En ik met mijn zoete waarde liefen waar gesloten in een duister kamerkijn, hoe luttelijk zoude ik vragen, hoe lang het schoon licht dag zoude zijn! 5. Het dageraad in het Oostnoordoosten, dat komt mijn jonge hertje zo weinig te scheiden van mijn zoete lief, dat breekt mijn jonge hertje aan twee. 6. Ten einde van mijn Helens hoofden, daar staan er noch een kofferkist, en daar ligt in besloten mijn zoete Helens trouwetje van mij. 7. Ten einde van mijn zoete Helens voeten, daar staan er noch een flesje met wijn, en daar en zal niemand uit drinken, of het zal den allerliefste zijn. 8. Ten einde van mijn liefs boogaard, daar staander nog twee boomkensijn, de ene draagt nooten muscaten, en de andere die draagt nagelen fijn. 9. Die nagelen smaken zoet, als de nootjes bemiddelen alzoo rond: ik hoop op nog een avond te kunnen kussen mijn zoete liefste roodmond. 10. De nagelen, noote muschaten, Hei! Dat is zo goed menselijk, Dat zullen wij de mooie meisjes schenken Hei! Wanneer zij zullen zijn de bruid. Nordhollandsduits: Sohltema's Samml., Anf. des 18. Jahrhunderts. Das Lied wird in der Überschrift ein „altes n ord holländisches" genannt. Es scheint bei Verlobungen oder Hochzeiten gesungen zu sein. Gewürznagel und Muscatnüssen wurden bei solchen Gelegenheiten der Braut geschenkt, wie der Schluss (10, 3. 4.) deutlich ausspricht. Das malenkruid findet dadurch auch seine Erklärung, es ist an kein mal- (Ullikraut) (Bilsenkraut) der heutigen Sprache zu denken, sondern vielmehr ein altes malenkruid, dem malenchat entsprechend annnehmen. Es quedaft sich, ob sich nicht am Ende das Kraut in „Kraut und Weizen“ Theophrastos I. 265. (meine Ausgabe 8. 41.) auch so erklären lässt? Wenn nicht bessere Texte zum Vorschein kommen, wird das Verständnis dieses Liedes schwer zu erreichen sein. Str. 6 — 9. finden sich auch häufig in deutschen Volksliedern. 1 4. finder, Ms. von loof, wie Laub, von Laub nicht mehr üblich — 3, 2. kluppen, Klaffer, Verklapper — 4, 3. luttel, sehr wenig — 9, 1. nagelen, Gewürznagel, weil die Frucht die Gestalt der Nägel hat. Nr. 89. Wie du mir, so ich dir. Het spruitje drie boomkens in genen dal alleine, boven breed, beneden smal. Boei mijn liefke, so! Boven breed, beneden smal, daar op zo rust de nachtegaal. 'Vech nachtegaal klein vogeltje, woudt daar mijn bodem zijn? 'Kun je daar uw bodem zijn, ik ben zo de uw vogeltje.' Als zij de zij geven, zoals snel, geef daar mijn boodschap wel.' Hij zag dat briefje in zijn hand, hij voert als over dat groene woud. 7. "Hi, gaf dat vensterken enen stoot: "Slaept ghi, lief, of zijt ghi dood?" - T 8. "Ik slaap also vast niet, ik hoor al wat mijn lief ontbiet." 9. "Uw lief ontbiet uw goeden prijs, hi wil gaan trouwen een ander wijf." 10. "Wil hi gaan trouwen een ander wijf, zo wil ik gaan trouwen een anderen man, besieken wiet eerst berouwen al." 11. "Nu bidden wij god en onze lieve vrou, dat het mijn liefken eerst berouw." Weimar. Hs. 1537. Nr. 36. — Hs. 1, 1. Blumkerk — 3, 2. Inwoners — 4,1. Woor (hoor) — 4, 2. Min (bon) — 5,1. Zet (sijt) — 6,2. Verwarring — 8,2. Ontbod (ontbiet) — 11, 1. Ende (en). Meine Losart 1, 1. Boomkens rechtfertigt zich daarom Souterliedekens 79. Daar spreekt een boom in een genen dal. Aan de Niederrhein luidt dat Lied als: Aan de Kirchhof staat een Rosenboom, daarop zet zich Frau Nachtigall. Frau Nachtigall, klein vogeltje, wil je Hertsliebchens Botschaft zijn? Hertsliebchens Botschaft kan ik niet zijn, ik ben een klein Waldvogeltje. Bist je klein, zo ben je heel, so draag mijn Liefde de Botschaft snel! Nimm die in je mond en vlieg daarheen in een Stand! Ze vloog de Berg, het diepe Dal, tot ze bij het Schlafvenster kwam. Ze gaf het venster een stoot: "Slaap je, mijn Liefde, of ben je dood?" "Ik slaap niet, ik ben niet dood. Ik hoor wat mijn Liefde me ontbiet." Hij heeft geschreven een Brief, hij heeft getracht een ander Liefde. Heeft hij getracht een ander Liefde, zo wunsch ik hem veel Gluk daarmee. Het eerste jaar een Söhnlein, het tweede jaar een Dochterlein, het derde jaar nog een bij." Bis dass es fünfundzwanzig sein.' Vgl. Simrock Volkslieder Nr. 86. und (J. B. Longard) Altrheinische Märchen und Liedlein Nr. 31. — Die ersten Strophen finden sich auch in einem hoch- und einem niederdeutschen Lied, s. Uhland Nr. 15. A. und B. Ein Bichstück hat sich noch jetzt davon erhalten. Hör. Belg. P. Nr. 13 hH f Nr. 90. Wenn's weiter nichts ist! 1. Daer was een sneeuwwit vogeltje als op een steekendoorntje. 2. Wilt u, mijnheer, de bodem zyn? "Mijnheer, de bodem wil ik wel zyn." 3. Hij nam den brief in zynen bek, hij vloog er mee over het hek. 4. Hij vloog er mee tot zyn liefste deur: "Slapje of wakker of zit u dood?" 5. "Ik slapen noch, ik wakker niet, ik ben getrouwd al een half jaar." 6. "Zit u getrouwd al een half jaar! Het doet me wel alsof duizend jaar voorbijgaat." Ylämtsch: Willems Nr. 96. uit mündlicher Überlieferung. 1, 2. stekendoorntje bij Kil. stekeldeuren, rhamnus, der Hagedorn. f Nr. 91. Von ihr bin ich geschieden. 1. Geschreven inner drag hij al altijd, dies lijdt mijn hevige pijn. mocht hij nog zijn van haar verblijf, hoe vrolijk zoude hij zijn tot haar zoude hij met keren geen ander lief begeren, want zij is de allerliefste mijn. 2. Is niet een drukkelijk leven te verduren die ik min? 196 ich hatte mit toe begheven, ich war nicht dann als ein kind; ich deed in kürzer uren dat ich langzaam moet besuren: eila, ich war so sehr verblüttet! 3. Voon ich laatste met ogen aan die mein hart schmerzt hat bezaubert, dann war ich vrolijk nacht en dag ende nun ist al getan: van haar ben ik getrennt, allen drucke moet ik verbergen, ich mag wel traurig gaan. 4. Mijn schip is met ontdeven, mijn anker en lijt niet vast, mijn lief heeft met begaan, recht als een onwaard gast, eilaas, tis buiten mijn schuld! Nootanks, moet ik voor mijn verduivden, al in mijn hart lide ik verdriet. 5. Die dit liet heeft geschreven, dat was een ruiter van droefheid, zijn liefde is hem onthuld, tis haast genoeg gezegd, eilaas van haar is hij gescheiden, allen druk moet hij verbeiden, is hij niet genoeg gestreken? Antw. LB. 1544, Nr. 53. (vroeger, maar onvolledig) Lör. belg. 2, 144. Willems Kr. 163. 1, 1. gestadig, hechtend - 2, 1. drakelijk, bedroefd - 2, 6. iets bezuren, voor iets leiden - 3, 1. laatste, laat, niet licht - 3, 6. verbeiden, verwachten - 5, 3. onthoud, afgeleerd, van beide, begeren, behagen, zich neigen, geneigd zijn. Nr. 92. Dann is goed raad overleg! Als de jonge meidjes huilden, wat was er dan bereid? Een huilende schreeuwend kind, daarvoor in de wieg lag. Een huilende schreeuwend kind, daarvoor een dronken man: "Mijn beursje is er aldoor plat van geld, gezien, wat raad ons dan?" Daar twee goede liefdes kijkend, alsof om een penningbrood, de liefde is er aldoor je leven, de honger is er aldoor groot. Hollandsch: Omdat Amsterdam, LB., Schluss eines Liedes: Het redet een riddertje niet verloren. 2, 4. wat raad, was Raths? was en dan? Nr. 93. Ade, schön Hannchen! Om een die liefste die ik bemin, moet ik daarvoor voor haar deuren staan. Ze is zo amoreus van aard, het zal met aan mijn leven gaan, ze kost mijn hart so vele tranen, want ik nooit schoonere liefde en vond. Adieu, schoon Janneken, tot op een wederkeren! Adieu! Ik vare naar roomsche land. Schoon, soete liefde, waart u bequame, dat gij mij geeft een troostelijke woord, zeker, geen ander boekje, ik enige naam, al Boudt mij ook aan mijn leven gaat. Help mij, Maria, mijn droom verslaan! Ik heb verloren mijn beste pant. Adieu, schoon Janneken, tot op een wederkeren! Adieu! Ik vare naar roomsche land. Dese ondergangen gaan voor mijn ogen en achter mijn rug strooyen zich kwets; zij doen mijn jonge jeugd verdroogen, dat zal ook aan mijn leven gaan, het kost mijn hart zo veel tranen hier en elders aan elkentijd. Adieu, schoon Janneken, tot op een wederkeren! Adieu! Ik vare naar roomsche land. Prinseselijk liefde, hoe veel meer mij vergeten? en ik was altijd zo geraakt, en dat gij mij dus wilt verlaten, dat jaalt mijn hart wel aan te wreken mijn lijf, mijn goed was voor u berekend, want ik nooit schooner liefde en wante. Adieu, schoon Janneken, tot op een wederkeren! Adieu! Ik vare naar roomsche land. Antw. LB. 1644. Nr. 128. — Dr. 3, 6. fehlt — 2, 8. "oude" cerieza geen ander boekje kiezen — 8,5. herteken, 2, 5. verslaan, stillen, besluiten * 8, 6. eiders, anderswo — aan elken cant, allenthalben — 4, 2. geraakt, bereitwillig, dienstfertig — 4, 8. versteken, voorstoßen — 4, 4. het vast in mijn hart, es fallt mir schwer. beminde wie ik iedere morgen, mijn kef en ik moet scheiden, daar toe dringt mijn gewoonheid. 2. Soete liefde, en wilt met smarten, dat ik zal veranderen. Grote liefde dragt verborgen, ik en ga niet naar dat gaen, dat ik ga spreken: dat breukt dat hart van mij. soete kefken, wees met mij gestaag! Ik wil niet aan rampen scheiden: jij zijt die liefste van mij. Weimar. 1637. Nr. 19. Deze 4 strofen staan in geen enkele rechtvaardige verzamelingseditie (s. Weimar. Jaarboek. 1, 180.), weshalve ik 8 stroken verwijs naar en swar goed weg. Midde van der 1. die swaeste, ruinder 8. die eerste helft. Nr. 95. Liebesklage. De mei is zo genoeglijk tijdt! Bij spruitten ghelu bloemkens aan der beide, ik heb verloren al mijn vreugd, mijn gepeis is zo veelhedenleed. Ik en was niet van goede berten vro, vro, vro, van goede berten also vro, met en waar leeg, misquaem u iet. 2. Sal ik lang in deze moeten leven, schoon waarde liefste, ik en jij? Ik voel dat mijn alsters beven, en mijn ledematen begeven me. Ik en was niet van goede harten vro, vro, vro, van goede harten also vro, met en waar leeg, misquaem u iet. 3. Zie op nu, trouwalsch wijf! Suldje met ons ter nood af gaan? Hart, moet, zin en daar toe lijf sullemn tot uw genaden staan. Ik en was niet van goede harten vro, vro, vro, van goede harten also vro, met en waar leeg, misquaem u iet. 4. Sta me in stand, schoon lief! Om uw wens te dragen, ik graag en grijs. Zie op me! en erken me niet? Zie op me, zo mocht dit worden wijs. Ic en was nie van goeder herten vro, vro, vm, van goeder herten also vro, mi en waer leet, misquaem u iet. 5. 8even jaer heb ic gheploghen om te vercrighen een ghestadich lief. ^ ic hebbe gheleghen in swaren doghen: en suldi mijns ontfermen niet? Ic en was nie van goeder herten vro, vro, vro, van goeder herten also vro, mi en waer leet, misquaem u iet 6. Ic siese hier gaen voor mijn oghen: och, op mi en achtse niet och, leider qualic can iet ghedogheu, dat een ander heeft mijn lief. Ic en was nie van goeder herten vro, vro, vro, van goeder herten also vro, mi en waor leet, misquaem u iet Autw. LB. 1544. Nr. 32. — Dr. 5, 3. tormcnten (doplicii). ff 1, 3. jolijt, Frendo —1,4. prhcpeis, ghopcins, dns Den- ken — 2, 1. druc, Traarigkeit — 3, 2. tcr noot, in dnr Noth — ö, 1. plcghen, sich mtihen — f>, a. do^lieu, Leiden — 6, 3. qua lijc, übel — ghodogliou, orduldüu. 200 f Nr. 96. Dein eigen will ich sein! Mijn hert altijt heeft veriangheii naer a, die alderliefste mijn. uw liefde heeft mi omvanglien, aw eigben wfl ic sijn. Voor al die werelt ghemene, so wie dat hoort oft siet, hebdi mijn herte'allene : daer om, lief, en begheeft mi niet! In der Bargondischen Bibliothek zu BrSssel sind drei Liederfoueher mit Mosik yorhandeo, welche einst Margarets von Oestreich (f 1530) be- sa6. £9 sind laater firansösische Lieder, darunter nor ein hochdeutsches und ein niederllndischcs. Weil Margarets diese Lieder sammeln und nerlich schreiben ließ» berechtigt noch nicht, sie «neh f&r Verfasserin derselben so halten, wie bisher geschieht, s. Belgbch Mnseam 1, 198. Das obige Lied ist aus einer solchen Sammlung entlehnt, findet sich aber auch in einer Hs. vom Kamenjk (VMUMS, Nr. 161.) von Doomik (Mones Auseiger 5, 862.) und gewiss auch noch anderswo. Willems hat im Belgisch Musée 1, 204. ein Facsimile davon gegeben, aber trotzdem in seinen Volkslieder, Nr. 15. den Text der Musik sa Love Töne torlndert. Hs. 3. oniv<mghen (omranghen, in den anderen Texten: beviuighen). f Nr. 97. Keine Ruh bei Tag und Nacht Ghequetst ben ich van binnen, doorwont mijn hart bo seer, van uw ganzherzige minnen gequetscht so lang so meer. waer ik mi wend; waer ik mi keer, ich en kan ghemacht noch nacht; waer ik mi wend, waer ik mi keer, gij zit alleen in mijn gedachte. Aus einer Sammlung flämischer Lieder in Doomik. Waram Willem's Nr. 16. das Lied ebenfalls der Margarete von Oesterreich zuschreibt, weiß ich nicht. In den Sonderliederens 1540 ist die Anfangszeile als Hei. des 101 if> angegeben. f Nr. 98. Ach, gedenke mein! 1. Hier sprach: 'Liebe, wiltu mein gedachten, dinen orlof will ich ontzien, mein hart bloß will ich dir schenken, dein göttlichekeit will ich dir lassen. 2. Sie sprach: 'Hast du das wohl verstanden? Ach leider! muss ich gescheident sein? Dein hart bloß will ich ontzien, endlich legt ich nebst dem herzen mein.' Och, ghedink mijns troost, wel droevig ging zij doen schreinen, die tranen sprongen haar oogen vol. Och, ghedink mijns hart. Doe, droefde hem zijdant zijn hart binnen, doe, en wilde hij niet langer blijven, hij sprak met een droevig gevoel: Och, ghedink mijns hart. Hij nam een mesken in zijn hand, hij sprak: "Hout van den bloed mij! zo waar ik kom in een vreemd land dat u denkt waar af dat zij. Och, ghedink mijns hart! Doe, dat mes glietvallend in zijn zak, hij sprak: "Sal ik dat steven steken? waar sal ik dat doen? Oh, waar, oh, wacht! mijn dankt mijn hart zal mij breken. Och, ghedink mijn hart! Die jonge vrouw bleef in grote somberheid. Dat was in zo korte tijd, hij nam aan haar sint Jan te borg: die tranen vielen haar in de diepste ontroering. Och, ghedink mijn hart! Ze stond bemonend een vinger aan haar hand, dat was al van smeedijnen goud, zo waarbij een stem in een vreemd land, dat hij haar gevoelens verstond, Och, ghedink mijn hart! Die jonge vrouw was hem gescheiden, en ze bleef in grote rouw. Ze sprak: "Ons here, god moet ons geleiden, en ons beschermen tegen ons zware verlies!" Och, ghedink mijn hart! Die jonge vrouw ging op haar kamer zitten, haar zelf ging ze daar ontleden, een suikerig leven heeft ze aangetekend, een heilig leven ging ze daarom leven. Och, ghedink mijn hart! 1. 1, 2. Urlof, mhd. Urlaub, die Erlassnahme wegsgehen; der Weggebende empfiehlt den Urlaub dessen, der ihn entließ. — 1, 4. Wenn ich dich sehe, ich kann nicht länger warten mit dem was ich im Herzen leide, ich muss den Abschied sagen, Tgl. 4, 3. — Kennt für ich ein — beider, wie 4, 3. — 5, 2. Hont, nimm hier hast das! — 6,3. So war, mhd. War, wohin irgend — 7, 3. Er trank Johannesminne, s. darüber Hör. belg. 10, 97. — 8, 1. Tingherlijn, Ring — 10, 1. Säen, sofort — 10, 3. Suver Cleet, hier wollt ein noch nicht getragenes Kleid — 10, 4. Leiden, Leben führen. 2. Nr. 99. Dein für immer! I. Ich sehe adieu, wie wir zwei wie Mutter scheiden, bis um late ich das harte in meinem Herzen. Aber warum bist du, daer will ich auch sein. Bis vorher, oder später, sei's vorher, sei's später, wenn du immer sein musst. Ich bin gewöhnt, ich sehe um blut, mein Herz leidet Not, du bist mein Mittel, mein Medizin. II. Adieu, adieu, adieu! Du musst immer sein, adieu, adieu! Alst wesen, musst du sein. Ich bin gewöhnt, ich sehe um blut, mein Herz leidet Not, du bist mein Mittel, mein Medizin. III. Konntest du mir er oder doch beweisen, dass du bist, ich tu' dir nach, bis du zu bleiben nacht und tags vertrach, verdrach, vertrach. Vertrach, vertrach, was weißt du, ich bin gewöhnt, ich sehe um blut, mein Herz leidet Not, du bist mein Mittel, mein Medizin. IV. Och, werde boele, ich muss dich immer erneut und dienen, dich in all meiner Zeit, werde ich aber des Tränen quitt und Liebe, in Fröhlichkeit, deine eigenen Dienste will ich sein. V. Beliebt du, was, so komm, liebe, dass lässt mich warten, dich solltest mich finden allzeit bereit, mit dir zu leiden, gut und schlecht, das du wohl weißt, du solltest die Liebe, die stärkste bleiben. Ewig deine, eigne Stadt, stetig ohne Scheiden. Weimur. H». Iö37. Nr. 16. — H«. 3, 1. or (d. i. hacr für u) — 5 , 5. yielleicht su lesen : ghi blijfl altoo» dw liefste mijn, 3, 1. cottt ic, könnte ich — 3, 2. vermach für vcrinoghen — 3, 4. Bonder verdrach, unablftanig. SM f Nr. 100. Dein für immer! Ic sech adieu y wi twec wi moeten scheideiif tot op een ander tijt, tot dan sal ic, dan aal ic troost verbeideii, ic laet bi n dat herte niijiiy want waer ghi aijt daer aal ic sijn, tfti vreucht of fnjiiy altijt sal ic dijn eighen aijn. Ken dajtoch Miuijck - boeck eom. Loren hj Pceter Pludcsiiis 1572. (Willems Nr. 156.) Ähnlicher A-feiy eines 6fltrophigen Liedes im Antw. LB. 1544. Nr. 100. f Nr. 101. Es ist zu spät 1. Ic draghe in minen herte mijn liden is also groot van den avont tot den morghen, doorwont ben ic totter doot 2. Ic dor des nieman claghen wes lidet dat herte mijn, alleine moet ic dat draghen: och leider, ic vinde gheen troost 3. Och blischap sonder minnen heeft si mi vake ghedaen; als ic was uit hären oghen, so was ic al verraden. 4. 8i was in minen oghen ghelijc die son int wout, 206 mer achter minen rugghen als een verdorrent hoat 5. Haer lose netken can si spreiden so die ende menichfout; mit allen winden can si watjen ghelijc die wederhaen doet 6. Ic wildes niet gheloven: het wert mi vake gbesecht, hoe dat is al verloren dat men aen creaturen lecht. Ich will des nicht glauben, ich denke selbst mein Rat; des bin ich nun bedrogen, doch leider, es ist zu spät. Dieses Liedchen ist gesungen, und willst du das wohl verstehen, so nimm da einst Beispiel, wie man das soll umgehen. Weimar, Hs. 1537, Nr. 17. — Ha. 1, 4. Klio — zu der — 2, 1. Mensch — 4, 4. verderben — 6, 2. wird — 6, 3. 8, 4. wo — (hoe) — 6, 4. leichur Zwischen Str. 2 und 8 Doch zwei Strophen, die aber in völligem Widerspruch mit allen übrigen; ich habe sie nicht geteilt im Weimar. Jahrbuch 1, 115. Die prosaische Schlussstrophen bitte ich auch noch für gütig wegbleiben können. Die, oft — 6,2. wake, oft. Nr. 102. Ein wohlgeborenes Kind. 1. Hier ginghen zwei gespielt, breken ende lesen blumen. Daer bi daer stand dat groene wouty, daer sanghen die Vögelkeksen jong ende ont, daer lagen die zwei verhältnisse. 2. Die eine gespielte sprach zu der anderen: "Gespiel, na willst du mit reden? Hier steht eine alte Dame, die ist krepelik ende daertoe lam, die mit so ghemmen Namen." "Nenne mich einen schlanken Mann, so ist deine Sorge verwarrt. Nemets enen jongen, Een so wel gheboren kinde, Die is in beste ghename. Die jongeling in der doren stond, Die schone was daarin: 'Mach daarin niet een jongeling, Een so wel gheboren kind Komt in uw sinne? 'Ja, die in mijn ainnekens komt, Die is nog ongeboren. Een rijdt, goed ridder, waar gij zijn! Al dat goed dat gij aan mij spilt, Dat is ook al verloren. En die want dat al verloren is, Dat al u nog wel rouwen, En zal ik al mijn grote goed, Mijn vrische hoge moet verteren Met schone vrouw. Witbeurt. Ho. 1637. Nr. 39. Ho. 1, 4. Spellen, spelen, verachteren. De 103. Liebeausflug. In Oostland wil ich fahren, Mijn bliven en is hier niet lang, Met einer schöneren Frau, Sie hat mein hart in bedwang. Hij nam das Lunchdecken bis der hant, Als bis der weite hant, Hi leidet auf ein Ende, Daer hi ein Bettgedeck vant. Daer lag hen sie zwei verborgen Den lieben langen nacht Van Baronda tot den morgen, Tot das scheen den lichten dach. 'Wel op, ridder cone', Brac sie, dat meisschen fin, 'Keert u herwaarts om, Mit wechselnde Eeuw, was Vogerljein.' 'Hoe Boude ich mit umkeren, Mein haupt tut mir so weh! En waar dat nicht gescheit, Ten schiede nemmehr. Had ich mit drei Wünschen, Drei Wünschen als ein, So möchte ich nun ganz Wünschen Drei Rosen auf einen, ein, einen. Die eine sollte ich plücken, Die andere taten stehen, Die dritte möchte ich schenken Der liebsten die ich habe. Een gene groene beider Daer gaben twee boomkens fin, Die eine trägt notch muschatten, Die andere trägt naghelkind.' Die nachgeliehen die sind soete, die noten die sind ront: wenn sie so soll ich küssen meiner Liebe roten Mond? Die uns dieses Liedchen sangen, so wohl gesungen hat, dass hat ghedauet ein hütschenicht: Gott gebe ihm ein gutes Jahr. Ant. L. B. Nr. 97. — Dr. 1, 4. Ein magisches Herten beugen. Ursprünglich wollten sie wie in Lieder: Str. 2 — 5 gehören zusammen, dann wieder Str. 1, 6 — 9. Die Reime stehen: haben (hebben) a. haet (beef): ja er, so wie da in deutschen Liedern üblich sich (4, 2 sprach sich ein Mädchen fein), weisen auf eine deutsche Quelle zurück. Nr. 104. Liebesausflug. Na Oostland will ich fahren, daar wohnt er mein zärtlichstes Lied, über Berge und durch Täler, beschreitet über der beiden, daar wohnt er mein zärtlichstes Lied. Am Vorbei meiner zärtlichsten Liebe steht da eine kleine Börse, darin eine Goldnadel und eine silberne Kette, beschreitet über der beiden, da ist mein schönstes Geschenk. Die Nadel sind so runde, kleinen Nageln fein, ich meinte das mir Freude einen Ritter, beschreitet über der beiden, nun ist es besser ein armer Blut. Er nahm sie bei den Banden, bei ihrer sneeuwweißen Band, er führte sie auch sehr weit, beschreitet über der beiden, dahin sie ein Bettchen fanden. Da lag sie zwei verborgen, die lieben langer Nacht von der Abend bis zum Morgen, beschreitet über der beiden, bis der scherende Licht des Tages. Holländisch: Themas Minuets 1, 101. — Dr. 2, 2. fein. — Hei Jeannette Yolkss. Nr. 63. „Uit een blauwboekje.“ 1, 1. Oostland — 7, 3. nacht aus - 7, 4. durch die Vägen — Auch in „De Oprechte Sandtvoorder Speel-Wagen“ 1719. bl. 13. (Hör. belg. 2, 170.) und in den Alten WSlden 2, 46. Vliegende: Willems Nr. 19, Str. 6 —9. — 3, 3. 6. Mijn vrijheid is een ridder verkoren, een ridder zo uitgelezen en zo vruchtbaar. Sehr verdächtig! De beide eerste strofen vinden zij terug in een Zweeds geestelijk lied als Einleitung, s. Svenska Folkvisor 1, 235. Till Österland vill jag fara, där bort aldrig kärasten min, Öster herger och djupa dalar, allt under de gröna lind. Allt för min kurastes hydda, där står två trän så grön, som alltid Krönt beprydde med fruktbar som Tückta sil skön. Den ene bär blomster, blad, den andra neoglikon, sma. ff. Nr. 105. De betere Staat. Naar Oostland willen wij ryden, naar Oostland vijden willen ryken, als over de groene heiden, frisch over de beiden, daar is een betere staat. Als wij binnen Oostland komen als onder dat boog bois, daar worden wij binnen gelaten, frisch over de beiden, zij hadden ons welkom zijn. Ja, welkom moeten wij zijn, zeer welkom moeten wij zijn, daar zullen wij avond en morgen, noch drinken den koelen wijn. Wij drinken den wijn uit schalen en het hier ook zoo veel ons belieft; daar is het zoo vrolijk te leven, daar woont er mijn zoete lief. VlKmisch: Willems Nr. 19, am Ende der Spitze der geschichtlichen Lieder, mit der Überschrift: „Uitwykelingslied (XII° of XIIIe eenw.)" Willems bemerkt dazu: 'Aus dem Munde des Volkes in Brabant Stückweise gesammelt, Musik und Worte. Man singt jährlich dieses Lied dort bei den Bauern um Johannis im Monat Juni bei dem sogenannten Overhalen (Einholen) der Bauern Dienstmagde, und somit als ein Übersiedelungslied. Dieses Einholen geschieht in Wagen, die mit Blumen und Flittergold geschmückt sind und von vier oder sechs Pferden gezogen werden, die so schnell traben als sie nur können. Die singende Gesellschaft sitzt im Wagen auf den Kleiderkisten der neugemieteten Dienstboten, und diese werden bei jedem Wirtshaus am Wege und bei der Ankunft im Pachthof vom Mannsvolk beschenkt. Wenige Bauern können mehr als drei oder vier Strophen, gewöhnlich nur die erste, weil der Wagen sehr oft still stehen muss zu einem Trunk und man beim Weiterfahren immer wieder das Lied von vorne beginnt, doch alle erklären und singen, dass sie nach Ostland fahren, ohne eigentlich zu wissen wo Ostland liegt; einige halten es für das Rosenland. Gewiss ist, dass man dieses Lied seit undenklichen Zeiten in den brabantischen Kämpfen hört und es leidet somit keinen Zweifel, dass uns dasselbe aus den Zeiten überliefert ist, als tausende Flaminger und Brabanter nach Ostland d. i. nach dem Norden von Deutschland auswanderten und dort Niederlassungen für den Ackerbau gründeten. Bis in unsere Tage haben sie dort ihre flämischen Rechte und flämische Sprache (vom 12. und 13. Jahrhundert her) mehr oder minder bewahrt. Willems verweist nun auf die bekannten Schriften von Eelking, Hoehe und Wersebe über die niederländischen Niederlassungen in Deutschland. Trotzdem halte ich das Lied für weiter, nichts als ein ursprüngliches, später bezüglich gemachtes Liebeslied, welches bei der von Willems erwähnten Gelegenheit nebst anderen Liedern gesungen wird, denn die 5. Strophe Gewiss war die ursprüngliche Lesart: Naer O. wil ik varen, naer Oostlaud wil ik gaan. Den Anfang hatte dies Lied gewiss mit vielen und dem Liebesleid gemein, s. vorher Nr. 108. Ik hebbe de groene Straten 200 dikwils ten einde gegaen, ist der Anfang eines anderen Liedes, so wie die 5. Strophe nebst den folgenden wieder in einem ganz anderen Lied eingeschlossen. Schon Scllaert hat die gefühlt und in seinen ,,Oade aan nieuw liedjes" Nr. 75. Wilhelms Str. 5 — 13. als besonderes Lied mitgeteilt, freilich mit dem nicht dazu gehörigen Anfange: Ik hebbe de groene Straten. Oostland erklärt Willems seiner Deutung des Liedes zu Liebe durch Küstenlunder der Ostsee. Oostland, oosterland ist jedefall einem Volke östlich gelegene Gegend; so nannten die Niederlande das mit ihnen östlich grenzende Land Osterland, die Osterfürsten sind die schauschenen niederdeutschen Herzöge; ihnenso verstanden die Bayern unter Osterland hauptsächlich nur Österreich. u. Osterfranken hier in der alten Sprache das östliche Franken. — Das Streben, alles in ein graues Altertum zurückzuführen, um dadurch den Glanz des Volksstammes, dem man oben angehört, zu erhöhen, scheint mir nur dann gerechtfertigt, wenn sich unbestreitbare Beweise dafür erhalten, sonst lasse man die Sache lieber dahingestellt sein, denn für die Altertümlichkeit wird dadurch oft doch nichts gewonnen und jede Forschung verwirrt und erschwert. Nr. 106. Die gebundene Nachtigall. 1. De zon is ondergegangen, de sterren blinken zoo klar; 'k zou dat ik met mijn Heerste, schier over de heide, in een boomgaardje waar! 2. De boomgaard is gesloten en daar mag niemand in dan de fiere nachtegaal, schier over de heide, die zingt van boven in. 3. Wij zullen den nachtegaal binden zijn hoofdje al tum zijn voon, dat hij niet meer zal klappen, schier over de heide, wat twee zoete Helens doen. 4. Al hebt gij mij dan gegeven, zijn harde hart is mijnder gezond, ik kan nog evenwel klappen, schier over de heide, wat twee zoete liefdes doen. Hollandsch: Thirsis Minnewit 1, 101. Dr. 3, 3, geen meer. — Le Jenee Volkszangen Nr. 63. „Uit een blaauwboekje." Dr. 2, 3. Na het gala — 2, 5. Ziegen — 3, 1. Men zal (Wij cullen) — 8, 3. Geen meer — 4,5. Van twee zoete Helens doorwond. Ylämisch: Willems Nr. 19. Str. 10 — 13. Dr. 3, 1. 2. Ik zal u. O nachtegaal binden je hoofd aan je voeten doen — 4, 5. Waar gij met uw liefde stand. Sehr verdächtig! Schlossstrophe des Liedes: Na het Oostland wil ik gaan, daar woont er mijn zoete lief. Offenbaar ein besonderes Lied, das jenem angehängt werd, weil es nach derselben Melodie gesungen wird — wie es bereits Mone Übersicht 8. 216 bemerkt hat. De 3, 2. Zwing voor voeten — 3, 3. Klappen, aspiratie. Nr. 107. Liebeslust und Leid. Vreugde en deugde mijn hart verheugt, nogal zo moet ik treuren. Troost mij, lief, als gij wel meent, en laat mij troost gebeuren. Zoete lief, uw klaar aanschijn dat verheugt het hart mijn. Liefde te dragen en is geen pijn, als liefde met liefde gehuwd mag zijn. Ken dutsch Münster - boek ens. Loven by Peter Pbalesins 1572. (Willems Nr. 167.) Man hat sich mit dieser schönen Strophe nicht begnügt, es wurden bald andere dazu gedichtet, die aber gund entbehrlich sind. Snellaert teilt bei Willems bl. 867 noch zwei der Art mit, ans einer hübschen. Samml. vom J. 1674. Nr. 108. Liebe zu allen Zeiten. 1. Den winter is een onweert gast, dat merijc aan den dagh. Ich hatte een boekje ende dat was waar. In openbar: Sie und war mit nicht getrouwen, Des fühlt mein herteken rouwen. 2. Het gaat ten vastelavond waar, nun längten onze daghen. Mein liebes boot mit einem schlissel van perlen fein, Oft ict soude willen tragen Bis taggen. 3. Daar nae komt ons die lieben tijt, so strahlen unsere blumen, Sie springen aus so vielerlei, Coel is den mei, Ich hör den nachtegaal singen Van minnen. 4. Wat achte ich op de vogelnsang Oft op quade niders tongen! Mein liebes boot mit haar armken blanc, Ich weiß haar dans; Ich en sal mit nicht beroemen, Mach ich da rein kommen. Antw. LB. 1544. Nr. 25. (Uhland Nr. 41. B. Willems Nr. 152.) — Dr. 1, 2. dat fehlt — 2, 5. ich (ict) — 2, 6. dage, Stimmt nahe am uralichen dem Niederdeutschen neigenden Text bei Uhland Nr. 41. A.; aus derselben Quelle wohl Deutsches Museums. 1780. IL S. iSS. (BOMliiii^ «.» d. Hngen Volksl. Nr. 17.) Nach letztendlich, mindlicher d. b. bearbeitet und Wanderhom 1, 39. Der alte Druck hat noch folgende Strophe, die aber ein unmittelbarer Zusatz sind und deshalb auch bei Uhland fehlen: Schliessen sind mein liebe, weiss dat voorwaar, Ie vare nae Ooatenrike. Schoon onderwerp en saai, ik nie als ik see eens, waar men vinde men hare gelijken, hare zorgen? Oorlog, schoon lief van Aardenburg! Wie twee wie moeten scheiden. Ik eet mijn orenken groen, ik heb taan gedaan. Maria wil ons geleiden als we scheiden. Nr. 109. Liebe zu allen Zeiten. 1. De winter is een onweert gast, dat meer ik bij den doute. Ik had een schoon lief niet verwacht, en dat is waar: zij was met toch niet gefaçonneerd, zal haar rouwen. 2. Ten vasten is die vasten niet, zo lengen onze dagen. Mijn lief gaf mij een kans lip van parelen fijn, dat wil ik zo lustig dragen als mijn dagen. 3. Daar na komt ons die coele mei, die doet ons troosten brengen; hier brengt ons bloemen menigsoort, coele is die mei. Ik hoor de nachtegaal zingen en springen. 4. Wat acht ik op die vogel zang en op die klappers tongen! Mijn Heike gaf mij haar armen blauw, ik weet haar dans. Daar in zo kan ik me vasthouden, want mijn lust is groot. Weimarer Üb. Nr. 31. — Hs. 4, 4. Ik toegeef dat dans — 5, 6. Maria — 5, 6. Won (want). Die Hs. hat noch folgende twee strofen: Adieu, adieu, mijn schone lief! We twee wij moeten scheiden, dus hebt mijn hart in zenen gebracht, dag en nacht. Maria wil ons geleiden, want wij scheiden. Dit ons dit lietje eerst zang, heeft zo wel gesongen; dat heeft gedaan een jonge vrouw fijn bij den coelen wijn. Zij was haar boekje niet trouw, al haar rouwen. Nr. 110. Ade, Antwerpen! 1. Adieu Antwerpen, genoegelijk plek, van u zo moet ik scheiden. Ic, laat daar in het diepste grijn: God wil mijn boel geleiden! Als ik buiten het lande vaar Als binnen de eerste jaar Hoe die verandert mijn bloed, Ik sterve een martelaar. Als ik vaar over die zee, Van rouw wil ik sterven, Dat doet pijn jonge lente ween, Ik zal te mal je bedreigen. Och Venus, vroeg op voor mijn schip, Aan de roep ik genade, Help me dat ik in mijn boek gewin En sta me na het Stade! Dat jaar is lang, mijn loon is krank, Mijn hoop heb ik verloren. Had ik mijn boek bij de hand, Geen goed en meer ik daar verloren! Och laat, zij en achten niet meer op mij, Des lijdt mijn hart rouw; Zij hield een ander liever dan mij, Zij was mij nooit getrouwd. Die dit liedje heeft geschreven, Hij heeft wel gesongen Ter ere van zijn zoete lief: God scheint de noodzakelijke tongen! Antw. LB. 1544. Nr. 12. (Hör. belg. 2, 142. TViUeiiis Nr. 154). M 1, 1. plein, frz. plaine, Fisten — 1, 3. grijn, Duitschen, Liebchen. Plantin: een Greken. Jolier mignon. Claphyste — 2, 3. die, oft — 3, 2. rouw, Betruiptheid — 4, 4. te Stade staan, mhd. gestaan, helen — 5, 1. krank, gering, slecht — 7, 4. scheint voor gezien. Nr. 111. Maibloemen. 1. Aan mei had ik een bloempje In mijn hartje verloren, Dat is met deze koude winter Afgestorven. 2. Dat bloempje licht verborgen Onder de koude sneeuw: "Sal ik van u' scheiden, goed lief, Dat doet mij veel." 3. "Sal ik van u' scheiden, goed lief, Dat valt mij zwaar: Zo zette al mijn hoop en troost In het nieuwe jaar. 4. Dat nieuwe jaar dat komt Met vreugde aan." Ik hoop dat dit mijn boekje nog wel wordt. Weimar, Hausnummer 38. Das Einladen kann nicht schaden. 1. 'Ich kletterte den Baum als ob die mit te hohe was, die Äste brachen ab und ich fiel in das Gras. 2. Lieber, was willst du mir mit reiten? Wirst du mir mit gehen? Ich führ dich dahin, da der ganze Goutroosje stehen. 3. 'Ich will nicht mit dir reiten, ich will nicht mit dir gehen, meine Mutter würde mir scheiden, mein Vater würde mir slagen. 4. 'Warum würde meine Mutter mir scheiden? Warum würde mein Vater mir slagen? Du hast den ganzen Goutroosje vorwaren getan.' Thirsis Minnewit, Nr. 3, 99. Mit dem Wegleitung der beiden letzten Strophe (Uhland Nr. 22, B. Willems Nr. 96). Der Text mag den der stimmt, dann mit dem niederdeutschen bei Uhland Nr. 22, A. Thirsis Minnewit fügt aber jeder Strophe noch eine fünfte Zeile hinzu und schwärz ich soll da mein süßes Leben an reiten - 2. und da ihr mich zu Trosse zu meiner Frau - 3. und ich soll so sehr genugt werden - 4. Ghi hast du dein Ehrlichkein so wohl behütet. Freude und Leid. 1. 'Ich kletterte den Baum als ob die mit te hohe war, die Äste brachen ab und ich fiel in das Gras. 2. Lieber, was willst du mir mit reiten? Wirst du mir mit gehen? Ich führe dich dahin, da der ganze Goutroosje stehen.' 3. 'Ich will nicht mit dir reiten, ich will nicht mit dir gehen, meine Mutter würde mir scheiden, mein Vater würde mir slagen.' 4. 'Warum würde meine Mutter mir scheiden? Warum würde mein Vater mir slagen? Du hast den ganzen Goutroosje vorwaren getan.' de takjes braken aan stukken en ik viel in het gras, en met een quam daar mijn hart lief aan rijden. Lief, wilt gij met mijn rijden, lief, wilt gij met mijn gaan, ik zal je daarheen leiden, daar de gele goudroosjes staan en daar zal ik je trouwen voor mijn vrouwe. De wilden niet met jou rijden, ik wil niet met jou gaan, mijn moeder zou mijn scheiden, mijn vader zou mijn slaan en ik zou alzo zeer geslagen worden. Waarom zou moeder jou scheiden, waarom zou vader jou slaan? Je hebt de gele goudroosjes voor niets geen leed gedaan en je hebt je eertje alzozo wel gehouden. Ik lagger te nacht en sliep al binnen mijn zoete liefde arm, ik moest wederom uit. Het was heet, het was koud, het was warm van de alderliefste moest ik scheiden. O scheiden, o bitter scheiden, als het immers wezen moet! Hoe niet is dat wij scheiden al van dat 's hart bloed! Hoe niet is dat wij scheiden van de liefde? Het krulje voor de poorte daar woont een meiske fijn, dat zoude niemand hebben, het zoude een kreupelkind zijn. Dat kreupelkind heeft goed geld, goed geld, dat meiske is fijn. Met dieen kwam daar een schoenmaker: Meiske, woudt u met mij? 'Nee, ghij, zeide zij, pech hebben! Ghij zijt met mij toch veel te kwaa, het zal een ander zijn. Dat kreupelkind heeft goed geld, goed geld, dat meiske is fijn. Met dien quam daer een snijder: 'Meisken, woudi mi?' 'Neen ghi, zei ze, spuist!' 'Ghi zijt mi te veel te vaker te huis, het zal een ander zijn.' Dat kreupelken heeft goed geld, goed geld, dat meisken is fijn. Met dien quam daer een bakker: 'Meisken, woudi mi?' 'Neen ghi, zei ze, kijk ik je oven!' 'Ghi zijt mi te goed te zere bestaan, het zal een ander zijn.' Dat kreupelken heeft goed geld, goed geld, dat meisken is fijn. Met dien quam daer een koster: 'Meisken, woudi mi?' 'Neen ghi, zei ze, klank je klank!' 'Al kreupel, ik zal veel te klank hebben, het zal een ander zijn.' Dat kreupelken heeft goed geld, goed geld, dat meisken is fijn. Met dien quam daer een kreupelken: 'Meisken, woudi mi?' 'Ja, zei ze, happentap!' 'Ghi zijt mi te goed te laat, het zal geen ander zijn.' Dat kreupelken heeft goed geld, goed geld, dat meisken is fijn. Weimar. Hs. Nr. 87. — Hb. 1, 8. Meisken ~ 2, 2, wo. Ist w and so immer ~ 2, 3. Nenij. f 3, 3. Spetlais, Spitlaue — 8, 4. Rake, oft — 6, 5. Happenslap, etwa: Hüpfenschritt; huppen, hüpfen und stup, stip, der Schritt; so heißt flandrisch der Wildehopf Hüpfenschritt. Nr. 115. Bleib bei Deinesgleichen! Voor het eerste dachje in het nieuwe jaar deed ik was het op een andere tijd, dat daar een nijl op een grauwe athen staat, het spreidt zijn vederen als een wijd. Deen moet heftig op zijn vliegen hopen, en vloog zo ver in de wilde woestijn, dat heeft den arent zo haastig herinnerd, hiervoor dat nijlje als bouw. 3. Doen hi ai in dat wilde wout quam, daer sat den uil ende proncte: 'o uile. Beide hi, uile, ghi lelike voghel! wat laet ghi u selver dünken?^ 4. 'Dat ic mijn selver dünken laet, dat dunet mijn te wesen grote ere: eens jaers was ic een verschoven yoghel, nu vrijdt mijn een lantshere/ ö. Hi greep dat uil^en bi sijn becke ende hi schudde hem al sijn pluimen. 'och uile, Seide hi, nile, lelike voghel! dat wilde wout dat sult ghi ruimen.^ 6. 'Had ic dat van te voren gheweten, doen ic sat op enen grauwen stenci ic en hadde noit op den arent ghedocht, al hadde vergult gheweest sijn bene.^ 7. Nu rade ic alle meisjens jonc dat si haer eertjen wel betrachten en datse so niet vrijen haer waerste lief, op datse den uil niet en slachten. Ondt Haerl. LB. 16. en 27. drnk^ ohne die letste Str. — Dr. 6, 3. lek kadt mijn Doehter geen Uyl gegeven — 7, 3. fehlt «o. Das deutsche Lied (nach meiner Mittheilnng aus Schlesien in Pruts, Deutsches Museum 1852. Nr. 16.) war frfiher nur mundartlich bekannt: knhlftndiseh bei Meinert S. 69. (Mittler Nr. 688.) troppauisch in Fan stin £ns, das Oppaland 8, 89. Danach wirbt der Adler, der schönste Vogel um die Eule, die eine arme Waise ist. Aber Und wie sie kommen in Adlers Land, In Adlers sein Geniste, Da gab's der Federn gar so viel. Aus andern Vögeln gerissen. £i seht nur, seht, ihr Mädel jung! Und lasst euch nicht verführen: Die Knäblein die am schönsten sind, Die sind die größten L%ner. 