title: Naaukeurige Versameling der gedenk-waardigste zee-en land-reysen na Oost-en West-Indien ... sedert het jaar 1608 tot 1611 Waar van eenige noyt gedrukt, andere nu eerst uyt haar oorspronkelyke talen overgeset en sonnige kerkelyk verbeterd zyn ... In het ligt gegeven door Pieter Vander Aa
creator: East Indies , Johannes de Plano Carpino, Pieter van der Aa
text: !- -88 - OnGELURKIGSs REVSTOGYT- 1696. : Ben: ıoden met het Krieken ban den dag vor⸗ — ren Won weer voort. Ontrent tien uuren quamen top aan een water dat in zee loopt / maar dewpl .’t getp ons tegen wag / begaven top. ong aan ‚land op een veld. Bier vanden top onder ’t geboom- te den Kaflekey van St. Ivans ; wop bertoefden daar en wepnig /en Dronken’er Kaflına. Baar waaren konpnen bp menigte ;_ doch op bleeben’er niet boben twee uuren; en 3onden Den Kaflekey weer voozuut; Vop roeiden tot op een uur 6002 zonnen· ondergang / en quamen toen aan eene plaatg ges ‚heeten Sanıe Katalina ‚alwaar weleer veele Indi⸗ Ontmoe- aanen zich neergeflagen hadden; Want het land ting von o-Wag bequaam gemaakt om te beplanten / een dere Indi- ‚groot fiuk wegg Daaroımbeene. Bier bonden top Paucn. en Kaſſekey weer / alg ook eene Kano met Ka- rolynfche Indiaanen / 3pnde een man met Zune vrouw en kinderen / met honden en andere jagt- nereedfchap. De Spaanfche Ttapitepn fprak hem ‚aarı 8003 zynen Koll / om hem te beweegen dat hp brieben 6002 ong wilde beftellen : bp bewillig⸗ de hiertoe / en daarop zettede Itapitepn 3ich aan t fchepben aanden Governeur ban Karolina, MWy hadden een ruym veld om op te leggen / maar daar was niets om eene fchuplplaarg van te maaken / Dan een Engelfcheinpl verder : doch wy ontzagen geen moeite : want hoe berre't ook te haalen was / op gingen ’er na toe/ en de een kapte tahhen af / de ander fneedt rpg / een derde be302gde brandhout / en andere droegen ’t heene; 30 Dat wp tegens dat het Donker was / een braas ‚be fchuplplaats Klaar adden. De Spaanfche Fapitepn mp bebbende laaten roepen / berzocht . Die an- Dat ik eenen brief aan den Governeur van Karolina Pe wilde fchrpven ; 't welk ik deed ; ik fchreef ook Karolina ge AAN iemand dan mpne kennig aldaar; en toen de brengen. bhrieven klaar waaren / behandigde ikze aan den Itapitepn / en Keerde weer na mıpn gezelfchap. Zp hadden nu eene hut gemaakt Die ong dacht dat Dicht genoeg. wag / al waare ’t ook dat het regende; en daarop maakten bop eeten klaar y+ 9. Pr. nr . [Q VAN JONATHAN Dickenson. -89 -ong abondmaal / en booz den bolgenden dag: 1696. ook fneeden wy een partn droog gras om op re — ieggen / em alzo een goede nachtruft te hebben. Ontrent tien uuren ’gabondg vertrokken de Ka- rolynfche Indiaanen met onze brieven na Karo- ına,. Den 1 1den ontrent twee unten vooz dag /quamı - Onftuy- ’er een ſukwind upt den Noozd· weſten; de lucht 48%» was dik betoogen / en ’t fcheen alg of wp gem?’ veyzigers zwaaren regen zouden hebben. Bet Duurde uok verroeven. ‚niet lang of bet begon te regenen / waarvoor op - Ä en ander befehutfel Hadden Dan onze dekens. De regen duurde tot dat Het dag wierdt; entoen beron de Mo0yd-Wwefte wind zeer fierk en Roud te waahen. Onze hut fiondt met bet open na’t Nooꝛdweſten; dies teegen wy aan ’t werk/ om onze hut te berzetten ; en kon gingen om ineer takken / rys / en gras baalen : het grag gebrunk- ten wy tot het oprechten van een aarde borſtwee⸗ ring/ die op drie of vier voeten hoog maaßten / opdat’er de wind op affiupten 30u. - Ndp waa⸗ ren deezen ganfchen dag beezig met bet bergrooten en berbeteren ban onzehut / en met brandhout te haalen ; want de wind waagide zeer guur : ook konden iop dien nacht / ter dozzaake van de kou⸗ De / Wwepnig ruften. a Den ı2den hleef de wind nog al alg vooren: Weer wy berbeterden ’ gene nachts dooz het vuur upt b!yfe druten. zpn fchik geraakt wag; en wierpen nog al meer Ä aarde op tot eene hoogte ;trachtende bp Dage niert berzupmelpk te weezen om voor den nacht 302g te draagen / dewpl de koude ons Dan quelde / in⸗ zonderhepd den ouden Robert Barrow , Die genen zwaaren loop had / welke hen van St. Auguftyn af bpgebleeven / em dooz de felle koude toegeno- men wag; 30 dat bp geen natuurlpke ruft kon Rrpgen /en op /met al wat top deeden/ hem niet verwarmen Ronden : Doch bp w noegd met onze geringe Dr / hoeinel br’ baat bp bondt. f dien dam -. —E vn u ba am 90 ONGELUEKKIGE RRYSTOGT 1 tum moſten verre gaan ober een veld / zo dat 2 —— N cr ton bu mamen. De toind fcheen be e te neemen ; maar im den naa-nacht ſtak Ip op. niet opdoen / en quam / vg bekommt Sa ver eeden dan onze — en achter middag wae de wind van beel nomen ; 30 Dat vp/ op hoope van anderen daags te vertreken / —S daartoe maakten. Ben 14den, December ’8 moꝛgens voeren wn Vertiek wert boozt / ı met goed weeder / en wennig heind. der seyzigers. Yan roeiden geftadig aan / tot ontrent drie uuren naa ben middag / wanneer wy bp een water quas men dat in zee loont / en ontrent twee Holland⸗ fche mplen wopd ig : en dewpl bet hen a. - offer Wind en tegen op a Ee boffchaadfen van Ppn- eh Epkeboomen bezet mag. Wy wingen hier met alle fpoed aan ’t werk om eene ſchuplplaats 6002 ’t wer te maahen; en de Indiaanen maakten zich bier ook Hutten / det . 3p totnogtoe niet gedaan hadden : 3n dehten Die meeft met Balmetes-bladen; maat de onze waa⸗ ren maar met takken en nedeht — die geen a oe — heeten af⸗ en wind de ern. Be ae tu nu bp bp Dr Spam ehe | MD ven met zingen | [ U TE - VAN JONATRHAN DicKensönN. 91 en op em fiuk pzerg te Klinken. En den volgen⸗ 1696. Bag baden Zn de Indiaanen om een gefchenk- —— je/ en de Indiaanen hen insgelpks; doch ’t ge⸗ ne de Indiaanen aan de Spanjaarden geget- ven hadden / Kreegen 3p weer. Den ı6den was het miftig en vegenachtig weer; anaar op gingen evenwel voort / en roriden tot er gezind was boozt te gaan / en/30’t weer toeliet / den ganfchen nacht niet ftil te houden. Maar ’t weeder quam tot geen bedaa- ren / 30 Dat \op tot den donker toe in Den regen zZaten; op berzochten derhalbe den Ktapitepn /Dat on den nacht daar mogten blyven / en tot dien epnnde een but maaken : doch hy fcheen’er niet toe te willen verfiaan; maar Zepde dat Het weer wel, opklaaren zoude / en dat hy dan boozt wilde. Boch daar was geen fchen van; want De regen zen kom- nam toe / en kon waaren dooznat / en fipf Lan merlyke . Koude ; dies flondt hp emdelpk toe Dat top bip- nacht Pt ben 30uden: maar dewnl ’t nu Donker was / viel t ons zeer mochelpk eene fchuplplaatg te maaken; op floegen evenwel de handen aan ’t werk / en hielden niet op / voordat top een befchutfel tegeng den regen berbaerdigd hadden. En hebbende vuu⸗ ren geſtookt / dzoogden kop onze natte Kleederen - 30 wel alg won Konden. Cegens dat de dag aan quam / begonde regenop te houden. Ben 17den met het opgaan van de Zon/ roei⸗ Gaan we- wp weer boozt tot aan den middag / wanneer der voor. wp aan een water quamten Dat in zee loopt / m aldaar aan land traden. Wy bleeven bier den ganfchen naamiddag / en drzoogden onze dekens danker tag gingen up inerr most / spmbe bar onker gingen wop it an boozneemen den ganfchen nacht dooz te roehen: maar kop moften 30 besie moetaffen im kreeken - paffeeren / nfloegen / en dan weer te rug moften roriien. 92: OnseLu&kıce Reystogr dat wy fomtpdg eenen berkeerden weg Ontrent middernacht wiſten onze Roehers nie langer raad; enzochtenderhalbena eenen dzoogen hoek lands / om daar op te gaan. Dale ban Moeijely- ke door- togr. onze ſchuptjes quamen epndelpk aan eenen dzoogen hoen; alwaar wop upttraden /en buuren gemaakt bebbende tot den dag toe bleeven. Coen bet dag geworden was / begaben top ong in onze bag fupgen / om na ong ander gezelfchap te 308 Ren / welke top epndelpke bonden ; 3m hadden hunne Kanoos aan ’tried baft gemaakt / aı am ——— ne * op Kerle en ı8den, ’& Inorgens et zeer ı / gelpk het dien nacht ook geweeſt wag ; maat top zochten evenwel 30 lang / tot Dat op eenen dooztogt vonden / ’t welk een fmalle fleuf was / pas 30 breed Dat onze Htanoog daardoor konden / en een Engelfche ınpl lang. Coen von’er Door waaren / „gramen op in een wpd water / of meir / 't welh in eenen inham liep / Die 30 Wwpd ig Dat men hem niet ober zten kan; in Dit meir ont: laft zich de rivier Sabina, welker water / wanneer typ in den loop daarvan quamen / wop bevonden zoet te zun / en zich niet met het ander te vermen⸗ ‚gen. &ntrent den middag waaren top Deeze wnd⸗ te gepaffeerd / en roeiden toen in 3ee antrent twee ‚Bollandfche mplen voort /omineenen anderen in- ham te komen. &nirent ten drie uuren liep de wind Poordooft / en ’t begon’er 30 donker upt te zien / dat op 6003 eenen ſtozm vzeesden; en daar- om gaern na land wilden ; doch de Ftapitepn zepde Dat alg wy nog een mool end voozroeiden / un dan bp Port-Royal komen Zouden. Maar wy zagen ondertuffchen eene Ftano aan firand/ en roeiden’er na toe: deeze Franco was met bellen gelaben / welke eenige Kooplieden te Karolina toe⸗ ehoo2den ;. daar waaren bier Andiaanen bp ;- mar De bern Ko upt — voor de Span . jaaıden. doch de eene bleef. ſtauten haar aan lend / en banden’er ee Inbaanie » VAN JONATHAN DicKenson. 93 hutten / maar inzulken flechten flaat / dat ze wen⸗ 1696. nig beſchutſel konden geeven; doch dewyl Ddaar ——— veele Palmetes bladen waaren / deliten kop de hut⸗ ten daarmede / en verbeterdenze; maar eer w nog gedaan hadden / kreegen wy een’ ſterken win en regen] welke den ganfchen nacht Duurde ; dan won lagen nog redelpk droog / hoewel het zeer zwaar ftormde. Ben ı9den December bleefde ftorm nogal dit» Score zen upt den Noozdooſten met regen ; en dewpl "ind. wy te gemoet zagen Dat kop bier nog eenigen tpd zouden moeten bertoeben / maahkten top onze hut⸗ ten grooter. Ontrenttien uurenfchoot de wind upt den Poordweſten / met ſneeuwiagt dieetiphe uuren duurde: ondertuffchen waaide het 30 breegipk / Dat top breesden dat de hooge punboomen op ong zouden neerfiozten. Wy ſtuurden den Karolyn- ichen Indiaan upt om zpnie drie mahkkerg te haa⸗ ien; maar 3p wilden niet komen. De Spaan⸗ che Indiaanen Klaagden ober gebrek van fpnze; wp gaben hen Derhalbe bier Roves koorn / wil⸗ ende niet gaern meer miffen / omdat wop niet wiſten hoelang op D002 ’t weer nog opgehouden 30uden wozden: ook hadden fonımige van ong bolk hun part reedg opgegeeten ; en wp zagen wel te gemoet / dat / 30\op nog lang onderwege waaren / op hen banonzen voorraad zouden moe⸗ ten bpzetten. | | Den zoften waaide de wind nog even guur; Brand in doch In onze Hutten waren wy taameluk boo2 cene van de de Koude befchut. Ontrent den middag raakte buwteo. de hut banong bootsvolk in de brand; maar de» topl Die de bupteufte van alle wag/ (want won hadden’er acht) en aan de luuwe zpde ftondt / twaaide de vlam van ong af ;anderg hadden alle de Hutten gebaar geloopen. Wy verftonden hier dat ion niert boben een Day of twee renzeng van den Engelfchen bodem waaren. Dem zıften voeren op. bytpäg boost / em paſ⸗ feerden bet meir dan Port-Royal, ’t welh van een groote vndte waſsſ. Ontrent ten (Der. miren na \ 656. ben miba niddag / gingen top aan land / wa Komen in COgiden tot aber Den middag / wanneer wp vvxede Karolina, En vervol- gene by den Govermeur Blake, 94 OnseLuxkıce REYsTocrt Den ge egen room. bee Kung e een dicht bene aa nacht vedelpk wel lagen. Den N den gingen op al vroeg weder boot / en eerſte woonplaats in Karolina Die u — aan u —— Fa > Die ‘ang r ontfing / en ong 3ee — dran —— aadde/ en om engen wille * jaarden oh alle quamen. Den 24ften December. Corn den Sooemm opgefiaan was / liet hp Jofeph Kir! , Jan Senih, Andries Murray, en mp/bp 3ich kamen / en orange de ons na onze renze / en N aarom de Spamani⸗ met ons gekomen waaren. Wy dDeeden hem ven verhaal van de gronte beleefdhend De. Stab» voogds van St, Auguftyn jegeng ong | en hoe bp ons had laaten bertrehken / zonder iets te enfichen Ban’t gene wy unt onze vrye wille hem toegeſtaan hadden. Be Governeur liet toen den S itepn innen komen / en outfing van heui ds bzieven 800? den Stadbongd ban Sı. angufbyuge- zonden / als mede onze Obligacie / weile berneur aannam te betaalen ; waarnaa By anf veel terindfchap bewees / en vroeg hoeꝰt miet ang allen geſteld was. Roben Barrow Het Bn tem * van zyne buurkwouie Macgarit SENE bedangde VAN JONATHAN DICKENSoN. 9f bedaagde vrouw / van onze gezindhend / bzꝛengen: 1606. eggende dat die zeer wel op hem vafın zoude. 5 Rreegen - Spanjaardg met ong a ame te lasten - treliken / Deiopl top geneegen waaren ben naar bermo te bergelden. 2 yſtes naa Den middag gingen Jofeph Kirl, Jan Smith / ik / mpne hupgbrouin .en Kind / na Margarita Bammers , die entrent twee dingelfehe mplen ban deu Governeur afıyoonde / en alwaar wp Robert Barrow bonden. dp bleevden daar dien nacht / en den volgenden morgen fpzahen de Span⸗ Jan /bie te — — a op then en z6fen ’S morgens vertro me Komen te na Charles Town (of Karelilad), altwaar wp an«C Charles- rent eem uur voor den avond aanquamen. Be 7" — pri * — —— —— — erg / om panjaarden ben wel met ſpyze en drank te ontha a Oelok Coh ooR: gefchtedde/tot Bunne nee mr — Bee dag Dagen ; ondertufichen oberlepden w k dat top aande nase honderd ftukken. ban achten tot een bercering zouden geeben ; waar bpik en Jofeph Kirl nog ig boegden-/en die ſom⸗ Beiden. Do pdes naar 3mmen ſtaat / Life eelden koorn mogten 96 Versen eier ara 8 agen twee of drꝛie dagen 2 van Charles — — ng quam ik met mpne bupgbroutu en kind te Charles-Town , hebbende Robert Bartow in eenen zwakken ſtaat bu Margarite Bammers ges laaten. Fk met mpne hunsvrouw en bupggesin neveng Joteph Kirl waaren gehupsveſt bp Napi⸗ tepn James Ribee. En ons bootsvolk bondt werk. in de fchepen die daar lagen. Den 6den Februarius bertrok Tofeph Kir! na’tep- Ä land Providentia, 0p hoope dan daar te fpoediger - na Penfylvania/Daar hp Poonachtig was/te Kon nen vertrekken. ——— wp uu te Charles Town waaren / wierdt Robert Barraw Daar ook —IAF. Amde zeer zwak: hp wierdt gehupsveſt bp ia DeSchryver Den i18den Maart, begafik mp met mpn hups⸗ Ferien. BE gesin / em Robert Barrow /t’fcheep/ en top wingen: FT Pzepl na Penfylvania / daar top epndelpk naa 14- dagen onderwege geweeſt te zyn / behouden aan⸗ En komt te landen; want het was den eerſten Apri , ’gatondg Yiladelßa be- ten acht uuren gpat top te Filadelfia aanquamen. houden aan. paar Robert Barrow \vag 30 ieh / Dar’er Raus wag hem dien abond unt bet fchip te gen. Doch hp zende, Dat het hem een groot „ noegen gaf dat God zune bede / Dat zu Ipk „ daar ter plaatfe ruften mogte / A pe; bad:- » booztg / bat zen hart nog ſterk w Gods goedertierenhend erkende/en Dat zyne I ” genwoozdighepd ben in alle wederwaardighe⸗ „ den bpgeftaan had. Den bolgenden morgen / naadat het fchip aan de kaai gehaald was / wierdt Barrow in een ham⸗ mak daarupt gedraagen / en ten hupze van Sa- muel Carpenter gebzagt / en te bedde geholpen. Men trok hem thang een fchoon Hemd aan / en Un rufite toen een mooije poog. Wanneer Daarnaa etipke dan zune vrinden bein quamen bezoeken | en zenden dat het hen wmoeide heim in Dugdaant« n ftaat te zien / ftrekte hp 3pne Hand unt als om en te omhelzen / en Zepde „ Sechoon man ligbanm, 1. Be VAN JoNATHAN DICKENSON , 97 „Ziek ig/nogtang ig mpn gemoed gesond /nmpn 1697.. „ berfiand goed. God de Heere is goedertieren egng — „ mpgeweeft tat deezen dag toe /en heeft ınp deezen „ morgen aangenaamelpk verquikt; hu heeft impne „ begeerte beantiw002d; want ik beb beim gebeden „ om vergenoegzaamhend / en dat ik hier ter plaatfe „ mogt Kamen /opdat mpn Ipk bier mogt ruften: Mat daaınaa hoorde men hemzeggen: Het is cen goede zaak, een onergerlyke confcientie jegens Gode endemenfchente hebben, Den 4 den April's mor⸗ . gms ten vpf uuren / liet he iemand eenen brzief aan zyne huns vrouw / die in Engeland woonde / ſchreu⸗ ben) waarin hp /naa eene betupginge zpnetliefde tot aar (een bericht gaf van zyue reypze /en des Iheeren ftand aan hem beweezen; geebende haar opders te verfiaan;; „, Dathp zyne uptiwendige zaaken geẽf⸗ Roberz Bat „ fend had / zo dat hp haar in ftaat liet van te konnen ""T- „beſtaan.Eenigen tpd daarnaa zende hp fotde om⸗ ſtandezs die bp hem waaren / „ Dat de Deere met -— „ hem was / en dat alle dingen wel waaren /30 dat „ ernietg pooz hem te doen ftondt /dam te fierben. &okt oberleedt hp dien zelfden dag / en wierdt twee dagen daarnaate Filadelfiabegraaben, Hn had zeer gzoote wederwaardigheden met Ipdzaamhepd dooz⸗ geſtaan; en in tpden van De zwaarſte ongevallen raadde Hu ons met geduld af te wachten wat God ober ang mogt gehengen. Dikwils zende hp) dat hy geloofde dat God onszoude redden, en ons niet in de wilderniffe onder die woelte menfchen verlooren laa-+ ten gaanAldug heeft deeze vꝛoome Man zynen loop met blydſchap bolepndigd/ en zyn lighaam afgelegd / kufiende nu ba God / den belooner der rechtvaer⸗ gen. - | bbende dan onzen zwaaren togt tot hiertoe, Best. dus ten ennde gebzagt / in welke Bodg gzoote barın = hertinbend/ en wonderbaare goedertierenhepd, zo ry⸗ nelnk aan ons is beweezen / dooz ons te verloſſen / en tot deezen tpd toe te bewaaren / 30 hoop ih dat top / Die Bug gered zyn / nooit zullen vergeeten /ofupt ons 3e geheugenifie laaten gaan / dien Deeriphen flaat waar tog kop gebragt waazen; maar Dat top onze Tonath. Dikkenfon. G Vlpt 1697. " 2eer zon gegalmd, ceuw in ceuw uyt op detongen der men- ) 98 -ONGELUKRKIGE REVSTOGT vlyt om God den Beere te dienen zullen berbuhbe im ; ’t well de ernflige wenfch en zucht myner zie⸗ EYNDE NAABERICHT. O Ndankbaarheyd jegens menfchen , van welke | men grnote gunften genooten heeft , wordt by alle welgemanierde en befchaafde volken mer recht verfoeid; ja men vindt dat zelfs de zeedelyke Hey- denen eertyds geoordeeld hebben, dat men iemand . niet erger konde brandmerken , dan hem eenen om dankbaaren te noemen: hoe veelte meer zya de Chrif- tenen dan verplicht ,de zonde van ondankbaarheyd jegens God ‚dien zy weeten de bron aller. genaden te zyn,ten hoogften te fchuuwen ? Flierem is het dat naaft aan de oneyndige Barmhbartigbeyd omzei Göds, hen om Chriftus wille beweezen ,-wsadrdoor de opgang uyt de hoogte hunne zielen bezöcht bee, verlöflingen uyt groot gevaar, wanneer die Op eeR erlinge wyze gefchieden, hen töt voorwer pen van dankbaarheyd-jegens hunnen opperften Ver löffer behooren te verftrekken. En hoewel dank-. zegging ,„ welke alles is wat wy arme ftervelingen Gode konnen geeven ‚haaren oorfprong in het hare heeft, nögtans fpreekt de mond nyt den overvlsed des harten ;en daarom kan iemand die waarlyk dank- baar in zyn-harte is, niet anders dan vermelden was groote dingen hem de Heere gedaan heefl ; ja zyn ge- moed is zo inpenomen met deuytmuntende biyken der Gödiyke Voorzienigheyd t’zyner-behoudenifle, dat hy zich genoopt voelt om zulks opentiyk aan.de ‘ waereld te verkondigen , opdat de faam van Gode “doorluchtige daaden wyd en zyd, van zee tdt zee, en van’t eene eynde der aarde tot het andere „ tdt rootmaakinge van zynen roemwaerdigenen over- eerlyken Naam ‚zich mag verfpreyden, en das uyt- NAABERICHT. v fehen zweoven, : Dufdaanige bedenkingen kebbegg den Schryver deezer Reyltögt aangeleyd, zyn ramp- fpoedig wedervaaren op ’t papier te flellen, en in druk ut te geeven : andertufiehen wordt de Leezes verzöcht genige zonderlinge zaaken in deeze Roysr befchryvinge gemeld, wat nader te orerweegen, en de volgende aanmerkingen cenige plaats in zyn ge= moed te vergünnen.. De harten van alle menfchen zyn in Gods hand, hy kanze zwasijen zo als'ıt hem belicft. Toen de verwocdheyd der Menfehen eeters op't hoogſt was, en zy ‚elk met een mes in de hand , op’t punt Ron» den om den Schipbreukelingen de keel af te ſay- den ander een vervaerelyk getier; wierden deere Wilden zeer fchielyk veromd, zo dat zy ftanden als verbaafde menfchen ; en hun blaedig. opzet wierdt door hunnen Kaffekey of Koning: geluy& Wanneer onze Reyzigers daarnsa aan cen andere plaats quamen „ daar zy zig verbeeld hadden veyli- ger te zullen zyn , vonden zy zich in hunne hoope te leur gefteld: want daar vertoonden zich nieuwe gevaaren ‚' niet minder yflyk dan de voorgaande; maar nögtans befchutte God hen voor verder an» heyl, dan dat zy moedernaakt uytgefchud , en van dat weynige. dat zy ndg om enaan hadden , t’eer nemagl beroofd wierden,en daarop ndg eenige au- dere zeer moeijelyke wederwaardigheden molten 3 —— Be Fan gar ke loogendheyd van des fekeys wyf , welke onder die onmenfchelyke cn ndg met cenige te» Serheyd des harten aangedaan was, behauden em yan den dood gered. \ — In wat een. ‚gras gevaar waaren ze telkens .wane. neer de Wilden vermoedden dat zy Engelfehen . waaren ; het-fcheen wel dat hunne. vermomming van zich voor Spaanjaarden uyt te geeven veel tot hunne behoudeniffe hielp; doch gelyk cenige maar fimpelyk de waarheid verzweegen , waaren ’er an- dere, die ruymer van gemoed ,‚ronduyt zeyden ’t ne onwaar was? maar zecr aanmerkelyk is’t, dat je.vroome Robers Barow., wannesr hem "SEE 2 er EN . 132* sw NAÄBERICHT bewimpeling door. den Kaffekey gevraagd wierdt, Nikkalier , Nikkalier ? naamcelyk ,df hy een Engelfeb- Bat was? eenvoudigiyk daarop antwoordde 7a , en’t zelfde antwoord gaf, wanneer men hem zulks ten aanzien der anderen ook vraagde, Hoewel nu gyne oprechtigheyd veroorzaakte, dat hy en zyn ge- zelfchap van hunne kleederen beroofd wierden ; nögtans gedoogde God niet dat de Wilden hen dan’t leeven quamen, | .5°%e Was niet alleen het gevaar van woelle men- ſchen waaruyt zy verlöft wierden, maar God ge- hengde ook dat zelfs de elementen hen met den dood:-dreygden, niet: alleen toen ze heel fchielyk in de boot door de barning wierden gevoerd,en op een zeebank gezet; maar wanneer ze door den hoogen watervloed in doodsnood:gebragt, Op den: oelter-heuvel behouden wierden, Niet min won- derlyk is het dat zy de vinnige neepen der overfelle koude. „ inzonderheyd de zoogende‘Mioeder met haar naakte wichtje , op hunne .bloote lighaamen doorftonden ; daar nogtans etiyke der Zwarten , een völk anders veel hardvochtiger dan de Blan- ken, daar onder. bezweeken ‚.en ’er ’t leeven by infchooten. Ik zwyg van de affchuuwelyke fpy- fe, als gedarmte en vis-vinnen, op den drekhoop weg geimeeten,welke zy door den grooten hon- gersnood te lyf floegen. BE EEE - Aanmerkenswaerdig is ’took dat zy zo minne- iyk en beleefd van den Stadvoogd van St. Angafıye at bejegend. wierden; want het is genoeg bekend, de Religie die daar ter plaatfe beleeden wordt den menfchen niet inprent medelyden te betoonen aan zulke die met den haatelyken naam van Ketters be- ftempeld zyn. Maar gelyk reeds gezeyd is,de har- ten van allemenfchen zyn inGods hand,aan wien alleen als de hoofdoorzaak ‚’s menfchen behoudc- nis uyt geyaar toe te fchryven is. REGISTER A, ‚Ambergrys Ontrent vyf pondge- wigt van een Indiaan, aande Spandjaards voor cen Spiegel, Byl en2 meflen met war Ta- bak gegeven, 54 St. Aususten, door Dikkenfons Reifmakkers , by ' d’Indianen beyraagt, om hun wys te ma- ken datze Spanjaards waren 13 Defelve plaats in zyngelegent- ‚heid onder de Spanjaarden be- fchreven, 76-79 B. Befen der Indianen , konnen om hun leelyke {maak by d'Engelzen nier gegeeten wor- den. 35 ‚Bybelby de Engelzen, gelezen , verwekt vesl aandagt by eeni ge Indianen , alhoewel niet een woord verflonden- zı. Van de Indianen,de bladen uytge- fcheurd , en gegeven om de uytgefehudde Maats hunne fchaamte te dekken. 29 Blake Gouverneur van Karolina, Onfangd Dikkenfon beleefde- Iyk. 9 Boom-mos tot klecding van fom. mige vrouwen heel Cierlykgc- maakt. 84 Buykpyn uit veel eten van Pom- poenen oniſtaan. 81 D. D’" der Indiaanen onder groot huilebalken , by *t eerfle Quartier mans gehouden. 47 Danfleryen , en trommelen..op befpanne Pompoenen ‚hoedes avonds by @Indianen gepleegd 33 DicrEnson gaat met zyn. Vrow en Kind van Jamaica na Pen- *fylvaniat zeyl., 6. Loopen uit vrees voor de Franfe Vloot in de Hayane. 7. 'Krygt een ramp aan zyn Schipper die een been breekt , en komd tegen over Kaap Florida. 8. Word ontrent Florida van een ſtorm beloopen , 'waar door met zyn Schip ftrand. 8.9. Geraakt met al zyn. Reisgezellen aan land ‚met ecnige voorraad om een Tent op te (han. 9. Zyn volk brengd de mondkoft „ Kiften en Koffers uyr hun ge- rande Schip aan land. 10. Heeft een verwoede ontmoe- ting van twee naakte Indianen, die ten beften afloopt, 10, Verneemd dar met zyn Reys- gezellen onder een woeft yolk vervallen is, die men Mens- Eters noemde, 11. Zyn ge- ftrand Schip van menigre In- dianen gephinderd. 31, Word mer zyn Makkers in "t byayn vahı der IndianenKaflekey,voor Nixkarıer ofEngelzen uytge- roepen. ı2. Isin geyaar van met al zyn Reysgezellen, van de Indianen vermoord te wor- den, dog raken mer plonderen vry. ı2. Vragen de Indianen na St. Auguftyn en St, Lucia, twee Spaanfe plaatfen. 13. Word met alzyn Maats de kleeren afgenomen, en naakt uytgefchur. 13. Geraaken on- der een. Tent daar wederom geftoord , worden, 14. Doen G3 ver- REGISTER verfock aan den Kaflekey ‚om vıy en vrank na St. Lucie te mögen gaan , en worden an- dermaal geplonderd. 15. Gaat met gewapende Indianen op eys na "tDorp van den Kal- 7. 16. Zyn Vrouw heeft een met des Kaffe- keys Wyf, die haar kind wil E eben, I Hebben verſcheide tot aan des Kaf- ſekey⸗ 17. Worden in ‘des Kaflekeys hutt tamelyk . onthaald. 18. En op een zeld- fame maniere van Vifch be- forgd ‚die hen bekommerd.19 Geraaken van ’t een gevaarin "ander dat huntelkensde dood voor-oogen doet houden. 19, 20. Houden andermaal by den Kaflekey aan , om Noord- waards op na St. Auguftyn te gaan. 20. Krygen verlof om net de Boot te vertrekken, en eenige dingen tot Ieefeopt. En worden nog met een plond ring gedreigt. 22, 23. Dicken- fon gaat met zyn vrouw en eenige zijner Makkers met de lekke Boot op reys, terwyl an- dere voeteeren. 23. Komenby nagt in een Indiacnfch Dorp, in gevaar van plondering,, dat ‚ten beften afloopt. 24. Heeft met zyn Schipper en Matroofen oot gefchil ‚om uyt een hol- le zee met hun Boot door de . Barning ‚aan land te komen. 25-27. Met Vrouw en Kind uyt de Boot aan land geraakt, worden ‚van de Indianen ‚'al hun flegte plunje van’t Iyf ge- sukt. 27. By de zyne aanland gekomen , gaat voort om te St. Lucie te komen, 27. Na by geromen „worden Moeder- naakt uitgefchud , en met de dood gedreigd. 28.29. En van de Kenibafen over ’t dekken hunner fchaamte befpot. 29. Lyden op weg, veel flagen, flooten , en goojen met ftec- nen;en zyn vrouw het mes op de Keel gezet. 30. 31. Ver krygen , van een Kaflcke fchorte-kleeden van herte vel- len , en ftroowifpen. 31. Als ook een legerft£e op de aarde die van Drek, Spinnen, en Weegluyfen , weg kroop. 32. Dikkenfon ziet zyn ziek Kind federd het ftranden van zyn Schip en alle fükkeling ‚ dapper - aangroejen en gefond worden, 34. Word beangft gemaakt, dat in 'tnaaft aankomend Dorp, 6. of 7 Engelzen waren, die al gedood zouden zyn eerfe daar aanquamen. 35. Word ge- noodfaakt by nagt te vertrek- ken, worden van Jongensmet fleenen gegooit, en met klup- pels geflagen alsfe loochenden Nikkalier te zijn. 35. 36. Ko- men by 't wrak van een Schip dat insgelye van hunne Vloot geftrand was. 36. Ontmoeten ©en ouden Kaffekey , die hun Camerados noemde en beloofde na St. Auguftyn „ te geleiden. 37. Vinden, eenige Engelzen van een geftrand Schip met hun van Jamaika *t zeyl gegaan, die hen hun wedervaren verha- Iem a8 39. Van een ouden Kaffekey , voor Engelzen ge- houden , ontveinfen zulx dor han Spaans geld, 44 Lyden groot REGI t ongemak en honger ter- EN one Kaffekey * Sa- lombn Kreffon na St. Auguftyn was. 46. Het Kind van cen In- diaanfch Wyf, door Dikkenfons vrou gefoogd ‚om goede maal- d van Vifch te konnen hou- len. 46. Dikkenfons bekom- mering voor zyn,, en 2yn vrouws dood ; en in 't leven blyven van bun Kind , by de wilden. 47. Volgt den hoop die met de Spanjaards na St. Augu- ftyn waren , onder gebrek en atmoede. 55. Vinden op weg, Moeraffen,, en ander platzen, daar hunne Vaartuigen over Land moeten halen. 57. Heeft veel voorvallen en queftie in’ roejen ‚van de Canoosen Boot. 37. 58. Moeten door ftorm on- der den blauwen Hemel in har- de wind, vernagten, en Iyden groote kou. 58. Komen aan een plantagie van Pompoenen, daar zy zig van. bedienen. 59. Trekt onder 't Geiey yancen - Spaanfen Kapitein voort, met veel kou,gebrek en ongemak. 6.64 Zoo ar van hun reyfigers op weg befwykt, daar groot Spel mede hebben. os, 66. Komen na yeel geleede kou en ongemak „ aan een Huys, daar de Spaanfe hun welkom heeten, 67.68, Ver- duren verder dagaan dag meer en grooter ongemak, 69. 70. Komen eindelyk te St. Augu- ſtyn, en worden by de Stad- voogd gehuisveit, 72.73. Ver- neemd hoe de Spanjaarden op St. Auguftyn kennis van hunne Schi aan Hobay konden STER hebben. 75. Word te St Au- guftyn vanden Stadtvoogd over 2yn wedervaren onder d’India- nen van Florida ondervraagd,en doet het in gefchrift ftellen. 78. Verfoekt 2 van fijne Swarten te a verkoopen , om zig voor die penningen te konnen kleeden tegen dat na Carolina fouden gaan. 79. 80. Word van den Stadtvoogt na Garoli- na met proyylie en Credyt uit« geruf. 80. Van $t. Auguftyn Op reys na Carolina, komd te Santa Cruz, 82. Verreyien van St, Cruz,na St. Maria en doen op weg verfcheide plaatfen aan, 82-85. Is op wegh na St, Phi- lips, 85. en zier der Indiaanen harte ‘en verkens-jagt. 86, Scheyfi een Brief aan den Goue verneur van Karolina, 88. Wor- den op weg vanquaad weder be- loopen, en hebben veelarbeid mer haar Hutt te beforgen. 89, En verder ecn bekommerlyke nagt op't veld.or. Komdein- deling in Karolina ‚daarhy zyn reys en Spaans geley van St. Auguftyn verhaald, 94. Kıygd verlof van den Gouverneur om na Karel-adt te gaan, 94. Gaat zeil na Penfylyania, daar gelukkig aankomd. 96, En vervolgens behouden te Fila- delfia. 96. Befluit zynreysver« haal met de dood yan Robbert Barrow. 9 Druyven in ſtẽe van vers Water gevonden , verquikt „ de ver- moeide Engelzen op weg, na St. Auguftyn. 37 ‚Duyker die van Kuba ontloopen was , beprocft op veel wyfen, 64 om REGI om d'Engelzen.te verklikken , datze geenSpanjaards waren. so E Ergelzen te dees ıyd by d’India- nen doodelyk gehaat. ı1. En by defelve Niktalier genoemd. 12. Die donker of fwart Hayr hadden, pafleeren by d’India- nenligt voor Spanjaarden, maar de blonte waren verdagt. 35. Lyden in ’t dorp Giece, groot 'ongemak en honger, z00 lang den ouden Kaflekey na St. Augufiyn was. 46 G. „Gengber zakken‘, en war oud zeyldock door een ouden Kaffekey aan Dikkenfon , en zyn Volk tot kleeding omge- deeld. 38 Geftrande Schip van Dikkenfon,, door menigte Indianen aange- rand en geplunderd. ı1. En verbrand na dat heel 'r resje daar hadden uitgenomen. 22 H. Hairtevellen aan de Engelzen jegeven om zig wat ap zyn Indiaans, met Stroo-welpen te kleeden. 31 Harte en Verke Jagt van de In- diaanen geplecgt opweg zyn- de na Carolina. 8 Hobay , de plaats daar Dikken- fon met zyn Schip geftrand was. 26 Hoog water maakt,, de Engelzen, al-om in de Hutten der India- 8 STER nen verlegen. a1. 41 Hutten der Indianen , ſomtyds op heuvelen van Ociterfchulpen ‚ebouwd tegenꝰt oploppen der ievieren. 4 1 Indianen komen met hun tween, heel verwoed, op Dikkenfons geftrande Keyegelellen aanloo- pen, die hem wat Tabak ont- nemen en voortgaan.. "10 Indianen , maken in ’t opkomen van de Maan een groufaamge- roep en getier. ı8. Doenge- ° weld op de Engelfen,, om hen op weg veel dienft te doen, datzy meeft bleven weygeren. z1.-Hooren met aandagt in de Bybel lezen , alhoewel niets daar van verftonden. 21. Schud- den Dikkenfon met Vrouw en Kind naakt uyt, en dreigen al zyn Reysgefellen met de dood. 29. Zyn met elkanderin twit „ om Dikkenfon en zyn Makkers te dooden of niet. 30. Met hoedanige‘ Danfleryen en huylebalken het cerfte quartier Maansvieren. 47. Worden door '"Tabak-blaaden ‚ zeer willig ge- maakt, 7 Indiaanfe.drank , hoedanigineen Pompoen bereid, by de Span- jaarden Kassına genoemd. 32.33 Jonathan Dikkenfon , ziet Dik« kenfon Letter D. K. annibalen , onbefchofte roof op de flegte plunje der Eu " oelaen. REGI gelzen , gedaan. 79 Karolynfe Indianen ‚van Dikken- fons Reysgefelfchap , op de Jagt onimoet. 87 Kassexey de gewoone naam van der Weft-Indiaanen Ko- ningen-aldaar. n Kaflekey laat de Indianen de ge- ftrande Engelzen „ hun gebor- ge goederen plunderen , en need alle haar geld zelf’na ‚em. ız. Betoond zig ontrent de geftrande maats eeniglinds gunltig, 13. Hoedanig , zyn woonhutt , en Wyfen Kind, van Dikkenfon bevonden. 17. “ Brengd de Boot van 't geftran- : de Schip, by de Engelzen,, en 'belooft hen daar mede te ver- . trekken. 22, Hy en zyn Wyf betoonen eenig medoogen on- erent Dikkenfon , zyn Vrouw - en Kind ‚die van de Iadianen, . voor: Nikkalier of Engelzen wierden aangerand. 30. Hoe- : danig met zyn Raaden de war- me drank Kaffma, uyt een Zee- "horn flurpen. 33. ‘Ontfangd van zyn Volk vereeringen, van bladen tot den dränk Kaflina, Tabak-kruid dec. 34 Kaflckey van het Dorp Gieee, een oud Man bewylt Dikken- fon en Vrouw grooten Vriend- fchap en verfchaftze wat zeyl- doek en gengber zakken rot kleeding. 33. ’t Verlies van Dikkenfons Schip en plonderen van’al ’t gocd aan Hobay ge- leden, verſtaan hebbeade, trekt derwaards om ook een deel daar van te gaan hälen. 40. Dien- van het Dorp Gieee „ komd met groote ſtaatſie van STER Hobay terug. 43. Brengd ce· nige dingen, van de Engelze mede , daar hy hun uyt zege voor Nikkalier te houden, a4 Kaflina, een zeker drank hoe üie bladen by de Indianen gekookt. 2 Kind van Dikkenfons Vrouw , door het wyf van den Kaffe key begeerd om haar borften te zuigen. ı7. Dat van een Swartin ‚word door een Spaans Kapitein gedoopr. co, Kroosjes en Zeedruiven ‚konden de Engelzen eten maar nierder Indiaanen Palmbeflen. 39 Kuflens met droog Mos gevuld voor den Kaflekey ‚om op te fapen. + hi L. Loob en lange Peper, gebruikt om Koorn en Erweten ſma⸗ kelyk te maken. 35 St. Lucız , een plaats noord- waards ‚dar de Spaanfe't hok in hadden, en van de geftran-. de Engelzen , 200 zeer als Su Auguflyn gefogt. 13.27 M. aane , by d’Indianen, met Mi cat Kira Ne pen , geeerd, 18 Moord van een Monnik uyt dey, hoe. te‘ St, Auguftyn rugtbaar yn rug geworden. 75 — cn Zandvlicgen ‚plagen, € Eugelzen , die zig Op reys in zand te flapen leyden. 24 Nır REGI N IKKALIER , de gemeene nam der Engelzen by de Wellindianen. 12 Oo. Opmededeoogentheid der India- nen, ontrent de oude, zie- ke en afgeflaafde Menfchen.49 Oude Indianen,, zoo onder Man- nen als Vrouwen, yoor laven van de Jonge gebouden. 49 PD Pilmbefen uyt eenige Dorpen, als een Toll , of Schatting aan den Kaffckey gebrage 49 Port Royal op Jamaica, de plaats van waar Joh, Dikkenfon na Penfylvania afvaard. ⸗ R. eysgefellen van Dikkenfon , Rn silen hun om bet wilveor Spanjaards by de Indianen uit- ‚even. 11 Robberd Barrow , doet aan zyn Reysgefellen een ftigtelykever- maning, tot Iydtaamheid in al defegevaren. 20. Leeft dikmaal in de Bybel in tegenwoordig- heid eeniger Indianen. 2ı. Sterft te Filadelfia in Penzylva- nia aangekomen. 97 Rommelpot hocdanig by d’India- nen, uyt Pompoenen gemaakt en gebruykt, 33 STER 5 ‚alomon Kreffon , een R« $ fel van Dikkenfon , en ftrande Engelzen by de Im lianen „ door zyn Spaanze Taalkunde. 11. Gaat met den ouden Kaffekey , na St. Au- gufiyn , om dat hy t. rk wel Spaans fprak. 45. Verteld, aan Dikkenfon zyn reife van Giece af tor aan $t, Auguftyn. 74 Spanjaards by d'Indianen minder gehaat dan de Engelzen. 11. Beletten dat d’aankomende En- gelzen van d’Indiaanen onbe- fchadigt blyven. sı. Verfoc- ken Dikkenfon weder na Hq- bay te keeren , daar hy geen zin toe heeft. 52. Hoe op St. Auguftyn kennisgekregen had- den van 't firanden defer 2 Engelze Schepen. 75 Spaans Kapitein „ die de Engel-. zen met Dikkenfon na St. Anguftyn geleiden „ heeft met . hen en d’Indianen veel fporre- ling. 56. s7. Doopt het Kind van een Swartin , in 't gefel- fchap der Engelzen. 60 Stadtvoogd van St. Au, be- wyft d’aangekome Engelzen veel vriendichap en gemak. 76 Ondervraagd Dikkenfon wat al onder d’Indianen van Florida hadden uytgeftaan, en maakt’er een gefchrift van. 78. Ruft Dikkenfon met zyn yrou en eenige zyner Makkers, met provifie en kredyt uit. 80 abak REGISTER T. Tabak by de Indianen wonder graag begeerd. 54 Tente kleeden en oude Zeilen aan ftukken gefneden , en tot kleeding voor d’uitgefchudde Engelzen gemaakt. 15 . Tol, met gedroogde Palmbeffen, aan een jongen Kaflekey van verfcheide Dorpen aangebragt. 29 V. Viſch door ſtorm op 't Land gedreven by 'tvallen van’t water „ op ftrand gebleven , verftrekt den geftrande Engel fen een graage koft. 23. 24." Word den Engelzen by des Kaflekeys Indianen op palmi- tes bladen opgefchaft. Vifchvangft , door de Soon van den Indiaanfe Kaflekey , feld- faam geoeffend, 19 Vifchwater ‚en darmen van Vifch by d’Indianen verworpen , d’Engelzen graag ingeflokt. 46 W. ilden, ziet Indianen, Let - w ter” ’ L 2. and van de Zee-oeyer door een moetwilligen Indiaan het Kind van Dikkenfon in de Mond geftopt. 31 Zeevogels in 't geftrande Schip van Dikkenfon geraakt , ne- men de Hoender-hokken in, 9 EYNDE Berigt voor den Boekbipder om de Figuren te plaatzem; Can Figur «2. w). hear { 12 29. ST. Ei HACHELIJ KE REYS-TOGT JACOB JANSZ de ROY, BORNEO = ATCHIN, In fijn vlugt van BaTavıa, derwaards on- dernomen in bet faar 1691. en vervolgens. Zijnde een opregt verhaal van zeldfaame ontmoetin- gen, en deerlijkerampen; alsberoovinge van Vaar- tuygen en Goederen, ‚Honger, Dorit, Naakt- heyd, Armoede, veelderley Doods-gevaar en andere onuytipreekelijkeongemakken, door hem felfs uytgeftaan. Mit/gaders een ſeer Naaukeurige Be/chrijving van het Eyland BoRngo, met des zelfs Koningriıken, als Banyer Mafliug , Succadana,. Cottaringen ,„ de Woon-plaatfen van de Viadjes en andere, met hare overkoftelyke Gouwd-en Diamanı- Mynen , Cam- phur en andere koopmanfchappen ; als ook hare Gond-rijke Bergen en Rivieren ,„ Negeryen ; [choonheyd der Vrow- wen, Huuwelijken, Imborfi en Zeeden der Inwoonders, &c. Infgelijks een aanmerkelijk Berigt van het Koningryk Atchin op Sumatra, met haar Land-aard , Regeering en uytvoering van L,yf-en Hals-ftraffen over de Dieven. Door den Reyfiger felfs opgefteld , Endewijl defe — bij onſe Natie weijnig bekent zijn „ om ſijn voortref- felijkheijd , nu na een Egt Af-[chrifte int Apr gegeeven, Den alderlaaften Druk, met korte Inhouden , noodig Regiſter en Kenfl Prinsen verrijke. TE LEYDEN,. By PIETER VANDER Aa, Boekverkoper. | Met Previlsgie. | Be \ VOOR-BERICGT:. op pag. 1. in 4 begin defer Voyagie en foo vervolgens al- se fien is.) Welk artykel alfoo het. te lang was, in ’t hoofd defer Druk verandert hebbe, mer de naam van Reys-be/chryving . dewyl ’t in der waarheyd dog dat is. Buyten de voornoemde woorden, is het e Af-febrift in alles getrouw gevolgt, fonder char ets by, ofaf te doen ; alsalleentot verbetering, zijn lommige baftaart-woorden in goed Neder-duyts verandert , en ettelyke fchrijf-fouten gecorrigeerd; Daar en boven is tot cieraad , en beter gebruyk, door een naarftig Kender , by defe Reys-7ogt door- de Korten Inhoud op de kant gebragt,, en wijders met fraaye Konft-Printen, en volkomenRe- ifter verrykt, hebbende nodig geagt, dit UE : en alle Liet-hebbers voor af te berigten, niet twyfelen- de, of dit alles fal haar ten hoogiten aangenaam zyn, Verblijve Ä | Uwen Ten Dienit-bereyden, PIETER van DER Aa, * Ze | - N * F & REYS Ir van hhaal, ıvan BE \ | | | Pag. r REIS-BESCHRYVING. VAN JACOB over ROY, Door hem opgefteld dan fijne | Wel EdeLe HooG-GsBıEDENDE HEEREN;. 3 Dor dien dan den ondergetekende / der AY duurende deſſelfs Heeveng-loop / wei 't IE wieeften-deeil fiin tideljk welnk dooz Neederige er de ocffening der Waapens betragt Yeromııe heeft / en dat'er bolgeng de Krijgs-tugt / een a cn blinde gehoorfaambepd / als meerder petwes aan neraal en minder gebied / berepft werd: Ran UE: Hoog Raaden van Agtb: ligt bebroeden / dat den ondergefj. op ’t Indien geeerd bevel dan UE:Hoog Ed: fig foo gaarne / als berpligt ten eerften berend · willig getoond heeft/ om ren behnopt berhaal aan UE: Hoog Ed: te bertoonen / wegens deſſelfs ontmoetinge. ’t<Been hp dan op fin Soldaatg heeft antworpen / en berfoeht neederig / dat het van UE: Hoog Agıb: voR fodanig mag Opgenoomen werden; fullen» de dan metde berepfie Eerbiedighepd/ tot de ſaalt gesin van treeden en feggen / Dat hu / gelük een negelfjf ne verhaal, doet / ſijn befte en het ſeekerſte / vooz het onfee- Kerfte kieſende geen andere middelen tot deffelfl behoudenig wift te beraamen/ als fig opeen plants te begeeven / daar hp de fijdige hertg-togten van fiine Bpanden niet onderworpen was ; mitſga- derg ook om te konnen ontgaan de magt / dewel⸗ he fin meerder ober deſſelfs Perfoon en Boede: redenenvan ren hadden; inſgelijks om door tekomen / dat ſome fün vluge mige van fin fchjn-beinden/ haar ſelfs bedie⸗ nende ban de ongelukſien / waar in hy Doen-maalg was; alg wel weetende / dat des ondergeſz. hert op ſijn tong is / fljn mond niet mogt mis ſppe- ken / en overwoogen hebbende / datter nog een v* y... on | . bite * Nora. Het opfchrift daſer Reys-Togs is van den Schrijver filfs, se fen in 's Veor berigt, 2 Reıs-Bescuryvine van bittere Zuurdeefem in den boefem fchuplt dan fom- mige E:Compagny’s bediendeng / ten Reguarde banden ondergefchzeeben perfoon/ en inder-daat be⸗ dugt weeſende / dat ſijn Wweder-partüderg bet daar heenen fouden Weeten te fchiliken / dat hem de Smaathepd mogte ober-komen van een gevankeniſ⸗ fe/ en met een Doozfigtig Ooꝛdeel wel konnende be- feffen / dat die felfde lupden met eenflinger-flag al aar berftant fouden ſcherpen / om hem nog meerder n ’t. elende te helpen: of ten minſten dooz een Megts-geding van een lange nafleen tot bet ge⸗ beente toe upt te mergelen / egter ten anderen ſij⸗ de 'tgebaar wel oberwongen hebbende / waar in p fig om (in boopneemen upt te voeren begaf / en in tegendeel ſijn ſelfs vleyende van een gewenſte untkomſt; fo is ’r, Ed: Hoog Gebiedende Heeren, dat den ondergeteckende migmoedig / en daar bu | in Der daad wanhoopig / egter dat beflupt bp hem En hoe be. nam; van liever mer de waapens in de hand fıjn genen. Jeeven te eyndigen, als mer hoon langer onder de menfchen te leeven, te meer / om dat bet fijn boozneemen niet en wag/ deſelve tegeng ſijn Va- derland (alg een wederfpannige) te gebzuphen; maar dat’er nog wel eerlüke lieden foudengebon- den werden / Deiwelke hem naar ſijn dood de lof fouden geeben / dat bi algeen miſnoegde, enniet alg een wederfpannige geftorgben wag / met dier- Ühe gedagten befwangert zinde / ftapte den on- eekende op Staprin een Den 20. Oktober 1691, omtrent drie uuren naar ‚Vaacuyg de middagban de Klepne Maronde in deg felfg ep- ence 4 KR gen Inlands Daartung/bemand met 41 Koppenen pen bemant · neeft met Proviand geladen / genoenfaam ban - ‚febiet-en fcherp-geweer boosfien/ behalben band- anaaten en fiink-potten: ja tot fchilden toe voor De Inlanders, dewelke aan haar gelaat neebeng ınp biöken gaaben/ man-moedig gerefolbeert te zijn / het uptterfie te willen waagen / ingeballe ong 't Zome ee een / of ander ongemak hadde overgekoomen. 