title: Biographisch woordenboek der Nederlanden, bevattende levensbeschrijvingen van zodanige personen, die zich op eenigerlei wijze en ons vaderland hebben vermaard gemaakt
creator: Aa, A. J. van der
text: Onder aanvoering van Nyenrode en zijne vrienden, gaven de belegeraars de belegerden uiets tue in dapperheid. dan na eene verdediging van tien weken begon hen den moed te ontziuken, en den 20 Mei 1359 gaf hij de stad toch over. Nyenrode, buhen den zoen gesloten, redde zieh heimelijk uit de stad en vlood op het slot te Heusden. Na hier een jaar lang op last van Al brecht belegerd te ziju, werd hij eindelijk, op voorspraak van Otto, heer van Arkel, in getiade aangenomen, op voorwaarde hem vergiilenis te vragen en binnen twee jaren een bedevaart naar Jerusalem te doen. Naar het schijut was Nyenrode den 1 Februarij 1362 van den pelgrimstogt naar het H. Graf en naai de rustplaats van St. Catharina op K Digitized by Google 369 den Sinai wedergekeerd, dewijl hij toen en bij herhaling 19 Januar^ 1365 weder voorkomt als getuige van den bisschop van Arkel. In 1374 ontstak de kryg tussehen Holland en Utrecht op nieuw, en hertog Albrecht sloeg den 2 Mei van dat jaar het beleg voor Gildenbrug, een slot, dal kort te voren door de gilden van Utrecht tot bescherming eener nieuw gegravene vaart naar de Lek te Vreeswijk was gestiebt. Onder de keur van ridders en schildknapen die wij den 9 Mei voor de sterktc ontmoeten om haar niet kleine donderbussen met lood te bestoimeii, behoort ook Nyenrode. De hoofdlieden die op den bürg het bevel voerden, lieten de brug nccrvallen, een dcel der bezetting liep af, wierp zieh op de belegeraars, wond- den Nyenrode en namen hem gevangen. Van zijne wonden hersteld, werd hij door de belegerden tot bemiddelaar tussehen hen en den hertog gekozen, en hij bewerkte een verdrag, waarbij de bezetting zieh den 1 Junij 1374 overgaf. In 1375, 1379, 1380 en 1391 komt Nyenrode als raad van hertog Al- brecht van Beijeren en in dit jaar ook als maarschalk van Eemland voor. Toen de Kabeljaauwsche partij ’s her- togen zoon, den graaf van Oostervant had beschuldigd van deel aan de moord van Aleid van Poelgeest (*Vtt Sept. 1392) te hebben, was de graaf naar Altena gevlugt. Albrecht sloeg eerlang het beleg voor het slot. Ook bij deze belegering was Nyenrode op nieuw met zijne manschappen zijnen leenhecr ten dienste gekomen. Op den 9 Jan. 1394, kort vdör of na het beleg had hij zieh ook verbonden om het huis Wulverhorst, in 1374 gewonnen, ten behoeve des hertoga te zullen houden en bewaren, opdat daaruit geen schade aan de landen vrienden of onderdanen van Holland zoudeii geschieden. Niet lang daarna, tussehen 3 Aug. en 3 Nov. overleed hij. Uit zijn huwelijk met eene dochter van Otto van der Poel liet hij drie zonen na, Splinter, Otto (•) en Otto, benevens twee dochters, Elsebe, gemalin van Jakob van Znylen en Nieveit en Pye, gemalin van Beer Morn- baar of Momber. Tot zijne bastaarden behoorden: 1. Nijenrode genaamd Dorlant (Gysbrecht), die door zijn vader opgevoed werd te Niemandsverdriet in den Alblasserwaard, omstreeks Paschen 1419, in dienst van Jan van Bgmond, raad van hertog Jan van Beijeren, eeuige burgers van Utrecht op de Lek overviel, beroofde en hen gevangen nam. (*) Otto overleed nog bjj het leven van zijn vader, voor iiog z'tiu bawelgk met een dochter van Hendrik van Vianen was vol- trukken. Hy had reeds de ridderigke waardigheid verkregen. 24 Digitized by Google 370 2. Nijenrode (Nicolaas van Turnout van). 3. Nyenrode (Splinter van), die geland was aan de Vecht, en in 1417 onder de banieren van gravin Jacoba van Beijeren sneuvelde. 4. Nyenrode (Jan van), in 1421 door hertog Jan van Beijeren tot schont te Amsterdam aangesteld. Zie Holl. Div. Krön, Deo. 25 CIX, C. XII. Orig. Culetnb. in M ac t haei Anal, T. III. p. 619, 620; Verm. Beka in Mat- thaei, Auel. ,T. III. p. 248, 250, 251—254, 615. T. V. p. 570- 573; Snffridi Petri, Append. ad Chron. J. de Beka, p. 142; K. Snoi, Rer. Bat. Lib. IX. p 125, 126, 127. id. Sweertii; Job. b Leydie, Chron. Belg 1. XXX. c. 12; Bnchelins in Uedam. p. 255; van Mieris, D. III. bl. 27, 36, 92, 93. 94, 137, 152, 301, 347, 361, 362 3ü6, 582, 583, 598, 601, 605, 620. D. IV. bl. 599; Matthe US, de Jure gladii, p. 318, 420. Dez. de Nobil. p 351. Dez Anal. T V. p. 235; Tijdtchr. tan van der Monde, no. 1837. bl 400, 1838. bl. 31; van W(jn, Huitt, Leven, D I. bl. 645 volgg. Atg. Gei. d. Fad. D. II. St. II. bl 250-255, 296. de Geer, t. a. p. bl. 10 volgg. Kalez. bl. 14 volgg. NYENIiODE (JoHAN van)i behoorde onder de vermögendste in Holland en werd op den 3 Mei 1398 raet 10 gewapende manschappen door hertog Al brecht van Beijeren tegen de Friezen ten strijde geroepeu. llij komt 1 Februarij 1399 als ridder voor en stierf, bij zijne vrouw, Margaretha, dochter van den ridder Woutcr van Mi nden en van IVou- ter van Ruwiel, raet welke hij orastreeks 1892 gehuwd was, cen zoon nalatende, Gij abrecht van Nyenrode van Velsen, die bij zijne vrouw, eene dochter van Frederik Uten h am, eene dochter naliet, Adriana, in September 1483 te Utrecht gestorven. Na Johan’s dood begaf zieh zijn vrouw in het klooster te Wijk. Zie de Geer, t. a. p. bl, 24 volgg.; van Mcoris, I). III. bl. 673; Mntthaei, Anal. D. III. p. 264. NYENRODE (Otto van), broeder van den vorige, een der meest vermögende ieeumannen van Holland. Toen hertog Alitrecht in 1398 tot een nieuwen krijeslogt tegen de Erle* zeu had besloten werd hem geboden om zieh met 25 man- schappen te St. Jansmisse naast körnende op de vcrgaderplaats des legers te Enkhnizen te bevinden, ten einde van daar met den graaf van Oostervant naar Friesland over te steken. Den 23 September 1401 komt hij in een opdragtsbrief als ridder voor. Gedurende den krijg, welke door Holland en Utrecht, na den dood van Hertog Al brecht, tegen de heeren van Arkel werd hervat, ontmoeten wij hem (I40ö) met zijne manschappen onder de banieren der Stichtschen bij de belegering van het slot Everatein. Den 12 October 1407 riep graaf Willem VI hem met 4 gewapende knechten te Woudrichem op tot verdediging der Hollandsche grenzen, die toen door de Gelderschen als bondgenooten der heeren van Digitized by Google 371 Arkel werden bedreigd. Nog was hij later tegeuwooniig onder de scbitterende schaar van Hollandsche, Zeeuwsche, Henegouwsche en andere edelen, vereenigd bij gelegenheid van het vredesrerdrag dat op den 13 Februarij 1419 tusschen gravin Jacoba en haar oom hertog Jan van Beijeren te Woudricbein werd gesloten. Hij overleed vermoedelijk om- Streeks 1434. Uit zijn liuwelijk met H eilw ich van Vianciu jongere dochter van Hendrik van Vinnen, het Gooi en Änie|ide (bruid van zijn oudsten broeder) sproten vijf zonen, Gijsbrecbt (die jong overleed) Johan, Hendrik, Gijs- brecht en Splinter) en eene dochter, Lutgarda, dienten zegt, gehuwd te zijn geweest met Baudewijn van Zwie- ten, heer van Kalslagen en en Loendersloot. Zie van Mieris, D. III. bl. 673. D. IV bl. 221, 526. D. V bl. 84; van Leenwen, Bat. ill. bl. 746, 1113; Barman, üir. Jaarb. D. I bl. 56; To Water, Verb, der Edel. D. III. bl. 174; De Gier, t. a. p. bl. 27 volgtr; Tegetac. Staat d. Nederl. D. VIII bl. 87; Tijdtchr. v Utrecht, 1837, bl. 400, 412. NEYENRODE (Gtsbeecht van), vierde zoon van den vorige, werd in 1423 te gelijk met Gysbr echt van Vianen van Ryzeuburg, na den dood van bisschop Fred er ik van Blankenheim, door de kapittelen van Utrecht tot rutvaard of wereldlijk bewindvoerder van het sticht aan beide zijden des IJssels verkozen. In 1827 zegelde big als schildknaap mede den brief, waarbij het bisdom door de drie staten van ITtrecht aan Rudolf van Diepholt werd opgedragen. Op den 19 September 1435 verleidde hertog Philips van Bourgondie hem met het huis van Amerongeu en toebehooren, dat hij den 2 April 1459 weder afstond aan Everwijn van Kui- lenburg. Hij overleed 1 September 1560, uit zijn huwelijk met eene dochter uit het geslacht van Zin deren, eene dochter, Johanna, gehuwd met ridder Johan van Herne rt, nalatende. Zie Bnrman, ütr. Jaarb. D. I. bl. 280; Matthsei, Anal. T. V. p. 441, 491; Dez. de Jare gladii, p. 215, 216; Dodt, Arehief. D. II. bl. 195 volg. ; Kronyk e. h. Hilt. Genootieh, 1848 bl. 136, 137. De Geer, t. a. p. 30 volgg. NTENRODE (Splintee van), jongste broeder van den vorige, baljuw van Muiden, Naarden, Weesp en Gooiland. In deze betrekking sloot hij 11 November 1421 eene overeen- komst met zijn neef Alpher van der Horst, om elkander en hunne wederzijdsche onderzaten niet te benadeelen, in den oorlog, die toen tusschen hertog Jan van Beijeren en het Sticht van Utrecht werd gevoerd. Na den dood van Jan van Beijeren (1425) bleef hij getrouw aan de Kabe(jaauwsche partij en diende hertog Philips van Bourgondiö, die, door Jan van Begeren tot erfgenaam aangesteld, alles aanwendde 24 * Digitized by Google 372 om zijnc nicht, Jacoha, gravin van HoUantl, van haar wet- tig gebied te ontzetten. In 1426 kreeg hij van dezen vorst last om het huis Uitermeer te siechten, en opende omtrent dienzelfden tijd het slot te Muiden voor den hertog, die deze sterkte, door Jean de Villiersde l’Ue-Adam, maw- schalk van Frankrijk, liet bezetten, zieh verbindende om dien bürg, na het einde van den kryg met zijn nicht van Brabrant, hem weder over te leveren of al zulke schulden te voldoen, als deze en diens ondste broeder op dit huis hadden te vor- deren. Daar hij de partij van Jacoba begunstigde, werd hij van zijne betrekking ontzet. Hij verliet daarop Holland en vertrok naar het Sticht van Utrecht, waar hij zieh later als een voornaam tegenstander van bisschop Rudolf van Diepholt deed kennen, die hem, toen hij zijn zetel voor een tijd verlaten en daarna weder bij verrassing hnd ingekregen, den 3 February 1449 de stad en het Sticht van Utrecht ontzegde, terwijl voorts bij nader besluit van den stedelijken raad van Utrecht, op straffe van 5 jaren ballingschap aan een ieder verboden werd hem te herbergen of te laven. Later kocht hij de riddermalige hofstad Bodestein, waar hij zijne dagen in overleed den 3 Julij 1471 eindigde. Hij huwde J ohanua, natuurlijke dochter van hertog Jan van Beijereii, bij eene jonkvrouwc van Merwede, bij welke hij twee Zonen, Johan en Gysbrecht, en eene dochter Ott e, in 1457 met Arend van Zwieten gehuwd, verwekte. Zio van .Mierls, 1). IV. bl. 866, 590, 689, 824, 893, 985. Bnrman, Vit» Jaarb» 1). H • bl. l3l, 148 l^odt, Atch, 1). IJ. bl. 215; Tijdi, van Vtr. 1837. bl. 400; Koning, Slot i* Muid. bl. 115; de Goer, t a. p. bl. 32 volgg. NTENROUE (Splinter van) (*), kleinzoon van den vorige, zoon van Johan van Nyenrode en Margaretha van Ruiven. Hij hield in 1508, tegelijk met Willem van Nyvelt, en uit vriendschap voor Dirk van Zwieten, het slot Loendersloot een tijd lang als kastelein tegen de Bour- gondische krijgslieden bezet. Hij huwde Anna Egberts, dochter van Zuylen, die hem een zoon schonk, Egbert, waar- schijnlijk het laatste wettige raannelijke oir van zijn geslacht, en twee dochters, Johanna en Elizabeth, van welke de jongste in den echt trad met Jan van Riebeek. Zio A. M. C. van Asch van Wyek, ArcA . voor Kerk. en Wer. Gei. cnz. Ü. I. bl. 237, 246, 265, 266; de Geer, t. a.p. bl 34. (♦) Zijn broeder Gysbrecht overleed ongehnwd. Frans was in 1528 schepen der stad Utrecht en van 1530 — 1660 raad in het Hof aldaar. Zie over hem en zyn descendenten de Geer, bl, 35. Z’On zoster Heilwich huwde W outer U tenham en Knnera Uirk van Kyn van Jntphaas. Digitized by Google 373 NYENEODE (Gtsbebcht van), jon^te zoon van Splinter van Nyenrode en Johanna van Beijeren, maakte zieh als een hevi^ tegenstander van biaschop David van Bour- gondie bekend, en was om die reden in 1481 genoodzaakt de wijk uit Utrecht te nemen. Den 26sten Februarij 1493 bezegelde hij mede, van wege de ridderschap van Utrecht, een vredesverdrag tusschen den bisschop en de Staten van Utrecht ter eener, en Frederik van Egmond, heer van IJssel- atein, ter andere zijde, gesloten. Hij overleed den 18den Jnnij 1511. Zijne echtgenoote Geertruid, dochter van Ernst van Amerongen, schonk hem een zoon (Ernst) die volgt, en 3 dochters, Beatrix, den 4den Mei 1555 door Karel V tot abdisse van St. Servaas binnen Utrecht aangesteld en den 3den December 1564 overleden; Eliza- beth, non in bet klooster der Witte Vrouwen te Utrecht, en Johanna, gehuwd met Simon van Tey 1 ingen, 2. met Godard de Coninck, in 1528 op de Neude, ten gevolge van ataatkundige beroeringen, onthoofd. Zio Mattbaei, Anal. T. I. p. 519, 524; Barman, Utr.Jaarb, D. III. bl 609; Fundatianei, p. 267, 269, 467; 0 o d t, AreA. I). I. bl. 173. 1>. III. bl. 145; de Geer, t. a. p. bl. 36. NIJENRODE (Eenst van), zoon van den vorige, verkreeg in 1527 met zijn neef Frans het geboren burgerregt binnen Utrecht, en komt vervolgens tot het jaar 1554 in de regering dier stad voor. Hij was, tijdens den plegtigen intogt van Philips, prins van Spanje, binnen de stad Utrecht (1549) burgemeester, en verkreeg vermoedelijk bij die gelegenheid de ridderlijke waardigheid. Hij overleed omtrent 1557 en liet bij Margaretha van Eencsse van Wu 1 ven, een dochter van Geertruid, gehuwd met Goderd van Reede, heer van Idaaäveld, Amerongen en Nederliorst. Zio ^ll’.lthacu^, de Jure yladii, p. 275; Vir. Plueaath. T). III. bl. 146, 161, 163; 'Jijäs . van Vir. 1837. bi. 129, 561; Vlreckt Yoorheen en TAans, 1843. bl. 65; de Geer, t. a. p. bl. 36, 37. NYENEODE (Johan van), oudste zoon van Otto van Nyenrode en Heilwich van Vianen, oiitmoeten wij den 27sten April 1411, voor het eerst en wel als schildknaap. Den 15den Augustns 1416 beloofde hij, als zoodanig plegtig, te gelijk met vele andere edelen, om J a c o b a van Beijeren , na den dood van haar vader, als landsvrouw te zullen huldi- gen. ln 1427 verrecs de oorlog tusschen Rudolf van Diepholt en Zweder van Kuilenburg, die elkander een tijd lang den zetel van Utrecht met geweld van wapenen betwisten. De eerste en de stad Utrecht bewezen Johan de bijzondere gunst van met zijn gezin en hofstede te Nyenrode en met al zijne overige goederen, in het Sticht gelegen, buiten drn krijg te mögen blijven. Van zijne zijde beloofde hij aan Digitized by Google 374 den prelaat en diens bondi;enooten geen nadeel toe te brengen , noch Eijn huis voor hunne vijanden te openen. Ook hertog Philips van BourgondiS verleende op den 19den Angostua van hetzelfde jaar 1427, voor een bepaalden tijd, de gemeene buren en onderzaten van Nyenrode een zekere bescherming tegen gevangenschap, roof, brand en andere oorlogsrampen. In 1449 werd ook hij, als een voornaara tegenstander van bisschop Hudolf van Diepholt, te gelijk met zijn broeder S p 1 i n- ter, uit de stad en het Sticht van Utrecht gebannen. Hij overleed den Isten Julij 1454 en liet bij zijne vrouw Ida V an Byland na, Gysbrecht, die volgt, Johan, die met Else van Darthuisen en in 1475 met Johanna van Montfoort hatvde, en een zoon naliet, Hendrik die on* gehuwd stierf; Johanna, gehuwd met Gerrit van Eyn Soudensz en Heila, non in het klooster van St. Cecilia. Zie Matth. Fundat. p. 2S7; van Mieris, D IV. 211. bl. 344, 383, 897; Do dt, Areh. D II. bl. 247; Algem. Get. d. Fad. D. II. St. II. bl. 517; Bnrman, Ulr. Jaarb. D. II. bl. 531, 148 Tijdt. tan Vtr. 1837. bl. 401; de Oeer, t. a. p. bl. 36 volgg. NYENRODE Coenelm van), zoon van Gijsbrecht (•) van Nyenrode, en Cornelia van W a v e r e n, kanunnik van den Dom te Utrecht en heer van het huis te Hillegom bij Haarlem. Hij was in 1566 een aanvoerder der beeldbre- kers, had zijn dienstknecht bevolen den beeid brekeren bijstand te bewijzen en was oorzaak rlat de doopvont in de St. Ni- colaas-kerk gebroken en vemield werd. Ook behoorde hij tot de verbondene Edelen. Dies werd hij den 17den Augustus 1568 door Alva in den bloedraad uit den lande gebannen en zijn goed verbeurd verklaard. Hij hield zieh sedert te Wczel, Keulen en Aken op, en liet bij zijne echtgenoote Ca* tharina van No verum twee hinderen na, van welke de zoon in jeugdigen ouderdom stierf en de dochter het huis Hillegom beerfde. Zie Sent, van Alva, bl. 107, 111; Bat. Ill, bl. 768; Wagen aar, Vad, Bitl. D. VI, bl. 184; te Water, Verb, der Edel. D. III. bl. 176 — 178; de Geer, t. a. p. bl. 47 volgg. NYENRODE (Johan van), zoon van Johan van Nyen* rode en van Else van Dartbuizen. In den driejarigen oorlog tusschen Maximiliaan van Oostenrijk en de stad Utrecht, was hij, als een getrouw leenman van Holland, de (*) Deze Gysbrecht, maarschalk van Eemland (1528—1547), zoon van Hendrik van Nyenrode, baljnw ran Loosdreebt, Min- den en Tokkop, in 1519, in den hoogen ouderdom van 84 jaren ovcrleden. Hij was natnnrlijke zoon en cenige nakomeling van Gysbrecht van Nyenrode, in I46C door Philips van Bour- gondie tot baljnw van Loosdrecht, Minden en Tekkop benoemd, l^etiuwd met A li e uo ra va i) Borselen. i Digitized by Google 375 pnrtij van den Utrechtsohen bisschop toegedaan. Het slot Nyenrode, eoo zeer geschikt om de vaart längs de Vecht te belemmeren en alzoo de stad Utrecht den toevoer af te snij* den, werd door de Hollandsche krijgsknecliten bezet; maar eerlang togen de burgers van Utrecht uit, sloegen het beleg voor Nyenrode, en beschoten het zoo hevig dat de bele- gerden het den 7 September 1480 genoodzaakt waren zieh over te geveu. Den 24 July 1422 werd hij door den beer v a n Montigny, als stadhouder-Generaal van Holland met N y e n- rode verleid. Hij overleed den 14 Julij 1495, bij zijne echtgenoot Elisabeth vanZuylen van der Haar, eene dochter Sefina na. Omstreeks den 15 Februarij 1504 werd deze rijke, maar toen nog onmondige erfdochter buiten weten van bare bloedverwanten en voogden met geweld ontvoerd van het huis Nyenrode, door Willem Turk, zoon van Godard Turk en Margaretha van Egmond, dochter der Heeren van IJsselstein. In 1405 werd zij met hären schaker in den echt verbonden, en werd moeder van een zoon, in prille jeugd overleden en van twee dochters, E 1 i s a- beth en Klara. Zic Malthaei, Anal. T. I p. 408; Barman, ülr. Jaari, li. III bl. 514; Tijdtehrift van Vtrecht 1840 bi. 9.5, 409, 1840 bl. 167, 169, 268 , 269. D e G e e r, bl. 49 volgg. N YENKODE (Qvsbezcht van), komt in 1523 voor als hoofdman te Naarden. Aldaar bloeide toen de lakenweverij, toen echter in 1486 de lakenvelders menigmaal in plaats van gereed geld voor hunne waren, brood, spek en anderen leef- togt moesten ontvangen, die Imn boven de waarde werd opge- drongen, raakten zij hieiover aan ’t muiten en handgemeen met de burgerij, die onder ’t geleide van Nyenrode het Volk op de vlucht dreef. Zie Boxfaorn, Tkealr. Holl. p. 343; Tegerao, Staat van all« Fol- teren, D. VIII, bl. 101 ; De Geer, t. a. p. bl. 123. NYENRODE HENDRIKSZ. (Hendrik van), een der bel- hamers bij het oproer, dat in 1610 binnen Utrecht plaats had, die zieh zoo bijzonder moedwillig in woorden tegen den Magistraat van Utrecht verliep, dat hij den 13 Julij van dat jaar gevangen geiiomen en 2 Augustus daaraanvolgenden voor levenlang werd gebannen. Niettemin ontraoeten wij hem op den 3 Mei 1611 in de pastri-kerk te Utrecht, waar hij onder de prediking aan een plotseling toeval stierf. Zie de Geer, t. a. p. bl. 48. NYENRODE (Peter Hemdriksz.), zoon van den vorige, of Nieuwenroode werd in 1613 als proponent te Zijder- velt. Te Culenborg en van daar in 1617 te Rotterdam beroe- pen. Mij was de partij der conlra-remonstranten toegediau Digitized by Google 376 en deelde ook in hare Tervolo;ingeD Na de aanstelling van een nieuwe magistraat in dese atad, wanneer remonstranten en con* tra remonstranten vrijheid van godsdienst erlangdeu, werd hij in zijne gemeente hersteld. Toen in 1619 de remonstranten het onderspit moesten delven, werd hij een zoo ijverig contra* remonstrant, dat men aangeteekend vindt dat hij zieh met de wethonders der stad op de groote kerktoren begaf, om door middel van verrekijkers, toen onlangs uitgevonden, de verga* deringen der remonstranten in het open veld te ontdekken. Hij vertrok in Nov. 1631 naar Alkmaar en overleed aldaar in 1633. Zie Brandt, Bitt, der Ref. D. III yi. 344, 345, 88S; D o d t, Anatief. D. IV bl. 97, 189. V. bl. 40, 177. \I bl. 16, 105. Tyrf- tehrifl van Vtrecht 1839 bl. ItO ; Ue Geer, t. a. p bl. 48. Veeris, Ver, Naaml, v. Pred. Hardenwyk. Naaml, van levenbizond. bl. 25, 26. NYENB.ODE (Spuntbk van), bastaard, een kuustenaar, die in het begin der VVI eeuw te Utrecht bloeide, tijdgenoot van Pieter van Ingen. Zie Kramm, oq Ingen (Pieter van); Dodt, Arehief. O. III bl. 213, 215. NIJENRODE (WiLLBM van), in 1613 schepen te Utrecht. Hij behoorde tot de Sticbtsche gemagtigden, die met de Hol' landsche in Augustus 1618 ten buize van Daniel Tresel, eerste klerk der Algemcene Staten, vergaderden. Zie Wagenaar, Vad. Bitt. D. X. bl. 210, 217; de Geer, t. a. p. bl. 48. NTEVELT (•) (Jacob van Zdylen van), heer van Hoe- (*) Van de menigte takken, nit de hnizen der ende beeren van Zaylen, Anholt, wyk-te-Dnnrstede en andere, is alleen nog overig die van Znylen van Nyevelt, die zyn naum ontleend aan de heer- lykheden en sloten Znylen en Nyevelt in het Sticht van Utrecht, waarvan afbeeldinKeu besiaan. De ondsto tak van Znylen van Nye- velt, werd ondtijda gerepresenteord door de heeren van Nyevelt, llueveluken. Geerestein, liroekhuisen enz., de jongureti waren beeren van Blickenborg, Lensdeu, Kesteren, logenbaven, Schoonauwen, Oudüwater, Vreeswyk, Mausland, Maasslnis, Doorne, Gothen, Cool- ster, Heilo, Nellestein, Assdom, Berg-ambacht, 's Hecraartsbergen, Ammers, Üartbnisen, Eng, Berkou, IJortb, Bylevelt, Hinderstein enz. Al deze lijnen ztjn tegenwoordig nitgestorven, en de nog be- staando takken dier larailie werden in Holland gureprosemeerd door de heeren van Schonwenhnrg, Glinthorst, Schoonderbeck, Veldhui- sen, Brioller, Schafelaar, Maarssen, Nienw-Bcyerland, ’s Graven- Ambacht, £bze enz. in Belgie door de heeren van Snaefbnrg, Crajestein, Boelestein, Maarssonbroek, Isschot, Haar, Kokengeu, Spengen, Haenwijk, Montfuorts gerecht, Wikevorst, Hoelants, Uof- stade, Leyseele, Gaesebeek (in Viaanderen), en in Beijerou door de heeren der mojoraton van Prufeningen, Alkofen etc. ln de zes- liende eeuw heelt de Hollandscbe tak de Hervormde godsdienst uangenomen, die van Belgie en Beyeren zgn bg de K. C. ge- bleven. Digitized by Google 377 velakcn, raad van den bisschop van Utrecht en een zijner voornaainste krijgsoversten. Hij was de atamvader van dezen tak, cn oudste zoon van Steven van Zuylen van Vecht, ridder, heer van Hoevelaken en Schalkwijk, raad van den bisschop Jan van Diest, burgemeester en overste oudeman der stad Utrecht in 1312 en 1318 voorkomende, en van Mabilia .... Deze had tot grootvader Frederik van Zuylen Anholt, stamheer van den tak van Zuylen van Vecht, ridder, die op het tornooi in 1236 te Haarlem door den graaf van Holland aangerigt, was en door graaf Flo- ris V tot ridder orde van St. Jacob benoemd werd, en te- genwoordig was in den slag in 1282 te Sweserenge, door het leger van den bisschop van Utrecht tegen de heeren van Amstel en Woerden geleverd. Zijn overgrootvader was Steven V, heer van Zuylen, An- holt, Swesercngen, Westbrouck enz., die voorkomt onder de scheidslieden, in het geschil tusscheti den graaf van Kleef, den aartsbisschop van Keulen en den hertog van Luxemburg (1217) en die vervolgens met deze vorsten het verdrag van Keulen, lanno 1221, Kalend. Junii” zegclde. Jacob huwde omstreeks 1326 zijn nicht Christi na van Zuylen, vrouwe van Nyevelt, in 1351 gestorven, en noemde zieh sedert (vroeger tcekende hij zieh Jacob van Vecht) Zuylen van Nyevelt en nam tevens het wapen zijner echt- genoot aan. Zijn tweede vrouw was Elsabe Utenham, doehter van Pieter, heer van Ham in het Sticht, en van eene doehter uit het geslacht der heeren van Noortwijk in Holland. Hij komt vour in Charters van 1340 cn 1350, wordt een der dapperste ridders van zijn tijd genoemd en on- derscheidde zieh bij verschillende gelegenheden, vooral gedurende de twisten tusschen de Lichtenbergers en de Guntcrlingen. Haags voor St. Cecilien dag 1346, trok hij aan het hoofd der troepen van den bisschop tegen de laatsten op, eu dreef ze, na een hardnekkig gevecht, waarin liij zwaar werd gekwetst, uit Utrecht, ln 1353 verbond hij zieh met eenige magtige heeren tegen den bisschop, die om zieh te wreken, de goede- ren van vele zijner bloedverwanten en vrienden, zoo als de kasteelen van Montfoort, Hollestein en Ghoreel, en in het be- giii der lente van het volgende jaar, het kastcel Nyevelt be- legerde, welk beleg echter werd afgebroken, daar de oorlogende partijen zieh verzoenden. Hij overleed in 1355, en liet na Steven van Zuylen van Nyevelt; Clementine van Zuylen van Nyevelt, gehuwd met Dirk van Poelgeest, ridder, heer van Honade en Koudekerke, zoon van Gerrit van Poel ge es t, ridder, en van Adelaide van Raaphorst, doehter van Gerrit, bailliu van Keunemerland, en van Agnes van Wassenaar, gezegd van Duivenbode; Johanna van Zuylen van Digitized by Google 378 Nyevclt, relis^ieuse te Rijnsburg; Frederik van Zuylen van Nyevelt, stamvader van den tak Zuylen van Blicken- burg. Zie J. Gailliard, Maiion de Zuylen, Bruges 1863. p. 1. aniv Clout, Chal. el .Von, des P. B. p. 65, 139; Frosch ot, Nobl. ä'ütr. p. 15, 16; Carpentier, llitt, de Camir. P. III. p. 902, 1041; Hoogs traten, Sch aer, Hoordenb. o h v>. Nyevetl', Verh, Ned ■ II. VIII. bl 57, 58, 81; Je Brnin, de PecAtttr . bl. 7, 8; Oude Holl. l'Aron. 23 div. 4 Cap bl. 259; Goudhoeven, Holl. CAron bl. 245, 383, 390; Bai. Sacr. I). II. bl. 351; Halma, Tonn Ned. 1). 1. bl. 458; Voet van Oudbensden, BeicAr. van Culemb. bl 29; Kemp, Lev. der Doorl, Heeren van Arkel, bl. 71, 81; Lo Petit, CAron. U. I. bl. 286; Brecop, CAron, bin. Vir. bl. 287; tc Water, Perb. der Edelen, D. III. bl. 181, 182. ü. IV. bl. 307; Schotei, Abdij van Rijmb bl 156, 246, 287, 288, 320, 3.59; Knb van Ned. en Kl Oudk D. V bl. 242, 243. Sraede, Schalk, bl. 331; ran Heassen, Uiit, Episc. Foed. Belg , T. I. p. 1 50; Heda, Hisd. VUraj, T. II. p. 197; Buehelius et Heda, HiU. Traj. p, 257; Matth aeus. Anal. T. IH. p. 209, 408, 604, 605; CAron, aucliut van Beka, uitg. van Macihacus, bl. 239, 310. NYEVELT (Steven vas Zotlbn van), oudste zoon van Jacob van Zuylen van Vecht, gezegd Zuylen van Nyevelt, en van Christina van Zuylen, beer van Nye- velt en Hoevelaken (24 Maart 1355), gouverneur der kasteelen en kwartieren van Eemland en Stoutenburg (1384), raad van den bisschop van Utrecht, komt meermakn in Charters uit het midden der veertiende eeuw voor. Zoo zegelde hij in 1354 Donderdag na St. Urbanus, met Gilbert van Zuylen van Abcoude, Üiederik van Zuylen van Vecht en Wou- ter van Zuylen van Vecht, een charter, waarhij de bis- schop van Utrecht verklaart, den raal zijner raadsheeren te volgen en voortaan het ambt van gouverneur van het kasteel van Eemland aan geen vreemdelingeu meer te geven. ln het zelfde jaar ontving hij de kasteelen en domeinen van Eemland en Stoutenburg te pand voor het geld, dat hij den bisschop bad voorgeschoten, en kwam hem nogmaals den 21 October 1368 te hulp, toen hij, gevangen op het kasteel van Goor, zieh buiten Staat bevond de belangrijke summen voor zijn raut- soen te betalen. Meermalen werd hij in moeijelijke gevallen door de Staten van Utrecht geraadpleegd, die voond iu 1386 verschillende boden naar Hoevelaken zonden, om hem uit te noodigeii, om met heu over gewigtige zaken te koinen raad- plegen. Hij was in alle woelingen van zijn tijd gewik- keld. Gedurende den oorlog tusschen den graaf van Holland (1356) en den bisschop van Utrecht, werd hij op zijn kasteel Nyeveld door Jan van Egmond belegerd. Eerst na eene hardnekkige verdediging werd het den 22sten Mei overgegeven, geplunderd en verbrand. ln 1398 stund hij zijn bloedvcrwuiit Jacob v;>n Zuyli-n Digitized by Google 379 van Abcoude terzijde bij diens ondcrnemiii^ tegen Bhynestein en bragt veel toe tot het nemen dezer sterkte. Den 7 Mei 1898 werd hij en zijne bloedverwanten Willem van Zuy- len van Abcoude en Dirk van Zuylen, zoon van Sweder, door hertog Albert van Beijeren verzocht, om met een zeker aantal mannen hem bij te staan in den oorlog tegen Friesland. Hij veroverde in 1405 met Jacob van Zuylen van Abcoude en Dirk van Zuylen van Her- melen, Hagestein en Everstein. Hij huwde Agnes van Heemskercke, dochter van Gerrit, ridder, heer van Heemskercke, en van Margaretha van Cralingen, doch- ter van Willem, heer van Cralingen, en van Christina van Zuidwijk, vrouw van Rodenrijs, die hem de volgende kinderen schonk: Jacob, die volgt, Hendrik, die volgt, Willem, die volgt, (waarschijnlijk) Anna, vronw van Jan van Nyenrode, ridder, heer van Velsen en Poel, gestorven omstreeks 1411 en broeder van Elsabe van Nyenrode, Agnes, gehuwd met Adriaan van Ra ap hörst, ridder, beer van Raaphorat, Aarl ander- Veen, Soetermeer, bailliu van Haarlem, euz. Zie van Leen wen, Bai. III. p. 955, 978, 1203; Arnold de Bovergerne, CAron. Man. in Annal. Miuthaei, T. V. p. 54. Gisb. Lappin a Waveren, Append. in Beka, p 122; Snffr. Petri, Append. in Beka, p. 145; Ciron. Oenabttrg . ap Meiboom, p. 234; Matth. Vossii, A»n Lib. II. p. 352; M!iithaen.s, Bob. p. 350, 799; J, a L e i d i s, Ciron. Lib. XX.. bap. 11, 12. J. Gailliard, p. 13 euiv. K r e s e h o t, Bob. tCVlr. p. 15, Vermeire, Msc. Gen. p. .'i06, 326; Le Petit, Ciron. Holl. T. I. p. 298, 3l4; Gonthoeven, Chron. p. 197, 400, 409, 410, 421; Oud Holt. Ciron. div. XXXV. Cap. 13, p. 259, XXVI, Cap. XVII. p. 255, 265, 266; Barman, Jaarb. I bl, 50, 56, 96; Alb. Komp, Hut. der Heeren van Arkel, bl. 35, 440, 441; Arent toe Boecop, Hitl. Olr. bl. 292, 293; Schota- n n s, Frieieie Get. bl, 184; Sinids, Schalk bl 271; Ceriaier, Bed. Gea. U. II. bl. 3; Wagenaur, Fad. Hiat. D. III. bl. 286; Tegento Hiat. Vtr. D. I. bl. 70, l>. II. bl. 183; van M i e- r i e, Ciarterb . 1). III. bl. 674 volgg. Halma, Tonn. Bed 1). II. bl. 115, 315; te Water, Verb, der Edel. 1), III. bl. 242 volgg. D. IV. bl. 228: van Spaan, Hiat. Geld. 1) IV. bl. 208; Brou- erina van Nidok, Cab. Oudh. I). I. bl 99; Kok, IFoord. I). XX. bl 481 — 483; I). XXIV. bl. 70, 75; Hoog st raten en Schn er, IFoord. o. i. w. Bgevelt; As eh van VVijck, Oudate Kamer-Rekening van Vtr. bl. 79, 80, 106 — 109, 120, 121, 125, 132 etc. in Qod. Dipl. Ser. II. div. II p. 191 — 192; Butkens, l'Espinoy, le Carpentier o. h w. Nyevelt, NYEVELT (Jacob van Zdtlen van), zoon van den vorige, ridder, heer van Nyevelt en Hoevelaken, bezegelde met Jan van Zuylen van Vecht en Willem van Zuylen van Abcoude het charter van bisschop Prederik van Blanc- kenheim van 25 Mei 1403, betreffende het bestuur van den Leckerdijk. Uok komt hij den 26steu Uecember daaraau- Digitized by Google 380 volgcndc en den 16den December 1409 voor. In 1410 werd hij door het leger van Willem IV, granf van Holland, in zijn kasteel Hoevelaken belegerd, dat genomen en verbrand werd. Hij huwde in 1411 Elsabe van Nyenrode, dochter van Gysbrecht, ridder, hecr van Nyenrode. Velsen, en Poel, hoofdraan van Ämsteliami, Waterland, Zeeburg, gou- verneur van het kasteel van Naarden, bailliu van Kennemer- laud, erfmaarschalk van Gooiland, in 1396 gestorven, en van Bebra van Arckel van Leyenberg. Bij zijn dood in 1498, liet hij na: Steven (die volgt); Willem, die den Slsten Maart 1436 raet andere Stichtsche ridders een verbond sloot met bisschop Rudolph van Diepholt tegen Walraven vanMeurs. Hij huwde Eva. . . . die hem een zoon schonk. Willem, schepen van Utrecht (14G0 — 1468), welke den 27sten Junij van het laatstgemelde jaar tegenwoordig was bij de verzoening der broeders Gerrit, heer van Culemborg, en Hubert van Culemborg. Kicka of Elizabeth, gehuwd met Jan vanBenesse, ridder, heer van Reuesse, Rynauwen, Ilillenberg en Baarland. Gysberta, gehuwd met Gerard van Culemborg. rid- rier, heer van Maurik, zoon van Gerard IX, heer van Cu- lemborg, en van Bertha van Egmond. Jacobs, gehuwd met Willem van Gent, heer Van Kixtel, ambtman van Neder-Betuwe, burgemeester van Thiel, zoon van Wouter van Gent, bailliu en dijkgraaf van West- Friesland. Christine en Stevina, beide religieuzen te Rijnsburg. Zio vau Leeaweii, Bat lU. p. 1061; van Hcnssen, HUt. Epitc T I. p I7.S; iMatlhaeus, Boh, p. 773, 886 seqq !.*oz in Ann Chton. Atnen,/ p. 233- l)ez. Ije Jure ßlarlii, p. 401; V o r- hocveil, Rer- Amersf . p 78, 79; ßuciicltua, ed 288; T OS a ch Uli m ac h er, Ann. CI, p. 4SI; Uailiiartl, p 16 suiv, Freschot, Uub d'Utr, 14. 1.3; Gueilials, Dict . Gen. van Micris, Chart. D IV bl. 1.6, 38, 41, ’ t3; Graut Ptac. ’t Lands van ütr. 1) II bl. 107; Halma. Tann. Ned. o h v>. Gent; Tegento. Staat van Vtr, 1) II bl. 9, 10; Uisl. Geld. bl. 517 volgg. PoiitaDus, Geld, ilist, D. II bl. 182; Arent lue Boeuop, Hist. Vtr. bl. 3ö0; S t i c h t o n h o r s t, Geld. Gesch. Gouthoeven, Chron. bl 134. Bat S. I). II. bl. 410 15 u i- man, Jaari. D. I, bl. 398, 472, 4?3. I). III bl. 46, 86, 159, 298, 468, .609 V u e t, Hist. Culemb bl. 38, 39, 113. S m a 1 1 e- g a u ge, Chron. Zel bl, 702. liachioiiu en liusching, Bet. Ned. bl 315. Huogstratuu, Schuureiia . o h. w Nyen- rode Gent. Vtr. Hist. Gen. in Cud Dipl. Ser. II T. II. No. 75. p. 11.6, II6. Per wer da, IFapenb . Gen. Renesse, Gener 7, 8, 9. d'Ablaing, Ridd. van VeluKe, bl. 98. 8 c h o t e 1, Abdij van Rijnsb. bl. 153, 154, 246, 350. NYEVELT (Steven van Zuylen van), heer van Nyevelt en Hoevelaken, Bylevelt en Nedcrliorst (1461), behoorde tot Digitized by Google 381 de ridderschep van Utrecht en Gelderland, was schepeu en bnrge- meester van Utrecht in 1434, 37, 39 en maarschalk van het bovenkwartier in het Sticht (1442). Hij beze^elde met vele zijner bloedverwanten het charter, bij hetwelk de Utrechtsche ridders zieh den 14den Maart 1436 vereenigden met R ud c Ip h van Dicpholt tegen Walraveii van Meurs. Hij liuwde Elizabeth van Ooy, dochter van Gerrit, ridder, heer van Ooy, en van Elizabeth van Renesse, en stierf in 1464, nalatende Jacob (die volgt) en Elizabeth, ge- huwd met haar bloedverwant Dirk van Zuylen van de Haar, heer van de Haar, Zevender, Harmelen. Caba enz. oudste zoon van Dirk van Zuylen van Harmelen en Josina van der Haar. Zie Mattbaei jVoi. p 350 B.it. Sarra, T. II. p. 449. Vermoirc Msr, Gen, p, 385. ß u r m a n, Cfr . Jaarb, I). I. bl, 421, 472, 473, 4"9, 603. Voüt, HiU CuK 1)1. 83 F o r- werda, H^ap. O^nea! Ren. Gen VII. en Genial. Arcknly Gener. XXII. S e h o t 0 I, bl. 248. Gailiiard. p. 20. NTKVELT (Jacob v.vn Zdylen van), zoon van den vorige ridder, heer van Nyevelt en Hoevelaken (12 Maart 1457), werd 19 Februarij 1469 in de ridderschap van Utrecht opge« uomen, was lid van den bisschoppelijken raad, en 1447 gou- verneur van Stoutenburg, en maarschalk van Ainerstoort en Eemland. Hij werd in 1467 tot eerst« scheidsman in de geschillen tusschen den bisschop en de steden Amerafoort en Bunschoten gekozen en omhelsde in 1470 de partij van Jonker Frans van B red uro de, hoofd der Hoekschen tegen den bisschop van Utrecht, David van Bourgondie en ontk warn met veel raoeite aan de vervolgingen van dezen, die zieh reeds van Beinoud van Brederode en Jan vanAmerongen had meester gemaakt. Hij huwde Oda de Koever van Moutfoort, dochter van Jan de Roever, ridder, imrggraaf van Montfoort, lieer van Purmerende, Linscholen, VVeer, Hek- kendorp enz., dijkgraaf, raad van Jacoba van Beijeren en van üunegonda van Bronkhorst Hij overleed in 1476 en liet na; Steven (die volgt) en Janen Hendrik. Zijn portret en kwartieren vindt bij Gailiiard. Zie Mattbaei, Hob, p. 350, 819, 896 — 898; G a i 1 1 i a r d, p 91, 22; Fr esc hot, Nobl, d' Vir. p 15, 54 ; Lo Petit, Chron, Holl. T. 1, p. 480; Hnrm an, Jaarb. I). II, bl. 277; vanSpaen, llitl. V. Gtld. I). IV. bl. 197, Goathoeven, llalion, Uoog- straten, 'cbaer, Beverwyek, Retckr. v. Üordr. bl 63, Kerk-Oudh D. II. bl. 250, Teaenw Staat van Vtr I) II. bl tI4, 116; C Stroobant, Oenaal de Montfoort. p 129 — 398. NYEVELT (Jan tan Zcylen van), jongere zoon van den vorige, raad van den hertog van Gelderland, afgevaardigde van dezen bij de ataten van Utrecht. Hij leefde nog in 1524 en komt in meuigte Charters en andere openbare stukkeii vour. Hg was Digitized by Google 382 een depper ridder, een der hoofden der Hoekschen en nam deel aan de meeste ondememin^en tegen de Kabeljaauwschen. Na den ondergang zijner partij en den dood van Frans van Bre- derode, werd hij begrepen in de acte van amnestie van 1 Jan. 1517. Hij trad met twee zijner broeders en verseheidene bloedverwanlen in liet verbond van Nyeveld, waarvan zijn broeder Hendrik het hoofd was, legen David van Bonr- gondie, bisschop van Utrecht, die de regten, privelegien en vrijheden, door de stad Utrecht onder zijn voorgangers genoten, had geschonden. In 1483 streed hij onder zijn broeder Hendrik, foen deze zieh van Utrecht meester maakte, en hielp in .Tulij van hetzelfde jaar met zijn oora, den burg- graaf van Montfoort, die stad, toen zij door de Holländers belegerd werd, die hij verdreef. Toen bisschop David in 1483, ten gevolge eener overeenkomst, wederom den zetel van het bisdom had beklommen, werd hij met zijne broeders S te- ven en Gerrit en zijne bloedverwanlen Dirk en Steven van Zuylen van Haar gevangen genomen en eerst na het betalen van een zwaar losgeld ontslagen. Hij vorderde bij een hrief, gedagteekeud den 24 October 1514, van de stad Leyden hem binnen 14 dagen te betalen de gelden, die zij, nadat zij door zijn broeder Hendrik was ingenomen, bij een acte van 1481 beloofd bad, aan dezen ter hand te stellen, met bedreiging van, zoo zij er niet aan voldeed, die som gewapen- derhand in te vorderen. De stad antwoordde, dat zij zieh onderwierp aan de beslissing van Maximiliaau, rnwasrd van Holland, Jan van Nyevelt schreef den 6 December 1514, op bevel van den hertog van Gelderland, aan de staten van Utrecht, de oogenblikkelijke in vr^heidstelling, zonder rantsoen van de gevangenen op den Rijswaart gemaakt, en den 26 der- zelfde maand betaling van de achterstallige penningen, wegens zijne dienst, als monstermecster. In October 1516 werd hij met Willem van Rosse m door den hertog ter regeling van belangr^ke zaken naar de staten van Utrecht gezonden. Den 6 Maart 1517 zegelde hij, namens de staten van Utrecht een brief, die Frans I, koning van Frankrijk berigtte, datde staten toestonden in het venlrag met Karel V te worden opgenomen, behoudens hunne privilegiSn, onafhankelijkheid en de uitvoering der vorige verdragen. Hij stierf, zonder wettige descendenten. Zjjn 16 kwartieren vindt men b\j Gaillard. Zie Matthaeus, de Jure gladii, p. 390; GaiUiard, p. 22 saiv.; llnbncr, Getlachl-reg , oelaf. 419, 423; Voet v O. Betehr- van Cugleni, bl 146 voIgK ; Drouerias van Nidek, Kai. v. Nederl en KUeftche Oudh. D IV. bl 40 ; v a D M o 0 r i s, Ned. VortteUf D 1. bl. 168; van Leeuwon, Bai ill, bl. 916 volgg.; A I k e m a d e, Bolterd. llendend. bl. 32, 321, S29, 323;.G o u t h o e- Chron. bl. 621 — 536; Le Petit, Chron. Roll. T. I. p. 626 — 568, Oude Roll Chron. div. XXXI. bl. 421 — 437, 467; Kok. Vad, Digitized by Google 383 Woordmi, !)• II. bl. 75; Halma, Tonn, d, ^ederl. bl. ->I7; E 1 8 e V i e r, tchMcordering ean Juha» pun ZuyleH van Xyevrll, in Krön. v. h. Vtr. Gen. 1857 391 — 397; vunAsch van W ij c k, Arehief. 5 kap. ülr. en Krön. Vtr. Gen. jaarij. 1847, bl. 174 volgg. 1848 bl. 260. NYEVR;I.T (Hendrik van Zdylen van), broeder van den vorige, was meermaleii raad, tresorier, schepen, burgeraeester en overste ouderman der stad Utrecht. Hij behoorde tot de dapperste ridders van hct Sticht, was een der iioofden van de IJoeksche partij en een der hardnekkigste vijanden van bisschop David. Toen Jan van Egmond, stadhouder van Holland en Jan van Wassenaar zieh aan bet hoofd der Kabeljaauwen den 3 Julij 1479 van Leyden hadden meester gemaakt, begaf zieh Hendrik van Ny c v e 1 1 met zij ne partij naar Leyden, en besloot in 1481 die gewiglige plaats weder te veroveren, hetgeen hun gelukte, waarop hij de regering ver- zette, de Kabeljaauwschen die hij gevangen had op een zwaar rantsoen ztUe en de burgery zware lasten oplegde. Daarenboven liet Hendrik zieh een sehepcn-acte geven, waarby de stad zieh verbond hera of zijne erven 9000 rijnsche guldens te geven. Hij bood weSrstand aan alle voorstellingen en dreigingen van Mazimiliaan en vernomen hebbende dat de troepen van dezen, onder den stadhouder Lalaingen Jan van Ranst, markies van Antwerpen, de sterkte te Alphen hadden ingenomen, van plan om Leyden te naderen, verjoeg hij zu van daar tot aan Delft, en keerde zcgepralende met de buitgemaakte vaandels naar Leyden. Vervolgens verdedigde hij de stad en het kasteel van Montfoort met zulk eene dapperheid, dat nartshertog Maximiliaan verpligt was hct beleg op te breken en naar ’s Hage terug te keeren. Op den dag zelven zyner terugkomst, verbände hij Hendrik en zijne deelgenoo- ten, met verbenrd verklaring hunner goederen. 