title: Inleiding tot eene geschiedenis der Nederlandsche diplomatie
creator: VREEDE, George Willem
text: 60 een Commissie uit H. Ho. Mog. aan de Fransche Representanten te ’s Gravenhage, als aan de Nationale Conventie zelve „door aan of meer daartoe expres te committeren bekwame personen,” het verlangen worde geopenbaard, „om tusschen de beide Naties, als twee gelijke en even onafhankelijke Republieken, een vaste Alliantie aan te gaan,” op redelijke en voor beide even voordeelige voorwaarden. — Dat alzoo met de daad de grond gelegd worde tot de naauwste broederschap, die tot hiertoe immer tusschen twee Naties heeft bestaan; en waarvan de gevolgen niet dan ten uiterste heilzaam, zoo voor haar zelf als voor den algemene vrede van Europa zouden kunnen wezen. Welke een verblinding, zoo niet een lichte geloofwaan van de Nederlandse Nationale door ijdele klanken werd gestreeld en begoocheld! Alliantie met de Franse Republiek, en tegelijk vrede met Groot-Brittannië! Hij, die van den spiegel voorlopig had vervangen, was toch niet zoo kortzichtig, of de Rede, welke hij aan het hoofd der plegtige Deputatie uit de Vergadering van Holland, twee dagen daarna 1), tot de Franse Representanten hield, met duidelijke bedreigingen tegen de Engelsen vervuld, zou geen zin gehad hebben. In het gewone Stadhouderlijk kwartier, nu dienende tot het verblijf der voornoemde Representanten 2), ontvingen deze de eerbiedige hulde van hen, die aan de souvereine Staten van het magtig Gewest opgevolgd 3), bij monde van den beroemden Uitlegger der Unie van Utrecht, aan de welwillendheid der Franse Natie en aan hare zegevierende wapenen, openlijk het geluk te weten van hunne ketenen verbroken. 4) De Kersven, 13 Febr. 1795, 1, 236 volg. "Een effet, Citoyens Representants de Vrijheid in hun midden hersteld te hebben. Zij verwaardigden zich, de nazaten der Mannen, voor wie nog geen eeuw geleden, de Minister van Buitenlandsche Zaken van den opgeblazen Lodewijk XIV ootmoedig gebogen had, zij verwaardigden zich die laatdunkende vreemdelingen de voornaamste Besluiten sinds hunne bijeenkomst genomen, als de eerste vrucht der herkregen Vrijheid, te overhandigen! En al weer uitte men de onzalige begeerte, naar de innigste verbinding met Frankrijk smachtende ! "Moge, sprak PIETER PAULUS, die wensche van geheel het Bataafsche Volk eerlang verwezenlijkt worden tot heil der beide Naties, in haar wederzijdsch belang en om de verderfelijke aanslagen van onze gemeene vijanden volkomen te verijdelen! Wilt ons, Burgers Representanten, tot dat einde de broederhand reiken en op de edelmoedige verklaringen, die gij bij het betreden van onzen grond, in uw Manifest voor heel de wereld hebt afgelegd, het zegel drukken. Alleen hierdoor, Burgers Representanten, zullen onze betrekkingen met Frankrijk tot voordeel en onzen verbonden vijanden noodlottig zijn; inzonderheid hun, die van de opkomst af van ons Volksbestaan, de onverzoenlijke vijanden van de Republiek, van haar vrijheid, van haar koophandel, gelijk van haar wezenlijke onafhankelijkheid geweest zijden. Al hunne kunstenaamswerken zullen wij zeer licht beschamen en hunne listen verijdelen, zodra wij een Alliantie gesloten hebben. tans, c'est A votre présence si désiré parmi nous, et A la bienveillance de la Nation Française envers dit Volk, dat wij devens het geluk hebben te breken onze ketenen en terug te nemen in het midden van ons de weldaden van de Vrijheid." 2). L'accomplissement du désir ardent que nous avons, de nous allier le plus étroitement possible avec la Nation Française. Et en particulier, ceux qui depuis le commencement de notre existence politique, ont été les ennemis implacables de cette République, de sa liberté, de son commerce et de son indépendance réelle. ten gevolge van welke wij met u de meest doeltreffende en dadelijke maatregelen voor de aanstaande krijgsverrichtingen te lande en ter zee kunnen beramen, met het doel 1) om alzoo aan Europa een duurzamen vrede te schenken.” Wij willen thans nagaan, welk redelijk vertrouwen men op zulken gelukkigen uitslag der te Parijs aangeknoopte Negotiatie, met het oog op hetgeen IRHOVEN VAN DAM en »Lauw bereids wedervaren was, hier te lande kon koesteren. Niet gering bezwaar hadden die Gedeputeerden uit het gelijke tijdelijk verblijf in de Fransche hoofdstad, van de Commissarissen van H. H. Mog. BRANTSSEN en BEPELAER ondervonden. Welke volmacht konden de Patriotten tegen den officielen last dier Staatslieden vertoonen? Voor zo verre het Comité de Salut Public, „het Lichaam, met welke alle buitenlandsche relaties moesten genegotieerd worden,” zich dezelfde of grootere voordeelen van de „Oranje-Ambassadeurs” beloofde, was het te vrezen, dat de zendelingen van eenige Clubisten, bij die der nog bestaande Stadhouderlijke Regeering in de schaduw zouden gesteld worden. Hooren wij, met welk gevolg zij zich bij het Comité, met name bij OARNOT 2), gelast met hen te spreken, over de onderscheiding, waarmede BRANTSSEN en BEPELAER bejegend werden, beklaagden. „Wij hebben, dus melden zij, onze hoogste verbazing te kennen gegeven over de optreden van twee pretense Ambassadeurs van de onwettige Staten-Generaal, met een gevolg van zogenaamde Staten-boden en bedien- den. Wij hebben het Comité de Salut Public laten voelen, dat volgens de Fransche grondbeginselen zelve, met die Ambassadeurs geen onderhandelingen konden worden 1) »Donnez le but et j'en suis pourront être de rendre pour toujours la paix en Europe.” 2) Verg. over het bedrijf van den vermaarde krachtsman, als Lid van het Comité, de onlangs verschenen Mémoires sur Carnot 1758—1823 par son Fils, Tome premier (seconde Partie) Paris, 1802, p. 830-848, 347, 858 volg. Gekomen; dat van hunne Negotiëring ook nimmer enige vrucht, hoe ook genoemd, kon verwacht worden, daar toch hun enig oogmerk geen ander kon zijn dan de krijgsverrichtingen, zoo doenlijk, te schorsen en een tijdelijken stilstand van wapenen te bekomen! Zij betoogden, dat de Staatsche Commissarissen toch wel niet op de verbanning van den Stadhouder zouden aandringen; dat deze wel niet konden bedoelen, den Regeringsvorm "op demooratische principes te vestigen," de enige waarborg voor de Fransche Republiek, van de opregtheid der Nederlandsche Natie. Het was hun blijkbaar enkel te doen om tijd te winnen. Vervolgens van Pama en BLAuw de inhechtenisstelling der "pretense Ambassadeurs" of ten minste hunne onmiddellijke verwijdering eischen. Op welke onvoorzichtige vordering CARNOT droog hernam, — de Patriotten verzwijgen het niet — "dat zij Ambassadeurs ook het recht hadden, om even als wij te hunnen opzichte, onze arrestatie te vragen." Erger nog dan dit antwoord, hetwelk hen gramstorig maakte, was de vernedering, welke de Gedeputeerden, kort daarna, bij het Comité de Staats Generale, en wel bij de sectie de Politie, hadden te ondergaan; alwaar zij, "ieder afzonderlijk, twee uren achter elkander door een Commissie, vergezeld van een Secretaris, op interrogaties gehoord" werden, als waren zij gens sans aveu of verdacht geweest! Een behandeling te grievender, daar zij na alle navraag te die aanzien, niet hadden kunnen bemerken, dat men "de Oranje-Ambassadeurs" even onbetamelijk bejegend had. Doch dit voorval is te veelbeteekend, om het niet meer omstandig naar het bericht van BLAuw, te vermelden. — Gelijk deze verzekert, heeft het feit "onmenselijk" bijgedragen tot het gestreng bevel aan PICHÉGRU, om onverwijveld van den harden winter tot den inval in Holland gebruik te maken. Depêche van BLAuw en van Dat, 18-Februari 1795 (99 Nivoso, 3e jaart). 64 BLauw ontving namelijk een bezoek van BERNARDUS BLOK, voorheen Secretaris van Gecommitteerde Raden in het Noord-kwartier (van Holland). Deze zeide hem, dat hij een vriend had, AUDIBERT CAILLE van Calais, welke met den Representant courtois, Lid van het Comité de Sarete Generale, zeer gemeenzaam omging. Die Afgevaardigde had bij den val van ROBESPIERRE en onder de Thermidoriërs „een grote rol gespeeld;” hij genoot dus thans eenigen invloed. BLOK stelde dien tengevolge, een ontmoeting met COUTROIS, aan de Batafsche Gedeputeerden voor, daar die Representant „gaarne met hen wenschte te spreken, en welke Representant niet ongenegen zou wezen, moyennant quelques sacrifices, de Oranje-Ambassadeurs in de Nationale Conventie zelfs te denonceren;” doch waartoe hij enige inlichtingen noodig had. LAUW nam den voorslag aan: BLOK kwam den volgenden dag weer, en zeide dat COUTROIS de Gedeputeerden ’s avonds zou afwachten in het Hôtel van het Comité de Sarete Generale, waar de Representant „meestal sliep, om bij de hand te zijn.” Zoo ging dan BLAuw (van Dam ziek zijnde), vergezeld van den Secretaris RAoul, alleen met BLOK en AUDIBERT naar de aangeduide plaats; in de vaste overtuiging, niemand anders dan COUTROIS, aldaar te zullen aantreffen. — Na een uur toevijlen, werden twee grote deuren geopend, en bevond LAUW zich tot zijne verbazing, in tegenwoordigheid van 24 personen, in goede orde rondom een tafel gezeten. Een Secretaris stond op en geleidde den Batafschen Gedeputeerde en diens gevolg, in een naastgelegen vertrek, waar kort daarna, drie of vier Leden van evenementelijke Vergadering, onder deze de aanstaande Directeur. 65 BARRAS in de slager LEGENDRE ook verschenen. Deze noodigden hen uit plaats te nemen, en vroegen wat zij voor te dragen hadden. Op die vraag wist Brauw, geheel versteld, naauwelijks „wat hij dacht of spreken zoude,” beurtelings BLOK, RAOUL en „den vriend AUDIBERT CAILLE” aanstarende, welke Franschman „zich in allerlei bogten wrong en gestaag van kleur veranderde.” Na lang stilzwijgen, zeide onze Hollander, niet voornemens geweest te zijn, zich tot die aanzienlijke Vergadering te wenden, maar dat hem en den zijnen door een der Leden een rendez-vous gegeven was om over de Hollandsche zaken te spreken, en dat zij door de Bataafsche Patriotten als Gedeputeerden waren afzonden, om de belangen van hunne Republiek aan de Fransche voor te dragen. „Dans ce cas, antwoordde LEGENDRE, vous pouvez vous ouvrir avec confiance: nous estimons les Patriotes de votre Pays.” Hierdoor aangemoedigd, trad men in een vertrouwelijk gesprek; men deed een beknopt verslag van alles, wat betrekking had tot ons Land, van de wensen der Patriotten, van den staat van het Fransche Leger, van het te vrezen gebrek aan levensmiddelen, in een woord van alles wat der revolutionaire partij overkomen was, evenwel met omzichtigheid en zonder iemand persoonlijk te krenken. Men vergat niet, van de Oranje-Ambassadeurs te spreken. „Eh bien, barstte LEGENDRE uit, n’y a-t-il pas longtemps que je disais, qu’on nous amusait là-bas ?” Eensklaps stonden alle drie op en zeiden: „Nous croyons, dat u brave mensen zijn, en u kunt ons een bewijs geven door met te schrijven alles wat u ven begrepen heeft.” Men kon niet meer terug. In allerijl beriep Brauw zich met manschapskunde stelde eene aangifte in acht regels op, waarin eenvoudig gezegd werd, dat de Heeren BRANTSPAUW, Memorie, fol. 20. 2) „Denunciatie.” SEN C. 8. „Oranje-Gedeputeerde waren,” naar het scheen, met geen ander inzicht gekomen dan om de Fransen te mamuseren.” Dat geschrift was uiterst welkom: SLaaw en zijn gevolg werden ontslagen en dachten dat hiermee de zaak was afgehandeld. Op hun vraag aan BLOK, wat het voorgevallene te beduiden had, wist deze geen voldoende op heldering te geven. Het was 10 uur des avonds: twee uren na middernacht, kwam VALCKENAER zeer ontsteld BLAuw verrassen. „Mijn God, riep hij uit, wat hebt gij gedaan? er is een leven en een geweld bij het Comité de Salut Publique, en de twee Comités zich vergaard. Carnot heeft mij laten roepen en mij gezegd, dat Gij dien twist tusschen de twee hoogste Magten veroorzaakt hebt; dat het Comité de Surette generale en Corps zich begeven had naar het Comité de Salut Public, en op hoogen toon rekenschap van de Hollandsche zaken had gevorderd. VALCKENAER voegde er bij, dat Carnot op het onverwijvend vertrek van BLAuw en VAN DAM („’smorgens om 7 uur”) aandrong; dat dit de beste partij was die zij konden kiezen. De Bataafsche Gedeputeerde, zijner onschuld bewust, weigerde standvastig en verklaarde al de gevolgen met gelatenheid te zullen afwachten; de „vriend AUDIBERT CAIIL!” verdween naar Calais; eerlang vinden wij hem te Amsterdam weer 2). Intussen, „om weer in de goede gratie van het Comité de Salut Public te geraken,” ontwierpen BLAuw en VALCKENAER die eigen nacht een Nota, die met het gebeurde van den vorigen avond, tot uitslag heeft gehad, dat het Comité aan Pichegru de stellige bevelen zond „om door te trekken!” Daarentegen werden BLAuw en RAoUL twee Als Commissaris van Zeezaken en Koophandel der Fransche Republiek te Amsterdam, waar hem den 18 April 1794 de inwonerschap ontzegd was. Handel. van de Municipaliteit, 1, 165, verg. met bl, ıxxızıv. naam, Memorie fol. 21, dagen daarna, des avonds na uuren door een gendarme „ten eerste” bij het Comité de Sarenne generale ontboden. Daar was het, dat hun het langdurig en beleedigend verhoor werd afgenomen, waarvan hiervoren gesproken is. Niet voor twaalf uren in den morgenstond, liet men hen ongemoeid gaan. "Dat leek er wel naar, om van Puissance tot Puissance te negociëren, klaagt BLAUW in zijn Memorie, zoals onze Commissie zich hadden voorgesteld!" Men ziet, dat het gebrek aan een officieel, diplomatisch karakter, aan een Vertegenwoordiging van de Republiek bij de Fransen Bewindvoerders, alle handelingen van BLAUW belemmerde of verlamde. Wij zullen zo even zien, waarom hij doorgaans de moeilijkheden alleen, zonder steun van Van Dam, had te dragen. Na het tot stand brengen van de omwenteling in Holland, zou men met meer voortvarendheid, het Gezantschap te Parijs hebben moeten bezetten, om langs die weg, de eenzijdige en oppervlakkige beschouwing van de toestand van het Vaderland door de Representanten bij het Fransche Leger, te kunnen bestrijden en verkeerde opvattingen en indrukken te voorkomen of weg te nemen. Dat werk bleef te lang haperen en lokte een en andermaal, de klachten van den Batafschen Gedeputeerde uit. Een zeer uitvoerig en belangwekkend schrijven van BLAUW aan PIETERSEN gedagteekend 17 Februari 1795, toont het nadeel van dit verzuim met kracht aan. "Was ik minder gepenetreerd, zegt hij, van de hooge noodzakelijkheid, ik zou het definitieve antwoord op mijn vorige despatches in stilte afwachten, en u niet op nieuws in uw gewichtige bezigheid interrumperen; maar de dienst van het Land, het belang van de grote zaak die wij allen voorstaan, en de zorg, die ons door de Natie is opgedragen om voor die belangen te waken, alles roept, alles dwingt mij, om u onder 't oog te brengen, dat zonder uitstel een Deputatie moet worden benoemd, die op een wettige wijze met het Fransche Gouvernement kan handelen en negociëren." De keuze der Leden van het Gezantschap was een kiesch onderwerp. VAN DAM en BLAUW konden niet gezamenlijk bevestigd worden op den post, die zij in een harren tijd, vrijwillig hadden aanvaard. Zij lagen met elkaar op des te lieflijke wijze overhoop, en wel dermate, dat eerstgenoemde zich eigenmachtig weer naar Holland had begeven, zonder zich aan de bedenkingen van zijn Ambtgenoot te kreunen, terwijl BLAUW met zijn ontslag dreigde, indien Van Dam als Minister naar Parijs terugkeerde. konden worden goedgekeurd; „want zoodanig, merkt hij aan, is hier de staat van zaken, dat, als men iets wil beslissen hebben, men het zelf alles in behoorlijke orde moet voordragen, dat het maar gelezen, geresumeerd en getekend behoeft te worden. Op die wijze kan men hier met vrucht arbeiden, en anders zal de eene dag voor, en de andere na verlopen, zonder dat er iets wezenlijks wordt uitgevoerd.” Het laat zich begrijpen, dat de aanmatigende toon van een waanwijzen, laatdunkenden Ambtgenoot, die gelijk wel meer lieden, de kunst verstond, den arbeid op anderen te schuiven, BLAUW spoedig ergerde; maar wat hij op een andere plaats, van de zelfzuchtige berekeningen en inzienden van IRHOVEN VAN DAM aan PIETER PAULUS Ontboezemt, schildert het karakter zwart, dat de verbittering ten toppunt scheen te zijn gestegen. Haat en verachting strijden in die regelingen om den voorrang. „Het is mij zeer onbelangrijk, zo gaat hij voort, wat hij op mijn subject denkt, schrijft of spreekt. Ik heb hem laten weten, dat hetgeen voor hem een ongeluk zou zijn, — buiten de zaken te zijn — ik het voor mijn hoogste geluk zal houden; maar dat ik zal overkomen, al was ik ook in Constantinopel, om hem te deserteren, zodra ik begon te bemerken, dat hij in mijn Vaderland een preponderanten invloed had. Dat ik mij daartoe verplaatst zou oordeelen, omdat ik hem hield voor een lafhartige, vindictieve poltron, die ik als hij het hoorbeeld in handen had, waarnaar hij te Amsterdam gestaan heeft, in staat zou oordeelen zijn beste vrienden op het schavot te brengen, en dat ik in dit geval, dat onheil zelfs ten koste van mijn leven zou trachten af te keeren. Men zou wensen het er voor te kunnen houden, dat BLAUW heftig verbolgen en door drift vervoerd, hier overdreef. Van onmiskenbaar gewicht is verder in die depeche, de aanwijzing van het gedrag, te Parijs jegens het Comité de Salut Public en de Conventie, in Nederland jegens de Franse Representanten en Bevelhebbers te houden. „Het is bij mij zeker, dat, aangezien ons Land in een staat van zeer groote afhankelijkheid, relatief Frankrijk staat, men alles moet vermijden, wat enigszinds het Gouvernement alhier zou kunnen afgrenzen, omdat het nationaal orgueil, relatief de buitenlandse zaken, zeer spoedig geblesseerd zou worden. In Holland behoort men de grootste fermetheid en circumspectie tegen de afgezondene Representanten en Generaals te deployeren; te Parijs, bij het Gouvernement, behoort men de cordaatste loyaliteit en vertrouwen in alles te doen doorstralen. Zoo zou men het best „de particuliere intrigues en baatzucht” der vreemdelingen die ons overheerden, kunnen beteugelen. Zeven voorname punten schenen den grondslag der te openen Negotiatie met de Fransche Republiek, te zullen uitmaken. Men moest, stelde de Lauw, bepaaldelijk weten: 1. Hoe het Fransch Gouvernement denkt over onze politieke betrekkingen vis-à-vis de Verbonden Mogendheden? Of het van oordeel is, dat wij de Neutraliteit moeten affecteren, dan wel openlijk den oorlog declareren, en al de Gezanten bij die Hoven rappelleren ? 2. Of Frankrijk voornemens is al de Generaliteits-Zanden en overwonnen frontier-steden gaaf aan ons te cederen, dan of zij een gedeelte van ons Land zouden willen demilitariseren, en welke schadeloosstelling wij in dat geval, daarvoor zouden krijgen ? 3. Een precieze opening van hunnen kant omtrent den actuele staat van particuliere Vredes-negotiatie met sommige der Verbonden Mogendheden, en een stellige toezegging, dat wij op grond van onze opofferingen te doen voor de gemeene zaak, bij de Conferentie toegelaten, zullen gekend, en geraadpleegd worden over die eventuele Vredes-onderhandelingen. 4. Eene vast beraamde schikking, op welken voet de Franse Adsignaten, 200 zij geadmitteerd worden, bij ons prijs zullen hebben. 5. Volgens welk plan, de militaire operaties voor den vierden veldtocht zullen geregeld worden, en waartoe men zich, om tot een duurzamen vrede te komen, zal bepalen. 6. Het werk der Hollandsche vluchtelingen, die zich hier bevinden, en over de verdere schikkingen dienaangaande met het Fransch Bewind te treffen. 7. Welke schikking men zal beramen omtrent de Hollandse matrozen en soldaten, die hier krijgsgevangen zijn, en waarvan een groot gedeelte zich vrijwillig zal laten gebruiken. Over elk der zeven punten trad de deur in een beknopte of breedere ontwikkeling. Merkwaardig is de toelichting van het tweede, waaruit welke zich het vermoeden laat afleiden, dat BLAUW, door VALCKENAER, zijn getrouwen raadsman, overreedde, zich min of meer met het uitzicht op uitbreiding van ons grondgebied Zuidwaarts vleide. Wel is waar, konden de Fransen zelf hun verlangen mogelijk verder uitstrekken, dan voor de ingezetenen der Generaliteitslanden, „die aan onze zeden en gewoonten gehecht zijn,” aangenaam zijn. Maar, vermits „omtrent Brabant en Zuid nog niets” beslist was, merkte BLAUW aan, dat die zaak nog als in haar geheel, kon worden beschouwd, „terwijl men tevens, zei hij, niet weet hoe ver men het daaromtrent door onderhandelingen zoude kunnen brengen.” Hij had het oog, naar het schijnt, op een vereniging van Holland en België, immers van de zeventien Nederlandse Provincies, van welke VALCKENAER een uitgewerkte Schets had ontworpen; een vereniging, die deze niet enkel in het belang der beide Volken, de Bataven en Belgen, maar ook en niet het minst, in dat van Frankrijk zelf aandreef ! Ook op het zesde punt, deelde BLAUW wel te behartigen wenken mee. Men behoorde zich tijdig aan het lot en de verzekering der toekomst van de in Frankrijk verblijvende „Hollandse emigranten,” gelegen te laten zijn. Bijlage II. (Plan van een Vereniging der Belgische gewesten met Noord-Nederland, blz. 8-14. 72 Onder hen, schreef hij — en hij zal wel in de eerste plaats op den schranderen, doorslepen VALCKENAER gedoeld hebben, zitten grote verstandige revolutionaire geesten, die met kalmte de verschrikkelijke evenementen van de Fransche Revolutie bestudeerd hebben; die alle de resorts weten, om het Volk in beweging te brengen; van de opkomende calamiteiten, van de evenementen, in een woord, habiel te profiteren, en wien het niet aan moed zal mangelen, om met luister eens op het tooneel te verschijnen. Die lieden te miskennen, ware evenzo goed als zaad van twist, twedrag en de grootste onheilen te zaaien; en de rampen, die daaruit voor ons Vaderland zouden kunnen voortkomen, wegen mij 200 zwaar op het hart, — dat ik niet verantwoordelijk wil zijn voor de gevolgen, indien dat werk niet met de grootste staatkunde en voorzichtigheid wordt gedirigeerd. Vele van hen, voegde hij er bij, zijn tot de grootste ellende gebracht, en waartoe is de wanhoop niet in staat! Met dit punt der Hollandsche uitgewekenen, stond de vervulling van meer dan een Gezantschap der Bataafsche Republiek in onmiddellijke verband. Al dadelijk kwam voor Parijs, VALCKENAER in aanmerking. BLAUW, die zich uit vaderlandsliefde, in een driemaandstijdgewricht, aan vrouw en kind had ontscheurd, en in angstige onzekerheid wegens beider toestand verkeerde, betuigde naar huis te verlangen. Hij maakt gewag van een vernuftig middel door den gewezen Hoogleeraar bedacht, en op de heerschende zucht der Parijzenaars voor het tooneel gegrond, om namelijk „door een zeer aardig getourneerd Drama,” de gemoederen voor onze omwenteling te winnen. Hij roemt vaak het beleid en behendigheid van Arr’s, en laat er dan op volgen: „Ik hoop dus, dat op die man het oog zal vallen, en als bij hem, herinnert hij zijn vriend rikker PAULus, volgens uw plan, een Verg. hiervoor bl. 26. kundig Amsterdamse koopman gevoegd wordt, kan men er mij zeer wel missen. Voor de zending naar het Hof van St. James, alsof die door de gebeurtenissen niet overbodig was geworden, sloeg Lauw een in 1787 afgetreden Regent voor, wien de stad Amsterdam, nevens andere ballingen, behoorde uit te noodigen in haar midden terug te keeren; — te weten, Mr. Jan de Witt, „een braaf, eerlijk en loyaal mensch.” Indien er aan de vervanging van den Envoyé van Nagell in ernst mocht gedacht worden, „zou ik (dus vervolgt Blauw) De Witt, geadviseerd van een flegmatiek observateur, die weinig sprak, tot die Commissie zeer geschikt vinden.” Aan dit voorstel was het onuitroeibare herdenken der Zoevesteinsche factie niet geheel vreemd. De Stadhouder en Mr. de Witt te gelijk in Engeland! „Daarin zou voor het Huis van Oranje iets piquants zijn!” Een ander Amsterdamse uitgewoner, Bicker, kon elders met vrucht in de Diplomatie gebruikt worden. Men had een opmerker in Zwitserland noodig. De afzonderlijke vrede der Fransche Republiek met den Groot-Hertog van Toscane, bij welken de Italiaanse Patriotten aan de staatkunde waren opgeofferd, en de duistere Negotiatie van Pruisen te Bazel, wekten in hooge mate Blauws bezorgdheden. „Ik maak er mij, meldt hij, zoo bekommerd over, dat het mij slapeloze nachten kost; ik hoop toch, dat gij de noodzakelijkheid zult gevoelen, om ten spoedigste iemand in Zwitserland onder het opgegeven pretext te benoemen. (Nouvelles extraordinaires de divers endroits. Mr. s. 8. BIKKER, in dezezelfde Satisfaction begrepen. — Z. wegens deze Interen Volksvertegenwoordiger, mijne Bijdragen tot de Geschiedenis der Omwenteling, van 1795 tot 1798, 2° Stuk. De Eerste Nationale Vergadering. (Amsterdam 1851) bl. 6, 58 volg. 74 die de onderhandelingen aldaar kan surveilleren. BIKKER is daartoe een allergeschiktst mensch, en hij kan dan, om de nabijheid met Parijs, een correspondentie met de Agenten alhier openen, die zeer interessant kan worden.’ Voor den te Madrid openvallenden post, wanneer VAN DER GOES werd teruggeroepen, prees BLAUW AUBERT aan, den bij Resolutie der Staten-Generaal van 5 April 1793 ontslagen Charge des affaires de Commerce in Spanje !). „Die man, zeide hij, heeft recht tot die post, heeft er alle de talenten toe, en men zou hem zeker te kort doen, als men daar een ander zou wijzen, en hem een subalterne post opdragen. Ay denkt zeer wel, - en zijn politieke gevoelens zijn de oorzaak van zijn ongeluk. Hij heeft reeds naar Holland willen trekken: ik heb het hem ontraden, en gezegd, dat ik over hem aan u geschreven had.’” Inderdaad was AUBERT, als niet ondubbelzinnig aankleverder der revolutionaire beginselen, onder het Bewind van VAN DE SPIEGEL, van een diplomatieke betrekking ontzet, in welke hij bij afwezigheid van den Ambassadeur Graaf VAN RECHTEREN, de belangen van het Nederlandsch Gezantschap waarnemende, in zijn despatches aan den Griffier VAN GELD, zeer zonderlinge verklaringen had afgelegd 2). „Zullende, zoo schreef hij, de Franse Republiek geenszins aan den voorspoed harer wapenen hebben toe te schrijven, van aldaar in een geömplooijerde van de Hollandsche Republiek zenen geëfectioneerden Vriend van. Hare burgersen, en een ijverigen voorstander van hare politieke maximes te ontmoeten. Maar bovendien werd den 1) JEAN Albert, geboren in 'sGravenhage, Decreten der provis. Representanten van Holland, 9 April 1795 (Le D. 2° St. fol. 166.) — Verg. het lezenswaardig opstel van Prof. Dozy, in de Gids, November 1861: Oostenrijk en Spanje tegenover de Fransche Omvorming. (Ongepubliceerde geheime depches van 5. Albert; Rijksarchief.) 2) 25 Febr. en 4 Maart 1793. Resol. der Staten-Generaal 3 April, 15 Oktober 1798. 75 Zaakgelastigde uit ’sGravenhage verweten, dat hij, „behalve de gevaarlijke principes aan welke hij was toegedaan,” zich al te weinig scheen te hebben toegelegd, om de goede verstandhouding tussen Spanje en Nederland, gelijk behoorde, aan te kweeken en te versterken. — De aanbeveling van de schrandere, maar woelzieke man door BLAU, droeg in 200 verre vruchten, dat hij den post, waaruit hij eensklaps was gestooten, herkreeg! Evenwel, zoo als wij later zullen zien, voor korte tijd. Wij zullen hem weer te Madrid aantreffen, met den Bataafschen Minister en met de Consulaire Agenten der Republiek, onafgebroken in geschil, tot dat op de tegen hem gerezen klagten, andermaal een plotselinge ontzetting volgde. Na deze uitstap, keeren wij tot de onderlinge verhouding van Frankrijk en Nederland terug. Wat kon men zich naar de zienswijze en de verkregen ervaring van BLAUW, in ’t algemeen van de welwillendheid der Nationale Conventie beloven? Welke was de stemming der gemoederen in de onstuimige Vergadering? „Zeker Lid van het Comité de Salut Public (de Heren?), dus verhaalt onze Landgenoot, aan wien grootelijks de invasie (het binnenrukken van PICHGRU) te danken is, alzoo hij ten sterkste op het doordringen gegaan is,” had den Bataven, op hun verzoek, de gedachten van het Comité op dit onderwerp vertrouwelijk te willen openbaren, als zijn persoonlijk gevoelen te kennen. Hersteld bij Resolutie der Staten-Generaal, 8 Oktober 1795. Depèche van JOHAN VALCKENAER (Madrid 25 Juli 1797) aan den Consul te Cadix, m. 5. Londres: „De Burger AUBERT, wiens remoraal karakter niet stil kan zijn.” — Depèche, 7'Écoulais, 24 Oct. 1797. „Ik heb volstrekt geweigerd reeds den 5 Oct. bij mene toenmalige depèche, om met den infamen A. in eenige hoegenaamde relatie te treden.” Depèche van VALCKENAER aan LoBt, 12 Januari 1798, meldende het Besluit der Nationale Vergadering, van 28 Dec. 1797. — (Correspondance LoBt pendant ma première mission). H. 8. 5. LUZAC. gegeven, dat de Diplomatie tussen de beide Volken zeer eenvoudig behoorde te zijn; dat een Tractaat van vriendschap en defensie Alliantie de Basis moest zijn; dat onze Republiek hare uiterste pogingen moest aanwenden, om Engeland te vernederen, tot welk einde zij alle mogelijke middelen tot uitrusting en onderhoud der Land- en Zeemacht behoorde te verschaffen; en dat zij eindelijk een zekere geldstroom, bij vorm van „emprunt,” ten behoeve der Fransche Natie moest bevorderen. Op die voorwaarden, zou zij zich plechtig verbinden, geen Vrede te maken dan nadat Engeland alles had teruggegeven, onverminderd een betamelijke vergoeding der rampen van den oorlog. De Representant, Lid van het Comité, ontvechtte echter niet, dat sommige Leden van het Bewind wellicht minder gunstig op dit punt zouden denken. Eene proeve der heerschende gezindheid in de Vergadering, had men daags te voren gehad, waar de voorlezing der Capitulatie, door den Generaal Michaux met Zeeland gesloten, een zeer woelige zitting had veroorzaakt. BLAuw hield die voorlezing hetzij dan voor een groven misstap, of wel voor een intrigue, om zekere perfide plannen tegen ons Land allengs smakelijk te maken. ‘Want, merkt hij aan, „zoo ver gaat de onkunde van sommigen, dat zij al wat uit de Republiek komt, voor Holland houden.” Welk antwoord hadden Blauw en vermoedelijk VALCKENAER, op de openingen van het Lid van het Comité de Salut Public gegeven? hoe diep hadden zij zich met hem ingelaten? — Zij erkenden, dat het stelsel van „de ware liefhebbers van het Vaderland” steeds een stipte inachtneming der omerschijkheid in de woelingen der Vorsten was geweest en wel omdat onze Republiek „alleen door de industrie en commercie bestaan moest;” maar dat het Staten- Stelsel van Europa dermate van gedaante was veranderd, dat men thans van de gewone regelen behoorde af te wijken; dat het lot der Hollandsche Republiek, haar politieke, morele en mogelijk physieke gesteldheid, geheel en al van dat der Fransche afhing; dat dezelfde grondbeginselen, staatkundige inziens en Diplomatie, ons van zelf tot een offensieve en defensieve Alliantie 'heenleidden; dat hoezeer ons Land en door het wanbestuur der onlangs gevallen Regering en door de rampen van den oorlog 'op het hart was uitgeput, de vrees voor een nog erger toekomst, veel zou kunnen bijdragen 'om de Natie in 't algemeen tot groote en vrijwillige opofferingen! te doen toetreden, misschien groter' dan in redelijkheid van het vermogen der ingezetenen te hopen was. De Gedeputeerden gingen over de verlangde Leening, in Holland te openen, luchtig heen, maar sterk drongen zij daarentegen op een ondubbelzinnige verklaring, dat de Fransche Natie nimmer haar zuster-Republiek zou verlaten: dit zou, zeiden zij, 'de grootste waarborg zijn voor de opofferingen, die ons Land reeds gedaan had, en nog zou moeten doen.' Welk een waarborg! BLauw zelf schreef: 'Men laat zich in Holland door schoone woorden, en al de apparentie van onafhankelijkheid toch vooral niet in slaap wiegen: die onafhankelijkheid kwam hem 'zeer precair' voor. Slechts door het aan den dag leggen van verkracht en ijver, door het voorlichten der openbare meening te Parijs, door het Fransch Bewind tegelijk te onderrichten en te vleien, zou Nederlands zelfstandig aanzijn bevestigd kunnen worden. Deze waren de onheilspellende voortezegeningen der Negotiatien, die tusschen de beide Republieken formeel en zonder verder uitstel, zouden aanvangen. Daags nadat het afzenden van de gewigtige dépêche, aan welke wij zoovele bijzonderheden hebben ontleend, werden BLauw en MELSER tot Ministers-Plenipotentiarissen benoemd, in de eerste plaats belast met de voorbereiding der bij het Haagsch Tractaat van 16 Mei 1795 te beslechten diplomatische aanleggen. Wij willen thans een vlugtigen blik werpen op de betrekkingen der Republiek, na de omwenteling van Januarij, tot andere Mogendheden — allereerst, tot het nog onlangs 200 bevriend Engeland. Het onmiddellijk gevolg schetst de zoon van een beroemden Franschen revolutionair even treffend, als waar! „Holland, in Bataafsche Republiek vervormd, er, pleegdochter der Fransche, erfde terstond de vijandschap, welke het Britsch Bewind aan haar moeder toedroeg: dat Bewind haastte zich haar koloniën in bezit te nemen.” Wij zogen hiervoren, dat van DE speciaal zulk gedrag der Engelschen niet zonder grond had gevreesd; dat hij het voor onvermijdelijk hield na eene te nauwe aansluiting van Nederland aan Frankrijk. En toch, kon men van de tongevende Leden in het Comité de Salut Public en in de Conventie, een anderen, meer natuurlijken eisch verwachten dan dien der innigste verbroedering met hunne staatkunde tegen den gehate of gevloekten rrrr 2), wien al de onheilen en gruwelen door welke de Fransche Republiek was geteisterd, in blinde woede werden toegeschreven. Hadden niet onze uit- 1) Mémoires sur l'Angleterre, 548: „La Hollande, transformée en République batave, fille adoptive de la République française, érita aussitôt de 'inimitié que le gouvernement anglais avait pour sa mère: c'est à elle de mettre la main sur ses colonies.” 2) Choix de Rapports, Opinions et Discours, T. IV, 20: „C'est à vous de démontrer au monde cette nouvelle tactique de forfaits, et de crimes ajoutés par port au fleuve de la guerre, cette corruption infâme introduite par ce Ministre jusque dans le sanctuaire des lois,” enz. BARÈRE, 1 Aug 1798, Rapport sur la situation de la République, et sur les manœuvres du gouvernement anglais. gewekenen Patriotten te Parijs herhaaldelijk de voordeelen der Alliantie tegen die gemeene vijand, breed en met welgevallen voorgespiegeld, als de naaste gevolgen van den val der Staats-Stadhouderlijke Regering? Hadden zij niet reeds den 15 Mei 1791 in de Club der Jacobijnen den wrok tegen Groot-Britannie openlijk botgevierd, en op „de gewaande heerschappij over de zee” gewezen, welke Frankrijk en Holland, indien ze waren geallieerd waren,” alleen aan hetzelfde konden ontnemen; op dat Rijk, „zoo opgeblazen over eene soevereiniteit,” die het niet bezat, zoo nijdig op de Volken, die er naar haakten !)? Herinnerende, hoe het Kabinet van St. James niet had gerust, voor het de door VERGENNES en LA VAUGUON voorbereide Alliantie, met de gewapende tussenkomst der Pruissen in Holland had verijdeld, toonden zij de voordeelen aan, „welke de Franschen hadden en nog zouden kunnen trekken van eene Alliantie met het vrije Holland,” inzonderheid den zekeren en gereed bijstand van onze nog ontzagwekkende Zeemacht, welke gevoegd bij die van Frankrijk, „het trotsche Albion (naar zij beweerden) zou doen beven !)” Maar nog andere voordeelen, uit zoodanig Verbond voortspruitende, waren niet te versmaden. Daartoe behoorde het nut, dat de Fransche Kolonies en de Zeemacht aldaar, tot het provianderen der schepen, uit onzen zee- handel konden hebben; voorts, de vrije intrede der havens van de Nederlandsche Republiek in de vier deelen van den Kwartier van den 15 Mei 1791, door een Commissie van de Hollandsche Patriotten in de Club der Jacobins te Parijs. — Te Parijs gedrukt, bij H.J. Jansen, wonende in het klooster Saint-Honors, bl. 9. (Getekend: DE BELSMA, ondertekenings-Lid der Staten van de Provincie Friesland; HUBER, voor deze Lid derzelfde Staten; DE ZOET, gewezen Pensionaris der stad Wijk; van HOEY, voor deze Lid van het Patriotsch Genootschap in den Haag; DE WACKER VAN ZON, Burger van Utrecht, Lid van het Genootschap der Vrienden van de Constitutie te Parijs). 2) Aanspraak, bl. 18. 80 Aardbol, een voorwerp van het grootste gewicht, vermits Frankrijk geen veilige schuilplaats in de Noordzee had, en de naar Oost-Indië bestemde schepen, zoowel aan de Kaap-de Goede Hoop, als in de beide Indische Eilanden, "een ongemeen gewichtige rustplaats" zouden kunnen vinden; maar bovendien zou er "gemakkelijkheid" zijn om in Holland tegen een minder prijs dan in Frankrijk geldleeningen te doen, en de Hollandsche kapitalisten tot deelname in de Fransche fondsen te bewegen. Ook haalde men op, hoe nog den 31 Januari 1790, in een officieel bericht aan de Gemeente van Parijs, het grote vertier der industrie van Frankrijk, vooral van de Hoofdstad, niet alleen in Holland zelf, maar door bemiddeling van onzen handel, "van den eenen Aardbol tot den anderen," — een vertier, dat met de Omwenteling van 1787 "een doodwonde" had gekregen, met bittere klacht over het nieuw Verbond van den Stadhouder met Engeland, was erkend. En wilde men zich te Parijs een begrip vormen van de waarde en betekenis van onzen zeehandel, de oorlog "met de Engelse zeerooveren", had Holland in de laatste jaren van den opstand van Noord-Amerika, "meer dan 600 Fransche miljoenen gekost". Dat de publieke effecten van Frankrijk zoo aanmerkelijk gedaald waren, had voor een niet gering deel, geweten worden aan het wantrouwen en de vrees der Hollandsche kapitalisten, die schier zonder uitzondering, in de nieuwe nationale geldleeningen van Frankrijk geen deel hadden durven nemen. Integendeel, in de Engelse fondsen hadden zij een zeer aanmerkelijk belang, en de havens die voor Engeland open stonden, waren voor Frankrijk gesloten. En toch men kon niet vergeten zijn, hoe de Nederlandse Republiek, in de Engels-Amerikaanse oorlog, een zeer groot aantal schepen had besteed, om masten, hennep, scheepstimmerhout en andere behoeften, naar de Fransche havens en volkplantingen over te brengen. Sinds die geopende uitzichten, den vreemdeling voorgespiegeld, in 1795 te staan gekomen. — Men had ze al te weten het geheugen geprent, en kon van de Spiegel nog enige mate de hoop op Neutraliteit vasthouden, de uitgeweken Patriotten in hunnen brandenden ijver of dorstende naar wraak, hadden den Leiders der omwenteling alhier de handen gebonden. — De zaak was uit haar geheel gerukt: men kon niet meer terug. Vriendschap met de Fransche Republiek, sloot noodwendig oorlog met Engeland in. — Een der mannen, die het langst met de Hollandse misnoegden hadden verkeerd, en die als lid van het Comité de Salut Public, wegens den toestand der Verenigde Nederlanden sinds de komst der Fransen, in de Conventie een uitvoerig verslag uitbragt, de met Valckenaer in ’t bijzonder vertrouwde Carnot, hing een verleidelijk tafereel op van al de vruchten, welke Frankrijk uit de onwaardeerbare aanwinst van Holland plukte. — Wie van een onbaatzuchtige edelmoedige broederschap had gedroomd, werd bij het lezen van dit bericht, voor goed ontnuchterd. „Onderscheiden leden der Vergadering, dus ving CARNor 1) Memorie voor de Hollandsche Patriotten, die hunnen toevlugt naar Prankrijk genomen hebben. Te Parijs gedrukt, enz. bl. 12 (46 hl.) Brief an den Heer President der Nationale Vergadering. (Geteckend), c. 7. DE NIvEnHEIM; m. 5. Bo. DE CAPELLEN DE MARSCH; ABBEMA; P.G. DE WITT; HUBER; R. VAN KLEEFENS; JACOB VAN STAPHORST; B, Comte DE BOETZELAER DE LANGERACK; PIETER ’T HOEN; J. GELDERMAN; J. C. DE KOCK; L. MAKKE- taos; Be, De NYVKNHEIM; H. D. VAN HOORN; 3. B. BICKER; J. VAN HOEY; ®.B. DU BOIS; 7. A. PERSOONS; CORN. VAN DER HOOP GIJSB.; (VALCKENAER; 4. BRAaK. — Voor deze twee, niet tegenwoordig, hadden de H. H. AnBEwa @ v. starHonst geteckend.) 6 88 aan !), schijnen het er voor te houden, dat ons Comits en de in Holland aanwezige Representanten des Volks niet zoo- veel nut van den luisterrjken veldtogt hebben getrokken als wel mogelijk geweest ware; dat ons politisch standpunt er-nog onzeker is en dat de aldaar genomen maatregelen van dien aard zijn, alsof de overwinnaar in zekeren zin van den verwonneling de wet ontvange 2). — Het zal mij ligt vallen, de ongegrondheid dier vrees te bewijzen.” "— Daarop staat hij stil bij de verhouding der Nederlandsche Republiek tot Groot-Britannie, en vervolgt in dezer voege: 3) „Holland en Engeland zijn naijverig op elkander als geboren mededingers. — De erkentelijkheid maakte het den Hollan- ders ten pligt, zich met Frankrijk te verbinden, dat hen in het vestigen van hunne onafhankelijkheid had bijgestaan ; en toch hebben zij zich in de armen van Eingeland gewor- pen, dat van hun land een wingewest heeft gemaakt en dit 200 behendig aangelegd, dat welk het lot van Holland mogt zijn, al dan niet door de Franschen overweldigd, Eugeland alleen bij de verandering winnen moest. — Even- wel was er.in Holland een groot getal Patriotten, onder den druk van hun land zuchtende, en die in 1787 beproef- den, het stadhouderlijk juk af te schudden. Zij wendden zich tot de toenmalige Fransche Regering, die beloofde hen te ondersteunen, maar hen uit lafhartigheid en onmagt, in den steek liet. — De Stadhouder werd hersteld, de Patriotten ontwapend en vervolgd. — Toen de voort- gang onzer Legers naar Holland voor de Stadhoudersgezinden verontrustend werd, stak de tegenpartij weder het hoofd op; 1) Den 2 Veutose, 20 Febr. 1795. het Bewind bezigde geweld tegen de inlevers van Adressen, en gaf op een hoonende wijze zijn afkeer van de Franse omwenteling te kennen. — Alles zwichtte voor den moed van onze krijgslieden; Bommel en Grave waren in ons bezit. — De Stadhouder verschrikt zond onderhandelaren naar Parijs. Wij daarentegen vaardigden een koerier af naar onze Ambtgenoten bij het Leger van het Noorden, om hen aan te sporen dat zij meer dan ooit den vijand zouden benaauwen, en een Leger van 40,000 man tegen hem zouden op de been brengen, hetwelk zij dan moesten voorgeven 80,000 sterk te zijn. — Snel werden al die bevelen ten uitvoer gelegd, en het Leger maakte zich van Utrecht meester. Geen hinderpaal kon ons verder in den weg staan; de opstand brak aan alle kanten uit, en onze Ambtgenoten rukten te Amsterdam den 2de Pluviose binnen. Wij hebben het Bataafsche Volk als onzen Bondgenoot, maar de Regering als vijandig moeten aanmerken. — De eigendommen van den Staat kwamen den overwinnaar regents toe, het bijzonder eigendom moest ongekrenkt blijven. Toen onze Ambtgenoten in hun Besluit verklaarden, dat het Bataafsche Volk uitsluitend bevoegd was zijn Regering te veranderen, hebben zij voorzeker geene 2) In de zitting der Conventie van 15 Febr. 1795, zeide pruït, namens het Comité de $P.: »L'Hann s’est rendu chez les Bataves; c’est lui, qui pîglesit au Comité l’Expédition sur la Hollande." 3) »Qui voudraient se mettre de 80 mille." 4) »Nous avons du regarder le Peuple Batave comme notre Allié et son Gouvernement comme notre ennemi. Les propriétés nationales appartenaient de droit aux vainqueurs." 5) »Que le Peuple Batave ait seul le droit de changer son Gouvernement." 6) Of gelijk anderen het in die tijd verklaarden, »dat het Bataviafche volk, gebruik makend van zijn Oppergeval, allen zal kunnen veranderen de inrichting van zijn Regering." Z. Mr. a. HM. METELERKAMP, Het normale aloud Staats- Stadhouderlijk- en Stedelijk Bestuur van Holland, 6) Hoop op een vergelijk met de Stadhouderlijke partij, veel minder eenige gunst aan onzen wreedsten vijand, het Britse Gouvernement, willen schenken. — Bergen op Zoom, Willemstad, Vlissingen, Middelburg, Gorinchem, Breda, Geertruidenberg, Groningen, en de beide Vloten hebben zich zonder slag of steek overgegeven. — Maar indien wij in dat Land, in plaats van Broederschap schrik hadden medegebracht, wie zou durven verzekeren, dat de Hollandsche schepen niet naar de havens van Engeland zouden gesteven zijn? De Capitulatie met Zeeland, zegt men, draagt niet de stempel der nationale waardigheid! Ik erken, op den eersten opslag zou men geneigd zijn dit te gelooven, maar men behoort te bedenken, van hoe groot belang dat Gewest is en hoe noodig het was dat wij het terstond bezetten. Het is wel versterkt en kon van de Engelsen gemakkelijk hulp ontvangen; en had het zich tot het uiterste verdedigd, die onderneming zou in dezen veldtocht en zonder veel bloed te storten, niet ten einde gebracht zijn. — Ziedaar de handelingen van onze Ambtgenoten bij het Leger. Wat de maatregelen betreft, door het Comité de Salut Publie genomen, men kan die uit de briefwisseling beoordelen. Wij schreven aan onze Ambtgenooten, dat zij een inval in Zeeland moesten doen en alle vestingen, sluizen en belangrijke punten uitsluitend met Fransche troepen bezetten; voorts, beleid met kracht parerende, beletten dat het Hollandsche leger zich tegen ons verklaarde door im deszelfs voornaamste grondtrekken geschetst; Rotterdam 1804 bij. XI. Briefwisseling aldaar, uit Gouda, 18 Januarij 1795, tusschen den Raad der stad en den Général PICHEGRU en de Fransche Representanten te Utrecht (80 Nivose, 3e jaar) JOUBERT, PORTAL, BELLEGARDE en LACOSTE, bl. IIH—VII. 4, »Envahir la Zélande, de faire exclusivement occuper par les troupes françaises toutes les places fortes, douces et points importants; d’allier la prudence à la force, et d’empêcher que l’armée hollandaise ne se déclare contre nous, en la disséminer sur nos derrières; de veiller sur l'arsenal pour remplir les nôtres,” etc. 85 het in onze achterhoede te verbrokkelen; wij daars, hunne tmighuizen ledigen om de onze te vullen, enz. — Boven- dien hebben wij aan COCHON, RAMEL en RICHARD, die zich daar te lande bevinden ‚ mondelijke Instructies gegeven. — Onze toestand in Holland is geheel verschillend van hetgeen de kwaadwilligheid uitstrooit. — Het zou moeilijk zijn te bewijzen, dat wij van die onderneming meer voordeel zouden hebben kunnen trekken, als wij geweld hadden gebruikt en veel bloed gestort; of dat de Hollandsche schepen niet in allerijl zouden weggevaren zijn, en dat Engeland allen invloed aldaar zou verloren hebben. — Integendeel is het bewijs zeer ligt te leveren, dat de omwenteling in Holland zonder schokken is bewerkt; dat de kermis der Coalitie is gebroken; dat wij havens en een aanzienlijke zeemacht hebben aangewonnen, en aan de dwingelandij der Engelschen een uitgestrekt Gewest hebben ontrukt. — Doch wij mogen onze overwinning niet misbruiken, — De Bataven en wij moeten bij hunne omwenteling, gezamenlijk welvaren. Eene nieuwe kolom van het Noorderleger, 40,000 man sterk, ondersteunt de eerste. — Een dergelijke kolom van het leger van de Sambre en Maas versterkt de rechterzijde. Wij tellen 120,000 man in Holland, en van alle vestingen zijn wij uitsluitend meester. Tot staven van dit Verslag, vooral van de bewering, dat de Fransen niet geheel en al als veroveraars in Holland waren doorgedrongen; dat het Batavisch Volk hen zelf geroepen had, om met hunne hulp samen het Staats- honderlijk juk af te schudden; dat het hun de poorten der vestingen had geopend, welker verovering aan duizende Republikeinen het leven zou hebben gekost, — tot staven van dit alles, las enkele verschillende stukken voor, be- paaldelijk de brieven door het Comité de Salut Publique met de Franse Vertegenwoordigers te Amsterdam gewisseld. 