title: Jaarboeken van het Koningrijk der Nederlanden : (1814-1822)
creator: Stuart, Martinus
text: Generaal. , 6 . Van het gebruik der gelden , voortfprultende uit de, bij deze wet, geautorifeerde infchrijving van werke- lijke rentgevende fchuld , zal blijken in de' jaarliikfche > i.vr rekening van ’s Rijks inkoroften en uiigaveh : zullende de verantwoording der bij ’s lands amortifatie-kas diena ' ' volgens te doene Operation (tot welke nimmer zullen kunnen worden gebezigd de [kapitalen of )6arlijkfche toe- V'.Vj . /j lagen , thans aan de gezegde kas. toabehnoreude , of bij vervolg van tijd , door dezelve , hetzij uit eigene mid- delen, hetzij naar aanlciding van art. 199 der grondwet, Digitized by Google 8 o JAARBOEK van 182 2. Vergtdering te ncqtiircren) , worden begrepen in een afzonderlijk der s taten- kapittel van derzelver gewone rekening , en her , naar Ceoeraal, agnieiding van het laatsc voorgaand artikel, vernietigd gedeelce der werkelijke fchuld , telken jare , bij open- bare aankoudiging worden bekend gemaakc. Te gelijker tijd met het ontwerp was bij de Ka- rner ingekomen een ander , regelcnde de wijze " van afkondiging der wetten , befluiten cn reglemen- ten van algemeen beftuur, naar aanleiding van het 3de artikel der reeds door de Staten-Generaal aan^ genomene algeraeene bepalingen, voorafgaande het ßurgerlijk Wetboek van het Koningrijk. — Het oric- werp werd den iften Julij door eene nadere rcdacrie vervangen , waaromtrent de Centrale afdeeling haar verflag op den öden uit'oragt. Zes afdeelingen hai- den verklaard geene aanmerkingen te hebben ; ter- wijl door eene afdeeling te kennen gegeven was , dat de befluiten en regiementen van algemeen be- ftuur noodwendig in het Staatsblad moesten körnen , • zoo men wild*, dat dezelve verbindend zouden zijn , en dat dienvolgens niet het geheele derde artikel had moeten ächterblijven , maar flechts het laatfte gcdcelte daarvan , bepalende r „ dat de plaatfing in bot Staatsblad zoude kunnen gefchicden (x ).*’ — Het ontwerp werd den 9den , zonder dat iemand der leden het woord over hctzelve had gevraagd , met eenparigheid vanftemmen aangenomen. — Ook de Ecrfte Karner' zieh , blijkens kennisgeving van den iften Augustus, inet de Concept-wet vercenigd heb- bende, had de uitvaardiging op den aden Augustus plaats , luidende de wet aldus : Wer van a Alzoo’ Wij in overweging genomen hebben her onge- Augustus rijf, heewelk voortfpruic uic de verfchiilende beginfelen, We faatie Pr °" We,ke in die Rijk worden gevoigd omerent de afkandi- (SuutibU ging der wetten , en omtrenc het tijdftip waarop dezelve No. 33.) aanvangen verbindende te zijn; Zoo is het , dat Wij , den Raad van State gehoord , en (1) Staatscour. N°. 159. Digitized by Google St JAARBOEK van i8aa. net gemeen overleg der Scaten-Generaal , hebben goed- Vemdering gevonden en verftaan te bepalen: 1 er Art. t. De wetten zijn in het geheele koningrijk ver- * tne bindende, uit kracht van derzelver afkondiging door den Koning gedaan. Zij werken terftond na dat derzelver afkondiging in alle deelen van het koningrijk zal kunnen bekend zijn. 2 . Wanneer bjj de wet geen ander tijdftip is vastge- fteld , wordt de afkondiging gerekend in het geheeie koningrijk bekend te zijn op den twiniigften dag na dien der dagteekening van het Staatsblad , in hetwelk de wet geplaatst is. Ter vervanging van vroeger ingekomene ontwer- Bürgerin pen , gefchicdde op den ipden Junij inzending eener nieuwe redaaie van Titel VIII , IX , X en XI van xi. het ontwerp van Burgerlijk VVetboek , vervat in vier onderfcheidene conceptwetten. — De Centrale afdeeling bragt hierop wegens de twee laatstgemelde dezer Titels , benevens den vroeger ingekomen 7den Titel (1) , in de zitting van den 3den Julij , het algemeen Verflag uit, waarop de beraadflagingen over dezelve in openbare Zitting op den öden plaats hadden. De beeren Nicolai , Surmont de VoU - bergh , Lief m am , Fabry Longrge , van Boetze- laer , de Kouck , de Stasfart , Serruis , van Al- phen en Trcntcfcaux min of meer uitvoerig over de ondericheidene Titels, doch meer bijzonder over den i öden , gefproken hebbende , vatte de heer Kemper het woord op en fprak, deels in de Neder- landfche, deels in de Franfche taal, eene redevoering uit , waarin hij de bedenkingen , gedurende den loop der discusfien in het tnidden gebragt , bijzonder die betreffende de echtfcheiding , wederlegde. Hierop voerde de Minister van Jul'dde het woord ter ver- dediging der Concept-wetten , waarna men tot de Itemming overging , zijnde de uitflag als volgt : eer- fte ontwerp , bevattende Titel VII van de fcheidivg (i) Zie boven bl. 58.. J. B. 1822. F Digitized by Google $2 JAARBOEK van i8aa. dtTSwten- 6 ^ er Steren , eenparig aangenomen ; — tweede Cenenai. ’ ontwerp , bevattendc Titel X van de ontbinding des huwehjks , aangenomen met 62 ftemmen tegen 18 ; — derde ontwerp, bevattede Titel XI van de fcheiding van tafel en bed , eenparig aangenomen. — De bekrachtiging der Eerfte Karner kwam in op den iften Augustus, zijnde de opname in bet Staats- blad onder dagteekening van den aden AugustuS' gefchied (1). Het rapport wegens den 8ften en 9den Titel werd , na de aanneming der bovengemelde Titels op den 1 öden Julij , door den Voorzitter ter tafel gebragt, en de beraadflagingen over dezelve op den 9den ge- opend. De heeren Nicolai , Liefmam, de Rouck en Kemper voerden bij öeze gelegenheid hetwoord, waama de ftemming , welke over beide de ontwer- pen afzonderlijk plaats had, dezen uitflag opleverde, dat zoowel Titel VIII van de huwelijkfche yoor- waarden , als Titel IX van tweede huwelijk.cn , met eenpariglieid van Hemmen werd aangenomen. — - De bekrachtiging der Eerfte Karner kwam , tevens met die der drie vroeger gemelde Titels , in op den 1 ften Augustus. De Wetten zijn, mede als de vorige, on- der dagteekening van den aden Augustus, in het Staatsblad geplaatst (2). Mixfive In de Zitting van den asften Junij werd gelezen wegenj do- de navolgende boodfehap des Konings : Volgens de Grondwet (art. 31) kan bij de wet worden bepanld , dat aan den tegenwoordigen Koning , des ver- kiezende , tot gedecltelijke voldoening van het janrlijksch inkomen aan hem verzekerd (art. 30), in vollen eigen- dom , als patrimonieel goed, zullen worden overgegevea zoo veel domeinen, als een zuiver inkomen van vijf ton- nen gouds opbrengen. Wij hadden tot dus verre geen gebruik gemaakt van Onze bevoeedheid, tot hec voordragen van eene wet danrtoe ftrekkende, om dat Wij vermeenden, dat van die Ci) Ssatsb!. N°. 25 (VI); 28 (IX); 29 (X). (2) N». 2 6 (VII) en 27 (VIII). Digitized by Google *3 JA AR BOE K van i8aa. domeinen meer voordeel voor de natie zoude kunnen Vergsdering worden getrokken. der Staten- De deliberatien van U Edel Mögenden over het voor. Ge nerul. fiel , hetwelk U Onzentwege op den 3often Tanuarij II. was aangeboden, hebben Onze nitzigten te aezen doen vervnllen , eti Ons daarentcgen overtuigd, dat het, in het algemeen belang, nvittig zijn kan , dat aan arcikel 31 der Grondwet gevolg worde gegeven. Wjj doen tot dat einde het nevensgaand ontwerp aati Uwe vergadering toekomen , cn bevelen U, Edel Mog. Heeren, in Codes heilige befchcrming. Het ontwerp in de afdecling onderzocht zijn- de , kondigde de Voorzitter in de Zitting van den joden Augustus aan , dat de antwoorden op de aanmerkingen , door dezelve gemaakt, uiterlijk den volgenden dag zouden worden rondgedeeld, worden - de deze mededeeling op den i5den door het rapport der Centrale afdeeling gevolgd (1). — In de Ver- gadering van den 19 den , waarop de beraadflagingen aan de orde ftonden , waren tegenwoordig de Mi- nisters van Buitenlandfche Zaken , van Juflitie , van Financien en der Ontvangftcn. De heeren Syp~ kens , Nicolai , Dijkmctsttr , van Boeiftlaer , Gockinga , van der Kemp , van Bommel , van Lochteren Stakebrand , van Andringa de Kempe • nacr , Warin , van Alphen , van Lyclama van Nyeholt voerden het woord en, nadat de delibera- tien in de avoud-zitting voorrgezet waren , de hee- ren de Stasfart , de Moor, Geclhand , de Rouck , van Asch van Wijk, Schcltinga , van der Goes , van Hogendorp, Bijleveld en Sandberg. Het ontwerp werd hierop verdedigd door den Minister van Staat belast met de generale directie der ontvangften , als- medc door de Ministers van Jufkitie en van Finan- cien, ieder voor zoo ver zulks tot zijne admini- ftratie betrekking had, waama de Wer in omvraag werd gebragt (2). Het ontwerp werd met eene (i) Men vindt hetzelve ln de Staatscour. N?. 194. (4) De adviezen en redevoermgen vipdt men in da Staatscour. N°. aoo — 204 eil an. F a Digitized by Google 84 JAARBOEK van i8aa. Vergaderlng meerderheid van 39 testen a 1 ftemtnen aangenotnen Cencraaf. n " en nlar de Eerflc Karner verzonden, zonder refum- tie. De bekrachtiging van laatstgemelde kwam in op Wet van 2 6 den 04(tcn Augustus. — De Wet op den aöften waarbij U Mn derzelfder maand uirgevaardigd hield in , dat Z. M. den Koning in overweging genomen hebbende Art. 30 en 31 worden evor- der Grondwet , den Raad van State gehoord en ved domei°-° met algemeen overleg van de Statcn-Getieraal had nen aii een goedgevonden en verftaan: i°. „ In mindering der mdn^va^viif ^ om van / 2 » 4 00,000 jaarlijks , welke Iloogstdenzel- tonnen gou^s ven , naar luid art. 30 der Grondwet , uit ’s lands opbrenpen. kas mögt worden betaald , en in gedeeltelijke vol- No?4o!'j doening derzelve ter concnrrentie van vijf tonnen- gouds , aanvaardde Z. M. in vollen eigendom , als patrimonieel goed, zoo als aan Hoogstdenzelven bij dezc, in vollen eigendom, als patrimoniSel goed, werden overgedragen de domeinen, achtcrvolgens vermeld (1) , en zulks onder verpligting aan de zijde van den Staat, tot alle zoodanige vrijwaring, als waartoe ieder , afltand doende van onroerende goederen , onder omfehreven titel, ten behoevc van den verkrijger , naar de wetten gchonden is * — a°. De in genot treding werd bepaall op den 1 (ten Julij 182a. Alle loopende pachten zouden tusfehen ’s lands fchatkist en die des Koninge worden ver- verdeeld , naar eene berekening van dezelve over een jaar van 360 dagen , zoodanig , dat aan ’s Rijks fchatkist zou toebehooren het bedrag , overeenko- mende met het getal dagen , die er zouden zijn verloopen federt den cerllen dag van den, voor den allen JuUj 182a aangevangen betalingstermijn , tot dien datum toe , terwijl aan ’s Konings fchatkist zou toekomen het bedrag, overcenkomende met de daarop volgende dagen. De inkomllen der gedane ( 1 ) Dezelve beftann tiit onderfcheidene domein. goede- ren , gelegen in de Provincien Noord-Braband , Zeeland-, Zuid-Holland , Gelderland, Limburg en Utrecht, bene- vens een aantal bosfehen in de Provincien Zuid-Brabana, Namen , Henegouwen , Luik en Limburg , wier opfora- ming gezamenlijk, in eene der talen , ruim aoo bladzij- den in 8vo. beflaat. 1 Digitized by Google JAARBOEK van 182*. 85 boutverkoopingcn voor den dienst van 1822 (ordi- naire 1822J zouden tusfchen ’s lands fchatkist en die van Z. M. verdeeld en door ieder, voor de helft, genoten worden. Dit zoude mede plaats hebben voor de inkomften der landen die voor het loopen- de jaar of een gedeelte van hetzclve , vroeger dan den iften Juli], waren verpacht. De tienden van den oogst van 1821 zouden geheel toebehooren aan ’s Rijks fchatkist; die van den oogst van 1822 ge- heel aan die van Z. M. De renten , uitgangen , erfpachten, lands-, provinciale, plaatfelijke, ambts-, dijk en polderlasten, van het loopend jaar, zouden door ’s lands fchatkist en de Koninklijke ieder voor de hellt worden gedragen ; ’s Rijks beainbten bleven belast met de invordering der pachten en inkomften, welke tusfchen ’s lands fchatkist en de Koninklijke moesten worden verdeeld , gelijk mede met de aan- zuivering der lasten van het loopend jaar. Wan- neer echter de betalingstermijn voor eenige paclit of ander objekt van inkomften was verfchcnen , zou het aandeel van ’s Konings fchatkist daarin, na af- trek van dat der lasten , hetwelk zij daarvoor dra- gen moest , aan haar door ’s lands fchatkist worden uitbetaald. — 3 Q . De VV’ct zou, voor aoo veel het art. 1 betrof , extractsgewjjze , en voor de ver- tiere artikelen , in derzelver geheel , kosteloos worden overgefchreven op de kantoren van de bewaring der hypotheken , in welker resforten de goederen gele- gen waren (1). Een belluit des Konings , gegeven op het Loo den 24ften Junij en beheizende het verleenen van oncllag als Lid der Tweede Kamer der Staten-Ge- nerasl , tc rekenen van den aanvang der volgende zitting , aan den heer P. J. van IVickcvoort Crom - melin , op het, door denzelven, daartoc aan Z. M. gedaan verzoek , werd , benevens de misfive ten ge- reifte van het voormeld befluit, in de zitting van 27llen Jung gelezen , zoo als mede plaats had met de misfive van den heer Hlckcvoort Crommclin , (t) Staatsbl. N®. 40. F 3 Vergsderin« der Statcn- Gencraal. Omflagvan den heer va* If'ickeyoort Crommtlin , Digitized by Google S<S JAARBOEK van 182s. Vergadering aan de Kamer kennis gevende van het door hem aan Cenenuu”' 2 . M. gedaan verzoek ten gemelde einde. Alle deze Ihikken werden voor notificatie aangenomen. Nieuwe le. Op den nden Julij vverd in de Kamer zitting ge- den der ade nomen door de heeren H. M. van der Goes en H. M. A. J y van Asch van IVjck, gekozen tot leden der Kamer door de Staten der Provincien Hol- land en Utrecht, ter vervulling der opengevallene plaatfen van den heere Baron van Khemen en Voet van fVinsfen , welke in 1823 hadden moeten aftre- den. — Insgelijks werd op den i7den Julij ziiting genomen door den heer A. f. Barthelemy voor de Provincie Zuid-Braband verkozen, in plaats van wijle den Graaf Dumonceau , welke in 1824 had moeten aftreden. Belastlng In de daaraanvolgende Zitting van den c+Ben Julij ep het «out. wer( j gdezen eene boodfehap des Konings , waarbij Z. M. in aanmerking genomen de bezwaren die bij Hun Ed. Mog. waren gevallen op het ontwerp van Wet, regelende de wijze van heffing der be- lasting op het zout , een nieuw ontwerp op dat lluk aan de Staten-Generaal inzond (1). — De ver- veranderingen van deze nieuwe Conceptwet gedrukt, en zoo fpoedig mogelijk rondgedeeld zullende wor- den , werd het ontwerp ten onderzoek aan de afdee- lingen verzonden , met uitnoodiging des Voorzitters van zieh met den meesten fpoed daarmede bezig te houden. — Ook werd het algemeen verllag reeds in de eerst daaraankomende Zitting van den 29iten ter rafel gebragt , waarop de beraadflagingen tegen den aden Augustus werden vastgefteld. — De heeren Serruys, de Stasfart , Liefmans , Sandberg , Wer- brauch. , Le Cocq , Gcelhand Deila Faille , van Alphen en Kemper voerden het vvoord over het ontwerp , waarop , na eenige verdere discusfien , de Minister Appelius hetzelve tegen de in het midden gebragte bedenkingen verdedigde. Voor de ftem- (1) Zie wegen« een vroeger tfgeftemd ontwerp boven W. 5 7. Digitized by Google JAÄ'RBOEK van 18a».' 8/ ming verklaarde de heer Licfmans nog kortelijk , Verjuderfng dar hij in het antwoord des Ministers, op eene ceneritL.** door hem gedane vraag gcnoegen nemende , voor de Wet zoude ftemmen, welke daarop in omvraag werd gebragt en met eene meerderheid van 69 Hemmen legen 37 aangenomen. — Het voorftel tcr be- krachtiging naar de Eerfte Karner verzonden zijnde, kvvam deze in op den 24itcn Augustus , terwijl de Wet van den 2tfl:en dagteekende. Oi>k wegens de belasting op het gemaal , waar« f omtrent een vroeger voorftel door de Tweede Ka- m P aai. Ct 8 '" tner niet was aangenomen (1), werd het ontwerp door Z. M. , met te gemoet koming aan de beden- kingen der Vergadering en met zoodanigc verandc- nng als welke deze Wet alsnu, met het gemeen overleg der Staten-Generaal , zou kunnen doen vast- ftellen , in de gemelde Zitting van den 24Üen Julij op nieuvv ingezonden. — Het rapport deswege kwam in op den iften Augustus (2) , waarop de beraad- flagingen den 5 den plaats hadden. De leden, welke min of meer breedvoerig over het ontwerp het woord voerden , waren de heeren Fabry Longrie , Je la Motte Bar affe , Marichal , Pir/on , de Stasfart , de Secus , IVerbrouck , van Andringa de Kempe- : naer , JVariti , van Alphen , Duval de Beauiieu , Sandberg , Le Coeq , Kemper , van V elfen, Do~ 'trenge en Geelhand Deila Faille , wordende het- zelve vervolgens door den Minister Appelius , welke reeds gedurende de discusdcn eenige inlichtingen had gegeven , in een vrij breedvoerig vertoog ver- ’dedigd (3). Bö het appcl nominaal verklaarden zieh 59 leden voor en 50 tegen de Wet, wier aan« neming aldus door den Voorzitter werd afgekon« digd. — De notttlen van het verhandele in deze Zitting, op den 7den gearresteerd zullende worden, (1 ) Boven bl. 53—5 S* (a) Hetzelve wordt gevonden in de Staatscour. N°. 183. • (3) De adviezen van de Heeren van Andringa en Qul- haud , worden gevonden in de Staaucour. N». 185 en 189. Digitized by Google 88 JAARBOEK van 1832. Vergnkring ftelde de beer Dotrcnge voor: „ dat de verklaring Ceacnlü' door den Minister der Ontvangften, in de vorige Zit- ting, op de daartoe gcdane aanvrage van eenige der fprekers , gedaan , betrekkelijk den waren zin van Art. 40 der alstoen in deliberatie zijnde Wet in de notulen zoude worden geplaats;” hetgeen aanleiding gaf tot eene vrij langdurige discusfie , waarin , behalve de Minister, welke de verkla- ring had gedaan , de heeren Dotrcnge y Sand- berg , Kemper , Worin en Geelhand het woord voerden. De Minister gaf te kennen , dat hij niet konde toeftemmen tot zoodanige infertie in de notu- len, zonder daartoe door Z. M. gemagtigd te zijn, zieh echter bereid verklärende van zijn gegeven ant- woord wegens het gemeld artikel te doen drukken en daarvan in een toereikend getal exemplaren aan de Karner hulde te bewijzen. De heer Kemper lklde voor, dat van de motie van den heer Do~ trenge en des Ministers antwöord, alsmede van het gedane aanbod in de notulen der plaats hebbende Zitting zoude worden melding geuiaakt en legde een opllel van zoodanige infertie op het bureau neder. De Voorzitter vervolgens in omvraag gebragt heb- bende , of zoodanige vermelding in de notulen zou plaats hebben , dan niet, verklaardcn zieh 83 leden voor en 5 tegeh dezelve , ten gevolge waarvan zy ge- fchiedde. Het hierop ingekomen antwoord des Mi- nisters in de Zitting van den ipden werd , overeen- komUig een alstoen genomen befluit , raet vermel- ding in de notulen , in de boekerij der Karner ge» plaitst , hebbende de Minister vervolgens in de Zit- ting van den aoften, op de .vraag van den heer Geelhand Deila Faille , of de ingezondene verkla- ring niet gedrukt aan de leden zouden worden me- degedeeld, geantwoord, dat daartoe bereids het noo* dig getal exemplaren ter griffie was geleverd. — - De Wet werd, nadat 00k de Eerfte Karner hare be- krachtiging aan dezelve had verleend, op den 21 (len Augustus uitgevaardigd. v«rfiig we- Het jaarlijksch verflag wegens den ftaat der be- wy»‘ e« n «. r ’ hocfti S«> eh armen-inrigtingeo , alsmede dat nopens CMN. Digitized by Google JA ARBO EK Vas t8aa. 89 bet hooger, middclbaar en lager onderwijs , werd in iie zitting van den i7den Augustus ter tafel ge- bragt, en daaromtrent het gewoon befluit wcgens het drukken en doen ronddeelen aan de Leden ge nomcn. Op den 24Üen daaraanvolgende had de fluiting dezer bijeenkomst, overeenkomffig een Koninklijk befluit van den axften, op de gewone plegtige wij- ze plaats, met' de navolgende aanfpraak des Mi- nisters van Binnenlandfche Zaken , welke door eene Kommisfie, beltaande uit de heeren Graaf van Hegendorp , Burggraaf de Nieupoort , van Uiten~ hage de Mt st, Moreau de Bioul, van der Kemp, van Hees , van Bommel en van Keifen, binncngeleid werd. Edel Mögende Heeren , De vergadering van U Ed, Mog. in naam des Konings körnende fluiten , ben ik gelast, aan dezelve Z r . M*. tevre- denheid te kennen te geven over de aanboudende vlijt, waarmede U Ed. Mog. hunne zoo belangrijke pligten bebben vervuld. De Koning heefc 00k , met genoegen , de kalmte en wijsheid opgemerkt, welke bij de beraadllagingen over het Bnrgerlijk Wetboek heben plaats gehad. De geest, die deze beraadflagingen beftuurt, de ken- nis, die daarbij doorftraalt , geven de hoop op een werk, jietwelk tot het geluk der natie zal kunnen bijdragen , de vereeniging van derzelver onderfcheidene deelen meer en meer bevestigfen, en eene eervolle plaats bekleeden onder de belangrijke verbeteringen van allerlei aard , die men aan de zorgen van den Monarch reeds verpligt is, of noe van dezelve te verwachten heeft, en welke, ver- eenigd, alle de groote aangelegenheden der natie omvat* ten, die gelijkelijk overal en ten zelfden tijde befcher- ming genieten. Door de uitvoering van art. 31 der Grondwet voor te fchrijven , hebben U Ed. Mog. den Koning de middelen verfchaft, otn aan Zijne onderdanen nieuwe blijken te geven van de liefde, welke Hoogstdezelve hun toe- draagt. De natie, in der tljd, het regt, in dat artikel vervat, toekennende, heeft alleen Zijnen Doorluchtigen Perföon bedoeld. F J Vergadering der Staten- Cenertal. Sluiting. Digitized by Google ■ 90 JAARBOEK van 182a. ^Vergtdering Da Konlng, van dit regt gebruik makende, heeft bo- Ccncr«al' n ~ vena ' ^ et belang van Zijn Volk bedoeld , en zal dit im- * mer doen. Er is door U Ed. Mog. gedurende deze zitting, voor- zien in eene der eerfte behoeften van eene natie , die , , bij veelvuldige voordeelen , groote lasten heeft te dra- gen, welke van dezelve onafTcheidelijk zijn. U Ed. Mog. hebben een ftelfel van belastingen aangenomen, waarvan de opbrengst toereikende zal wezen , om die lasten te beftrijden, en alzoo tevens de voordeelen te kunnen be- hoiiden, welke daarmede Verbünden zijn. Onder de verfcheidene , met elkander in een goed verband ftaande gedeeltcn van hetzelve is dat , hetwelk de meesce zwa- rigbeden fcheen op te leveren, in de laatfte zitting der beide Karners , met bijna eenparige Hemmen aangenomen. Mögt deze eenheid van iuzigten en bedoelingen het voorteeken zijn van de eendragt , die in de aanftaande, niet verre afzijnde zitting van U Ed. Mog. zal heer- fchen. De Koning verlangt , dat die geest van eensgezindheid en eendragt, door U Ed. Mog., in derzelver provincien worde overgebragt en verbreid. Uwe regtfchapene trouw zal aan deze nitnoodiging de* Konings beantwoorden. Ik verklaar, in naara des Konings , dat de vergadering der Staten-Generaal is gedoten. ; De navolgende beduiten en befchikkingen door Z. M. , ftaande de bijeenkomst van dit jaar,, ge- nomcn , fchijnen ons alhier ter inlasfcbing gefchikt , voor en aleer wij het meest aanteekenenswaardige , in de achrite gevvone bijeenkomst , gedurende de laatfte maanden des jaars , plaats gehad hebbende , vermelden. Z. M. gelet hebbende op art. 63 der grondwet, op art. 259 van het lijfftraffelijk Wetboek , mitsgaders op de VVet van 6 Maart 18x8 (1); willende aan zooda- nige van Hoogstderzelver onderdanen , wier verzoeken 0111 erkenning of inlijving in den Nederlandfchen Adellhnd door Uoogstdenzelven waren toegeftaan , (1) Jaarb. 1818. St. I. bl. 128—129. Digitized by Google 9 * JAARBOEK van 1822. of die door Hoogstdenzelvcn in den Adelftand wa- ren verheven en raet adelijke titels begunftigd , het genot dier vergunning op eene regelmatige wijze verzekeren ; gezien de adresfen van eenige rid- deri'chappen enz. , den Raad van Staten ge’noord , beiloot op den 2Ölten Januarij het volgende: Art. 1. Aan al de lioven en regtbanken, de ambtena- Beflult van ren van den burgerlijken ftand , de nocarisfen , en alle aöften Janua- andere openbare beambten , hoe 00k genaamd , wordc r ‘J> *! c ' rcffcn ' bevolen , om, in hunne akcen, aan de perfonen , daarin ,a c fdora cml voorkoraende, toe te fchrijven de adelijke titels of kwa- (staatsbl. lificatiep, waarmede zij , door Ons , zijn erkend of be- No. i,} * giftigd , zoo da: dezelve perfonen in alle authenrieke ftukken , niet anders , dan met de hun toekomende titels en kwalificatien worden aangeduid; verbiedende Wijdaar- entegen uitdrukkelijk aan de voormelde hoven, regtban- ken, ambtenaren van den burgerlijken Hand, notarisfen en aan alle andere openbare beambten, om in hunne ak- ten eenige adelijke titels of kwalificatien toe te kennen aan perfonen, welke daarmede , door Ons, niet erkend of begiftigd zijn. a. Ten einde aan het bepaalde bij art. t behoorlijk knnne worden voldaan, zal de Hooge Raad van Adel Ons, in eene alphabetifche orde ingerigt, voorleggen al- gemeene lijsten van de perfonen of geflachten, wier titels en adeldom op zijne registers zijn ingeflhreven , en wel zoodanig ingerigt, dat dezelve bevatten : i°. Den naam » de vooruamen en de woonplaats van den titnlaris. tt°. Den titel en het prasdikaat , waartoe dezelve ge- regtigd is , en 3 0 . Den eitel en het pratdikaat , welke daaruit , ten behoeve van de leden van zijn geflacht , hetzij reeds gednrende het leven van den titnlaris, hetzij na deszelfs ovcrtijden , voortvioeijen. Dezelve lijsten zullen , door raiddel vari het Staatsblai , de vereischte publiciteit verkrijgen , en zulks tot narigt van elk cn een iegelijk , en inzonderheid van alle open- barc beambten. 3. Aan zoodanige adelijke perfonen of familifn , welke zieh nog niet tot bevestiging of erkenning van hurnien adeldom hebben aangemeld, of die, reeds bij den Hoo- gen Raad van Adel zijnde ingefchreven , mogten vermee- ntn eene bilüjke aanfpraak te kunnen raaken op audere Digitized by Google 9 » JAARBOEK van i8az titeis , dan die , wanronder zij op de registers van dac kollegie bekend Haan, wordt verleend een termijn van zes maanden , te rekenen van de dagteekening van Ons tegenwoordig befluic, ten einde Zieh tot zoodanige be- vestiging , erkenning of verandering in de registers , bij den Iloogen Raad van Adel, aan te melden. 4. De liooge Raad van Adel zal t)ns , fuccesfivelijk , de adresfen aanbieden van alle zoodanige perfonen of familien, die zieh, ingevolge de in art. 3 voorkomende vergunning , bjj hem zullen hebben aangemeld , en zulks met bijvoeging van zljne confideratien op die adresfen refpectivelijk, ten einde Wij (na zoo veel noodig debe- langhebbenden in de gelegenheid te hebben gefteld , om nog nader bun beweren te ftaven) daarop zouden kunnen - disponeren , zoo als Wij zullen oordeelen te behooren. 5. De 1 looge Raad van Adel zal wijders Ons , van tijd tot tijd, van alle zoodanige perfonen en familien , wier titeis of adeldom , ten gevolge der bepalingen , voorkomende in de beide voorgaade artikelen , op zijne registers zijn ingefchreven , mitsgaders van alle degenen , die door Ons , bij vervolg , in den Nederlandfchen Adel- (land ingelijfd, of tot den Adclfland verheven, of met adelijke titeis begunfligd mogten worden , en even zeer op voorz. registers mogten zyn ingefchreven, aanvulltngs- lijsten aanbieden , ten einde , daaromtrent , te worden gehandeld in gelijken voege als bij art. 2 is bepaald. Belliiit van Betrekkelijk het doen drukken en uitgeven van ajuiü wegen* Staatsllukken werd door den Koning, op den uden !’f? ,.lh k et1 Julij , het navolgend befluic genomen. In aanmerking nemende, dat, op het eigendoms-regt van den Staat op alle deszelfs ftaatsftukken, door onder* fcheidene ingezetenen inbreuk is gemaakt , door het doen drukken en uitgeven van menigvuldige (laatsftuk- ken , zonder daartoe van Ons verlof gevraagd of beko- men te hebben ; Gezien de wet van den 25tlen Januarij 1817 ( Staat * - blad N°. 5), de regten bepalende, die, in de Neder/an- den, ten opzigte van bet drukken en uitgeven van letter- en kunstwerken , kunnen worden uitgeoefend. Gezien de ter dezer zake uitgebragte rapporten van Onze Ministers van Binnenlandfche Zaken en Waterdaat , van Financial , van Juftitie cn van Onzeu Commis aris- Gencraal van Oorlog i V H II Staatsduk* kcn. ) Stuatsbl. No. 16). Digitized by Google 9 3 JAÄ'RBOEK van i8aa. Deo Raad van State gehoord , Hebben befloten en beflniten: Art. i . Het zal aan elk en een* iegelljk vrijflaan , om alle zoodanige (laatsftukken , als op eene ofüciele wijze van gouverneraentswege ter kennisfe van het publiek zijn gebragt, in dagbladen, nieuvvspapieren en andere perio- dieke gefchriften , mitsgaders in werken , de gefchied- en (laatkunde van het Rijk betreffende , over te nemen, alsmede om dezelve gezamenlijk of afzonderlijk te druk. ken en uic te geven , ten zij het regt tot den gezamen- lijken of afzonderlijken druk, en tot de uitfluitende uit- gave van zoodanige (lukken, uitdrukkelijk , door Ons, ten behoeve der latulsdrukkerij möge zijn gereferveerd, of ten zij daartoe door ons fpeciale vergunningen of oc- troijen mogten zijn verleend, en zulks zonder prejndicie van vorige wettig verkregene octroijen of concesfien. 2. De , bij de wet van den 25(len Januarij 1817 ( [Staatsblad N°. 5), tegen het nadrukken van oorfpron- kclijke (lukken, bedreigde (Irafbepalingen zullen mitsdien alleen kunnen en moeten worden toegepast op die ge- nen, welke zieh het nadrukken mogten veroorlooven van zoodanige (lukken , waarop Wij het regt tot den geza- menlijken of afzonderljjken druk en de uitduitende uit- gave ten behoeve der Lands-Dmkkerü mogten hebben gereferveerd , of waarvoor Wij dat regt , bij fpeciale vergunningen of oktroyen, aan partikulieren zullen heb- ben afgedaan. 3. Alle zoodanige, ten behoeve der Lands-Drukkerij, gedane referves, en alle door Ons, ten behoeve van partikulieren , verleende fpeciale vergunningen of ok- troijen , zullen in het Staaublad worden vermeld. Naar aanleiding van het evengemeld befluit van Nadcr i>«. den aden Julij werd op den ßoften een nader be- f! uit dcs * fluit genomen, houdende verklaring: „ dat, ten be- (s»«sbl. hoevc der Lands-drukkerij werd gereferveerd het regt No. 22.) tot den druk en tot de uitfluitende , zoo gezamen- lijke als afzonderlijke , uitgave van het Staatsblad en Journal Oßciel, behoudens dat het aan elk en een legelijk zoude vrijftaan, om de daarin voorkomende wetten, regiementen, befluiten in dagbladen, niemvs- papicren en andere periodifche gefchriften , mitsga- ders in werken de Gefchicd- en Staatkundc van het Rijk betreffende, over te »lernen.” Volgcns eene vroegere misfive van den Minister „ verorde» * Dingen wc- Digitized by Google * »>4 JAARBOEK van i8aa. gen* Staren V an Binnenlandfche Zaken , op den 8ften Februarij CB«»." C tot ter algenieene kennisfe gebragt , had Z. M. , bij be- llet s'taatsbl. fluit van den 2den September 1820, bepaald: „ dat D * IX * St ä— een Plaatsvervanger van de Provinciale Staten , die, »50a.) l40B— na verloop van drie jaren , zijn radicaal tot optre- ding had verloren en gevolgelijk geaciit moest wor- den per J'e van de lijst te zijn afgevoerd, op de lijst, zelfs in geval van oogenblikkelijke verkiezing , of vermeendc verkiezing, niet anders kon worden ge- bragt, dan in de volgorde, welke zoo door hetjaar der benoeming, als door de uitflag der ftemming, refpektivelijk zoude worden aangewezen.” — Voorts had de Koning, ter wegneming van de daaromtrent in eene der Provincien ontflane twijfeling , bij be- ll uit van den ioden Mei 1821 N Q . 88 , verklaard, „ dat de post van ontvanger partikulier niet moest bcfchouwd worden onvereenigbaar te zijn niet h et lid- maatfciiap der Staten.” Befluit van Wegens het doen van benoemingen of van voor- 8 c Au s U *bc- t ' ra ? ten t>ij de Gemecnte-Befturen ten platte Lande noenüngen* werd op den 8 den Augustus het volgend Koninklijk enz. van befluit uitgevaardigd : kandidaten ° ° te , -i?eft'ürcn. Art. i. Wanneer een Gemeente-Beftuur ten platten (Bjjv. tot Lande eenige benoeming zal h ebben te verrigten, of wan- hctstaatibl. n eer hetzelve eenige voordragt van kandidaten zal heb- D ' b | x ’ £5* ben te doen, zullen de leden des Gemeente-Beftuurs, — 1780O ten m ' n ^ e drie dagen te voren , tot hec houden der ver- 7 y ’ gadering, waarin over de benoeming of voordragt zal ge- fteir.d worden , moeten worden opgeroepen , en bij die oproeping , aan hen van het oogenblik der oproeping, uitdrukkelijk kennis worden gegeven. 2. De ftemming zal gefchieden bij befloten en onge- teekende briefjes, welke door den Voorzitter zullen wor- den verzameld, en waarvan hij vervolgens den inhoud zal oplezen; terwjjl de twee der tegenwoordig zijnde Leden des Gemeente-Beftuurs , naar rang van infehrij- ving op de lijst der asfesforen of Schepenen, het eerst- volgende, zieh zullen bezig houden , de eerfte met den inhoud der biljetten fuccesfivelijk op te teekenen en de tweede met van die opteekening contra-lijst te houden , alle welke verrigeingen in tegenwoordigheid der Verga- ' dering zullen plaats hebben. Digitized by Google 95 JAAR.BOEK van iSaa. 3. Voor elken vacanren post of bediening , tvaarvan de benoeming moet gedaan worden , geljjk mede voor iederder kandidacen op eene voordragts-lijst te plaatfen, zal afzonderlijk worden geftemd. 4. Geene ftembiljetten van afwezende Ledcn zullen in aanmerking genomen worden. 5. Die blijken zal de volftrekte meerderheid, dat is meer dan de helft van de uitgebragte ftemmen, welke in aanmerking kunnen worden genomen , voor zieh te heb- ben , zal benoemd zijn ; zoo de ftemmen mogten ftaken , zal het lot betlisfen. 6 . Bij gebreke van eene volftrekte meerderheid , zal er op nieuw geftemd worden , over de twee , welke de meeste ftemmen hebben bekomen ; zullende, wanneer bij deze herftemming , de ftemming tusfehen die twee mogten ftaken , almede het lot betlisfen. 7. Bijaldien in het geval , bij het vorig ardkel voor- zien, niet bepaaldelijk twee perfonen de meeste ftem- men zullen hebben verkregen , maar een of meer mec hen, zal er op nieuw geftemd worden, zoodanig, dat wanneer, bij voorbeeld, drie perfonen ieder twee ftem- men hebben , over die drie perfonen zal worden her- ftemd; en dat bijaldien bij die herftemming, geen hun- ner de volftrekte meerderheid mögt verkrijgen, en ver- der zal worden te werk gegaan , zoo als bij art. 5 er 6 is voorgefchreven , en dat, wanneer bij voorbeeld, van drie perfonen , welke de meeste ftemmen hebben, dön hunner drie en de twee andere ieder twee ftemmen heb- ben , diegeen, welke drie ftemmen heeft, per fe zijn zal ddn der twee perfonen , waarvoor , ingevolge art. 6, moet worden herftemd; terwijl bij eene nieuwe ftem- ming over de twee andere , zal worden uitgemaakt , wie hunner de tweede zal zgn; indien bij de nieuwe ftemming de ftemmen mogten ftaken , zal het lot beflis- fen. 8. Een ftem-biljet is van onwaardc, wanneer de aan- wijzing van den perfoon niet duidelijk genoeg is , of wanneer om andere welgegronde redenen , het biljet niet kan worden in aanmerking genomen , zullende ech- ter de nuliiteit van een of meer ftem-biljetten , gelijk 00k het vinden van blank gelatene biljetten , geene nie- tigheid der ftem-opneming te weeg brengen. 9. De keuae volbragt zijnde , wordt daarvan eene annteekening of relaas gemaakt , en door den Voorzitter met de verder tegenwoordig zijnde Leden des Gemeen- te-Beftuurs onderteekend; welk relaas mede zal moetep Digitized by Google JAARBOEK van 182a bevatten eene volledige verraelding , van het getal der tegenwoordig zynde Leden van al de perfonen , op wel- ke voor iedere vacature of kandidaats-plaats refpective- lijke ftemmen zijn uitgebragt, en van het getal ftennnen, hetwelk ieder derzelve heeft bekomen, E>at relans wordt ter gemeentelijke Secretarie bewaard , terwijl , wanneer hetzelve tot voordragt van kandidaten betrekking heeft , een geauthentifeerd aflchrift daarvan , bij de in te zen- den voordragts-lijst , zal moeten worden overgelegd ; op welke voordragts-lijst de kandidaten refpectivelijk ge- bragt zullen worden in de volgorde, zoo als zjj verko- zen zijn. 1 Ook behaagde het den Koning, bij befluit van den 25(101 September, de navolgende belangrijke bcpalingen vast te Hellen : Overwegende dat fommige atnbtenaren, wanneer zij benoemd of geroepen worden tot eenige andere publie- ke betrekking , welke moet uitgeoefend worden op eene andere plaats , dan die van derzelver gewone refi* dentie, en dus eene temporaire afwezigheia van länge- ren of korteren duur vordert, in gebreke blijven , om van die te maken abfentie kennis te geven aan die auto- riteit of fuperieuren atnbtenaar, welke, voigens de be- ftaande regiementen en verorderingen of uit den aard der zaken, zoowel daarvan behoort kennis tedragen, als goed te keuren de fchikkingen, die zoodanige amb- tenaar, alvorens die bediening te aanvaarden, verpiigt is te maken op de behoorlijke waarneming zijner gewone ambtsbezigheden ■, En willende in zoodanige verzuimen voorzien , en te- vens zorgen , dat orde en regelmatigheid in den dienst en eene welvoegelijke ondergefchiktheid in zoodanige gevallen worden nagekomen ; Gezien de rapporten van onze Ministers van Juftitie en van Binnenland fche Zaken en Waterftaat. enz. Den Raad van State gehoord, Hebben befloten en befluiten : Ieder atnbtenaar , die uit hoofde van eene andere aan hem opgedragen openbare bediening of kommisfie (voor xoo verre die opdragt of benoeming niet incompatibel kan gerekend worden , met deszelfs ambt), zieh voor eenigen tijd vau de waarnemingen van zijn ambt zoude moeten verwjjdcren , zal verpiigt zijn aan de autoritei- Digitized by Google 97 JAARBOEK van i8aa. ten of aan den fuperieuren ambtenaar, welke volgens de bertnande regiementen en Verorderungen, of uit aen aard der zake, daartoe competent is, kennis te geven, zoo- wel van die te maken abfentie , als van de fchikkingen , die hij buiten bczwaar van 's Lands of eenige andere publieke kas , omtrent de behoorlijke waarneming van aeszelfs post, gedurende zijne abfentie, gemaakt heeft of bereid is te maken — Bijaldien die fchikkingen door gemelde atitoriteit of (liperieuren ambtenaar voor genoeg- zaam voldoende worden gehouden , zal deze daarvan aan den beianghebbende kennis geven; en in allen gevalie, hetzij dezelve daarop eenige bedenkingen heeft of uiet , de gemaakte of voorgeftelde fchikkingen brengen ter kennis van het hoofd van het departement van algemeene administratie, daarbij geconcerneerd ; hetwelk daarvan aan Ons rapport zal doen, ten einde, wanneer Wy mog- ten oordeelen, dat door die fchikkingen niet genoegzaam in de waarneming van de gewone ambtsbezigheden zou- de zijn voorzien, en dat dus op die wijze de dienst zou- de komen te lijden , daaroratrcnt door Ons zoodanig te kunnen worden geliatueerd als Wij , naar omftandighpden van tijden en zaken , zullen vermeenen te behooren. Voorts hebbcn wij gemecnd het onderftaand be- Rciluit van 18 fluit , van den i8den Januarij , vvegens redactie van gens*redi"ü« het Burgerlijk Wetboek, alhier het gevoegelijkst eene v» het b. plaats te kunnen inruimen : wetboek. r (Byv. tot hat Staat.tb). D. In aanmerklng nemende, da: de Kotnmisfie van redac- Ix - St - 3- h L tie voor de tweede afdeeiing des Burgelijken Wetboeks, 1763 ,7 °** bij ons befluit van den a 8 (ten April i8bi , N°. 7 a, be- noemd, op het punt is van te hebben afge werkt ae zaak, welke Wij aan haar hadden toevertromvd , en dat het noodzakelijk is, dat de overige gedeelten van dat Wet- boek worden ingerigt , overeenkomftig de bepalingen en regtsbeginfelen, welke alreeds zijn vastgefteld bij de door de Staten-Generaal aangenomene Titels van dat Wetboek, of naar aanleiding . van welke ten gevölge der randple- gingen van de Tweede Karner der Scaten-Generaal , de bij die Kamer nog in deliberatie zijnde nieuw ontwor» pen Titels zijn opgefteld ; Gelet bovendien op den wensch van de Tweede Ka- rner der Staten-Generaal, door hären Voorzitter am Om medegedccld : Hebben belloten en bedniten: J. B. 1822. G l Digitized by Google Bellalt vtn &8 Augustus tot daarftel- ling eener Nttmloose Mtatfchsp- py. (Stietf. tour. No. «05. ) 58 jAARBOEK van 182a. Art. 1. De KommisGe van redactle, zoodanig all <le- zelve thans 1s zamengefteld, wordt gecontinueerd. a. Zij za! fuccesfivelijk alle de Titels van het ont- werp des Burgerlijken Wetboeks in overeenfteraroing brengen met de bepalingen en regtsbeginfelen , welke •Ireeds zijn vastgefteld bjj de door de Scaten-Ceneraal nangenomene Titels over dat Wetboek: mitsgaders met die bepalingen en regtsbeginfelen , naar aanleiding van welke, ten gevolge der raadplegingen van de Tweede Karner der Staten-Generaal , de bij die Karner nog in deliberatie zijnde nieuw oncworpen Titels van het Bur- gerlijk Wetboek zijn opgefteld. 3. Zij zal voorts, titelsgewijze, onderzoeken omtrent welke voomame punten van ftellig regt, op welke de Karner zieh nog niet heeft verklaard, het nnttig en doel- tnatig zal zijn , de meening dier Karner aanvankelijk te kennen. 4. Zij wordt bepaaldelijk door Ons bij deze gemag- tigd, om die punten, loopende over een of meer Titels, van tijd tot tijd en met in achtneming van gepasten fpoed , aan den Prefident dier Kamer officieofelijk mede te deelen , ten einde door de Kamer te kunnen worden onderzocht, en in Commitd-Generaal tot aanvankelijke conclufie te kunnen worden gebragt. 5. Wij behouden Ons voor , om , na bekomen ken- nis van den wensch der Kamer, ten aanzien van de pun- ten van wetgeving, waarover zij zal hebben geraad. pleegd, aan de KommisTie van redactie ons goedvinden kenbaar te maken, opzigtelijk de bepalingen en regtbe- ginfelen, welke door haar zullen moeten in acht genomen en gevolgd worden in de nieuwe redactie der Titels, welke zij Ons fuccesfivelijk zal aanbieden. Het was van den 28ften Augustus , dat een hoogstbelangrijk befluit van Z. M. dagteekende , tot de oprigting eener Naamlooze Maatfchappij , flrek- kende tot fchraging en verlevendiging der voor- naamfie takken van volks-nijverlieid. Dit befluit, hetvvelk later door de uitgebreide flatuten dezer Maatfchappij, welke wij ter gefchikte plaatfe zullen tnededeelen, vverd gevolgd, was van den navolgenden inhoud (1). (1) Behalve door middel van de Staatscourant, moest dit befluit, luidens deszelfs flotbepaling, door middel van het Journal Je Bruxelles worden bekend gemaakc. f Digitized by Google 99 JAAR.BOEK van iSaa. Gezien de wet van den adften dezer (te Infereren in het Staatsblad onder N°. 40), waarbij , naar aanleiding van art. 31 der Grondwet aan Ons, in vollen eigendom worden overgegeven zoo veel domeinen, als een zuiver inkomen van vijf tonnen goods opbrengen. En verlangende, zoodra mogelijk, de maatregelen tot Rand te brengen, welke Wij, bij het voordragen dier wet, ter bevordering der algemeene welvaart, en tevens ten voordeele van ’sRijks fcbatkist bedoelden; Hebben goed gevonden en verftaan, dat zieh eenige ervarene perfonen, door Ons daartoe te committeren en van de vereischte inftructien te voorzien , onverwijld zullen begeven naar Brusfel, ten einde met deskundigen, aldaar of in de naburige Reden woonachtig , in overleg te treden , tot oprigting eener Naamlooze Maat fc happ ij , ten doel bebbende het gerief van den Jandbouw , fabrij- ken en handel, en om fteeds tegen een’ matigen intrest de gelden te verftrekken , welke tot het kweeken en verbreiden dier gewigrige takken van volksvlijt vereischc worden. En zullen die gecommitteerden , bij hunpe onderhan- delingen deswege, in het 00g honden en te kennen ge- ven Onze Heilige begeerte en voornemen: i°. Om de domeinen-goederen , bij de, in den hoofde dezes gemelde wet , aan Ons , Willem Frederik van Oranje-Nasfau , in vollen eigendom en als patrimonieel goed afgellaan , of wel derzelver waarde , gezamenlijk met de kapitalen, door andere deelnemers bij te dragen, tot een fonds en onderpand der opterigteu Naamlooze Maatfchappij te doen ftrekken. 