title: Horae belgicae. Studio atque opera Hoffmanni Fallerslebensis
creator: Hoffmann von Fallersleben, August Heinrich, 1798-1874, ed
text: Liebesgeständnis, Die drei tiefsten Hellingen es geboren, als hatte alle die Welt gesworen, hin und her kann zwei Penningen nehmen kommen zu Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschrift. 1, 255. ^ 114. 71 Verse in Strophen. Mone Nr. 381. H. H. Von unterwinden. Die von deinen unterwinden es, die lebt mit großer Frieden ^c Gedicht. Serrure Vaterl. Museum 1, 328—330. ^11^. 65 Verse in 13zeilen Strophen. Mone Nr. 273. H. H. Von der Wandeln. JUFROKEN. 29 Die Stunden sie gen als sei jetzt seit den, als die Vesperstunde ein Weile ist leiden, dann gehen sie übersetzt vor ihr Tür ^c Gedicht. Serrure Vaterl. Museum 1, 322. 323. ^ 116. Sproken von Wilhelm von Hildegarde. 218 Verse. Ohne Wilhelm's Namen. Einen Unterschied von hübsch und geistlichen Liedern. Die will ist eine als daer men zählt, und wer men deutsch zu rechte speakt, daer steht den mil als eine genannt u Nr. 60 in der Brüssel, Nr. 74 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 427. ^ 117. Sproken von Wilhelm von Hildegarde. 206 Verse. Ohne Wilhelm's Namen. Von Africanus. Die findet eine verlorenes Gut und das mit Weisheit so behält, dass es selber mag bleiben berührt und te Nr. 8 in der Brüssel und Nr. 33 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 418, ^ 118. 68 Verse. Mone Nr. 100. H. H. Vom bekehrten Sünder. Dieses Beispiel das hier folgt an: 1 119. 200 Verse. Mone Nr. 129. H. H. Von den Mann die gern trinkt. Dieses von den Mann die Herde gern trinkt war in der Kneipe te Schluss: ich hätte lieber mein Scheden van meiner Wife, denn trinken Tonneberger te meiner Live. Gedicht. Willems Belgisch Museum 10, 51 — 57. ^ 120. Dieses ist von Maskeronen (d. i. dem Teufel). Doe die gods soie menschelike wandelde hier op aarde, plagen die viande van der helle in manieren te quellen. PROKLAMATIE. Oxforder Hs., s. Verslagen en Berichten der Vereeniging 2. jaargang, bl. 53. 121. Sproken van Willem van Hildegaersbergh, 242 Verse. Ohne Willem's Namen. Van de evangelien van paschen. Die joden hadden verworven Wille en Jesus was gestorven, den bitteren dood aent kruis alleen. Nr. 10 in der Brüsseler Hs., Nr. 22 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 416. 122. Sproken van Willem van Hildegaersbergh, 626 Verse. Mit Willem's Namen. Van den .x. geboden. Die god in seine Macht, alles dich hatte überleitet. Nr. 63 in der Brüsseler Hs., Nr. 1 in der Haager Hs., die zweite Hälfte, 304 Verse. Vgl. Jonckbloet 3, 413. 123. Sproken van Willem van Hildegaersbergh, 119 Verse. Mit Willem's Namen. Een evangelie. Die god van boven niederquam, als hier uit sein vaders schoot. Nr. 77 in der Brüsseler Hs., Nr. 86 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 430. 124. 130 Verse. Mone Nr. 164. H. H. Mariae Himmelfahrt. Die god ons here met bescheiden seine Mutter unter ertschen schikt wouden bi haben in den Thron. 125. 16 Verse. Mone Nr. 234. Auf den Schacher Donatim. Donas war voll van caritativen. B. H. Nr. 728. 126. 113 Verse. Mone 403. H. H. Den Preis van vrouwen op drie steine. Drie steine sind hier auf der Erde, die men hält van großer werden. Gedr. Serrure, Vaderl. Museum 1, 394 — 397. II. SPROKKEN. Dus, beschrijft Sente Augustijn in zijn boek der staat, hoe verheerlijk hij de edelen vrouwen en goeden van de grond die wijsheid hebben en goede_condi zijn en vol van dicht zijn en eren. 128. 70 Verse. Mone Nr. 126. C. H. Van twaalf gebroken, die ridders worden van heeren. Edele vrouwen en goeden van de grond, die wijsheid hebben en goede condi zijn en vol van dicht zijn en eren. 129. 104 Verse. Mone Nr. 137. H. H. Van Lacarise en den pape. Ben avontuur in korte woorden, zal je uitlegen, waar het hoort. In de Hs. is pape overal afgesteld en met gilde vervangen. 130. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 278 Verse; Ohne Willem's Namen. Van den serpent. Een dichter die te dichten viel, die pijn hem geeft te vinden, dat die mensen voor de oren van de oren. Nr. 12 in de Brussel, Nr. 21 in de Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 415. 131. 82 Verse. Mone Nr. 474. C. H. Van den dorpman en zijn vrouw. Een dorpman was hier te voor en zijn vrouw, die verkooren goede sere en om zijn willen. 132. 81 Verse. Mone Nr. 261. C. H. Van der rose des crucen. Een edele rose, die heb ik gevonden, mocht zich begeven in het hart van mij. 133. 32 Verse. Prew van der reden (Waarom?), milde promischeit, bescheidenheid en trouw. Een edele vogendame, die het reden noemt. Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 231. 134. 112 Verse in 14 8zeil. Strophen. Mone Nr. 274. H. H. Weibes Klagen. Een edele vrouw en een hooggeborne hoord je klagen, een klagen dat je niet wilt horen. Gedr. Serrure Vaderl. Museum 1, 78 - 81. 135. 52 Verse. Preis edler Geburt Een geslachte, crigfaet, ere u Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 235. ^ 136. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 108 Verse. Ohne Willem's Namen. Hoe men deinde voort begint kennen zal. Een goed begin, dat zal men keren, so dat eindelijk macht met eren zal Nr. 113. in der Brüss., Nr. 144 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 434. ^ 137. 36 Verse. Frauenanstalt gebührt nur dem Würdigen, Een goed man, die tot sulker wonnen steig, dat hem een goed vrouw, es bereit met goede gunst, ter eren wert, fc Hs. des Eeiehsarchivs im Haag, Haupt Zeitschr. 1, 265. ^ 138. 45 Verse. Mone Nr. 99. H. H. Von einem Prediger, Een goed man, een predicaat, lach, to bedde meneghe jaar u Gedr. Serrure, Vaderl. Museum 1, 332. 333. ^ 139. 18 Verse. Frauenfreund. Een goed vrouw, die ehrlich lebt, het valt, dat sie, hier da zu, gibt, sk Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 261. ^ 140. 206 Verse. Mone Nr. 141. H. H. Van den alten ritter, und den jungen. Een hoge gebaumte, magd, rijk sach, ich, Sitten, verweendelike gesirt, in, hare, kemenade, u Gedr. Willems, Belg. Museum 8, 96 — 102. Auch in der Haag. Hs. Nr. 721, Haupt Zeitschr. 1, 249* 1 141. 692 Verse. Van einen jungenling, und von einem Eremiten. Een jongeling, in der Welt luste suchte, eins in wandelungen rüste, so verre hi, hem, zu, gehen, bewant dat hi, einen alten Eremiten, vant, sk Gedr. in der Sammlung der Hollandsche Bibliophilen: OudvL Liederen enz. 1849. Bl. 489—517. 1 142. 58 Verse. Mone Nr. 125. C. H. Hoe een keiser, twee prinsen deden versoenen. Een keizer te Borne was, die peiselic, geloofde met das, sijn laat geregeerd en wijzeklik u 1 143. 88 Verse. Mone Nr. 442. C. H. Van maar. (Jedes Ding hat ein aber). Sen lelie woort ende ongheraect in de wereld nu regneert 1 144. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 148 Verse. Ohne Wilhelm's Namen. Van den goeden vrouwen. Een man die tot zulken gewinn staat, dat hem een goed wijf is berekend met reinere gunst ter ere is waardig Nr. 6 in der Bruss. Hs. und Nr. 31 in der Haager Hs. Vgl. Jonckbloet Nr. 3, 417. 1 145. 67 Verse. Mone Nr. 424. H. H. Frage von Frauentritte und Aniwart darauf. Een man heeft een wijf en een schaap u Gedr. Serrure Vaderl. Museum 1, 317 — 319. 1 146. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 301 Verse. Met Wilhelm's Namen. Van drie broeders. Een materi heeft ik vonden, die ons leering doet verstaan en wij die waarheid wil ordonen u Nr. 35 in der Bruss., Nr. 53 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 416. Hör. Belg. P. I. od. 3. Q 34 U. ÖPBOKB1I. 1 147. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 180 Verse. Ohne Wilhelm's Namen. Hoe die zoolt overgaat. Een mens die hier ter wereld leeft zo lang dat bij kennen heeft tussen archeut en dootch te Nr. 101 in der Bruss., Nr. 105 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 483, 1 148. 64 Verse. Mone Nr. 98. H. H. Hoe die duvel een monnik bedroog. Een moord lach in een hageldoch u Auch im Spiegelbel hist. 3, 156 — 158. 1 149. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 216 Verse. Ohne Wilhelm's Namen. Hoe doden jonge willen wegen. Een redelijk mens van oude daghen, die mag de wereld nu zeer veelagen Nr. 112 in der Brüss., Nr. 113 in der Haag. Hb. Vgl. Jonckhloet 3, 434, ^ 150. 64 Verse. Mone Nr. 391. H. H* Van den fondamente. Een salich wijf van jonghen dagben hoordic wilen in eenre stat k Gedr. Serrure VaderL Museum 1, 357 — 369. Auch in der Haag. Hs, Nr. 721, Haupt Zeitschr. 1, 260. ^ 151. 126 Verse. Mone Nr. 130, H. H. Van enen schoemakere. Een schoeßuttere, een sot seriant, die daer wonende waa int lant, quam eens te Oolene in die stat tc Stdit auch in Velthem Sp. hist. bl. 36—38. (boec 1. cap. 27). ^ 152. Sproke von Willem van Hildegaeriberch. 166 Verse. Mit Willem's Namen. Van ghenuchten. Een vraghe leide mt te voren een edel joncheer wel gheboren ^ Nr. 89 in der Brttas., Nr. 97 in dar Haag. Hb. Vgl. Jonckbloet 3, 432. Ii: 6PBOKSH. ))5 ^ 153, 248 Verse. Mone Nr. 122. H. H. Van enen here die vremde liede bi hem nam ende verdreef sinen broeder. Een vrient ter noot es altoos goet, des dar ic wel der waerheit ghien «c Gedr. Willems Belg. Museum 10, 76—84. ^ 154. Sproke von Erenrijc. 46 Verse. PreU einer vollkommenen Frau* Een wijf te wensche waelghesat die onbevlect sonder dat «c Schluss :. Sprac her Erentrych die coene die elken troost wel te doenB., Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 230. \ 155. Sproke von Willem van Hildegaersberghe. 84 Verse. Ohne Willem's Namen. Mone Nr. 412. H. H. Van den hontsschote (hontsstote). Eens honts schote heeft ml gheraect heimelijc ende so mismaect, datse mi onghenoechte gheeft k Nr. 17 in der Brüss., Nr. 39 in der Haag. Hs. Gedruckt nach H- H. in Serrure Vaderl. Museum 1, 93 — 95, beginnt: Enen hontsbete heeft mi gheraect. Vgl. Jouckbloet 3, 420. 156. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 282 Verse. Mit Willem's Namen. Van den paaf die sinen baen ghestolen waert. Eens in jaer so compt een tyt, dat over al die werelt wijd elk mensch geeme te biechten gaat te Nr. 57 in der Bruss., Nr. 23 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 416. 157. Sproke von Jan Dille. 230 Verse. Mone Nr. 411. H. H. Venus boom met vijf koninginnen. Eens meest dages in der dagherade, als lof, gras, boom en blad springt uit, elk naar haar wesen. Allegoriesches Gedicht, in der Mitte strophisch. Jan Dille lebte um 1358 als graf am Hofe des Grafen von Holland, s. Rekeninghen Pieter Kamerouwers 1358. 1359 fol. 46, (Mitth. Ph. van den Bergh). Gedr. Serrure Vaderl. Museum 1, 308 — 314. 158. 204 Verse. Mone Nr. 430. H. H. Die gehasen saale. Eens meesttijds quam ik gekomen in een voorheest met groen gras op een rivier, daar vant ik stond een fresche saale van gehaseen. 159. 344 Verse in 4zeilen, gleichreimenden Strophen. Mone Nr. 396. H. H. Van der zielen en van den lichamen, een abel ding en een edel leer. Eens nachts in den winter, als over al de wereld wide was alle ding van rusten bliep, quam mij te vooren van eenen stride. Quelle: Visio Philiberti. Gedr. in Blommaert's Theophilus (Gent 1836) bl. 57 — 66. Een Bruchstück von 278 Versen entdeckte Lambin und liess es neben den abweichenden Versen bei. Blommaert abdrucken in Willems Belgisch Museum 2, 60 — 74. Von einer anderen alten Bearbeitung ist nur ein Bruchstück vorhanden, 120 Verse, s. Willems Belgisch Museum 3, 211. 212. 160. 658 Verse. Een jammerlijke klage. Eens nachts in eenen tijd Waar ik alreens sorghen quit Zijn die mij in hartense dwang u Die Frauen auf der Burg der Ehre beklagen den Tod eines Ritters, ohne Zweifel Wilhelms II von Hennegau - Holland (27. Sept. 1345). Haag. Hs. Nr. 721, Haupt Zeitschr. 1, 241. 242. 161. 90 Verse. Mone Nr. 95. H. H. Van ons heren geboren. Eer die geboren gods geschiedenis Propheten ende heilige leiden u PROBHE. 37 162. 24 Verse. Die geheimnissvolle Kammer, Ene camere hebbie geracht te Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 259. 163. 26 Verse. Mone Nr. 96. H. H. Mirakel van onser vrouwen. Ene jodinne lach hier te voren Gedr. Willems Belg. Museum 10, 340. 164. 52 Verse. Van den pluken spoorware. Ene jonge magd had geset met behendigheid een net te Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 245. 165. 448 Verse. Mone Nr. 123. H. H. Von einem Schulmädchen und seinem Lehrer, Ene schöne Beispiel wil ik ontbinden van eenen meester die ik wel kind, clerke leergeleerd hield school te Gedr. Willems Belgisch Museum 1, 326 — 339. 166. 180 Verse. Mone Nr. 456. H. H. De bescheidene jacht. Enen roden mont met rosen baer, met Witten wanghen ende met ogen schier u 167. 34 Verse. Mone Nr. 455. H. H. Van eren. Ere is een edel woord te Gedr. Serrure Vaderl. Museum 1, 72. 73. 168. 238 Verse. Mone Nr. 107. C. H. Van eenen verwaenden koning. Exempel vertoont men hier ende daar, niet om dat zij alle zijn waar, maar om dat meer bij verstaan onderscheid tusschen goed en quaal u 169. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 206 Verse. Ohne Wilhelms Namen. Van drie figuren. 38 11- BPSOKEH Exempel van veel beschreven, die van den wijzen zijn gebleven en geset tot onze leer ik Nr. 114 in der Brüss., Nr. 17 in der Haag. Hß. Vgl. Jonckbloet 3, 414. 170- 56 Verse. Mone Nr. 124. H. H. Bedrijven van den zeven eeuwen. Gelijk die dag, zijt gij blij, in zevene ghetiden geset es Gedruckt Serrure Vaderl. Museum 1, 330. 331 — verdient niet abermal gedrukt te worden, denn es staat, trotzdem dass es S. im Lekensp. niet vinden konnte (bl. 297), dennoch daar in: bij De Vries 2. deel bl. 407 — 409. 171. 102 Verse. LL. H. Van den clusenare. Geloof en gebenedigd moet hij zijn die tot alder tijt hemzelf zijn vrienden toont etc. 172. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 310 Verse. Met Willem's Naam. Van denzelfde (Hg, Hs. Van een cruet en bitter zelf). Genoegzaam dankzij al daar toe, dat ik in mijn des morgens vroeg was gaan spelen in geen woud etc. Nr. 44 in der Brüss., Nr. 9 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 413. 173. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 504 Verse. Ohne Willem's Naam. Van den slotel. Genoegzame dankzij en begeheren, dat ik zo langzamerijd gaan spelen etc. Nr. 68 in der Brüss., Nr. 78 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 444 flF. 174. 1127 Verse. Mone Nr. 112. H. H. De borghgravin van Vergi. Gehakte minnaar waar gij zijt, zijt op uw hoede in alder tijt en heelt dat u te helen staat u Von einer anderen Bearbeitung ist nur ein Bruchstück von 450 Versen vorhanden, welches Lambin, Archivar zu Yprems, entdeckte, s. Belg. Museum 2, 57, 58. 175. Zwiegespräch. 192 Verse. Mone Nr. 642. H. H. Deen geselle kalengiert den anderen die wandelinge. Geselle, mit ein can verwunderen nicht, want ghi diese wandelinge sieht in langer so mehr bedürfen. Gedr. Willems Belg. Museum 7, 318 — 824. 176. 224 Verse. Mone Nr. 136. H. H. Van drie gesellen die den Backen steuern. Ghi goede lede, hoort na ein, selke boerde eu Jordi ni6 Gedr. Willems Belg. Museum 10, 69 — 76. 177. Sproke von Peter van Ersele. 220 Verse. Mone Nr. 142. H. H. Wisen rat von Frauen. Ghi habt gehört zu mengelei Standen, dat Frauen wisen rat fanden in Haarlem oft in anderen Städten. Gedr. Willems Belg. Museum 8, 108 — 114. Ersele ist ein Dorf in Nordbrabant bei Eindhoven. 178. Sproke von Willem van Hildesiaersbech. 294 Verse. Ohne Willem's Namen. Van eren. Ghi heren hort van hoge benamen, waert u zu hören wel bequem Nr. 4 in der Brüss. Hs. und Nr. 5 in der Haager Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 413. 179. Sproke von Willem van Hildesiaersbech. 122 Verse. Ohne Willem's Namen. Hoe die heren eerst quam. Ghi hoge heren, ritter und kapiten, u worden toegavecht die wapen Nr. 94 in der Brüss., Nr. 98 in der Haager Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 432. 180. Sproke von Willem van Hildesiaersbech. 48 Verse. Ohne Willem's Namen. Een notabel van heren. Ghi hoge heren, wel gheboren, wil di den hemel toe behoren Nr. 98 in der Brüss., Nr. 102 in der Haager Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 433. 181. Sproke von Willem van Hildesiaersbech. 68 Verse. Ohne Willem's Namen. Een exempel van heren. Ghi hoghe wise lantsheren stout, als hebt u rijkeit, veel fout, noch aan suldi goede ontsiening te Nr. 58 in Brüss., 72 in Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 427. 182. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 22 Verse. Ohne Willem's Namen. Een notabel. Vom Eechte. Ghi richters die nu richters hießen, als ghi te rechter zijt gheseten ^ Nr. 54 in Brüss., Nr. 69 in Haag. Hs. Gedr. Doctrinael uitg. door Jonckbloet bl. 336. 183. 411 Verse. Vom König Ehrenreich. Allegorie God die gaf sinen vriend des hi jeggen hem verdient, dat schijnt aan heren Ehrenreich wale, daar ik begjinne af dese tale ^ Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 249. 250. 184. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 207 Verse. Ohne Willem's Namen. Van den woekeraar. God die is of ie gheusd, die eevich blijft, hem luste da maken drieënhandig leven ^ II. PROKPN. 41 Nr. 67 in Brüss., Nr. 77 in Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 428. 185. Sproke van Augustijnken, 10 Zeilen. Mone Nr. 394. H. H. Van der rijkeit en van der dood. God heeft gemaakt drie punten ^ die der sielen baten ^ Gedr. Blommaert's Oudv. Gedichten 3, 147. 148. Vgl. Jonckbloet 3, 402. 186. 72 Verse. Mone Nr. 139. H. H. Van twee blinden. God ons here is machtig als te Gedr. Sernire Vaderl. Museum 1, 45 — 47. 187. 16 Liebesbriefe. 1730 Verse. Mone Nr. 299. God zij met u van mijn groeten w B. H. 806 und 805. 188. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 378 Verse. Ohne Willem's Namen. Van den sacrament van Amsterdam. Oods' "mirakel" macht men sien, menigvoudig "geschieden" is ^ Nr. 81 in der Haager Hs., gedruckt: Van den sacramente van Amsterdam; gedieht van Willem van Hillegaersberch. Met opgelost. aanvullingen uitgegeven door P. Leendertz. Sneek, van Druten 1845. (viij. 30 Seiten) Nr. 71 in der Bruss. Hs., gedruckt: Willem van Hildegaersberch en zijn gedieht: Van den Sacramente van Amsterdam. Met enige aanvullingen door A. J. Pluym. Te's Gravenh. 1845. (33 Seiten) 1 189. 33 Verse. Mone Nr. 301. H. H. Liebesbrief, Ooeden dach gheven u god schone ^ 1 190, 14 Verse. Mone Nr. 408 H. H. Von der Hoffnung. Goede hoop moet zijn ghebenedijd te Gedr. Serrure Vaderl. Museum 1, 95. 96. 1 191. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 246 Verse. Ohne Willem's Namen. 42 11. 8PBOKBV. Van den testament. Goed gedacht en wel verdienstelijk doet dat middel en dat beginnen metten einde concoureren te Nr. 62 in der Bruss. Hs., fehlt in der Haag. 1 192. Sproke von Noydekijn. 14 Verse. Noydeken zegt dit. Gorst es alre gaven groet % Gedr. naar der Haag. Hs. Nr. 721 in Bilderdijk's Verscheidenheden 1, 168. 1 193. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 170 Verse. Met Willem's Namen. Mone Nr. 111. Hoe die eerste partie in Hoogant quanti. Groot wonder mochten zij verteilen % Nr. 43 in der Bruss., Nr. 60 in der Haag. Hs. Gedr. naar der Haag. Hs. in J. G. de Jonge, Voirhalting over den oorsprong der Hoeksche en Eabeljaauwsche twisten (Leyden 1817) bl. 269 — 280. Vgl. Jonckbloet 3, 437. 438. 1 194. Sproke von Jan van Hoogant. 142 Verse. Mone Nr. 108. H. H. Van den verweenden keiser. Grote heren en machtig, die in sinnen zijn bedachtig te Gedr. Willems Belg. Museum 10, 57 — 61. De dichter noemt zich aan het eind. 1 195. Dit zijn die .x. plagen en die .x. geboden. Had die der coronisten prijs Also dat ik dies loves rijs Van den meestren mochte dragen. Oxforder Hs., s. Verslagen en Berichten der Vereeniging 2. jaarg. bl. 54. 55. 196. 58 Verse. Mone Nr. 233. H. H. Van den heiligen cruze. Heilige cruze die sal men eren u 197. 56 Verse. Mone Nr. 352. Von der Heiligkeit IL BPROKEM. 43 Heiligkeit en lecht niet in den schijn, mer heiligkeit lecht in heilig zijn te Gedr. nach einer B. H. in Willems Belg. Museum 8, 237. 238. 198. 32 Verse. Mone Nr. 417. H. H. Van de heilige. Helen es een edel dooch, pijnt u de heilige waer ghi mocht u Gedr. Willems Belg. Museum, 10, 343. 344. 199. Sproke von Erehrijc. 110 Verse. Allegorie von einem Jäger und seinen Hunden Herr Erehrijc die hat gheleden den feilen wech ende komt ghereden op een velt schoon ende breed Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 235. 200. Zwiegespräch zwischen Jüngling und Minne, 108 Verse in Zweilil. Strophen. Mone Nr. 543. H. H. Antwoord en wedertale van minnen. Heren, ghi ne mag met niet verbliden noch geen vogel in den woude Die Antwort der Minne jedesmal in den beiden letzten Versen jeder Strophe. 201. 52 Verse. Mone Nr. 545. H. H. Vogelgeschichten. Den aer: Hier, geeft erenniken gave, so stand in eren alle daghe Jeder Vogel spricht twee Verse, Lehrsprüche, die aan een Koning gericht zijn. Gedr. Serrure Vaderl. Museum 1, 319 — 321. 202. 205 Verse. Mone Nr. 407. H. H. Pointen om dat een here in zijn laud regeren zal. Hier te sine en es gheen spei, want hem meer dan ieman else altoos behoort te sine u Aus dem Lekenspiegel 3. boek, cap. 12. 203. Sproke vegen Willem van Hildegaersberch. 239 Verse. Ohne Willem's Namen. Van den goeden ridder. II. SPBOOKEN. Heren en goede vrouwen sal men te dienste staan met trouwen, een ieghelijc van des hi can te Nr. 5 in der Biss. Hs. und Nr. 19 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 414. 204. 94 Verse. Mone Nr. 477. Dit es de frenesie. Het dichtet als dat lepel lecht u Gedr. in Willems Mengelingen 1, 35 — 42. 205. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 186 Verse. Mit Willem's Namen. Van den corencopers. Het dunkt mi wonder eest verstaan, die god heeft so vele eren gedaan, dat hi kent onderscheid van reden u Nr. 37 in der Brüss., Nr. 54 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 422. 206. Sproke von Noydekijn. 10 Verse. Dit zegt Noydekijn. Het es vrou Eren wael gevallen u Gedr. nach der Haag. Hs. Nr. 721 in Bilderdijk, Verscheidenheden 3, 168. 207. 237 Verse. Liebesgespräch. Het geschiede in eenen somertijd, als over al die wereld wijt die lover aan die bomen bloeiden en Gedr. nach der Hs. des Beichsarchivs im Haag in Haupt u. Hoffmann Altd. Blätter 1, 66 — 71. 208. 176 Verse oder richtiger 88 Nibelungenzeilen. Mone Nr. 117. H. H. De vier heren wensen. Het zaten heren vier in eenen salon, wiet, bij eenen schonen vier en ende korten haren tijd. si aten en si dronken, si leden heren leven, si wouden vier die beste van alder wereld wesen. Gedr. Mone Quellen und Forschungen 148 — 154. Blommaert Oudvl. Gedichten 2, 114 — 116. IL 8P0KEN. 45 Von Blommaert dem Boudewijn van der Loren zugeschrieben, aber schwerlich von ihm, vgl. Jonckbloet 2, 300 — 302. 209. 140 Verse. Mone Nr. 116. H. H. De vijf heren wensen. Het zitten heren vive in een mooie steden bij een mooie vrouwen en de meisjes houden daar mee Gedr. Blommaert Oudvl. Gedichten 2, 119. 120. Vielleicht von Boudewijn van der Loren. 210. 182 Verse. Mone Nr. 115. H. H. De vijf Vrouwen wensen. Het zitten vrouwen schone vive in een mooie steden, en elke die droeg een kroon met grotere macht beurzen u Gedr. Blommaert Oudvl. Gedichten 2, 117 — 119. Vielleicht von Boudewijn van der Loren, vgl. Jonckbloet 3, 313. 211. Sproke von Augustijnken. 3 9zeilige Strophen, vor welchen eine nicht dazu gehörige 4zeilige. Klage über einen unhöfischen Ritter. Het zijn lüde die mi vragheu om des lieven meien bloet daer ik niet van en kan gesagen, sint mi die mei geen vroude doet. Mi heeft een ritter die wael doen haat ec Am Schlüsse: Augustin. Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitsch. 1, 238. 212. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 40 Verse. Ohne Willem's Namen. Van twee winden, een fabel. Het vochten twee winden tegen stonden en bedrohen mal elkaar grote wenden u Nr. 47 in der Brüss., Nr. 62 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 424. 213. 34 Verse. Der Verräther. I 4() IL. 8P0KEN, Het vraghende een clerc van Mompalier sissen meester ondanks een dier st Blankenh. Hs. des Tristan zu Berlin fol. 53. Gedr. nach meiner Herstellung in Franz Pfeiffer's Germania 2. Jahrg. S. 172. 173. 214. 82 Verse. Mone Nr. 135. H. H., Die drei Papageien, Hier war ein guter Mann hier vorher, der in seinem Herzen hatte vergoren drei Vögel, die hießen Papageyen. Gedr. Serrure, Vaterl. Museum 1, 47 — 50. 215. 102 Verse. Mone Nr. 418. H. H. Den Hauch van Minnen. Hier wohnte in Brüssel in der Stadt eine junge Frau, die mit Bart in deutscher Sprache zu machen ein Gedicht. Gedr. Serrure, Vaterl. Museum 1, 384—386. 216. 304 Verse. Mone Nr. 121. H. H. Vom guten Bruder. Hier wohnte einmal in einem Land einem Edelman, hoch von Gesetz. Gedr. Serrure, Vaterl. Museum 1, 57 — 66. 217. 159 Verse. Mone Nr. 120. H. H. Den Mantel der Ehre. Hierauf geschah in einer fremden Stadt, dass Ehre vor Gold und Preis mich, einen Mann, Gedr. Willems, Belg. Museum 10, 64—69. 218. Sproke von Wilhelm von Hildegaersberch. 184 Verse. Mit Wilhelms Namen. Vom Zwischen den Bäumen. Hier dunkelt mir, sott und ungeleert, sein Sinn ist zu fest gekettet, um Dinge, die vergänglich sind, Nr. 79 in der Brüss., Nr. 88 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 430. 219. Sproke von Augustijnken van Dordt, wahrscheinlich von J. 1358. 596 Verse. Mone Nr. 420. Das von Augustijnkens' Schäfchen. Hier dunkt mir, wesen wohl geleert, die Bije ghenuecht in Gedanken kehrt, want sonst ghenuecht in diesem Leben es wenig jemand fröhlich bleiben. Gedr., nach der B. H. Nr. 15642. (Hulst. Nr. 194) mit den Varianten von H. H. in Blommaert's Oudvl. Gedichten 3, 105 — 112. Steht auch in der Haag. Hs. Nr. 721. Haupt-Zeitschr. 1, 256. Vgl. Jonckbloet 3, 399. 400. 220. Sproke von Augustijnken. 116 Verse. Fünf Punkte von Ehre. Viel Puncte von Ehre. Sieg 2. Juni 1895. "Hij sprak een wijf van hoger af, dat elk goet man moet zijn bewaard met vijf punten, zal hij leren hoe hij leven mag in ere en zuiverheid. Gegen das Ende: Augustijn bidt dat ghi hout zit in Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 289. 240. 221. Sproke von Martin van Torout. Bruchstücke 112 Verse. Von der Beichte. Hier begint van der beichten, hoe men den duvel mag vervechten. S. D. J. Vander Meersch in Willems Belgisch Museum 3, 204 — 207 und Vorrede zu De Boek van Gatone (in der Sammlung der Vlaemsche Bibliophilen). Martin van Torout kennen wij eerst, sinds Vander Meersch van een funde mit theilte, den hij in Audenaerde maakte. Hij vond in het daarige Archive en later nog meer elsewhere bladpalen, die tot einbände van Bgestem u. dgl. dienten. Zij stonden in de bibliotheek des Frauenkloosters Syon uit de Mitte des 16. Jährhunderts. Zij behoorden alle tot een grote handschrift van niederländische gedichten, welke waarschijnlijk in de Benedictijnse Abtei Eename (gesticht 1068) aan de Ufer der Scheide gelegen, bij Audenaerde ontstaan zijn. Want in een van deze gedichten, Legende van de heilige Maria van Egypten, heet het: "Dit was gemaakt . . . . tot Eename in den clooster daar." Ob alle deze gedichten door Martin verfasst heeft, is zwar niet gewiss, maar toch niet onw waarschijnlijk: alle deze stukken zijn erbaulichen en belehrenden inhalt, gelijktijdig en in een en dezelfde handschrift. Zoo veel moet wel feststaan, dat Martin een Geistlicher was, als ook niet Mönch van Eename; hij nanatte zich naar zijn Geburtsorte Torout, een früher sehr blühendem Städtchen, en was een Zeitgenosse van Jacob van Maertens. 222. 118 Verse. Mone Nr. 392. Von der Minne. Hoewel zij dat gegeven, in zuidelijke terreinen kunnen hem die in den stam om met sterven van minnen te vallen. In een hut, van de J. 1351. Vgl. Mone Nr. 525. 223. 516 Verse. LL- H- Sente Anselmus. Dit is ons vrouwen claghe. Hoe komt groot seer met groten rouwen, het kwam Maria ons vrouwe. 224. 284 Verse. Mone Nr. 242. H. H. De lof van Maria, gehakt op drie staven. Hoort na mij, ik wil beginnen den lof der verweders koninginnen. 225. 140 Verse in 13zeilen. Strofen. Mone Nr. 468. H. H. Van den convent. Hoort na mij, in lichte tuin, twintig handen lieder dat men vint. Gedicht. Serrure Vaderl. Museum 1, 82 — 86. 226. 50 Verse. Mone Nr. 443. C. H. Van haversden. Haversden is quaestie venijn en dat haar ter wereld meest doet pijn. 227. 278 Verse. Von der wahren Liebe. Ik arm van troost, maar rijk van verdriet, overvloedig van leed, met wellend sijn, verladen van druk, stervend als een wees. Gedruckt in der Samml. der Vlaemsche Bibliophilen: Oudvl. Liederen enz. 1849. bl. 387—396. 228. 79 Verse. Mone Nr. 405. H. H. Van dingen die zijn gebeurt. Ik begin mijn gedicht aldus, de raar contingentie. In B. H. Nr. 319 heeft dat gedicht 90 Verse en is gedrukt Willems Belg. Museum 10, 118—120. 229. Sproke van Willem van Hildegaersbergh. 122 Verse. Ohne Willem's Namen. Ik ben al moedeloos, ik wil gaan rusten. Ik ben al moedeloos, ik wil gaan rusten van des met wilens placht te lusten ik. Nr. 104 in der Bruss., Nr. 108 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 433. 434. 230. 120 Verse. Mone Nr. 298. H. H. Den boom der minnen. Ic ben an een minne comen, die mijn herte vererteert. Gedacht, Serrure, Vaderl. Museum, 1, 397 — 401. 231. 39 Verse. Wenschenborch. Ic ben begonnen al hiermede en heb langzame tijd gedacht, of ik van Wenschenborch ook rede, hoe ik den slotel laten mocht. Daartoe hoort een ander Gedicht van 64 Verse: Wenschenborch, dat met geven moet, ik klaag over al. Haag, Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 258. 232. 96 Verse. Mone Nr. 537. H. H. Twee koningen. Ik ben een koning machtig en rijk, en ook zo heb ik sekerlijk meneghen edelen man verwonnen. Gespräch zweier Könige, eines toten und eines lebenden, über die vergängliche Herrlichkeit. Gedr. Willems, Belg. Museum 2, 237—240. 233. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 264 Verse. Mit Willem's Namen. Van der ghiericheit. Hör. Belg. P. I. ed. 9. 8 PROKLAMATIE. Ik ben in dichten so verdoort, en weet wat langher merren (brenghen) voort. Nr. 55 in der Brüss., Nr. 70 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet B, 426. 427. 234. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 256 Verse. Ohne Willem's Namen. Van Caritas. Ik ben in dichten so versaagt, dat mijn hart van rouwe treurt. Nr. 99 in der Brüss., Nr. 103 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 433. 235. 214 Verse. Mone Nr. 432. Van gherechte minnen. Ik bid de here van der minnen, dat hij mijn hart verklare binnen. B. H. Nr. 319. 236. 1 4zeile und 14 2zeile Strophen. Van den vogels. De winterkoning ziet: Ik bids u, lieven heren, dat ghi mi raad mijn eereren. Haag, Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 230. 237. Sproke von Wilhelm van Hildegaersberch. 178 Verse. Ohne Willem's Namen. Tusschen den wil en waarheid. Ik weet wat te zeggen, want stilte is voorwaar, de waarheid en de heerens wille. Nummer 106 in Brussel, nummer 109 in Den Haag. Vgl. Jonckbloet 3, 434. 126 Verse. Ouderliefde aan een vrouw. Ik ga kortwijand mijn tijd in een grasveld, dat was schoon. Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschrift 1, 246. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 221 Verse. Met Willem's naam. Van drieërhanden leden. II. SPHOKEN. 51 Ik had gezet in hoge doen, als mijn lichaam als een baron, die overnoodzichtig is gesteld. Nummer 48 in Brussel, nummer 63 in Den Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 424. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 60 Verse. Oh zonder Willem's naam. Van den boom. Ik heb gedacht in mijn tijd van weelden groot, van menigen leden. Nummer 100 in Brussel, nummer 104 in Den Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 433. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 166 Verse. Oh zonder Willem's naam. Van beschermen. Ik heb gehoord een groot gelach daar men vrolijk te zijn plecht. Nummer 80 in Brussel, nummer 8 in Den Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 413. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 226 Verse. Oh zonder Willem's naam. Van Verwaltung einer Stadt. Ik heb gevonden of gehoord in mijn tijd een nutteloos woord, dat ik graag zou ontbinden. Nummer 62 in Brussel, mist in Den Haag. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 89 Verse. Oh zonder Willem's naam. Van scheiden. Ik heb over scheiden gehoord spreken, dat vrouwen maken te breken, onder het volk veinzend of naar. Nummer 40 in Brussel, nummer 57 in Den Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 422. Sproke van Lodewijk. 84 Verse. Molen Nr. 421. H. H. Van den eenhoren. Allegorie van het Levensboom. Ik heb gelezen hier te voren, 'Schluss': 4* 52 11. SPARKEN. ! Dit is de bedoeling van Lodewijk. Gedicht. Serrure Vaderlijk Museum 1, 314 — 316. ^ 245. 24 Verse. Mone Nr. 454. H. H. Van den woorden dat al te goed heet. Ik heb menig werf gehoord, 'Van den woorden dat al te goed heet'. ^ 246. 34 Verse. Mone Nr. 423. H. H. Het einde van den hond. Ik heb weer en voort Hartelijk menig werf gehoord, 'Van den woorden dat al te goed heet'. Gedicht. Serrure Vaderlijk Museum 1, 96. 97. ^ 247. 13 Verse. Mone Nr. 433. Van den oever (bij Mone hondenaren). Ik hoorde zeggen, in een while te B. H. Nr. 319. ^ 248. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 328 Verse. Met Willem's naam. Van den avondmaal. Ik lach in een visioen, Daar met wonder quaartje te voren, ^ Nr. 84 in de Brusselse, Nr. 92 in de Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 430. ^ 249. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 169 Verse. Met Willem's naam. Van helen. Ik lach in een winterse nacht En overdachte menig fout, u. Nr. 53 in de Brusselse, Nr. 68 in de Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 426. ^ 250. 75 Verse in 8zeilen. Strophen. Frauenlist. Ik prijs een vrouw die haar man Verdacht kan van een zot Als die doet, hem die blauw hok aan, Hier denkt dat hier is haar afgod, u Hs. des Reichsarchivs in de Haag, Haupt Zeitschrift 1, 263. ^ 251. 78 Verse. Die heruntergekommene Gesellschaft. Ik kwam daar ik groot wonder zag, Hoe een gezinde te veld lachte Ende als die mensen die daar waren, Were cranc en oud van dagen, 'Van den heruntergekommenen Gesellschaft'. Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschrift 1, 259. ^ 252. Sproke van Boudewijn van der Loo. 158 Verse. Mone Nr. 427. H. H. Dit tijds verlies. Ic quam ghegaen al in ene kerke, daer ic vele schoonder serke sach ligghen rikelijc ghehouwen %t Der Dichter nennt sich Vers 148. Gedr. Blommaert Oudvlaemsche Gedichten 2, 109. 110. ^ 253. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 98 Verse. Ohne Willem's Namen. Van commer van ghelde. Ic quam ghegaen in corten daghen, daer ic ghesellen hoorde claghen, datse tonghemake waren u Nr. 64 in der Brüsseler Hs.; Nr. 2 in der Haager nur 23 Verse noch. ^ 254. 88 Verse. Mone Nr. 388, 1. H. H. Van der hogher salen. Ic quam van hier ine weet niet waer al in een herberghe hooch van prise w Gedr. Serrure Vaderl. Museum 1, 347 — 349. Ausserdem zweimal in C. H. Kausler 1, XLVHI. LI. 80 Verse. ^ 255. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 172 Verse. Mit Willem's Namen. Van hoeden. Ic rade dat elc man si behoet wel te tide, dat is hem goet %c Nr. 83 in der Brüss , Nr. 91 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 430. ^ 256. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 270 Verse. Mit Willem's Namen. Van den deren ende van der Imden. n 54 U. 8PROKBN. Ic sach den doren al ghehinde wael ghesiert bi der linde ende die linde bi den doren tc Nr. 88 in der Brüss., Nr. 96 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 432. ^ 257. 44 Verse. Mone Nr. 422. H. H. Dit sijn drie papegayen sprekende den prijs van vrouwen. Ic sach enen groten boom staen, daer ic boven goom nam van drie papegayen u Gedr. Willems Belg. Museum 7, 229. 230. ^ 258. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 271 Verse. Mit Willem's Namen. Van den waghen. Ik zie die wereld zo verkeren, elk jaar leer ik van anderen dingen die met seer vahagen zijn. Nr. 33 in Brussel, Nr. 14 in Haag. Vgl. Jonckbloet 3, 414. 669 Verse. Mone Nr. 471. Von der Geistlichkeit. Ik zou graag dikwijze de waarheid, van vele dingen bewijzen onderscheid en betekenis. B. H. Nr. 290. Am Schlüsse unvollständig. 6 tOzeilige Strophen. Mone Nr. 450. Ik stelde met dit nieuwe jaar, als te vreemde materie in dichterlijke vorm te Clare te zien. 262 Verse. Mone Nr. 105. C. H. Van een vrouw die niet noodzakelijk vigilia's zei over de doden. Ik vond geschreven en las, dat op een tijdstip een ridder was. 80 Verse. Mone Nr. 379. H. H. De spruch op het sarge. Ik vond geschreven op een steen, met mooie letteren in een perkamenten doos. Gedicht in: De Dietsche Warande door Albertdingk Thijm, 2e jaargang, blz. 352 - 354, metgegeven door Ph. Blommaert. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 238 Verse. Met Willem's naam. Van de heilige kerken. Ik wil altijd prijzen en loven, en in mijn gedachte zelden boven de heilige kerken fundament. Nr. 38 in Brussel, Nr. 55 in Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 422. 6 tOzeilige Strophen. Mone Nr. 390. Van vijf letters dat wijf bedoelt. Ik wil in dienst gesteld blijven, met trouwen alle reinen leven, daarin leidt alle soortelijkheid. B. H. Nr. 319. De vijf letters bedoelen: Virginitas Virtus Justitia Lubilatio Felicitas. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 136 Verse. Ohne Willem's naam. Van den hofman. Ik wil nu laten dagelijks die ik seer te minnen plaats in mijn re joncheit hier te voren. Nr. 116 in Brussel en Haag. Hs. Vergelijk Jonckbloet 3, 435. Verse. LL. H. Van den zeven ghetiden. Ik wil u zeggen openbaar zekerlijk als over was te Nr. 267. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 234 Verse. Ohne Willem's Namen. Van den koning van Portugal. Ik wil al prijzen wat men doet, zo kan ik leven wel gevoeld metten leden hier en daar. Nr. 3 in Brussel Hs. en Nr. 4 in Haag Hs. Vergelijk Jonckbloet 3, 413. Verse. Sproke van Boudewijn van der Lorne. 242 Verse. Mone Nr. 447. H. H. De macht van Gent (om 1381). In de koning tijd van Babylon plagen dromen en visioenen te heen en terug onder de volk was te Gedruckt Blommaert's Theophilus bl 99 — 107. Blommaert Oudvlaams Gedichten 2, 105 — 108. Verse. Sproke van Jacob van Maerlant 18 regels. Strofen. Mone Nr. 478. De kerkens clage. In dit gedicht stel ik voren af Die Überschrift ergibt sich aus Str. 17; Willems Überschrift 'Achtien Clausulen' is willkürlich. Gedrukt naar een Hs. Heber's in Willems Mengelingen bl. 45 — 58. Vergelijk Jonckbloet 3, 150—152. Verse. Mone Nr. 104. C. H. Van den jodagen monniken. In de orde van Cistercius was een jene monnik, als ik las Verse. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 304 Verse. Met Willem's Namen. Van den droom. In de droom kwamen veel mensen te voren beide wil en grote toren Nr. 85 in Brussel, Nr. 93 in Haag Hs. Vergelijk Jonckbloet 3, 431. Verse. Mone Nr. 448. H. H. Zeven brieven waar men mee wapenen speet. In een prieel kwam ik gegaan, daar ik lucht in woude rapen. Gedicht Serrure, Vaderland Museum 1, 352 — 357. 273. 5- 12 regels. Strofen. Ehre entspringt ans Rechthandeln. In een materie verstoort, zo als begooit ere en goed te doen. Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschrift 1, 236. 274. 31 4regels. Strofen. Mone Nr. 159. Van den geestelijke boomgaarden of Van den vergaar der suverheden. SPRUCH. 57 In een avond, des wil ik denken, peinst die in de hartendooren. Naar de B. H. Nr. 319 gedrukt, Willems Belgisch Museum 5, 359—362. Naar de Haag. Hs. door van den Bergh: Nieuwe Weisen van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden 5e deel 2. stuk blz. 98—103. H. F. Mone Nr. 159, 1. Herausgeber von A. Angz. Angillis in Het Taalverbond doorgestoken Gard en Heremans 1853. Geschiedenis enz. blz. 143 — 148. C. H. Mone Nr. 159, 2 und Kausler 1. S. XLVI. Verfasserin ist Clara, wenn man richtig schließen darf, aus den Schlussworten: Ik bidde jij, de naam van Clara draag. 275. 72 Verse. Traum von erhörter Liebe. In een droom, dus met dachte daar ik lach op mogen bedelen alleen Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschrift 1, 247. 276. 190 Verse. De einsame Beleidigte. In een mei, kwam ik gegaan aan een bosch, daar ik vond staan eenonderlijke schone magd Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschrift 1, 257. 277. 172 Verse. Mone Nr. 419. H. H. Van den wilden man (wie de Liebe die wilden Männer bezähmt). In een visioen, dat ik zag. In de Mitte van een Strophe, die Mone SW 285 mittheilt. 278. 52 Verse. Mone Nr. 414. H. H. Van een schutter. In deze tijd, hagen dat ik kom, te Gedrukt in Serrure, Vaderl. Museum 1, 68. 69. % 279. Sproke von Willem van Hildegaersberth. 154 Verse. Ohne Willem's Namen. Van den spiegel. In Juniusmaand, na den meie, als men die vruchten menigherlei staande gift in haar macht, fec Nr. 50 in der Bruss., Nr. 65 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 425. 280. 18 Verse. Allegorie van de Weingarten. In sorrow hebben gehad gevoel altijd, etc Gedrukt na de Haag. Hs. Nr. 721 in Haupt Zeitschr. 1, 243. 244. 281. 16 Verse. Frauenpreis. In steden dienste wil ik blijven onderdanig goeden wiven, etc Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 245. 282. 28 Verse. Mone Nr. 426. H. H. Van tien punten van minnen. In tien punten moet men bekennen, etc Gedrukt Serrure, Vaderl. Museum 1, 372. 283. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 208 Verse. Ohne Willem's Namen. Van den .xij. maenden. In twelf manieren, dat is waar, zo keert hem twelfwerven dat jaar, etc Nr. 25 in der Bruss., Nr. 46 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 420. 284. 60 Verse. Mone Nr. 410. H. H. Dit zijn twee punten daar ere aan leghet. In vele manieren moet men merken, etc Gedrukt Serrure, Vaderl. Museum 1, 74 — 76. 285. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 108 Verse. Ohne Willem's Namen. Van der bedevaart. In het begin van mijn leven doe was mijn kracht verstaan gegeven, etc Nr. 108 in der Bruss., Nr. 110 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 434. 286. 32 Verse. Mone Nr. 204. H. H. Lob op Johannes Baptista. Johannes Baptista, edel gods vriend, in de hoogste dienst van God. Elk letter van de naam is met twee verzen uitgelegd. 287. Sproke van Jakobus van Maerlant, 19 regeligte stroken. Van den land van Overzee. Kerstenman, wat is de geschiedenis? Slaap je, hoenen, dienst niet. Gedrukt in het huiszittend leven, deel 1, stuk 3, blz. 306-322. Vergelijk Jonckbloet, 3, 152-155. 288. Zwiegespräch, 184 verzen in 24 stroken. Morgen Nr. 541. Disputatie tussen een clericus en zijn meester. Meester, er zijn twee dingen in de wereld, die elk mensche genoemd naam, de een is toepasselijk, dat is waarheid, en de andere is toepasselijk, dat is bequam. 289. 68 verzen. Twee punten aan te houden voor een vrouw. Lief, troost mijn hart, saligheid, al recht denkt al wel gehouden. Misschien uit het Hochdeutsch. Hs. in het Reichsarchief in de Haag, Haupt Zeitschrift 1, 264. 290. Sproke van Willem van Hildegaersberch. 130 verzen. Zonder Willem's naam, Van de wraak van God. Maria, moeder, rein mag het, want jij schijnt recht wel te bevallen de heilige drievoudigheid. Nr. 7 in de Brusselse, Nr. 32 in de Haagse, Hs. 291. Sproke van Willem van Hildegaersberch, 270 verzen. Met Willem's naam. Van die acht zaligheid. HO! BOEKIIKN. Meesters die wel dichten mochten en willen eer goeds voorbeeld vonden. Nr. 45 in de Brusselse, Nr. 61 in de Haagse. Hs. 292. 234 verzen. Morgen Nr. 138. Van twee clericus. Men heeft gehoord in gedicht: Dat zij gevaderd worden gebeden gaan. 293. 78 verzen, drie verschillende gedichten. Van lijden. Men noemt een woord dat heet lijden. Haagse Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschrift 1, 247. 294. 178 verzen. Van de twaalf wel dienstbare heiligen. Men seggen van bodem die wel dienen te Kausler XLm. «I 295. 70 Verse. Mone Nr. 475. C. H. Van weldaa die de duivels dede. Men vind beschreven te menegher stede, dat die duvel nogt wel en dede en 296. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 76 Verse. Ohne Willem's Namen. Van simpelen geloof. Men vind simpel lude so leeg ende in het geloof so weinig, dat zij houden in hun verstaan, dat God is als een mensche gedaan en Nr. 26 in der Bruss., Nr. 47 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 421. 297. 164 Verse. Mone Nr. 413. H. H. Twee gesellen die wilden varen over zee en vraagden hun lief, welke zij dan doen zouden. Mensen berekenden en vroegen geschieden hen, die minne dragen. f c Gedr. Willems Belg. Museum 10, 84—89. 298. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 230 Verse. Mit Willem's Namen. II. PROKEN. 61 Een notabele (van der ghiericheit), Hg. Hs. Een disputatie. Menighe peins heb ik versleten om een deel den sin te weten van der wereld regnie u Nr. 95 in der Bruss., Nr. 99 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 432. 299. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 78 Verse. Ohne Willem's Namen. Salomo's woord. Menighe punt van wijsheden machte men bevinden wel met reden en Nr. 96 in der Bruss., Nr. 100 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 432. 300. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 174 Verse. Mit Willem's Namen. Van feesten van huwelijk. Menighe feest werd op gehesen, op dat de tijd van onsen leven met genoegen overgaan en Nr. 36 in der Bruss., Nr. 53 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 421. 422. 301. 31 Verse. Mone Nr. 453. Von jungfräulicher Reinheit Mehr hier, ghien maechten wie ghien sich tun B. H. Nr. 729. 1 302. 262 Verse. Mone Nr. 134. H. H. Van der Schämlichkeit. Met dichtene ich mi deine Generation 303. Elf Spruchgedichte, nach Mone wohl noch im 13. Jahrh. verfasst. 1014 Verse. Mone Nr. 350. Van der Liebe zu Gott. Mi ein Pflicht und B. H. Nr. 805. 304. 120 Verse. Mone Nr. 467. H. H. Van den Pläzers. Mi quam te voren in meinen Moten, dat men mene arbeit tut Gedr. Herrure Vaderl. Museum 1, 324 — 327. 62 II- SPROKEN. 305. 76 Verse. Unterricht der Minne. Mijn vrouwe Venus, die godin Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 260. 306. 5 Zeilige Strophen. Mone Nr. 158. H. H. Eenen abeleu sproke van onser vrouwen. Minen dienst, die es bereit waer ich kere of waer ich vare eender maghet wijfelijkheid und 307. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 80 Verse. Ohne Willem's Namen. Een exempel van partijen. Moacht ich mit meinen schwächeren Wagen verdienen so das man mir gönne iets van des die Herren gegeben ich Nr. 28 in der Brüss., Nr. 49 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 421. 308. 72 Verse in 8zeil. Strophen. Mone Nr. 269. H. H. Van minnen. Moeder ende maghet, reine vrouwe, ich moet u clagen meinen not u Sieben Strophen endigen mit dem Verse: ay lacen, die sollten die sein meine. 309. Sproke von Willem van Hildegaersberch. 120 Verse. Ohne Willem's Namen. Van den meerblauen. Doch dass ich merke in meinen Sinn, tusschen verluste und groß gewinn is een kenlic onderscheid Nr. 13 in der Brüss., Nr. 36 in der Haag. Hs. Vgl. Jonckbloet 3, 418. 419. 310. 3 9zeil. Strophen mit dem Reim auf is. Mone Nr. 445. Kan dat nu de wereld gestellt ist. 311. Sproke von Colpaert. 256 Verse. Mone Nr. 103. H. H. Von einem Ritter, denen Gott seine Senden vergaf. Gode begibt sich in dichten Colpaert van dinghen, daar wir bi mochten sein verklart und 312. Sproke von Noydekijn. 40 Verse. Vom Dienst Wenn du dich weile hörst lesen eines Teils von dieser Welt wesen. Weiterhin: nun magst du fragen: Noydekijn, was machst du, dass edel Punkte sind dort, wo Gott und die Welt beide in Ruhe sind? Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 231. 313. 23 Verse. Mone Nr. 356. Von der Messe. 'Vi hoort alle diese woort, so wie dat geemeene messe hoort. B. H. 319 und 1004. 314. 65 Verse, unleserlich gemacht. Mone Nr. 469. H. H. Van den papen. Kun hoort ghier... papen 315. 139 4zeil. Strophen. Mone Nr. 202. Te Deum laudamus. Nu laat ons gode loven met grotere verdichttheid. Beinahe jedes Wort mit einer Strophe glossiert. B. H. Nr. 728. 316. 60 Verse. Mone Nr. 444. C. H. Een sproke op den wijn. Nu laat ons leven met buken geest en drinken den wijn als metten kesten. 317. 213 Verse. Die Beichte der Venus. Nu legt vrou Venus zich, die menigen bracht heeft in verdriet. Haag. Hs. Nr. 721. Haupt Zeitschr. 1, 247. 318. 47 Verse. Mone Nr. 94. Von der Verwandtschaft Christi. Nu merkter eens en leert, hoe na sie waren onsen heer. 