title: Spreekwoordenboek der nederlandsche taal, of verzameling van nederlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke uitdrukkingen van vroegeren en lateren tijd. 2
creator: Harrebomée, P. J
text: Hij geeft hem stok en bal (of: stok en varkenshanden. (Zie BAL.) Hij heeft het brood in de ene - en den stok in de andere hand. (Zie BROOD.) Hij heeft het in de stokken 1d. 7 Hij heft de vlag ter halver stok, De vlag ter halver stok hijschen, & teken van rouw aan boord der sorlegse Hij is de garde ontwaan, maar den stok nog (Zie GARDE.) Dat is mijn stok en mijn staf. (Zie STAR.) Hij is zoo oprecht als een Kroonmeester stok. 8 Hij is zoo vet als een Spaansch anker (of: een eerstok). (Zie ANKER.) Hij krijgt het met hem aan den stok. Hij schreeuwt als een blinde, die zijn’ stok vergeefst. (Zie BLIND.) Hij smijt een’ stok in ’t honderd. (Zie HORDE) Hij sprak niet meer dan die stok (dat blok, die steenen). (Zie BLOK.) Hij steunt (of: leunt) op een?’ gebroken stok. 1 Hij valt van zijn stokje. 10 Hij valt in flauwte.) Hij weet van pomp noch pompstok. (Zie POMP) Hij werpt een’ stok in ’t wiel. 11 Hij wil verder opraken, dan zijn stok lang is, Hij ziet een’ stok in ’t water, en meent, dat die roken is. [Dat is: hij neemt den schijn voor 'i m aan. Had hij destaal breking gehad, k een er oordeel fe Hij zou klagen, al sloeg men hem met stokken Hoe erger stok, Hoe beter kok. (Zie KOK.) Een man op stokkenbrood onthalen. (Zie BROOD) Een man stokken in den weg leggen. Iets met den stok verkoopen. [Dat is: in het openbaar.) Ik kan hem maken en breken, En levend op stokje steken. 18 Kinderen-wil staat bij den bezemstok achter deur. (Zie BEZEM.) Men moet aan den stok niet tornen. Men moet een stok voor de hond dragen. (HOND.) Men moet geen kat, die gemuiskundig is, met stok slaan, omdat ze niet gehoorzaamt. (Zie KAT.) Men moet het kind geen mes of stok in handen geven. (Zie HAND.) Men zou daar met een stok naar slaan. (Zie SLAG.) Met geen arensmeer mag ik geen gestrenge zelfs tot uw Gebeinen overhalen. Niemand durft aan zijn stokje bijten (of: bijspringen). (Zie de Bijlage.) Dat wil zeggen: hij heeft er de schuld. Tulmans II. bl. 99, 215. Bartolus soo. IX. 17. Bartolus sert. VI.3. Tulmans IJ. bl. 2. Boeken honden tegen de stok in. "Als bij die primitievelijke blaffende honden geen hond." Moet recht zijn, zou men malkander in zuur of met stokken slaan. (Zie niet verder dan uw stok lang is (of: uw kwaad). (Zie POLS.) Zullen er een stokje bij steken. (Dit geeft hetzelfde te kennen als het hierboven vermelde spreekwoord.) Wij zullen maar een speld bij steken. Wij zullen ons daar de stok valt. Stok niet verder dan gij bespringen. Als over eenen stok. V. ALKEMAAR wordt dit spreekwoord gebruikt van hen, die "met de anderen in." Deze verklaring komt overeen met die van TUINMAN, als hij van een tegenovergesteld spreekwoord zegt: "al dikwijls is van een Y waarheid: Dat is de stok niet, daar men 't water over een kachelstok gelikt. (Zie KANDIENST loopt al hoog op stok. (Zie DIENST. Zijn op elkander als aan elkaar. (Zie aan.) Met een' korte stok is 't kwaad te springen. (Zie STAAN.) Geven een' stok geeft aan de gek, Gewiss hij slaat den nek. (Zie GEEK.) De stok is het goed voor snelle bewegingen te maken. (Zie BEWEGING.) Het is al zo goed, met beide beenen in de stok zitten als met de beenen. (Zie BEENEN.) Hij zou het niet lang in de stok zitten, als het een leugen zou zijn. (Zie LIEGEN.) Ga altijd naar de stok. (Zie DE STOK.) Plaat van stoker op de spoorwagen vacante zal ik om te denken. (Zie PLAATS.) Ja een stoker van een' wind. (Zie WIND.) STOND. Gij zult ijzer en stokvisch eten. (Zie IJZER.) Het is brak (of: stokvisch) zonder boter. (Zie BOTER.) Het is een slechte maaltijd, daar de stokvisch het laatste gerecht is. (Zie GEREGT.) Het droogt uit als een stokvisch (of: Het is een roode stokvisch). (Zie ROOD.) Hij is zoo stijf als een harde bokking (of: stokvisch). (Zie BOKKING.) Ieder wat van de stokvisch-vellen. (Zie VEL.) Met veel slagen wordt de stokvisch muf. (Zie MUF.) Stokvisch laat den mensch, gelijk hij hem vindt. (Zie MENSCH.) Voor geld koop men de stokvisch-vellen. (Zie GELD.) Wil bij honden, hij zal stokvisch eten. (Zie HOND.) Zij had geen' stokvisch moeten koopen. (Zie KOOP.) Zoo beukt men de stokvisch plat. (Zie BEUK.) STOL. Daar zal geen stuk of stuk van te recht komen. (Het veelal verouderde woord stol is, even als lap, ook een stuk. Dat hier dus, bij stuk, ook van stol gesproken wordt, is enkel ter versterking van de uitspraak en om de alliteratie. Waar geen stuk of stol van te recht komt, daar blijft niets van over.) STOLPE. Van Stolpe naar Danzig. (Zie DANTZIG.) STOM. Een stomme, een doof en een kind verbinden zich tot niets. (Zie DOOF.) Hij spreekt beter, dan of hij stom was. Hij werkt, dat zeven stommen zouden zeggen, dat het redelijk was. Stommetje spelen. Zij is stom geboren. [Men zegt dit schertsend van een grote snaaper.] De stommen wijzen het uit. De boeken, niet ten onregte stomme genoemd, brengen de waarheid aan het licht. Stom en rechtvaardig. (Zie RECHTVAARDIG.) Tond. Daar zijn geen stonden aan staken gebonden. (Zie STAAK.) Drie dingen zijn gezond: Oefen je te aller stond, Weinig eten in den mond, Loop niet als een hond. Stokpaardje. En tijden en stonden Komt uit Gods mond. (Zie GOD.) Stokvis. Gods naam te nemen in den mond, Past alle plaatsen. Sarel heeft geen gevoel, zei dokter Stokvis, noch allen stond. (Zie ANATOMIË.) Hij anatomiseerde een drenkeling. (Zie DOX- Het is om een' boozen stond te doen. Men moet tijden en stonden kennen. Op den staan stond Komt straf en zond. 1 Vrouwen hebben te veel stand, dat haar tot enige list brengt. (Zie LIST.) Zieken en gezonden hebben niet eener stand. (Zie GEZONDHEID.) Stoor. Die warmte verkwikt een oud mens in den winter, zei besje, en zij zat op een koude stoof. (Zie BESIE.) Te veel vuur in een stoof, doet ze branden. Ga in de stoof, en zweet niet. 2 Men bezigt dit spreekwoord, om het onbestaanbare van een redenering of bewering aan te duiden. De hier bedoelde stoof is een badstoof. ] STOOM. Dat gaat met gang (ga met stoom). (Zie GANG.) Dat is een schoon voor wijn, zei dronken Klaasje, - En hij zag een vaatje van vier stoop door een vergrotingsglazen. (Zie KLAAS.) Dat laatste hoepeltje bindt, zei de kuiper, en hij had een vaatje van vier stoop onder handen. (Zie HAND.) Nu heb ik het Heidelbergsche vat gezien, zei Lorenz, en hij zag een voeder wijn van achthalve stoop. (Zie HEIDELBERG.) Pinten zijn nu stoopen, (Zie PINT.) STOOT. Eener vrouw dood is eens mans elleboogstoot. (Zie DOOD.) Geen wagen rijdt zoo zacht, of hij geeft soms wel een' stoot. 3 Harde steenen slijpen ijzer; Harde stoten maken wijzer. (Zie IJZER.) Het is nog maar om een kleinen stoot te doen. Hij geeft een stootje aan den wagen, en een ander rolleert die verder voort. Hij kan wel tegen een stootje. Men zal een' stoot mogen ontstaan. 4 Met horten en stooten. (Zie HORT.) Na een duchtigen stoot waggelt men lang. Zonder slag of stoot. (Zie SLAG.) STOOTER. Hij heefte den stoeter gelekt. Stooters worden verstooten. Als men nog zulk pekelvleesch voor een stoeter koopt, heeft men er geen duurte aan. (Zie DUURTE.) Hij heeft moed als een stoeter paardje. (Zie MOED.) Hij is zo effen als een stoeter. Hij is zo afgesleten, in zijn verstand of gedrag, als een stoeter, een oude munt van twee en een halve stuiver, door de handeling. Hij loopt (of: kraakt) als een haan van een stoeter. (Zie HAAN.) Dat past als een stop op een olieflesch. (Zie FLESCH.) Als de haren horen zijn, dan dansen de op de stoppels. (Zie HAAR.) De stoppels zijn bij hem nog niet uitgevallen, Men zegt dit van een verlegen jongen, doelt op zijnen v Het vuur komt uit in de stoppelen. Hij is wijzer dan Tulles: die bondt zand mee stoppelvlas. Hij loopt erover heen, als een haas over de stoppels. (Zie HAAS.) Hij maakt de stoppels. Hij wordt op de A genoodzonde. Hij zal hem stoppelvlas doen schieten. Als de storm zo aanhoudt, dan zijn wij volgens de nacht reeds in den hemel, zei de bewaare ons God voor, antwoordde de (Zie BOER.) De aangedane spriet ontvloeit storm en (Zie BUT.) De stormfok bijzetten. (Zie FOX.) De storm kwam uit die hoek niet. (Zie Die in toorn handelt, gaat in storm onder. Eenester, zegt bij de maan, kondigt wel een storm aan. (Zie MAAN.) Een kring om de maan kondigt ons den storm (Zie KRING.) Een landman spreekt het liefst van zijn zeeman van zijn stormen. (Zie LANDBOER.) Het is een ooijvaarsstorm. (Zie OOIJEVAARS.) Hij heeft den storm in de aars (of: de mut AARS.) Hij heeft er den haat op als een Zeeuwse per op een Zuidwester storm. (Zie HAAR.) Hij is op een storm voorzien. (Zie Hij loopt storm. (Zie Hij past op storm noch wind. Hij vliegt het, gelijk de bijen den storm. (Zie Hij wordt van een storm beloopen. (Zie Hij zal den storm wel moeten verrekenen, (Dat is: hij zal wel genoodzaakt schade in te halen. "Als men in een zegt BILDERDIJK, in zure Aant. op GENIE' een voor een of sterren kon peilen, en act nemen, een aderhendden die in den storm plaats gehad heeft, be en dit heet den storm verrekenen.") Hij ziet zich in staat gesteld, om het tegen en wind uit te houden. (Zie STAAT.) Meeuwen aan land, Onweer aan strand (voor de hand). (Zie HAND.) Men eet daar storm- en onweer-kost. (Zie Men moet zich tegen storm en onweer regenkleed voorzien. (Zie Na storm volgt stilte. (Zie STILTE.) baterij tert. VIE. &. 4 van der Hulst Di. 16, 215 Witsen bi. 458. Winschester BL bergen Geld bL. 108. storm. (Zie STILTE.) dien hoek wachten wij den storm. (Zie HOEK.) STORTING. . 3 op een Mariner uitgekomen, 1 TOUT Stout is schaamteloos dan stout in ondeugd. (Zie Stouten is Venus gunstig. Stout op eigen grond is, dient op andere grond bloed te wezen. (Zie BLOOD.) Leen is voor de oudste; Het geld is voor de jongste. (Zie GELD.) Is stout met zijn mond. (Zie MOND.) Stout op een verwonnen man. (Zie MAN.) Stout, als er op voeten gaat. (Zie VOET.) Hij peelt net zijn hoofd (of: Hij is zo stout), als de bij nog een lijf in de kist. (Zie HOOFD.) De krijf den stoute bevelen zijn. (Zie KRIJG.) Stoutmoedigheid beantwoord stoutmoedigheid. (Zie ONWETHEID.) Straal van de zon spreekt, ziet men haar stralen. Ga als een straal. Gaat als een straal. Gaat als een straal. (Zie GAT.) Al die zee-stralen! (Men zegt dit van ijdele voorwendselen, doekjes voor het bloeden, noodeloze plichtplegingen, door iemand zingende eigentlijke bedoeling.) Bij doodstraf stond hij met een helderen blik naar de hemel, waar de stralen der zon, als het ware uit de diepte van de zee in brede lichtbogen teruggekaatst. Die teruggekaatste stralen waren werkelijk geen stralen zon, maar maakten een leugenachtig vertoon. (Zie DODEN.) Mijn weg en aan de straat rekken oude paarden, trouwe veteranen hun leven. (Zie LEVEN.) Voor zijn huis veegt, dan worden alle straten schoon. (Zie HUIS.) Op zulk soort steenen in de straat lagen, ging ik te bed. (Zie BED.) Bij zo oud als de straat. (Zie STRAAT.) Is een straatvarken. (Men zegt dit van een vuile vrouw. Tunneman, deze spreekwijze zou deel kunnen hebben van de verkiesingen van Sint-Georgius of Athanasius, wien de gebiedstaf over de zwijnen is van dan de kost gewonnen, zei Jaap, en vond een vetmannetje op straat liggen. (Zie VET.) = Langs de straat raapt, is zoo goed als ge weten de kinderen op de straat wel. (Zie KIND.) MISDAADIG.) Zaak hoort allen man. (Zie MAN.) Hans meent te wonen in alle straten, wordt door een Hansje uit den zadel geworpen, en daar gemaakt. (Zie HANS.) 8 v.d. Venne bl. 10. 7 Kampen bl. 118. 6 de Branche bl. 370, 271. Sel. Pros. bl. 198. STRAAT. Die op "straat slaapt, heeft geen logis te betalen. (Zie LOGIS.) Die timmert aan de straat, veroorzaakt veel gepraat (of: Het is moeilijk aan de straat te timmeren). (Zie GEPRAAT.) Eene loopstraat is geen koopstraat. Een engeltje op straat, een duiveltje over den haard. (Zie DUIVEL.) Eene straat vol mans en een hand vol verstand. (Zie HAND.) Een ieder zeg voor zijne eigen deur, zoo zullen alle straten schoon zijn. (Zie DEUR.) Ga altijd midden op de straat (of: Houd de middenstraat), zoo gaat gij zekerst (of: zoo valt gij niet liggen). Ga gij op de straat, en denk: ieder kan niet op een koord lopen. (Zie KOORD.) Gij hebt hem over de straat gedragen. Gij moest eens in mijn straatje wonen. [Dat wil zeggen: gij moest eens ondervinden, wat ik ondervind, dan zoudt gij wel even 200 denken als ik. Zei u dus eens in mijn plaats, en de zaak zal u duidelijker worden. In dezelfde zin zegt men: "Ik moest eens in mijn tuin zijn."] Je moet voor mij niet mank gaan: ik heb al mijn jaren in de kreupelstraat gewoond. (Zie KREUPEL.) Hans in alle straten. (Zie HANS.) Het is moeilijk, aan de straat te werken (of: zijn werk aan de straat te doen). Het is straat- (of: molen-) gerucht. (Zie GERUCH.) Het kan gebeuren, dat de koe een haas vangt in een nauw straatje. (Zie HAAS.) Het loopt op hetzelfde straatje uit. Hij faalt de middelstraat. Hij is dat kreupelstraatje al zoo vaak doorgeloopen. (Zie KREUPEL.) Hij is op straat. Men zegt dit van de matroos, die over zijn verlof aan wal is. Hij is zoo dartel en brooddronken, dat hij kerkmaar en straatmaar is. (Zie BROODDRONKEN.) Hij kent geen stegen voor straten. (Zie STEEG.) Hij komt al in mijn straatje. Niet lig op straat. Hij meent, dat hem de straatsteenen (of: huizen) aanzien. (Zie HUIS.) Hij woont in lekker Lijsjes straatje. (Zie LIES.) Hij wordt langs de straat omgedragen als stinkende visch. Men spaart hem het openbaar maken van zijn schande niet. Hij wordt op straat gezet. Hij zaait de straat met aarzen. (Zie AARZEN.) Hij ziet er uit als een straat- (of: struik-)roover. (Zie ROOVER.) Hij zou het wel aan de straatstenen willen klagen. (Zie STEEN.) Hij zou wel een leugen uit de straat nemen, en werpen ze iemand naar (of: voor) het hoofd. (Zie HOOFD.) Indisch, hij zó begrijpelijk als begeerlijk was, dan bleef er zeker niets op straat liggen. (Zie BEGEERLIJK.) Is uw vrouw goed en uw been kwaar, Houd ze beide van de straat. (Zie BEENEN.) Laat ze mij benijden en haten, Ik ga rijden mijn straten. 1 Leeg gaande, schuurt men de straat. 2 Men moet onderscheid maken tusschen straten en stegen. (Zie ONDERSCHEID. Men zegt wel Koppen binnen 's huizen, maar dat moet Jakob zijn op straat. (Zie HUIS.) Middelmaat Versiert de straat. (Zie MIDDENMAAT.) Veel op de straat, Ligt op den praat. (Zie PRAAT.) Zedig ter straat, aandachtig in de kerk, blijde in huis, vriendelijk te bed. (Zie ZEGEN.) Zij kruisen de straat tusschen Kalis en Sint Reinuit. (Zie KALIS.) Zij moest gezorgd hebben, dat ze eerder van de straat gekomen waren. [De weduwe moest hertrouwen, voor haar zwangerschap.) Zijne oogen met straatsteenen droogen. (Zie OOG.) Het stinkt zeven straten ver. Viegt de straat met den stoffer. (Zie VIENNER.) Het afgrijselijk stinkt de gierigheid, dat de kinderen op straat kunnen ruiken. (Zie GIERIGHEID.) Zoo de duivel geen straatschender wordt. (Zie DUIVEL.) Zoo lief hebben ze elkander, dat ze wijken op straat. 8 De naaste in den graad, De oudste op de straat, Mannen voor vrouwen: Zullen 't leen behouden (of: Het naaste lichaam, De man voor 't wijf, De en: de straat: Komt het leen te houden), (Zie BAAT. STRAAT-DAVIS. Het gelijkt wel een Straat-Davis' mannetje. (Zie MAN.) STRAATSLIJPER. Straatslijpers zijn geen huishouders. (Zie HUISHOUDER.) STRAF. De straf is wel kreupel, maar komt toch. 4 De straf voor onze zonden Is door berouw verdient. (Zie BEROUW. 't Fluveelen kleed kent straf nog leed. (ZierLu- WEEL.) Geld is steeds den vrek tot straf, Maar den arme tot een' staf. (Zie ARME.) Het altaar kan den booswicht niet van straf bezwaren: (Zie a) Hij doet den goeden lieden kwaad, Die 't kwade zonder straffen laat,. (Zie KWAAD.) Niet de straf, maar het misdrijf onteert, (Zie MIS- DRIEF.) Sartorius sec. X. 3. 8 v.d. Venne bl. 110. 3 Meljer bl. 86. 4 Wilhelms VIII. 99. 5 v.d. Venne bl. U. 6 de Branche bl. 211. 7 Adag. quedam bl. 13. Adag. Thesaurus bl. 18. 8 v. Eijk II. nal. bl. 98. STREN Op den stenen kwam straf en zond. (Zie SROM Straf is een bitter geneesmiddel. (Zie CZU MIDDEL.) Verdiende straf moet men met geduld dragen. (Zie GEDULD.) Wie aan de galg zijn misdaden moet boeten, zal straf niet ontgaan. (Zie GALG.) STRAM. Die vlijtig is in 't eerst, wordt stram in 't lang. Staagjes gaan, sus stram. RAND. Een schacht is beter in de hand, Dan twintig ganzen op het strand. (Zie ZAND.) Een schip aan strand, huis aan HUIS.) Een schip op strand is een baak in zee.: BAAK,) Ga zeilen langs het land, En rijden op het strand. (Zie LAND.) Het zijn katten op 't land (of: strand). (Zie KATTEN.) Hij ploegt het strand, En zaait in 't zand. Hoe gaapt dat ding zoo wijd, zei Flip, en baart een open oester op strand liggen. (Zie DI) Meeuwen aan land, Onweer aan strand (of: voor de hand). (Zie HAND.) Schipper! wacht u voor zanden en stranden. (SHIPPER.) Dat is een schoolmeesters streek. (Zie meer!) Dat is een streek van oom Kool. (Zie KOOLE!) De jongens-streken zijn er bij hem nog niet. (Zie JONGEN.) Die slapen onder één deken, hebben ook deze streken. (Zie DEKEN.) Die zo heel zoet spreken, zitten vol van en. 7 Een narrenstreek wordt dikwijks door een gebeurtenis opgevolgd. (Zie GEBEURT!) Een vos verliest wel zijn baren, maar niet zijn streken. (Zie HAAR.) Papa: Eerlijk is zijn hart; maar de duivel kent zijn ken. (Zie DUIVEL.) Het is een studenten streek. Het zijn vossenstreken. 8 Hij heeft slenters (ook wel: slinksche (of: sletse) streken). (Zie SLNTBR.) Hij heeft streken onder (of: in) zijn staart. (Zie STAART.) Hij heeft streken van Lammert. (Zie LAMMERT!) Hij leeft van guitenstreken, en de molenaar van den wind. (Zie GUTEN.) Ik ken zijn streken wel. 9 Streken doen geen ledematen breken. (Zie LEDEMAA!) Al verandert men van luchtstreek, men verandert niet van gemoed. (Zie GEMOED.) Dan loopt en heeft een simpel hoofd. (Zie HOOFD.) Dat is een streek die de rach op de plaats keert, daar zij heen willen. (ZIE PLAATS.) Dat is rechtstreeks. 10 De wind staat op geen streek. 11 9 Winschooten bl. 239. 10 v. Lennep bl. N8. 11 Witsen bl. 518. Zie KOMPAS. boudt de recht streek. 1 Bang, een streek is verlaten, en hij wil over sneeuw wandelen. (Zie BANG.) is van zijn streek. 2 is weer op zijn streek gekomen. 3 wilde dat op een twee en dertigste deel van een sek gestuurd hebben, en wist op honderd mijlen niet, waar hij was. (Zie DEEL.) a anderen inloodsen, en hij zeilt op alle streken heen en weer. zeilt er op rechte streken; men zeilt er op somme streken. vechten wil, die moet de streek verwachten. 4 STREEK. en! zei vrouw Streep. [Een Loevesteins spreekwoord onder de mieren, om een vreemde zaak te begekken; komstig van een vrouw van die naam, die 55 alles, wat niet alledaagsch was, haar verwondering door: je zou zeggen! te kennen te geven.] eene streep door. 5 (Men duidt hier hetzelfde aan als door de naam: Daar loopt een streek door. UINMAN zegt ervan: „Een schuine streep door een Stammapel is 't merkteken van bastardie. Dit wordt op iemand hersens toegepast, als aan wat hapert.’’) is een leelijke vlek (of: kwade streep) in een oom een laken (of: een mooi kleed). (Zie KLEED.) 5 een streep door trekken. | Dat is: er niet meer op rekenen, of een zaak voor niets verklaren. Zoo krijgt men En? door zijn rekening, manier die wiet betaald werd.] ; is maar stront met streepjes. heeft een streep door zijn hersens, 200 dik dan een kabeltouw. (Zie HERSENS.) heeft een streepje aan zijn [Men begint het aan zijn houding te merken, dat hij te veel sterken drank heeftyge- Dit wordt niet op de streep loopen. [De drank heeft hem bevangen, en daarom weet hij zich niet meer recht op te houden.] krijgt een streep door zijn rekening. (Zie LENING.) STRENG. De strenge maakt (houdt) den kabel. (Zie BEL.) Sagt en de merrie trekken beide hunne streng evenwel. (Zie HENGST.) STRIC. Een eik trekt aan zijne streng. [Jeder houdt zijne meening staande.] Hij houdt zijne streng stijf (of: vast). Hij kan zijne streng wel trekken. STRIJD. Als er strijd is, is er geen nijd. (Zie NIS.) Als David zijn volk telde, verloor hij den strijd. (Zie DAVID.) Beter vrede met het dorp dan strijd met Rome. (Zie DORP.) De raad vergadert te laat, Als men ten strijde gaat. (Zie RAAD.) Die andere zal hem wel strijd leveren. Die meest verdraagt, wonnen den strijd. (Zie de Bijlage.) Een verslagen haan wil weer ten strijde. (Zie HAAN.) Geen tijd zonder strijd. Het is een wonderlijke strijd, Daar de een ezel den anderen verwijt. (Zie EZEL.) Hij heeft er strijd op. [Men zegt dat, wanneer iemand grooten trek in een of andere zaak of handeling heeft, en zich moeilijk kan bedwingen. Hoe moeilijker strijd, hoe schooner zegepraal. Ja en nee is een lange strijd. (Zie JA.) Lijd en mijd: Gij wint den strijd. en roept van vrede, en de wereld is vol strijd. Met velen ten strijde, met weinigen ten raad. (Zie RAAD.) Naar de tijden Zijn de strijden. Ons leven is anders niet dan strijd. (Zie LEVEN.) Patientie wonnen in alle strijden. (Zie PATIËNTIE.) Voorwaarden breken allen strijd (of: de wetten). STRIJDER. Zorg scheidt strijders. STRIJKER. Het is een pluimstrijker (of: Hij strijkt de pluim). (Zie PLUIM.) STRIJKSTOK. Daar ligt ten speelman begraven: hij wil zien, waar de strijkstok ligt (of: hij valt over den strijkstok). (Zie SPEELMAN.) Er blijft veel aan de pan (of: wel: aan de maat en den strijkstok) hangen. (Zie MAAT.) Hij heeft van den strijkstok geproefd. ni muziek is op zijn rug afgespeeld, dat Fink zeggen: hij is duchtig afgesireken = ge- slagen. Hij kreeg een’ klap, dat hij den hemel voor eene viool, en de aarde voor een’ strijkstok aanzag. (Zie AARDRE.) | Wie de waarheid speelt, krijgt den strijkstok op zijn hoofd. (Zie HOOFD.) STRIK. De eene vos bragt den anderen in den strik. 1ö Den strik gebieden. De vogel piept te laat, als hij in den strik zit. 16 jk L. u8. 133. 8 Campen bl. 18. derman bi. 150. u. 891. v. Bjk I. vi. 182 v. Lennep bl. 9 4 Juni). Grateras 1.51.59, II. bl. 158, III. bi. 12 Adag. Thesaurus bi. 46. 187. Cats bl. 450. de Brune bl. 133, Mergk bl.31. 13 Pros. serlosa bi. 46. Mots bi. 55. Gruterus III. 5h L. 28, 188, v. Lennep bi. 318. Adag. quadam bl. 17. Adag. Thesaurus bl.30. bl. 171. u. 138. WUlems III. 161. Meijer bl. 106. 14 v.d. Venne bl. 159. Lbi.27. Supl.18. v. Wansberge? rien 10 GruterusiT. bi.144. MergA bl.30. (Tolle 1.158.) 15 Gheurtz bl. 12. Zuphonia dl. 523. Tijd bl. 28-26,28. Modden 16 de Brune bl. 337, 431. 3L. BL 198, man bl. 149, Harrebomde T4j@ 177. L».198. . 41 v. Nyenborgh bl. 139. Wiliesne III. 145. Mod- II, 40 STRIK. De wolf is in het net (het want, of: den strik) ge- raakt. (Zie NET.) Die een’ strik voor een ander spant, loopter zelf in. Door geld wordt menige strik gelegd. (Ziegen.) Een die u naar de kunsten vleit, Houd vast, dat hij u latens leidt (of: strikken spreidt). (Zie KUNST.) Het is een dubbele naad. (Zie NAAD.) Het is een strik voor de gekken. (Zie GEK.) Hij heeft zichzelf in den strik gebracht (of: Hij is in zijn eigen strik Bevangen). 1 Aan loopt (of: valt) hals over kop in zijn verderf (of: in den strik). (Zie HALS.) Hoe meer men in den strik loopt, hoe vaster men er zich in wikkelt. Lieve vrienden hebben geen strik op de buidel. (Zie BUIDEL.) Strijkgeld is vaak strikgeld. (Zie GELD.) Visschen vangen en strikken stellen Bederven vele jonge gezellen. (Zie GEZEL.) TRONK. Het smaakt als een koolstronk. (Zie KOOLEN.) Hij braadt stronken. [ Zie] (Zie) (lanterfant.) Hij is er gezien als een rottende kool (of: een kool-stronk) bij een groenvrouw. (Zie GROENVROUW.) Hij zou wel drie dagen van een koolstronk spreken, (Zie DAG.) Men kan wel een keisteen (of: koolstronk) koken, dat het sop goed is. (Zie KEL.) Wat wonders van een koolstronk maken. (Zie KOOLEN.) STRONT. Adel moet bij adel, en stront bij zijn broer wezen. (Zie ADEL. Als het stront regent, ben ik er niet bij. Als het stront regent, krijg je ook je part. (Zie PART.) Als men van stront droomt, zal men in het geld wroeten. (Zie GELD.) Boven bont, Onder stront. (Zie BONT.) Daar is wat wonders te koken; maar het zal op een strontvyver uitlopen. 2 Daar ligt de stront, zei de koster, en hij scheen in de kerk. (Zie KERK.) Dat gelijkt wel een tuimelgeest, zei Bastiaan, en hij zette een stront vandaan de kaai in het water rollen. (Zie BASTIAAN.) Dat is geen stront, zei Kniertje, en zij zoog aan een beuling. (Zie BEULING.) Dat is vunze kost, zei Dries, en hij at koestront voor spinazie. (Zie DRIES.) Die nog kikkertjes zijn van de witte hens, zullen meer stront dan brood pikken. (Zie BROOD.) Die zijne handen in stront steekt, moet ze er vuil weär uithalen. (Zie HAND.) Een paard en een hond Hinken aan een' stront. (Zie HOND.) Een stront hoort u, de kerk hoort al de lui. (Zie KERK.) Een weinig geld en veel stront. (Zie GELD.) Gheurtz bl. 44. Sartorius pr. 1. 89, V.59, X. 86. 7 Motsbl.20. % Bartorius pr. 1X. 83, soc. ILL. 8, ters. 1.99. 6 Tuinman I. bl. 343. 3 Gheurts bl. 97. 9 Folle I. 141. 4 Gheurts bl. 68. 5 Campen bl. 82. 168, Folie I. 147. 6 Servilius DI. 108. 314 10 Campen bl. 97. Gheurtz bl. 37. Gruterus II. bl. 11 Prov. serlosa bl. 48. Serrillus bl. 168. Moss bl. STROX Het heeft er zo veel bij als stront bij pomade, (POMADE.) Het is binnen stront. (Zie de Bijlage.) Het is een aardige haan, maar hij wil geen pikken. (Zie HAAN.) Het is een stok met stront; men weet niet hoe aan te pakken. (Zie STOK.) Het is maar stront met streepjes. (Zie STREEK.) Het is met stront bezegeld. Het was zulk een haastig man, dat hij een at voor een pannekoek. (Zie KOEK.) Het zal achterna al met gaten stront bedekt Hij doet zich op als een stront in een pekhoning. (Zie POMPOEN.) Hij draait als een stront in den pot. (Zie DEN POT.) Er heeft bestaan, stronten te konfijten. Hij heeft een' stront den kop afgebeten. (Zie KOP.) Hij heeft hem den stront uit den mond gelegd. (Zie MOND.) Hij heeft net een gezicht als een kippenhok; den stront naar buiten. (Zie AANGEZICH.) Hij is subtieler dan mijn hond, die niet den fijnen stront. (Zie HOND.) Hij is van de vrome: hij slacht de kloostermuizen, die zijn er ook vergaan komen. (Zie KLOOSTER.) Hij is vrekker dan Midas: die was ongerust, rook van stronten, uit vrees, dat hij ze moest koopen. (Zie HOUT.) Hij is zoo fijn als gemalen poppenstront. (Zie POP.) Hij is zoo gaauw als een strontvlieg. Hij is zoo tevreden als een vlieg op een' struik. Hij is zoo zindelijk, dat hij een strontje van een bank zou likken, en niemand zou de plek kennen, waar het gelegen had. (Zie BAK.) Hij loopt als een haan, die in den struik zit. (Zie HAAN.) Hij maakt hem wijs, dat paarden- (af: verkade) stronten vijgen zijn. (Zie PAARD.) Hij meende een wonder van geleerdheid op te hebben, en het kwam op een strontje neer. (Zie LEERDHEID.) Hij meent, dat zijn stront muskusr is. (Zie MUSKUS.) Hij moest stront of koning zijn. (Zie KONING.) Hij ruikt een' stront, eer ze geschenkt... (Zie de Bijlage.) Hij slacht de strontvlieg: hij maakt veel geluid en valt op een' dreig. (Zie DREIG.) Hij slacht Midas: die braadde de worsten en rook van stronten. (Zie MIDAS.) Hij staat gelijk een grote mast op een schuit. (Zie MAST.) Hij valt met zijn' neus in den stront. (Zie NEUS.) Hij zoekt er goud uit te halen, en er is niets stront in te vinden. (Zie Goud.) Hij zou nog lachen, al zag hij een' stront de muur oplopen. 33. 37 Mei. Grooter S. bij 108. De Brandstof Sartorius p. I. 100. Tuinman L.M. Adag. vandaag bl. 135. Adag. v.d. Hulst bl. 6. LONDEN. Eerlijk zijn stront wel. Ik liever, dat hij in mijn' stront valt dan in Zijn koop. (Zie KOOP.) In nood grijpt men zoowel naar een' stront als naar een' putbaak, zei Dries, en hij lag in het gras. (Zie DRIES.) Aan de hond: Die eet wel stront, (Zie HOND.) Beter geen stront in, dan komt er geen stront van. [De bemesting maakt vruchtbaar. Het vette geeft het vlite. Men zegt daarom ook: Van stront moet het komen.] Beste stront, kwaad ruiken. 2 Voor die zolen onder de schoenen, zei Govert aan een schoenlapper, en hij bragt hem twee gepoetste koestronten. (Zie GOVERT.) En toch geen' stront. Zie Pier beeldde zich in, dat hij het perpetuum mooi vond; Ondertussen was 't een grote in een' klooster-stront. (Zie KLOOSTER.) Wie wel doet, om met stront beloond te worden. Moet zich van geen jongens op het hoofd laten schieten, of men wordt daarna wel met stront gestoken. (Zie HOOFD.) Siet wel aan de stront, wie de mispels gege- kraakt heeft. (Zie EE,) Bont, 's avonds stront, (Zie AVOND.) En winst raapt men stront. 3 Een' scheet (of: een strontvoer) gekijf maken. (ZIE GEKIJF.) Stront springt zich de tijger te barsten. 4 Zo stronten stinken niet. 5 [Rijke en aanzienlijke lieden mogen aldoen, zolang ze willen, zonder dat iemand het hun ten koek duidt.] Aan wagen. Wat wil zeggen: de mest is het voertuig der vrijheid. Ze ZARS.) Stront stinkt niet; het is altijd wel. Binnen en buiten stront. (Zie BONT.) Stront kan men geen was kaauwen. Stront moet het kunnen. Het ben ik evenwel een goed kalf, zei Harmen, ik zuig de stront wel uit mijn lijf douwen, en draag ze aan mijn vrienden. (Zie HARMEN.) Mijn denk je van die orvietan? vroeg dokter Flak, en bijgevoerd zijn patient een papiertje voorlegde van stront. (Zie DOKTER.) Heb ik met die stront noodig? Kan de varkens uit den stront houden! Soud hem nu zeggen: een stront, etcetera? [Dit spreekwoord wordt toegepast op den persoon, die alleen op eigen krachten steunt, alsof niemand hem ooit enige zorgen zou kunnen doen.] M.28°. Grat. II. bl.140. MergA Il. 181. MergA bl. 27. Mv. Alkemade bl. 14. LEUTE Zv. Alkemade bl.2. ns 11. bl. 169, 315 7 Campen bl. 188. Bartorius tert. VIII. 12. 8 Zoet bl. 233. v. Alkemade bl. 28. ® Bartorius Sert. IX. 13. 10 Adag. quam bl. 13. Adag. Thesaurus bl. 30. Sancho-Panca bl. 99. Everts bl. 314. v. Rijk III. bl. 58. 18 Pror. seriosa bl. 18. Tijman I. bl. 178, 367, STROO. Zie je me voor een’ stront aan, zei Piet de karrenman, 200 bijt mij den kopaf. (Zie KARRENMAN.) Zijne liefde brandt als de damp van eenen verschen gekesten koestront in een blikken lamp. (Zie BLIK.) Zij passen bij elkaar als een stront bij een oranjeschil. (Zie ORANJE.) Als God maar bij de mensch blijft, dan drijft hij ook op stro. (Zie God.) Als het spel op stelten is, maakt men wel een’ koning van een stroowiss. (Zie Koning.) Daar is niets te branden dan stroo, en dat is nog nat. (Zie Brand.) Dat is een voer hooi, zei Jorden, en het was een wagen vol stroo. (Zie Hooi.) Dat is niet van stroo. (Zie Vergankelijk.) Dat is onvergankelijk werk, zei blinde Teunis, en hij zag een boerenhuis met stroo dekken, (Zie Boer.) Dat ligt als een hoer in het bedstroo. (Zie Bed.) De dode legt de levende op het stroo. (Zie Dode.) De jeugd wil eruit, zei besje, en zij reed op een’ bezemstok (of: over het hek, ook wel: en zij sprong over een strootje). (Zie Besje.) Den huiswaard betalen met bedstroo. (Zie Red.) De varkens loopen met lang stroo in de bek. (Zie Varken.) Die het kostelijk maakt, geraakt op het stroo. Weelde en overdaad brengt tot armoede. Die kwalijk gaat, stoot zich aan (of: valt over) een stroo. Die zich stoot aan een stroo, is zelden vroom. Een ongelukkig mensch zal onder een stroo dood blijven. (Zie Mensch.) Heb ik niet veel hooi, dan krijg ik toch wat stroo. (Zie Hooi.) Heb oorlof stroozak: ik heb een bed verkregen. (Zie Bed.) Het gaat vooruit als een bos stroo tegen de wind. (Zie Bos.) Het is een mannetje van stroo. (Zie Man.) Het is een smalle (of: stroo-) jonker. (Zie Jonker.) Het is een vuurtje van stroo. Het is zoo grof als boonenstroo. (Zie Boon.) Het lange stroo is goedkoop geworden. [Even als het spreeknoord: De varkenslopers met lang stro in den bek, past men dit toe op jonge knapen, die, met kogenvanaars in den mond, zitten te dampen.] Het langste stroo uit de daken zoeken. (Zie DAK.) Het scheelt maar een stroo breed. Hij behoeft geen stroovisch. [Dat wil zeggen: het is een man, die niemand wil. Wat men te koop aanbiedt, voorziet men van een stroovisch. Men kan die moeite bij hem wel sparen. ] Hij blijft aan een stroo hangen. Hij druipt door zijn bedstroo. (Zie BED.) II. bl. 19. v. Eijk III. bl. 59. 13 Gheurtz bl. 14. 3 Juni. Gruterus I. bl. W. 14 Tuinman 1. na3. bl. 37. 15 Sartorius sec. VI. 61. 16 v. Moerbeek bl. 383. STROO. 316 SION Hij heeft het stroo van de wieg nog aan zijn gat. (Zie GATEN.) Hij heeft mij nooit een stroo breed in den weg gegên. Veel verluizen kost veel bedstroo. (Zie VERLUIZEN.) Voor oude en onzeker schulden neemt men het haverstroo. (Zie HAVER.) Vuur bij stroo Dient niet alzoo. Hij houdt hem voor een’ voetveeg (of: een stroovisch). Vuur van stroo en hoerenmist: Veel boha en bom. Hij houdt zich aan een stroovisch vast. Hij is hier op een stroom komen aanrijden. Hij is met een stroom (of: een haar) te trekken. (Zie HAAR.) Hij is zo blij als een rat in het stroo. (Zie RAT.) Hij kan geen strootje aan stuk bijten. A kan zich aan een stroom stoten, dat het gehele huis ervan davert. (Zie HUIS.) Hij kan zijn bedstroo niet eens verdienen. Zijn mond gaat met een strootje open, en geen koevoet te stoppen. (Zie KOEVORT.) Zij twisten (of: worden kwaad) om een haverklap. (Zie HAVER.) Zij zou nauwelijks over een stroom treden. Zorgen breekt geen stroom. Alles loopt niet voor wind en stroom. Barre baren, barre stroomen. Hij laat zich aan (of: met) een stroom binden. Daar gaat een stroom als een zelling. Hij ligt op stroo. Dat wil zeggen: de zaak gaat met gemak. Men zegt dit van de dood van arme of van vaart. ‘Selling of sel,’ zegt Witschoten van de gestorvene, ‘is de plaats in de grond, daar een schip.’ Hij maakt van een stroojen kruis een loodjes kruis, (Zie KRUIS.) Hij speelt bankeroet, en laat het bedstroo voor de huur. (Zie BANKERORT.) Hij springt over een stroo. Ik wil onzen Heer een vlassen (of: strooijen) aard maken (vlechten, of: aanmaaijen), (Zie BAARD.) Hij zal geen stroo breed wijken. Hij zal zijn bedstroo nog moeten verkoopen. (Zie BED.) Hij zoude mij geen stroo geven, om op te sterven. Hoerenliefde is vuur van stroo. (Zie HOER.) iemand op het stroo leggen. Ik heb stroo en voeder voor u ten beste, Ik wil mij aan geen stroo laten binden, zolang er nog touw te bekomen is. Laat mij niet dwingen, maar zalmij verdedigen, zolang ik krachten heb. Lang stroo en geen erwten. (Zie ERWT.) Men zal lang moeten zorgen, eer men een stroo in stukken gezorgd heeft. Met tijd en stroo rijpen de meelten. (Zie MISPEL.) Om een haverstroo een huis overeind zetten, (Zie DRIJVER.) Een andere bedding, te heviger bruist de stroom. (Zie BEDDING.) Het gaat al voor stroom. (Zie RIJD.) Het is dood stroom (of: tij). (Zie DOD.) Hij heeft wind en stroom mee. Hij heeft wind en stroom tegen. Hij laat zich door den stroom meezeilen. Hij moet tegen wind en stroom oproeien. Hij past de vallen op de stroom. (Zie FU.) Hij vaart met den stroom mee. Hij vaart (of: zeilt) voor wind en stroom. Hij vaart tegen den stroom op. Hij volgt den stroom. Hij zal het tegen den stroom niet kunnen winnen. EINDE. Hij zeilt den stroom dood. Sint Pieters huurde niet al het stroo weg. (Zie [Hij tart den geest des tijds.] HUUR.) Langs stroom verliep. 29 Men zal hem navijsten en dan het voor wind en voor stroom. 30 Onze tijd verloopt gelijk een stroom. 31 Tegen den stroom is het kwaad zwemmen. 33 Stroo en geen hooi van het land Is schav voor de hand. (Zie HAND.) Van het bed op stroo geraken. (Zie BED.) Veel (of: Mooi)stroo, weinig koren. (Zie KOREN.) Campen bl. 71. Sartorius pr. V. 65. Winschooten bl. 300. Tuinman I. bl. 178, 210, II. bl. 198. Meijer bl. 33. v. Eijk III. bl. 59. Landdrukker. Tuinman I. bl. 381. Witsen 143, Sept. Gruterus I. bl. 107. Tuinman I. bl. 390. Lennep bl. 265. de Brune bl. 188, Sartorius pr. II. 11, sec. V.9, R. W bl. 71. Sartorius pr. VII. 40, sec. IV. 58, VIII. 9. Tuinman I. bl. 159, 800, II. bl. 307. Sartorius pr. VIII.46, sec. 1.99, tert. II. 49, V11.27. Winschooten bl. 300. v. Alkemade bl, 173. Tuinman I. bl. 152, II. bl. 56. Adag. gaudam bl.237. v. Moerbeek bl. 240. Gales bl, 37. Fischer bl. 107. v. Waesberge F’rijen bl. 58. Tuinman I. bl. 178, 353. v. Eijk III. bl. 52. Campen bl. 108. Winschooten bl. 40. Tuinman II. bl. 194. v. Moerbeek bl. 247. Meijer bl. Bl. v. Kijk II. bl. 53, Tuinman II. bl. 193. Reddingius bl. 92, Sartorius bl. 138, Servillus bl, 53. Cats bl. 636. Tuinman I. bl. 806. Gent bl. 128. MergA bl. 57. Campen bl. 139. 10 Sept. Gruterus I. bl. 133. de Brune bl, 489. Martinet bl. 51. Winschooten bl. 852, Winschooten bl. 104. 19 Servilius bl. 35. v. Alkemade bl. 99. 20 Campen bl.70. Zegerus bl. 53. 31 Campen bl. 70. Zegerus bl. 53. Jull'7. Everts bl. 232. 23 Tuinman TI. bl. 364. v. Eijk I. bl. 132. 33 Cats bl. 465. Tuinman bl. 103, I. bl. 143. Gales bl.16. d’Excury bl. W. v. Eijk I. bl. 115, 152. Sancho-Paula bl. 51. Modderman bl. 108. v. 514. Winschooten bl. 301. v. KikL Lennep bl. 236. 985 Winschooten bl. 301. v. Eijk I. M. Mi. & man bl. 38. v. Leopold bl. 287. % v. Eijk I. bl. 138. v. Lennep bl. 22. 238 Winschooten bl. 178. 29 Witsen bl. 498. % Folie I. 229. 31 Cats bl. 495. Bel. Proe. bl. 19%. Nas Tijd 9%. 33 Prov. seriosa bl. 40. Campen bl 117. GM bl. 68. Zegerus bl. 59. 365 200. Gruss 130. Cats bl. 458. de Brame bl.19, 158,8. heid bl. 140. d’Excury bl. 19. 7 Num. 3 De stroom is kwaad roeyen, zei de man; maar hij had geen riemen. (Zie MAN.) Beiden wind en stroom rijden. 1 de stroom af driften. wind en voor stroom is het goed zeilen (gf: 2). 3 STROOP, Het is een strooplikker. (Zie LIKKER.) zit in den strooppot gezeten. (Zie POT.) is 200 vlug als een luis in een’ strooppot. (Zie opt met den strooppot. (Zie POT.) ziet uit als een afgelikt stroopbroodje. (Zie Roos. De vangt meer vliegen met een’ lepel stroop dan een vat azijn. (Zie AZIJN.) STROOPER, in de boeien, een strooper te min. (Zie jager zoo vroeg in het veld, of destrooper nog vroeger. (Zie JAGER.) richt een’ strooper. STROP. van daar dan morgen, zei Krelis Louwen, de beul sloeg hem den strop om de keel. (Zie Lingen naar den strop. Branst een strop om zijn eigen hals. (Zie HALS.) Haalt zijn eigen strop toe. Er een strop aan. (Men zegt dit, als iemand een onvoorbedaang koop gedaan heeft.) Spuug zijn strop. (Het groeit voor de galg op.) Velen grooten dief behoort een groote strop. (STROP.) Wanneer zal beter kraaijen, als hij zijn strot eens gespoeld heeft. (Zie HAAN.) Hij heeft een strot gelijk een orgelpijp. (Zie BOEL.) Het is stroks maagschap. (Zie MAAGSCHAP.) RUIF. Met zijn neus overal in wil steken, haalt hem er dan bestruipt uit. (Zie NEUS.) En neus welstruif voor taarten aan. (Zie HON.) Mooi geene struifom een ei bederven. (Zie EI.) Naar gekeken: de kat heeft de struik op. (Zie KAT.) Te peren, stinkende eieren en sterke boter besmetten samen, om er een vuile struik van te maken. (Zie BOTER.) STRUIK. Het denkt den kapitein van de struikrovers wel. (Zie KAPITEIN.) Door het bos en struik. (Zie HEG.) Ziet er uit als een straat-(of struik-)roover. (Zie ROOVER.) Als dun gezaaid is, struikt wel. STRUISVOGEL. De spinnekoppen zijn geen struisvogels, schoon lange pooten hebben. (Zie POOT.) Hun legt alle dag, een struis maar eens in het jaar. (Zie DAG.) Het is in die struismaag al verteerd. (Zie MAAG.) Hij heeft een struisvogelmaag. (Zie MAAG.) Hij is zoo dom als een struisvogel. Om ijzer te verteren is een struismaag noodig. (Zie IJZER.) Uwe woorden gelijken den struis: die is noch beest noch vogel. (Zie BEEST.) Waar de struisvogel zich ophoudt, daar groeien geen druiven. (Zie DRUIV.) STUDENT. De studenten drinken wijn, Het water is voor boeren; Daarvoor spreken zij Latijn, Waar die lommers nog op loeren. (Zie BOER. Een jager leert aan een’ student, wordt gewend. (Zie JAGER.) Het is een studenten streek. (Zie STREEK.) Het is een student in de koelte. (Zie KOELTE.) Het is een Weesper student. Dat wil zeggen: een zwijn. De varkens zijn te Weesp menigvuldig, maar zij met de speling der branders worden gemest.) Het is studenten-haver. (Zie HAYER.) Hij bekleedt het professoraat aan de akademiaar de studenten knor! knor! schreeuwen. (Zie AKADEMIE.) Oefent hij de studie STUDIE. Diepe studie baat niet: de jaren weten meer dan de boeken. (Zie BOEK.) Een jager leert aan een’ student, Hoe hij de studie wordt gewend. (Zie JAGER.) Studie met maten Zal de jeugd baten. (Zie JONGHEID.) STUIP. Hij jaagt mij de stuipen op het lijf. (Zie LIJF.) Hij krijgt een kippenstuip. (Zie KIP.) TUIT. Hij kluift aan de stuit, en heeft de bouten op. (Zie BOUT.) Hij blijft uit de stuit. De stad krijgt een weerzetting doen. (STUIVER) Bewaar de miet: zij doet den stuiver besparen. (Zie MIJT.) Dat is een stuivertje (of: dubbeltje) op zijn’ kant. Die een penning (of: een plakke) nietacht, wordt geen stuiver-heer. (Zie HEER.) Die heb ik gepierd, zei de boer, en hij gaf twee zesthalven voor acht stuivers. (Zie BOER.) Die met kroonen winnen, en stuivers wagen, Die zijn bevrijd voor harde slagen. (Zie KROON.) Die tot een blank geboren is, zal zijn leven geen stuiver rijk worden. (Zie BLANK.) Die tot een stuiver geboren is, wordt nimmer een dubbeltje. (Zie DUBBELTJE.) Duizend stuivers! hij geeft niet veel goud voor een duit. (Zie DUIT.) Een apotheker, dat aardig is, Maakt van een stuiver, dat het een gulden waardig is. (Zie APOTHEKER.) Een gulden op den drempel en een stuiver in huis. (Zie DREMPEL.) Een paap mag wel een stuivertje spelen. (Zie PAAP.) Een stuiver Bares is beter dan een gulden gewonnen. (Zie GULDEN.) Een stuiver gespaard is een stuiver gewonnen. Een stuivertje kan raar rollen. Een winkelier moet zoowel opstaan om een duit als om een stuiver. (Zie DUIT.) Gij zult mij lang zuur aanzien, eer gij mij een stuiver uit den buidel zult helpen. (Zie BUIDEL.) Het geluk is de wereld nog niet uit, zei de Jood, toen hij iemand twee stuivers en een vrijbriefje uit de loterij thuis bracht. (Zie BRIEF.) Het geluk zal mij niet verlaten, zei Lourens, en hij vond een Kleefschen stuiver. (Zie GELUK.) Het is een goede stuiver, die er tien inbrengt. Het is zoo gemakkelijk, een tonne gouds gewenst als een stuiver. (Zie GOUD.) Het lijkt hier wel stuivertje wisselen. Hij bezit een mooi stuivertje. Hij meent, dat al zijn duitjes stuivers waard zijn. 