title: Dicht- en zedekundige Zinnebeelden en Bespiegelingen. Versiert met Een-en-Vyftig Koperen Plaaten
creator: Broeckhoff, Johan Pieter, active 1770
text: Zo 8 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zo veel heils ontfluit ge dan Voor iiw' nyvre lievelingen, Letteroefning ! maar wie kan AI uw nut en luister zingen? Zou ik ? neen ! 't bepaald beflek Dwingc my om myn' zang te fluiten. Leef in 't eenzaam boekvertrek, Houd 'er al 't gezelfchap buiten , Dat, door de ydelheid bekoord, Ligt uw rust en arbeid ftoort. Schoonfle Sieraad der verbanden , Kroön der Ouden, Roem der Jeugd, Nut der Kerke, fleun der Landen, Schenkfler van een reine vreugd , Last der Traagen, lust der Braaven, Weg die ons ter kennisf leidt , Voedfler van verfcheiden' gaaven , Minnares der Eenzaamheid, Letteroefning! leer uw' Vrinden, Deugd met Weetenfchap verbinden. II O O P. De Hoope der Rechtvaardigen is blydfcbap , maar de verwachtinge der God- SalomonSpreuk. X. 28. loozen zal vergaan. De blyde Hoop, die *c 00g ten hoogen Hemel flaat, Zit welgetroost en fchync vol heilige gedachten , Daar 't rykbebloemde Kleed en 't groene hoofdfieraad Ons leert, dat ze uit de bloem de vrugten kan verwachten. Door 't Anker wyst zy elk haar vastcn grondfteun aan , Wanneer in's Waerelds Zee, verdrukkings golven flaan. In hoe zwaare zaak my gefcheept zyn en hoe zwarte bui ons wer het hcofi bangt , wy bebeunen ons tuet , so lang onze Hoop wel gtankerdblyfu Jon. DE BRUNE. B Wel- io DICHTKUNDIGE BESPIEGELING ßWelke een fchoone en Kuifche Maagd Brengt de Kunst my onder de oogen ? Die een kroon van bloemen draagt, En ftandvastig, onbewogen Op den glans des Hemels flaart? 't Is de Hoop, ik ken haar' zeden, Zy , door 't waar Geloof gebaard > En gekoesterd door Gebeden , Is 't ; die , door de Deugd geleid , Hier het Zaligst heil verbeidt. Blyde Hoop3 bevallig Wezen ! Stok en Staf in 'c zwaarst verdriet> Vyandin van \ angstig vreezen, Oog dat door de Wolken ziet , Heilryk Licht in duistre tyden, Balzern der gewonde Ziel ; Voedfter van het Kuifch verblyden , Anker van de Levenskiel ; Eigendom der Kristenfchaaren , Y Span alleen voor u myn' fnaaren \ 'tOn- overdeHOOP. it 't Ongeloof daar 't God' verlaat , Heil noch Herne! heeft te wachten, Mag, onkundig van uw' ftaat, Uw bekoorlyk fchoon verachten : Dat het uw verlangen doem', U der Dwaazen Wel behagen, Moorderes' der Blydfchap noem' ; Gy zyt, zints 't begin der dagen, Vaak den neergebogen Geest , Dog ten grond van troost geweest. 't Eerste Paar , van God verdreven , Wyl 't onteerde zyn gezag, Gaaft gy \ eerst weer Hoop ten leven , Daar het hooploos nederlag : Toen uw licht nun is verfchenen , Zagen ze uit hunn' jammerftaat Door een ry van eeuwen heenen , Naar 't beloofde Vrouwezaad: Daar gy hun geloofs betrachting Streelde , met uw heilverwachting. B 2 Gy p DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Gy ontdekte aan Abraham, Door een' drang van duistre Wolken , De uitgebreidheid van zyn' Stam , Voortgeplant door veele Volken. Jakob wierd door u verfterkt , By 't verval der Lichaamskrachten , Toen zyn geest, door u bewerkt, Stervende , op zyn heil kon wachten. J o z e f , hebt gy , hoe geplaagd In den Kerker, onderfchraagd. Vroomen Job den Roem van 't Oosten , Kont ge in \ allerdroefigst lot, Met des Hoogften byftand troosten, Want hy hoopte op zynen God. Isrels Zanger neergebogen , Klaagde in Onrust , maar uw Licht Leidde hem naar h Alvermogen, Wiens verlosfend Aangezigt Hy, voor nieuwe gunstbewyzen , Eerlang inet zyn volk zou pryzen. Gy overdeHOOP. 13 Gy deedt Jakobs Na ges lacht Op zyn heil , fchoon nog verborgen , Wachten, in een' duistren nacht, Als den Wächter op den Morgen. Toen Gy 't, onder 't lastig Juk, Tot geheiligde aandacht wekte , En den Redder uit zyn' druk, Door , het Schaduwbeeld ontdekte. „ Ach! dat Isrels hulp verfcheen! Riept gy dan door zyn' gebeen. Maar uw Licht zou klaarer fchynen In den Evangelydag, Daar moest doodfche vrees verdvvynen , Met het Priesterlyk ontzag. Gy deedt J E z u s lieve vrinden , Na die Borg aan 't Kruishout flierf , Straks de vrugten ondervinden Van het heil dat hy vervvierf : Toen zy 't goed der betre dagen , Door 't gefcheurde Koorkleed, zagen. B 3 Nu H DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Nu verklaartgy hun gezigü, Om, als Hemeladelaaren, Op hunn' Schau, in \ eeuwig Licht, Door den dampkring heen , te Haaren. Wars van Waereldfche ydelheen , Schenkt gy hunn' begeerten wieken , Leert hun Neboos Kruin betreen , Daar ze Paradyslugt rieken , Kar/än zien , en 't Onderpand Smaaken van dat Zalig Land. Schynt het Onweer losgebroken. Boven Sions Burgery : Heeft de Hei haar' Val beftoken Door Verraad en Tirany : Gy Verkwikfter der Verdrukten ! Troosterresfe in tegenfpoed! Schoon Bevreesden nederbukten , Gy houdt ftand , uw Heldenmoed , Vaak in nood en dood gebleken , Blyft in 't lyden onbezweken. Schoon O V E R DE II O O P. Schoon de Zee der Volkren flaat , En uw hulk op 's Waerelds baaren Dan ten donkren afgrond gaat , Dan ten hemel fchynt te vaaren : 't Anker, eens door Wysbeleid Uitgeworpen met vertrouwen, Op den Rots der Eeuwigheid, Kan u in den Storni behouen. Hy, die Zee en Lugt gebiedt* Feilt in zyn' beloften niet. 't Is geen Waan 3 't is geen Verblinding Die 't gevaar te ligt veracht , Maar een heilige ondervinding Van Gods liefde en trouw en magt ? Die u leert , in alle naarheid , Met een flil bedaard gemoed, Uitzien naar den God der Waarheid ; Die zyn Volk in druk behoedt , En (wat Haaters ook beraamen) 't In zyn hoop nooit zal befchaamen. *5 Bil. i6 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Billyk wraakt gy dan 't beflaan Vran verwaaten' Huichelaaren , Wier verwachting zal vergaan 9 Daar hun hart, by Zielsgevaaren , Zig des Hemels gunst verbeeld , Schoon in 't raidden hunner boosheid : Wyl een valfche Hoop hen Ureelt , Die geteeld int Zorgeloosheid , En door ydlen waan gevoed, Nimmer rust geeft aan 't gemoed. Gy ö waare Rustbewerkfler ! Gy geeft rust , al raast de Nyd: EedleHoop! 6 Hartverfterkfter! U\v geluk verduurt den tyd : Schoon hy ftaal en Marmer floopte. Gy leefc veilig in uw lot, Tot de Hand, op wie gy hoopte, U verändert in 't Genot: Als 't Geloof der Godgetrouwen Wordt verwisfeld met Aanfchouvven. LYDZAAMHEID, Bezittet uwe Zielen in wme Lydzaamheid. Luk. XXI. 19. De L y d z a a m h e 1 d , die 't Juk in ftilheid tracht te draagen , Zit op een' harden Stee.n% gerroost in 't droevig Lot: En , daar zy de oogen naar den Hemel houdt geßaagen, Heft zy haar banden op , en wacht haar hulp van God. AI moet ze blootsvoets, op de fcherpe doornen treeden, Zy draagt zig l ydzaam, in de zwaarfte Tegenheden. Men moet gehoorzaam zyn , cm dat het ongeoorloft is , te weder flaan ; Men moet bct Kruis met Lydzaamheid draagen , em dat de Or.lyd- zaamheid wederjpqrinigheid tegen God is. ■ Calvinüs. Wie i8 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING 1FP ie is zy, die zo geduldig Onder 'c lastig Kruishout bukt, Die wel fmartlyk , raaar onfchuldig , Van de Boosheid wordt verdrukt ? Zyt gy 't niet , 6 Roem der Vroomen l Lydzaamheid, die wys en ftil* Wat u ook mag overkomen , U gerust fielt in Gods wil ? Wie uwe Ootmoed mag verachten y 'k Offer u myn Dichtgedachten» Heillooze Ongevoeligheid ! Die in wreede folteringen , 't Menschlyk van de Menfchen fcheidtt Schoon ge Zenoos Leerelingen Eer verleid hebt, door uw' waan; Denk niet , dat we uw trotsheid roemen* Wie recht kent uw ftout beftaan , Moet veeleer uw dwaasheid doemen : Wyl uw Beeld ( hoe grootsch het prykt ) De Ondeugd meer > dan Deugd gelykt. Lyd* over de LYDZAAMHEID. ro Lydzaamheid, der Kristen Wapen , Vrugt, geteeld door 's Heeren Geest, Eigenfchap van Jezus Schaapen, Die hec Onheil zoekt nog vreest ; Gy alleen 3 gy kunc de flagen Van de wränge Tegenfpoed Met gewilligheid verdraagen; En in 't ftil bedaard gemoed, Zonder morrend ongenoegen , U naar 's Hern eis Schikking voegen. Gy 5 een dappre Kruisheldin , Ziet uw Vyand onder de oogen , Stapt het bloedig Strydperk in , In de Kracht van 't AI vermögen , Met het Heilgeloof gepaard, Zyn het zwygen, bidden, waaken U ten Schild , en Spiets , en Zwaard. Door een heilig vuur aan 't blaaken , Strydt ge (fchoon *<t gevaar vergroot) Dan flandvastig tot den dood. C 2 Ech- so DICHTKUNDIGE BESPIEGJILING Echter poogt ge u nooit te wreeken y Wat u ook voor leed gefchied; Voor uw' Vyand kunt ge fmeeken, Haat of Afgunst kent ge nier. Liefde vergezelt uw' fchreeden, , En de fchoone Nedrigheid Leert u, onder Tegenheden, Bukken voor 't Alwys Beleid : Dat der Menfchen Lot bepaalde, Van wien heil en onheil daalde* Zoudt ge , als een gehoorzaam Kind „ Dan het Vaderlyk Kastyden, Als 't Gods Wysheid nuttigvindt, ' Niet met onderwerping lyden? 't Is een Leeraar , die u leert. \ Is een Arts , hy heelt uw' fmarten.. h Is een God, die niet begeert,. Dat de neergebogen Harten Meer verdrukking ondergaan, Dan hun zwakheid uit kan flaan«. Im- over de LYDZAAMHEID. 21 Immers weet ge , dat ge als vreemden Wandelt door dit jammerdal, Daar men längs geen groene beemden Van Vermaak u leiden zal , Want uvv weg loopt hier door doornen En door distlen van verdrieß En voor Jezus Uitverkoornen Is deze aard' de rustplaats niet. \ Schip heeft hier geen rust te hoopen Voor het mag ter haven loopen. Zoudt ge twisten met uw' God?' Zoudt ge met uw? Maaker ftryden? Neen! ge omhelst het drukkend Lot, En dürft ongeveinsd belyden: „ fk Heb meer leed , meer ramp verdiend ,, „ 'k Ben uw' flagen dubbel waardig, 3, Maar gy, groote Menfchenvriend ! „ Zyt zo gunstryk als rechtvaardig, „ Zagt is 't juk van uw gebied, „ En uw last verdrukt ons niet. C 3 9y Zoit t& DICHTKUNDIGE BESPIEGELING „ Zou my ook het leed verfchrikken , „ Leed, dat in een' duistren nacht, „ In een uur, in oogenblikken „ Wordt gelukkig doorgebragt? „ Neen ! (zo fpreekt ge wel te moede) „ 'k Weet myn Lyden is beperkt , „ En het Kruis , dat zelfs ten goede „ Van Gods gunstling medevverkt , „ Heb ik hier zolang te draagen „ Als 't de Algoedheid zal behaagen. Zulk een taal, die Helden past, Doet ge vaak Gods Kindren fpreeken , Lydzaamheid! als ze uit den last, Door uw Kracht, het hoofd opfteeken. Zo fprak David, fleeds getroost, ,'t Zy hem S i m e i dorst vloeken , ?t Zy hy vlugtte voör zyn Kroost, En een vryverblyf moest zoeken: Toen hy Leven , Kroon en Staf Aan Gods fchikking overgaf. Hebü over de LYDZAAMHEID. ,z3 Hebt ge 6 Steins der Godgezinden ! Niet d' Uzitcr onderfchraagd ? Die, verlaaten van zyn' vrinden, Wierd door ramp op ramp geplaagd. Riep hy niet, door u gedreven, Neergebogen voor zyn' Heer : „ Uwe hand heefc my 't gegeeven „ En uvv hand ontneemt my 't weer ? „ Mögt ik eer uw gunst genieten, „ Zoli my dan uw tugt verdrieten ? Was uw Deugd in 't martelperk Wonderkracht der Bloedgetuigen ! Niet de Dwinglandy te fterk g Toen haar vuur nog ftaal kon buigen ? Ja! wanneer 't bloeddorftig Rot Zelfs uw bloed heeft ingezwolgen* Zogt ge, lydzaam in uw lot, Nogtans 't Godlyk Lara te volgen , 't Grootfte voorbeeld van geduld , Toen faßt ftierf voor 's Waerelds fchuld. Schoora H DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Schoon dan zwaare rampen drukken , Gy leert aan Gods gunstgenoot Druiven van de Doornen plukken , 't Leven vinden in den dood; Gy ontdekt hem zyn' gebreken , Leert hem zyne dwaasheid zien , God' met meerdere aandacht fmeeken , Met meer ernst de Zonden vlien, En , door dit kortftondig leven , Met meer lust ten hemel flreeven. \ Goud wordt door een Meefters hand , Van zyn fchuim in \ vuur ontbonden ; Vaak wordt in een bittre plant Heilzaame Artzeny gevonden. Als de Weelde en Welvaart lacht Zal de glans der Deugd verdvvynen. In een' duistren Winternacht, Ziet inen 't klaarst de Starren fchynen. 't Licht van waare Godvrugt flraalc Schoon de Zon van voorfpoed daalt. M A A T I G H E I D. Voegt—ly de Kennisfe Maatigheid. 2. Petr. I. 5, 6. De fchoone Maatigheid, die in haar linke band Den Breidel draagc, toonc dat ze, door den Toom der Reden, De Driften van den Wil en 't dartele verftand Bedwingr, en leert den Voec het juiste fpoor betreeden. Terwyl de Palmtak^ die de rechte band verliere Ontdekt, dat ze eindlyk op de Hartstocht zegeviert. De Maatigheid h de VoogdeJJe van het Verßand, de Zinnen en alle Leden , de Borflweering der Kuisheid en Ecrhaarheid , de Bewaarßer van den Frede en de trowjoe Gezellinne der Heiligbeid. Augustinus. D Laat 26 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING *fcaat een Dartle zig vermaaken, Als zyn zang de Kuischheid kwetstr En in 'c vuur der Wellust, blaaken , / Als hy 't beeld der Ontucht fchetst- Laat een ander, losberaaden, Zingen by het druivenzap , 1 Dat zyn kunst met wyngaaräbladen Sier1 de ontmenschte Dronkenfchapc 9k Heb de Deugd myn' Zang geheiligd> iget myn z,ang ge tDie ons voor onszelf beveiligt. Kiii i \&W&<. - f ■ ' '• ■■- -- i. * .. Maat i gh e i d , die 's Levens Kiel Veilig 'friert , en hoedt voor ¥:ftemderr^~ Steuii des Lichaams, Rast der Ziel.» Nut der Huizen> Heil der Landen,, Wysheids trouwe Hartvriendin > Dappre Temfter onzer Lüsten , Breidel der verboden' Min 5 Deugd door lief nog leed te ontrusten^ Daar ge een effenbaar gemoed Houdt , in Voor-en-tegenfpoed. $ Hee over de MAATIGHEID. st? Hoe voorzigtig zet ge uw' ftappen Op het juiste redenlpoor ! Wat verhevene eigenfchappen Blinken in uw' wandel door! Wyslyk liiert gy onze zinnen , Als we, 't geen ons drukt of vleit, Drifrig haaten , vuurig minnen, Dan leert ge ons , met ryp beleid ? D'aart der dingen recht bevatten , En die naar hun waarde fchatten* 't Brood, dat u de Aartsgoedheid fchenkt, Eet ge' met een vrolyk harte. De Overdaad, die 't Lichaam krenkt, En veroorzaakt Zielefmarte, Wraakt ge; wyl ge u nimmer tracht In den overvloed te baaden : Daar ge uw' ftaat gelukkig acht , Als ge uw' honger meugt verzaaden, En naar eisch , uw leemen hut , Met het nodig voedfel Hut. D 2 Schoon 28 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Schoon ge ook door Gods milde gaaven U verkwikt , en ftil vermaakt : Nooit zult ge u aan fpys verflaaven, Of aan.drank, die 't keurlykst fmaaku Vullen andren hunne buiken Met het puik der Lekkerny' 3 Als zy 'c Schepfel ftout misbruiken , En des Scheppers Heerfchappy Door him woest gedrag verfaaken :. 'c Minfte kan u dankbaar maaken-. Laat een. Vrek ora \ Zielloos goud; God en Ziel en alles waagen , Wyl hy dwaas zyn' welftand bouwt. Op een goed van weinig* dagen : Op een' Schat, door vloed, en glaed» Lugt en aarde. ligt te rooven:. Als Jiy? arm in overyloed,, Zig geen kalmte kan belooven* Maar om meerdren Rykdom zwoegt : Leeft ge in 't minder vergenoegd.. over de M A A TI G H E ID. 29 Gy erkent des Heeren Zegen, En van 't eerelyk gewin , Door uw vlyt of kuiist verkregen, Voedt ge u en uw Huisgezin , Naarstigheid bezielt uw' handel , Rüstig geeft gy u aan 't werk : Op dat nooit uw vroome wandel Strekk' tot last van Staat of Kerle- Dog geen fchat, geen gouden keten Boeit uw hart en vry geweten, Laat de trotze Hovaardy Zig in \ vorstlyk purper kleeden, Gy, van zulk een dwaasheid vryy Draagt he^Kleed, omuwe leden Voor de koude en lugt te hoen , En het naakte lyf te dekken : 't Zal ligt aan uw keur voldoen , Als 't u kau tot nut verftrekken. Dog, fchoon ge alle pracht verfmaadt,, Kleet ge u echter naar uw' ftaat. D 3 Gy ;o DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Gy aanbidt de alvvyze fchikking, Waarin 's Heeren goedheid ftraalt, Die de Nachtrust ter verkwikking' Van den Sterfling lieeft bepaald. Daar ge de afgeiloofde krachten Door een' mitten Slaap herfielt: Zult gc u dog voor Traagheid wachten; Die , van 't fluimren vergezeld , 's Lichaams weliland ligt zou rooven, En het vuur der Ziel verdooven. Gy., gelyk een reine Maagd, Sliut voor de ydelheid uvve oogen. Als de Wellust u belaagt, En u lokt , door haar vermögen , Vliedt gy haar betovrende aas , Listig voor u opgehangen. Laatze een' ligtverleiden Dwaas In haar looze ftrikken vangen : Gy , hoe fchoon zy fpeelt en vleit , Schuwt den val dien ze u bereidt. 55 Zou over de MAATIG HE ID. „ Zou ik zulk een fnoodheid waagen „ (Zegt gy dan met Jakobs Zoon) 3, En het alziende Oog mishaagen ? „ Zou ik dwaas' 't vergangklyk fchoon „ Voor 't beftendig heil verkiezen ? „ Zou ik om een vuilen lusc ,, Reine Hemelmin verliezen? „ Neen! geen vreugd die 't hart öntrust, „ Als ze rt Lichaam kan bekooren ; ., Zal myn flil genoegen ftooren. Schoon ge vriendlyk zytvan aart,. En de flugheid mydt in 't fpreekea : Nogchans wordc uw Mond bewaard 3 Om geen wellust aan te kweeken. Gy, die nooit de Onkuisheid flreelt,, Stopt uw Oor voor dartle reden , Die, in 't onrein hart geteeld, Strekt een pest der beste Zeden , Daar ge , aan Eerbaarheid gehuwd , 't Wuft gebaar der wulpsheid fchuwt. Heerfch m 32 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Heerfch, doorluchte Zielsvoogdesfe ! Heerfch voortaan in ons gemoed ; Leer ons , wyze LeermeestresfTe ! Stil zyn als de ßoosheid woedt. Laat gcen Grampfchap 't hart ontfteeken: Ora, als de Afgunst raaffc en tiert, Dan doldriftig zig te wreeken. Dat we , door uw hand beflierd , Ons , in droeve of blyde dagen , Maatig en bedaard gedraagen. i Korn, öMaatigheid! en woon, Woon op Neerlands vrye gronden! Eertyds fleegt gy hier ten troon , Maar nu wordt gy fchaars gevonden. Korn herleef in Kerk en Staat, Bau de Monfters die u hoonen, Weüust, Hoogmoed, Overdaad. Vorm het hart van onzeZoonen: Zo wordt by ons Nageflacht, ^\reer de gouden ryd verwacht. hetGEBED. ■ Een kt achtig Gebed des Recbtvaardigen vermag veel. Jakob: V. 16. Hier knieh een Biddende voor God , in nedrigheid , De Stern , waarop ze zit , ontdekc haar vast vertrouwen , En daar we in 'c wit gewaad, haar vroom gemoed befchouwen: Ziet z\ ten Herne!, daar ze zegen van verbeidt: Zy heft haar banden op, en toonc ons haar verlangen, Om uic Gods gunst, het goed dat zy begeert, te omfangen. Het Gebed h ons uitneemendfte , ons velligfte , ons ßerkfte geweer van allen , daar de poorten der belle zelfs voor bezwyken , en dat de deuten des Hemels gereetst voor ons opent. Als de heiligen dus oorlogden op de knien , dan plag God uit den bemel voor hun te webten. VOLLENIIOTE. E ZaI, • « .»,••;. DICHTKUNDIGE BESPIE GELING ■ rwitiwM-TTT- Äal, op last der braaffte'Vadrenr AI het land, met diep ontzag, Voor Gods aangezigt vergadren ? N ädert reedajgie groote Dag? Klinken reeds de Boettrompetten 3 Om van Dm tot Berzeba * ''■ Alle Volkrerifaan te zetten, Dat ze> in 't licht van Gods gcnaev Nedrig opgaan , naar Gods woning ,; En zig buigen voor dien Koning ? % ■ ' 'k Zalr terwyl zig elk bereidt,. Tot die heilige oeffeningen , Ook , in peinzende eenzaamheid ,. Van het heilig bidwerk zingen.. 't Lust my thans het vroom geraoed; In het ftil vertrek befloten, Daar *t zyn' Rechter valt te voet, En zyn hart hem dürft ontblooten , INiet geftoord door ydelheen: In myn' raaatzang naar te treen. overhetGEBED. 35 Godvrugt, die Gods alvermogen En haar eigen niet befchouwt , Nadert voor zyne alziende oogen , Nimmer roekeloos of ftout : Zy , in ftilheid neergezeten , Door geen flaaffche zorg ontrustr, Onderzoekt eerst haar geweten , Poogt, van haar gebrek bewust, Alles uit het hart te fluiten , Wat haar' yver tracht te fluiten. Zy verheft zig uit het flof , Straks bepaalt zy haar' gedachten , Ter verbreiding van Gods lof , En verzamelt al haar' krachten. Schoon ze voor haar' zonden fchrikt, 't Goed, zo menigmaal genoten, Van een' God, die heil befchikt, En nooit Zondaar heeft verftoten, Die zig nedrig voor hem boog , Beurt haar matte ziel om hoog. E 2 Zo / ■ 3<J DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zo gemoedigd , ftapt ze nader , Heft eerbiedig hart en hand , Naar een' goedertieren Vader. Smeekt, maar fmeekt hem met verfland. Wyl ze kent den wil des Heeren > En het ydel roepen vliedt : Zal ze niets van hem begeeren , Dan het geen hy zelf gebiedt, Dat zyn' Kindren zullen fmeeken , Ter vervulling der gebreken. Zy, die God in waarheid vreest, Dien geen Ichyndeugd kan vermaaken *\ Zal in waarheid en in geest Tot den God der geesten naaken, Die haar voor geveinsdheid hoedt. De onbedriegelyke Lippen, T.olken van 't oprecht gemoed r Zullen nooit een woord ontglippen y Dat geen heilig vuur ontdekt , Door Gods geest in 't hart verwekt* Zy over het G E B ED. 37 Zy heeft voor geen ftraf te vreezen, Voor geen gloed die 't al verteert:, Voor geen heilig Opperwezen Die de onreinen van zig weert. Neen! zy heeft den weg gevonden In het-rZoenbloed van Gods Zoon, En, aan Jezus naauw verbünden, Stapt zy met hem naar den troon : Daar ze (Iraks, door dien Beminden, Een verzoendeh. God zal vinden.' Dan verzaakt ze , in nedrigheid Voor den Vader neergebogen, Wyl ze op GoeLs heihverk pleit , Eigen werken en vermögen, Schat zig ftof en asch gelyk, En erkent haar kleine krachten : By de minfte liefdeblyk Roept zy : „Heer! wat ben ik te achten? „ Dat gy my genade fchenkt , „ En nog aan een' aardworm denkt ! E 3 Dog 38 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Dog ho'e nedrig zy mag fmeeken , En haar onvermogen ziet : Wylze door 'c geloof kan fpreeken , Twyffelt ze aan Gods byftand niet. Zou geen Vader zig ontfermen, En op 'c wichtje nederzien, Als hy 'c droevig hoorde kermen , En hem zag zyn* handjes bien ? Zou 't gelovig zielbegeeren , Dan Gods vaderliefde ontbeeren ? Wyze Godvrugt, die in 't ftil Tracht op 's Levens weg te treeden , Onderwerpt zig aan Gods wil, Aan Gods raad , in haaP gebeden, Schynt de Heer in 't zwaarfte leed, Naar haar bidden niet te hooren : Ze is getroost, haar Vader weet, Die voor lang haar heeft verkooren , Wat haar zwak gefiel behoeft , Schoon hy met zyn hulp vertoeft. Daar- over iiet G E B E D, 3p Daarom zalze nooit vertraagen : De yver, die haare aandacht wekt, "t Zy hct licht beginn te daagen , 't Zy de nacht ons halfrond dekt, *t Zy zy op bepaalde tyden Bukt voor Gods genadeftoel ; Leert haar zorgeloosheid myden, En ook onder ?i aardfch gewoel Dat zo ligc ons kan bezwaaren Nog een biddend hart bewaaren. Welk een- heil wierdt, op 't gebed, Door de Godvrugt vaak genoten ? Dooden wierden nog gered , Leeuwenmuiien toegefloten. Bidt een Samuel, terftond Zendt God donder neer en regen. Smeekt de Apostelfchaar, de grond Zal zig op \ gebed bewegen. Petrus mögt, op.'s volks gebeen, Vry uit boei en kerker treen.. Krach- 4o DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Krachtig bidden , heilig flryden , Ladder die den Hemel raakt, Staf in zwakheid , troost in lyden , Vuur dat in Gods tempel blaakt, Zielzugt, door Gods geest gedreven, Klimt ge lugt en Wolken door. Ademtocht van 't geestlyk leven , Sleutel van Gods heilcrezoor, Artzeny voor zielgebreken, Leer ons, hoe wymoeten fmeeken! Wierd al 't Volk door u bezield ! Mögt het door uw' gloed ontbranden! Nu \ , voor de Almagt neer geknield, Smeekt om 't heil der vrye Landen. Hoor uw Sion in dit mir! Help öns , God der Legerfchaaren ! Rlyf een Schild een vuurge niuiir Voor ons' Haardfleen en Altaaren ! Zegen , dek , beftier en fterk Neerlands Staat en Neerlands Kerk. MILDDAADIGHEia Ende en vergeet de ffieldaadigheidende de Medcdeelzaamkiidniet : wantam zodaanige überhanden beeft God een Weihehagen. Hebr. XIII. 16. Zie hier Milddaadigheid, wier hoofd een * Vogel dekt , Die 't vroegverlaaten Jong van andren op dürft kwseken. Zy draagi t-mee Hoornen, die vol vrugt-en- Schatten fteeken, En leere ons , dat ze ziel en lyf tot voordeeJ ftrekt. Haar wit gewaad verbeeldt haar blank gemoed naar 't leven , De Pas/er toont , dat zy ook maat houdt in het geeven. Het geeven der Aalmoezen is geen deugd, dan wanneer gy 't gereed, bh>- moedig en milädaadig doet: tvanneer gy verzekerd zyt, dat gy het in het geeven niel zyt , die geeft, maar die ontfangt ; naar dien gy , inplaats van iets in deze gifte te verliezen> eene genade daarin ontfangt en 'er eene groote ivinst in doet. Chrysostomus. F 'Je Wy' * Qffifraga genaamd, welke Vogels van fommigen , voor zeker foort van Aren- den genuudcn worden. Zie het groot Waereldtoneel van Cezar IUpa enz. II, Deel, £1. 153,. vergel. inet het I Deel Bl. 37. U DICHf KUNDIGE BßSPIE GELING \ Wy* Milddaadigheid myn' Zang^ Deugd van Gode en Mensch geprezen , Aangenaame Liefdedwang ,- Heil der Armen, troost der Weezenr Zuil die Neerlands welvaard fchraagr^, Kroon van Sions Burgerfchaaren ,, Teig des Hemels, eedle Maagd,, Die ons Schatten leert vergaaren ?, Als gy, met Geloof vereendy, God van uwe goedren leent,. » ILaat een Vrek zyn blydfchap Hellen In 't vermeerdren van zyn goed ; Trotsaart mag van hoogmoed zweiten v Als zyn goud zyn eerzugt voedt : Wulpsaart mag zyn9 lust verzaaden5, Als hy, om zyn geld gevleid,. Zig in dartle vreugd kan baaden : Vroly ke Milddaadigheid!" Zal aan Jezus arme leden, Met meer vreugd haar fchat befleeden; 'tEief-- sover de MILDDAADIGHEID. 4$ 't Lfefdevuur ontvonkt haar borst, Zy, met 's naasten leed bewogen, Spyst den honger, laaft den dorst, Droogt de natbekreetene oogen , Kleedt de naakten, heelt de fmart, Troost hen die geen trooster vonden , Giet het neergeflagen hart Wyn en oly in de wonden, Leidt den vreemdling in haar huis, En verlicht het lastig kruis. Zy5 die dankbaar poogt te leeven, Slaat Gods Menfchenliefde gä Geeft van 't geen haar wierdt gegeeven, Voigt het Godlyk voorbeeld na. Voor de Aartsgoedheid neergebogen, Hoort ze , als fchamele Armöe fchreit , Straks de ftem van 't Alvermogen : Dat de Mededeelzaamheid Eischt van alle Stervelingen , Die zyn' weldaän ooit ontfingen. F 2 Zoudt *& DICHTKUNDIGE BESPIE GELING Zoudt gy niet, 6 wyze Deugd! Luistren naar 't geklag der Armen ,. En, daar 't weldoen u verheugt,. Over Menfchen u ontfermen ? Ja ! gy weet dezelfde God Die hen fehiep, gaf u het leven, Heeft hy u een beter loc Dan uw' Medemensch gegeeven ? 't Noopt u, om dien goed te doen, En zyn vleesch, als 't uw,, te voen. Weenen Je z us lieve vrinden ,- Vaak met minder goed bedeeld Dan het huis der aardsgezinden , Dat de voorfpoed vleit. en ftreelt ; Ziet gy hen in drukkend lyden , Als hun nood uw hulp begeert,, Zoudt gy hen dan niet verblyden ,, Daar gy faam een' Vader eert ^ Eenen eerstgebooren Broeder, En erkent dezelfde Moeder ?. : $ Juk, over de MILDDAADIGHEID. 45 't Juk, waaronder de Armöe treurt, Deed haar zwakheid ras bezvvyken, Zo ze niet wierd opgebeurd, Door uw teedre liefdeblyken. De Armöe pynigt lyf en ziel, 't Lichaam kwynde , ontbloot van krachten , En de ontruste geest verviel Ligt tot zondige gedachten. Hadt gy haar niet ondersteund : Staf waarop haar onmagt leimt ! Zou 't geloof uvv hart bewoonen» Zou het daarin zyn geplant? 't Moet dan ook zyn vrngten toonen. Zoudt gy niet zo mild van hand, Als oprecht zyn van geweeten ? Ja! men mag u, welk eene eer! Voedfter der verdrukten heeten , Rentmeestres van d'Opperheer; Die van de u vertrouwde goedren ,. Deelt noodlydende gemoederen. F 3 Bragt 46 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Bragt u de Alvoorzienigheid , Onverdiend, tot meer vermögen? Ziet ge uw' Rykdom uitgebreid ? Dies te minder fluit ge uwe oogen Voor den Armen; kan zyn flaat D^ydlen Hoogmoed haast verveelen: Gy, die alle trotsheid haat , Tracht hem ryklyk mee te deelen , Niet alleen het tydlyk goed, Maar ook troost, voor 't bang gemoed. Ja ! fchoon ge , onder zorg en z weeten , 't Brood, dat God uw' arbeid geeft, Met uw talryk kroost moet eeten , En van mindren voorraad leeft : Echter toont gy u genegen , Om verdrukten by te flaan. Arme Weduw, welk een zegen! Jezus pryst uw' Liefdedäen: Schoon ge, door 't geloof gedreven , Maar twee penningen kunt geeven. Gy, over de MILDDAADIGHEID. 47 Gy 5 door Nedrigheid geleid , Geeft met een befcheiden oordeel , Haat de ftuurfche onvriendlykheid , En bedoek geen eigen voordeel. 's Naastens fmart ftrekt u tot fmart:, Nimmer leeft gy onverfchilltg , Want uw medelydend hart Is volvaardig en gewillig, Om, zo lang hy hulp verwacht r> Hem te helpen naar uw magt. Laat de Schyndengd zig vermaaken , Als ?c gemeen haar' weldaad pryst : Zulk een dwaasheid kunt ge wraaken Daar ge uw Liefde 7c liefst bewyst In 't verborgen, voor den Heere,, Dien 7t ootmoedig hart behaagt. Alle Loffpraak ydele eere, Daar de Waereld roem op draagt, Moet by 's levens kroon verdooven, Die uw deugd zig kan belooven. Ab 48 DI.CHTKUNDIGE BESPIEGEUNQ Als Gods Zoon in heerlykheid Zal verfchynen op de wölken , Zal hy 't loon, voor u bereid, U voor 't oog van alle volken , Schenken; maar het boos geflacht, Dat hem ljefdeloos dorst hoonen , Zyne alomgevreesde magt En zyne eeuwige ongunst toonen. We] hem! die zig wyslyk draagt, Als de Elende kermt en klaagt. Kon het , onder 't zwaarfte lyden , Sehoon beroofd van goed en kroost, \ Vroom gemoed van Job verblyden, Dat hy de Armöe had getroost ? Zullen D-orkas liefdegaaven Eeuwig leeven , na haar dood ? Volg dan 't heilig fpoor dier braaven 9 Gy , die zoveel heils genoot , Uit Gods liefderyke handen , In den fchoot der vrye Landen. LOGEN. Daarom legget af de L e u g e n , ende fpreket de Waarheid een iegelyk mct zynen maßen : want wy zyn malkanders leden. Efes: IV. 25. De onreine Logen fchuik hier in een wit gewaad: Dat vuil gedrocht verfteekt zig liefst in reine Kleeren. Zo fchetst ook de Ext er , die op 'f Hoofd dier fnoode ftaat, Ons haar geveinsdheid , door zyn' witte en zwarte Feeren. Zy houdt een * füreb'9 die (Iraks vertoonc zyn listigheid, Als hy den Visfcher, door 't bedrieglyk vochc misleidt. Zo iemand tot u zyne toevlugt neemt , dien gy door uwe Logen van den dood zoudt kunnen verlqjjen gy zult het nogtans tuet doen. fVant de mond die liegt , doodt de Ziel, Augustinus. * De Visch Sepia, Wie 50 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING JiPie is zy, die haar gelaat, En affchuwelyke trekken , Door het hagelwit gewaad Van de Waarheid , poogt te dekken ? Zy die looze valschheid kweekt , En , de waereld omgevlogen , *t Allerfchaadlykst vuur ontfteekt, Zyt gy 't niet , 6 fnoode Logen ! Die , in d' Afgrond voortgeteeld , Ons vertoont uw 's Vaders beeld ? Schriklyk Monfter 3 dat , verbünden Aan Geveinsdheid , HaatenNyd, De eenigfte oorfprong van de Zonden , Oorfprong van de Vloeken zyt. 't Lust me u onbefchroomd te nadren. 'k Trek u 't momtuig van 't gezigt. Vloek en fcheur vry deze bladren , 'k Zal nogtans 3 by 't heilig Licht Van de Waarheid , alle uw' vlekken Op myn dichttafreel ontdekken. Hebt over d e L O G E N. 51 Hebt ge op Edens zuivren grond, Niet het eerst uw gift gefpogen , En in 's Waerelds morgenftond, Reeds deÄARTSMOEDER niet bedrogen? Toen gy door uw' boozen raad Haar te jammerlyk verleidde , En het; allerfmartlykst kwaad Op het volgend Menschdom fpreidde : 't Menschdom dat , door uwe list , Laas ! het fpoor der Waarheid mist. Dorst ge Jözef niet belaagen? Wierd zyn kuifche deugd en trouw Niet in ketenen geflaagen , Door het liegen van een Vrouw? Bragt ge Naboth niet om 't leven? Hebt gy zelfs de Apostelfchaar, Schoon door 's Heeren geest gedreven , Niet bekladt in 't openbaar : Toen gy ftout dit oordeel velde, Dat de Wyn haar' geest ontftelde ? G 2 Was 52 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Was het niet uw heilloos werk , Toen de Logen der getuigen, Stefanus in 't martelperk, Voor het moordgeweld deed buigen? Maar hoe dorst ge , 6 Slangezaad ! Zelfs de Heiligheid bezwaaren ? Hebt gy Jezus niet gefmaad En eeri' Vriend van Tollenaaren Hern genoemd ? zyn leer gehoond , En zyn' wondren niet verfchoond ? Aartsverleidfter ! die de Zielen Van den weg des Levens trekt; 't Zy ge ons leert voor Afgoön knielen , En het licht der Waarheid dekt Door een' damp van valfche leering : 't Zy ge u tegen de Almagt wendt, En de alwyze Godsregeering In het Schepslenheir ontkent : Wee hun ! die u , losberaaden 9 Volgen op uw' logenpaden! Schoon OVER DE LOGEN. Schoon ge u ook, 6 fnood Gedrocht! Poogde in 't kleed van Deugd te fteeken, Vaak Gods Heiligdom bezogt, En hem met den mond dorst fmeeken , Als ge uw hart aan 't ydle bondt: 't Allerheiligst Opperwezen , Dat des menfchen ziel doorgrondt , Mint hun die .'t in waarheid vreezen. ■ Nooit wierd zyne Alweetendheid Door fchynheiligheid misleid. Dürft ge ftout ter Vierfchaar. treeden3 Daar het Recht ontzag verwekt , Als ge, door Godtergende Eeden, Uw gevloekte list bedekt ? Zweert ge by den God der Waarheid Valschlyk, die de valschheid haat? Beef Rampzalige ! wat naarheid ! Wat verwoefling dreigt uw' Staat! Als hy zal , in toorn ontfteeken , Zyn gefchonden' deugden wreeken. 53 Poogt 54 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Poogt ge de onbezoedelde eer Van uw' Medemensch te fmaaden? Strekt uw tong een moordgeweer Om de onnozelheid te fchaaden , Als ge uw' Naasten ftout betigt, En befmet met wanbedryven, Gruwlen in uw hart verdigt, Die uw mond hem aan dürft vry ven ? De onfchuld nogtans wordt gered , En uw list een perk gezet. Schenkt gy ons in gouden Vaten , Vaak een doodelyk venyn Wyl we ons op uw trouw verlaaten , En gy , onder vriendfchaps fchyn , Dekt uw' haat en valfche flreeken , Als gy lacht, en ftreelt, en vleit, Maar ons, met dit liefdeteken, 't Allernaarst verderf bereidt ? God zal eindlyk openbaaren , AI 't bedrog der Huichelaaren. Meent over de LOGEN. 55 Meent ge, dat ge u niet bevlekt, Als van uw beleefde Logen 3 De een of de andre voordeel trekt ? Of dat uw bedrieglyk poogen (Naar uw' waan) den Godsdienst flut ? Zou die uitvlugt u verfchoonen P Zulk een voordeel baart geen mit, God zo dienen is hem hoonen , Want , wat kleed de L o g e n draagt , Ze is een kwaad dat God mishaagt Zou hy , die u fchonk het leven , U 't gebruik der taal alleen , Boven andre fchepflen > geeven ? En gy zulk een gaaf befteen, Om zyn rykswet te overtreeden. Die voor blanke Waarheid pleit? Uw bedriegelyke reden , Daar ge uw' Naasten door misleidt ,- Schoon verfierd raet vleierye , Breekt den band der Maatfchappye» *l Lie- gg DICHTKUNDIGE BESFIEGELING 't Liegen draagt het fchandlyk merk Van het kroost des helfchen Vaders ; 't Is de lust en 't eigen werk Van verleiders en verraders. 't Is een vrugt van 't eerloos hart ,. 't Scheurt de plegtigfte Verbünden , 't Schent de Trouw , teelt twist en fmart , En "c verbergt de fnoodfte Zonden : Maar van elk , die deugd betracht , Wordt die euveldaad veracht. Schrik dan vuile Logenfpreekfler , Trotze Vyandin van God , Waarheidhaatfler , Trouwverbreekfter , Schrik voor uw verfchriklyk lot ! Hy zal u ter vierfchaar daagen , Die.zig zelf de Waarheid noemt, ■ U de zwaarfle ftraf doen draagen , Als hy ü ten afgrond doerat , Daar een eeuwig vuur zal blaaken , En u\y. ftaat rampzalig raaaken. E L O O F. — — 'Dit is de Overwinninge , die de Waereld overwint, (jmmelyk) ons G E L O O V E. i Joh: V. 4. Het Heilgeloof vertreedt de Waereld , zit gekroond, En flaat het Oog op 't Boek der beide Godsverbonden : 't Leunt op den Hoekßeen, die den Duivel, Dooden Zonden Verplet, daar 't door den Kelk, zyn Lydzaamheid vertoont. Het wraakt geen doornenkroon , die we aan de Zuil befchou wen. 't Verfchiet ontdekt de Proefvzn Abrams flerk vertrowwen, Zo ras als de tninfie droppel des Gelorf s in onze Harten gefiort is , beginnen wy Gods aanfchyn, als lieflyk, vreezaam en ons genadig aan tejcbowvoen; wy aanfcbouwen '? ixsel van vcrre , nogtans met zulk een zeker gezigt , dat &y vseeten dat ons gezigt met feilt. C A L V I N U $. H Zing: 58 DICHTKUNDIGE BESPIEGELING »Zfing, ö Dichtkunst! zing den moed En \ beleid der dappre Helden, Die door krygsdeugd , zweet en bloed y 't Kwynend Vaderland herflelden : Stap met hun het Slagveld in , Daar ze roem en buit behaalen. 'k Zing van grootre Krygsheldin Gloriryker Zegepraalen. 'k Schets 't Geloof, dat d' Afgrond bindt^ En de Waereld overwint. Rein Geloof, uit God gebooren, Door geen Menfchen kracht verwekt» Veilig Bolwerk , vafte Toren , Voor geweld en list gedekt, Zekre Toevlugt , bly Vertrouwen , Schild der Vroomen, Zaligst Deel, Sterkfte Zuil der Godsgebouwen, Allerheerlykst Kerkjuweel : Mögt uw glans myn kunst beftraalen , Nu ze uw Schoonheid poogt te maalen» Laat over hetGELO 0 F. 59 Laat de Onkunde , dwaas berae*n 5 In het fpoor der dwaaling rennen : \ Heilpad , dat gy in wilt flaan , Hebt ge beter leeren kennen ; Door het nuttig onderricht , Uit het eeuwig Woord verkregen , Kent ge God in 't zaligst Licht : Zo als hy, längs vrye wegen, In het bloed aan 't Kruis geflort , Met den Mensch bevreedigd wordt. Gy emhelst de Leer der Waarheid, In het Godlyk boek gemeld : Daar gy 't in voldoende klaarheid, AI voor oogen vindt gefleld , Wat ter kennis, ter betrachting, En ten leven nodig is: 't Ongeloof fpreek' met verachting Van dees heilgeheimenis 3 't Bygeloof volgt Menfchenvonden : Gy 3 gy fteunt op vastre gronden. H 2 Toen 6o DICHTKUNDIGE BESPIEGEL1NG Toen. gy een1 rechtvaardig' God: Boven u tot toorn verwekte* h Oveitreeden van 't gebod* Door uw ganfch gedrag ontdekte^ Toen gy in u wierdt geplaagd Door een pynigendgeweeten^ Enden duistren afgrond zaagt Onder u van een gereten 9. Toen gy, in dien bangen ftond, By geen Schepzel uitkomst vondt:; Toen gy? raadeloos, aan 't weenen* Wegzonkt in uw' Jammerftaat , , Is u J u d a a s Leeuw verfchenen , Vondtge by hem.hulp en raad. Zwaar gedrukt door 't Juk der Zonden ^ Wierpt ge u voor zyn Kruispaal neer, Zogt een Schuilplaats in zyn wonden; Daar moest Wellust Rykdom, Eer, Hoe ze in 't oog der Waereld fchynen, Straks by. Jez.ü.s Kruis verdwynen, Goel O.VER HET "G E L O O F. 61 Goel wierd alleen uw wensch , Onder waare Zelfverfaaking, Zaagt ge in hem , als God en Mensch , Wysheid , Recht en Heiligmaaking , Ja ! Verloffing uit uw leed. Hy9 aan 's Vaders eisch voldoende, Wierd uw leerende Profeet9 Priester die de fchuld verzoen.de>. Koning die zyn volk regeert, En \ geweld der. Helle weert. Wil de Aartsvyand zig nu wreeken> Voigt hy uwe Ziel nog na? Gy , zyn Tirany ontweeken > Vlugt naar 't bloedig Golgatha.* \ Hert des Jaagers list ontkomen , En door hitte en dorst genoopt,. Schreeuwt niet meer naar Waterflroomen , Dan gy dorst, en fchreeuwt, en loopt Naar den Bron aan 't Kruis te vinden» 9t Siloä. der Godgezinden. H 3 Zorn €i DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Zou hy, die op Armen ziet, Die by 't nedrig Hart wil woonen , En den Zwakken byftand biedt, Zou die Heer zyn gunst niet toonen Aan de Ziel die om hem zugt? Zou geen Herder zig ontfermen, Als het Schaapje naar hem vlugt? Ja! hy draagt het op zyne Armen, Redt het in den jongften nood, En verbergt het in zyn* Schoot. Dog ge erlangt nog grootren Zegen. Eedle Teig! in Goels hof, Ryk befproeid door milden regen, Bloeit ge nu zyn' naam tot lof ! Scheent ge korts nog klein en teder : In het licht der Levenszonn', Wast ge , en wordt gelyk een Ceder Op den hoogen Libanon : Die, al ftormen onweervlaagen , Vast geworteld , vrugt zult draagen. Nu 'OVER HET G E L O O F. 63 Nu juicht ge in uw Zalig Lot: 3, Wie dürfe de Uitverkoornendoemen"? God kunt ge uw' verzoenäen God, Kr i s t u s uwen Heiland noemen. Dat 's de rust! hier leefc uw Ziel! Zo vertrouwt ge zonder fchroomen ; Want, fchoon berg en heuvel viel, Jezus blyfc de Rots der Vroomen, En 't Verbond , door hem herfteld , Vreest geen aardsch of heisch geweld. Dat heet op zyn'GoEL fteunen, Zitten in zyn fchaduw neer y Veilig op zyn Lieffte leunen , DaaidsZooNj enDAVIDsHEER Zyn gekruiste liefde omarmen. Hoe gelukkig is de geen, Die na zugten , fmeeken , kermen > Deelt in zo veel Zaligheen ! Welk een heil is hem gegeeven , Die zo door 't Ge l o o f kan leeven l Heil- £4 DICHTKÜNDIGE BESPIEGELING H e i l g e l o o f , ftandvaste grond Van de goedren daar we op wachten; Die het Zaad van Gods verbond Zo bezielt met moed en krachten : Gy ftaakt Abels offer aan-, E n o c h hebt gy opgenomen >, Noach hebt gy bygeilaan , In zyne Ark, op 's Waerelds flroomen. Ab ram vlogt ge een glorikroon, By het offren van zyn' Zoon. Gy deedt MoiEs, Faroos flaaten , Rykdom , wellust , kroon en bloed Bly voor fmaad en druk verlaaten: i Oogende op een hooger goed. Gy , fchoon u Tirannen kwellen , Gy geleidt Gods gunstgenoot, Daar u Lief de en Hoop verzollen 5 Tot op d' Oever van den dood , Doet hem onder vrengdezangen 3 ''t Eind' van zyn G e l o o v e erlangen. H E T Het Houwelyk Qs) eerlyk onder allen , ende bei bedde onbevhkt. H.EBR.XIII. 4. Dees Jongling wyst ons d'aart van 't eerbaar Huwlyk aan, Het torst het Liefdejuk raet faamvereende krachten , Zyn Appel leert ons dat het Vrugten kan verwachten , Zyn Beenen zyn geboeid, en myden de ydle päan , Waarin verleiding poogt de kuifche Trouw te oncrusten: Het ireedt op $ 'Adder , en verplet de onreine lusten. Gelukkig Paar , dat zo gelyk van Wil ah ein van Lichaam h ! Wie dat *c- luk getroffen hceft , heeft teny Hemel , op de Aar de gevonden. JOHAN DE BRUNE I 'k Zal 66 JDrCHTKinSFDIGl.BRSPIEGEXING »JWSBW»f im»»'-/- ••;»• . )«wci»if. , /'K Äil van reine Liefde Zingen, 'k Roem het Wettig Echtverbond. v Wykt , verdwaalde Waereldlingen ! Die uwVreugd in Welkst vondt. Kon de Onkuischheid<u verleien? Voigt gy haar op 't Zondig fpoor ? Dat u dartle Dichters vleien ! 'k Zing alleen voor^*t Kuisch gehoor 'k Poog geen wufte Min te ff reelen , 'k Wy' de Tilgt myn dichttafreelen. i r Huwelyksmin, Vriendin der Deugd, Band der Eendragt 5 Rustbereidfter , — • Voedfter van eene eerbre Vretigd, AärdbeVolkfter, Stamverbreidfler , Ontugthaätfter', zuiver Beeld, Troofterefle in 't moeilyk leven , Vrugt in 't Paradys geteeki, Eel gefchenk van God gegeeven, Schets van Goel en zyn Kerk : Dat uw heil myn' Zanglust fterk'. , Dürft o-vkrhetHUWELYK. 67 Dürft de Onweetendheid u wraaken? Schuwt de Wantrouw uw gebied? Kunt gy Wulpschaart niet vermaaken , Wyl hy tugt en orde vliedt? Gy dog fteunt op zuivre gronden, De Almagt heeft u ingefteld, Eer de Menfch , door 't gift der Zonden , Uit zyn ,rust was neergeveld: Eer de Aartsmoeder wierd beftreden , Door de Slang, in 9t Zalig Eden. Schoon 't verbreeken van Gods Wet Ontugt, Weelde en Wellust baarde, En al 't Menfchdom wierd befmet : Echter bleef uw ftaat in waarde. 't Volk, dat, door Geloof en Recht, Zig met Jezus mögt verbinden, Kan in u, 6 heilryke Echt! Onbevlekt genoegen vinden: Dat nooit Wulpschaart , in den SchooE Van verboden lust, genoot. I 2 Dart- 6B DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Dartle Min doe de Echtaltaaren , Rooken van onreinen gloed; Als zy, door een heilloos paaren» Vaak de zwaarfte rampen broedt : Deugdbeminnaars , in wier Zielen 't Vuur der waare Godvrugt brandt, Kunnen, als zy nederkielen, Voor de Aartsgoedheid , van haar hand (Die hen leidde op Liefdewegen) Wachten d'allerrykften Zegen. 's Hoogften eer , een zuivre zugt Om het heilryk uit te breiden, Hunne tedre Huwlyksvrugc Tot Gods Tempel op te leiden r En, met eensgezind gemoed, Voor Gods aangezigt te leeven, Meer naar 't eeuwigduurend goed ,. Dan naar aardfchen fchat, te flreeven: 1s het doel van hunne Trouw En de Zuil van 't Echtgebouw. In 0 7ER hetHUWELYK. tg In het huis dier Lotgenooten Voert de Liefde 't Hoofdgebied, *t Wordt voor Haat en Twist gefloten , Trotfche Heerfchzugt heerfcht Ter niet ? Lachende Eendragt kroont hun wooning^ Vrfendlykheid fiert woord en daad , En een feil vindt ligt verfchooning , Daar men poogt , met troost en raad ,. Trouw elkandren te onderfchraagen., En vereend den last te draagen. Lacht hun milde Voorfpoed aan» Mag hun handel zig vermehren , Zyn hunne Akkers welgelaan ; 't Noopt hun, om de Godheid te eeren, Dankbaarheid Hiert mond en hart. En fchoon tegenheden drukken y Nogtans kunnenze in de finart, □ Nedrig voor Gods fchikking bukken. * •"• 't Stoort hun ftil genoegen niet , Als hun 't aardfch geluk ontvliedu I3 r^Lief* 7o DICHTKUNDIGE B£ SPIE GELING \ Liefdevuur zal zuiver blaaken , 't Voorwerp van hun Huwlyksmin Kan alleen hun hart vermaaken. En hun deugdzaam Huisgezin Blyfc voor de ydelheid beveiligd; Door geen weelde of pracht beftierd ; Is het God ten dienst geheiligd; En, door Nedrigheid verliert, Zal 't, in 't ipoor der Kristenzeden , Anderen ten voorbeeld treeden. Schoon dit welvereenigd Paar *t Liefst zyn* God dient in 't verborgen; En hem op het Hartaltaar Offert, in den vroegen morgen: Of hem 't AvondofFer wydt, In het ftil vertrek beiloten ; Toont het echter zig verblyd, Als het met zyn huisgenooten , Los van aardfche moeilykheen , Mag naar 's Heeren wooning treen. Dog evER bet H -ü W E L Y [DJ( 7$ Dog de dienst aan 's Hemels wettea Zal het (Tchoon van \ zwaarst gewigt) In geen nodig werk beletten , Daar het aardfche toe verpligt ; Neen ! \ gemoed dier Echtelingen Voedt geen traagheid ; 't eert 00k God , En verwaeht zyn Zegeningen, Als zyy werkzaam in hun lot, 't Huis voor drukkend anheil hoeden , En het van hun' arbeid voeden. Zo Godvrugtig, eensgezind, Zo geduldig in bezwaaren, Zcr gezegend , zo bemind, Slyt dit Paar zyn Hnwlyksjaaren. Breekt de Docrd dfen vasten knoop, Dit verwekt een droevig treuren : Dog een welgegronde Hoop Leert het ftraks het hoofd opbeurert Wyl het God , na 's Lichaams val , Weer volraaakt vereenen zal. Wie 1% DICHTKUNDIGE BESPIEGELING Wie dürft dan het Huwlyk doemen? Wie beflaat dees Levenswys Nog een Slaaverny te noemen ? Daar zy eer een Paradys Opent voor de Deugdbetrachters , Strekt een Vreugd voor lyf en geest; Zwygt verwaatene Echtverachters ! Daar de Heilzon op haar Feest, Zelfs haare eerfte wonderftraalen Schoot, in Kanaas Bruiloft-Zaalen. De Echt, waar op Gods Zegen rust, Leenigt onze druk en fmarten , Temt de drift, baart reinen lust, En leert faamverbonden Harten Wandelen naar 's Hoogften Wet» Zacharias heilig Leven Met zyn Vroome Elizabeth, Kan ons 't heerlykst voorbeeld geeven Van een' Echt, die God' behaagt, En zyn' ryken Zegen draagt. LANDBOUWERY. Gy kroont bet janr uwer goedbeid : ende uwe voetßnppen druipen van vettigbeid. Zy bedruipen de weiden der woeßyne : ende de beuvelen zyn aangegord inet verbeuginge. De velden zyn bekleed met Ku'dden, ende de dualen zyn bedekt mit Koorn: zyjuicbtn ook zingen ze. Psalm LXV. 12,' 13, 14, Landbouwery vertoont zig in een groen gewaad, Haar boofd pronkt met een kroon van rype Kcrenairen, De Hemelkring draagt ze in haar linkeband, en flaat Haar recke aan 't boomtje , daar haar 00g op fcbynt te ßaaren. Men zlet den nutten Ploeg hier aan haar zyde ftaan , En 't Bywerk wyst ons al haar veldgereedfcbap aan. O .' door welk eene beerlyke vertooning worden bier myne oogen verruH ; — l*e verfchei- den, boe vol en rykelyk voorzien van allerbanden voorraadl Natuur vertoo. bier alle baare Schatten! — welk een ryke, welk een onuitputbaare Scbunr vdn allerbande Nood- druft voor alle Scbepzelen! Men dunkt ik lees in deeze uitgebreide Bveken eene leeven- dige uüleggin* over den beerlyken lof der Goddelyke weldaadigbeid ; Gy doet uwe Hand open en verzadigt al wat 'er leeft, naär uw welbehagen. 