title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: onder zittende, raakten in vlaam, ontwaakten, zag Volk. bij mijn Kasteel. Ik was geheel verfchrikt, afkomende, trad angstzaam derwaarts, mijn ondertuinen be-denkende wat me te doen stond, nader komende, zag, wel dertig gevechten bij mijn Kasteel, dat ze ingenomen hadden. Elke kan denken -hoe ik te moed was. Ik dacht kort beraad, goed beraad, neemende voor te sterven, of mijn Fort te winnen, mijn moed was meerder dan ooit, ik achtte haar niet meer als honden. Regt op haar aan treedende, kwam een van haar zonder spits naar mij toe, gaande op de hurken zitten, als voor de genzen, ik wenkte hem op te staan, dat hij deed; samen stonden, kwam nog een uit haar troep, met een spits naar mij toe; om de hekel te knellen, smeet hij zijn spits tegen hem, bij de dreite komende, ging op zijn hurken zitten; ik wenkte hem op te staan; hij opstaande, wees naar mij naar zijn Volk, klopte op zijn borst, 'doende teken dat mij geen kwaad zou geschieden; dus staande, 'denkende wat ik doen wilde, werd ik van achteren omarmd en gevat; die twee welke voor mij stonden schoten ook toe, mij met hun kogels mijn geweer ontneemende, en mijn kleding uit trekken-de; doen was ik zoo naakt als zij, denkende niet anders of zij zouden mij dooden, ten meer, om dat diegene welke bij het Fort waren, met een gekrijsd naar hun spitsen kwamen aanloopen; maar een van diegenen die mij gevangen hadden, haar teeken doende, wierpen zij al haar spitsen van haar af, en bij mij kwamen, zetten alle op haar hurken onder. En traks weer opstaande, vatten malkander bij de hand, dansten dus als zingende om mij heen. Ik wees naar mijn Kasteel, denkende waar ik daar in, ik zou je anders leren dan- “ „den. Die fest welke mij uitgefusht hadden, en bij mij stonden, vatten mij meedan, en moest ook meer haar dansen; waar op de anderen in haar handen klapten, en schreeuwend zo hard ze konden. Ik dansend met een droevig gemoed, nu wel merkend dat “ ze mij niet wilden doden. Het dansen geëindigd zijnde, keek ik haar weer naar mij. Wij paften ook de Staak daar ik mijn Kist &c. uit gegraven had, welke ziende wierde mijn hart hoe langer hoe meerder be- klemd. Dus ontrent vijf uur langs strand voortgetrokken zijnde, keerden zij haar links het Bosch in, en hielden na een half uur halte, eenige vruchten haalende, daar wij alle van aten; zij rukten wat takken van de Bomen, die tot hun beddingen schikkende rondom mij heen, mij eenige meede declive, die ik onder een grooten Boom neerlegde, daar naakt op leggen ging, en zodoos werd alzoo. Zij lagen rondom mij, flapend gerucht, behalven vijf die altijd wakker bleven, en de watertaal zingende rondom mij hielden, die elkens door anderen afgelost werden. Ik kon door haar zingen en koude niet flapen; zij dat merkende, maakten vuur; mij daarbij leggende, be- kwam ik wat. Ik beval mij aan God, en verwachtte geduldig waar mijn weemoedevaaren zou, denkende geduurig om mijn Kistel. Kracht van Kesme, 183 De morgens gingen wij weer aan het marsen, en raakten na een uur uit het Bosch bij een poel, alwaar wel duizend korfjes van dunne rijstjes gevlogen stonden, van fados en grote als kleine appels lantaarns; hier van nam ik er elk een, gegevende; ik bezag dit, vindende het van binnen de bodem, en half weg de hoogte met leem of pot-aarde bekleed, daar baar van bomen in lag; ik konde niet weten wat dit beduidde; maar na een uur gaand de zon, wat hoger rijzend, zag miljoenen muggen en vliegen uit het moeras opkomen, als wanneer ze fakkels vuur maakten, en elk fijn baar in de kuif deed roken; de rook had een aangename reuk, en deed alle muggen en vliegen van ons blijven. Dit moeras gepasleerd zijnde, kwamen wij weer tegen den avond in een Bosch, daar zij terstond vuur maakten, en rondom gingen zitten, mij als voren bewaakende. Desmorgens weer voort trekkende, kwamen weer aan strand, aan een grooten ingang; ongeveer twee uren langs strand gaand, raakten weer in een Bosch. Bijna gelijkluidend, behalve dat de 'Bosch' nu 'Bos' is, en dat de conclusie wellicht niet 'Bosch' hoort, maar 'bos' is. Het is ook de tweede keer dat dit woord voorkomt, dus kan het ook een thema van herhaling zijn. daar veele vruchten vonden; ongeveer de mid- dag halte houdende kwam nog een Troep bij ons, die eerst alle op de hurken gingen zitten; daar na op staande, zongen en dansten als gekken. Ze brachten vruchten, meeld, welke omgedeeld hebbende, trokken weer voort; na ongeveer twee uren hadden we vele vlotten in de rivier, met touwen aan bomen, op het strand staande vast gebonden, met welke we ons alle over zetten, totdat we weer aan een rivier kwamen, doende weer met de daar liggende vlotten als tevoren. Dus wel festiviteiten rivieren gepasseerd hadden, kwamen we aan een zandige vlakte. Nu hadden we al veven ofte acht dagen gemarcheerd. Ik was moe en mager, hoe wel ze me alle diensten deden die ze konden. Deze vlakte overtrekkende, kwamen we weer in een Bosch, als wanneer ze alle begonnen te zingen, eenige al zingend vooruit lopend, zag ik van verre vele Mensen, en hutten. Welke naderende, kwamen zeer vele van dezelfde ons tegen om me te zien. Nog vorderde gaande, kwam ik voor een groote hut, daar een oudgrijnzend Man in de deur zat, daarvoor we alle op de hurken moesten zitten; hij me nauw begeleidde, deed me bij hem komen: hij hield een lang mes met die, welke me gevangen hadden. Het difcoers ge-eindigd hebbende, moeft ik in de groote hut gaan, alwaar vier naakte Jongelingen , en zes naakte jonge Vrouluy' fag , decfe alle naa my toe komende , be- zaagen my zeer .nauw, over al mijn lichaarmn - taftende en voelende ; Ik ftond onnofel toe te -zien,, niet: wetende wat men mct my zoude aanvangen. Naa een uur be- gonden zy alle in de fent te fingen en te ‚ danflen rondom my; en den Huis-heer ook wat-gedanft hebbende, kwam een der voornoemde Vrouluy voor my op de hurke fitten : zy wees 'my dat ık ook zoo. doen moeft, "twelkdoende, ftonddenOudenop, ons elk een hand op ?t hoofd leggende ,„ be- gon 200 hert te fchreeuwen dat ık verfchrik- te, waar op die buiten de tent waaren ant- - woorden. Weeder beginnende te zingen, - en te danflen, deeden dıe buiten de tent waa- ren het zelve. Dit:naa gifhng een half uur gcduurd hebbende , ftond het jonge Vrou- menfch op my by:de hand vattende , trad met my buyten, van de anderen gevolgt; brengende my in cen daar byftaande leedıge hut, daar deefe Dogter en ık in gingen:. .de andere flooten de deure , daar naa al zin- gende,weg gaande bleeven wy metons tween allcen in de hut, daar ın zag ık Hooy, ge- Ä u Ms; droog- - > { 186: Befchryvinge van het R oningryk droogde Blaaden , en biefen Marten. Ik: was verkoud kuchende en .hoefiende; zy deed my in?’t Hooy ter needer leggen, en my met matten van biefen overdekt heb- bende, kroopzybymyonder, ommytever- wermen, dat zy op cen aangenaame manier wift te doen. | ws Deefe Heidin had cen zeeker Toover-cha- radter, daar zy.my zoodaanig meede betoo- verden, dat ik al mijn ongemak, KRafteel en alles kwam te vergeeten. Na eenige uren elkaar te hebben gezien, was ik van mijn verkoudheid genezen. Opstaand, voelde ik de koude lucht weer, en zag ik aan dat we nog steeds naakt waren. Overal door de hut gaan, zag ik een mand met gebakken vis die nog warm was; ze gaf me met haar hand daar uit, kreeg ik die aanbod; ik wachtte die gelegenheid bij haar hand, denkende ik zal die tijd waarneemen, en van daarvan bedienen, en krachtens zoveel ik kon. Hier na een tering van de deur van onze hut geopend; en ik haar volgende, bracht ze me weer in de grote hut, daar me gebraakt vlees, vis, en eiers werden gelegd. Wel gegeten hebbende gingen we in de rivier vissen. Avond wordend moest ik met mijn Heidin weer naar onze hut, daar we tot de morgen bleven slapen. Mijn grootste ongemak was dat ik naakt moest gaan. Dus een maand of twee geleden hebben- de, ontstond op een nacht en vervaarlijk ge- luid, dat zich hoe langer hoe meer verheffende, mijn gevoelens ook deed schreien en krijten; ik verwees, zij omarmde mij al schrijvend: mij loslatende ging zij op haar hurkzit zitten, met haar voor haar borst; ik de deur van ons hutje opstootende, zag ontelooflijk veel vuur rondom, zo verre ik beogen kon, niet wetende wat dit beduiden; zij waaide mijn hoofd dat het ons vijanden waren, welke ons wilden dooden. Ik wees haar weer dat wij zouden vluchten. Zij deed teken dat wij rondom bezaaid waren. Wij gingen samen naar de grote hurk. De Oude zat bedrukt en zuchtte. Ik een houten spietse neemende, verzocht mannenschap om de vijand op te zoeken; maar de Oude zijn hoofd schuddende, kreeg een hoorn, gaande in de deur der hutte, en blies zo hard als hij kon; daarop volgde het geluid van, wel honderd hoorns. Ik niet wetende wat dat beduiden, ging naar mijn hut, een houten spietse meedeneemende, met voorneemen van mij te verweeren, wien ook op mij aandrong. Mijn Gefeminiteit volgde mij na, kermende en kretennde; het werd meer tijd daag, en zag van verre verfcheiden Troepen, gekleed en gewapend Volk, dat mij krachtig verwonderde; hoorde ook schieten, dat mij nog vreemder voor kwam; vastend mijn Vrouwenschaap bij de hand, wist ik haar dat zij met mij daar naartoe zouden gaan, dat zij niet doen wilden; ik dan alleen de Vijand te gemoed gaande, kwam bij een troep Paarden, den Kapitein mij ziend, hield stil; ik op mijn knieën vallende, leidde mijn handen te fakken. Hij wenkte mij bij hem te komen, dat ik deed, en werd van hem nauw befigtigd, alsof zijn leven geen blank mensch gezien hebbende. Hij deed mij een Rock, - Broek, en Muts geven, ook een Paard daar ik op klom; maar mijn leven niet veel te Paard gefeeten hebbende, kan men denken hoe dat toeging. Ik reed in 't voorste gelopen. 'Dus zei hij voort rijden-, de kwamen bij ons hutten. Ik wies den Kapitein mijn hut waar ik woonde, biddende hem met gevouwen handen dat te willen verschuiven. Hij zette voort enige Ruiters voor de deur, daar ik mee onder was. Nu zag ik verfchide Troepen van alle kanten aankomen, een Kanon werd afgevuurd, op welk zei het aan een moorden ging, dat bedroefd te zien was; zo wel Mannen, Vrouwen, als Kinders, lieten haar gewillig dooden, zonder haar meer te wehren als de oude Joden op hun Sabbath plagten te doen. Dit Bewaakte mij tor fchreijen, alsof ik een Onder-Officier mij nors aanziende, op zijn Sabel klopte, dit moest ik zwijgen, wijl hij ons die voor de hut stonden commandeerde; ik vroeg hem of ik eens in de hut mocht gaan, dat hij mij met een wenk vergunde. Van 't Paard in de hut treedende, begonnen zij alles te schreeuwen, zittend op haar hurken, ik hem, hem dan; waarop zij stil wuitten; dit had ik van de Oude geleerd, welke dat deed als hij gehoord wilde zijn: zij mij aan mijn blanke aangezicht kennende, en mijn handen en voeten ziend, schoot mijn Vrouwenschaap naar mij toe. Mij omarmend en schreijend: ik hem, hem zeggend, stil weg; zij gaf mij gebraadene Vis en Eieren. De beschrijving van het Koninkrijk Goddelijke Offerhandel was doornat gewanen. Het moorden was geëindigd zijnde, reed ik als een gevangen nieuwe Ruiter met mijn troep weer terug, zond ik na eenige dagen marcheerden kwamen we aan de Vlotten liggen, eenige met twee, andere met drie en vier zeilen, hier mee wierden we alle overgezet. Onze Compagnie was honderd man sterk, rijdende in tien gelederen, elk geloot had een Officier of Korporaal: in haar Standaard was op blauwe vatijnen een gouden Zon, waarin de Engel Gabriel in een purperen rok, zwart en schreef, de vissen had meer oogen dan van Argos ooit verdacht is; zijn gedaante was zeer wonderlijk, als geheel bestaan uit oogen, ooren en handen, daar mijn. vreemd voor kwam. Wy waren de eersten Kompagnie die weer keerden van door duizend ruiters, ziende hulp benden, welke dit eiland Krinke Kesmes aan haar naburen geleend hadden. Ik aan land komende, werd in een boerenhuis gelegd, tot order van Kesmes kwam, dat ik daar zou komen. Daar komende, werd ik in een scholastiek vergadering gebracht, waar vier-en-twintig zeer gewaardeerde mannen zaten. De voorzitter deed mij mijn zin kennen. "Krinze Kesmes", zei hij, "191 klein tafeltje zitten, daar papier, pen en inkt op was; men wees mij dat ik schrijven moest, welke deed, ging mijn schrift rondom, elk van deze heren beschouwend het, tot het een aanzienlijk man in zijn hand krijgende, dat overluid las; hij opstaande, vroeg mij in goed Hollands, hoe ik bij de natie Kaskes (welke woord betekend stranders, of strandbewoners) gekomen was? Ik antwoordende, verhaalde dat ik geen van deze dingen ervaren had; waarvoor zij haar alle zeer verwonderden. Hij bevelde mij dit alles op te schrijven, dat ik vaardig deed, al zodanig dat ik hetzelfde als een A.B.C. van buiten kon. Dit overgeleverd, hebbende, werd het voort in deze landstaal overgezet. Desonda kwamen mij tien jongelingen, in de Hollandsche taal begroeten, die ze vrijwel spraken, lezen, en schrijven konden. Na drie dagen werd ik uit de hoofdcommissie van het eiland. Stad Kesmes, na de deze Stad Talonjael gevonden, om alhier gedurende mijn leven, enige Jeugd de Hollandse taal te leren, dat als nog mijn werk is. Men geeft mij hier zeer eerlijk onderhoud; mijn Schoool is nooit sterker als zestig jonge lieden, die ik in de Hollandse Taal ga leren, te vissen, en doen verstaan, spreken, lezen, en schrijven. Deze Zuidlanders menen, dat het geluk van haar land, en hare goede en zeer heerlijke regeering, alleen afhangt van de goede opvoeding van de Jeugd, daarom mogen hier geen toedel van wijven, scholier-maîtresses, geen dronken fuddelingen, of kwaad geëigende mannen. Schoolleraars zijn hier de zulke worden veracht, zoo wel als die haar natuurlijk verstand, ontbreken. gevens, de talmen en teemen, die niet glad van tong zijn. Ze gelooven hier, dat alles, of de meeste fouten, welke vele menschen alzijdelijk zijn, ze die in hun jeugd, van hun opvoeders, en onderwijzers ontstonden, en dat de zelfbeheer doorgewoonheid haarbij blijven, daarom moeten hier de schoolmeesters voorzichtig, zeer opmerkend, voorzichtig, en wellevend zijn. Ik heb me na hun wetten gevoed, en leef nog, daarom na zo goed als ik kan; daarom ben ik beschenkt met deze rode rok en rode muts, dat hier een kleed van cere is. Het teken op mijn borst geborduurd, is in deze landtaal een boodschap, dat is vrijman, ik schreef dit alles af, met verwondering over zulk een wonderbaarlijk en verflauwende voorval. Des anderen daags na den ecten kwam de een-bo ons weer bezogend, ik beneden hem fijne beschreven geschiedenis te weten, hem met een goed heren bedankt, de verzocht hem, dat hij de gezondheid bezielde te hebben van mij de stad eens te laten doen. Te drie uur kwam hij mij halen; hij en ik trokken alleen ter deur uit, al zodat mijn ander volk nog geen verlof had om uit te gaan, wij floegen de rechterhand om, tot op een hoek van een brede straat, welke inflaande, bracht ons die tot op een zeer groot plein, waar op in 't midden een grote treftelijke piramide of toren stond, daar men langs trappen op klom, van buiten opgaande, hebbende van onderen tot boven op het platform een leuning. Ik zag ook op de vier hoeken van dit plein vier erepoorten met schoone konings-beelden verheven, welke alle boven overgewelft waren. Wij klommen de trappen der piramide op tot boven op het platform, van waar ik de geheele stad nevens het omleggende land kon over zien. De Stadt vertoonden hem bijna rond, havesse dertien ugh in alle gezien, alzo order van den Garden daar toe had. Hij zei, Ja tegen drie uur. Beschrijving van het Koningrijk, hadden de Tempels waren op de Turkese zijde altemaal rond. Ik zag een groot, en twee mindere Paleizen, met versterkte veiligheidsmaatregelen. Op die enige Riolen of Burgwallen door de Stadt vloeiden. Eindelijk nog een zeer pragmatische Piramide buiten de Stadt aan de Ooste zijde, waar boven op den Engel Baloka stond, tot welke als de Sonne niet helder scheen, den morgen groet gedaan werd. Elkom afklimmende, bracht hij mij in een grote Badtoe, welke verry wel gebouwd was, hebbende vijf byzondere Kamers met Bakken, en tien Kamers van vermaak, alle van Marmor. Van daar bracht hij mij in de Stadhuizen, dat heerlijk en schoon gebouwd was, hebbende veel en ruime Vertrouwen, alle met zeer konvige Beeldwerk vergeven, vertoonende hun oude Goden, Koningen, Helden en Historie des Lands. Hier zag ik het dooden der Kajs, dat de Ei-Bo zelf bijgewoon en gezien had; ook was hier konvige verbeelding van de vrije der Geestelijken ten tijde des Konings Cham Hazi. Voorts veel wonderbaarlijke en vermaaklijke portretten. Toen bracht hij mij in een kaamer die vol Beelden van Mannen en Vrouwen stond, alle geheel naakt, zonder enige bedekking. Ik vroeg waar zulks beduiden? Dit is zei Elbe de Trouw-kaamer, niemand in deze Stad of onder dezezelfde autoriteit behorend, kan trouwen, of moet eerst ganz naakt in deze kaamer verschijnen, zoo wel de Bruidegom als Bruid. Hoe gefchreven dat vraagden? Een van de antwoorden is: „De Dogter die haar verloofde wil aan een Man persoon om die te trouwen, die wordt alhier gebracht van een oude Vrouw, haar het naaste in den bloede beziend, een dergede Jongman welke gezind is hem daar aan te verbinden, wordt hier gebracht van een beweende dag Man die ook op het naaste aan hem bevriend is. Zij zijn in de kamer gekomen zijnde, en de deur geflaanst hebbende „ ontkleden dan elk de andere, en vertonen die meunkarder geheel naakt, welke meunkander dan bezien van achteren en van voren, gaand, staand, bukkend etc. Ja zij bevoelen elkaar van boven tot beneden, van achteren van voren. En indien zij beide wel en gegegd zijn, dan is het huwelijk klaar en moet voortgaan. Maar een ongelukkig accidentaar den eenen of den anderen vinden, dan staan ze weer in de kuur van beide de jonge lieden. Dat is zeggen, een woedende Na dr Beschrijving van het Koninkrijk derlijke Wet, zij komt naar mij dunkt de cere en schaamte te na, zulk doen zou men in Europa verfoeien. Waar meede bewijst zeide Een van de Europa dat de Europa wijver zijn als de Afrikanen? De Europa's hebben ook al vele gebruiken: Maar wanneer men een Paard, Hond, of ander Dier koopen wil, dat bevoelt men, betaalt men, en beziet men terdegen (om niet bedroogd te worden) eer men 't koopt; waarom dan een Man of Vrouw die men trouwen wil, en. waar meeden men fijn leven draagt en moet eindigen, ook 200 niet gehandeld? een Dier kan men weer verkoopen met weinig schade; maar een vriend, die moet men behouden zolang men tezamen leeft. Met kwamen daar vier Persoonen, geheel met zijde gekleed, in trezen; wij moesten daarom vertrekken, de deur wierde gefloot; deze kwamen hier om de Huwelijk ondertekening te doen. Ik had in de Europese van Aorne ook zulks geleefd, doch meende dat het vergaan was; maar nu bevond ik het de waarheid te zijn, dat mij zeer verwonderde. Van hier bracht hij mij tot het Paleis van den Gouverneur, welks grooten schoon was, staande aan het einde van een brede straat, hebbende rondom een brede graft omgeven en omgeven door dikke muuren, met vele platte torens voorzien. Verlof gevraagd, en verkregen hebben- de, traden wij voorbij een Wacht-huis, over een welgemaakte steen en Brug van zestig treeden lang. Voor de gevel van de poort was den Engel Baloka zeer koninklijk uitgehouwen, de zelfde wordt van alle mensen die door deze poort gaan, ge groet. Zei hij dat het Beeld van Baloka overal in Krinke Kesmes Geoproekt wordt op dezelfde wijze als in Spanje het Kruis en andere Heilige Beelden ge groet worden, en is ons het Beeld van Baloka alzoo heilig, als het kruis in Europa is. Door de Poorte getreden zijnde, kwamen we op een ruime plaats, omringd met woningen en forten voor Krijgs-luiden gebouwd. Deze woningen waren vier verdiepingen hoog, de onderste waren fortalen, in de twee middelste woonden de Krijgers, in de bovenste onthielden haar de jonge manschap, welke tot den Oorlog werden opgevoed, en onderwezen. Op het midden van deze plaats zag ik een Fontein welke zeer prachtig met vele kost-beden van dieren versierd was, en mij zeer heerlijk voorkwam. Onder deze Dieren waren er verscheidene die ik niet kenden, en nooit gezien had. Dit gezien hebbende, traden we door een tweede kleinere Poort, over een korte Brug van 20. treeden lang; ten eind komen we, verschrikken ik zoodanig, dat in lange niet bedaard kon, want aan elkende zijde van het eind van de Brug, waren er twee houten Huizen gebouwd, en op mijn voorbij gaan sprong uit elk een zeer verschrikkelijk dier, Deze waren hare ruggen vier en een half voet hoog van de grond, lang naar proportie, haar kop had het formaat bij na al een Aap, maar voor uit hun bek stonden twee zwarte tanden van acht duim lang, en achter uit de zelve kwamen nog twee witte tanden op het formaat als een wild Beest, ruim zo groot als de staart, zeer vreeselijk om aan te zien, hun kop was gewapen met een zeer scherp en zwart hoorn, als een Een-hoorn grichilderd werd: haar lijf was van formaat als een Windhond, maar zo krachtig als een Leeuw, en hun staart was nog langer als een Leeuw staart; Elk-boze dat ze daar Dieren mogen vatten en worgen konden; hare klauwen waren vreeselijk aan iedere poot waren er vier, elk van vier en vier en een half duim lang; deze waren beweeglijk, als de vingers van een hand, van zwart hoorn, voor aan zeer scherp; ze hadden lange sterke halzen, waar aan een lange zwart haar. "Ren maande vast was, de een was sneeuw-wit, de andere zo hoog en schoon rood, als of ze met karmijn geverfd was; ze lagen aan dikke ijzersen kettingen: haar geluid was zo vervaarlijk niet als haar gestalte, ze hadden een soort van gnorren als varkens, dan grinnikten ze als veulens, soms een fijne schreeu geëvant; ze waren voor weinig tijd aan de Gouverneur gezonden, en uit een gestrand schip geborgen. De Gouverneur wilde deze vreemde Dieren naar Kesmes aan de Koning zenden, op deze plaats was ook een Fontein, veel heerlijker en schooner dan die op de voorste plaats stond, ook overtreffend de gebouwen welke rondom deze plaats stonden de voorgaande; alle de gevels der zalen waren in Fresco geschilderd, met uitgevaagde historieën. Dit Fresco schilderen gebeurde in een soort van kalksteen, zodanig toegezet, dat alle kleuren daar in staand voor de lucht blijven... Bovens de Fontein stonden twee Erebnouwen, zeer fraai gegoten en historieën, 200 van Deugd, als Overwinningen, door heerlijke Beelden uitgevogt. Wy traanden door een kleine houten Poort (aan de rechterhand in 't midden van de weerzijde gebouwen staand), in een groot en schoon Hof, welk zeer vermakelijk was, zoo wel door de lant van verschillende soorten van Fruitboomen, als door de veelheid der Fonteinen en Waterleidingen, met zulke aardige Figuren en lieve Watervallen, dat die niet genoeg konden beschouwd worden. Het vermaak van die te zien was vermakend, en door zulk een geringen toeval, dat ik me over de verwondering der Exposers chamde. Ik had potlood en papier bij me, en tekende vliegensvlug eenigen uit zo goed als ik konde, denkende dat de Garbon mij naar mijn ontwerp onderricht zou als hij weerom kwam, en mij modellen deed hebben, die ik in Europa zou kunnen tonen en werkstellig maken, daar ook nog zo verschillend. Wanneer wij dit alles wel bezien hadden, keerden wij weer naar huis, daar het eten al klaar was. De gast nam zijn afscheid. Wij zetten ons om te eten, en na de maaltijd een pijp gerookt hebbende, gingen wij te kooy. De volgende morgen na het nuttigen van de Akalos, kwam de El-ko ons bezoeken, dat de Garben weer gekomen was, dat hij ons moest verzorgen, daarom nam hij zijn afscheid, met belofte van mij zometijd nog te willen bezoeken. Ik bedankte de El-ko voor alle beleefdheid en genoten Vriendschap, zoo wel als voor zijn genomen moeite. BESCHRYVING VAN HET KONINKRYK SEVENDE HOOFDSTUK. De Garbon komt weer bij de Schrijver, en laat hem veel wonderlijkheid zien, zoiets als de Piramide of Vrije-tooren, met alle details binnen-vergelen, welke beschreven werden. Zaal der Liefde. Spreuken van Sarabaffa, wit het Pedestal der vliegvizheid. Zaal der Wert van Poele Krinke Kesmes, en hare Beelden van de Dronkenschap's gebruik, der zelve, en veroordelen van een Dronkaard. Spreuken van Sarabaffa van de Dronkenschap. Zaal van den Sovreign : Beelden in de zelve. Zaal van de Godsdienst zeer herlijk, Beschrijving van de Adyt of Heilige der Heiligen. Vrije-kaamer en plak daar de Vrije-herd-egazer op vijf. De Garbon beloofde een Beschrijving en Kaart van Poele Krinke Kesmes. Vier Eerpoorten, en der zelven Beschrijving, welke voor haar punt-tyden of Epocha verzekeren. Ouderdom des Werelds. Vertrek, naar het Schip. Tegen de negen uur kwam de Garbon, die ik verwelkomde met alle noodzakelijke beleefdheid, me aan te zien. De Garbon en ik hadden weinig contact, maar hij zei, ik zal voortaan na de eten weer komen en je meer leiden zien en onderscheiden als den Ziel-bo heeft kunnen doen, zowel van het geheele Land, als van deze Stadt, om dat ik de opzienende en bezorger van vele gebouwen ben. Waarop, naar afscheid genomen te hebben, vertrokken we een uur later, als we hadden gepland. Een uur later kwam hij weer om, wanneer we zelfs weg waren gegaan welke de El-bo met mij had gewandeld. We kwamen weer bij de voornoemde Piramide of toren, maar zag die nu met meerder aanvang en opmerkingen. De Garbon bracht me binnen in de Toren, daar waren vele en ruime Vertrouwen, door verschillende Personnen bewoond; hij, die met alle deze bekend was, werd met alle eerbewijzingen ontvangen. De Opzaffer die ons kwam ontmoeten, overhandigde terstond de sleutels van alle de kamers aan de Garbon. Vervolgens traden we in een brave kamer, daar twee aanhangende Heren zaten, in 't rood gekleed, die kwamen op het zien van de Garbon ons te gemoede, en verwelkomden ons. De Akkoord werd voort aangebracht; onder het drinken hadden zij vele discussies, welke ik niet verstond, maar merkten dat de Garbon als een eerlijk of rijk man werd gezien. aangezien; want na het nuttigen van deze "Akalon", gingen deze Heeren ons tot aan de trap met alle beleefdheid. Terwijl we opklommen, zeide de Garbon tot mij, dat alle dertig trappen hoog verfchilde kamers waren, welke elk haar. vonden gebruik hadden, en waar van hij mijn eenige zoude laaten zien, alzoo hij de ‘Deel zo van alle had, die ons den Overfler was naadraagende. Ik bedankten hem met een goed hert, hem belovende fijne moeite te zullen vergelden; hij zeide niets te be- geeren; waarop ik antwoorde, mijn Heer, dat Boekje van Cartesius dat ik u vereer heb, is u immers aangenaam, O ja! zei den Garbon; waarop ik antwoorde, mijn Heer, dat u neemt zoo veel moeite met mij, laat ik daar voor de eer, dan hebben, van aan een paar Boeken en Kaarten te doen hebben, welke ik in ons Schip heb, een Vriend van mij in Holland heeft die uit liefde voor mij, onberispelijk afgezet, of met waterverf gekoloreerd. De Porteur! zei hy tegen mij, hij zou mij te veel verplichten. Niet met al mijn Heer, antwoorden, ik bij kon mijn nieuwgierigheid weerom te voldoen, dat mij vergelding, gedenken is de deezen Borst, van haar daar teederlijk aan- Krinke Kesmes. 208 Den Garbon zei, "ik zul nieuwgierigheid voldoen, zoveel in mijn macht is, en niemand in deze Stad kan u meerder doen hebben als ik, want mij zijn alle sleutels toe betrust.": Onder dit spreken kwamen wij bij een deur, die den Garbon open floot, hier in treedende zag ik een ruime Zaal, welke nog ligt, nog donker was, maar geleek als een schemerlijk, dat zich door de Boordwanden verspreid, bekwaam om beschamde Maagden in te brengen; deze was de Zaal der Liefde, hier zag ik veel Beelden, waarvan elk op een ronde Pedestal stond, dat op- wierden bewaard de spreuken van Sarapis; en zodanig voorvallen, die waardig waren geoordeeld, te beschrijven, en te bewaren, om aan de geheugen, en nakoormelijkheden overgeleverd en bekend gemaakt te worden; en in elk Pedestal, onder elk Beeld, berustten zodanig beschrijvingen. "In spoken als het wezen des Beelds uitdrukte, of vertoonde." Het Beeld der Liefde stond in het midden van de Zaal, zijnde een jonge Vrouw, gehouden als een vuurvlam op haar hoofd; haar boekje vertoonde tien regels; in haar linkerarm lag een Kindje, dat zuigen kon worden, onder elk Beeld gedrukt werd: in haar rechterhand had ze een brandend hart dat ze op haar hoofd hield, waar een van vijf bij haar staande Kindeje speelde en klopte. In haar pedes were bewaard de Liefde des spreukens van Sarabanda, evenals gebeuren van de Liefde, zowel binnen als buiten Talojal voorgevallen. De genoemde vijf Kindejes hadden elk haar betekenis: de een was de Liefde tot de Deugd, een ander vertegenwoordigde minlijk genoegen, weer een ander de eerbied &c. Aan de rechterzijde stond het Beeld der Natuur, wat achter de Liefde; deze was een geheel na een Valk op haar hand. Aan de linkerzijde van het Beeld der Liefde stond het Beeld der Stilzwijging, vertoonende een Vrouw, wiens mond met een ring door haar lippen geflooten was, leggend de vinger van haar rechterhand bezijden de ring op haar gefloote lippen, en hebbende in haar linkerhand, een Zeegel-ring die nog aan de linkerzijde des rings op haar mond drukte. Ik zag met grote aandacht het Beeld van Stilzwijging aan, alsof het een Heer was bij ons in de Zaal, die den Garbrand groetden elkaar, en na een kort gesprek zei hij aan de Vrouw, houdende een zegening dat hem bekend is, dat hij dan aangeeft dat ik niet versta, trad den Garbrand naar mij toe, zeggend ik moet den Gouverneur spreken om gewichtige zaken, die ik niet voorbij kan. Hij liet het Pedes van Stilzwijging op, krijgende daaruit een half vel papier, aan mij dat gevende, en zei, schrijf dit af; op die tafel is pen, inkt en papier, zal daar tegenover bij u zijn: dit zijn een paar van de Spreuken van Sarabanda, gerelateerd de Stilzwijging. Ik bedankte hem. Hy vertrok met den Heer, fluitende de deu- re toc; ik had’ wel begeerte om alle de Beel- den te bezien , maar dagt den Garbon mogt in?t korte weeder koomen,, en haaftıg zijn, ik wil dit eerft aflchrijven, daar naa kan ik de Beelden genoegzaam befchouwen. Dit volgende w het Affchrife van dat hy my overhandigde,, zunde Sprenken. - Het Stölfwygen is de cerfte trap tot de Wijfbeit, de Minnemoeder der Vreede, en de bewaarfter der Deugd. u i v Inde konft van Ssilfwjgen , en zig niet te openbaaren, beftaat alle geheim. | | Een wıjs Man verklaart hem niet, om + 20% Befehryvinge van het Koningryk betaalt aan.zoo veele menfchen als hy hem ontdekt. | ‚Stilfwugen is het heiligdom van de Wijss heid, jaa heeft veele van de Goddelijkheid , want zy verkeert het gebrekkelijke in een _ loffelijk geheim. . .Stilfwügen geeft de zelfde luifter aan de reeden, als de fchaaduwe aan de koleriten der Schilderyen. Be Stilfwiugende menfchen ‚zijn bedagtzaam en voorzigtig in ’t fprecken , en zy werden gefteld’buıten 't getal der Sotten. | | Zig te onthouden van fprecken , is het . zeegel van bekwaamheid , want vecl fpree- ken verfwakt het verftand, en doet de ge- dagten in de lugt verdwijnen, dog men moet op fijn beurte zomwijl cen weinig zeg- gen, om niet altoos een bloote aanhoorder. var eens anders reeden te wcefen, en dan .nog moet men fpreeken als de Gemeene, maar denken als de Wijfe. . Een goed Politijk moet meefter van fijn tonge zijn; want de ziele van een wijs Man zuft aan de wortel fijner tonge; maar die van | een Br + = 0 0 KrınKke KeEsmes. 238 een Gek, die dant op het üpjeider zelve. Eene die vaardig, iet spreekt, is, naat alziend op het tip van verwonnen en overtuigd te worden: men kan dikwels ineens zeggen als andere willen hooren; daarom moet men spreeken als met testaments; daarvan, hoe veel woorden, hoe menig krakeel. Secretief is de ziele van alle grote onderscheidingen en de goede uitkomsten in gewichtige handelingen moet men zoeken in de zelfde stiel te houden: daarom, indien gy zaaken van gewicht verhandelt, dans spreekt nooit, antwoordt niet meer als u gevraagd wordt; maar hoort naar je toe, en vat op die te veel klappen. Die zich onthoudt kan, heeft groote heerschappij over zich zelf. De Wijzen houden haar altijd geheimen: en nog te meer, als zij de Leden niet kent, of tot wie zij spreekt. Als men zich uitdrukt, moet men niet te klaar zijn, want geheimenissen verwekt geheimzinnigheid, en men gaat voor een bekwaam man voorbij. Daarom, moet men zich nooit verklaan, want men houdt de gaven in twijfel zolang men niet voort verklaart. Zoo houdt God alle mensen in verwachting, dat na de volgende is wijsheid. Die zich niet verklaart; die houdt iets anders gedacht in twijfel en verwachting. Daarom drukt je nooit te klaar wit; want een verklaard besluit wordt niet gehoord; om dat het is alsof men met een open spel speelt. Wie fijne kaarten aan anderen vertoont, doet hen fijne en zichzelf schaapjesjaagde, men moet bedekt zijn, en de zulke niet veel vertrouwen die haar ligt openbaren; want die alles aan andere vertrouwen, zulke moet men niet vertrouwen. Men moet openhertigheid schouwen; want fijne gedachten te ontdekken, is de poort te openen tot de sterkte van je gevoel. Zijt schrander, maar bega geen onachtzien en onwetendheid in 't ontdekken van je bekwaamheden, gebruikt de middelmaat. Onderzoekt eens anderen hart en ziel, gy het uwe openbaart, spreekt niet veel, en dan, nog niet alsof je wel weet. Om iemand's hart te ontdekken, moet men met hem twijvelen of verzekeren maken. De ijver van weten worden vele verward, zodat je voor den dag brengt dat beter geschreven waar. Het is Wijsheid in niets te bekennen, en zichzelf te verbergen. Zoo is men dikwijks ook onvoorzichtig van zich te openbaren in 't spelen; en ons gevoel staat bloot en onze emoties in het volste openbaar. Ook is in de wijn de waarheid, een dronken man kan niet veinzen. Door liefde der Vrouw, worden ook veel openbaar. Men moet voor Verzieders vaar snel geven, dagten, ongereten bedekken met wantrouwen en onthoudingen. Uw gedachten blijven uw eigen, dan behooren zij aan een ander, welke als dan tot uw verderf kunnen gebruikt worden. Doorgrond eens anderes gedachten, en verbeter de uwe. Als u opentlijk te gaan, is dikwijks haat en zeer moeilijk, het gaat zeerder en lichter dat men fijn voorneemens in houwen; men moet ingetogen zijn, en zich aan al de Wereld niet gemeen maken; maar fijn naam veranderen volgens de platen en zaaken; doch egter zich wachten van niet vertrouwen of bedriegen te worden. Een listig mensch, die moet weifelen vaardig van verstand, alles fijn, doorfin, en oordelen, weinig spreken, veinst, fijn gedachten en voorneemens, bedekken; maar evenwel waarlijk met beleefdheid, vriendelijkheid, en met een blauw gelaat handelen. Men moet listig zijn om fijne gebreken te verbergen, en behendig fijne hartstogten te ontwijken, op dat een ander nooit onsympathie kan voelen, en dat uit vrees dat zij u misschien voorkomen door tegen te spreken of pietsig te zijn. Om het Pedestal van de Stilzwijgentheid. Kijk, Kesme 3213. Ontwijken is het voornaamste in de Politiek, men moet dikwijks schijnen en veinzen niet te weten, dat men verstand heeft. Het onverstand neemt de wijk uit den Tempel van Stilzwijgentheid, want de woorden worden luchtigelijk uitgeput, als het verstand onvrugbaar is. Leerd vijgen, tot u het spreken niet deuren mag, en gy in een hooger rang zijt. Die zijn tong weer te bereiden, word aangezocht. Al wie ontdekt, word mettertijd. Openbaar geen gebreken der grooten, want zy lijden dat niet. Veel dingen worden lachend gegeven of gedaan, die na vandaag fchreijende beklaagd worden. Met al dit lause Preukje schreef, floot de Garbon de deur op, en trad met een Heer binnen; ik stond op, en groette haar met alle beleefdheid; de Garbon trad naar de Tafel, en nemend het Papier, daaruit ik dit nageschreven had, floot dat weer. Terwijl de Garbon bezig was met een Brief te lezen, bezag ik de Beelden welke de Liefde-zaal vergulden, en waren de volgende. Een Vriendchap, was een Vrouw met Mirten en Granaatappels gekroond, met haar rechterarm omhelsde zij een dorren Boom daar een "Wijngaard om geflingerd was, op haar kleed zaten vele Spreuken, die ik niet verstond. De Jeugd, werd vertoond met een jong dansend Meisje, hebbend een krans van Bloemen om haar hoofd, en haar jurk met veel soort bloemen geborduurd, zij had in haar rechterhand een beker, en in haar linker een schaal. Schoonheid, was een Vrouw die haar hoofd ten dele met Wolken bedekt had, zijnde anders naakt, in de rechterhand droeg zij op een pauder met een klauw, met de linker een lelie. Het Laagje, werd verkondigd door een Jongen man, 'welke een Juk om zijn hals had, een Sluitering aan zijn Vinger, een Quete aan zijn hand 'hebbend Bacchus aan zijn voeten, waar mee hij op een Slange trad. Hier waren nog meer Beelden, die, om dat den Garbon wat haagig scheen, konnten die nicht alle beschouwen, doch den er. Hier waren noch mehr Beelden, die, um dass den Garbon wat haagig scheen, konnten die nicht alle beschauen, doch den er. Kracht Kususes 218 bon beloofde mir alles förmlich zu zullen. tun haben, und war all eins van seine Dinge nach das mir ebenfalls in der Spanischen Sprache besichtig. Die Liebe-zaal verlassende, waren wir nach dreißig Treppen aufgeklommen gehend, wieder in einer schönen Kammer, in der wesden alle Gesetze von diesem Pöbel Krins und Kesmes, als auch die von diesen Freien Stadt Talonanel bewahrt. Hier saß das Bild von dem sehr weisen Gesetz-geber, und Philosoph Sarabafa, als eine Sinnes-und Gott-erkenntnis Tafel, darauf lagen gesünder geflochten, und offene Bücher, Briefe, Zeugen, &c. Was hinter ihm stand, fand ein Advokat mit einem Mute oder Kap, und Tabakard von produktion vergürtet. Die Daar neben stand die Gerechtigkeit, die hatte in der einen Hand zwei Schalen: in der einen Schale stand ein Hund, in der anderen eine Schlange, und in der anderen Hand hatte sie ein blutiges Schwert. .. Het Zeeven werd hier ook vertoond, door een jonge Maagd; met Semper Vivum als benaming. Het toon: "hebbende in de een hand een randende lamp, in de andere een olijfpot, waar uit zij in de lamp goot. Aan de andere zijde stond de Koppmannschap of Handelinge tussen de Rijkdom en het Geluk, of Ongeluk. De Koppmannschap of Handelinge werd vertoond door een Jacopijng Jongeling; deze had in zijn rechterhand drie tongen, in de linkerhand een elleboog, schaalle, koorenmaat, en een vorkmaat, met een pasler, bij zijn voeten stond een volle geldbeurs, spiegel, en Slang. Op het Pedestal van de Rijkdom stond een Schaap, waarbij beneden lag een cedel gevuld met Steenten, gouden ketens, en potten, geld, kroonen, scepters &c. Het Geluk en Ongeluk, waren twee Beelden, tegen elkaar over staande, houdende beide de rechterhand omhoog en open, de een was Rijk, de andere als een Slaaf gekleed; boven haar als uit een Wolk kwamen twee handen kruisgewijze over elkaar, de ene gaf aan de Rijke een volle geldbeurs, kroon, en een beeldje van een jonge Maagd. De andere gaf aan de Arme een leeggekeerd omgekeerd beurs, een droog doortak, met enige Scorpioneven. Voor het Pedestal van het Geluk en Ongeluk stond een driehoek. Wij die deze Zaal verlieten, klimmen nog dertig trappen op, alwaar de Garde weer om een deur stond; daar in treedende, zag ik hier weer enkel ver verschillende Beelden, welke ik niet eens kende. En vraagende wat dit beduiden, antwoordde de: Kunstkrant. 