title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende onderwerpen
creator: None
text: Sliaschien wilde Elisa op dexa wqze NAäMAN diep doen gevoelen, dat niet hij, de Profeet, maar de God van hemel en aarde, die God, dien Eliza diende en wiens hand waaraan, die alleen hem zo redde. Misschien verhinderde hij dns de afgodische eerbewijzingen, waarmede andere -ina NAäJf AH Eliza zo hebben begroet, althans hij zond Zijn bode met den last, ziende: "Ga hen en wasch u zesmaal in de Jordaan, en uw vleesch zal weder komen en gij zult rein zijn. Maar NJ&maji werd zeer toornig en toen weg." Het dunkt, Gel! gij gevoelt opgewekt het vervolg van deze geschiedenis in onze Bijbel te lezen. Het zal je nu alsdan blijken, welk gesprek NaSban had op deze gelegenheid bij het feiten, hoe krachtig zijn verontwaardiging over de hem gegeven raad niet dacht; hoe wijze en vriendelijk door Jezus van volgelingen toegesproken, tot andere gedachten kwam, Ezra's woord gehoorzaamde en alzoodanig in Zijn ogenblik wonderbaarlijk werd genezen: gij zult alsdan zien, welk een indruk deze weldaad op het ge- Digitaled door VjOOQ IC 132 moed der mans maakte; boe zij Eliza dankbaar gevoel wilde doen blauw; maar tevens, met een eeneedele fierheid de Profeet de geschenken van de hand wees. In Gehazi, den dienstknecht van Eliza, zult gij bevoorrecht blijven van bet deep bedroefde menschen, dat zieh, zoo ras er gelegenheid is, openbaart: maar tevens raak je de trouwe Gods in de uitvoering der bedreigde zaak Zijn Woord: "Uij zal de leugensprekers verdoemen aan de man des bloeds en des bedriegers heeft de Heer een goedwelwillend oog - Wij toch kunnen niet meer dan deze bewezen aanjagen en keeren alzoodanig weer tot de ware trouw: "NaSman werd weer toornig en toen weg." Van deze tekst, dacht ik bij deszelfs gezellige overgang, ging ik naar vele partijen te trekken. Deze zijn geschikt om te spreken over den gebaldeende en onbedriegelijke toorn; of weer, dat de daad spoedig de ontvanger bericht blijft volgen: of nog weer, hoe meestal goeden raad, wanneer die niet strookt met onze inzielen en overwegingen, gewoon zijn te verdringen. Gewisselijk maken, mede onze aandacht waardig, tot een, nog veel gewichtiger, laat zieh de tekst aanwenden en zoek ik denzelfde te gebruiken. Ik wensch in naam van genietendheid en handelwijze onder de raad van de dotter Ezel gegeven een beeld aan te wijzen van de gezindheid en handelwijze de meeste christen-belijders omtrent de raad van de verlossing, wat in de Schrift ons is geopenbaart. Heilige daarvoor de Heer onze aandacht door Zijn goede en Heiligen Geest! Namelijk was melaatsch en wijzere hoedanigheid, hoe dan ook, de kwaadtdadige tusschenkomst des Heiligen Geestes onze geestelijke toestand. Allerbelangrijkste vragen, immers naar mate onze overtuiging van ons diepste gebrek en menselijk overtreffen, dieper is, naar die mate zal onze belasting in Christus levendige en baelier worden gezien. Hoe, zal Hij die van verlossing spreekt, en van onze eilende zwijgt, belangstelling wekken? Is de boodschap van genade voor de derde gene die zich vrij kent van strafbare misdaden? Openen wij de Schrift, daar lezen wij: "Het hele hoofd is ziek en het hele hart is mal. Van de voetzool af tot het hoofd toe is er niets geheeld aan het vlees, wonden en strepen en etterbuilen, die niet uitgedrukt noch verbanden zijn, noch geene van dezelde met olie verzacht is, en weer: Rom, 3 : 10—18. Gezien is geschreven: daar is niemand rechtvaardig, ook niet een; daar is niemand die verstaand is, daar is niemand die God zoekt. Allen zijn zij afgeweken, te zamen zijn zij onnut geworden; daar is niemand die goed doet, daar is ook niet tot Hem toe. De helle keel is een geopend graf, met hunne handen plegen zij bedrog, slangen-venijn is aan hun lippen, welker mond vol is van vervloeking en bitterheid; hunne voeten zijn snel om bloed te vergieten; verontwaarding en ellendigheid is in hunne wegen, en den weg des vredes hebben zij niet gehend. Daar is geen vrees Gods voor hunne ogen." En opdat men niet zou meenen dat deze beschrijving alleen de Heidenen geldt, welke daarhier leven zonder het bezit eener goddelijke genade; daarom laat de Apostel dit tekst (vs. Digitale publicatie door Vlaamse Overheid 134 Drieëigelijk, goddelijk, dat is niet God, zijt ik vraag weder: Mens was melaatsch en - wat? Hoedanig een wij zie natafel? Nog nader: hoedanig is ons hart? Hetzelfde bliest eindeloos begeeren, is ligt verleidbaar, te vatbaar voor zinnelijke indrukken. Maar krachtiger spreekt de Schrift, wat zegt: Dat een hart van steen van hetzelfde te allen tijden alleenlijk boos is; en noemt het een steenen hart, arglistig ja dodelijk bedriegelijk meer dan enig ding. Uit hetzelfde, het is de nu spreekt des aller sacht moedigsten, Heeren, komen voor boze bedenkingen, doodslagen, werspelen, koersen, diegerijen, valsche gefluister, lasteringen. Ons verstand, is hetzelfde niet kortzichtig, niet beperkt binnen enge grenzen, faalt het niet dikwijls niet wordt het niet telkens door waanzin misleid? Voor- zeker. Maar nog daarenboven zegt de Schrift: dat wat in hetzelfde verduisterd, zond, vervreemd van het leven Godson door de onwetendheid die in ons is en door de verhongering des harten; dat de natuurlijke mensch niets begrijpt van de dingen die van de Geest van God zijn; want zij zijn hem dwaasheid, en hij kan ze niet verstaan, omdat ze geestelijk onderscheiden worden. Onze wil dezelve is niet alleen verkeerd, maar naar de Schrift onbekwaam, gelijk een ijzeren zenuw (Jes. 48:4) het bedenken des vleesches is vijandschap tegen God; het onderwerp zich der wet van God niet, en het kan ook niet. Niet alleen zijn onze genegenheden onzuiver, naar zelfs al weer getuigt God het in Zijn woord (Job. 11:16) "zoo denkt een boot"; de hartstogten, ze zond voor den wil. hete gen de vingers zijn voor den arend of de zelden voor het schip, och of het zou zijn! maar als de vingers bezwaar zijn met slijk; als de zeilen Digitized by Google 135 niet geven redelijk zijn naar den ballast, zal vandaag dan beter zijn of het vaartuig van trekken? Is niet doorgaans onze blijdschap over nietige dingen? (Arnoldus VI : 13.) Zijn we niet liefhebbers der wellust? Strekken zich onze begeerten niet niet naar het verboden? Is ons vermaak niet in die dingen, welke onze onsterfelbare ziel ten verderve en ondergang voeren? Daarbuiten ons lichaam is ten wapenfeit der onregeling. (Rom. VI : 13.) Wat denkt u? Zijn we niet geestelijk melaatschen? Zal ik van daden spreken? In de allertreurigste stand staan in de gedenkboeken van ons geslacht en algemeen lezen wij deszelfs schande. Men treedt Gods wetten met voeten; men is ongevoelig voor Zijne werken; men voert de wapen van de wellustigen leugen; men acht het bloed des Zoons Gods onrein en doet den Geest der genade smaad aan. lederen dag gaat de kreet des oproers van duizenden, van miljonnen, die zeggen dat zij in God geloven, op tegen den Almachtige. Ik vraag nu, hoe niet, zonder de taschencomptant van alles overwinnende en door niets te overwinnen genade, melaatsch zou worden? Zo niet, hoedanig wordt zij meestal gehoorde? Men acht ze een kleinigheid te zijn; men noemt ze dikwijls een overijving, een zwakheid, soms zelfs een noodzakelijk kwaad. En toch, die de zonde doet, doet de ongerechtigheid, die is verloochening van Gods aanwezigheid, ondankbaarheid tegenover Hem, vijandschap, rebellie tegenover Hem; die verontrekt den mensch, bezoedelt en verpest alle vermogens van ons lichaam en van onszelf; baart lichaamsschades en zielewonden; onderfempt verpest ons aan den dood; maakt ons den vloek waardig, ja is oorzaak dat wij onder den vreesselijken toorn van den Almachtigen in gevaar en volstrekt vergeten en iets te doen tot onze redding. En wie, M. H.! wij allemaal zondaars, dan in den volsten sin van dit woord, zijn wij dan niet allen schuldig? Ik weet het, men vraagt hier: heeft dan een ingetogen wandel geen waarde? Is er dan geen voortreffelijkheid in daden van liefde en barmhartigheid? En zeker, bij onze medemenschen hebben wij recht op achting, navolging en erkentenis. Maar bij den Almachtige, Ach, bij de goden, legt ze neder in het stof, diep verzonken om vergiffenis smekende, "Wie, zo schreef eens iemand, "beacht de schoonheid en het schitterende licht in de duisternissen, wanneer zij in de schaduw van den nacht gezien worden. Maar als de heerlijke oorsprong van den dag boven den gezichteinder rest, verdwenen zijn schone schoonheid en haar glans, is duisternis. Zoodanig zijn de menschelijke voor treffelijkheden, wanneer zij vergeleken worden met de tuin, waardevolle wet, of bezien van het doordringend oog des hoogsten glorierijken Gods. Niet is het beginsel onrein, waaruit zij worden verricht, dan weer de wijze, waarop zij worden gedaan. Dan weer het einde, waartoe zij zijn geschiedt, zonden zulke daden waarde en verdienstelijkheid hebben bij God, Wiens oog leesft op den bodem van het hart; - bij God, Die steeds rein is van oogen, zodat Hij het kwade zoude zien. Heilig! Heilig is de Heer der heerschaten! De Engelen zelfs zijn voor Hem aan reinheid. Daarenboven: des Heeren wet is zeer wijd, zij is geestelijk, zij verbiedt de daad, maar ook de neiging tot de daad. Ach, wie kan bestaan voor Zijne aangezicht? Wie zal Hem antwoorden, wanneer Hij tot verantwoording roept? Vandaar dat Mozes gedaagd was om zich te stellen in de bijzondere tegenwoordigheid van God, betaande: ik ben vervaard, ik ben bevreesd tot bevenden stel, - vandaar dat Job ontboezemde: lik verfoei mij en heb beruchtheid in stof en as, vandaar dat daal Jklaus, in heilige vervoering schreef: ik smeek, want ik vrees, dewijl ik een man van onreine lippen ben. Ja, alle gelovigen, zij kunnen van geheel hart de taal der Godsmannen en vrouwen, die telkens op hun lippen, hun hart beklagen als onreinen, als melaatschen. De melancholieën van een profeet werd door Elizabeth gegeven. "Ga henenen", dus liet de Profeet hem welen door een bode, "ga henent" en wasch u zevenmaal in de Jordaan, en uw vlees zal u weder komen, en gij zult rein zijn. Ook ons, van nature melancholieken, wordt in de Schrift raad gegeven tot verlossing en reiniging van onze zielen. Ik moet u deze zeven prediken. Gevende Heer, ons een oor om te horen! Dit is een Middelaar van God en der mensen, de mens CHRISTUS. Jezus heeft God geopenbaard in het vlees. Die geen zonde gekend heeft, heeft God zonde voor ons gemaakt, opdat wij zouden worden gerechtvaardigd bij God. Hij is om onze overschrijvingen verwond, om onze ongerechtigheden is Hij verbrijzeld; de straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem door Zijne Striemen is ons genezing geworden. God heeft Hem voorgesteld tot een verzoening, het geloof in Zijnen bloed, tot een demonstratie van Zijne gerechtigheid, door de verzoening der zonden die voren zijn, onder een verdraagzaamheid van God, tot een demonstratie van Zijne gerechtigheid in deze tegenwoordige tijd. Opdat Gij rechtvaardig zijt en gerechtigend voor degene die uit de geloof in Jezus is. De CHRISTUS dienst betaalde volledig: de zoon des mensen is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en de ziel te geven, tot een rantsoen voor vlees, en weder bij de instelling van het Nachthaal, in den laatsten afdalende van Zijns sterfelijke leven: "Dit is Mijn bloed, het bloed van de N." En nu, hoedanig is de verlossing, die daar in Christus Jezus? In de daad allerberoepelijkst. Kan het anders, wat is niet God, door God en tot God? Zij is vrijmagtig, juist geschikt voor onze loutering behoeften, volmaak, eeuwig; en nog maar noem ik een stuksje van de zaak. Een vrijmagtige verlossing - Is de Vrijzaller God iets voor de mens verschuldigd? Behoefte heeft Hij van hem gediend te worden? Neen, neen, het niet de minste schuld had hij over den Minister der Goddelijke Majesteit verspreid, indien het gehele geval van Adam waren gevallen in den eenwigen afgrond van eeuwigheid. De oorsaak van de verlossing van de doemelingen, zij is alleen het welbevinden van God. Hij neemt de Engelen, die hun beginsel hebben bewaard, geenszins aan, maar kinderen van Adam, in Adam gevallen en zij toonen Zijne vijanden betoonde. Hoort, een ieder, tot wie de blijmoedigheid van genadekomt, wordt stellig en plegtig geroepen haar op te merken, aan te nemen, haar hartelijk te ombelzen, zijne ziel, hoe ook beladen met schuld, gerust op haar te laten zinken. Geen daad van verdienstelijkheid komt hier te pas, geen voorkomende geschiktheid wordt hier gevorderd. God is een God, die de goddelozen regtvaardigt. Alle roem is eeuwig niet gesloten. Is de verlies, die in Christus is, niet voldoende voor onze zondaars behoeften? - Voorzeker, ik vraag wat behoeven wij? Immensely, kennis van den weg des heils, en Hij, de Christus heeft ons die volkomen geopenbaard en bekend gemaakt, het evangelie. Het leven en de onvergankelijkheid heeft Hij aan het licht gebracht door het evangelie. Wij behoeven kwijtschelding van schuld en zij is in Hem; wij hebben de verlossing in Zijn bloed, namelijk de vergeving van onze misdaden naar de rijkdom van Zijn genade. Geen verdooming is er voor degenen die in Christus Jezus zijn, wij ligt ten aanzien van natuur onder den vloek, maar hoor ik hoe krachtig Paulus van de gelovigen zingt: "Christus heeft ons verlost van de vloek der wet, een vloek die worderijk was voor ons." Wij bekennen reiniging en heilige, dochzelfde Apostel boort wij weder het woord: "Indien de bloed der kafers en bokken, en de asch der jonge koenders besprengende de onreinen, dan reinigt de genade des vleeschts: veel meer zal het bloed van Christus, die door den eeuwigen Geest zichzelf offers heeft gebracht, uw gewissenschap reinigen van doden werken, om den levenden God te dienen? Nog meer: daar wij van nature roodloos en onwillig zijn in den van God verordenden weg te laten salig zijn, zo stort de Heere Christus den in de Geest in de harten der gekoren, en wederhoorigheden wonen bij Hem. Ab Vorst en Zaligmaker is Hij verhoogd om Israël te geven bekering en vergeving der zonden. Volmaakt is de door Christus verworvene verlossing. Dat gebrachte al de gezaligden in den hemel. Door hen hebben zij overwonnen; Hij zelve heeft met eigen hand de kroon der rechtvaardigheid op het hoofd gedrukt. Aan de bannen vijanden, zodanig door een kracht onder hun hoofdten gelegd. De overwinning is des Heren. En wij, schoon nog in het dal der onvolmaaktheid, zouden mochten leren kennen; laat ons niet ophouden de aardbewoners van Hern te betegelen: "Wie God is onze zottigheid, sela! die God is ons een God van volkomen zaligheid." Hij is de Eerste en is de Laatste en bevalt Hern, dat er geen God is. "Hij kan volkomen zalig maken degenen die door Hern tot God gaan: alzoo Hij altijd leeft om voor hen te bidden." Het bloed van Jezus de Zoon van God, reinigt van alle zonden. Eene eeuwige verlossing noemen wij die, welke in Christus is. Wij doen dit, in navolging van Paulus, die, Heb. 9:11, 12, dus spreekt: "Maar Christus, de Hoogepriester der toekomende goederen, gekomen zijnde, is door den meerderen en volmaakteren Tabernakel niet met banden gemaakt, dat is, niet van dit maaksel noch door keten bloed der bokken en kalveren, maar door Zijn eigen bloed eens in het heiligdom ingegaan in een eeuwige verlossing te weeg gebracht hebben, en weder, Heb. 10:14. "Met een offerhandeling heeft Hij in eeuwigheid volmaakt degenen, die gekeiligd worden." Eene eeuwige verlossing! Moest zij niet aldus zijn, daar de zonde, bedreven legelijk de hoogste dal is, tegen de eeuwige Majesteit van God, niet anders kon worden geboet? Moet zij niet een eeuwige verlossing zijn, de verlossing verworpen door Hem, die de kern van de wereld, de menselijke natuur aannam, en nogtans de eeuwige Zoon is des eeuwigen Vaders, in God bovenal te prijzen tot in eeuwigheid. Gelukkigen, die deel mogen hebben aan Christus en Zijne goederen. Schatten, onvergankelijke schatten, zijn uw nieuw Onwrikbaar vast staat uw zaluigheid; en voor de toekomst beidt een eene onverderfelijke, onbevlekkelijke, en onverwelkelijke erfenis. Wat nog ooit moge treffen, of dringen, plagen of bedroeven, geen nood! Om hetgeen Christus wil heeft God gesproken en door de Heilige Geest deze zin de taal toegepast aan onze harten: Jes. 54:9, 10; "Ik heb genoegen dat Ik niet meer op toekomstige noodlottige besprekingen zal verken, en mijn goedertroestendheid zal van u niet wijken en niet verbanden mijns vredes zal niet wankelen," zegt de Heer, uw ontfermer. Is Hij niet eeuwig, de getal van de eeuwigheid? Gaat u nu kennen, zo liet Eliza het boedelchapen: "Ga, ken en was het zevenmaal in de Jordaan en uw vleeslust zal wederkomen en gij zult rein zijn." En ons - wat laat God ons verkondigen? Wat moeten we van Christus weten, van Christus wegen, te prediken, te prelien, telkens prediken? Doe de drompelt u in de plaats van het bloed van Christus en gij zult behouden worden. Of laat ons eigenlijk spreken: gelooft in Christus, u wordt zalig. Dierbare boodschap, namens wijn aan met de boodschap met Quitsprekelijke vreugde! Of zullen wij de verzoenende kwaad van Christus leiden en diensten loochenen? — Hem schijnt eerbiedig als een woedend voorbeeld ter navolging, als de onverzwaarbare standvaste, die Zijne leer met Zijn bloed bezegelde? Zullen wij opbouwen te geloven, dat God zich hoeft voorgesteld tot een geëerbiedigde betooning van Zijn rechtvaardigheid? Men bedenkt loch te dat men, door dat doen, zich wikkelt in vele twijfelptallen, onnoodig makkelijker uit den weg te ramen dan de bedachtelijke tegen de voorvatervlees opvatting van de leer der verzoening immer geopperd. Men bedenkt toch, dat men dus loochent een eerste stuk door alle eenwen des Christendoms niet alleen geloofd maar ook tegen iedereen aanval mannelijk verdedigd! Men bedenkt toch, dat men het Evangelie vaak aan middenpunt beroofd en de krachtigste drangredenen wegneemt tot de beoefening van wandelingen! Men bedenkt toch, dat men door dat doen, alleen de profeten en Apostelen — maar ook Clause verklart een leugenaar te zijn, althans, — het een en ander is gezegd met den diepsten eerbied — verlaagt tot een dienaar der dwaling? — En dan, ongelijkige vaderen, die in stervensnood geworst hebben door het geloof aan de offerhand van Christus aan het kruis! Doch neen, allergelukkigsten! Goeie hebt overwonnen door het bloed des Lamms, nog zingt gij in de hemel met de Gezaligde op den hoogste toon van deszelfs Wonderbare kracht! Zal ook eens dit voorregt worden, och! dat wij in het heden der genade tot Christus leerden gaan! Afschriklijke Geest, leert Gij dit allergenadigst! Geloof, Wij gaan niet tot Hem, tenzij wij ons onreine, maatschappelijke gevoelens ontdoen; het is dat komen tot Christus, dat vallen voor Zijn voeten, dat Hem achter aanblijven, dat roepen, dat pleiten op zijn eigen woord, is dat niet iets innigs, allerinnigst? Mijn vlees eet, zoo sprak de Heer zelf, en Mijn bloed drinkt, die blijft in Mijn, en Ik in hem. Och! kenden de kinderen der mensen die werkzaamheden; kenden zij wat het is met Christus reeds hier te zijn vereenigd, te rusten op Zijn arm, en in Zijn schoot! Broeder, Hem, met Hem, Hij in ons en wij in Hem, zullen wij vooruitgaan, blij! Mensen! Natuurgenoten! We bidden u als God door Zijn blik op u te zien en u met God te verzoenen. Wij bidelen. Ik hoop allhier, dat de beschouwing van de taal in het onderricht, hetgeen ons deze leer geeft, ons lezen doet verstaan, of in de overtuiging hiervan zal bevestigd hebben, en dat dus in de hoop, hoedanig er, helaas! in onzen tijd, zelfs ook in onze protestantsche kerkgemeenschappen zijn, die, of in gesprekken, of door geseachte schriften, deze leer als dwaashheid of leugenleer uitkrijgen, en het nuttigen van deze waarheid een noodzakelijk gedeelte der herstelling van het Christendom uitmaakt, door u gehoorden zal worden. Voor hetgeen zij waarlijk zullen zien, lasteraars van hetgeen zij niet zullen verstaan en verdraaiers van het Evangelie van onze Heeren. Drielal van Leerredes en over andere belangrijke onderwerpen door Theodorus Muntinghe, 1817. — 2e druk, p. 59, 60. Digitized by VjOOQ IC Hij zegt: "In Gods naam, nee, absoluut niet! God door ons bedelen. Hoe kunt u zoiets een bede afwegen, een bede voor God en den mens? De Hooge en Verhevene, die in de eeuwigheid woont en Wiens naam heilig is, Hij bidt niet, nee, nee, mensen! Zondaar, weerspannig wederstrever, oproermaker in zijn rijk! Wie verplichtering Hem ziet, wenskost. Kunnen jullie een roepend, een opbiddend God versmaden? Ach, jammerlijke verharding! Dat deden veel. Allerondragelijkst is de gedachte hieraan in de hoofd. Hoe kunnen ze dit zijn?" Na het lezen van de tekst komt in de eindpartij een belofte van de geunvoud en handelswijze van zeer veel beelden des Christendoms onder den raad der verlossing, hun in de Schrift geopenbaard. Wanneer men hem Christus als verlosser verkondigt, als ziejeoredder, gaan ze weg. Vreemd verschijnsel, maar toch waarachtig! Zie, maar verdomd u! Daar is een menigte, acht zul je leven in diepe onkans. De en tevens diep zorgeloos daar henen. Het hoogse doel haar streven is: wat zij willen wij eten, wat drinken; waarmede zij willen wij ons vermaken? Het is alsof deze aarde, de plaats van banne bestemming, alsof de dood, het graf en de eenwigheid niet naderden. Gij vindt onder deze spotters met het heilige, vioekers en zondaars in den krachtigsten zin van dit woord; gij vindt onder hen meer ingecisteerd; maar noch, er is in banne zielen een diep gewortelde haat tegen deorde des heils in het Evangelie ontdekt; die het waagt hun te zeggen: als arme zondaars moeten wij gezaligd worden niet genade alleen om de verdiensten van Christi's, zij veroordeelen Hem, althans met een hart; zij zeggen tegen Hem, althans door sprekende daden: voor ditmaal ga hen toe, of zij worden toornig en trekken van hem weg. Ginds hielde gij anderen, zij schijnen vriendschappelijker te zijn omtrent het Evangelie. Maar hun hart? God kent het. Wij zwijgen van de beginselen, waaruit zij handelen: nogtans, wij weten hoe zij plegen te spreken. "Weg met die bloed-theologie", "weg met die welke haar voorstaan: wij hebben een redelijker begrip, geen strafdragend, geen plaats bekleedend lijden en sterven van Christus meer! Wee hem, die een poging waagt ter uitblussen van de fakkels ontstoken, wee hem, die de vooruitgangen voorbij ziet, die de uitlegkunde des Bijbels in de laatste jaren gemaakt heeft. Vooruitgangen zo groot, merkt het, ik spreek in de taal der dwalenden, dat wij de meeste van die waarheden, den vaderen 200 jaar voor: als daar zijn, die der Drieëenheid, der wedergeboorte, van het menschen onmacht tot geestelijk goed, Christus verzoening als genoegdoening aan Gods recht, de onmisbare noodzakelijkheid der werking des H. Geestes, vroomheidsgewensten, kunnen loochenen; wee heen die de denkwijze ons tijdgenoten een en nog meer terug willen zetten! En wat nu geven zij voor het ontnielden? Ach, een zedenleer, den Heidenen reeds bekend, versierd met een Christelijke naam, of een sleutel, kunstig gesnoerd, waarbij de Goddelijkheid der Schrift, de vier Evangelisten alleenuitgezonderd, wordt geloogen, waarnaar de uitspraken van Christus worden verwrongen; Ik zwijg van meer. En nu, verkondigt men den zoodanigen het Evangelie; spreekt men tot hen van Christus een Zijne gerechtigheid, als het enige middel en steunpunt der ziel: zij worden toornig en trekken weg. De apostel Paulus, in Rome 10 spreekt van mensen die een eigen gerechtigheid zoeken op te rigten. Zij waren er in vroeger tijd, te allen tijde, ook in onzen tijd zijn ze er in grote getale. Die zoodanigen zijn vervuld met een hoog gevoel van de welmeenendheid hun handelingen; ze zegenen zichzelf, omdat zij naar hun oordeel ongeacht deugdzamer zijn dan anderen. De god waande ze goede daden te doen. stelde beiden van hunne harten, de nederige zedelijk gedrag, is de afgod welken zij eeren, terwijl zij op andere menschen niet zelden met trotschen blik nederzien. Zij Ter-beiden zagen dat het nalaten van in het oog loopende ongeörchtigheid genoegzaam om zich bij God te veraangenamen al, ook hun hart nog zo onrein. Sommigen der tweelftelen, ja, lezen wel in den Bijbel, zij booren weg van den predikstoel als Gods eenig Woord verkondigen: "Dat uit de werken der vader geen vieselik voor God zal gericht worden, dat de mensch door het geloof gerechtvaardigd wonk zonda de werken der vlees." Zij belijden niet zelden openlijk deze waarheid; ijveren soms zeer voor haar: doch van derzelfde toepassing op hunne gezindheid en gedrag, zijn veel eenmaal af keerig. En nog, oordeelt! met zichzelf zien bevredigd wanend, verzadigd en alreeds tevreden, zouden zij om geholpen te worden tot een ander gaaf. Vóór van roemstof over hetgeen zij meenen te bezitten, kennen zij gehoorzaam zijn aan de wet des geloofs, welke alles roem uitsluit. Neen, met hun hart verachten en verwerpen zij hem, die hun Christus predikt en Zijn bloed, als de enige fontein des heils, niet vriendelijker zijd tegen hem gezind dan Naaman was tegen den Profeet, toen deze hem ried: "ga heen en wasch je zevenmaal in de Jordaan en je vlees zal weer kloppen en je zult rein zijn." Gelukkige Syriërs, worden zij tot opzien en trekken weg. Ach! dat bij de godsvruchtigen deze zonden die werk heiligheid niet al te veel waren over tewijven, Wat nut heeft al, bij ontdekking van hun bederf, is de grond hunne hopeloosheid. Nu eens hun bidden, dan weder hunne voornemens verstandend. Zijn zij niet veelal geneigd om op gemengde gestalten en gewaarwordingen te stenen? Zoeken zij niet vaak hierin diverse vertroostingen. Digitale verbeelding door VjOOQ IC 147 Vereenspraak in die vrede, welke alleen bij bloed van Canaan en de verkrachtting van Zijnen Geest kunnen geven? Ja, in de bewaring van de al genoegzame verzoening, welke, mischte door onze Heer Jezus Christus, verkregen hebben, blijken niet kooskrachtig, dat eiland, eer zij het volk gewaar worden, gereed staan dit heerlijk voorwerp des geloofs op het oog te verliezen? En dan, waagt men iemand ertoe te stellen; tracht men bij bij ben de overeenkomst te weten, dat niet in de mensch, maar in Gods Woord, in dat Woord alleen, des mensen genadige vergenwend recht is, om ten allen tijde en hoe verre men ook mag afgedwaald zijn, tot Christus te vluchten; dat in die oogenblikken van binnende harten niet wel gestemd zijn, zodat gevoelen in hun binnenste kwelend schuldig verlangen, worden toornig geloogen, en dan trekken toornig weg. Ongekend verschijnsel! O hoe verstrengelen zonden rijkelijk verkwikt en gevoerd, getroost en verblijd vinden, die den wijzen hadden, zodat als zij tot Christus gaan. Er is toch geen andere Zaalkmaker dan Hij alleen is de fontein, geopend tegen de zonden en vreemde reinheid van zielen, die toeft maar, toeft maar, tot vergeving des dwelms, tot grote schade van zelf; eens rood gewacht, zult gij behouden worden, derwaarts. En als de dood als eens als een onverwacht schuldenscheer overviel, wat dan? Op het sterfbed, zult gij aan iets anders kunnen vasthouden, dan aan Christus? Zal dan noodgedwongen nietijn: Heere? Jozos! Alles denkt mij; op nieuwe Gerechtigheid alleen moet ik niet vertalen; wees Gij de mijne! Steun mij met Uw arm; ondersteun mij met Uw band; op Uw genade wees ik den doodsnijf te geven? En waarom dan na in gezonde dagen, een klaren weg naar het heil zocht? Nog eens: Ongelukkig, diep ongelukkig, zo wij, den springader des levendigen waters verloren en aan het kabbelen uithouwen, gebrokene bakken, die geen water bevatten. Een loch, door menschen, vol Chiltenbelijders, op veelelei wijze, onder velerlei soort, niet verhitte beginseisen handelende, moet de Torenseging van Simon vervallen worden, ontboesemd toe aan het kinderke Jesus met hemelse verlokking van de ziel. Deze wordt gezet als een vaker opstanding veler in Israel dat weder defroken zal worden, Christus is de steen door God uitgevormd en dierbaar. Wee aan hem, voor wie Hij een rood vaatje ergernis is. Een geestelijk, die zich aan dit steen wacht, zal worden verpletterd en op wie Hij valt, die zal Hij vermorseten. Zo spreekt de liefderijke Zaige-maker. Is er snooder ondankbaarheid dan de verachting van het enige doel God verordende redmiddel der zielen? Dan de verachting van het bloed van Gods Zoon, dat op Golgotha als slavenbloed in de plats van zonneradien stroomde? Is het geene misdaad van Gods getenigdheid te misvormen naar onze dusgenoemde wijze geerigten smaak? Wat is het gevolg van het oprichten van eigen gerechtigheid? Wat anders, dan dat men de rechtvaardigheid Gods, de leer der rechtvaardiging des geloofs, zich niet onderwerpt? En toch, tot die onderwerping worden wij van God driemaal geroepen; wij worden tot haar gedreven door de schuld van onze toestand; zonder haar te diensten wij zijn in onze zonden; ik vraag u plevig en niet na het van God: 'Hoe kunnen wij onbevallen zijn, indien wij op deze zaligheid geen acht geven?' Nadat dit werd zeer toornig en toog: 'Van waar dit? Welke zijn de vermoedelijke oorzaken van deze zure gezindheid en handelwijze? Mijn dunkt, Gel! wij mogen ze noemen: onkunde, eigenwijsheid, hoogmoed, vijandschap. Hoe, zat NAAMAN gedacht bebben, zat dat waschen met water van daan mij tot reddingsmiddel eeen? Hoe vele andere krachtiger en kostbaarder middelen zijn er, die in vreemde veldtochten onuitgeput worden tot mijn genezing! Mij dit middel! Hoe dwaas! Ook bevreemd me mongetwijfeld zeer, wijs op welke heftig deur den Profeet die raad gegeven werd: ziet, dit doet bij zichzelf des aangaande zieh uit. Ik zeg bij mijzelf, zij zal zekerlijk umkomen, en Shaan en den naam des Heeren zijn Godsanroepen, en zijhe Hand over de plaats strijken, en den melaatsche ontledigen. Maar niets van dat alles had plaats, alles viel uit tegen de verwachting. En toch, hoe verkeerd! Had hij beschuldigen wij den Syrischen krijgsoverste niet: ten zij kracht, almachtige genadekracht in onze zielen verbergt zich, wij handelen op dezelfde wijze met den raad Gods tot onze zieleredding, ons in de Schrift gegeven. Wat al vragen doet, het spiegelen, denselven het wispelende vernuft! Kan God welhevigen bebben in bloedstorting? Wat zal het mij baten, bij oog mijner ziel te vestigen op een aan het kruis gestorvene Verlosser? Hoe doorzie ik het juiste verband tassen de vergiffenis voor onze zonden en de gehoorzaamheid van Christus tot de dood des kruises? Wat al redeneringen over de naakt God, over den aard Zijner wetten! Wat al spitsvindige scheidingen van Gods denkbeiden, in Hem een geheel! Gelukkig, die door genade leerde een gebeidde wijheid te brengen aan de voet van het kruis om daar het dwaze Gods te eerbiedigen; gelukkig bij wie de overleggingen werden ter neder geworpen, en alle gedachten gevangen geleid tot de gehoorzaamheid van Christus; gelukkig de zoodanigen! Waarom zoodanig verwerpen het enige redmiddel der ziel, ons welmeende herbouwen gepredikt, geheeten NAAMAN, worden wij toomig afgeschreven. Hoogmoed. Ziel daar een andere oorzaak, waarom NIET diis handelde, gelijk in den tekst staat uitgedrokt. Diep gevoeld, hij ziet gegriefd, ja gekrenkt, Diezelfde profetie! Die gaat raad! Vol verontwaardiging roept hij: mijn niet juist, die rivieren van Damascus, beter dan alle waarden Israël; zoude ik mij in die niet kunnen wassen en herstellen. Hoogmoed! Och, leerde wij het Iran, een aanvaarden, ziet daar een der oorzaken, waarom zo vele zondaren weigeren zich te laten wassen in de plassen van het al betaalde bloed van Christus, Jezus. Hoogmoed, hij werpt Heneo sluijer over de diepten, o zeiende; maakt ons blind voor het volledige gebrek, dat het goede, door ons verricht, misvormd, vercorrupt, en waardeloos maakt in het oog van God; hij raadt ons aan, als aan allen zijde, help te zoeken, maar toch niet bij Christus, dient eet zalig dan arme zondaren; hij ziet dat liever op reëel, in onze zonden - dan arme steeklingen te spreken aan de voetbank van de genade. En die hoogmoed, hij zit allerdiepst geworteld in onze harten. Verafelijk, zie de uitwerkselen. Noch lagelijders, noch vermaningen, zelfs geen bedreigingen, kunnen niet eenigszins enige kracht. De mensch, in wier heerschappij voert, weigert volledig zich aan Christus en Zijne genade te onderwerpen. Liever sterft hij met de vapenspanningskracht in de band, tegen Hem gericht. Bij onzen hoogmoed voegt zij vijandenschap. Zo was het ook bij NAAMAN: hij openbaarde zich in een mans taal en in een mans handelwijze. De Heilige geschiedenis vermeldt daarvan in ons leksikon: "Hij wendde zich, en toog weg met grimasdien." Grimasdien zal hij geweest zijn, want tegen het Israëlische neigde twaalf, 't welke de aanleidende oorzaak was van deze reis; legen zijn echtgenote, die ongetwijfeld betrokken zijn, hebben geraden nog eens dit middel te beproeven; legen zelf te zelf van wegen zijn zwakte in gebaar te verlenen aan anderen, tegen de Torah tegen de profeten. Die vermelde zo, dacht, sprak bij geweld bij zichzelf zei? Kende hij mij niet? Is dat een bandelwijze die een man van hoge stand en rang aangedaan heeft? En welke taak! Is dat niet belagelijk? En na - Gel! Onze vandaag, de vandaag van het bedenken van vlees, is niet tegen God gericht? Oordeelt, uit God alleen, is het in de Corinthische brief voltooid plan der verlossing van zondaren, kunnen wij welgezind zijn, hebben wij in het ontwerp en het werk van Hem, tegen wie wij vijandig zijn? Oordeelt! God roepen wij ons geheel onderwerpen, zullen wij de door Hem geopenbaardeorde des heils gelovig onderscheiden, vermogen wij dit veel vijandschap in het hart tegen Hem? Oordeelt! Het volgen van de raad des Evangeliums, de aanneming van de Christus. Zij hebben weldaden verricht, verheerlijk God, vernedert ons, ja, naarmate de Christus in ons is, worden wij minder, en toch vroomer in de diepste bedoening van den lof des Eenwigen, en nu, zal hierin de mensch, de broeder van God los hebben? Neen, in eenigheid niet, tenzij alraidige genade in kracht van zijn vandaag verbreekt. Andere gaat nie, wat men hem ook van Christus en zijn kracht van bloed mag prediken, toornig en grimasdien hemel. Waarhenen? Waarhenen? Het Goddelijk avondmaal is ten verderven: waar is daar geen ander slagtoffer voor de zonde. Digitized by Google Natuurgeesten! Het is Cuustus gepredikt, naar allen. Neen, wij worden uitgeput door moedeloosheid op Hem te wijzen. "Hij heeft zichzelf voor ons opgeofferd, tot slaagtoffer voor God, tot eer en rijkdom, reuk voor u! Vraag toch tot Hem, vang toch tot Hem, zooals gij nu bevindt. Gij ligt onder Gods toorn en vloek, gij verkeert in het alleruiterste gevaar; — en Hij kan en wil u redden. Hij roept naar allerdringendst, allervriendelijkst, — nog, toen hij dit reeds zo vele jaren te vergeefs deed. Ik bid u, hoort Zijne stem! Heere God! Open Gij uzelf door Uw kracht de doven oren. O welk een zaligmakende is de Heer Jezus Christus! De allerlechtste zondaars ontvangt Hij. Alle waren de ongerechtigheden en gruwelen, die sedert het begin van de schepping op deze aarde bedreven zijn, in een mens vereeuwigd, en deze kwam tot Hem; neen, Hij kwam niet te verloren, hij was welkom; hij vond verlossing in Zijn bloed. Onaanspelbaar is de rijkdom van Christus. Bekommerden zich toch niet van verre, waagt het eens tot Hem te gaan; heeft het in Zijne kracht, stelt twee ziele, hoe melaatsch dan ook, in Zijne magtige banden. Gij zult uw wel bezoeken bij bevinden. Kom er ooit een enige zondaar ongehoorzaam van Jezus tenen? Die dagelijksche en oogenblikkelijke Helper in onze dagelijksche en oogenblikkelijke behoeften! Hoe groot is Hij bereidwilligheid en Herder. Gel! Hij staat daar, opgeregd als een heer, opdat allen zich verzamelen rondom Hem, allen toevlucht nemen tot Hem, zich verheugen en zalig zijn in Hem. Natuurgenoten! Wie zal zich over eenen verrader ontfermen, die om zijn verraad sterft, hievend het aangeboden pardon van zijnen vorst tot den einde toe versmaad en verwerpen? Tegen Hem stellen. Digitale wandelaar door LjOOQIC 154 De, ziet, zijt gij het tegen den koosjngedachte Heer der Heeren, tegen den Waarachtige God, magtig om Zijne vijanden te verpletten en eenen tuchtig schepter en in stukken te slaan als ten paleis bakkers wal. Ziet dit diep in twee zielen! Zoodanals hoe wel ondaakbaarheid allergroots is, en nu gedachte eigen aan Christus afschuwelijk, niemand laat het nog ook eens denken, stond, aan onze ziel arbeiden. Ik moet een oproep voor Hern. Och, ik boort den Zoon Gods! Kost Hern, eerdere toorn. Ik moet u aankondigen niet Zijn naam, dat Hij aan Zijn liefhebbers doet beerven, dat besteadig is; dat Hij al banen schaakruimtes vennijt; dat ik moet in Zijne tegenwoordige zijn vragen: wat zijt gij aan het doen, als Hij opstaat? wat zult gij Hem aanwoorden, wanneer Hij tot de uitvoering van Zijn vonnis treedt? Hoe zal gij dat ontvluchten, of verzetten? Als Hij woedend, wie zal dien toorn verdragen? Wie de wraak van Zijnen Alvermogenden aanzien? Geh, zegt uw hart bestaat of zult uw handen sterk zijn, wanneer de beminden zullen wegbroken, als een boek dalt tot gericht wordt, en verbergen en eilanden in hunnen plaats bewogen worden. Hoorden. VI: U.) Mijn denk je denkt wellicht, beklagenswaardig dwaas, bij je leven — saal zal niet ter dekking zon voor het oog mens Regters. Maar weet je dan niet, dat de Schrijft getnipt: dat van onze gerechtigheden bij God zijn als een wegwerpelijk kleed, dat van oogen van onwetende Regters zijn als een vlam van vuur? Alleen Zijn bloed kan onze verantwoording zijn op den doorlopenden en vreeselijke dag Zijner toekomst. Ik bid bij de ontfermingen van God, bij de onmisbare zekerheid van goddelijke Openbaring, bij het lieve heil van de ziel, staanbaar de allerlaatste overtuiging, dezer waarheid. Ik toetst wel, een tegengestelde kweekt en voedt de eeuw, in welke wij leven; achter alles is onrecht, alleen velen zijn niet bedienbaar, bar te wakkeren, te versterken. Ze bevestigen. Maar wie zullen wij met neer geloven, mensen of God? ... Het is God, die ons predikt in Zijn getrniegtenis: dat we niet als gereguleerd worden uit Zijne genade, door de verlossing, die Christus ons heeft gegeven, dat wij alle dingen moeten schade en drek achten, opdat wij Christus in alle genoegen gewinnen en in Hem gevonden. worden • niet hebbende onie rechtvaardigheid die uit de Wet is; maar die door het geloof Caalis is. [namelijk] de rechtvaardigheid, die uit God is door het geloof. Ach! waarom zondt gij a voeden met afgoden? Waarom het bedrogen hart terzijde afleiden? Kennet gij den aard en de vereiste hoedanigheden der waren dengd; vergeleek gij daaimede onze beste verrigtingen ooit eene onbevooroordeelde toetsing zondt gij ras bemerken: dat al onze gewaande dengden met zonje. besmet zijn en niet anders dan walgelijk knopen wezen in de reine oogen van den Heiligen. "God is een licht en in Hem is geen geene duisternis. En wat betreft ons hart; denkt eens aan het geen in hetzelfde omgaat; wat het niet zelden begeert, dringend begeert; hoe vaak het zonlige lasten tot wieropbaarheid gij a voor al het goed der wereld niet liet bewegen, onderhoudt en voedt; hoe het eene kwaad na het andere bij honderd-vondige verbeelding in hetzelfde opwekt -- zal zulk een hart een innerlijk dengd, zaam hart zijn, zal eene dwaze eigenliefde onzinnig begoochelen dat wij het daarvoor houden? Ach! het hart is arglistig, meer dan eenig ding, ja doodelijk, een Goddeloos poel van allerlei ongerechtigheid! Hoe dwaas is zelf te willen redden! Maar ook, hoe strafbaar! want... Aan de morgen, eenmaal, kuste de zon de kaleideo van de Heilige Geest. Het licht viel op het water, en de morgenrood blies de vlammenhoop van de altaar hoog de lucht in. De klok luidde de eerbiedige tijd, en de stemmen van de gebeden klonken op, geveerd door de Heilige Geest. O, dat heilige licht, dat koosnaam dragen, welkom bij de poort van de ziel! De Geest van de Vrede gaf, daarom, aan het hart door zijn liefde-val. De meest aanstaande, de trots van de stad, werd gewekt door het licht van de Heilige Geest. Zijn gezicht straalde, en zijn lichaam was gekleed in de zijden van de engelen. Alles in hem was verheven, zelfs zijn schoenen, die een fonkeltje van parel waren. De Heilige Geest had zijn armen uitgestrekt, en zijn handen klemden de trots van de stad. Zijn ogen, die op het publiek gericht waren, glinsten van macht. De Geest van de Vrede gaf, daarom, aan het hart door zijn liefde-val. De klok luiste naar de wil van de Heilige Geest, en de stad begon te zingen. De stemmen steegten op, geveerd door de Heilige Geest. Het geloof, de hoop, de liefde, ze vormden een harmonische melodie, die de hemel binnenging. De Heilige Geest had de ziel van de stad in zijn handen, en hij zag dat ze rein was als de witte doeken van de dominees. De Geest van de Vrede gaf, daarom, aan het hart door zijn liefde-val. De stad lag aan de voet van de berg, en de klok luiste naar de wil van de Heilige Geest. Het gebal van de klokken steeg op, een echo van de gebeden van de stad. De Heilige Geest zag dat de troostelozen, die in de schaapstal lagen, weer opgeven van hoop. Hij zag dat de dwaasheid van de maagden, die naar de komst van de Bruideloom loerden, verdwenen was. Door de wagen van de Heilige Geest werd de stad verblind door het licht van de waarheid. De Geest van de Vrede gaf, daarom, aan het hart door zijn liefde-val. De dag, die de Afrikaanse Grote Oorlog aanweist, kwam dagenlang. De Regeling van de Staats-Overheid werd door de klok hoorbaar. Ja, de eindpauk van de jacht is de eindpauk van de gave. Hoort het, de skalene levenskracht van oude mannelijke strijders onder de roep van de dood; ook maanen en vroegen, in de kracht van het leeren, ook jongelingen en jonge dochters, met den blos van een bloeiende gezondheid op hun gelaat, vallen de Engelen van de dood ten gewisse prooi. Uittverkorenen Gods in leer, een leert kennen de oorwegen, waaruit zij zoo weinig rust in Christus genieten. 