title: Naaukeurige Versameling der gedenk-waardigste zee-en land-reysen na Oost-en West-Indien ... sedert het jaar 1608 tot 1611 Waar van eenige noyt gedrukt, andere nu eerst uyt haar oorspronkelyke talen overgeset en sonnige kerkelyk verbeterd zyn ... In het ligt gegeven door Pieter Vander Aa
creator: East Indies , Johannes de Plano Carpino, Pieter van der Aa
text: om niet gezien te werden; Daat Fernando Perez — Hem tot antwoord op gaf dat hp 3ulk gaan alont=- went wag/ en dat hy maar doen zoude het geen hu hem gebooden had / en dat hp geen vrees z0u= - - de hebben. Baande dan aldus 300 ſtil als hp M konde / doen hu ter plaatze quam daar D’andere wach eJonge verborgen wag/zag hp dat de floep op dzoog hierop we- ehaalt wag/ en de flußjeg daar uit / en veel wolf dervanıd, aaragter met Wancen en Boogen l zunde na zun ſſing wel omtrent zeeventig. Dit alles na be⸗ honzen afgezien hebbende / keerde hn weeder ter plaatze daar hp Antonio Lobo gelaten had / tegen wie hp zeide / om zyn volk niet te verbazen / Dat hn wel gedagt had dat het een droom van de jon⸗ ge was: berhälende berder dat 3e beide ander een - boom in flfaap geballen waaren / 300 dat de floep. zu op droog was geraakt/ en dat daar agter tien of :- “ twaalf mannen ban’t Land waaren/ Wweshalben hp goet vond dat 3n met haar alle ftilletieg na de n oomen zonden gaan daar de jongens lagen/en daar ‚zen groot geſchreeuw geeben / en 3ig Dan 1002 En aan zyn ' meefter van de floep mahen: want 300 zy met de Yolkeelfim Swarte in gebegt raakten/ dat zu moogelyk bolk ban het land zouden roepen /en dat zy het Dan zeer quaad zouden hebben om aan haar Schip te ko- men. Ä Dit alzoo gezegt zumde / nam hu de voortogt / en 300 haaft als hn ter gezeide plaats gekoomen was /gaf hnen alle zu volk een groot geſchreeuw / waar op de Swarte zoo ſchielnk begonden te vlug⸗ ten / dat de meeſte van haar hun geweer agter lieten. Ons volk dit ziende / waaren niet leui om de ſloep in't water te brengen / en daar in te ſprin⸗ gen / om weeder na bet Schip te keeren. Fer- nando Perez fig alzoo behouden ziende / zond aanftonds zen Tolk die hp meede genoomen had) na de Swarte die weg geloopen /- dog wat be⸗ daart zunde / weeder aan’theeren waaren / nadat 3n bet klein getal van d'onze gezien hadden. Na dat zu zoo digt gekoomen waaren dat ze malkan- Io SCHEEPS-TOGT vAN 1516. Dit dan alsoo gelukkig voor ong vollt / en ber ter als 3p gedagt hadden / tot Haar groote vreug⸗ De uitgeballen sunde / bertrolt Kertando Perez na een Eiland genaamd PoeleCandoor, PoELEin de de Malcitze Maleitze taal/ ig een Eiland te zeggen / en Can- Zn door ig de eige naam ban’t@iland ; waar uit men | berfiaan kandatalg wp indit Derhaal van Poele fpteehen/ top daar mede een Eiland meenen / 300 Dat Het geen eigen naam ban een 3aalt ig. In di &iland /niet tegenftaande het zelve weinig bebolkt ig / na dat bet zeer bebaren word / om aldaar wa⸗ ter in te neinen/ en de Schepen zomtoplen oo te kielhalen / 300 zun daar egter 300 veel Hoenders die de zelve aldaar laaten / dat de onze daar van na wens kregen / mitsgaders nog veel ander Bebogelte/ dat aldaar in overvloed is / en inzonderheið zoo veel Schildpadden en Dig / dat men'er geheele Schepen mede zoude konnen afladen. En de res den waaronı Zulkg de onze breeinder voorquam / wul 3p de zelve nooit in die Geweſten gezien had⸗ den / was Dat 3e eenige fchillen van bruine Eyeren zaagen / ten tude alg de zelve nog ander ons ges Bonbe worden want het was in 'tleft van Sep» ember. Fernando Perez van daar bertrokktern zunde / bes af fig na 't vaſte Land / waar door men van Komft tot Malacca na ’t koninkrpk van Siam gaat /en quam Pas, tot Patane aan bet wei ander het zelve hattinke tur Wi Pocle in FERNANDO PEREZ d’ANDRADE. 11 ph is / daar veel Schenen ban Chys , Lequios, 1516. en Java, mitsgaderg aan alle die ainleggende Eilan- - den koomen / om dat de Ttoophandel aldaar zeer Koopkandel Beoot is / en nu bermitg bet imeemen van Ma- „as. cca 800} de onze/ nog merkelak ig aangegroeid. @indelpk maakte Fernando Perez Dreede met de Maike Gouverneur van ’t Land / gu dat onze Schepen Vredeme de derwaarts mogten gaan / en De ee Malac- ouvctucur. ca koomen. Dan daar doozlien alte de ipabeng van die Ruſt /300 Dat hp Jorge de Brito aanftondg mede derwaards zond / gelpk ook alle D’andere Kapiteinen van Malacca deden / alzoo zu bevon⸗ Den Dat Die baard zeer voordeelig was / 300 lang alg men de Brede zoude houden. Coen Perez tot Malacca quam / bond hp dat Rafael Pereftrello , die hu ging zoeken / onlangg ban China wag wedergekeerd / den welken hem beel Dingen ban zun Meig bertelde / en van e grgote winſt die Ba op de zelve gedaan had / Bat Rernando Perez enalledie van zum Dloot daar 800} zoodanig ontfteeken wierden / dat hn voorz bes ontftcking ger oordeelde Die Leis eer als die van Bengale te tot winft. Dorn. Waarom bu dan ook aanſtonds na Pacem n ver; bertroh / om m lading Peper aldaar intenemen/'“ "w-. : om Dat dat het befte Wwag dat hu derwaarts kon⸗ de boeren. ’ n bleef aldaar tot FRep toe / in welken tpd Simon d’Alcafova , zunde een van de Itapiteinen Dan zum Bloot / gelegentheid Kreeg om zn Schip in Indien te gaan aflaaden/ en van daar weder te Perez ondertufichen van Pacem na Ma- Jacca berttokkten zpnde / quam aldaar kozt nadat orge de Brito, 3pn Ttapitein oberleden was / 300 er een groot verſchil tuffchen Nugno Vas Pe- reift over reira, Swager ban Den oberledenen / en Antonio ge navolging Pacheco, ®pperhooft van de Zee / was / wie hem in’ Kapirein- in dat ampt zoude navolgen / gelph top hier voo⸗ fchapop Ma- ren reedg gemeld hebben. Perez Deede gengeg zun beft om haar te bereenigen / dog ziende Dat het al in Junius was / des Jaars 1517. zpndedentpd 17517. dat ba bertrehken moeſt om bet Mauzon aa — = ? / 12 SCHEEPS-TOGT VAN 1517. China niet te verliesen / 300 liet hp haar verfchl; eindigen 300 zy beft honden. Zpn Dloot beftond: in agt Schepen / daar Hapiteinen ban de zeven og A Ynaren/ Simon d’Alcafova , Jorge Mafcarennas, Vloor, Jorge Botello de Pombal, Antonio Lobo Falcon, Pero Soares , Manuel d’Oranjo , en Martin Gue- dez, waar mede bp op den zeventienden Augufl - des zelven Jaars aahı ’t &iland Tamao aanquam) - woahet Dat de onze Beniaga noemen / het welli Handd- bed, Plaats te zeguen | ; zunde een woord Dat alddte 300 wel bekend is / dat het nu al inlands \ ges worden. We reden ban die naam ig / Dat alle de Preemdelingen die na het andfchap van Can- taın gaan / zunde de Dofteluhfte Zee-plaatg ban t Roninkryli China, aldaar volgens ’t gebod deg Nonings moeten aanleggen / om dat het driem len van het vafte Hand ig / en dat de Zeevar lieden haar aldaar boozzien van al het geen zn van nooden hebben. Bet luft ong derhalven bier van Voornee- eenige birzondere Dingen dies aangaande te ſpzee⸗ Een om fen / en een begin van het befchapben van het Hand vanherland en deffelfg Inwoonders te maalien; waar na wy van Cantam mede van de Stadt Cantam, bet hoofd van em w ſpiecken. der Landvoogdyen van 't gemelde Roninkryk / daar Fernando Perez geweeſt is / en zun ganſchen handel gedreven —* / zullen gewagen. Het groot Landſchap / (zoo men zulk een naam aan dat gedeelte van het Aardryk kan — — ) et welk op China noemen/ is het alder-Bofteluk« Vergely. ſte dan Aſia, waar ban het grootfte gedeeite dooz kingvanher den grooten Oceaan befpocld word / op De zelve gmeimgelen tunze.alg ong Europa, het well daar regt, teegen ° ober ftaat/beginnende ban’t@iland Calais, Want Bapopa, elpk het 3elbe van dit Eiland af door de Weſt⸗ ee omcingeld werd/ en aan de Kaap Finifterre eindigt / 300 loopt bet na bet Moorden / tot dat het komt aan bet Roninkrn Dencmarken , em een grooten Boezem imaaht / die on de Ooft-Zee noemen/ tuſſchen Poolen en Noorweegen. met bet berdere dat zig met Lapland en andere Geweſ⸗ ten ong onbekent / gaat bargen: even zoo ig bet och wm TREE TEE LT nun, .- . L. 7 [} ” * Fa nn m. n mn... ten- —A0 — J ı rt .. re ı Fu * ⸗ 2* . . .e. . . >. R - . .. N ... " Fa N ’ 2. - . , ri - sb. - .. 27 . f - " y » .. ’ ‘. .. . . F t - . 9 - D “ ’ . no. 2 . « D ‘ ‘ .. Fi. . . . , ’. - J Br ... ! , .. u . a. ’ [} » .. ie 5 “ » gg an \ “ . we . rn 9” . V .21. .* [) [4 * * * | * 1 - " -. x —X & ! . P) "oe -. “. — * . ; .F J — ⁊ 4 - | A . a... “ — ‘u wi + - - . 8 0a .. = [ u .,> ie a . , BER . D x [) FernAanoo Perez d’ANDRADE. 13 met dit Yandfchap dat ton China noemen/ be⸗ ızı7. ginnende van bet &iland Aynam, zunde het Weſ⸗ teiphfte van dien / palende aan het Koningrpk Ca- Beihur chd, daf ton Cochinchina noemen / het well daar e. aan hoord. De Zee omeingeld het na het Zui⸗ den / en loopt aldug na de fireeh Die de Zee-baa- rende lieden Oof-Noord-Ooft noemen / bet zelve zoo veel als het han / na het Pooꝛden ombangen- de / tot Dat het komt aan de Doftelphfte punt van dien / daar de Stadt Nimpo leid / Die de onze op een bedo2be manier Liampo noemen. Ban daar loopt hetteegen het Noord · Ooſten en het Nooꝛden / en maakt een ander zeer diepen Boezem / hebben⸗ de booven zig een andere Kuſt teegen over de be⸗ nedenſte / waar door het bovenland ſtaat ander de Noordelpke deelen / daar de Tartaren ofbp haar Tatas woonen / daar 3p ingeftadigen Oorzlog mee spn. Deese gelpkenig tuffchen deeze twee einden van de bewoonde Aarde / beſtaat niet 300 zeer in de gele⸗ chen de twee gentheid van de Graden / als in de Hand-gedaante einden van de ef. Want het &iland Calais is op de hoogte van æcde. zeeven en dertig Graden ſchaars van onzen Noozd- pool / en een groot gedeelte van ons Europa ein⸗ digt / 0002 300 veel als aan ons bekent is / op de hoogte van twee en 'tzeebentig graden. Wat bet Eiland Aynam aan gaat / dat leid op negentien graden / en het Koninkrpk van China, daar het zelve aan gaald / op de zelve manier alg Calais met-ong Europı , eindigd aan de zude daar top kennis van hebben / op bpftiggraden hoogte / bo⸗ den bet geen waar ineede het aan het zelve nog ver⸗ der vaſt ig. Dan wellie tuffchen-wpte top van de ote uitgefirehtheid van Dit land konnen oorde⸗ Grootevam en. Want het zelve / als mendaarban bolgeng ’t Koningıyk de maat der Hand-befchruberg fpreeht / ig breed Chin een en dertig graden / enong Europa bpf-endertig. Ban de lengte fpreeken won niet / om dat on zulx / uit 0033aARk van het onderfcheid der teegen malkan⸗. der geitelde Dingen / (in’t Grieks Paralellen) die von 600% bet tuig of gereedfchap dat men in en 14 SCHEEPS-TOGTVAN 1417. opımaken van Yand-Wafelm gebruikt/ nog nie — omoegfaanı klaar bebonden bebben. Wy zullen derhalben alleeneluh hier / een wen derinhe Zaak zeggen / van het geen Dit Ikontngrek ban China in zpne breette heeft ; zunde de lengterm opzigt 300 alg on de Braad-ftelling van het rn reehienen: namendipk dat tuffchen De drie beertig ende buf-enbeertig graden aldanz een mur is Die van het Welten van een Stade genaam Wonderlyke Ochioy , de wellie / gelyn alg den f an de eng. dooztogt van dat geweſt / tufichen tiufe zeer hoe⸗ fcheiding. Bergen ftaat / van het w na het Softm- oopt / tot dat zein een ander groot Gebergte koms/ het well in de Doft-Zee een zoort van een Kay maakt/ welkerg lengte meer als van tweehondet needen inplen ſchund te Aucesen. dat de Rommgen kart van ze ımune Zeit men dat de — gemelde Roningrou China hebben Iaaten maaken/ om de Dolfieren die op Tartaren, en zn Tatas f ph andere Tankas noemen / wederſtand te bie en / niet teegenftaande dat berder alg de muurter gen het Moosden/ daar nog een Zand ig Dat op eeze Tatas gewonnen ig. Chineefle muur ftaat in een Hand-kaart van dat 0» Laodkaut. ningroh / Die Door de Chiis gemaalit ig / waar in alle de Bergen) Nivieren / Steeden en van dat land / naam boor naam gefteld zyn. he Wand-haart wy van daar Doo2 een Chy , om dezelve beneffeng eenige van haare Boeken / die top meede gehreegen hebben ) te vertalen / hebben ontboden. Dan te boozen Hadden wy meerde em. hlein Bock dan de Weereld beſchryving / met ta» felen van de gelegentyeid van het Iand /en een uit⸗ legging daar op / e wyze van em Dag-reig/in onze handen / dog fchoon die muur Daar niet aan: ent ſtaat waaren kop daar van al wel on- t. &n bet gen zy ong dien aangaaude te Ruweber- verſtaan gaben ’ was dat dezelve niet Doozgaang „uffchen Bande / maar allen dat'er tuffehen de Chiisende endeTauens. 1 atas ren reehg van zeer ruwe ı find) en dat die muur aan cenige Dooztogten gemaant ae . 'ERNANDO PBREZ d’AÄNDRADE. 13 At Handfchap dat ion China noemen/ be⸗ ıyıy. Nde van het Eiland Aynam, zpnde het Wer —— Ate van dien / palende aan het Koningrph Ca- ‚Beichey. ‚dat top Cochinchina noemen/ het welkdaar ,e ⸗ oꝛd. De Zee omcingeld het na bet Zui⸗ en loopt aldus na de fireek Die de Zee-baa- lieden Ooft-Noord-Ooft noemen / Het zelve veel als het kan / na het Pooꝛden ombangen- tot Dat Het komt aaıı de Boftelphfte punt van daar de Stadt Nimpo leid / Die de anze op oꝛve manier Liampo noemen. Ban daar t hetteegen het Roo2d-Boftenen het Poozden / haakt een ander zeerdiepen Boezem / hebben⸗ oben zig een andere Kuſt teegen ober de be⸗ ſte waar door het baben-land flaat ander ordelpke deelen / Daar de Tartaren ofbp Haar as woonen / daar zy ingeftadigen Dozlog mee e gelnkenig tuffchen deeze twee einden van oonde Aarde / beſtaat niet zoo zeer in de gele= chen de twee eid han de Braden /alg in de Hand-gedaante einden vande - Want het Eiland Calais ig’op de hoogte van Azrde- endertig Braden fchaarg ban onzen JRoo2d- | / en een groot gedeelte van ang Europa ein- nd Aynam aan gaat / dat leid op negentien ı/ en bet Kkoninkrpk ban China, daar het aan gaald / op de zelve manier alg Calais ng Europa , eindigd aan de 30de Daar top 8 ban hebben / op bpftiggraden hoogte/bo- ‚het geen waar ineede het aan het zelve nog ver- is. Dan welke tuffchen-wpte top bande ote uitgeftrehtheid dan dit land konnen 002de- Groote ve ’t Konin Want het zelve / alg men daar ban noigeng —A ertig 2 aat der Landbeſchryvers ſpreekt / is en dertig graden / en ons Europa bpf-endertig. in de lengte ſpreeken top niet / om dat wy zulx / opozzaak van het onderſcheid der teegen malkan⸗ R ed dingen / (in't Grieks Paralellen) die 9.8003. bet tuig of gereedſchan Dat men in * 1 *.. if 1517. (minus Onder- fcheid der Dorpen. . Wat tot tegtshandha- ving be- hoord. hy· een komſten. 16 SCHEEPS-TOGT VAN haar Koophandel drpben. En daar in koomen met de Grieken ober-een / de weike — Con ftantinopolis, Adrianopolis, en3. zunde Btedendk p ter eeren van Conftantinus en Adrianus gebouv Hebben. Bet de meefte Dospen gaat bet ook zoe want 3e eindigen ınet de Letter-greep Cheu , da een Dorp beteehend. Dog in andere gerin I plaatzen /niet tegenftaande Daar meer alg Drice zend menfchen in 3pn / worzd Dit 300 niet m genoomen; ook maahen zy geen ander onderſchea tuffen de Dorpen en Gehugten , ter oorꝛʒaak ba einige of veele Inwoonders der zelve / alg da wanneer de 3elve bemuurd zyn / gelpft De Steden et Regt aldaar geoeffend word / en Diergelpkean ere zaaken van aanzien meer / binnen de zei gepleegd worden Want gelpk ieder van Deze bpf- tien Land-voogdyen of Landfchappen een Stat beeft Die de Woofd-Stadt ig / diealle D’andere Su ı daar 002 moeten erkennen, en Haare zack aldaar op hooger Kiegt beroepen /300 gaat het me De Dozpen en de Gehugten mede / alzoo de eerſt gi in diergelyn gebal aan de Kleinder Steden / m laatfte aan de Dozpen moeten vervoegen. Dog aan de Woofd-Steden gaan allerien beroepingen 300 De grene die Het Land alg Die het Kegt Detrefs fen / alg ook van Koophandel en Oozlog / daar de Opper · Landvoogden van dat Landfchap hast woonplaats hebben. De eerſte en de voornaamſte daar ban / Die Tutam noemen / ig den geen die de Zaaken De he tot de welſtand van ’t Land en heto enban bet Hegt behoozen waarneend, De B er van e Roophandel heet Concam, en het algemeen Op perboo ban den Oozlog / Chumpin. En fchoen der ban haar een groot getal Amptenaarg ande 3ig heeft / waar ınede 3p haare Ampten en het be⸗ er hater eigene huizen waarneemen / in een het welk het voornaamſie van de Stadt/ en dDaartoe afzonderipk geſchilit ig / 300 koomen ze egter alle drie bp malkander op 3eeltere Dagen / om de voo⸗ naamſte zaaken Die hun obergehgomen zpn / zaa⸗ | men Fernanpo Perez d’AnDRADE. 17 men te oberleggen /en met rppenraadetebefluiten. 1517 Zp behouden die Ampten in die Stadt niet meer ———“ alg drie Jaaren / en Daar-en-booben worden zp dinwils / sonder Dat 3p het eeng weeten / DE LOEL zenhaare ter halber tpd dwars gezet / en elders berplaatft ; ampeenbe- en Dat om 3eer ligte oorzaaken / Wwant 300 3e grof⸗ felnſi gezondigd hebben / worden 3e zeer fireng ge⸗ firaft / ja zulAg tot de dood toe / het welk in dee⸗ 3er boegen toegaat. Den Koning of Poꝛſt han dat groot Reizerrnit Verkiezing berkieft onder alle Die geene die op hem paffen / of van hooge die ınet bein verkeeren / een daac hp zig het meeſt Arten op betrouwd / en geeft hem drie maal te drinken ban de Wyn die 3p aldaar gebruiken / bet welk vooz een Eed verſtrekt. Daar na verzend hp hem na een van deeze Landſchappen / met zulk een magt en gezag / dat hp elk-een na de hocdanigheid van de inisdaad kan ftraffen /3onder den Ftoning daar in te kennen) em dat 300 geheim alg het eenigzing moogelpk iS. Want fchoon zn haare beftellingen do02 den Roning onderteehend / medeneemen/ 300 melden die egter in ’t algemeen niet anders / alg dat 3e hem 3ullen mann / dog de plaats werwaarts zy gefchikt zun / word niet uitgedrukt; want de geene die de gemelde Beſtellingen opma⸗ Kken / weeten bet zelf niet / maar alleen den geenen aan kalen den Koning zulks mondeling gezegt ft. Alg 3p met die volmagt vertrokken zpn/ K0Qs yoedie men 3e ter plaatze Daar Den Roning haar gefchikt Amptenaars heeft / en zonder zig aan jemand te laten keinen / in haare * ziet en hoozd hp pe zig een ieder in zun Ampt Fe drꝛaagd. dat hp geno e kennig ban em leders gedrag gekreegen heeft/ 300 ig ’t Dat hp op den dag als de Diie Hand-boogden bp malkander komen / agter haar gaat { als of Hu ietwes ber» 30ehen wilde: en na dat hp de holmagt of beftel- ling die hp dan den Koning heeft /heeft vertoond / ftaan 3p dan haare floelen op/ en gaan voor hen ober end fiaan. Bier op gaat hp in haar plaatg zitten/ en d’andere verwagten het bonnig dat zu . Fernando Perez. B van 16 SCHEEPS-TOGT VAN 1717. haar Koophandel drpben. En daar in koomen 36 — er De len ober-een / De welke en Con- ftantinopolis, Adrianopolis, en3. zunde Steben dig p ter eeren van Conftantinus em Adrianus gebouwd —*8* Bet de meeſte Dozpen gaat het ook 300), want 3e eindigen met de Hetter-greep Cheu , dat Onder- gen Dorpbeteehend. Dog in andere geringer woon⸗ fcheid dee niaatzen /niet tegenftaande daar meer alg Driedui- Pe Zend menfehen in zpn / word dit 300 niet in agt genoomen; ook maaken3p geen ander onderfcheid tuffen de Dorpen en Gehugten , ter oorꝛʒaak ban weinige of beele Inwoonders der zelve / alg dat wanneer de zelve bemuurd zyn / gelyk de Steden / bet Aegt aldaar geoeffend wozd / endiergelpfe ans ere zaaken van aanzien meer / binnen De zelue gepleegd worden. Adant gelpk leder van Deze vpfs tien Land-voogdyen of Landſchappen een Stadt berft die de Woofd-Stadt ig / die alle D’andere Stes en Daar voor moeten erkennen en haare zaaken aldaar op hooger Regt beroepen /300 gaat het met de Daypaı en de Gehugten mede / al300 de eerfig zu in diergelyl geval aan de kleinder Steden / en e laatſte aan de Doꝛpen moeten vervoegen. aan de Woofd-Steden gaan allerlen beroepingen/ 300 de geene die het Wand als die het Regt betref⸗ fen/ alg ook dan Roophandel en Doylog / das de Opper-Landboogden van dat Landſchap haar Wat tot woonplaats hebben. — „De eerſte en de voorꝛnaamſte daar van / Die vingbe- Jutam noemen / ig den geen die de zaaken de w hoord, ke tot De welſtand van ’t Hand en bet oeffenen ban bet Kegt Degen) waarneemd. De Beftierder van e Roophandel heet Concam ‚en het algemeen Op- erhoofd van den Oozlog / Chumpin. En ſchoon lieder ban haar een groot getal Amptenaarg ander Ig heeft / waar mede 3n haare Ampten en bet bes er harer eigene huizen waarneemen / in een het dy-cem well bet booznaaımnfte van de Stadt / en dDaartoe komfen. afzonderlyk gefchiht ig / 300 hoomen ze cgter alle drie bp malkander op zeekere dagen / om de vooz⸗ naamſte zaaken die hun overgekoomen zun / zaa⸗ RER FernANDo PEREZ d’ANDRADE. 17 men te oberleggen /en met rppenraadetebefluiten. 1517. Zp behouden die Ampten indie Stadt niet mer drie Jaaren / en Daar-en-booben worden Zu... dinwils / zonder Dat 3p Het eens weeten / De LOEL zenhaare ter halber tnd dwars gezet / en elderg verplaatſt; amptenbe- en dat om zeer ligte o023aahen / want 300 3e grof⸗ Kleeden. felnk gezondi ben / worden 3e zeer fireng ges firaft / ja zulkg tot de Dood toe / bet wellk in Dee» boegen toegaat. Den Kkoning of Poꝛſt han dat groot Reizerrn Verkiezing berkieft onder alle Die geene die op hem paffen / of van hooge die met bein verkeeren / een daar hp zig bet meeſt Metenats. op betrouwod / en geeft Hein drie maal te drinken ban de Wyn die 3p aldaargebruiken / bet welk vooz en Eed verſtrekt. Daar na verzend bp hem na een van deeze Landſchappen / met zulk een magt en gezag / Dat hp elk-een na de hoedanigheid var de migsdaad kan ftraffen / zonder den Yroning daar in te ni / m ch geheim ve an mooge . ant fchoon 3p e ngen 8002 Den Koning onderteekend / medeneemen / 300 melden die egter in ’t algemeen niet anders / alg dat 3e hem zullen —A / dog de plaats werwaarts 3p geichikt zyn / word niet uitgedruktz want de geene die de gemelde Beſtellingen opma⸗ ken / weeten bet zelf niet / maar alleen den geenen aan wien den Roning zulks mondeling gezegt heeft. Als zy met die volmagt vertrokken zyn / koo⸗ngoe die men ze ter plaatze daar Den Roning haar gefchiftt Amptensers heeft / en zonder zig aan iemand te laten kennen / iohaare ziet en hoozd hp hoe zig een ieder in zun Ampt — Drangd. dat hp genoegzame Kennis van em ieders gedrag gekreegen heeft / 300 ig ’t Dat hp op d bp ander komen / agter haar gaat { als of Hu ‚erure ver⸗ zoeken wild n de volmagt of beſtel⸗ ling Die hp van den Koning heeft /heeft vertoond / ſtaan 3p van haare ftoelen op/ en gaan voor hem ober end fiaan. Bier op gaat hp in haar plaare zitten/ en D’andere berwagten het bonnig Dat zu Eesnando Perez. B van 18 —— -TOGT VAN 1517. van hem beſtier zullen hrpgen ; het weln / hoe her A (8/aanfondg uitgevoerd werd: —— Benaming en hier op ID Deese nieuw langen die Voogd, Ceuhy noemen / andere in Hast baar plante geene Die zig in haare Anıpten w {ocagen / IK in fteede bar andere Amptenaarg —ã / in't zelve Land — ——ù HN gr. en Dean gebieder. van dit Keizerrpk heeft daar en boben nog een andere wpze van Wand-beftier/na=- mentipk Dat hp niet en begeerd Dat die geene die de Regen Megt-zahen in handen hebben / Andoojing more Het land et zun / maar breemdelingen Pe eiok geipk Vreemdelin- men m Negters in Dit —— va ban Portu- genzyn. gaal doet/ die men van bulten inroept/ ende dat gezaa. ON regt zonder eenig aanzien ban maag-of vrtent⸗ —— „eben aan een jeder Le den. Dog Wat de ⸗ ing inboor- luiden aangaat /Dat moeten Intomnoen ban ngen CEGE- fan werʒen; want zy zeggen Dat de liefde tot Baderland Haar tot vegten en tot deſſelfs beſcher⸗ ming zal aanmoedigen. En gelyn de Briekenen wangys-de Komeinen alle D’andere Bolkeren ten baren op⸗ heidder zigten voor Barbaren hielen / 300 3eggen de Chiis Chis 0fChi- meede dat zy twee 00 vogen van berftand tot alle din⸗ gen hebben / en ton uropianen , zeedert er et ong omgegaan Hebben/ een Sn ae le D’andere Patien blind zyn. En waa men bet oog op haar Bodtgdienft/ de ie aarer Rrerlien / de Monnikken die in de Nloo oone / Fi ar manier van bidden dag en na haare r ften / en Offerhanden / haare De meene & daar men allerhande app ehrt ann Zeede-kunde in leert/ De wyze van die geene Die de kennis daar van ber kreegen hebben / met &er-namen te begiftigen/ de groote zorge die zn dragen Dat daar geen bedzog onder koopt | komt te flaan; als meede Dat zu de onft der Drukkern veel langer alg kon bezeeten ehben / gelpk oofı Haare maniere banregeren ar en van allechande Metaal / Rlei / —— 3 a⸗ ken/ Zpde/ 300 zal men moeten beken FERNANDO PEREZ:d’ANDRABE 19 Deeze Heidenen te binden zun alle. de Dingen die de 17517, Grieken en de Aiınneinaı 300 bermaard Doa:.ie ——— ganfche Weereld gemaakt hebben. bolk) om de naam van Ovrerwinnaars niet HarkEcr- te verliezen / heeft met haar Dingen alzoo geſtadig we. voorꝛtgevaren / tot. dat ze in ’t Ftoningephvan Pe- gu quamen-/ alwaar teegenwwoozdig.nog van haa⸗ re werken te binden zyn / met de letters Die zulkg te kennen geeven / gelu hunne Trlokken van Metaal van · een ongemeene groote / en Geſchut vanꝰt zel⸗ be ſtof / waar uit te zien is / dat die konſt eerder onder haar als onder ons is behent geweeſt. En „ OVebiyk in een zeker veld / in ’t Roningrvk Ava aan DE stadt doof 3R0020-3pde dan Pegu, tufichen.-de Btesden-Pian- haar gc- da en Mirandu ‚werden groot oberbinffelen van een bousa. Stadt den die 3n-aldaar geboud hebben. din niet alleen-:Deeze oninkenken die op genoemd hebben / maar ook alle die geene die in’t groot 90» siammers ningrok van Siam ſtaan / waar van kom. 002 Dees zynten deele zen gefohreeben-hebben / met die van Melitay, Ba- —— cam, Chalam, en Varagu; die aan ’t Poorden Gen. tyd« ban: Pegu geleegen: zyn / en andere binnen m ’tland rekeningen die daar aan palen/ bolgen eenigzindg en behou⸗ Hemelk den een te van de Godsdiens Der Chiis, en volgens de weetenfchapdie zn ban de natuuripke _ Dingen hebben / reekenen zy in’t Jaar door de Maan⸗· Maanden / twaalf teekens in de Zonne ring / bes - neffens nog d'andere hennis Die zn van ’t beuee gen der Heemelſe Lighamen hebben. Want doen die Landen door haar vermeeſterd wierden / wierd die leer aldaar gezand / em gelyk als tat een erken⸗ tenis dat alle die Ironingrphen door dat: Heizenph . .. ban China t’onder gebzagt zun / hebben derielbeg - -- Koningen haar hunne Gezanten met eenige Ge - ſchenken van date tot die Aaren)bpna tot aan on⸗ 3e.tpd toegefchikt. Deese Bezanten moeften ten minften bier in ’t waꝛrom getal zyn / want eer sp bp dien groaten Ketzer en vier Gezan- Dorft van dat Tand quaamen/wag deiengteban Koning var de weg 300 groot / en zy moeften 300° lang wage Chinagan, ten eer zn verhoord en aſqvaardigd wierden / Ye 2 Ä 20 SCHEEPS-TOGT VAN 517. er in die tpd wel twee dan haar quaamen te fter- — tm; en als ze van geen ziente ſturven / 300 wierd past in een Baftınaal wel 300 wat boorgefchaft/ JIA haar het leeven deede verlaaten. De zooda⸗ dievergeeren NINE wierd een zeer koſteluke begraaffenis aange⸗ werden,asn- Daan/ en daar nevens op Papier met letters ge⸗ gedaan word, meld wie hu was / en wie em afgezonden had / alleg om be gedagtenig van haar gebied eeuwwigte maakten. ant in Deeze oberkoinningen / 300 te Water als te Xand / toen zy / geluk alg op ge 3egt hebben / m Indien quamen / waren sp DooJ- zigtiger als de Grieken, De Cartagers ende Romei- nen, de welke om breemde Landen te winnen / 309 ber uit Haar Baderland gingen / Dat 31 ze daar na quamen te berliesen/ dog De Chiis waren wp⸗ 3er ; want dewyl zy zagen dat Indıen 300 veel bolk en 300 veel Koftelikheid uit haar eigen Ronink⸗ rpkt weg nam /en Dat 3p dooz het vermeeſteren van een ander mang goed/ van malkander verſtrooid zpnde / dooz haare Raburen geg D Auierben | Daar 3u in Haar eigen Hand / Zilver / d /en alle an⸗ dere Mineralen geen geiueh hadden / en Daar-ın booben veel natuuripke rphdom en 300 beel hant⸗ werken bezaten / dat een iegeloft van haar quam / en 3p ban niemant / 300 bebal een ban — wyze Lioningen die’er toen ter tyd regeerde / gebod van cenwys Ko- men 3ig binnen de palen van het eigen Ronink⸗ ning der Chi- tp zoude houden / met berbod / op lebens firaf/ me. van ooit of ooit na Die Geweſten te baren: waar Dan deeze twee Dingen op heden nog onderhouden ‚ Narwkeu- wozden; boozeerft Dat niemand te Mater of te ring Aand in haar Koninkrpk mag koomen / 300 dat genoomen. alg jemand uit oozzaak van het een of 't ander tot den hoogften dienft deg Roniñgs / 3ig derwaarts t/ 3uläg onder den naam ban Gezanten Be chied. een beilige manier. — ie et timeede ig dat geen nboozling uit het to⸗ ninkrpk mag reizen; hoewel men onder den duim gedoogd / dat de geene die in de Bona-@ilanden woonen / bp koplen na eenige plaatzen gaan /ban waar zn het zelve Jaar moeten — en daar toe moet men berlof van de Kegeerders van Ayk pers t Zand hebben / en borg fiellen dat men DIE moet tod weder zal keeren. Ook moogen 5p geen Schee- dellen yan pen over de Handerd-en vpftig Dat groot mede nee- "Eerte koo- men /en 300 3n berlof tot grooter verzoeken / wo "— haar zulks afgeflaagen. Want 3 — dat haar vooꝛneemen is / verre uit het Apk te gaan / en zoo eenige vreemde zig te water derwaarts en nadeeze —28 be — dat die van het Land aldaar balf ter fluik koomen handeen / en op die manier Het bedryf noen de onze op heden. Want fchaon Fernando ger Perez d’Andrade deeze reis Dreede en briendfchap zen ‚met haar maakte/ 300 gingen egterandere Hader van Ootlog. Hand daar na toe/ de welke bien Deeden waar 002 3p in Ooꝛlog met ong raakten. | Het volk van het Xandfchap Cantam, daar hu wi eweeſt ig / in opt ba ban het ander dat naderaan kineeake - bet Noozden ig / ig gelpk d’Afrikanen tegen de —— uitzers te rekenen / 300 in 't uitteriaf weezen / Por gang en maakzel van lighaam / alg in bet voe⸗ den den ban haare Perzoonen / 300 Dat die van bene- . ..... : den wel Slaven van die van booben gelpken te zun. Allen ten aanzien ban de Ftoophandel bin⸗ nen Deeze Stadt Cantam, koeſterd het Lollt zig wel en ig op haar manier vo. Want om die ooꝛzʒaalt Manier van koomen daar allerhande goederen in meenigte van leeven vandie de Tand. Steden / en van andere Qatien de welhe ' Sram. in Caal van Canram berfcheelen / niettegenftaane de 3n malkander verſtaan / bu-na gelpk De Grie- ie alsoo 3n zommige woorden meer verkozten als an Haar doo Zp zpn doorgaans zeer doortrapt in allerhande * de banteltngen em in sonderheid in die van de Noop· andel/ alg mede Fbpanbe n De zaalen handen Tr 3 a 22 SCHEEPS-TOGTVAN 1517. @orog; en wat aangaat de Dierwerken ter Zee —— 300 hoeven 32 / voor 300 beel als d'ervarentheid raaht Die D’onze daar van hebben / voor Die van Europa geenzins te wohn , en toen kun aldaat quamen / hadden zy al Geſchut: Want 300 haaſt als 3n Het onze zagen / wiſten zm aanftonds hoe het daar mede gelegen was. En in der daad 3p verſtaan Haar 300 wei op het gieten / Bat zu de 7 huis-baten 30 wel van pzer alg die van Neuren- ten. beıx de zeive van Boper wecten te mahen, ik . beb’er een goede meenigte door alle de Eilanden ban Dat groot Ooſten gebragt / dog Dat vzer is in Den aard 300 broog van ftof / Dat ais Yet op de ſternen valt / Het als lag hont te breehen. Bat bet Brouw-bolk aangaar. Dat is aldaar brp wel van iuf en leeden/ en zn werten haar zel⸗ be zeer wel te fioefteren ; dog haare Mamien zun Harng- 300 Min-pberig ober haar dat zy 3e aan wemnig Ymovaı * Menſchen lateñ zien / en als ze uit gaan / is haat WORK Hals met zyde hieeden 300 digt toegedent als die van de Mannen / em daar m boben zun ze doo Dimaars geheel omringd; em ſcyoon zy alie m twee of drie Brouwen hebben / 300 werd egter de eerſte alleen voor wettig gehouden. Zoo Mannen Br 4 als Vrouwen zun zeer dertel en werlderig / 300 dat in ze ʒeer hoftelnh in haare Maaltpden balien / en Msnoenen verſpillen Baar in al wat 3ein de Weerreld vezitten. Viowwes. Want het zyn nict alg geduurige Gaſterpen bp Daag en bu nagt / inboegen zu de Duitze en dt Pederlanderg Daar in verre overtreffen. Op bie Baftmaalen is allerhande Snaaren-fpel en ANaat zang / Danſers / Springers / ALoneel-fpeelüers / Moetſe· makers / en alle ander tpd-berdrpf Dat haar Harzinde eenigzints kan vermaken. “Alle het vaat · werũ dat Iykheiden ZU daar op gebruiken / is ongemeen rein en helder / ragt. want het ig niet anders als van het alderfunſte Paſtelein. Zip hebben meede veel Boude en Sil⸗ vere baten ) en ze eeten alleg met zeetere lange Haarorer- hacllijes op Haar mander toegemaalit / niets / joe daad in veran- ſalein yet don Zu / mer de hand anıraahende. Zip Serpesen » Sitte WIEL-TMER ME Wer ya üneen aaıı een. Alci- W ir. .. sam — .. "...-...., “au. - . - . 9 * hu) . u Tau s ea e- — oe —. To PA er . “ rn tan. nu 7 NIEREN, " oe Bet RE BR F * — ——— en. . . “ .n . ’ ’ w 2” Pd & . . ® 75 J -. ande .. " j der rg .. un‘ ‘ —W „> 2 ‘ . : wi. t BE laser - !. 2 . RR . 224 hy * BT . BE. . . 4 . P} . H n 3 nt . in et J ir Bu we WM ' "u . .. Pr .". . — Fe .. ⸗ r ..“ Su" “0. r “ m. ı1d, ’ ' —. . ye .n — * LIKY 5 5 i . ‘ ..: % Dr » » i *. * , Er Bu PR; : \ - ' od IT u. . . LP} ⁊ J. Wr, , ä t, „487 — 4 ‚3 .. “ Gr N 77 ‘ * a a. 1 . ." 7 — Ss . . 3 * 3 — „* ‘ J I N — F 4 ei. u x Lei. FERNANDo Perez dANDDADE. 23 ne Cafel / ſchoon'er vpftig genoode in huis zun / ı517. en ba ieder verandering van geregten werden nieu — we — / ſchotels / meſſen / haken en le⸗ pels aangelangd. Be Vrouwen eeten raet geen jaloerſe Menſchen / maar werden in die Gaſtinaalen door jonge Dog- · ters opgepaſt / de welke haar koſt daar meede ver⸗ en ver- dienen / en allerhande malligheden aanregten / want maakt. alles gaat daar met de grootſte vreugde van de Weereld toe / zoo van als van D’andere die⸗ naars die men tot dien einde gehuurd heeft. De wettige Brouwen verſchynen op deeze maaltuden vrouwen niet/ maar zn hebben bpzondere bertrekften in 't veitrek binnenſte van bet hups / daar zy met haare ken⸗ niſſen en goede Prinoͤmnen brolpk zyn / en geen ander man-bolk in komt alg eenige blinde dewelke 6003 Haar fperlen en zingen. ‚De luiden van vermogen / groote Beeren en van Adel) Hebben gemeenlyk zeer runne huizen / met ope- ne plaatzen / overdekte Speel Huizen / em Tuinen. Ze zum alle han aarde gemaakt / ten minſten bin- nen Cantam, en.in de Zee-plaatzen daar de onze geweeſt 3pn; :dog in de Steeden die meer na et Roozden leggen, hebben zu hooren zeggen dat’er Wuizen met eenige verdiepingen zun. Deeze meeſte Tandſchapyen / of /. gelpk zu zeg⸗· 4 en Land-Vongdyen ‚inzonderheid Die van De Zees gen, / zen: alle met zoete en zoute Aivieren dooz⸗ geſneeden / welke laatſte zeer diep m't-land loopen / en alzoo het gemelde land zeer vlak is / zoo gelpſt het wel heel bermakelnk te weezen / en is het nog⸗ tang niet / maar de Inwoonders hebben het door, Hoe door haar vernuft / gelpk als een wel beſproelde Bo⸗ konf verbe- gaard gemaakt / zoo dat daar / vermids de mee⸗ nigte van Die Aivieren zulk zen overvloed van klei⸗ ne Daartuigen is/ Dat het is of'er al zoo veel volk op het water als op. bet. land woond. Want de Schuite-boerderg / nademaal dit haar koſt win⸗ ning is / brengen daar haare Prouwen / Rinderen en al wat zn bezitten / Die zn aan dD’eene znde van nnnavın bet Daartuig/ als een huis overdekt / westen te — B4 u 24 SCHEEPS-TOGT VAN ı517. plaatfen)/ latended’andere zpde/ Deiwelhe/ na ben — tpd van 't Jaar / meede bedeht ig / voor Die | die Haar willen Taten boeren. En nadem die Kibleren dan een goede bzeette zvn / op dat de Paartuigen malkander konnen vopken / 300 t$al« leg vol van andere Schuiten de welke geiph em laag naaft malkander leggen / alwaar nen allıg bind Dat in de Steeden te bekomen ig. Eindelph het ig een volk het welk oim haar hof wimning alles weet uit aat herſſenen te fineeden) waelende tot kuageng toe met zeilen / Die zu op blahke plaat- sr zen zeer gefwind weeten te doen rollen / en te fir ten waar 3e willen / gelph men in Dlaanderen en Italien doet / fchoon 31 andere wagens oo hebben/ rnderernet die met Peerden booztgetrokhen werden. 