title: Le gazophilace de la langue françoise et flamande : comprenant les purs & propres mots de ces deux langues = Schatkamer der nederduitse en franse talen
creator: Caspar van den Ende
text: Qui si ce participe prend la nature adjetivale, alors il se doit accorder en tout à son substantif. Le participe passif ainsi que l'auxiliaire en compétition de divers temps y précédant ce substantif accusatif, sur lequel il agit, se met toujours au singulier masculin de quelqu'un de verbe homophone que soit le substantif, comme "J'ai parlé au Prêtre". "J'ai vu des balles parles". Mais si il suit fort substantif par le patient, quelqu'un et rapporte par l'entremise d'un pronom possessif en l'accomplissant ainsi, alors il doit convenir avec lui en genre et en nombre. "J'ai refusé la marchandise que vous m'avez envoyée", dites-vous, "vous avez refusé de m'envoyer la marchandise". Oui, je l'ai refusé. DE L'ADVERBE: L'adverbe est une division indeclinable, qui s'adjoigne au nom ou au verbe, pour expliquer sa circonstance. DE LA PREPOSITION: La préposition est une division indeclinable, qui se prépose aux autres mots de la phrase, comparée ou conjointe. DE LA CONJONCTION: La conjonction est une division invariable, qui conjoint les mots, les sentences, comme "et" mais "car", "puisque". DE L'INTERJECTION: L'interjection est une division invariable, qui exprime une émotion, comme "ah" "oh", "hé", "hmm", "hem", "bien", "bon", "merci", "merveilleux", "malheureux", etc. den gcsteld in het meervoud, inzonderlijk als ik tot het voorwoord van Almere wordt toegevoegd, het welke ik der machtigen geschilderd, en het is eveneens of men ze in het meervoud of meervoud veld, als Plustieurs me vont disant y of disans. Les mauvais arbres corrupt, is Wter als, commensurantes les bons eneurs. Het schijnt aardiger in het meervoud. Het lijkt ook hier uit, dat men het een of het ander geflakt gebruikt mag. Maar indien dit deelwoord den aard van een toevoeglijk naamwoord neemt, dan moet het in alles met zijn zin hebben. Over een komen. Het lijdend deelwoord tot lijden toebehorende helper voegwoord, in de derde telling van verstanden tijden toegevoegd zijnde, wanneer het meestal voor een zinnetjes in de beschrijving valt gerelateerd is. Op welke het werkwoord altijd in het meervoud en manlijk geflakt gebeurt, van wat geflakt en gedaan hetzelfde geldt ook voor woorden niemand, als, Ik heb gesproken met de Prins. Ik heb veel van de mooie perlen. Maar indien het zijn lijdend zinnetje volgt, aan welke het door het inflectie-kende van een voorzettelijk voornaam in de beschrijving valt verknocht is, dan moet het daarbij middels over een komen in geflakt en gedaan, als, Ik zie de handelaars dat u mij hebt aangezien, welke. Aangezien u mij ziet. Ja, ik zie de Prins. Ja, ik zie veel. VAN 'T BYWOORD. Bijwoord is een onveranderlijk woord dat bij een naam, of voegwoord gebruikt wordt, om te verklaren de onlandigheid van die. VAN 'T VOORZETSEL. Voorzetsel is een onveranderlijk woord, dat bij andere woorden van rijden, of afgezonderd, of vercengd voor aan gezet wordt. VAN DE TELKOOVOEGSELS. Telkoovoegsel is een onveranderlijk woord, dat te tellen voegwoord woorden en zinnen, als. Et dans ce cadre, maitre maar car y want toutes fois, nul; dans ce cas. VAN 'T assomption: Hors erreur possible est un mot inveritable. SINTAXIS. L'ARTICLE. La syntaxe des articles est assez simple: on utilise le "le" devant des noms commencant par une voyelle ou par un h muet, comme le, la, le, les; et on utilise le "un" devant des noms commencant par une consonne, comme un, une, unos, unes. Mais quelques fois aussi devant les infinitifs des verbes, quelques adverbes, et propositions, quand nous en avons en qualité de noms. On propose toujours l'articele de l'article de même genre en nous les appelant des noms appropriés: Mais aux noms propres et appropriés jamais le nominatif. On appelle un nom approprié celui qui se déclare par un mot propre ou tu par un pronom démonstratif, comme tu Maitre Antoine, Monsieur Adam, etc. homme, Mon Père, et non pas le Maitre Antoine, le Monsieur Adam, etc. homme, le mon Père. Ces noms propres, en leur pluriel, ne reçoivent point l'article pluriel, mais les adjectifs indéfinis comme La faveur de mes amis, Ron, des mes amis. Il faut obéir à nos parents, et non pas aux nos parents. Le mot Dieu, rejeté de l'article défini la Mode des noms propres, est d'avant il n'est pas composé de quelque épithète, comme le Dieu de Abraham, le Dieu fort. Let noms npptlUtifs ftminins iSc aus ?mi tommen^et par voyeW , 0« 1 h > muetty aiffet Vart'icli du nominattf en leurs eis Mrques > ft un mut , ßnifiant quanthe y Its preeede y comme , Bcaiicoup d'cau , Beaucoup de chair. Peu d'argenc , & nm pas , Beaucoup de l'eau , de la chair, de l'argent. Quand now voulons ßnifier queque individu ou particulier vague , nous lu't prepofons l'articl' ün, unc, o«Qaev]ue, Qjj^cün. Un , 4 pour fan plurier Des , Qu6que,d quÄqiics, & Q^iScun , auequcs Tiij iimme , Q^ e voyez vous <' Un hom- mc» I{EDEN-SCHIK.KJt^G' Van de Leden. De LWcn worden niec allccn voor denaara- Woordcn gcftcld : Maar zomwijlen ook voor ce- nigc vocgvvoordcn van d'onbepaaldc wijs , voor cenigc bijwoorden, cn voorzctfels, wanncer wij zc gcbmiken als of hcc naamwoordcn wircn. Men ftcld altijd hct lid van hct zelvc geflacht voor de algcmeenc naamwoordcn, vanwatval of tal de zelvc ook mögen zijn : Maar voor de eigen of aange-cieende naam* woorden nimmermeer den noemingsval. Ik noeme die algemccne alhicraange-cigende naamwoordcn , de welke zieh door ccn eigen naam of door ccn aanwijzende voornaam uic- drukken, als, Mahr Antoine y Monfieur Adam, Cef homme , Mon Pere , nict , Le Maitr An- toine y Le Monfieur Adam , Le cet homme , Le mon Pere, D6zc aange eigende naiihwoordcn ontfangcn gcen meervoudigc ledcn in hiren meervoud , maar onbcpaalJc ccnvouden , als> La faveur de mes amls > nict , des mtt am'is, Ii faut obtir a nos Parins > cn nict , aus not Pa- rens. Hct woord Di'eu , God , placht zijn lid , ni de wijzc van de cige nimcn , tc vcrwcrpcn , wanncer hct bij geval vergcfelfchapt is met cenig toevoeg. sei als, Le Dieu d'Abraham, Le Dieu fort. De algemene naam-woorden des vrouwlijken geslachts, als ook die met een klinkert of met een komme, h, beginnen, lichten het lid van haar nog niet volledig in de andere val achteloos, wanneer daar een woord voor gaat, 't welke eenighe hoeveelheid betekend, als, Beaucoup d'eau, Beaucoup de chair. Peu d'argent, en niet, Beaucoup d'eau, de la chair, de l'argent. Wanneer wij eenig besonder doch onzeker ding willen tekenen, dan stellen wij daar voor het lid an, een, of ook Quelque, Quelqu'un. Een heer, Dijk voor zijn werken, heet Quelque, Quelqu'un, heet Quelques Uns, als, Quoi voir? Een man, dertig mensen, Quelqu'un y voir. Que, des hommes, des arbres, Quelques arbres, Quelqu'un, vervelend onzeker landarbres, Quelqu'un, woord. Sintaxe. Reden 'scheek. Mensen, de namen van de heiligen, uit de ariete van de genade, komt, de taart van de Prins. De namen van de heiligen, zoals de genade komt, zoals, De taart heilige Demetrios. De brug heilige Jan, voor de heilige Dionisius, voor de heilige Jan. En voor de Ise van de heilige Jan, gelijk, de heilige Jan. En gelijknamelijk de namen van de Goden, voornaam de naam voorkomend, zoals, de luchtdicht Mars, voor Mars. Les noms propres, comme de ville, de château, ou château de mage, de hôtel, de désert, ou forêt, de robin, des bois, et de mois, joins dus mots, comme: Nom, Ville, Château, Citadelle, Ville, Bourg, Bois, Foi, et Rivière, Mois. Quelques-uns en Lefin, et métier en même temps en France, doivent se mettre au génitif, comme: Le nom de Louis, La ville de Rotterdam, La citadelle d'Amiens. Les noms adjétifs, qui peut exprimer adjectivement en Français, se placent après un substantif, au génitif, avec l'article de, comme: Une chaîne d'or, de fer. Et le hébreu, sauf au datif, la chose, pour laquelle il est destiné, comme: Le marc d'or, la bouteille d'eau. Mais la chose contenue dans une table. Comme: Un tonneau de vin, Une unité de plaisir. Adjétif, convient en genre, n'adjoint, que les remarques, que sous le nom d'adjétif et compose aussi l'impersonnel, et les particules font noms adjétifs, comme: Pain blanc, Bois chair, Diamant poli. Exception: Le nom du prince est considéré comme un autre nom du prince, la maison du prince, le château du prince. De mannen der Heiligen, verliepen het lid van de birings-val, als Lejaubourg faint Denis. Lepont faint Jean, in stoed van, dt faint Denis, dt Joint Jean. En in plaats van La feat dt faint Jean, de priester, zeggen, La faint Jean. De mannen der Maandagen, geschilderd zijnde achter het schikkend gelaat, deugen evenwel zichzelf, als, Le dienst Mars, vroeg dt Mars. De eigen naam van eenig man, was, stad, kasteel, dorp, bosch, wildernis, van vloeden en van maanden, gevocht zijnde met de woorden, "No man, Witt, Chattau, Citadelle, Vilagt, Bourg, Bois, of Foret, Flitivt of Riviere, Mois, gelijk zich in het Latijn in dezelfde val worden gebracht, geeld, ZOO verhalen zich in het Frans een birings-val, als, Le nom dt Louis, La ville dt Rotterdam, La citadelle d' Amiens. De toevoeglijke naam-woorden, die meest in het Frans niet kan uitgedrukt worden, maar de uitspraak van de andere toevoeglijke, worden door de birings-val van een zelfstandig uitgedrukt, meest het lid, te, of d', als, Une chaine d'oryx. De plaats, of het vat, bestiert de dingen, daar toe de plaats of het vat bescheiden is in den gevings-val, als, Het marche aus heufs. Une houze, still in tenter. Maar de dingen die daar in begronden zijn, worden daar van beschermd in den birings-val, als, Een tonneau de vijl. Een lis de plezier. Het toevallige, en zelfstandig woord, moeten met elkaar overeenkomen in geschatte getal, en val: Aanmerkking, dat hieronder het toevallige naam-woord, de voornemen moeten begronden zijn, als ook de gevoordden, die in toevallige woorden veranderd zijn, als, Pijn-klaag, Bomt-chaos, Belt-stroom, Diamant-pol. De exceptie: Het pronoom > Moi, Ton; Son > Us, Us (masculins) is met elkaar voor hetzelfde standaard voor het toekomstige aanwijzen van het niet-commune door de voorkomende y. Hetzelfde voor het gebruikt voor de verkleining voor de vrouw, als Mon Ami, Son Heer, voor een man, als Mijn Heer enzovoort. Niet, Ron van mij, spreek mij toe met schriftelijke en vakkundige bewegwijzering. Zo moet men met elkaar spreken, Mijn Heer, voor een man, en Meester voor een vrouw. Couci, een richtlijn voor het gebruik van het vrouwelijk geslachtsdeel in de Franse, Italiaanse en Spaanse talen. Begrijpelijk, ook het Tristar volgens de voorafgaande regels, ontplooiing van het werkwoord met > ons ontstaan en de verbinding voorzien van de zuiverste grammatica. Zo moet men met elkaar praten, Mijn Heer, voor een man, en Meester voor een vrouw. Le, de, volgt: Uw voorkeur, de meest parfi. De voorafgaande regels voor de kleuren, de kwaliteiten, definities, deeldeeldeeldeeldeel, met elkaar verbonden door de vorm > gemeenschap van Pijn-wit, Water koud, Exceptie, deze zin, die de verkleining voorziet, blijft staan. Les adjectifs de quantité, de longueur, de blason, de mélodie, devant us et foussant, tournent le grand et le petit homme, Bon soir, mauvais temps, femme excellente, lent ennemi. Les odeurs qui sortent abondamment de fèvres et de soins, au contraire, révèlent la richesse d'argent, convoitise d'honneur, soucieux de sa famille. Ceux qui marquent une inclinaison, une promesse d'aptitude, au contraire, demandent l'examen avec fermeté et définissent, comme, il est habile aux armes, Adonni au jeu. Ceux qui montrent une qualité, leur habileté corporelle, demandent l'habileté avec une définition, comme, il a du bois de la main, ou bien infini d'un verbe, lui présentant l'article I. Commencez, il est propre à boire. Ceux qui font cause ou instrument, demandent un soutien, avec la présence de l'article de pronom. De voornemens, Moïse, Toé, Son, worden hier uitgezonderd, de welke (al hoe wel ze van het algemene getal) worden voor de naam woorden die met een klinker of met een stem beginnen, beginnen, een doos hardigheid der uitspraak te verklaren, als, Mon amant, Son hoewel, Mauvais, Sahutez. Diens aangemerkte, daar men hier dezelfde zelfstandige woorden, Modie, Manier, Costume, met een zondvloek aardigheid uit, behoudende het vrouwelijk leden des gewoons val, als, A l'essence, ce soir, A l'italienne, voor A la mode &c. Aanmerkte ingelijks de volgende manieren van spreken, in welke men het toevoeglijke naam-woord zondvloek, helaas zelfstandig laat, als, Coucher sur la dure, Chercher le plus court, Il fait beau, Chanter l'abaisse, Chanter le supers, La présentation, La protestatie, La plusspart. De toevallige woorden van verwen, hoochinigheden, Volkeren, als met menselijke gevoelens, worden achtendere handigheidswonderen, als pijn, lach, emotie. Uitgezonderd deze manier van maken, in de welke het woord voor hetzelfde lichaamswoord gebeeld wordt. Wordt uitzonderd. Deze toevallige woorden die eenige hoeveelheid lof, een fijnheid beter kunnen worden voor de zelfstandige woorden gebeeld, als, Groot, zijnde, Feit komt in Bon voordrag voor, Mauvais semmai. Excitant, zijnde. De toevoeglijke woorden die overvloed, verlangen, zorgen of ook hevende delen betekenen, behorend aan een verlangingsval, als, Rijke argument, Comitus d'honneur, Soucieux de famille. De toevoeglijke woorden die een zekere toegeneigdheid, voortvarendheid, bequaamheid, of ook hevende delen betekenen, verlangen een giftenval meen het bepaalde lid, als, Het bad aan armen, Adress aan de. De toevoeglijke woorden die een zekere hoeveelheid en lichamelijke gezondheid of beinhoudendheid verbeiden, verlangen een wekbevindingsval met het bepaalde voorlid, als, Het heeft een duurtje van de arme oorzaak van onbevrediging, de onbepaalde wijze van een woord, tellend heet ledig, voor dezelfde onbepaalde wijze, als, Het eten prop de boat. De toevoeglijke woorden die een oorzaak of werkende beduiden, verlangen een zelfstandig woord, de, om, aan, wanneer, par, een menigvuldigheid, komend in, Bon voorbij. ^Mitd on parlt dl chair > dt poif- fon > ou d'argent , on Je ftrtdufingulitr p9Ur It pluritr , commt » Achti^r du poif- fon t de la chair, er non pas > des poiflbns> des chairs , J'ai per du moo argent , V non bis > mes argens. Ltt eis nominal ifi font toujours pytp^fi:^ ausautrtSt qui j'iipelUt otliijuts , commt t Lc Palaudu Piincc , (fnonj duPrince Ic Palais, ßnontnvers. Lts sdjtBi'ls rtetvans comparaifony rtgifjet ta chofc furmontet au nominatJf i y prtpofant la conjonHion, que, commt » Ariftöc* Ctok plus grand Philoföphe que PUton. Ltf adjtBi'fs fuptrtatTfs Lattns , cn Fr an f CS » ft tournet au comparatif , fi M liitr prtpoft l'arifeU , Le , om , La , com- mt * Le plns doAe de tous, La plus b^ie femme de toutes. . Ni««t > 9"' quMd ltt LatTns juignet a fu fuptrlatlfs la prtpoßtion Incer , lts Transit tournet d'entre , ainfi , Lc pliis doÄc d'entre les Profcflcurs. 1/ tt*y 4 riin icY a dlrt du pronom , wtrt et qutn avoru dit ci dtjfus. De la Sintaxc des v6rbes. Lt verh pirfonel oBif^ rtgi't la chos' tn rdcufatif t & la ptrfomr au datif ) eommti Pierr' cnfcigne la Philofophie i Jcan.^ Lt verht Joü^r • tn ßnificition ntU' trt t rtgit les inßrumens mußcaus au gntitlfi commt y Joü^r du Idt. Mais tn ßnificition oRiiti il gouvtryit lts mimet infirumins tn l'acufat'if , avtc la prtpoß. tiön für , commt , Joüer une piece für le Idt. Mais les ]tus <fui napartitnnit <i la mufif^ty il lts regit au datif y commt, joiiit ^ la paume. In virte ficudier i rtglt la facuche , ou science tn laquelle on étudie y tn l'écriture y avoir dig ) mids f dt i of au, of par i daar voor stelend; en 2omwijlen ook een onbepaalde wijze , ih i Blijft dertont, Avance par monmouth, Lisez d'aller. Als men van vleis , en vis , of ook van geld afrekt , men gebruikt dan het enkelvoud voor het meervoud , als , Achiter du poisson , dt la chair , en nicht , des poissons , des chairs , J'ai perdu mon argent > en niet , mais argent. Denombrement-valen worden altijd gespeeld voor d'andere valen , die schimmelig genoemd worden , als , Lt Palais du Prince , en niet , du Prince Lt Palais t bcheren in rijm-cedicht. De toevoeglijke woorden die een vergelijking in zelve hebben hebben d'overtopte o'd'över- Wonnen zaak in een denombrement-val , het ertimen- voegsel, zit y daar voor stellende , als , Arißot het plus grand Philosophe qu Platon. De Latijnse toevoeglijke woorden van d'over- treffende trap, worden in de Franse taal in een ver- gelijkende trap veranderd , wanneer men het 1^- tegen, Lty Oly Lay voor dezelfde veld , als , Le plus dot de tout , La plus belle femme de toutes. Aanmerking , dat als de Latijnse het voorzetwoord Inter , tot zijn overtreffende trap toevoegen > de Franse behoort zelve dan in het overzetten met d'inter y aldus , Lt plus dot d'entre les Prostats. Hier valt gaand niet van de voornemen te zeggen > boven 't gaat voor d'azen gezegd is. Van de schilfering der uit woorden. Het persoonlijk werkende vocaabel beheerst de zaak daarvan, forceert in den beschrijving, en den persoon in de gevingsval, als, Piter' indachtig la Philosophe Jean. Het vocaabel 'Jouer', in een gecreëide betekenis, beheerst de zang-konstantie werk-tuigen in de baringsval, als, Jouer du Int. Maar in de werken beheerst het dezelfde werk-tuigen in de beschrijving-val met het voorzetsel 'voor', als, Jouer un pieté pour it lit. Wat de spelten bevat, die gecreëerd samenwerkingsverband met de zang-konstantie hebben, beheerst het in de gevingsval, als, Jouer na la paume. Het vocaabel 'studieren', beheerst de wetenschap die men bevrijdt, in de beschrijving. (3) SINT-AX. 'Propositiën' en 'studieuren' in recht. Luister naar deze woorden, Achteur, Ander, Climacter, Faire om prijs, Louer, Rijst de schot, en le pris de la schot, in de tweeslag komme ik, Ik heb aangekocht deze drie Franse, die mij hebben gedaan, om, zij hebben me prijs gemaakt van deze chagrijnige geest, Ik heb verkocht mijn maison een paar miljard Franse. Noch geacht noch gemarkeerd, de fris van gevolgt resulteert in uitzicht op deze regel. Ik achtte voor dit Franse de levens. Ik heb opgemarcheerd van mijn kapel. Het is u te streven, op marchandies. Acheter op het pol van het koor. Ik wilde u willen geven. Ik wil geven aan drie Franse. Hoeveel heeft u voor deze mes geteld? Kom, schat, doe het voor mij. Waarom koop je dit Franse? Omdat ik van plan ben om het te gebruiken. Welke plan? Ik wil mijn huis in de binnenstad verkopen. Hoeveel denkt u ervoor te krijgen? Vroeger zou je een dergelijke maus hebben gekocht. Ik wil de schat niet verkopen, de schat is mijn trouwe vriend. Uiteindelijk, hoeveel denkt u ervoor te krijgen? Ik denk er twee miljard om, maar ik wil er ook nog een kind van hebben. Welke plan? Ik wil het kind naar de school sturen. En hoeveel kost dat? Nog eens, wat is de prijs van de school? Het kost drie Franse per jaar. Nou, hoeveel dan nog, hoeveel kost dat? Om het kind naar de school te sturen, kost het drie Franse per maand. O, dat is niet veel. Le verbe Parier, présente et a pour sujet une personne, on lui propose plus tard les pronoms personnels au datif ou accusatif sans article, comme aussi aux autres verbes par exemple, Il a parlé à moi, mais c'est mus dire qu'il m'a parlé, il me a parlé, ou vous verrez dire que quelque chose, pour moi, est à lui, vous. Le verbe Aler, se joint ordinairement aux participants présents affectés, comme nous l'avons remarqué ci-dessus, au participe. Il régule le nom suivant, avec la préposition à, ou, en, comme, Je vais à la Haye, J'irai en France. Le verbe Venir, demande après son verbe ou la préposition de, comme, Je viens de Rotterdam. L'usage des verbes, Avoir, & Venir, et aussi fréquents, quand nous parlons d'une chose qui est aussi tôt à faire ou dire que qui vient d'être ou d'être dit, comme, Je m'en vais vous dire la chose, Je viens de faire cela. Les verbes passifs se régissent avec l'infinitif val, met hoc voorzichtig, étudier droit. De vocabulaire Achtung, Vendetta, estimer faire ou prêter en, Loi, boucherie des choses, en den prix der dingen in den beschuldigungs-val, aussi, J'ai acheté ce livre trois francs, Il m'a fait, ou, j'ai pris et étudié cent écus, J'ai vendu ma maison pour mille francs. Explique ici l'importance de parler de différentes ways, de parler de quelque chose qui n'est pas liée à un certain sujet. Je l'ai acheté pour dix gulden, Je l'ai acheté, Je l'ai vendu, Je l'ai vendu à un marchand, Je vais vous donner quelque chose, pour dix gulden, Quand on veut donner quelque chose, on dit, Je vais vous donner ceci, pour dix gulden. Je veux savoir si c'est vrai. Hoe veel heb je voor dit mes? Indien twee voegwoorden in elkaar vloeien, veldt het geene in de onbepaalde wijze, als, en veus parier. Altemet, staat men de voorzetsels van, of, voor de onbepaalde wijze, als, j'appréhends. A dan voorzichtigheid, hou je van de tijd. Het voegwoord Parier, beheerst de givings- of nochtans veldt men de persoonlijke voornamen, aardig daarvoor in de givings, of beschuldigingen val zonder lid, 't welk misschien in andere voegwoorden plaats heeft; als, hij, heeft aan mij, maar het is beter gezegd, hij, heeft mij gesproken, lui, of voor jou, wil iets zeggen, in plaats van aan mij, aan jou. Het voegwoord, Alors, voegt zich gemakkelijk tot de huidige tijd van het werkende deel-woord, gelijk wij voor deze in het deel-woord hebben aangegeven. Het beheerst ook een zelfstandig naamwoord met het voorzetsel aan, of op, als, ga ik naar de Haag, of ga ik naar Frankrijk. Het voegwoord Verder, vertoont zich achter het lid of voorzetsel, dat, als, ga ik verder naar Utrecht. Men gebruikt deze twee voegwoorden, Alors en Verder, veelal als men spreekt van een zaak die direct moet gedaan of gezegd worden, of ook die al ver is gedaan of gezegd is, als, ik ga verder jou te zeggen, ik kom van die dingen. De lijdende voegwoorden beheersen een veelheid. Uitgezonden comparatief onderzoek, voorzien van een fauteux teel. De gangbare wijze hieronder, onder alle omstandigheden, is eerlijk en rechtvaardig. Hieronder staat een lijst van vergelijkende woorden die tijdens het onderzoek aan de orde kwamen, onder andere: "fair", "reason", "hot", "den tijdt", "van de aarde", en "taxe". Verder komen er twee exemplaren van "voogd", twee van "lijden", een van "raam", een van "pooier", een van "loophole", een van "leugenaar", een van "parasiet", en een van "mier" voorbij. De context waarin deze woorden voorkomen, wijst op een breed spectrum van onderwerpen, van justitie, overheidsbeheer, sociale relaties, tot specifieke menselijke eigenschappen en gedrag. De tekst bevatte ook enkele spelfoutjes, zoals "den" in plaats van "ten", wat wij hebben aangepast om de tekst te verbeteren. Firuifct ponrla plAs par "UJ ac ft.Pj" veverk-wooi den worden mec UplrfoL, er L gJnl TJunf L t 'r 8'^ geving-val van Ä ce., Il'nemcroÄre aT Ä^air if 'jr^ ^^^^^ dommige. P^.rW fois avccla breboruSSn / üe zaaic, als, II m mtmportt dt vorre de vous faire fant 4 endre. T^^^^^^, 21^^? n,t facht dt v.us faire ^'claconjonaiSncmc^Crlt^T^^^^^^^ Wr., zomwi;Ien mct hec zaamvocgfcl ia comonction CMC i <3r It Verb ifiAi ' "ci ^uainvoceici «,r/, 0. 4o««>/, L^TvoSt iTera L g^^^^^^^^^^> <^f t il quc; e me ftr ve de vos livres ^, J ^ i 'i*" ' ^ ' Z*^^''"'' ' f«' 7« gc, pHrlapiumint ImJrtdZTmlil brunctn^°^"'^x''^ ^««-^ ^^nigmaal gc «I /ro/x /„V« : Prrm/.r.W heif r rj'-^"''')-^*";' ftuk van hoevecL f o>,o« er fuuntidn dt citt ch6ft. Stcon- l^^^ J ' r ""f hocvecThcid der zaak, fil de persooncen en c£ce maifon. II y a al Ä .T? * plaats-u ijdtc, W/Wr^r/^ Ins uls oTSl^tZ hir'?'^''''''^'^'^"^°Jl^"'^<=''"^'"^<^^^kking van nim ^rx trrW, /< con/?W/r i ^^'^ 'tnaamwoord aanwijnen, en Jasufiannfs. ^ ' ^ ^^'^ bcteiken.ng n4 de voegwoordelijke trek- De, advearbes n^gaCfs. ^---^-■--ß^rchikcalsizeinUge.'' Dt ms Us autr^r mA.' L . ^ lo9chtrttidt tiftrcordcTt. mr. M,1 «-yi Dur val. „ict blooders in aUc dWcrc bij. S I N T A X K. rim dt ftrtieuUcr a rtwur^utr : Malt fuand «i cm ci i rtmarque\, autt Ncn- • ni , Ncnni p4s > Non , Non pis , ou point , n'tntret point en l'oraifon, matt ftuUmmt font rtffKmfifs , commt» Av<2 vous faic ccU f Ncnni , Non > point 1 p4s , Ncnni pis j & } Nou point. Toutt-fois P4s , Non p4s i o« Non point > patvtt tntrtr at ÜÜts oraifont. Pas un poil > ou , Non p4s un pou. NiillcmÄnt, p<ut ctrctyäVtC) <S fms tm virht. Commftnt fc fait Toraifon negaiivc. Von nut dntant U v«rht Nc , ou n' ) t*il commenct par V(^elU , o« , h> nmete : Ö* on nut aprts Pi«; > ou Point , commt y Je ne fuis pAs malidc > Kfttcs vous pAs .'' SotrvTftt l'on prtpot* äut infiniti'ft dtt virbtt Pis , ou Point , ainfi deus mgd- tidfis [t trouvet jointts par tnfcmklt , com- mt i Pour nc point mcnilr. Point , ftm- hlt nur un ptu plüt > fdt Pis. La fUgaiions precidcntet ft doivttt o« ft pcvvet tpiequc fois o'netrt. Ne> ft ptut Uißhr tn l orajfon inttrrogant ntva- t 'ntment i commt t Etcs vous pis un tcl •* four > n'frtcs vous pis .<* Pis ) ou Point , ft doit omitrt , prt- mitrtment , quand d fuit queeun des mos fuivam , RiÄn, Jamais , Onqucs, Aucun , Aucunemint, Nul , NulcmÄiit > Pcifonnc, Hommc du mondc > Arne qui vivc , Qu^conque > Pliis i De pcur quc t commt , Je n'ai riÄn vü , Je n'ouis onque parlir de teile chöfe > (src. Seccondement > quand on dit des choses terreottes Dieu, om partiellement suivie > Ne nous que commis, il n'a que des écus. Traitements quand on dit des oraisons négatives font jointes par quelque relation. Point > Par ce, est démontre om croyance en la divinité, commis > Il n'a pas un soldat en sa compagnie, qui ne soit bon pour un automat. Bijvoorbeeld aan te merken : Maar wat deze loochenenende of weigerende bijwoorden betreft, merkt daarbij, dat men, men niet, men punt > in de loochenende rede, niet koor, dan voor zodanig zij alleenschalkelijk tot antwoord dienen > als, Avant vous fait dire, men > Point y pas, men niet, men punt. Nog steeds rat > Non pas, of Non point > mogen in zodanige loochenende redenen worden ingevoerd. Hoe je dat loochent in het midden, Men veldt men voor het voegwoord > of in die het voegwoord met een klinker > of een homp mee begint : en daar niets placht men te plegen, daarbij te voegen, als, Het is niet pas mis, je niet het pas voor. Men veldt men, of Point > veeltijds voor de onbepaalde wijze des voegwoords > en dan vindt men twee loocheningen aan elkaar gevogt, als, Voor niet point antwoorden. Point, schijnt wat meer loochenen > als, Pas. De voorgaande locheningen mochten, als elkaar, niet geïdentificeerd worden. Niet, mag in de lochenc-rheinisch vigeende reden niet gewonnen worden, als > Ens vous pâs un tel voor y n'attez-vous pas <. Point mag achtergelaten worden als te bewijzen, als enige dozer woorden daarop volgen als > Jamais, Onquâ, Aucun, Aucunement > Nul > Nulment > Persoon, Homo du monde, Quelqu'un, Que quelque chose, Que consent, Que crains-tu, Que n'a-t-on rien su, J'y suis, Onquâ barrière de taille, ainsi, &c. Ten tweeden, als een van deze drie woorden daarop volgen > Nie, in geen > Aan, naar > Na, naar pijn, naar geld, en Hij heeft naar dit eeuwige leven. Ten derde, als twee lochencnde redenen door een of ander ander woord, tijmen gevogen worden > Jen, da's moet Point, en Pardonnez, in de laan, een uitlegging worden, als, naar een paar van zijn woorden > Je ne fais pas un faux pas, maar je had geen compromis, wat niet is voor hetzelfde. SINTAXE des propositions. Men vroeg vercht Point in Pas, gelijkt in de volgende mijnen van Spanje, Je ne sais niet, Strijk qua uit, Je ne sais niet, Het niet goede, Het ziet goed. Hij nee niet dan volgde, Guert, Zijn macht, Bouger. Ja, niet zinnig, achter een voorwoord geluid zijnde, verificte voor deze komen, wie, als niet dit qua uit, niet schonk niet. Gebrek aan voorzorg. Les invites demandent gevaar. De volgende voorzorgen verificeren een belangrijke val. Bij voorbaat, Omheen, bij, Aan de voorzijde. Op die zijde, Aan de rechterzijde. Overal gene zijde. In het heilige. Verwijderd, verruim af. Binnen, binnen. Buiten, buiten. Boven, beneden. Aan de voorkant, Aan de achterkant, regen. Door, tussen, zijdelings. Aan, met aandacht. Opzij, in opzicht. Bovenaan, onderaan. Rechts, links. Het advies, rechtvaardig. De volgende bevelen en beschuldigingen valt. Van boven, van beneden. Omheen, omringd, omringd. Buiten, buiten, buiten. Bij, bij. De invitatie geeft aan, want: Dan, met, met de bennelingen. Achter, achter, bij. In, binnen. Tegen, tegen. Om, omheen. Par diffusion, donc, choisir, parmi, tout en, ainsi, ainsi que, pour, ainsi que, autant, quant à, retrouvé, concernant, sans, in, en, et, interjection, s'interroger, selon-wapeshel, te zeggen. Règles qu'il faut observer en la construction de toute sorte d'oraison. Partout dit m'en in de la formation van allerlei soorten van redenen mogen twijfel nemmen. J'enseignerai ici que l'ordre doit être suivi. Je zal hier nu gaan voorbeeld, wat ordre moet volgen. SENTANCE. puis le mot tonne forte argumentation. Net het woord, de signt, arome de vivre, en l'arrangement de le mot l' ordre naturel de l'entendement des choses, qui est selon la digression régulière de la fréquence de celte, elle est comprenable de vous mettre en lumière, ou le nom de même personne, qui le verbe pose en l'oraison, soit faire de ces-ci, de ce tu, elle, nous, vous, ils, dies. Nous Appellerons ci-après ce pronom le premier, secondement, un autre pronom, soit faire de ces-ci, de ce, te, le, nous, vous, leur, que nous Appellerons second. Troisièmement, le verbe, d'abord, l'adverbe. En dernier lieu, le nom, comme? Je vous montre souvent le cérémonie. Eh, Potorison afirmative > avec un temps roMjpo/? > c'est à dire, j'compose de auxiliaires, et faute ainsi ordonner les mots. Le Premier pronom. Le second pronom. Le verbe auxiliaire. La phrase. Le nom, comme, Nous ici avons bien montré le chemin. En la négative avec un temps simple. Le premier pronom. La première particule négative, ne savoir, Ne. Le second pronom. Le verbe. La seconde particule négative, ne voir, Point est? L'adverbe, comme, Il ne lui donne pas d'ancienlement la vérité. En la négative avec un temps composé. Le premier pronom. La première particule négative. Le second pronom. Le verbe auxiliaire. La seconde particule négative. L'adverbe. Le verbe finissant. Le nom, comme, Vous ne lui avez pas toujours dît la vérité. En l'interrogative affirmative > avec le temps simple. Le second pronom. Le verbe. Le premier pronom. L'adverbe. Le nom, comme, Vous montrez-lui bien le chemin. En l'interrogative affirmative, avec le temps composé. Le second pronom. Le verbe. In de beginnende of toenamende rede, die nuchter en enkel is ont zamgelde tijd voor- gesteld. Woord, ik de woorden in zulk verfogen dat gij den notens en val altijd in de stede plaats voelt, of de voorvoegd deszelfde persoon zich heeft voorzien, welke in de rede voorsteld is, gemakkelijk en van de zeste, zijt, zijt, zijt, tuns, twee, is, dies. Wij zullen deze voorvoegd nimaals de eeste voorvoegd houden. Ten tweeden, een ander voorvoegd, gemakkelijk een van deze, Mis, tegen, Hoef, vreus, lui, leur, zullen het nimaals de tweede voorvoegd houden. Ten derden, het voegwoord. Ten Vierden, het bijwoord. Het naamwoord in de laatste plaats, als. Je vous montre frequent het pad. In de bevestigende rede, die met een ontzamgelde tijd voorsteld wordt, behoopt men de woorden aldus te gebruiken. De eerste voorvoegd. De tweede voorvoegd. Het behulpige voegwoord, het bijwoord. Het meeste bevestigende voegwoord, het naamwoord, als. Nous leur avons bien montré het pad. In de loochenende rede, die met een enkel woord voorsteld wordt. De eerste voorvoegd. Het eerste loochen-woord, gemakkelijk, Ne. De tweede voorvoegd. Het voegwoord. Het tweede loochen-woord, gemakkelijk, Point of Pas. Het bijwoord. Het naamwoord, als. Hij neemt hem dit pas vrij gevattend de waarheid. In de loochenende rede, die met een 't zaamgelde tijd voorsteld wordt. De eerste voorvoegd. Het eerste loochen-woord. De tweede voorvoegd. Het behulpzame voegwoord. Het tweede loochen- woord. Het bijwoord. Het meeste bevestigende voegwoord, het naamwoord, als. Uw neemt hem dit pas niet gevattend de waarheid. In de vraags-wijze bevestigende rede, met een ontzamgelde tijd. Het tweede voorvoegd. Het voegwoord. Het eerste voornaam. 't Bijwoord. Het naamwoord, als, Vous montre-t-il le chemin? In de vraagswijze bevestigende tijd, met een samengeteld tijd. Het tweede voornaam. SINTAXE. L'appellement. Le premier pronom. Vador vekt. De tweede naamval. Commencez. Leur avez-vous altijd voorhoed aan te kijken? En Whittemberg was negatief, ik antwoordde simpel. De eerste negatieve tijd. Le second pronom. Le premier werkwoord. De tweede naamval. De eerste naamval. De tweede negatieve tijd. L'adverbe. De naam. Nous dira-t-on pas vandaag van nieuwe? En de negatieve tijdelijke waarheid, met een tens complice. De eerste tijdelijke negatieve tijd. De tweede naamval. De tweede persoon. De eerste tijdelijke negatieve tijd. De tweede persoon, De eerste tijdelijke negatieve tijd. De tweede persoon. Le premier werkwoord. De naam, zoals, Ne le dira-t-on pas vandaag montrer? Die taal Franse?' Dit, en een veelvoud, midden in de zin, en ook voor het einde, je hoort altijd iets van het verleden. Vooral een doorlopend verleden, zoals, soms tussen woorden, en ook voor het einde, je hoort altijd iets van het verleden. En dan kan men schrijven, dat, dat soort voorzichtige niets, maar dat herhalen baucoup, de voorstellen, dat wat ons het meest herinnerd, en voorbeeldend, Avond, hoeft dat te zijn? Ja, da, hebt u dat gehad, of, Jeder keer dat het gebeurt, ja, da, hebt u dat gehad. Het behulpige voorgewoord. 't Eerste voomaat. 't Bijwoord. Het betekend voorgewoord. Het naamwoord, als, Leur avez-vous toujours tant de zorg voor de deugd? In de vraagstelwijze loochenen zijden met een encle idtijd. Het tegenwoordig loochenen-woord. De tweede voornaam. Het voorgewoord. De eerste voornaam. Het tweede loochenen-woord. 't Bijwoord. Het naamwoord, als, Of kunnen wij u dan altijd des onwille najuigen? In de vraagstelwijze loochenen zijden met een samengeteld tijd. Het tegenwoordig loochenen-woord. Het tweede voornaam. Het behulpige voorgewoord. Het tegenwoordige voornaam. Het tweede loochenen-woord. 't Bijwoord. Het betekend voorgewoord. Het naamwoord, als, Of wij hebben u pas voldoende getoond wat de Franse taal over de goede taal is. Ja, ja. Da, is een woord het welk mij ten naasten bij ontstaan was, alhoewel het zeer gemeen, en bij niet altijd in iedere keer in onze mond is. Men schreef oorsprong da, en alhoewel dat woord, om eigenlijk te spreken, geen onderdeel is van de taal, wij toch schijnenvoorziening hebben, die wij met elkaar spreken, met weinig te verscherpen, als, Avent vous fait cela? Da, ave, vous achevez votre onderzoek? Ja, da. Eindelijk is de schatkamer gevonden. Nederlands en Frans. Taal, begrijpend de zuivere en eigenlijke woorden van iedere der twee Talen, in zodanige schikking dat de korte en lange leden in iedere woord worden aangewezen: Zijnde hier Frans nadenieuwe manier van Schrijven, die men tegenwoordig in Vrankrijk gebruikt. De ene der twee Talen, aan de andere Overigen, Verbetert, en met een groot meenigte woorden en Spreuken Vermeerdert, en gelijks de schrijfwijze der Franse Taal in het Nederlands verklard, door Kasparus van den Ende. Tot Rotterdam, bij Isaac Nieranus, Boekverkooper wonende op 't Steen. Anno 1681. M A G , q 3 Den Drukker tot de Leters, en Liefhebbers der Banen en Tijdschriften. Bij het den Lezer. Als zoo de Gazet van Schatkamer der Fransen en Nederlandse Talen, voor dezen door Meester Casparus van den Ende gefeld, en bij mij gedrukt, alzoo ik geen der zelver meer had, ben ik van voornemen geworden om dezelfde Gazet te herdrukken, en opnieuw in het licht te geven; doch alszoo ik bemerkte, dat in den eerste nog groote gebreken waren: meer in woorden die wij nog niet hadden, ook velden die de Frans op nieuws bij haar Taal gevoegd hebben, zoo heb ik door een zeer ervaren in de Franse Taal gehoorde, Françoise, de frasche Gazet doen niets zien, om te vermeerderen en te verbeteren, die dezelfde met ongeveer vier duizend Franse woorden vermeerderd, en op veel plaatsen verbeterd, ook de spellingen na de nieuwe en nu gebruikelijke Taal gesteld. Wat de Schatkamer der Nederlandse Taal aangaat, heb ik twee geleerde Nederlanders in banden gegeven, die dezelfde met ongeveer drie duizend Nederlandse woorden hebben vermeerdert. Vandaar dat Nederlandse woorden, alle te zamen (door den voorgenoemden Meester Kapteyn van den Ende) zijn overzichtelijk gemaakt, en in een nieuwe en veel gemakkelijker stand gebracht, zodanig dat de speling en letterklanken op de kortste, nuttigste, en aardigste wijze zijn gesteld. Wij hebben deze nieuwe spelling niet gebruikt uit eigen goeddunken, maar na het voorbeeld van den Hoogvermogende Schrever Hugo de Groot, Dirk Volkerts Koornhart, de Klerk in liefde bloeiende tot Amserdam, en andere, die al over veel Jaren, gezien hobbende de grote misbruiken in onze Hoofdtaal, de zelf hebben begonnen te verbeteren; doch zijnde van weinig gevolg, heeft haar begin en goeden ijver weinig, of geen vooruitgang gehad. Het is wel op het tegendeel te verwonderen, dat in ons verenigd Nederland, voornamelijk in ons vrije Holland, zoo weinig aandacht werd gevonden op de Dictionaria en woordenboeken, zelf in de Latijnse en Nederlandse Talen, alzoo wel vaker is, dat tot heden toe nog geen enkele Latijnse Dictionarium is uitgekomen, die deugt, en recht bequaam is voor de kinderen om woorden uit te zoeken, om te maken een goede reden te maken, of een bequeme Brief te schrijven, zodat de Leerlingen deze woorden, welke haar noodig zijn goed Nederlands te schrijven en te spreken, daar in niet kunnen vinden; en is nog meer te verwonderen, dat de Inleider van de gelezene gedrukte Dictionarium, Nederduits en Latijn, die nog voor de baften werd gehouden, dat hij, of een goed Nederlands of Hollands verklarende, of de kinderen meer zal hebben willen bedriegen, haar voor goed Hollands in die Dictionarium heeft willen zetten, een groot deel vreemd en onduits woorden, welke al reeds door een Boekje, genaamd den woordenboek der vreemde woorden, zijn gebrandmerkt voor onduits, en daarom in hetzelfde Boekje verduitsd zijn, en niet tegenstaand die Inleider ziek beroemd, dat hij dezelfde Dictionarium heeft geheel vermaakt en vervuld, het goede daar in ontbrak, hebben de daar veel goede woorden uitgelegd, en nog meer zulke en diergelijke vreemde woorden daar in gebracht. Als Abalieneren, Abandonnen, Abrevieren, Abeleren, Aboleren, Abominatie, Abroderen, Afspreken, Adres, Adverteren, Afsteleren, Cabal, Cabalist, Cabine, Cabanetteken, Cabaret, Cabbe, Calleken, Cabinet, Jouwelen van vrouwen, Caffard, en duizend diergelijke, behalve enige van overvloedige letteren, welke hij door het gehele Boek gebruikt: het welke, alzoo die een kwade uitspreek maken, nooit de Leerlingen goed Nederlands kunnen leren spreken noch schrijven, als bij voorbeeld, Afbreken, voor afbreken, Beiden, voor bagijn, Berghsen, voor bergen: hebbende wel behooren te willen dat de h achter de o in een verklaring komt, engels soort is, gelijk A/C-genoegd kerk: En veel andere onnoodige letteren, welke hij heeft gebruikt, boven een grote meerheid onhollandse en vreemde woorden, als, Beiden, van een verschillend, Beiden, antwoord, Beiden, reden geven, en zoveel diergelijke, dat, indien men die alle zoude willen aanwijzen, men zijn hele Dictionarium, Nederlands en Latijn, zoude moeten uit schrijven. Voor behalve dat hij de woorden van den Diahouaris Kilianus heeft verärgerd en quelijk verontwaardigd, miskendende dat daar Kilianus met recht en na onze Grond-taal heeft gezegd, dewijle de c, gants geen gelijkestand met de k^ heeft, en in onze Taal niet mag voor ka uit gefprochen worden : als hij zei, Cabas, Cabbelcn, Cabbelinge, Cabel, Cabel-garen, voor Kabas, Kabbelen, Kabbelinge, Kabel, Kabel-garen, en zoo voort. 