title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: Ker krijgende, zag Zijn mijnstuk aan een grote witte Toren, op de dag verrekijkertje rond, elk was nieuwsgierig, doch wij konden niet daar vallen besluiten, om dat de afstand te verre was, Wij rookten eens, en beslootten in het nabijste Bois ongeveer nagelrust te houden, wij trokken den berg af, de vallei door, tot in het Bois, daar wij vijf uren over deden waren. Nu in het Bois wandelend, konden wij de witte klip of heuvel niet zien. Na zulke streken maakte den gevalenen gevangen over haar voeten te klaagen, werd geresfolveld, deels vandaag en deel morgen den nagel hier te richten. Hier richtend bij een kleine rivier die uit het Westen kwam, beelden wij dat een van onze Slaaven, de aankomende morgen goed tijd de Rivier zou gaan zo hij kon, tot aan deszelfde oor in pronk en zo hij die tot buitendraft en het Bois bracht, en hij de witte klip konde begaan, dat hij daar zoude opklaren, wel geduurig toeval toefstand aan alle kratten of bij ook mensen zag, indien hij mensen zag, zou hij voortbochtwaard invallen, en de rivier langs weerbij onverwacht, deselben Slaaf hiette Bedro, was een goede vijftigeen getrouwe Slaaf, ik gaf hem wat Tabak, een pijp, oncent stekend brandend een lont, met wat Vischuit, belovend hem nog een foopje op morgen. Hij zag dat niet moedig was, dat wel voort wilde gaan, maar verzocht een houtje mee te nemen, dat hem toegelaten werd. Ik gaf hem een foopje, daar mee te gaan Pedro Raffote gang. Drie Slaaven droegen elk een korf met Rijst, en Tabak, een emmer water, Brood en Zout, de derde had Kruid en Loom. Ik had mijn witte jas altijd een doosje met lijnen of snoeren van bindgaarne, daar hoeken aan te doen. Wat spekt, vangt een braaf zadel, maar konden die niet koken, maar braaden die aan houten spekten, draaiden enige voor 't vuur aan bindgaarne, tot zij gaar waren. Wij aten die meer goedgemaak. Des nagts vlogen wij rond, en des morgens vingen wij weer een zoet, zomerse van ons vissen, andere maakten die schoon, voortgaan wierden die gebraad, en straks opgegeven. Mijn horloge stond nu op tien uur, wanneer onzen Pedro als verbaasd tot ons kwam lopen, roepende van verre: Een Stadt! Een Stadt! Een Stadt! Wij allen op in een ronde kring, waren nieuwsgierig hem te koeren, maar hij, door zijn hervallende zwaartekracht, zodanig, dat niet kon spreken, ik deed hem aanvankelijk zitten, en een soepje geven, alsof hij verbreed was, en begon zelf te spreken, niet op, doen zag ik veel lichten, ook veel mensen. Ik ging, geëmotioneerder deze rivier langs, die bracht mij aan de witte klip, daar zij haar oorpronk uit noemde; ik klom de klip op, en zag een Stadt, zo mijn dogt, het was al veel duisterder, ik ging in 't gras neer zitten om een weinig te ruiken, als wanneer het nog duisterder werd, (want de Maan was nog laag en haar beweegde, als of er Menschen met licht over de straat gingen), dit gesignaleer hebbende, vertrok weer in het Bosch, daar ik mij onder een grooten Boom te flappen liedde; de Morgen schemerde op, ik weer op de klip, doch kon niet zien, ik weer Boschwaardin, en verlangde zeer naar den morgen, als wanneer ik met den dagafslag weer op de Klip. Kijk, hier bleef ik zitten tot de zon opkwam, doen kon ik de stad zeer wel zien, daar zijn verfstede torens, alle bovenstomp of plat, vele groote en kleine huizen, ook boven plat, deze zijn alle van steen gebouwd. Aan de oostzijde van de stad zag ik een brede weg, daar overwegende vele mensen met beeften. Ik vervelde klip, als mijn bischuit, wachtte nog een uur, keek nog eens van de klip, als ik een man zag naar me toe komen, dit ik vertrok, en ben nu hier gekomen. We hadden gepleegd te hebben, naar de witte klip toe te gaan, en te zien hoe men 't maken zou; zo gezegd, zo ook gedaan, we verzaaiden ons rovers, en Pedro vooraan, trokken verder, nu was 't elf uur eri, ten twee uur waren we uit het bosch, en te halfe drie op de klip, nu waren we veertig en een half uur van ons schip op mijn horloge gegaan, en drie en een halve dag van 't land. Schip geworsteld. Wij op de Klipkoomende, vonden zelfde meer gras bewoeld, zitten rookten en verwonderden ons alle over de goede gezondheid daar omheen, wij waren nu nog een half uur van de Stad, en konden van hier de Stad vlak zien, doch door mijn verrekijker nog beter, met groot aan Wijzagen (als Pedro gesproken had) Toren, grote en kleine gebouwen, alle boven plat, en veel ten gebode. Hier zittend, hielden wij raad waar te doen, of naar de Stad te gaan, of weer naar het Schip te keeren, en onze ontdekking aan boord bekend te maken. Pedro: Maar terwijl wij naar de Stad ziende met malkander spraken, zag een van ons, om, die met een schreeuw de oorzaak aanwees. Ben: De van 4. Ik verzuipte, en zag een Spaanse Schip aangekomen, met een groot aanbod. .. 5 Paar Drogewagen. De Beurs, 2 = 4! Be 2 R I K $, en de zwaarste. Vracht 123 en te gaan. Die ja, die ja! Die ni 2 maar 1: een hoek AR Fils p Eee, e "voorstel es die agter mij vond, in't Spaans, dat kon ik ons deze mensen verstaan, zy Ich! "hen seculiere luiden te zijn. Daar op om- helft mij deze man; hij vroeg mij in goed Spaans, van waar wij gekomen waren? van welk Volk? en waar wij hier in deze Landen zochten. | en = Ik sprong op van vreugde! en antwoordde, wij komen uit Europa, afgezonden van de Republiek of Regeering naar Genua, om vreemde Landen te ontdekken, met die inwoners: in vrede en liefde te handelen, en voor ons medegebrachte Europese waaren te ruilen, of voor geld te koopen van des lands Koopmanschap, die wij noodzaken oordeelden. Ik dert die niet zeggen dat wij Spanjaarden waren, want die Landse adel is in zijn geheel niet al te wel gesind. Ze zei: De Zuidlander zei, dat aan het begin van ons komst aan de Regeering zou diven, welke dan op alles orders zouden stellen... Zy: vertrokken, wij bleven. Na twee uur kwam de Man weer met een waagen, daarop voor ons eten en drinken was, dat afgeladen werd. Onder het afladen zei de Man, gewassen, hebt koos, of wilt u samen weer naar uw Schip willen keren, of met ons naar de Stad. gaan, beide kager en vijandig, enz. Leedgevochten, Ex: Beschrijving van het Koningrijk Ik verzocht een weinig tijd van beraad, dat tweegeweld werd. Het Volk ineenrommelde de kring om mij stellende, namenraad, en grieven beschreven; dat ik met nog vijf man de Stadt zou gaan. Ik zoude bij mij hebben een kwartiermeester, die lange met de Engelsen, en ook met de Fransen gevaar had, hij spreekt daarom goed Engels en Frans, en vijf Arabisch, Turks, en Perzisch, onte Ondermeester sprak Latijn en Italiaans, een Mariner die lang in Indië gewest had, kon goed Maleisis, tot deze naam ik nog twee brave soldaten bij mij, ons ander Volk zoude weer naar ’t Schip terugkeren. Dit beschrijven bekend gemaakt heeft, werd goed gekeken. De Zuidlander zei: "Men zal u leiden Leids-mannen meegeven, die zullen doordoor een korter en beter weg, als die is waarlangs je hier gekomen zijt, zullen je onderhouden, herberg doen houden, je schip zal gevist worden, en je nog zullen, hebben niet te vrezen, je allemaal vriendelijk ontvangen en bejegend worden. "Waarom je schip breukling zijn dan, nooit alle hierbij wonen, en onder ons wonen, ZOON niet, zul je weer vertrekken, zodat je leegzak of ongelijk zal aan gedaan worden. Nu was ’t op mijn horologie vijf uren. ABTEI, Po i .. % u Dir Krachtige Kempen Aftermiddag. Wij gingen zitten eten, men schatte ons in houten bakken gefodert en gebraden vlees, vis, ook gekookt rijst, nevens schoon water om te drinken. Na de Maaltijd vonden wij rond, en. kreegenclk ontrenteen mutsje Arrak. Tess ftoml .wierde alles opgenoomen, en kwaar men drie Mannen, hebbende elk een langg ‚witte ftok in.de hand, deeze itelden onig agtien Mannen inzes geleederen, deflaaven _ liepen’daar by, zy begonden teritond voorg _ te trekken , wy hadden geen tijd ah. te zeggen, als, onthaald die Menfchen _ wel. Agter' haar roeden twee Mannen, hebbende elk een kiftjeop de zijde, aaneen breede ricm hangen. Wy vermoeden dag. het fchrijvers waaren: Wy wierden . ook . voort naa de Stadt gebragt, ‚waar wy veeie toekijkers vonden,, elk was nieufgierig ang, tezien, dog wierd haaft ruim baan gemaakt, wy wierden in cen braf huisgebragt, dar wy tot-onfe groate verwonderinge cen Taa* fel met Stoelen omfer vonden op de Euro- pP fe wijle ; in de kaamer ftond een Lede- ant, metBed, Deekens, enbehangfelwel, voorfien, aan de muur een Spiegel, ennog, vier Schilderyen. en Onfen Leidfman heeten ons welkom , en zei wy zouden goedsmogts zijn , ons zOu Ey SERIE gen 3 . : v; \ 96 Befthryvinge van het Köningryk yeen kwaad weedervaaren, hy zou gaanar® _ - der ftellen he ons Onderhotid , en wat ver- derte doen ftond. Naaverloopvan ontrent $wee uuren, kwam hy weederom miet drie Blaaven ‚ dieaanmijn Volk elk uitdeelden een .. dikke Deeken, met een houten blokjen tot een hoofdkuflen, (op fijn Japans) dir was elk fin kooy, ik kreeg laft op 't leedekant te ruften, Pen, Inkt, en Papier wierd op de taafel. gelegen, en aan gezegd, dat zo we iets beloofden, we dat moesten opschrijven, dat aan een Slaaf geeven, die dat zoude brengen daar 't lezen moest, en onafgeleid mannen zou ons den volgenden morgen komen zien. | % een We gingen stillet rookend, hobbende verhalen onder elkaar ; we eisten wat water om te drinken, maar zij bracht ons kookend water, met eenige wortelen, dit werd getrokken als thee, welke drank ons bij uitnemendheid verfristte. We hadden nu drie nachten onder den blooten hemel geslapen, deze verlangden elk naar zijn riet, we deden een gebed, en begaven ons te kooy. Wij sliepen alle zeer gerust, toen wij de volgende morgen met den dag door een slaaf opgewekt werden, die ons wegens de warme drank dit deed, en daarop elk wat arrak gaf: Ik verlangde ongeleerde leids-man te zien; om uit hem te weten, de gelogeerde gezelligheid en naam van dit land; ik wenste ook te weten, de natuur, zeden, en handel der inwoners. Een uur na de zon op te gaan kwam ongeleerde leids-man tot ons, vraagende of wij wel geslapen hadden? wij antwoordden ja. Hij vroeg verder of wij al acalou gehad hadden? wij zeiden ons was warm gewonnen water met arrak gegeven. Dat is goed zei hy, zulke wortels noemt men hier acalou. Jaagd zeide de man, vraagd al wat u geloofde, ik zal u antwoorden wat ik weet. Mijn heer zeide ik, ik wens dan te weten, of dit een Land, of een Eiland is, en welke naam het draagt, hoe deze Stadt wordt, hoever men u noemt, en welke u bediening is. Dit Land dat wij bewoonen is een groot Eiland, genaamd het Konesme. De Stadt daar waar wij in zijn heet Talonjac, Mijn naam is Kaffeb. Mijn bediening is Garbon. Het woord Garbon is Opzieners te zeggen, mijn doen is, dat ik alles trajecten, vleugels, wegingen, bruggen, fonteinen, rivieren, &c. zoo in de Stadt, en een half uur daar buiten meer be- figtigen, al wat daaraan schort ter vervulling doen, maken: ook zoo wanneer hier Vreemdelingen komen, die te doen opvallen, daarvan kennis aan de hooge Overheid geven, en hare bevelen naakoming. Ik zei verwonderd te zijn, dat ik hier een kamer zag, welke op de Europische manier gemeubileerd was, want ik had gefaamd te zijn in een welbehangen ledekkant, op een bed met fijn toebehoren, ik zag een tafel, stoelen, spiegels en schilden, zei de Garbo, u zult nog meer verwonderen, wanneer u hoort dat hier alle Europese en Aziatische talen geleerd worden, men zal u weten laten fién in het Portugees, Spaans, Frans, Italiaans, Hoog- en Nederduits, Engels, etc. Boeken in het Perzisch, Maleis, Chinees, Japans, etc. en nog is verboden hier te straffen, dat geen van onze natie buitenlands reizen mag, wij zenden geen mensen met Perzische kleding uit, om te weten wat in Europa of Azië te doen is. Ik stond als verbaasd! en zei, hoe is het mogelijk, indien geen een van mijn natie mag? buitenland reiken, dat gij leidende kennis van zoveel zaken, in zovele verre gelegen Landen kunt hebben. Ik zal zeggen dat ik, in de persoon van de Garbon, maar gij zegt mij in naam en doet eerst. Ik hoor zeiden ik, aan de Pofos, mijn Vader was uit het Dorp Martos in de Sierra de Ronda, in de Provincie van Andalusie, en ik ben in Holland geboren en opgevoed, ik heb mijn eigen Koopman- chap. Zodoor voortspreekt gij dan ook Hollands vraagden hij. O ja! antwoordde ik, dat is mijn Moeder-taal. Dan zal ik zeggen een Man brengen die met u Hollands, gelijk ik met u Spaans spreeken zal. Dogen vraagden hij waren mijn doen was? Ik ben een Koopman die mijn eigen Negotie doet, ik bepaal mijn vraag en koos aan de Kapitein van het Schip, zeide ik voor de tweede maal. Daarop hij zei, dat ik dunkt dat gij eerlijk en nieuwsgierig zijt, ik zal u voldoen zo veel ik kan. Dat is pen, inkt, en papier, schrijf alles wat gij hoort en ziet in het korte op, zelf. Op een dag zal ik Vijfde Hoofdstuk. De Schrijver tekent alles aan: Grootte van het Hoofd-Eiland. Vloot van de Zuidlanders aan de Taalen gekomen zijn. Twintig der Geestelijken. Nieuw Geloof door Sarabalja opgevat, en door Cham Hazibevestigd. Epos Ravé. Twee algemene Kloostermoensters of Eilanden. Beschrijving van Eiland Nemaaan en Wonderen. Van de Ziel in gevoelen. Of? Zuur in? Lichaam komt. Spreuken van hunne Godsdienst, en de Opvoeding. En ik, door mijn vergunning te gebruiken, nam ik pen en inkt, en begon te schrijven wat tot nu toe al ongeleerd was, en vroeg hem, hoe wij ons discours zouden beginnen? Hij antwoorde, ons Godsdienst? en ons Weten zullen alle in Spreuken, die wij uit Europese en Aziatische boeken hebben uitgetrokken. Of het een geluk is voor u enige ter hand te staan, dan zullen wij u landbepaling van dit ons land met zijn kleine eilanden &c. Doch vooraf zal ik uwe nieuwsgierigheid voldoen, van te zeggen, hoe die zaken aan ons in dit Godsdienst gekomen zijn. Dit Eiland, Krinke Kesme met zijn afhankelijke eilanden, zijn zeer machtig, want Krinke Kesme is alom 460 uren gaans in zijn omtrek, want het is ongeveer vierkant, en elk zijde heeft honderd uren, gaans lang. Dit is alzoo lang bewoond geweest als Sina, land zijn overgebracht, en hoe wij aan ons weten, want wij rekenen ongeveer 2000 duizend jaar volgens onze kronieken. Wij geloven niet als de Europeanen, dat de wereld voor vijf à zes duizend jaar zou geleefd hebben, waarover zij twijelen. Deee Nation aanbad in voortijden de Zon; Balone, en haar Koning, zonder meer andere Goden te kennen. Tot dat na uw reëkeningen van de geboorte Christi duizend en dertig, als was hier een Perzisch schip te verstaan, welke schip van Bender Abas of Cambron bevraagd was na Mecca, met veel belangstelling, onder andere waren daar op vele boeken van verfoeide taal en faculteiten, gelijk als Perzisch, Maleisisch, Turks, Latijn, Arabisch, en vele andere, inclusief. Ook vond men daar onder Hebreeuwse Bijbel, Griekse Testamenten, en Arabische Koran. Engeland zond vele mensen jaarlijks naar Mecca, de een uit godsvruchtigheid, de ander om gewin. Zodoorst bevonden zich in dit schip meer dan driehonderd mensen, zowel Perzen, Indianen, Turken, Arabieren, daar onder ook vele Christen, Slaven, Zoo Grieken, Italianen, Hollanders, &c. Het volk, met de geheele scheepslading werd geborgen, en was alles vervallen aan de onverwachte krijgsdaad van Chamkaze; genaamd. Dit was het eerste schip dat in dit land ooit gezien was in eenige eeuwen. Het volk en goederen werden aan de Koning in onfeilbaarheid gebracht. De Koning deed hen bij elkaar bewaaren, en goede levensonderhoud verschaffen. Hij deed zijn Wijzen uit alle provincies samen roepen, om haar te raadplegen, wat men met haar zou doen. Daar werd besloten, dat alle die eenen taal verstonden bij elkaar zouden blijven; doch de Koning, meer zijn Wijzen konden niet één verstaan, dies kreeg men de Boeken, en liet man voor man daar in leven, hier onder waren verlegene Arabieren, die dit merkten, dies zogen, zy daarom wat aan. KerinksKesmes. 77 Bij elkaar genomen. Boeken, en Korans uit, klopten op haar Borst, en wijzend naar de Hemel, als wensende te kennen te geven, dat dit haar Wet-boek was, zodat leidde al de Arabische boeken bij de Arabiers, ook de Maleiers, Perzen, &c. Doe moest Man voor Man weer leven, en ook schrijven, die dat wel konden, werden een Rok meteen 100 de Mouwe aangetrokken, en een rode Muts op haar hoofd gezet, als degene welke niet Leven, en Schrijven konden, kregen een Rok meteen blauwe Mouwe, en een blauwe Muts op. .. Voorts besloot de Koning, en zijn Wijze Raad, dat men Arabieren zoude ter hand stellen. Twaalf gaauwe Jongelingen, die ongebruikelijke Land-taal wel Leven en Schrijven konden, deze zouden in een beschoten Huizing Arabisch taal leeren verstand, Spreeken, Leven, en Schrijven, deze gaauwe Arabieren met haar Arabische Boeken werden gebracht naar de Stadt Arafo, alwaar haar twaalf Jongelingen aanbevonden werden. Zoo zouden de Perzen veertien Jongelingen de Perzische taal in de Stadt Terban onderwijzen; de Turken moesten hetzelfde doen in de Stadt Sannafa. Vier Joodische Rabijzen kregen laastige Stadt Zirdufes Jongelingen: de Hebreeuwse taal te leren. .. Kregen ook veertien Jongelingen om het Maleistisch te leren, in de Stadt Raima, Onder de Slaaven waren vijf geleerde Grieken, vier gaauwe Italiaanen, en drie ingeborene Hollanders; deze kregen ook elk veertien Jongelingen, de Griek om te leiten naar de Stadt Palorasa. de Italiaanen naar de stad Haldapa, en de Hollanders naar de stad Aminafla. Maar, was gefrusteerd na twee jaar; wanneer de Koning zijn grote Raad weer vergaderde, beval hij dat men de jongelingen ondervraagd zoude, en zien hoever zij in de Talen gevorderd waren. De Arabieren, Perzen, en Turken kwamen voor dag, en werd bevonden, dat elk zijn eigen taal verstond, wel sprak, leefde en schreef: want hadden den Alkezran in onze taal overgeleverd; maar de Perzische, Turkse en Arabische steden raakten voort in het dispute over haar geloof; zij hadden met de taal ook hun afvallingsgeloof aangenomen. Zo hadden ook de joden en christenen gedaan. De Koning deed al de overgelopen boeken visiteren, en neerzetting doorzien. Dat haar het best vallen allen behaagde, was het nieuw testament der christenen; maar dat het geheel in een land in te voeren werd afgekeurd, om geen ergroepen opschudding te maken, als of dat de Grieken, Italiaanse, en Hollanders het ook niet eens konden worden. De Koning dan raad houdende wat men doen zou, stond den oude Philosoof Serabafs op; die in dit land weinig, minder als Consilium in Sina agting had. Welke zeide met believen van den Koning; ik heb daar in dat christenboek, twee Goddelijke Spreuken gevonden; de een zeide: "Heb God lief boven al, en maak na als u zelf"; de andere luidde aldus, geeft God dat God a, en den Kuisser das des Kuisser's. Hierin is alles begrepen, wat tot geluk van een leven. Bee hoer Volk, en een Land trekken Kan. Bent Se Dit zou men in bedenking nemen. En dat beschreven, dat men een grote algemene Kerk zou bouwen, en daar in zoveel Predecessen stellen, als er nieuwe zetels waren, hier zou gepradikt en ge-disputeerd worden, welk geloof het beid was voor de Koning en deze Natie. Maar, in plaats van te disputeren en te onderwijzen, kwam het altijd terug op de scheiding. Elk scheen dat hij zijn Werkboek van God had. Elke scheen zorgvuldig, voor zijn zaaligheid te dragen. Dus konden ze malkander niet alleen niet bekeren, maar hadden over de er. 90. Beschrijving van het Koninkrijk altijd-vermengd; dus scheidden ze nooit zonder kwaad of schelden, ja ze werden zowat vol passie, of ze al lang den Geestelijken stand bediend hadden. Om deze moeilijke kwesties en schelden voor te komen, werd bij elken Predecessen een klok gehangen, die de Preiker of disputerend zou trekken als er gehoor moest gegeven worden; of dat men zou zwijgen als er gehouden of gescheiden werd. Aan de Zuidzijde was de Arabische Stoel, toegewezen de Perzische en Turksche, om al te met toegewijd zijn beide te spreken. Daar tegenover aan de Wezelzijde, was de Hollandse Gereformeerde stoel, toegewezen de Romeinse en Griekse geplaatst. Aan de Noordzijde, waren de drie stoelen der Abeerense Goden voor de Pharisene, Sadducee en Zadok. Tegenover van dezelfde aan de Zuidzijde, waren de stoelen der Abooigen. De Koning, Chamahzi had bevolen, dat elke Sekte van elke Hoofd-religie, zich anders malkanche. De eerst zou kunnen verdragen. Daarna zou den de Hoogreligie meer malkander dit voor "Deze klokken, die tot een vreedig orgel gehangen waren, maakten de zaak nog veel erger, want als een al te lange gekraak, of gekreun, of scheldwoede, of vloekwoede, en je partij slaat je klok trok om ook gehoord te worden, dan wilde de een de andere niet toegeven, maar begonnen alle gelijk te luiden, en raadde dat men hooren moest. Onder dit luiden maakten ze malkander volle bekken toe, als de kinderen die voor bullebak spelen, stampvoetend, en schuimbekkend, dat de Turken, Mooren, en Joden zeer aardig wisten te doen, maar geen Christenen. Den ontnam haar alle de klokken weer om verdere oorzaak voor te komen, en verbood hartendien een de disputeren. Straks begonnen ze tegen malkander dezelfde Schrijven, daarop werden haar alle haar geschreven Boeken afgenomen, en haar het Schrijven over Haar gelooven verboeden; om dat het zeer klaar was, dat het Schrijven de Geestelijken, niet was uit liefde tot de Waarheid, of om malkander te bekeeren, maar elk braakte zijn haat en nijl uit, om de ander te bederven, omdat zij van geen geestelijke liefde waren. Onze Zwijgende Pausen raakten meede in het spel, zoveel meer dan de anderen, en zouden altijd den Staatomkeeren toegeven. Ja, Zy, gaven de naad van Velden aan die, 82 Berpelbingevan het Koninkrijk welke schelden en tieren konden over ge- finge zaaken: zulke noemden zij ook Hel« den welke die Zaakken zoo ver uit pluifden, ‘en gevolgen te: gevolgen trokken, en dan ‘schatmakten over zaaken, die de gemeente niet verstond, of konden verstaan, en daar- om Zeen pogen des geloofs waar te nemen. De ‘Hollanders waren de vreedzame, om dat haar geloof het zagen schijn te weven. De Jongelingen van onze Natie; die de vreemde talen geleerd hadden, werden verspreid, door het land, om eenige van onze andere Jeugd die taalenvoort te leggen; maar verboden op levens straffen, aan de Beenen die dat van de vreemde Gods-dienst praktisch of schreven. De Vreemdelingen werden in een groot besloten huis gebracht (behalven de Hollanders,) om daar met elkaar in vrede te leven, zoals zij op hun schipzijde, gebracht hadden. Maar, zij in dit besloten huis komend, leefden nog veel smeller als te vooren; het bloed nu niet bij elkaar kwam en schelden, maar kwamen voort tot daadelijkheid, en loog nachtle knaagd en nachtelijk, zoo gruwelijk dat er altijd een vervaarlijk gejoel en gekriet hoorbaar was. De Buren hier door hun nachtelijke klachten konden daar over klagen. Toen waar- Krijn de Kesme. . 83 Waarom zagen alle op afgeleegene Zee-kuften, werden gebannen; daar zy met andere God- loofe Bandieten, haar met voorende geen ander gevaar, als houten spijzen, wordende daar seduurig van de Vliegen geplaagd. En zodanig wanneer haar Nazaten zover vermenigvuldigen, dat zy Landwaard in komen, daar het vruchtbare Aardrijk ook Steden en Dorpen draagt, dan wordt daar een wel georganiseerd Leger opgezet; welke soms tien of twaalf duizend daarvan dood slaan, tweehonderd wel Mannen, Vrouwen, als Kinderen, Hebben zijn. daar nog van. Haar Nazaten, welke zeer armoedig, erg barmelijk leven, bewoonende sinds de onvruchtbare en dorre streken, lijdende daarbij ook dikwijks gebrek aan water; ze... eenvoudig taalengemengde taal, die wij nog niemand konnen verstaan. De essen hoopte te vinden zijnde, belastte de Koning aan zijn wissen, een soort van Godsdienst op te stellen, waar door hij zijn Volk wel zou kunnen regeeren. Zijn vergaderde Raad, naar vele overwegingen, stelde de Koning de volgende geboden voor: 1. Daar is een Almachtige God, die de 2. Daar is een Koning, welke de Aarde gevormd heeft, en nog onderhoudt, dien zult u aanzien aanbidden. ni 2.5% 'zule u Overigheden dienen, gehoorzamer zijn, geen Oproer tegen haar verwekken, haar, en uwe Ouders eeren, gewillig Schatting betaalen, en haar Vonnijen proberen. 3. Gy zult elk gelijk, en recht doen. 4. Gy zult aan elkander niet doen, als het geen gebeurt dat een ander aan zal doen. En na deze alle veranderingen, in een Staat of lichaam, liggen grote ontsagingen baaren, zodat het Volk dat de Son tegengewoordig aanbidt, gewoon zal worden het volgende wisse Gebod. 5. Groot zult den Engel Baloka, (zodanals) Opfeyver gezegd) al je morgens in het Oosten Vroeg rijden, meer uwe oude Priesteren, want God Heeft Baloka daar in de Sonnenplaats, om dat Hij met goede en kavelaadde daagen aan te tekenen. Dit laatste Gebod was, om dat de Priesteren Haar intrede en terre zouden behouden; de Vreemde Priesteren hier in het Zwaland zijn zeer Gierig en hoveling, en indien men haar Aanbod benam, dan zouden zij licht rebelleren, Aalsouden Staat hieronder keert. Deze geboden hebben wij voor nog in ons Land, zonder andere Geruchten, en Is het debateren, en schrijven over het geloof. "Kan ik u van onen Gods-dienst zeggen, "Kan, dit zonsgeheele Werk boek : Maar be- halve dit. Zoo hebben wij nog vele Spreuken, Die wij zouden Europese als uit Azië Uit Boeken uitgetrokken hebben; dog daar Zijn geen Wetten, waarom die voor plisier, En ondertijdverdrijt; deze Spreuken handelen, Vandaag Gods-dienst, Wijzenheid, Liefde, Vriendschap, het Huwelijk, en zeer vele ander, Ik zal u eenige ter hand stellen, die ik Uitschrijven kon. Ik antwoordde Gabriel, Dat ik de Spreuken zeer gaar wilde uitschrijven, Waaraan in Europa, van zulk werk sprak als Van de naakte Aas van Epos, welke van Vele Vogels, elk een veer leende, en hem Zelf daar mee opschikkende, als hij naakt was, Wordt hij veel bonter dan enige andere Vogel, waarom hij door hoornruising de andere Vogels verachtte, welke daarover. voorgesteld, hadden elke vogel zijn veeder weederom, deden werden bleef de hooiveldige Raaf naakt, en bewonderd: Wel waarnde Pogos hervatten, als zulke dingen iemand zei hier in het Zuidland, men zou denken, dat die tegenwoordig ons wilde wijzen dat we er een daar denken. Schrijver zijn schrijven uit zijn fervente had zonder hulp van andere Boeken, dat hier en mogelijk wordt gehouden, om dat hier niet iets onder de Zon geschreven. Dat vele Boeken het beste te kunnen kiezen, en dat, wel te schikken, wordt hier in het Zuidland voor Mannen-werk gehouden. Even gelijk, als wanneer beroemde Schilders, haare Beelden van de uitgeleerde lichten, die een bekwaam schikking geven de, met een goeden stand en natuurlijk verhouding, in een geordende perspectief, met een frisse houding en konstige ordonnantie, wordt zulk een Schilderij geprijsd, en gaat alhier in het Zuidland voor goed door. Dat al onze Zuidlandse Geleerden, aan elken Aufteur, die ze geleerd en geleefd hebben, terug geleerde en geleefene weerom zouden geven, en zulks nergbruikenmogten, waren zouden ze dan dan dog voortbrengen? Veeltijds fletste zaaken! dan zou het Vlaamse Juist van Vondel, dat je gisteren avond zei, aan Baar, aan Geleend en Wist, een, maar 't kan voor Pwee werken. Be Feel Ongeleerde Wijst nog meer Geleerde Gekker. Enhier zegt Zuidland bezaan de Geleerde: geloven in de eenvoudigheid. Dit is niet zo, want Spuiplekken en de eenvoudige daar door belemmerd leiden. "Ag, zei den onverwachte Zuidlander, in Europa gaat het heel anders toe, daar leven wij als Christenen behoren te leven, liefde, vrede, en eenheid. Dat is goed zei de Grootste, ik vecht dat hier in 't Zuidland is, en op het verstandigste aanvaard worden, dat zij die dan voort zullen leeren aan hare Studenten, om die ook door de Heidense Schriften, tot hoge wijsheid te leiden, zoals was het hier al interessant, maar Godbeert, het is hier al interessant en die fijne tijden niet waar en neemt, die wordt vooraf verklaard. Elk zoekt zijn voordeel zo hard als hij kan; openbaar liegen is tegen de wet, en daarom strafbaar, maar de valsheid, dit gaat zo door als het valt. Ik vraag den, "zijn hier ook Kloosters in 't Zuidland?" Land, voor de Mannelijke en Vrouwelijke Sexen, die een Geestelijk leven leiden, als in Europa zit? Neen, ziedendan Garbon, maar wij hebben twee algemene Kloosters, dat zijn twee Eilanden, een voor de Mannelijke Sexen, dat wordt genaamd Pocle Nemnan, en dat van de Vrouwelijke Sexen Pocle Worwure. Op het eerste eiland geen Vrouw; en op het tweede geen Man komen, op levensstrofe. Dit zijn twee groote, vruchtbare, entrepreneurship Eilanden, rijk van volk, en worden wel bebouwd en geregeerd. Gelooft gij de beschrijving daarvan te hebben in 't Spaans, die heb ik. Ik bedank den Garbon en vrechtend het te "copieren, of uit te schrijven, dat hij mij vergunde, en behandigde mij de volgende beschrijving daarvan. Beschrijving van het Eiland Newman. Het Eiland daar zitten de ongetroude Mannen op ontzuin, wordt genaamd bij ons Pocle Nemnan, het ligt aan de Westkant van dit ons hoofd Eiland Pocle Krinke. Kesmes, door een smal van de Zee een geraakt breed afgezette. Het is twintig uren lang, en elf uren breed, heeft elf Steden, en over dit twee eeuwen Dorpen. De Hoofdstad heet als het Eiland Newman. Op dit Eiland vertrekken Zij, of worden gevonden, ongetroude Mannen, en Jongelingen, om te leven, als om te leren. Zoo een Vader agt Kinderen had, en die niet kon voeden, mag hij het van dezelfde op Pocle Nemnan te zenden. Of zoodanig oud Vrijer, of Weduwnaar, niet alleen bestaan, en vreemd is staan, dat te Studeren, of een gepaste leiding te krijgen te leeren, die vergezegt hem op Nemnan. Beschrijving van het Koninkrijk Koning. nan,alwaat hy door neerftigheiden onderwijs, | ziin oogmerk kan bereiken. Hier worden .. dat geene het welk de regeering.noodigft - _ agt, jeder moer daar doen dat. hem belaft “word, onder goede opfigt. Dus kan elk. - de arme gekleed, en elk terftond aan deitu- - * die, konften, handwerkenoflandbouw &c. gefteld, elk naa zijn hekwaamheid, ot tot zum zijn onderhoud winnen. N iemand mag uit dit-Eiland zonder verlof vertrekken, _ het welk hy voor agt jaaren daar gewoond te hebben, niet bekoomen kan, ook moet hy een proefdoen van dat geene waar toehy „hem begeeven.heeft. Alle die van Nemnan vertrekken, mog- ten haar inonfe Hoofd-Stad Kesmes koomen „aangeeven, entoonen Zeegel en Brief vanden * Gouverneur van Nemnan ; voor.deefe word ‚haar een Goude of Silvere plaat gegeeven, daar desKonings Waapen op ftaat, (welkis de Son daar den Engel Baloka ın fit) deefe plaat' is groot of klein, elk naa zijn ftaat. Wanneer een Perfoon zoodaanigen plaat. bekoomt , kan hy reifen dit geheele. Land door, en word over al met relpeedt ontfan- gen, enhy mag zijne Fundtie diehy geleerd heeft, zonderbeler te worden , over al oef- fenen, hy mag naa fin eigen zin tiou Krınee Kusmes. gr. wen met die geen die met hem 'trouwen wil. In de lAoofd Stadt Nemnan 15 Cen zeer vermaarde hooge School, waar men in alle Faculteiten- ftudeerd, welke beftierd word door een groor-getal zeer vermaarde Profef- foren, en leeverd daarom ook uit zeer veele _ _ treffelijke verftanden. «Hier had ook geftu+ deerd onfen meergenoemden grooten Philo- icoph Sarabafa ; welke de Oudheeden on - derzoekende, daar fchreef, dat deefe Aca--. Demien aldaar is gesticht voor twaalfduizend vijfhonderd en veertig jaar, door den toen ter tijd regerenden Koning Ram Ramy en volgens dizelfde Wet, mag geen Vrouw-mensch haar voet op dit Eiland zetten, ook word aanstonds met de dood gestraft. Uit dit Eiland krijgen wij jaarlijks vele verrassende Geleerden, ook deftige Konstenaars via vele Wetenschappen, Konsten, en Ambachten. In deze Academie, is gevonden het laatste gelogte Perpetuum Mobile; of, een eeuwig-durende beweeging; als ook het regte Dox en Wet. Ook gebruiken de Sterrekundigen aldaar, gen zeer uitstaande gevonden onder "Verrekijkers", daar zy flitsend door kunnen zien, wat Sterren, Sonnen, of Maanenzijde welke zelfs ook haar groote en afstand op de Verrekijkgr aan toont, netter als de meest hooghoge. Beschrijving van het Koningrijk. De hoogte der Sonne haar op een graad-boog laat vinden, men ziet dat door wat in de Maan te doen is, de Maan van Jupiter en Saturnus worden daar door 200 klaar gepresenteerd als de uurwijzers aan de torens toemen, ik leeg deftiefs Eclips, met haar toe en afnemen, ziet men zoo net als die van onze Maan. De deftieve Verrekijker is geregistreerd. Alle deze, en meer andere voortreffelijke zaken, mogen op levenskwaliteit, van niemand geïen, onafgemaakt worden, als alleen van die, die in de Academie zijn en blijven willen, om dat deze grote zaken buiten ons land niet bekend zouden worden. Daar zijn zeer eerbare Geestelijke, schrandere Philosophen, en ervaren Medische, etc. Daar houdt niemand een sterke standaard, dat er geen idel of leeg is. De Philosophen aldaar dit disputierende, spreken dan als met een mannelijken grauw, met opgetrokken wenkbrauwen, Nobile datur vast. Ook houden zij stand, dat alle bewegingen door persing geschieden. Ik dit dus ver uitgelacht hebbende, vraagde mij de Garbo, of ik ook enige beschrijving van het Vrouwen-Eiland wilde afzien? Dat ik met alle beleefdheid verzoog, dat overhandigd, vroeg ik of ik ook enige Spaanse, of Europese Boeken te Scheep had? Ik antwoordde, ja, verzienend Spaanse & Hollandse, en had nog een deel van Descartes Philosophie in ’t Spaans bij mij, welke hij teenvroeg, "of ik vereerde hem dat met waardering van het Vrouwen-Eiland?" De beschrijving van het Vrouweneiland is door een arm van de Zee, een half uur gaans breed van onze Zuid-kuft afgezonderd, hebben de vorm van een ovaal, of lankwerpig rond; met de lengte van veertien, en zijn breedte van tien uur gaans, daar op zijn negen Steden en twee honderd dertig Dorpen, alle zeer wel bevolkt, bewoond, en bewerkt, zindend gen een goed hart, waar over hij zeer voldaan was. Het Vrugtbaar, doch eenigszinds Bergachtig Eiland. De Beshiken verfchaften overvloed van Wild, 2 Zoo wel als de Rivieren een menigte van - Vis uitleveren dit Eiland levert alles Wat tot des menschen onderhoud en vermaak Kan geven Geen Mans-persoon mag hier voet aan Land zetten, op straffe des doods. Voor Twaalf duizend zevenhonderd, eeuwen-en-vijf Ugjaaren, heeft den Koning Ram Ram de Scheiding van het Koningrijk De Weringe noemde, hy was de twintigste Koning die de vlam Kralta, doen regeren. Dat dit waar is, blijkt uit de Schrift Ten voor grooten en wijen Sarabaf; En waar hier geloofd.: Op dit Eiland vertrekken haar, of komen zodanige Weduwen, en Vrijsters; Welke in tien jaar niet begeeren te trouwen, Maar die door neerzetting zo ver Zoek naar avantageeren, zo ook studies, Wetenfchappen, als Konsten, of Ambagten; Dat ze na een tien-jaarig verblijf, weer Komen vertrekken, en bestaan. Ook worden daar vele jonge Meisjes naar Toegezonden, zoo van rijke als arme. De Rijke leren daar voor geld, even gelijk Als in de Europese Kloosters, al wat een Dame van fatiën moe weten. Daarom, Worden 200 wel als de rijke, eerst Leven; Schrijven, en Rekenen leren. Daarna Groter werdende, leren ze een Ambacht; Tot 'Landsbestuur, dus leren ze Merxelen, Timmeren, Smeeden, Bakken, Brouwen, Schoenmaken, Weven, etc. Als ook Veel Konsten, gelijk Schilderen, Gouden Zilver-smeeden, etc. Maar zodanig een land van Ambassadeurs: Was, zoo is het; het Eiland Worvuren: Want hier worden de Meisjes geofferd in alle Soorten, van Konsten, of Ambagten. Kurk Kesmes. Voer, Boogen, en Worp-langen; hier leeg, zullen alle openingen in den Oorlog gebruikelijk, in Europa nietbekend, zullen: Slingeren op een haartje, als anders. In de Hoofd-Stad Wonwure, is een zeer verftreftelijke Academie, daar in zijn zeer vermaarde Vrouwelijke Professoren; welke haar Vrouwelijke Studenten in alle Talen en Faculteiten onderwijzen, zowel als op het Eiland Nemman. Ja, hier tonen de Vrouwelijke Sekse, dat haar verstand en bekwaamheid zoo goed is, als dat der Mannen, indien zij opgevoed worden door onderwijzing, tot Studie, Wetenschappen; Hier zijn de Vrouwelijke Sekse, Theologanten, Poëten; Musicianten. Hier Studeren zij in gegefondeerde Philosophie, maar contrari tegen die van Nemman, want zij houden stand, met goede en krachtige bewijzen, dat het een idel of leegheid is, daarom zeggen zij, Datur Vacuum. Ook bewijzen zij stand tegen de Philosophen van Nemman, dat alle bewegingen niet alleen door drukking, maar door trekking, door stoten, door voortstootingen en enkele door natuurlijke trekking, dat ook een soort van trekking is, geloven dat de substantie van de Lucht, die alle drukking zou doen (zooals men op Nemman geloofde) nog zo klaar niet is ontdekt. Zij zeggen dat een leeg maag, zwanenzuigend kind of dier, gevuld wordt met de melk uit zijn Moeders borsten, door het zuigen van het kind, en zij bewijzen op vaste gronden, dat Mensen en Dieren, die gebonden zijn, haar ledematen, door trekking van zenuwen en peesgen, naar haar wil bewegen; Door voortstootingen, zodanig als een worm het voorste van zijn lichaam constant voortloopt, of uit zijn stek, enz., achterdeel, door zenuw trekking naar hem gehaald, en hem daarvan de ene plaats op de andere bewogen. .; Dog deefe Vrouwluiden, welke daar Stu- decren, zijn meeft-jong. Daarom zijn’er ook eenige dic haar verkiefinge ofgeleegent- _ heid niet wel:waar. en necemen. Dus zeggen zy van veeleGeeltelijke , Philofophite, en Mcdieinaale zaaken, ‚dat die zijn als deOra- cilen ‚wan.. Apollo. , die .altijd Be ge "waaren,. en. tweelins,konden veritaan wor- ‚den. - ee EN ER Deele = = N j b “ i ! \ | 2. Krınke Kesmes, =, Deefe Vrouwelijke. Profeflören , ‚hebben ook heel-andere gronden’ van de Wiskunßg; als Op Nemnan, Eu SIE EN Op Nensman word aarı de MannendeWire kunf geleerd , uit de fundamentele Boeken. van cenen Ewelides, .cen oudenHeidenfchen ' Schryver, een Heiden zeg ik, die.uit alle . goede en verftandige Bocken ‚: welke voor _ enm fintijd, overdie mäterie gelchreeven waaren, cen kort en zeer geleerd uittrekfeth make. ER - Maar op Wonvure „ !eerd men nog veel. vafter gronden , datde Wiskunft aldaar nieg ' 200 zeer. in figuren ; en fireeken op’t pa- Pier.beflaat, (ten zy men de . ge; tallennoemd) welkeop’tpapieralleen plaars. hebben (enkeld Me mar dat die door Tigwerk-kunde (Afetanigue) befkaanz dat zy alle zeer vaft en’ klaar demonftreren ;' niet met fireeken: op ’t papier , miaar mer : dighammen van veel ’erlei maaklek (> . „Op ’t Eiland Nemnan. weet mennietzee-, ‚ker, of men’ her Weefen der menfchelijke. De leeuw, moet te huis brengen; om gekeken te worden, tot de theologie of tot de philosophie. De eersten zeggen uit hun gezichtsbedrijf, een geestelijk boek, een geef beest vleesmug, een ziele is een. De anderen zeggen, de ziele is een lerenleiding denker, en de twee. Beschrijving van het Koningrijk, welken, denkt; en de wereld denkt, tot de ziele behoort, zo behoort ook het gevoel daar, we zeggen daarom vast, wat niets, als de Menselijke ziele gevoelens kan, daarom, alle Mensen en Dieren lichamen gevoelloos zijn, ja zoo aangetast, als een stenen of hout. Bij de werken waren voor twee jaar een schip, daar zeer vele astronomische en andere boeken in waren; die werden door alle gebracht aan de academie te Wittenberg, wijl zij daar aan vervallen waren. Daar waren onder andere, vele philosophen, anatomisten, historicus, etc. Straks waren alle vrouwen professoren in de weer hier studeerden zij vele nachten over. Niets konnen begrijpen, dat een Mens of Dier lichaam niet zoude koren gevoelen. Alle twijfels en disputen zijn verboden; dog elk mag zijn eigen gevoelen beschrijven, zonder eenander schrijven noemen, of weerleggen, 'welke hier een werk is. Zij schreven uit een land boek het volgende, en zond dat na om haar te antwoorden. Drie dingen zijn een Mensch uit, een Goddelijk werk, zo goed en wonderbaar! De leeuw, de aankomst met de anderen zin, zonder dat, of de ziele in 't lichaam, of met hetzelfde vermengd, of vereenspannen, daarom de ziele in 't lichaam niet zin kan, of zij moet kleiner zijn als het lichaam, om dat het geene ingeflossen is, zodat zij het kleinste. 