title: Maandelijksche leerredenen, over verschillende onderwerpen
creator: None
text: Voor naam is, Gij, ziet eene olie, die vreemdeling wordt, er is niet in U of het is verkwikkend en overvloedig in geestelijk verlangen, daarom hebben U de maagden, de gelovigen (2 Kor. 11:2) lief; en nu de Bruid, die geeft, dat als ook Hern teeder is beroofd, maar tevens, dat nogtans ware liefde niet geven rede is aan Zijne beminnelijkheid en dierbaarheid en daarom bidt u: "Trek mij, wij zullen nu toekomen." II. De bede, die gij onbevredigd, laat: "Trek mij, wij vreten, wat dit in saaiet mannelijke taal Doch hier wordt bedoeld een geestelijk trek, een verlangen, hetwelk Gods Almacht in Staat is te regieren. Zien wij niet het trek voortbij, Geloof, dat de Bruid, die Almacht haar Bruidegom toelaat, die trouw zijn, dat de gelovige dan fajar aanvragen, dan den Heer doorloopt, die dit zijn lichaam zijn zielen tot een bittere dart zijn niet meer openlijk echt tegen hen stellen, die haar wil loochenen of in de schaduw zullen zoeken. Trekken, zies het werk, wordt allergeveg in den Bijbel gesproken. Herinnert ti: Ik heb het lief gehad, die echte liefde, daarom heb ik u getrokken, met goede kracht. Niemand kan mij beproeven, dat de Vader, die gezonden heelt, ook kern tekens. Die andere getrokken heeft, uit de macht der duisternis en overgeten in het Koninkrijk zijner liefde. En wat denkt u van dit woord? Predikt dat het ons aan de eenen kant niet de ontstentenis en onwetelijkheid vattent, den mensch aan de anderen kant de onmetende grootheden der kracht, die Christus tot zaligheid in den zondarer opheeft? Er is in M. H. eerste en tweede trekking, de eerste wordt in Gods Woord genoemd: Schepping, Opstanding uit de dood. Wij prediken het aan de dovenden, ook aan de niet inzien: immers dezelfde dingen, te begrijpen is niet verstandig en het is zeker, de mens, schoon in het Christendom geboren en opgevoed, van natuurgebied vervreemd van God, niet maar gevallen maar afgevallen van zijnen Schepper en Weldoener, de Duivel toegerallen, een vijand van God geworden, ja het lichaam zijns Vleesche is vijandelijkheid; vijandelijkheid in zichzelf onverzoenlijk tegen God. Breinloos holt hij voort op den weg der ongerechtigheid, alles meet hij zichzelf tot onderdrukking; hij waant zichzelf Koninkrijk te zijn. Ach, een ellendige, een beladen, een zware ketel die trotsch op zichzelf verheft, hij waant zichzelf vrij om te leven, en nogtans is hij een dienstkneg van de zonde, een gebonden van de Satanas. Ziet, gelooft wanneer deze ontwaakt uit zijn waanzin, wanneer zijn kellen worden gebroken, wanneer hij de wapenen zijner wederspannigheid tegen God opheeft, wegwerpt; wanneer deze zich verootmoeid opbelt tot het diepst verootmoeid, brandend van schaam te over zijn trots en onbeschrijflijke stond, zich machteloos bevindt, naar redding vraagt, naar redding niet kan vinden, om de bloedstorting des eenvouden Verlossers. Dit kan met recht gezegd worden, getrokken te zijnen trouw. Sprak ik van een tweede trekking. Wilt u voor toendurende trekking? Zij die tot Christus gebracht zijn, zij moeten bij hem blijven; en zullen dit zien, daar zij in zichzelf zowel zwak zijn, dat zij geens en geel ogenblik kunnen beslaan; daar hun vijanden magtig veel en listig zijn, daar zij zo zeer en telkens tot afvallen zijn gereed. Zullen zij bij Christus blijven, tot de genade van Christus zich gedachte en bij vereniging in hem verheerlijkt. Onmogelijk! Met kracht naar de inwendige mensch moeten zij worden gesterkt, voor stokelen en vallen bewaard, gevallen zijnde weer worden opgericht; zij moeten, hoe zeer ook de wereld lacht of haar gefronst gelaat vertoont, volharden tot aan den einde toe. En het is die trekking, die bepaaldelijk in den tekst wordt bedoeld. De Bruid kende de baron Bruidegom, was door Hera gezonden en gevonden; maar gedurig moesten de stormwolken zich openbreken, tot sterker werd van haar geloof, tot vermeerdering van haar ziele, tot bevestiging van haar gang op den weg der Godzaligheid; en daarom bad zij: "Trek mij weg, zullen zij niet lonen." De Heere Jezus Ghistels pleegt deze bode zwaar te verhoor, door aan betzelfde een overvloedige mate van de door Hem verwekte Geest mee te delen en ons weet beter. Zijn Geest leert en geeft verstand, maakt het hart begrijpelijk, bestaat ogen en treedt. Hij doet zorgen dat ze geplagen worden door alle soorten geweld, de edelste vertragende middelen mee, ja, verbeeldt in zijn liefde zijn kracht. Waar de schrijver schrijft, indien het alle zijden goed is, noemt men het. En dit doet Hij, de wonderbare Geest, door middel van het woord, ja, roept, lokt tot Christus' gedwongen, vermaand om in Reserven te blijven en zijn barmhartigheid te vertrouwen, ten biezten leven; dat Woord schrijft Hij diep in de diepen. Zodat ze het beter kennen en erbieder gaan, niet lichtvaardig, maar liefde, vervuld van blijdschap. Is dit woord niet in de band des Geestes een voor en achter, die een rotsen te stuk slaat? Is het niet een kracht van God, toegang tot eeuwigheid, een iegelijk die gelooft? Trek je zoon bij zich, bid de Broeders, vertegenwoordig door zich te bidden de gehele Kerk van Christus op aarde. Gewiss, ieder lid derzeive behoort die trekking dringend en gevoeld te zien zalig, onuitsprekelijk zalig, wanneer hij dit bij Jezus mag ervaren. III. Wat deze bede veronderstelt moet ik in de derde naal aanwijzen. - Mijn dank dat er in de Heere Jezus Christus macht is, om, en bevestigend tot liel meer te streken. In hetzelfde diep gevoel van eigen eilanden, ben ik vervolgens kennis toegewand naar die trekking. Van iedere dezer beden, zag hij gezegd te zijn! Trek mij naar de bitterheid van dit Cynicismus dragen, rond de universale overtuiging, dat na zijn bezeten tot de uitvoering van dit onbegrijpelijk - Goddelijk werk? Ook hier geldt het: die tot God koninkrijk moest geloven, daal af. Mijn bemoediging, Jergen, die Hern zoekt. Dierbare waarheid, er leeft in de Hemel een Zondaars-redder, raad majesteit bekleed, wiens geprezen is, al mag het talent aan de Vader, die alle dingen regeert. In zijn gelijkheid des stervelijken leest beschrijving van deze aarde rond wandelende, gaf Hij proeven aan van zijn almachtigen in grote getal; Hij gaf ze gedachtenloos afwisselend, even als raar in zijn bestaan geven tot aan de Volmaaktheid der wereld. Hij bekrachtigt, bij die aller harten, forceert, die te beuren als waterbekken een God, die niet de duisternissen het liefst, maar de licht, uit stenen Abraham kinderen vertrougt, die de doden levendig maakt, en gisteren en vandaag en tot in een eeuwigheid deze blijft. Daarbij, hoe gewillig is Hij! Zondaars! Christenen, trekken naar uw verbonden, losmaken, Hij strekt zijn banden tot u. Hij roept: "Mijn heil is in Kierk, ik breng het tot nabij. Van zo aan zijn geest hebben niet gestort in de dood, zie zelf God onstraffelijk hebben opgeofferd in de plaats van zondaars en dan genade weigeren om het Hem te gaan, om deelgenoot te worden van de vruchten van zijn bloedstorting? Neen, neen, niet zijn wensen voldoende eens bloed en wat water; Hij verlost en heiligt, en zijn onverloren belofte, op welke vloekwaardige zondaars mogen pleiten, luiden: "Ik zal u een nieuw hart geven en zal u een nieuw geest geven in mijn lichaam zodanig dat u, en zal dat stenen harte uit uw vlees. Digitale door VjOOQIC. IV. Maar, moet er alzo en wel door een ieder worden Digitized by VOOQID 6S Het gebed. Voordat wat hij begeeft. Ten bate van de Vader der lichten, van wie alleen alle goede garen en volmaakte gaven vallen? Daarbij, boen nochtzakelijk is zulk een gebed! Laat nier uw hart door u nog eens te wijzen op het onvermogen van de mens; op den strijd, tot welke de gelovigen zich geroepen voelen; eindelijk op het Voorbeeld der Bijbelse heiligen, die met op zulke en dergelijke wijzen hebben gebeden. Reede, hebbes u wij in den toestand van den ongerusten zondaar geschetst -"- Hij is een slaaf der zonde, een vijand van God, een gebonden van den Satanas, gepletten onder den toorn en den vloek des Almachtigen. - Was u die tekening te zwart, te akelig? Ach! het oog heeft een hardhorend geslagen. Zie eens hier en daar en overal, en waar gij ook komt, ontzaggelijke proeven van onze broeders, die de diepe vernederende leerschool onzer staven meemaken. Maar, zooral, blikken wij in onze harten! Beelden wij blozen? Welke schuilhoeken en dieptes, slangenkuilen, welke een poel, hoe smetvlekend is de walm, die zich doet oprijzen! Is er verandering mogelijk, redenen zulk een toestand, zonder Goddelijke trekking? Weilwijver mag met zijn vaderlijke toestand voor zichzelf en voor anderen zoeken te bedekken en te bemaken, hoe zal dit harten? Blijft niet het graf, een graf, schoon men het siert met naald en tombe? En de dorstigen, ook zij behoeven telkens Gods trekking genieten. Zonde, haar, ach, zij blijven lang, soms zelfs zeer lang ongevoelig voor de zonde, die zij bedreigen, nadat zij zich Godde hadden toegewijd. Is het niet alzoo, Gel? Davids hart klopt, toen hij de slippen van Saols mantel afsneed: zoo teeder was zijn geween, zoo bevreesd was hij, zich tegen God te zullen bezondigen, omdat de Koning de gezalvde van de Heeren was; en daarna het bedrijf van een dubbele misdaad, lang gaat hij door. Digitale door VeeQIC Hordengezondheid, en Natuurs woord door God krachtig worden gemaakt, feerzijn ontwaakt uit zijn diepe slaap, mijn roep den Almachtige, Ja, wat meer is, de genade van Gods in Christus Jezus zal eeuwig in de Hemel van de Stoffen van onze dankzegging en verbazing zijn, wat heeft niet zelden toe aantrickelijheid voor het hart der gelovigen; kust gedragen zich soms onverschillig, omtrent de heilige taferelen, welke de Heilige Geest zich pleegt te bevestigen, om hen te verheffen uit deze dieptes. Ingewikkelde zorgen, de zorgvuldigheden des levens, betoonen zij zich nu alleen ongeëigend aan de banne van roeping, maar meer dan zelfs de Heilige Geest, de Blazing Heer doet hem schande aan, welke een schande en ondankbaarheid! Dat zij ons met diepe gebeden doet bidden: "Wees geneigd, Heer, wij zullen U na volgen." Tot strijden achtte zich de gelovige geroepen, want het bevel zoon van de Heeren luidt: "Strijdt om in te gaan bij de enge poort." Aan de vijanden van Christus, zaak zijne vijanden. Hij heeft de gehele macht der heiten in handen. "Er is een Duivel, en deze zoekt toe de boekholder, zelfs de onverkoren te verleiden. Trek mij een wijst en wij zullen U naar op. Zoodanig bad de Bijnij den drie, den laatsten, en op deze en dergelijke wijze baden, ook de Heiligen Mozes ontboezemde de Terzaling: Koorts van het volk des Heeren Profielen ijvertste den Heere zijn Geest over hen gaf. Ze zongen: De Heere, doodt en maakt je wendig; Hij doet helle nederdelen en Hij doet [veder] opkomst. Dat idd bad: Zend uw licht en uw waarheid die mij leiden; dat ze mij brengen tot den berg van uw heilige woning. Leer mij uw welbegrepen doen, want gij zegt mij God, uw goede Geest geleid mij in een effende lad. De Kerk: De Heere begeert ons tot U. De Discipelen: Heer, vermeerder ons het geloof. De ellendigen die door Canister werden, gered: Aan zoon van David, o Vader, die u vertrouwt. Paulus wenselijk: is uit onder de bescherming van God wensche bede. Wat is over jager? Sterke uw in allen goeden woord en waarom; ook de Heere Canister in zijn Hoogepriesterlijk gebed de bede ontboezemde: Heilig zijt gij in uw waarheid, uw Floor is de waarheid. Het heilige gevolg van het bot geloovig bidde, de bede heeft in den tekst, wordt nevens de bede uitgedrukt door de volgden: "Ik zal u naloopen." Staan wij, in de voor plaats bijzelf. Maken wij u opmerkzaam, 1° op den rijken zin der woorden; 2° op de zekerheid der zaak, die zij, uitmaken; 3° geen bedenking, tegengebracht, via den weg. Mocht de overweging van het een of ander strekken, om ons te brengen tot het ontmoedig bidde. "Ik zal u naloopen," zegt de bede. Ja, dat is het heilrijk gevolg van het strekken des Heeren. De Christus trekt niet willeloos. Tegen de Heere baat geen wijstbeid, geen kracht aan. Heilige moet zieh iedere zondaar, in zijn Hoogneergebouwd, verheerlijkt, onderwerpen. Heere Jezus, Gij zijt groot van raad, machtig van daad. "Ik zal u naloopen." - "Naloopen" te weten, Heere, wanneer trekkende genade ons begeerd. Vader, die stierf, en door zijn dood en bloedslorten teniet deed, dengenen, die het geweld des doods hadden; de Levende, die naar God is gezonden, in den Hemel der Eeuwigheid, zijn naam zal eenmaal wereld zien. Het gebod aan alle kinderen, die in de Hemel, die op de aarde en die onder de aarde zitten, is dat ze zich naar God wenden, die is het allemaal waardig, dat menselijk leven naar plij opvolgt. Sommigen kenden de Lelien der mensen, ze zogen hem speels en verachtelijk wegwerpen, zij zonden actie spoed tot hem vluchtten, en zich achter hem zalig voelden. Hij is de eerste leidsman, de volkinder des geloofs! Naloopen, dit woord drinkt niet geheel en al elders in de Bijbel, de woorden dienen, vrezen, aanbidden, het hele zijn van de godsdienst, zodanig als zij naar Gods wil door rede schenken moeten worden gevolgd. Hoe veel valt dus hier te bepeinzen! Wij loopen Christus na, vanaf wij ons vloekwaardig en tevens helemaal krachteloos gevoelen, om onszelf te helpen; vanaf wij tot hem de liefde nemen, ons van hem te ontvangen wijzenheid, regtvardiging, heiliging en verlossing, uit zijn volheid genade voor genade. Wij volgen Christus na, wanneer wij staan naar geneschaps-oefening met hem, en, zo dikwijls diezelfde ons goed wordt, onze zielen bij verzoenend aan hem verpanden; hem danken, klagen, prijzen, de innigste toegewidmdheid onzes harten betegelen. Wij loopen Christus na, - Och, dat men toch eens leert hierop bepaaldelijk te letten! Wanneer wij Zijne voetstappen zoeken te drukken, proberen te wandelen gelijk Hij heeft gewandeld; gedurig vragen: "Heere! wat wilt Gij dat ik doen zal!" Wij loopen Christus na, wanneer wij gelijk Hij, zoeken, leiden, ijveren voor de ere van God, en vervuld zijn met diepe verontwaardiging tegen alles, watzelfde probeert te verdonkeren. Wij loopen Christus na, wanneer wij hem volgen, waarheen hij ons ook leiden wil, ons onderwerpen, gedurig hem baden, als onze Koning, wanneer wij eigenwijs zijn. Digitale reproductie van de tweede druk (Netscher, 1825) van het boek "Lof der eenvoud" van Willem Frederik Semeyn. Dat het van de ongeloof ons niet doet twijfelen, wat het gevolg der reeksen van Curieus is, het narratief van de geschiedenis. Wie wordt uit inwendig geroepen, die niet bij Curieus kwam? Zie hij in de geschiedenis, geboorte en bewort door zijn genade en daar kwamen alle heilzondaars, zelfs tollenaars en hoeren bij hem, lijen werd daarzelve gered. Hoe wonderbaar en krachtig was de genade in den moordenaar, die nevens hem was gekruist! Wie was hij gezonken, dragend die straf, waardig zijner misdaden. De Pharsen dachten het onmogelijk, dat hij zou gaan; de Sadduceeën zullen den spot gedreven hebben met zijn gekruisigd lichaam; maar Christus werkte in zijn ziel, trok hem, en aldaar landde hij met de Verlosser in het Paradijs aan. Gij weet, Gel, hoe zelfs een schaar van priesters de geloofsgeloofzaamheid werd; vervolgers van het Christendom veranderden in zijn ijverigste voorstanders; wat in Saulus gebeurde, terwijl hij vol van woede tegen Jezus en Zijne aanhangers naar Damascus reisde. Dat was de trekking van Christus, blijk van Zijne kracht. En hoe veel duizenden door den loop der wentelende eenkwamen tot Hern, hoe veel duizenden naar hem toe trokken! Och! dat Hij ook over ons zag! Digitalel 74 Doannet dan ook irij Iceiea den Zoon te küssen, totdat het experiete Het dict toorn en wij op die weg verloren waren, want een kwart zoon maar een weinig zouden onze breedte. De leer der goede werking van Christelijke in het barook des is onbekend aan allen die haar niet beviiden kennen. Gelukkig hoe gelukkig toch waren wij, indien wij ons zouden moeten leiden voor zeker een toestand was hopeloos. Toegegeven, inderdaad niet meer dan Toor een oogenblik toegegeven, niemand kon het werk der saliging beginnen: hooploos brak men in de eigen band, waarmee men gebonden had, weer af tot op den bodem toe. Intussen, die leer is ons een schepping; en wij zullen dit blijven, zolang de hoogmoed van het menselijke hart niet door Almachtige genade-kraan wordt verbroken; van daar onder zeer vele betrekkingen haar de vraag: of zij niet strijdt tegen de redelijke vrijheid van de mens; een vraag schoon dikwijls onbeantwoord, nu toch telkens herhaald. Vergenoeg, dat wij u ditmaal voorlezen ter beantwoording van de zelve, hetgeen de Dordtse Zaken schreven: "De Goddelijke genade der wedergeboorte handelt in de mens niet als in stokken of blokken, en niet ook de wil en deszelfde eigenschappen niet weg, noch dwingt den zelden met geweld, maar maakt die geestelijk, levendig; verbetert en verbringt de vleeselijke, schapen op een wijze, welke ter gelegenheid liefelijk en krachtdaandig is, zodat daarvoorheen de ongehoorzaamheid en weerstandplicht van het vleeselijke beervschap voerde, nu een gewillige en oprecht geestelijke samenwerking van het Geestelijke begint te beerschen, waarin de ware geestelijke herstelming en vrijheid van onze wil bestaat. Och dat deze taal onze godvruchtbare Zaken diep heeft gegeven in onze aller hart, in het bijzonder. Digitized by VjOOQ IC 75 Stem in de vroegste tijden, welke de kennis van plantengras verbreidde tot een eigen verdeling. VI. Nog een ogenblikje, dacht ik, tot het roken van de toepasselijkheid. Zit hieraan te gecomplimenteren, bij 't deel van onze rede doen, waarmee door de ontwikkeling van enkele opmerkingen ik de eerstelijke daarvan, dat de leer van onze Hervormde Kerk gegrond is op Gods woord, ik vind een nieuw bewijs hiervan in de tekst die me beïnt. Gij zult bij 't volgende weten, dat wij ons in onze belijdenissen totaal onbekwaam hebben tot het doen van goed en teig tot alle kwaad; dat wij alle onze uitnemende gaven verloren hebben, die wij van God ontvangen hebben; dat er niemand is, die zich kan beweren goed te kunnen doen, als niet zichzelf zichzelf; dat er ook niet verstand noch wil is, de wil en het verstand van God gezelfvormig is, of Christelijk beïnt ze in de mensch goetrokken. Ik vraag het u, zal dit alles niet onvermeld blijven, maar hetgeen wij aan te dezerzelfde preken? Mogen wij ons niet verblinden door dit belijdenis te bezoeken, die gegrond is op de onwraakbaarste getuigenissen van Gods woord? Ik vreesde beter; er zijn er in grooten getal die deze en andere vernederende waarheden ontkennen. En zelfs veel zelfs, die met barre denkbeelden het spot drijven. Laat ze spotten! Laat ze zien, dat ze zich niet bekringen, zodat de Almachtige heilige lageben in hun verderf en spotten als fannen van een vijzel komen. Doorgaans berichten ze de zodanigen op het misbruik, bij welke sommigen van deze leer plegen te maken. Dan, het misbruik neemt het gebruik niet weg. Wat is er, bij welke de menschelijke dwaasheid niet misbruikt? Is het vunzige verderfelijk, omdat de eerloze brandstichter zich van zichzelf bedient, tot verderf van het goede, soms zelfs tot ontvocht van het leven van zijn natuurgenoten? De vraag is zeker. Gel J wij verwachtingsvol , dat Christus ons moet trekken , dien we lied gaan openen, rij prediken het te op. grond van Gods getuigenis: en wordt dat getuigenis niet bever slegd door onze ondervinding ? Is niet alles, wat de onder begeest en ervaart , onder die trekking vruchten- loos blijven? Tot zitten bekeering? Ei! ziet rondom u. Daar eit jon- gen gekleed in lange dochters van de jeugd af aan geboden hun hart Gedeeltje te vrijden en nogtans leugen in de zonden , daar een grijsaard . bewust van het gevaar, bed ontzaggelijk gevaar bedreigt, toch aanklooit van die veroor moediging , die God voordeelt , en het hart vatbaar maakt , tot het onvangen van de genade van schuld-vergiffenis ; daar liggen niet weinige zieken op banken legersteden , die zelfs in het grootste des doods, liever zien met een tijdelijke hoop passen, dan schuldbelijdende tot Christus 'Villen gaan. Ontwaak Noordwind! en Al, gij Zuidwind! Och! dat wij alzoo leren bidden, want magtig en gewillig is de Christus. Hij leidt zondaars aan en voort hunne hart tot woningen Gods op deze aarde. Troonwens , hij doet dit onder de middelen der genade , en ten diepste, ziju wij daarom verplicht, onson- der dezelfde te houden. Die bij einde wil , moet ook de middelen begeeren , die tot dal komen leiden, Ware hieromtrent niet te veel naieveheid , — - niet te veel reden van klagen! Ook tweede opmerking is, wij allen moeten deze trekking bij beoefening leeren kennen. — Er zijn er, die over haar wel weten te spreken, die erzelden nood- zakelijkheid meesterlijk kundig bewijzen , en de bedacht- ingen, leggen haar ingehakt, raamelijk reden geven. Vooroverig goeds, maar niet gecore. Wij zelve mochten... Digitale werpdijk, wat bij ons door Christus gegegeven. Kan dat worden. Zonder wedergeboorte gaat ons landschaps beperkt Kunnen wij dienen de wereld een onderdacht van Christus zijn? Zal de dienst de zekerheid niet misleggen de eisen van de vader over? Of zal men zich even beginnen te volmaken? IJdel pogen in krachteloze eigen kracht! Is het niet alzo. Ging die vroeger dit verwacht? God zocht rust, maar vond vrees en in plaats van te nemen, werd uw ziel door teleurstelling geëxpltgeerd, en het einde was van al het tobben - O! dat gij in de rampzalige bevingen geweld hadet. Door de kracht van Canis minor wedergeboren, dan worden wij nieuwe schepselen, geschapen tot goede werken. Telkens God voorbereid beert, opdat wij in dezelfde zogenomen wandelen. Ja, waar de vruchten des Geestes ontbreken, bij voortduras ontbreken, ik vraag het u, is dat daar de Geest? En die vruchten des Geestes leert ons de Apostel kennen, Gal: V, ys. 22. Hoe is het hiermeer met het geldt uw eeuwig belang. De band op het hart. Dus nieuw ziel tegelijk de leer, die wij u thans prediken aan; wij beklagen u, zul je toch duidelijk leren worden, dan zulks geschiedt, als het woord Gods. Vriend! hebt gij wel ooit rijpelijk over haar nagedacht? Hetgeen men voor dezelfde, hetgeen men tegen dezelfde poogt in te brengen, overwogen? Of het zij, de waarheid blijft waarheid, al wordt zij ook door duizenden geloochten! Och dat gij haar leerdet kennen; dat tot bekering kunt overgaan tot erkenning van haar! Want volhardende in de verwerping van 's Heeren Woord, gij zult een gedachte eeuwigheid tegen, in welke men, doch te laat en dan op de ontzaggelijkste wijze bevinden zal, dat Gods woord eeuwig zeker is. Doch met de meesten inder, ik mag uit den zicht, de liefde dit vaststellen, is het anders gesteld, zij hoort bij voor zover dat cliché, daar kunnen moorden getrokken worden tot de donkerde dag. Ik wil in betoog resolueren, dat het kanaan van Cyrus een gel doet, ik wensche met de erkentenis van waarheid geluk; ik bidde om te bevrijden van onzekerheid, de kostbare kiest voedding, die waar is, daarvoor geleIDE gelegenheden gegeven wordt. Maar zullen wij het ons aanzeggen: er moet meer gekend worden. Denkt dat wij u vraag: is deze waarheid alreeds aan ons hart geheiligd? Zijt gij reeds zelf tot Christus getrokken, zodat dat gevolg is dat gij hem na volgt? Niets minder dan dit behoort gij, met niets minder dan dit kunt gij den dood rüstig inwachten, en met vrij noodigheid tot de genade dag, voor nu eens regel staan. Versta ons wel: wij vragen niet, door welk middel gij werd getrokken; hoe gij werd geleid, maar of het wezen der zaak in zich is. Weet gij eenmaal waarachtige weg uit het rijk der duistenis? Weet gij wat het zegt tot Christus te gaan, hoe de Koosar zijn hart Christus opdaagt, en in hem moet indringen in de wil van de woede zijner beschuldigers, eekerk van de verantwoording, waartoe hij eens zal worden geroepen? — En zijt gij soms om twijfel, ach, hoe ongekend twijfel in het allergewiktigste! niet te weten of men behoort tot de vrienden van Christus of tot zijn vijanden. Rampzalig, daar de dood dreigt en de eeuwigheid na, daar de vreugde onzer eenwige lots-beslissing zeer nabij kan zijn! Wat is er toch dat onze zielen terneerglijden om tot Christus te gaan, die niet alleen verlossende maar ook hekkende en heiligende genade bezit, en zoo gaarne wederhorend geeft? Tot Christus, zoo schoon en heerlijk, dienstwaardig en vriendelijk! — Is het Afzien? Maar zij gaat Toornboot in meed en alle haat begeerlijkheid veldt? zij kan onze ziel Beter behoort te zijn, het zal u een doodstijging zijn. Zij zij het ime vrienden? Weet, een wel dat zij eis n zSom Terlatea; reacties reeds snel, althal, ab gij op de verge doodopende zal AederUggeOk; zij snelle u dao of onbeverigheid of M Koogat oioeiielqke; teatrooelera sqn. *-* ZijD bij de ledenringe Tan bw wispjalig verstand, vraag l gq n eenaar daar het dan weer naar het waarom der dingen, die waarheid digeren als door God geopbaard ? Hoort het Woord des H. Geesten: Nadat men in de mij bestudeerd God vraagt niet heeft gekrent door de wijsheid: zo heeft het Boek beklaagd, door de armoede der prediking zalig te maken, die geloof; Of is bij lezenaars eenaar, die gij moedig aan de baod houdt Khoog sq telkens hartstocht verdegij baait? Ongelukkigen! snel te doen, door de snel irriterend te noorden, van den Eenigen Ziele redder, en dat legen da Inwendig inspraak van n geweten aan. Vroeg vergaderd gq tot en met eeuw schat legen den dag der toorn, en der openbaring van het Vergevinkelijk oordeel Gods. Moet hat daar naar de heil? - Naar de heil onder bij licht der Evangeliums? Och, leerdet gij eenaar n gewaar kennen, beoefens de macht eil de bereidwilligheid van. Canaan; knaakt gij tot Hera roet uwe boeien en legieten in Voon zeker, ook gq nu uitgekend ervaren dat Hateren hebben geleerd weet te verweren; dat er geen nood aan groot zijn waarheid, het is niet Goddelijk en wonderbaar kan redden. Vrij zeggen anderen: leef ingetogen en an dug, hoogen prijs stellende op de menselijke en openbare Godsdienst. Het is wel, het is prettig. Haar aangenomen antwoord verantwoordelijkheidsgevoel aan bij den alwetenden Regter, dit komt op de wolken des Hemels? - Waarbij hoeveel is er, dat Inwendig legen u gewijgd? Wel ge- Ik weet het, eenwig nr^ e» heerschappij^Toerende f^esadealiMii, moet sieh iilona Terheerlijken» ten sij wif i^erlolren gaan; maar nogtana« even leker ia bet, ^at'xlfij in last hebben, nwe zielen op te eischen voor Koning Jsevs. W^ doen het in denen stond uit a^^o naam, wq roepen n toe: geeft Hem nw hart. Wi) vregen ut' nwaarom %ö^ 6ij siervenFw W$ biddea u, ats' of God door ons bade: « laai u met God v&weneß, » Hoort Bern. Hi) spreekt; Hq seif, de Hooge en Verlie- hene, die in de eeuwigheid weont, en Wiens aaam Het- Jag ii : « 3Wu , & mannen ! ivep Ik^ en mjne dem » Digitized by VjOOQ IC 81 M de menschen kin4eren. Gij , steckten ! versUuä ktßgh- ufmigkeiä^ en gij^ zolten ! vcrstaat tnet kel kari / » W«4k mt Mderbnigeode lieCde ! Ea mit g^ baar sog UqK vcB tegenstreTea , ia awe zoacUai siervea 7 Nog* eeaa nepeD «rq n op voor oazen Koaiog ; H^ is de KcMiiag der Kiutiiigeii en ile Heere der H<eerea. Geaade ie ägniert op zijae lippen; nff^ie iöeh keeft zyn hkrt nthardt en keeft vrtde gehad? » Ossederde opiaerking is: dat ket nahopen van Christ 7ts..ket onbedriegelijk kenmerk ü, dai wy fan- Mem ufagärokken. De üricst teert het dttideliik. Dien Hi) trekt, Voigt Heniv ea dvaagt ssijh ki*ai9« zUh aelvea mtoocheaende, achter den Abester. Ik keb mq bevlijtigd , « dea aard van bet aaloopen uo Cbristus te doen keanea. üerinaert « « belgeen wf ;ezQd bebben! Er sijn er, die van zqne Goddel^ka Irekking sprcken» maar die door dadea toonea, bei Ulrijk gevolg van dezelv^ te miieea. De eoodanigen £i| cezegd: beproeft n* Ook hier geldt het: ait de vrncb^ tea wordt de boom gekend. De ia waarbäid door OiRisT(7s getrokkcne , uiet alleen \% hq ingenomen BMt de kloTren des Evangeiiams , maar ook met den Penöea ^s Verioesers, hq begeert nieta dan Jazi^s,— JBzvsaU Ices; hl) kent *de worsteling des geloofs en des on^ ceUrs, benevcDs den strijd en de wapenmiting' Godst;' ^^rbq bei is zijn hoogste toeieg « te wandelen in de voeidappen des Vertosstrs. Het is wel zoo , alfqd blqft <!e Christen op onberekenbaar verre afstaad ' achter CuisTos, maar tocb, gi) vindt iets in hem, vaä dja nchtmoedigheid , van die bai^mhartigheid en naderig« ^d, die in den Heer schttterden met eeoen luisterv 1^ welken zeifs de glans der zon duistcrnis is. « -- Tot navolging van Christus , Geliefden \ worden iv|j S^ioepea« Och ! dat een ieder , «wicn m«tt hooge inge- Digitized by VjOOQ IC 82 nonteftheid met den Heer niet mag ontzeggen, hier op aandachtig letie. Ontbreekt dit uiet te veel? Waar» Geliefden! toont gij,^ dat het beeld van Cbristds ge- prent Staat in nwe harten? Gij , zoo spoedig - gebelgd , in pniiiin- met nvre natuargenooten^ gij verachtelijk iiederblikkende op den hroeder, die in vrqmoedigheid en ijver achter n staat « ^ en de Heere wiesch de voe- ten zijner zwakke« en veelzins bevooroordeelde discipe- len. üoe hebben wij ons te schämen « ja » diep te ver- ootmoedigen! — la er iets dwazer dan de trots eens bedelaars? Iets ongerqmd^r, een navolger van Chris- tus te heeten, en te doen, hetgeen Hq verbiedt of geheel anders zon hebben gedaan. « Te weinig , (veroorloaft het mij , vrijmoedig te zcg- gen), gaan wq met Coaistos om. Zietdaar de oorzaak onzer slordigheid in de' navotging van Hem ; te weiaig zijn wij ingeoomen met den prijs zijns bloeds» met de invioeden van zijne genade; te weinig verwachten wi) van Hem , en te veel van ons zelven. Ooit ze vierde en laatste opmerking is, dat de geloof bij voortgaand moet zijn, op de trekking van hunnen Heer. Geloofden! Schrijft in uw hart het woord des noodens: U Zonder Mij kunt gij niets doen, en erkent dit telkens. Zoekt u door henret geloof nader en nader aan te verbinden; hoe inniger uw hart aan Christus in verhecht. Hoe gemakkelijker het u zal, Zijne voetstappen te drinken. Waarlijk, die blankheid, klein geloof, biddeloosheid en wijs overal ook moogt u te klagen hebben, het is de treurige gevolgen van uw verwijdering van den Meester. Gij zult dezelfde nooit ooit winnen, dan door Hem bij vernieuwing zoo dikwijks het een vergunning wordt aangeboden en aan uw hart te drinken. Zijt dan veel uwe bedankelijk en bedee: Alles heeft een tijd, een eeuwigheid voor: Loos een talloosheid aan sonde, Eeuweloosheid aan genade. Laat me dan troosteloos tan onderkijkend, Zeggen een tran van uw grooten pijn spreidt. Voel een ader in rood binnenstormen, De telkans tot in eeuwigheid! Ja, zolang moogt gij bidden, zulk bidden verheerlijkt Christus; Hij wil dat gij in geen ding bezorgd zult zijn, want Waarachtig is Zijn Woord: "Die door Mijn ingaat, hij zal behouden worden, en hij zal ingaan en... wtgaan en weide vinden. Ik ben gekomen , opdat mijne schapen het leven hebben en overvloed hebben. » Het is waar, nwe z(mden doen u dikwijlf trenrig nederzitten en moedeloos klagen : maar behoef ik tot n te spreken van het dierbaar kmis onzea Meesters! Van dat kmis vioeit genade voor genade; onder dat bais is eene yeilige schnilplaab ; dat kmis is een boom des levens ; en iederen dag moogt gij van hetzelve Trachten plnkken tot genezing uwer ziel. Onder dat knus zijt gij veilig r;;- daar alieen. Het Staat daar voor Digitized by VjOOQIC S4 Tloektehaldig«!! ! Eif « Dewiji wij dan eenen gröolen tlw gepriester hebbeuj die door de flemelek doorgegäan is [nametijk] jMtus den Zeon Gods , 900 Uuit ons de:^ hc- iijdenis vasi tMulem , want ivij kebben geenem Hoogepries- fer, die nki kan medelijden hebben < met onze n^akheden, maar die in aUe dingen is tenöchi geweesl- [doch] zon- der 7i»nde. harnt 4ns dan met vrijmoedigkeid t^gaan M den iroon der genade^ opdai wij barmhartigkeid iMgen '^erkrijgen en genade vinden , om geholpen te worden, ter hekwamer tijd. Nog zelden, zo dikwijls gij de pest te volgen, Tan Cüstisriis dat wil zeggen, ziet dat, dat gij hart aanbiedt. Vergeef ik je, ook aan dit kwaad besteedt, wat te denken, wanneer ik bedrijf: Gij schee! gedenk niet mijn misdaden. Hoe diep vernedert! En zo dikwijls gij die vervloeking in uw leven ontwaakt, weest dankbaar. Aanbidt de genade en vrij macht van uw Verlosser. Hij wil dat gij u in zijn dienst beroekt, dat zijt Zijne deugden die u volkomen. Weldra zal het geloof van Christus trekking in u, volbracht het missiespoediger dan gij verwacht. En dan zal de hemel niet meer donker voor u zijn, dan is er geen storm en onweer meer, dan knieelt gij eeuwig voor hem, die u voor zijn kooi van melk zijn bloed en tranen, die u trok met de dood van anderen door Zijne macht. AVB. Digitale uitgave door VVV Oost-Kaap. 91 X90 9s er dam mm ^ßBem WBrdoetmemismB reßotf 4egemmm 9 Me im WristuM ^emuM m0m / die miet amir dem wieemehe ^emmdetemp tmmmr mamr dem Te recht mocht da geloofsheld David juichentl »ngen: nvelgelttkKdlig is h^, wiens overtrcding yergeven, ^ wiens zonde bcdekl is 1 11 te recht mocht .hij den God >ner genade laven , wcgens zqne onbegrijpelijk groote zon* ^aarsüefde, in 't heeriijke verlossingsplaii « hüstervol Reopcabaard ; te rächt mocht ho alle geloovigeti opwtek- kea om uch te verbinden in den Heere en eich te ver- lieogea in den God huns tieib. Ja, alle geloovigen van de vroegste eeawen af Heten zieh gaarne daartoe opwek« l^en; loofdeh met bl^de harten, mel een volvaardig ' ge- iBoed, den Heere, hnnnen Verlosser, «temden Van ga&tacher ziele in den lof Zijns nooit volprezenen Naams» A Kristenl wie heeft roemensstoffe « zoo gij ze niet i^bt? wie zal ovcervioedig zijn, in Godverfaeerlqfcende iofgezangen, indien g^ bei nitt zijt? ^ Jaar. No. 4. V Digitaled by VjOOQ IC 88 Ik zal eeuwig woeden tot in uw spreeken, over die heilstaat, die naar het aanbiddelink welbesteden van Hem, Die zich dus verarmde, om uw zelf te willen; over die heilstaat, te weinig door u bepeinsd, te laag door gewaardeerd; u strekte tot een krachtige aanmoediging voor u, om meer dan ooit, in ziel en lichaam, een coherent verken, en u het eeuwigheidsschijn gehoort, als al die nog geen grafheiligheid goed doet, die woedend te kennen, dat niemand zich staan, welks gemis onherstelbaar rampsalig maakt. Ik zal eerst het tekstdeel verklaren; dan pas bij den heilstaat der geïntegreerden, die er in vermeed wordt; Eindelijk van de verhandelde de toepassing maken. Het begin is in de tekst verweven. A. Mijn tekstdeel staat in naamloos verband met het voorgaande en met het volgende: Met het voorgaande geloof ik door de kracht van mijn tekst, dat alsdan enz. wordt onthuld; 't is een gevolgtrekking, door den Apostel, in dit verhaal te zien. Digitale uitgave door VOOQI 89 Naakt, zuil, kel, vroege beredeneerd, woefel, VI, aa VII. De naiveteit van de saligheidsklacht, die aan de Goddelijke Tefel moedig is, vloeit uit de Hebreeuwse bijbel, waarin dan ten slotte de hoop op een eeuwig leven staat geveeld, voor de Joden, bad hij, hoofdstuk V, tot de bewijzen en in datzelfde hoofdstuk en in de volgende verdedigd, dat als gevolg van dat besluit ook met de eeuwige genaden je kunt gaan sterven. laten beschrijven, naar zijn eigen concept, de draad van zijn rede, aandachtig op die manier die het koopt. Aanvankelijk betoogde hij een nieuw betoog, tot volledigheid aan het ouderwerp, dat bij ons vaak rondom wilde bewegingen; dit doet bij ingewikkelde rede, in ons taalsysteem, daagde hij bij. Dat doet erom in redeneringen op grooten van het geschrift in ons tekstverwisselings betrokken te zijn, betekend in bijzondere bedoeling in breidende en bewijzende stappen. Alles om te bewijzen dat de tekst, zelf een volledig in verband te nemen, deswegen belangrijk is. Evenwel, mogen we de tekst heen bouwen, als op zichzelf voldoende, wensen we in overweging van zijn voor- en nadelen en dan volgend de vuce te volgen, wat dan te betekenen is, meer daarom, in die tekst vervolgens de bewijzen en aanleidingen voor de waarheid, die betekend zijn, genoegzaam begrepen zijn. Hoe die beknopt in woorden is, is dat ook makkelijk aan te tonen. 'tis, gelijk de meeste van Paulus niet spraken, voizt nig en krachtig. Het. 's Apostels uitlating in den laatste gaat alweer dingen: over de geloovigen, die kijk op een bijna- dere wijze, omschrijven en deze hunnen heilige plicht, die hij met een woord vol nadruk noemt: Hi) de geloofsnatuur, alle heiligen, de die in Krisus JeZus zijn, de niet naar de vleesche manne gaan, vechten voor naar de Geest; die worden weliswaar verleid, maar staan vast ben vastheid; die echter zo aan licht zien, dat niet één mens verbonden zijn, al oorzaak en gevolg; de borst- plicht is: de gelovigen zijn in Krisus Jezus verbonden. Voor dit zijn in hun leven zonderdeling niet zonder de Geest, maar die diegenen die dit de ware vereniging der goddelijke voordeel; waarom dan ook te omringen, aldus verlangen; "die, in Kristus Jezus zijn, dat is: aan die, dat zijn, of omdat, aan gegronden zijn in Kristus Jezus zijn, niet naar de vleesche wandeling, maar naar de Geest. " Zeg de Apostel vaan de geloovigen, dat zij in Krisus Jesus zijn; bij die, dat doelt niet de uitdrukking op de zame, geestelijke vereniging, welke tusschen Krisus en de geloovigen heeft plaats gegoten; een vereniging door welke zij deel hebben, aan alle de liefgooddei en, die Kristus heeft verworven door welke al het Zijne betrokken is geworden; door welke zij met Hem, daar ze delgen persoon vormen, maar leven van en door Hem lieven; vaan waar ook die vereniging in de Schrift meermalen wordt vergeleken bij de vereniging der ranken met den wijnstok, der leden met den boom en dergelijke. Ben gevolg van dit inzicht, de geloovigen in Krijt, Is bun: uw andeleut niet naar den vleesche, maar naar den Geest. Wandelen, dat is niet anders dan leven; of een ge-dragen inrichting; volgens een gegeven wijze, van spreken ook algewoon gesprek; van vlees, kan hier niets anders tekenen, dan menselijk oorsprong verdroegd, beid: algens genaamd, omdat ze door de natuurlijke geboorte veroorsaakt, of voorgeplant wordt en het lichaam tot bar voorname werktuig heeft; Paulus gebruikt dikwijls dit woord in deze zin en uit andere. Dit boekje is niet weinig vol beelden van het brengen; uw andelen naar het vlees is dan: naar de begeerte van de inwonende zoon, naar de zonde, zich door de zonde laten overwinnen; zo ook leven de geloovigen met wandelen niet naar het vlees, maar naar den Geest, uit kracht van de geboorte is het kader, dat de Apostel hier het oog heeft, op het nieuwe beginsel, dat in de geloovigen is gekomen in de wedergeboorte gegeven; door welke zij lust en kracht hebben, om een leven te leven, dat justeren het vorige leven naar het vlees, overtreft; nieuw beginsel is hem geschonken en wordt in hen onderhouden door den Heilige Geest, de Geest van Christus, de derde persoon van de aanbiddelijke Drieëenheid; terwijl sommigen het woord geest, hier gebezigd, van het nieuwe beginsel, het geestelijke leven der gelovigen verstaan, denken: anderen aan de oorzaak van dat leven, de Heilige Geest; het verschil is niet zeer gewichtig, denkt niemand; inmiddels denk ik ook liefst aan den Heilige Geest; om dat hier het wandelen naar den Geest voor komt als een gevolg van de geloovigen zin in Christus en het juist de Heilige Geest is, Die, in Christus zindend, ook in de met Hem verbonden gelovigen woont en in hen werkt, opdat zij een nieuw leven leiden zouden. "Wat Paninas van de gelovigen zegt, zullen wij, meer andere woorden dan kunnen niet doen: "Op het aanstaande vereenigd met Christus, en met Hem leven." Dat is niet meer volgens onze zondige natuur, maar naar de voorschriften van den Heilige Geest. Die in hen is gelijk aan Hem in Christus." De rede, om waarom de Apostel just dit omschrijving van de gelovigen geeft, hebben wij te zoeken in de gedrag van de volgen, om welker heilige leven getoond wordt. Bij menige verschillende gemeente in deze brief heeft men goed gehoorde liedjes, die de vereeniging van de gelovigen met Christus tot onbedriegbaarheid, goedheid, onschuld en meer boeken van de Kerk te noemen. Mar lus, deze wet is niet voor iedereen: wandelen in de wet is een heilige dat is beter dan twee jaar door de Apostel nadrukkelijk geschreven." Daar is een verdoemenis, zegt bij, Het woord ja, nu merken sommigen aan, als al Het is geplaatst om den overgang der zede te maken; anderen houden het voor een bespreking; aanvankelijk ik hoor, met bet doel des Schrijvers bet overeen te komen; evenwel geloof ik niet dat de Apostel met dit doel op den tijd des Nieuwen Verbonds, in tegenstelling tot die des Oude; immers goddienst, inziens, het gestelde in den tekst evenzeer toe de geloovigen des Oude, als des Nieuwen Verbonds; ik meen dat de voorhouden eenvoudig ziet op de geloovigen tegenwoordige gesteld een leugen over het bronnen, loon zal bijten, Christi leefden; ah, kad Panins heeft geschreven: "zoo is er dan nu, nadat 99 dood zijn, geen verdoemenis aas". Hij spreekt van "verdoemenis"; in een troost, dat alles vergeefbaar verklaard. Het Bekkenent oorspronkelijk "de Verordeeling eens misdadiger door een rechterlijk oordeel; het wordt ook genomen voor de straf zelf, aan den veroordeelden ten uitvoer gebracht. Men vijkt er, die 's Apostels niet bewaakt dus verklaren: "daar is in de geloovigen niets verdoemelijks", dat is "niets dat ben veroordeelend straffenswaardig maakt"; anderen doen het op deze wijze: "de geloovigen doen uit dat". Geloovigen zeggen, dat het een niet straffenswaardig; "beide veroordelen meen ik te noemen, verwerpen; zij komen mij voor met wat zij bewijzen, te stellen; voor de minst teden zogen te trekken toe, die met elkaar geen goede waarheid niet een overeen te brengen. 