title: Jaarboeken van het Koningrijk der Nederlanden : (1814-1822)
creator: Stuart, Martinus
text: De Maatfchappij vau Weldadigheid in de Zuidelijke provincien heeft hare werkzaatnheden aangevangen. Zij is eigenares van ongeveer 600 bunders heidegronden, gelegen te Wortei (Antwerpen) , en tele bijna 1100 le- den. Reeds is de eerfte woning voltooid, welke be- flemd is , om cot model te dienen van die , welke al- lengs gebouwd zullen worden, ter oprigctng van eene, kolonie. De Maatfchappij voedt de hoop , dat nog dit jaar, het getal der woningen op 25, en dat der kolonis- te op 150 gebragt zal kunnen worden. De Maatfchappij heeft 00k toebereidfelen gemaakt , ora dadelijk een honderdtal bedelaars te hären laste te kun- neu nemen. Ongetwijfeld zal 00k deze onderneming, welke, onder de onmiddeilijke befcherming van Z. K. H. Prins Frede - rik ftaat , zulke voldoende uitkomften opleveren , als die verkregen door de Maatfchappij van weldadigheid, aan welke men de kolonien , in de Noordeljjke provincien opgerigt; verfchuldigd is. In den, loop van het Jaar 1821 zijn , met die Maat- fchappij , contracten aangegaan tot het overnemen van ruim 500 behoefdgen in hare kolonign. De tabel n°. 10 behelst den flaat van deze. Zes weezen of vondelingen, nevens twee huisgezjnnen, worden aldaar overgenomen voor de fom van f 60 voor elk kind of f 300 ’s jaars ; httisgezinnen , zonder wee- zen of vondelingen, tegen f 25 per hoofdj weezen of vondelingen, zonder huisgezinnen , tegen / 45; bedelaars tegen f 35. Het hoofdbeßuur van het fonds tot aanmoediging en onderfteuning van den gewapenden dienst heeft, in Julij 1821, zijne vijfde jaarlijkfche vergadering gehouden. Op den 3tften December 1820, bedroegen de\infchrij. vingen op het grootboek der werkelijke fchuld , aan die inftelling toebehoorende , een kapitaal van / 2,310,000. ln het invalidenhuis te Leiden zijn 123 perfonen. Het getal der overige militairen, weduwen en kinde- ren van militairen, die onderltand ontvangen, Is aanmer- kelijk. Het tegenwoordig getal kweekelingen aan het inftituut voor doofHommen te Groningen, is 130. Den 25(len Julij 1821, is het een en dertigfte jaarlijksch examen al- 5*8 JAARBOEK van 1822. daar gehouden. Men kan de zorg , die de profesfor Cuyot aan het inftituut wijdt , niet genoeg roemen. In liet doofllommen inflUuut te Luik , worden reeds 25 perfonen kosteloos onderwezen. Te Gent onderwijzen de zusters der Iiefdadigheid van J ezus en Maria, de doofilomme kinderen , onder de eiding van den kannnnik Treist. Eenige inwoners van Breda hebben een huis gebuurd , waar men ziekcn verzorgt. In de uirgaven van deze in- ftelling wordt voorzicn, door middel van inzamelingcn in de publieke bijeenkomften. De genootfchappen , die zieh met het doen van fpijs- öitdeelingen, gedurende den winter, belasten, worden talrijker, en onderfteunen de armbefturen krachtdadig- lijk. De berigten, omtrentde fpaarbanken van Leyden, Mid- delburg , Zwol , Amfterdnm , Nijmegen en Zutphen inge- komen , Zijn ten eenemale gunftig. Men moet lof toekennen aan de adminiftratien van weldadigheid , aan de gemeente- befluren , die dezelve eene behulpzame hand bieden , en aan de Provinciale Saa- ten, welke aan den ijver van deze laatften de uuttigfte leiding pogen te geven, Evenwel ls de adminiflratie der geeichten van welda- digheid, en inzonderheid de wijze van tiitreiking der huisbedcelingen , voor belangrijke verbeteringen vat- baar. Bij befluit van den 5den Jaminrij 1822 , is aan eene eene kommisfie opgedragen om meer naauwkeurig den ftaat der armen na te gaan , en aan het Gouvernement', Zoo wel de plaatlelijke als de algemeene mantregelen voor te dragen , waardoor men het getal derzelven zou- de kunnen verminderen, en in de adminiftratie der inflel- lingen van weldadigheid de noodige verbeteringen zoude kunnen invoeren. Deze kommisfie, van welker werkzaambenen met regt veel nut mag worden verwacht, is zamengefteld uit tien leden, en wordt voorgezeten door Z. K, H. Prins Freden k, aan welke de natie alreeds fchoone inrigtingtingen voor de armen te danken heeft. UEdel Mögenden zullen uit de mededeelingen , die ik de eer heb hun te doen , ontwaren , dat de (laat de ar- men in het Koningrijk het onderwerp is der gelhdige zorg van het Gouvernement, en dat dezelve geene de minße bekommering kan wekken. Het Digitized by Google •JA ARBO EK van 1812. 5*9 ■ Het Koninklijk Befluit van den 3den Januarfj (1), ^amVar*^*" wegens de benoeming eener kommisfie , belast tnet houdende b«- het onderzock naar den (hat der armen , is van de- noemin« *pn inHond * eener Koiu- ren innoua . mUfle tot onderzoek. Overwegende de wenfehelijkheid , om met den waren van den llaat der armen en behoeftigen in ons Rijk bekend te ftaat der worden , ten einde Wij in het belang derzelve zoodanige bijzondere en algemeene maatregelen zouden kunnen ne- su*tsbL D. men, als Wij gefchikt zullen oordeelenj . ix. St- 3, Gelee enz. ; bl. 1494— Gelet op de confideratien van Onzen beminden Zoon «4950 Prins Frederik der Nederlandcn ; Hebben befloten en befluiten : Art. 1. Eene fpeciale kommisfie, beftaande oit een Prefident en elf leden, zal belast zijn met het onderzoek naar den waren llaat der armen, in de onderfcheidene gedeelten van Ons Rijk ; en zal Ons , naar gelang van bare vorderingen , met dat onderzoek , voordragen zoo- wel de plaatfelijke, als de algemeene maatregelen, door welke de toeftand derzelve armen zoude kunnen worden verbeterd. a. Door onzen Minister van Binnenlandfchen Zaken en Waterllaat , zullen aan voormelde kommisfie worden xnedegedeeld al de inüchtingen , bij zijn departemenc voorhanden , omtrent het getal der behoeftigen en de omftandigheden , die hen mogten beletten, om in hunne noodwendighedeu te voorzien , alsmede ten opzigte van den onderftand , welken zij erlangen , en van de inkora- flen daarvoor verbonden, of die voegzaam daarvoor zou- den te verbinden zjjn. • /~ 3. De gertclde kommisfie zal , naar annleiding van art. 2, in briefvvisfeling treden met Onzen voomoemden Minister, en voorts.zec beteiking van het doel harer in- ,n Reifing,' van de onderfcheidene gedeputeerde Staten en r andere adminillratieve antoriteiten, zoodanige infoftnatien omtrent het armwezen kunnen verlangen, als zij noodza- ' .5' kelijk zal oordeelen. - • ••>•**» 4. Een der eerfle onderwerpen van de bemoeijenisfen der kommisfie zal zijn , de aan Ons te doene voorftelien ter invocring van zoodanige verbeteringen , welke, zon- _ (1) Het Bijvoegfel tot het Staatsbiad heeft deze dag- teekening, terwijl, in bet verfiag des Ministers, in de • < Staatsconr. No. 339 , het befluit gezegd wordt ohder dagteekening van den sden uitgevaardigd te zijn. - - J. B. van 1822. L 1 Digitized by Google 53<> JAARBOEK van itoa. der ip de beflaande wetgeving eenige verandcrlngnoodfg t« maken , al dadeiijk omcreut hec armwezen zouden kup- nen worden daargefleld. Zullende zlj , daartoe termen vindende, bij deze voorftellen , acht flaan op die door •. de Permanente Komtnisfie der Maatfchappij van Welda* *-■ digheid gedaan, en waarvan de vereischte mededeeling aan haar, door Onzen Minister van Binnenlandfche Zaken en Waterftaat zal plaats hebben. 5. Onze beminde Zoon , Prins Freden k der Neder- .u . ... landen, zal de voormclde kommisfie prcfideren. . 6. Tot leden der kommisfic worden benoemd de “KM Heeren:. n J. ran den Bouh , Genertfal-Mnjoor. Jhr. E. de la Costc , Lid van den Raad van State. J. P. ran IVickevoort Cromme/in , Lid van de Tweede " ' Kanior der Staten GeneraaL ' A. P. A. Desprez , Lid van de Tweede Karner der - Siaten-Generaal. Baron . 7 . läget , Lid van den Raad van State. - C. H. Gockinga , Lid van de Tweede Karner der Sta- • ten-Genemal. Baron C. L. G. J. van Kcverberg van Kesfel , Lid van den Raad van State. ' Mr. R. Metelerkamp , Voörzitter van de Tweede Ka- ' todr der Staten Generaal. : J. B. //. R öfter, Lid van de Tweede Karner der Sta- ten-Generaal. ' J. van Tbers , Lid van den Raad Van State. M. van helfen, Lid van de Tweede Karner der Staten* ■ General. ' •* En tot Sekretaris : Jhr. W. van Hogcndorp, Referendaris der Tweede < Klasfe. Bennlt van vätt den i/den der zelfde maand w«Jeni*d?n werdbepaald : „ dat onder den» bij de wet-tan den aigemecnen aSllcu November 18x8, , bcdoplden algemcencn on- enderßand, derjland verftaan moest worden niet allcen de fon^- fen, welke voor de algemeene armen beftondeo, raaar 00k die, welke voor de armen van de vcrlcbillende godsdienflige getncenteii waren daarge(leld ; en door bijzondere armverzorgers beftuurd werden.” .. Bcfluit van 1 Op het adres van de gedeptireerde Staren der onderhou^ 11 * P r °vincie Drenthe , vond Z. M. goed, bij bcfluit ai'r'kindcreo van den lftcnMaart, vast te Hellen : „ dat behoefti- Digitized by Google » JAARBOEK vas 1822. 53t ge kinderen van gedetinecrde perfonen , ingezetcnen «n geveng«« van dit Rijk zijnde, zouden moeten komen ten laste 5 |"j v tot he| der plaats, die het domicilie van onderlland hunner staau’bi. D. ouders zoude zijn , en dat het provißoneel onder- 1X - St * »* bl * houd dier kinderen , van hct oogenblik dat de ou- ders gearresteerd zijn , tot aan hunne veroordeeling, of wel na die veroordeeling, gedunende het onder- zoek naar hct wenig domicilie van onderdand dier kinderen , zal worden gefunden uit de gclden , voor de kosten der Juflitie befiemd; zullende in dit laat- fte geval zulks worden aangemerkc, als een voor- fchot, dat door de getneente of het armbeftnur, aan welke de onderdand bewezen zal worden te incum- beren , zal moeten worden teruggegeven ; — dat, ten aanzien van behoeftige kinderen , wicr aan dit Rijk geheel vreemde ouders in de gevangenisfen , .uit hoofde van het plegen van eenige misdaad , ge- plaatst zijn , er onderzoek zal moeten gedaan wor- den naar het domicilie dier ouders, en alle mogelij- ke moeite aangewend , om de verzorging dier kin- deren in dat domicilie te verzekeren , zullende in- tusfehen hunne verzorging, voor zoo verre dezelve buiten ’s lands gcer.c plaats kan hebben , gefchiedcn ten koste van het Rijk, dobr de zorg van de Per- manente Kommisfic der Mattfclioppy van VVeldadig- beid , met welke onze Minister van Juditie gemag- tigd wordt , te dien ein de , al de vereischte fchik- kingen te treten , en zulks rot dat zij zelve of bunne ouders voor hun onderhoud kunneü zorgen.” Behalve de hier mcdegedeelde koninklijkc verorde- tlingen, hebben wij nog de folgende wclckdigc bc- febikkingen des Konings te vermelden. . Op het rapport van den Minister van Binnenland- Befielt vtn ■fche Zaken en Wattrdüat , nopons den atioop der g| n ^ C fe^de- verrigtingen van dekommisfie tot het werk der fdia- vcrgocümg devergoeding, ter zake van den ramp , op den jaden Jamtarij t8o7, aan de flad Leyden overgeko- fj». Sy men, gedaan oveiccnkomftig het regiement, dien- 'aangaande gearresteerd den sden October 1807 en Zr. Ms. belluit van den laden Mei 1821 (i),werd (t) Jaarb. 1821, St. II , bl. 158 — 17*. LI a Digitized by Google e 53a JAARBOEK vax iSaa. door Hoogstdenzelven , op den asflen Fcbruarij , bet volgcnd befluit genomen : • Art. 1. Ingevolge het bepaalde, bij art. 23 van het regiement, wordt, al het ter zake voorfchreven verrigte , als allezins gefchied overeenkomftig heuelve regiement en Ous opgemeld befluit , door Ons goedge- keurd. 2. Aan de heeren Mr. 1 F. P. Ktuit , Jonkhr. C. A. Bl. van Bommel, Mr. D. M. G. Heldewter , Jeden, en Mr. P. A. du Pui eu C. IF. van Gaasbeek , amanuensei der kommisüe tot het werk der fchadevergoeding wegen» de ramp, den i2den Januarij 1807, aan de ftad Leyden overgekoraen , wordt bij deze Onze bijzondere tevre- denheid betuigd , nict alleen over hunne te dezen gehou- ’dene naauvvkeurige en omflagtige adminiflratie , raaar Tooral over hunne vijftienjarige volharding in de opof- ■fering van tijd en moeite , aan die adminiflratie te koste ■gelegd, en voor de belanglooze dienften, welke zij daardoor aan de ingezetenen der ftad Leyden hcbben be- •wezcn , en waardoor zij zieh eene aanlpraak op derzel- ver duurzamc erkentelijkheid en achting verworven h eb- ben ; werdende dezelve kommisfle musdien , als zooda- nig , bij dezen , van de haar te dezen opgedragen taak op de eervolfte wijze ontflagen, Art. 3. Onze Minister van Binnenlandfche. Zaken en Waterftaat wordt gemagtigd, dir befluit ter kennisfe van de opgemelde heeren, als mede van het publiek , te brengen, bij de advertentie, welke door hem , ingevolge art. 24 van het boven aangehäald regiement , moet wor- den gedaan ; zullende , na de generale rekening van het geheele, door de mildadigheid van in- en buitenlanders, tot ftand gebragte fonds van fchadevergoeding zal zijn gearresteerd , ten openlijke bliike van het doelmatig ge- bruik, hetwelk ran hetzelve fonds , overeenkomftig het gemelde regiement en Ons befluit , mede hier boven vermeld , is gemaakt , door denzelven Onzen Minister , bij nadere advertentie , aan den verderen inhoud van ge- zegden 24ße artikel worden voldaan. Nadet be> Het publick berigt van den Minister, waarvan in dit »Sgt iejwege. befluit niclding wordt gemaakt , gefchiedde op den isden Maart daaraauvolgcnde en luidde woordelijk aldus : De Minister van Binnenlandfche Zaken en Waterftaat, Digitized by Google 533 JAARBOEK van 1822. T door de plnatfing van bovenftaand konlnklijk befluic , voldoende aan den iast , hem dienaangaande daarbij ge- geven, brengt cevens , ter aanvankelijke nakoming van oeszelfs verderen inhoud , bij deze , ter kennis , zoo van hec publick in het algemeen , als wel in het bijzon- der van alle in- en buitenlanders, welke door hunne vrij willige giften tot leniging en herllel van de ramp van Leyden van den uden Jnnuarij 1807, zoo kraebtdadig hebben bijgedragen , dat , blijkens de aanteekeningen van het verbandelde by het ministerie van Binnenlandlche Za- ken , zoo vödr den jare 1811 , als na den jare 1813, teil aanzien van het doelmatig gebruik dicr vrijwillige giften, iu allen deele is gebandeld overeenkomftig het reglemenc , daaromtrent vastgefleld bij koninklijk befluit van den sden October 1807 , N 9 . 13 , alsmede het na- der befluit van Z. M. , van den jaden Rlei 1821, N°. 72; dat, bij art. 24 van hetzelve regletncnt , bepanld zijnde , dat door den Minister van Binnenlandfehe Za- ken aan het publiek zou worden kennis gegeven van de globale fommen, welke, ingevolge dat regiement, ter vergoeding der onderfcheidene foorten van fchaden , en In welke proportie , zijn uitgedeeld , hi; aan die bepaling zal voldoen , zoodra , uit de mcnigvnldige fchrifturen , de voor die kennisgeving gefchikte flaat zal zijn opge- maakt, doch dat bij alvorens bij deze voorloopig ver- meent te mocten berigten , dat , naar inboud van onder- fcheidene artikelen van bet bovengemelde regiement, vol- ledige vergoeding is gegeven: i°. Van alle fchade, aan lieden, beneden de vjjfhon- derd guldens gegoed. 2 0 . Van alle winkelwaren en gereedfebappen , ter uitoefening der ambachten benoodigd. 3°. Van een derde of 33 1 ten honderd der getauxeer- ‘ de waarde van alle, door de ramp vermeide , of, ten gevolge van die ramp , op hooger last , gefloopte hui- zen. Dat voorts inet het verleenen van verdere febadever- goeding is te werk gegaan als volgt : dat de werkzaam- heden , daartoe betrekkelijk , bepaaldelijk aan de, volgcm opgemeld regiement , aangeftelde kommisfie van fchade- vergoeding zijn opgedragen geweest; dat deze werkzaam- heden hebben beflaan in de uitdeeling van geldelijke fchadevergoeding , die niet reeds op eene andere wijze. mögt zijn gebeterd , naar eene omgekeerde evenredig-, heid der fchade tot het vermögen der fchade geleden bebbende perfonen , zoo als dat vermögen was na hec L 1 3 Digifoed by Google 534 JAARBOEK van 1821. lijden van de lchade , zoo dRt , naarmace Semand meer vermögen had overgehouden , bij minder fchadevergoe- ding zoude erlangen , tcrwijl dar vermögen zoude moecen blijken door eene opgava van elk , die fchadevergoeditig begeerde , aan eene , door eenen foecialen eed , tot eeuwigdurende geheimhouding verbonden kommisfie van twee leden van den raad , en tvvee Nctarisfen , en dien» volgens gerangfchikt zoude worden onder eene der tien navolgende klasfen, ten grondßag nebbende eene geome- trifche progresfic van i, 2, 4, 8 enz. , te weten : ifte klasfe van boven f 500 tot f 1,000. ede Pt. Pt n , 1,000 „ 2,000. 3de n m rt - a,ooo „ 4,000. 4de » ft yt - 4,000 „ 8,000. 5de Pt ff Pt * 8,000 „ 16,000. Öde n wt m • 16,000 „ 38,000. 7de ff m Pf • 32,000 „ 64,000. 8fte p% n n • 64,000 „ 128.000. 9de n pf Pf - 128.000 „ 256,000. lode » n pt • 256,000 „ 512,000. terwijl, wijdera, deze klasfificatie vastgelleld zjjnde, zoa. de worden uicbecaald aan de ifte klasfe 100 percenc. sde „ S*> yt 3<ie m 80 ff 4de M ro ff 5de „ 60 JB Öde. 50 ff ?i e • 40 ff 8fte „ 30 n pde „ so ff rode „ 10 ff cf zoo veel meerder of minder als her bedrag der vrlj- willige giften zou gedoogen , doch fteeds in de opge- mgide percentswijze evenredigheid ; dat , overeenkomtlig deze bepr.ling en eene nadere verordening, omtrent de inftelling der opgemelde kommisfle, de Notarisfen J. P. van Klinkenberg , Doxij en F, Booij, aan de eerfie werk- zaamheden van her ontvangen der opgaven der gegoed- Jfeid hebben deel genomen, doch vervolgens, ophunver- zoek , van de vertiere deeineming aan de volgende werk- raamheden zljn ontfiagen , en aistoen de kommisfie is Zamcngefteld geworden uit de drie leden van den raad öet de twee amanuenfes , in Zr. Ms. bovenfiaande be- fluit vermeld; door alle welke perfonen, op den soften M ei Digitized by Google JA ARBO EK VAitiSiA.r 535 en den aden Jimfl 1808 en 1809, is gedaan eene eerlle uitdeeling van fcbavergoeding , in opgemelde evenredig- heid van 100 , 90 , enz. , percencen , en wel : Indeifle klasfeaan 497perfonentenbedragevan/ 150,138: 7. * » 2de n n 264 7* Pf M ff " 91,876: 7. r « 3<*e M n *54 ff ff Pf ff * 70.139:15. »  6de n n 7 1 Pf ff Pf Pf " 62,216:14.  / 6,53,471:19. dat van deze uitdeeling , door overlegging van het , uit voormelde opgaven opgemaakce register der fchavergoe- ding begeerende en tot fchavergoeding geregtigde per- fonen , naar de den onderfcheiden klasfen , alsmedc van derzelver kwitantien , door de kommisfie rekening is gedaan op den 31 en 22tlen Maart 1810 aan den, door zijnen aaibts-eed, mede tot eeuwigdurende geheim- houding verbonden verklaarden toemnaligen Minister van Binnenlandfche Zaken , den Baron C. A. G. van der Ca- pellen , en de laatscgcraelde kwitantien , benevens de in- dividueele opgaven van gegoedheid , door denzelven , in tcgenwoordigheid der kommisfie , zijn verbrand , doch het eerstgemelde register, ten dienfte eener volgende uitdee- ling , 11a van wederzi.ide behoorlijk te zijn verzegeld , eerst bij het Ministerie van Binnenlandfche Zaken, doch vervolgens , na de ontbinding van hetzelve , door de in- Ijjving van het konmgrjjk Holland in het Franfche Kei- zerrijk , bij de regering der (lad Leycien is gedeponeerd geworden ; dat dezelfde inlijving her alstoen niet geraden tnakende , om vooreerst aan de reeds gedane nitdeeling eenige publiciteit of aan de voorgenomenjweede uitdee^ ling eenig gevolg te gcven , te meer , daar er nog raeer- dere vrijwilHge giften uit de Oost- en IVest-lndifche Kolonien werden te gemoet gezien , dezelve kommisfie is voortgegaan met uit zeker ander , tot dergelyk welda- dig eiude opgerigt , en onder hare beheering geJleldö fonds , aan de, geheel en al door de rarop vetarmde He- den , volgens aan haar vooraf gegeven autorifatien, wc- kelijkfche uitdeelingen in (lilte te docn; doch dat zij, na de Uerflelling der onafhankelijkhcid van den Nederland- fchen Staat, net tjjdllip herboren ziende , waarop zq tnet L 1 4 Digitized by Google 53 <S JAARBOEK van 182a. hare werkzaamheden weder openlijk konde te voorfehijn' treden, io de maand December 1819, zieh aan ons faeet'c ’ gewend , met het voorftel , om de rekening van het bo- ven bedoelde fonds van haar af te nemen, vervolgens tot eene tweede uitdeeling van fchavergoeding over te gaan, alzoo het geheele werk ten einde te brengen , en van al‘ het verrigte, volgens het regleraent, eerst aan Z. M. den' Koning, en daarna aan het publiek , kennis en rekenfehap te geven 4 dat wij , bij Zr. Ms, befluit van den 3ofteu December 1819, N". 85, geautorifeerd zijnde, om deze zaak overeenkomflig het regleraent te termineren , van de meergemelde kommisGe de rekening van bet aan haar' toevertrouwde bijzondere fonds van onderfland voor ge- heel verarmde tot ons volkomen genoegen hebben afge- uomen, dat Z. M. wijdcrs , bij befluit van den laden Mei l8ai , N°. 72, omtrent de tweede uitdeeling vaq fchavergoeding, die bepalingen heeft vr.stgefteld, welke, boezeer Heeds in den geest van het regleraent , echter, door verloop van tijd en verandering van omflandighe- den , noodzakelijk waren geworden ; dat dien ten gevol- ge het, in den tjjd bij de regering der flad Leyden ge- deponeerde register van klasflHcacie , hierboven vermeld , te voorfchijn is gebragt , de ftaat van deszclfs zegels gaaf en ongecancelleerd bevonden , en hetzelve tot grondflag gelegd dier tweede uitdeeling, en deze. door dezelve komraisfie is verrigt, en wel t In de ifte klasfe, als reeds 100 pCt. genoten beb- bende / 0:00. „ „ ade „ aan25iperfonen,tenbedragevan - <5,299:22!« m » 3 d e » » >4° » » » *» * 4.81670. » j* 4 d <* „ „ »4 » » » „.-6,440:15. n n 5^ e r> n *?5 n r* n n *> J 7 5 : ^°» rt n 6de „„ 7 ° » r> n »' 4 . a ^ 7 : 55  - 3.010:65. »* n 9 ^ e » » 8 » »» t. 5 a,: 65 -. n » rode „ „ i „ » » » - 77 ; 85- 765 Totaal /34,446:7s J. Zijnde 49 perfonen niet opgekomen tot het ontvangen van bun aandeel ; dat 00k , van deze nadere uitdeeling. door de kommisfie , aan Ons , op den aiften JanuariJ 1822, rekening is gedaan , met overlegging van het bo*. vengenoemde register en der kwitantißn van de perfonen. welkt in die tweede uitdeeling hebben deel genomen ,* Digitized by Google 537 JAARBOEK van i8aa. ä*i daarop dezelve kwitnnticn , alsraede het registor , door Ons , in tegenwoordigheid der kommisfie, is verbrand , en daarvan aan Z. M. is rapport gedaan , alles overeen- komftig art. 23 van het regiement ; op welk rapport het Z. M. heeft bebaagd te nemen het belluit, aan hethoofd van dit berigt geplaatst. Z. M. fchonk eene fomme van f ccoo aan de Uefdadighcid huisgezinnen van mijmverkers, die op den 2f)ftcn dei Kouin iä** Mei van het vorige jaar, in de fteenkoolcngroef rEspcr artet , te Seraing bij Luik , waren omgeko- men. — Ook werd door Z. M. aan de weduwe van den braven Gojjin eene jaarwedde van / 250: — toegelegd , boven die , welke zij als weduwe van eenen broeder der ürde van den Nederlandichen Leeuw genoot (1). Als bewijs van ’s Konings vaderlijke zucht ter voor d* bevordering van den bloei der armen-kolonien , in armen -kolo- hctalgemeen, en van derzelver zedelijken welltand in n:en ” het bijzonder, vinden wij voorts gewag gemaakt van een befluit van Z. M. van den iften Julij , waarbij het aan Hoogstdenzelven , overeenkomilig het befluit der Permanente Kommisfie van de Maat- fchappij van Weldadigheid , beliaagde toc te flaan : x°. eene fom van / 500 in ddns , ter bereidingvan een lokaal en de noodige toeftel , ter uitoefening van den openbaren Eeredienst in de Kolonien voor de R. Katholieken , die te ver van de naastbijgele- gen Katholieke kerk verwijderd waren ; — 2 0 . eene jaarlijkfche fom van / 600 , ter bezoldiging van een aan den Pastoor van Steenwijkerwolde toe te voegen Kapellaan , ter vervulling van den dienst , en aan al wat verder tot het herderwerk eener ge- meente behoorde; ~ 3 P . f 300 ddns, tot het inrigten van twee woonvertrekken voor den Kapel- laan , b*j deszelfs verblijf in de Kolonien. Van het befluit van den 5den Januarij, beheizen- ® en,lI, .. v * n s de : „ dat de perfonen , welke door de Maatlchap- pij van Weldadigheid in derzelver Kolonien waren dienst der opgenomen, voor zoo verre zij in de jaren der mi- .... .staatsbl. D. (1) Vcrg. laarb. 18:1, St. II. bl. 200. IX» St. 3. L 1 5 bK Digitized by Google 53 ® JA AR BO EK van i8aa. litie vielen, zouden worden ingefchreven in de ge- nieente , onder welke de kolonien rel'pektievelijk wa- ren gelegen, is reeds boven melding gefchied (1).” Befluit vtn 13 Op den i3deu Maart daaruanvalgende nam de M ” rt » he ; Koning dit befluit: f treffende de ovcrnemins Op het rapport van de kommisfie, benoemd bij On* van Ucdeliiar« befluit van den 3den Jauuarij I. 1. N u , 36; In de kolo- Onzen Minister van Binnenlandfche Zaken en Water- (Uijv.tot liet 0aat 6 e b°°rd (advies vau den jjden Maart 1821, N°. 56, Scaatsbl. D. O' IX. st. 3 . Gelet op art. 274 en 375 van bet Wetboek van Straf- W. 1674.) regt; Willende aan de gemeenren , die bedelaars ten baren laste hebben , in de bedelaars-werkhuizen , het genot. verzekeren der voordeelen , welke de voorileilen der Maatfchappij van Weldadigheid haar aanbieden ; Hebben goedgevonden en verftaan te bepalen: t°. Dat alle de in bedeiaars-werkhuizen aauwezige be- delaars, geene ligchaams-gebreken hebbende , en die tot den veid-arbeid gefchikt zijn, zullen overgebragc wor- den in zoodanige der door de Maatfchappij van Welda- digheid opgerigt wordende kolonien, welke tot het op- nemen van bedelaars zijn beltemd. 3 0 . Dat de voormelde bedelaars, bij voortduring, in de voormelde kolonien zullen verbiijven , ten koste der gcmeenten , waar zij hun domicilie van onderftand heb- ben. 3 0 . Dat de Voorwaardcn , op welke de Maatfchappij van Weldadigheid de meergemelde bedelaars zal overne- tnen , zullen bepaald worden bii een contract tusfchen den Minister van Binncnlandfche Zaken en Wnterflaat en de Permanente Kommisfie der Maatfchappij van Welda* digheid aan te gaan; terwijl de aan deze, voor elken be- delaar, te bctalen fom , in geen geval, meer dan vijf en dtrtig guldens (f 35) ’sjaars zal mögen beloopen. 4°. Dat de bij de bedelaaas - werkhuizen in Werktag zijnde regiementen, zoo veel mogelijk , door de Perma- nente Kommisfie der Maatfchappij van Weldadigheid zul- len worden in acht genomen , met betrekktag namelijk tot het ontflaan van zoodanige voorwerpen , welke in de maatfchappij zouden kunnen terugkeeren, zonder dat het te duchten zij , dat dezelve zieh op nieuw aan bedelarij zouden overgeven. 5°. Dat de overbrenging en het geleide der bedelnren naar de voormelde kolouiSn zal gefchieden ten koste der (1) Bladz. jrj. Digitized by Google JAARßOEK van 182a 539 gemeenren , waar dezelve hun domldlle van onderfhnd > hebben; zullende die kosten worden bepaald en hu uit- fchot daarvan gcdaan door de bellurcn der bedelaars* werkhuizen. Met dit beflult ftond in verband een volgend be- November fluic van den öden November , zoowel uit hoofde bctrekkelijk van den inhoud als van deszelfs min algemeene be- tewnVv”’ kendheid, ter overneming gefchikt (i). latene kinde- rcn, vonde- Gezien her rapporc van de feommisfie, benoemd bij |,oeftlg*hu!s- Ons befluic van den ßden Januarij 1. 1. N°. 36, en be- gerinnen, last mec het onderzoel; naar den waren flaac der armen , (Bijv.totbet jn de onderfcheidene Provincien des Rijks , in dato den Stansbl. D. l6den Februarij 1822, N°. 2, uitgebrngt op een ontwerp van de Maatfchappij van Weldadigheid in de Noordelijke Provincien , nopens het plaatfen van een aantal vonde- Jingen , weezen en bedelaars in de koloniün , door die Maatfchappij opgerigt; Gezien de voordragt van de Permanente Kommisfie der Maatfchappij van Weldadigheid , in de Noordelijke Provincien, in dato den 37lten Julij 1 . 1 ., N°. y, be- trekkelijk het hiervoren gemeld onderwerp, alsmede no- pens de middelen, welke dienftig worden geoordeeld tot beteugeling en wering der bedelarij; Gelet op de rapporten van Onzen Minister van Bin- aenlandfcbc Zaken en Waterftaat , van den 26ften Sep- tember 1. 1. , waäruit blijkt , onder andere , de gene- gendheid van de Maatfchappij van Weldadigheid in de Noordelijke Provincien, om een zeker getal vondelin* gen , verlatene kinderen , weezen , huisgezinncn en be- delaars, gedurende zestien jaren , op te nemen; Overwegende de noodznkelijkheid , om de bedelarij te beteugelen en om tevens maatregelen te nemen , ten aan- tien van kinderen en andere hulpelooze perfonen, be- boorende tot de huisgezlnnen van bedelaars, die in de geflichten der Maatfchappij van Weldadigheid zullen worden geplaatst , alsmede nopens de vondelingen , ver- latene kinderen en weezen ; Gelet op het regiement van het bedelaars-werkhuis te (O Een dergelijk befluic van den pden Decembcr, in de Franfche taal , wordc gevonden in het Bijv. tot het Staaub!. D. IX. St. 3. bl. 1879—1883. Digitized by Google 540 JAARBOEK van 1822. Hoorn, goedgekeurd bij Ons Beflult van «Jen sollen No- vember 1817, N°. 1235 Gelet op Ons Befluic van den i3den Maare 1 . 1 . N®. 2a; Hebben befioten en befluiten : Art. 1. De bepalingen van het regiement voor bet bedelaars-werkhuis te Hoorn, voor zcoveel hetzelve handelt over de maatregelen tot wering der bedelarij , zullen 00k toepasfelijk zijn op de bedelaars-gellichten der Maatfchappij van Weldadigheid in de Noordelijke Provincien. Dienvolgens zullen alle de perfonen, van war jaar of kunne , welke bedelende worden gevonden buiten de pjaats hunner woniug, naar eene dezer inrigtingen kun- nen worden opgezonden , van wege het hoofd des Be- lluurs van de plaats , binnen welke zij alzoo bevouden worden te bedelen , en zulks voorzien van een certifi- kaat , houdende verzekering , dat zij bevonden zyn in de voormelde catbegorie te vallen a. Het hoofd des Belluurs blijft bij het Gouverne* ment verantwoordelijk voor de waarheid van dat eerti- ficaat. \ 3. Acht dagen nadat dit Befluic ter kennis van de, onderfcheidene Gouverneurs in de Noordelijke Provin- cien zal zijn gebragt, zullen zij eene publicatie doen , houdende herinnering, dat, volgens ’slands wetten, de be- delarij verboden is; en waarfchuwing, dat degenen, die acht dagen na de bekendmaking dier publicatie zullen bevonden worden buiten de gemeenten , waar zij woon- achtig zijn, te bedelen, zonder ritftel zullen worden gezonden naar eene der kolonien van de Maatfchappij van Weldadigheid, en dat die niaatregel, later, 00k zal worden toegepast op hen , die binnen de gemeenten , waar zij woonachtig zijn, bedelen. , 4. De Maatfchappij van Weldadigheid in de Noorde- lijke Provincien zal aan iederen Gouverneur in dczelve Provincien een bepaald getal opgeven, ter concurrentie van hetwelk zij bedelaars, die naar aanleiding van art. i zullen worden opgevat 7~Tn de kolonien der Maatfchappij, zonder voorafgaande waarfchuwing, zal kunnen opnemen , en die dus derwaarts zullen kunnen worden opgezonden. Dit getal zal, naar gelang van omftandigheden , of van de' meerdere of mindere talrijkheid van opgezondene of ge- vatte bedelaars , voor deze of gene Provincie , kunnen worden gewijzigd. 5. Nadat de voormelde opgaven aan de voomoetnde Gouverneurs zullen zijn toegekomen, zal de opzending Digitized by Google 54 * JAARBOEK van i8ai. van dusdanige perfonen , om de acht dagen , of des noods vroeger, kunnen worden bewerkftelligd , ea ver- gezeld gaan van lijsteo , bevattende i o. Den nnam. b. De geboorteplaats. t. Den ooderdom. d. Den phyfieken toeftand. e. He: beroep van ieder perfoon en f. Het aaiual leden, tot zijn huisgezin behoorende. Van deze lijsten zullen extrncten worden gezonden aan Onzen Minister van Bmnenlandfche Zaken en Waterftaat. Van wege de Maatfchappij zal , voor het overbrengen van ieder bedelaar , die naar derzelver kolonien zal wor- den opgezonden, betaald worden vijftig cencs, voor ieder uur gaans afßand van de woonplaats van het kan- ton , van waar de bedelaars komen j en zulks ter goed- making van de kosten van transport en ter voorkoming van het ontloopen. 6. De verzorging der alzoo opgezonden wordende bedelaars, blijft voor rekening van de gemeente, tot welke ieder bedelaar behoort. 7. De weezen en verlaten hinderen, wier dotnicilie van onderftand , ingevolge de Wet van 28 November 1818 , niet kan worden bepaald, zullen met de vreemde- lingen worden gelijk gefteld. 8. De vondelingen, verlaten kinderen en weezen zul- len voor rekening der voor die kinderen gefticlue gods- huizen, en bij ontftentenis van diergeiijke geeichten , of ingeval van ontoereikbaarheid der inkomften van dezen , voor rekening der gemeente , in welker resfort die kin- deren aan de publieke weldadigheid zijn overgelaten , voorbehoudens de fubfidien nie de provinciale fondfen aan dezelve te verleenen , in de kolonien der Maatfchap- pij opgenomen worden , en derwaarts kunnen worden •opgezonden. • ; ; • 9. Met de Maatfchappij van Weldadigheid in de Noor- -delyke Provincien zal worden gecontracteerd , tegen de volgendc prijzen, als : Voor eenen bedelaar alleen . f 35.00 ’sjaars, Voor een vondeling , kind of wees , boven de 6 jaren . . - 45.00 Als wanneer bij ieder achttal der- \ zelve, drie bedelaars gratis over- genomen zullen worden. Voor een huisgezin per hoofd . 22.50 Digitized by Google 54 * JAAR.BOEK van 1842. Voor een vondeling , vertaten kind of wees, boven de 2 en onderde 6 jaren , . . 40.00 ’s jaars. Zullende dezelven , zoodra zij 9 jaren bereikt bebben , ln de ade cathegorie worden opgenomen. 10. In alle gefallen zal er provifioneel met de Maat- fchappij van Weldadigheid in de Noordeüjke Provmcien kunnen worden gecontracteerd voor een globaal getal van 4000 vondelingen, verlatene kinderen of weezen; 500 huisgezinnen , uit vijf hoofden ieder bcftaande ; en van 1500 bedelaars; en wel tegen betaling van/ 45.00 ’s jaars , gedurende 16 jaren , voor elk der voorsz. 4000 hinderen (overeenkomllig met f 32.50 per hoofd) en onder de verdere voorwaarden , door deze Maatfchappij voorgefteld, behondens evenwel de bepaling , hierboven gemaakt, voor kinderen onder de zes jaren. 11. De Gouverneurs in de Noordeüjke Provincien zullen y zoodra mogelijk , alle Iledelijke en gemeente- befturen met Ons verlangen bekend maken, dat door alle gepaste middelcn de deelneming der ingezetenen als le- iden van de Maatfchappij van Weldadigheid aldaar alomme worde aangemocdigd ; zullende te dien einde de kom- misfien van Weldadigheid lijsten aan die Gouverneur» doen toekomen, die dezelve aan de gemeente-befluren -zullen verzenden . om daaroo imeekeningen , als üd , te verkrijgen. • 12. Voor zoo verre de fub-kommisfien van de Maat- 4 *c 1 »appij van Weldadigheid daarmede genoegen mogten tiemen , zullen de vrij willige infcbrijvingen voor bet lid- maatfehap der Maatfchappij in mindering kunnen ftrek- ken van de fommen , die de gemeente , voor bet onder - houd der bedelaars, met welke zij belast zijn of kunnen worden, te betalen hebben , zoodar.ig, dat in zulk een geval , indien de inkomften der Maatfchappij , oit contri* •butien en giften voortvloeijende , toereikende mogten zijn, om in het onderboud derzelve te voorzien, geene andere bijdragen van de gemeenten voor zoodanige be- delaars in de kolonien der Maatfchappij verzorga wor- dende , zouden behoeven piaats te hebben. 13. De provinciale Staten zullen hed toezigt voeren over het beheer der fondfen, toe te Haan aan de Gods- huizen , waar vondelingen en vertaten kinderen onder- houden worden . en zullen aan Ons mögen voordragen zoodanige aanwijzingen van onderftand , als zij noodig zullen achten, op de fondfen, volgens art. 14 van de . Wet van den laden Julij 1821 (Staatsbl. N°. 9) daar te Hellen , en zulks met in acht neming : Digitized by Google 543 JAAR.BOEK van iS«. a. Dat de inkomften dezer CodshuiZen en de onder- ftandgelden der fteden, toc het onderhoud der voortnelde kinderen , in de eerfte plaats zuilen worden gebruikt tot dezelfde fommen, die daarvoor thans werkelijk beftcmd zijn , tenzij om billijke redenen de onderftanden der fte- den mogten erkend worden , eenige verraindering te moeten ondergaan. b. Dat in zoo yerre en zoo lang het getal der kinde- ren in de koloniSn der Maatfchappij te plaatfen , in eene provincie niet zal zijn uicgepuc, de fubfidie of gcdeelte- lijke fubfidie door de provinciale Stacen op de provin- ciale fondfen daardoor aau te wijzen, nimmer zullen kunnen te boven gaan de fomnie van f 30.00 per hoofd, ten zij zulks mögt dienen, om de kinderen te plaatfen In de landbonwende kolonien, op de overeengekomen voor- waarden , of wel , dat mögt kunnen bewezen worden, dat zij voordeeliger clders kunnen worden onderhou- den ; en e. Dat in het laatfte geval , de provinciale Staten of Gemeence-Befturen de keus zullen hebben, om door er- kende bezuinigende middelen, in het lot der vondelin- gen en verlarene kinderen te voorzien, En zal Onze Minister van Binnenlandfche Zaken en Waterftaat, dien overeenkomftig, eene inftrüctie, voor de provinciale Staten in de Noordelijke Provincien , ontwer- pen en aan Ons, ter goedkeuring aanbieden, wanrin onder anderen de beginfelen , lub b , a , e , aangenomen , zoo- danigj van : toepasiing zullen moeten worden gemaakt op de lub fidten-, door de gemeencen, tot onderhoud der vondelingen en verlatene kinderert, toegeftaan, dat de .fommen , de gemelde piijsbepaling te *>oven gaande , niet zullen worden geleden in de begrootingen der getneen- (ten. 14. Dp Gemeente-Befturen zellen moeten afkondigen, dat daar eerlang 00k degenen , die bedelen binnen de gemeente, waar zü woonachtig zijn , op de wijze bij art. 3 omlchreven , zullen worden behandeld, aan dfe bed?laars , tot de gemeente behoorende, de gelegenheld wordt aangeboden, om zieh aan te geven , ten einde naar de kjrjgtirvgen der ,:Maatfchappij van Weldadigheid te worden overgebragc, alwaar hun arbeid , en , in ver- gelding daarvan , onderhoud wordt toegezegd , met die maie van vrjjheid* die hun eigen gedrag zal verdienen; zy zullen hun tevens onder het 00g brengen , dat bunne kinderen , voor zoo verre bet niet verkieifelijker mögt gevonden worden , om dezelve achter te laten , heu * Digitized by Google 544 JAARBOEK van 1822. können vergezellen $ eri dat zij door arbeid , nijverheid en goed gedrag , annfpraak op eene zachte behandeling zollen verkrijgen , zoodat zij het aan zieh zelven alleen te wijten zouden hebben, zoo er ten hunnen aanzien strengere maatregelen moesten worden genomen. 15. Daarentegen zullen de bedelaars , die geen ge* bruik der voorsz. aanbieding raaken , en raogcen voort. gaan met bedelen , worden opgevat , en over het alge- meen met meerdere ftrengheid worden behandeld. 16. Van die perfonen , die zieh vrijwillig raogten aangeven, ora in de geftichten der Maatfchappij vanWel- dadigheid te worden geplaatst, zullen door deGemeente- Befturen extract-lijsten worden aangeboden aan Onzen Minister van Binnenlandfche Zaken en Waterftaat, be- vattende : , a. Den naam; b. De geboorteplaats; c. Den ouderdom ; d. Den phyfieken toeftand; e. Het beroep van ieder perfoon; en f. Het aantal ieden, tot een huisgezln behoorende. 17. Na het inkomen dezer lijsten , zal Onze voor- noemde Minister dezelve doen toekomen aan de Maat* fchappij van Weldadighpid en met deze overeenkomen. wegens den tijd en de wijze van opzending , en het ge- .tal der op te zenden perfonen, daarbij voegende eene opgave , tot welke gemeente dezelve behoofen ; en zal van het een en ander , door de zorg van Onzen Minis- ter van Binnenlandfche Zaken en Waterftaat kennis wor- den gegeven, aan de belanghebbendc Gemeente-Beftu- ren ; en voorts door gedepureerde Staten het noodige worden verrigt, ten einde de bedoelde perfonen, tegen het bepaalde tijdftip, r.aar de kolonien der Maatfchappf worden overgebragt ; terwijl na de overbrenging dier perfonen, zoo mede van de vondelingen, verlatene kin- deren en weezen , van dezelve nominatieve lijsten aan Onzen voomoetnden Minister door gedeputeerde Staten zullen worden toegezonden , met aanwijzing der Gods- huizen, of der adminiftratien , belast met het verleenen van onderftand aan de huiszittende armen, tot welke zij behooren. 18. De voldoening aan de Maatfchappij van Weldadig- heid van de in voege voorsz. gecontracteerde fommen wordt geguarandeerd , op de inkomften der daarbij be- irokkene geftichten, de gemeente- inkomften en desnoods op de fubfidien uit de zes opeenten, ten behoeve van v Digitized by Google JAARBOEK van i8aa. 545 ifdcre provenu op de direkte belastingen te hefFen , krachcer.s art, 14 der Wet van den laden Julij i8ai (Scaatsbl. N°. 9); zullende derhalve tusfchen die Maat- fchappij eil Onzen Minister van Binnenlandfche Zaken en Wateriiaat contraccen , behoudens onze goedkeuring, worden aangegaan. 19. üij het aangnan dier contracten , zal er worden gelet op de verhouding, welke beftaan zal tusfchen het getal weezen en dat der huisgezinnen , ten einde de uic- gaven voor de vondelingen en weezen , zoo veel moge- lijk , te verminderen. so. Voor het vervolg zullen de gedeputeerde Staten dier Noordelijke Provincien , elk jaar , in den loop van de tnannd Januarij, aan Onzen Minister van Binnenland- fche Zaken en Wateriiaat opgeven het getal der vonde- lingen, weezen en andere vrij willige perfonen, die voor de kolonien der Maatfchappij van Weldadigheid beilemd zullen ziin. st. Önze Minister voomoemd zal alsdan , op gelijk* wijze als bij art. 18 en 19 is vermeld, met de Maat- fchappij overecnkomen , omtrent het tijdllip , waarop die perfonen in de kolonien der Maatfchappij zullen kunnen worden opgeuomen, en met dezelve , te dien aanzien, de noodige contracten aangaan , en aan Onze goedkeu- ring onderwerpen. Van de ongemcene vorderingen der Maatfchappij van Weldadigheid en den toencmenden bloei der ar- men-kolonien getuigde , op de ondubbclztnnigfte wij- ze , het recds liicrboven , aangaande dezelve , mede- gedeeld gunfiig tafereel. Uit de (lemlijsten der kiczers , voor zoo veel Maatfchap. die, ingevolgc de bepaling , voor het einde der pü v«n Wei* niaand Klei waren ingekomen , blcek , dat tot leden <Udighcid * der Kommisfie van Toevoorzigt van gemelde Maat- fchappij, over dit jaar, waren benoemd : Z. K. H. de Prins van Oranje ; benevens de Heeren : D. F. van Alphen , IV. A. Beelaerts van Blokland , M. C. Bichon van IJsfehnotidc , P. II. Baron van Boctzelaer , J-J- van den Brandeier , M. Buscht L. de IVitte van Otters, Generaal-Majoor Daine, P. Doorman , J. A. Drieling , J. A. Dutilh , J. IV. Hachmeester Etkhout , J. K. Baron van ' Golflein , G. K. Grave van Ilogendorp , P. A. J. B. van 1822. Mm Digitized by Google 1 546 JAARBOEK van 1812. 