title: Const-toonneel, inhoudende de beschrijvinghe ende XL. heerlijcke afbeeldindinghen onses Heeren Jesu Christi, met sijne apostelen, ende evangelisten, midtsgaders de hooft-deuchden ende ondeuchden. Ende ten laetsten de seven planeten. In coper gesneden door Johannis Wierix. De beschrijvinge is vergadert wt de H. Schrift ende soander soermaerde autheuren tot stichtinghe ende soermakinghe aller menschen, door N.D.C
creator: De Clerck, Nicolaes, -1620?
text: De stamper heeft beleden leus te zijn die Christus, de Zoon Gods / ons Saveloer / daarom dat voorzamen om hem te doden. En al zodanig veel Prinsen / ja het gemene volk bij na als de waarheid dennamen / hebben hem de Farizeeën geflatterd dat hij zoude tegen Palestijnen in een op de Tempel, om te wederroepen dat hij van Christus had geleerd / en als hij opgestomen was / heeft hij naar spoken tot alle den volle van Christus / vanaf zijn wedertoomste tot de Opdeel / en van zijn heerlijkheid, zo moedig dat het volk God hebben gedankt, zo dat de vandaan der Waarheid vonden / dat dit tot haar schade gedaan / daarom hebben ze gezept: O de Bevrijder heeft ook gedood / laat ons hem weghen nemen / want hij is ons onnodig: Als dus hebben ze hem van boven neder geworpen, en als hij hem begonnen te steek doden / heeft hij op zijn knieën nog voor hen gebeden: En als al zodanig een van de Priesters voor zijn leven was biddend, is een gekomen met een Volders stok / en sloeg hem op de herfstensen / dat hij in den Dier is ontvlucht. Dit geschiedenis na de dood van Festus / als den Keizer Nero, Albinius zoon tot een Negentig / ondertussen heeft de godloze Overste Ananias volbracht deze schandelijke daad. Ze hebben hem begraven bij den Tempel / Anno Christi LXXI. in xcvj. Jaar füng 5 als Nero zeven jaar had geregeerd. Van het leven Jood. Dames / tegengekomen Thaddeus ofte Lebbens Aus, om een onderwerp te maken tussen N Indas Iscarioth, de verrader / hij is gewest een Broeder Jacobus de Minder / een broeder ofte Cousin van Christus na de vleesche / die vele kinderen heeft gehad / de naaste neef van Christus. Dan ving eerste beroep om hem na te volgen en lieten we niet / dan alleen dat hij gesteld is tot een der twaalf. Apostelen / die God niet minder dat ambiteert be. Dient en heeft dan alle de andere / tot dat hij ook gegrepen is in verstrookten quartieren der wereld. Hij heeft heel geleerd in Judea / Galilea en Samaria. Des Apostels. Samariënen / doch in Edomieten / in Arabieren / in Spanieren / in Mesopotamiëren / als ook tot Edessa / die tot vrozen bekeerden waren door eenen anderen Thaddeus / gezonden van Thomas / eenen van de XXV. Discipelen. Ten laatsten is hij getrokken in Perzen / en daar eindelijk van de Afgodische Priesters dood geslagen / zijne loop en leven als voorbeeld volgend hebbende / hoe wel Nicephorus van anderen daar wat van verschildt. Aulus / die Saulus hiet / mas van aftoemste IR een Jode / wie fin ouders waren en is niet dlaer / dan dat ze waren van een Dog ahe naam Gtstat int gebleken Juda: Maar als de omstandigheden dit verdoemen / toggen sy in de vermaarde stad Tharsis in Cilicie / alwaar de sen Saulus is gebooren een Fraelüt/ en vervolgens zijn Romeinen / uit den geflanke Benjamin: Syn ouders hebben hem geleidt in de groote stalen / om Broop te brengen tot groote geleertheid/ al voor dat in het Heidense Philosophie en Griekse taal maar bijzonder in de Wet van God wel ik des Apostels. was / hebbende tot een Meester te Studeren de ser wijven Gamaliel, in welke Studie hy heeft toe genomen / dat hy weinig van zijn geluk heeft geszonden: En daarna daar onder den Joden vervolgens waren / heeft hy hem begeven onder de vervolgens en geleerde / namelijk de Pharizen / en welke hy zeer heeft gehaat / zo dat hy door Inberstand is gebleken een bitter vervolger der kerk Chrisostomus / die toch een behagen had in de 3008 Stephanus. an De Pharizen zien z'n borstiger / hebben hem nacht gegeven de Chrisitianen te vervolgen / met Alleen in het Joodse land / maar ook tot in de broedersteden. Bij heeft de Chrisitianen ooit voor vogten ende mannen en vrouwen / dat huns de kwil will want door toetreden / de waarheid te verzoeken. Einde linge is hij gereisd naar Damascus / om alle te gangen en te doden die hij vond. Maar dewijle dat God had verwen tot een witvertoxon band, getuige zijns naams / zo heeft hem Christus op den weg door de licht van God delijke / ter neder geslagen / eén hem beschuldigen hat hij hem vervolgd / en zo hij niet af gestanden / at hem bittere soude vallen hem tegen hen te stellen / en al waar hem Paulus heeft bekeerd / blint zijnde / vertuigt hij naar Damascus / en werd onderweg dood; Ananias in de Christelijke geloof / zijn gevoel weder trippend / is aldus aangenomen tot een apostel / niet door geld oordelend middel van mensen / maar miraculeus door God door Jezus Christus zijn Zoon. Paulus is vleug in woorden / doch zeer wijs / aardig en verstandig geweest onder alle de apostelen / als zijne handelingen en de diepste insigne van zijn leven. Van het leven van Paulus / de betegeling / die vol oorden en verborgen zijn / bevattende in somma de gehele geloof van God / na het verstand der mens en der profeten. De vaderen verheven hem boven de patriarchen / koningen / priesters en profeten. Dit was van staat en wezen zo gesteld / dat zijn teken behaalde. Hij heeft vele plaatsen verbaasd tot Illyrium / dat is Slavië toe / niet alleen daar andere hadden gezegd / maar daar hij zelf de eerste fundamenten had geleerd. Vp isonderlinghe soorten volldig geweest bood; den Armen / onder de Bepdenen veel Almoezen verzamelende / die hy te Jeruzalem getrouwenlijk heeft overgeleverd. Hy is zeer Godzalig geweest in zijn wandeling in soberheid en castiging van gevoel Lichaams / hy Heeft ook bij allen mensen weten te leven onbeschrijvelijk. Hy en heeft niemand ontzien zowel hoog als lage / in salen van de Belleghem, maar heeft dezelfde met tracht en rede verdedigd. Hy heeft het Evangelie bevestigd met tekenen en miraclen / vreemdelingen doen gaan / doden weer tot leven / fenomenen verweven / zo dat zijn weet deden ogen de tranen werden geheeld / en spijzen werden gegeven. De Ketteren / Toovenaars / Filosofen en valsche Apostelen heeft hy wonderlijk weerstand geen en overwonnen. Met wat eenen hoge Profetischen geest hy begiftig is geweest / blijkt in veel voorzeggingen- die eindelijk vervuld zijn geweest / en wonderlijk van den Antichrist. Wat hoge en grondige openbaringen dat hy Heeft gehad van Christus / van zijn Engelen en van Goddelijke antwoorden, die een begeren en verlangen. En wonderlijk / zo dat hy eindelijk tot in de derde Hemel is geweest tot in het Paradijs / als waar hij wonderlijke dingen heeft gezien en getartagd te welke hij doch niet en mocht open- aren. Maar op dat hij hem in de zense alle niet te hoge en zwaar beroemen heeft, hem de BECHE eenen gestoekt streng gehouden, zonderlinghe doos den Engelen Sathan, die hem met vragen in de zicht heeft gesteld, tweelfer hij niet kon ver bidden, om dat het hem noodzakelijk was, om G God tracht door zijn zwakheid te ontmieren. Ik zal hem tonen zegt de Heer, hoe veel dat hij om mijns Naams wil zal moeten lijden, voor Koninken en Prinsen, Joden en Heidenen, zodan hen de Geest Gods anders niet en zodan afde dan over al lijden en banden. Dat hij over al gleden heeft in zeven Depas tijd van dertig Jaren, daar hij verkeert heeft, in Judea, in Spanje, Azië, Macedonië, in Sicilië, Italië, Spanje, Vlaanderen en Muskiland, ja by na de wereld door, het welk talrijke genoeg is, met de Bevollmachtigde Schrijfturen, en de de Historie. Paulus benefens veel lijdens, daar van niet besterven en is, zo verhaaldt hij zelf noch veel lijdens, als onder andere, dat hij over vloediger is gevallen in Slagen, in Gevangenissen, en in doodsnood vele malen: Van de Joden heeft hij vijfmaal twaalf Slagen, eenen min, ontvangen: Veel Schipbrekingen geleden, oorklachten en nachten in de Diepte van het water gevallen, in partijkaartjes gevallen van Waterfietsen, van Mooren, onder zijn Gelovige, en aan de zeedoorns. Het ziende Paulus, etc. Heydenen, in steden, in Woonplaatsen, onder lichte burchten, in honger, in dorst en nacht, in vaten, en in vele andere oorwetten die hen overkwamen, met veel pijn, inwendig straat, zodat hij is geweest als een loze en dode, ja Christus: zelf, als een man tot lijden gezonden, zodat zijn eindelinghe toe komende, gevangenig geworden, alwaar hij zijn dood voorzegde, heeft geleden onder de keper Nero. Hij is door de Romein van deze keper ongeveer zijn laatste jaren met de zwaard gericht, in het jaar 64, dan der geboorte ons Heeren Christus. Hierna volgt 98. de Brief Evangelisten. A * LU ER 89 85 idee en, wat lingen AT THE US, de Aposel en Evangelist is van Christus geroepen, zittend op de Tol, en gelijkt hij van buitensching stemme Christus hoofd, zodan hij toch inwendig met zijn leven Mattheus 1 funen geest doet streven en berouw gevoeld, en is ban een Tollenaar geworden een Evangelist, en die te voren tot plak te roten om Tol van hen te beschenken, heeft zich nu gericht tot kennis van zijn Beeren, en Saligmaker te doen preiken, en Sod te betalen dat schuldig waren. En die te voren reeksen-boeken van zijn Tol placht te schrijven, is nu geworden een wijverzorgend Evangelist. De schrijver Martheus was ons beloofd door de Profeet Ezechiël, gelijk ook de andere Evangelisten, doordat wonderlijk visioen dat hem God toonde, als hij met de kinderen van Juda en Benjamin in Babylon gevangen was, bij de rivier Chobar, onder wie hij zag vier Dieren, die elk had vier hoofden. Arcus Evangelist, is een gesprek gehouden te wensen lohannes tegenover Marcus, een Man met de bezieldheid, van goede staat, rijpe ouderdom, een zoon der later Petri, een van de LXX. Diëten, als zogenomen, wiens Moeder heet Maria, een Bodfijn, een vrouw, die haar huis binnen vervalt gaf tot het vergenweringen der Cherubijnen. Petrus heeft hem tot een zoon, diëten en met zorgen meegenomen te Rome, alwaar hij zijn Evangelie uit de mont Petri beschreven heeft. Marcus loopt in Ezechiël geleken bij een Leeuw, aan de kant van de Denkbeeld. Van het leven van Marcus daarom, dat hij zijn Evangelie begint van dat Toep dat de waarachtige Leeuw uit den echte Joodse Christus hier in deze Woeste juichen gemaakt heeft, ofte om de toewijding en volwassenheid van zijn evangelist, welke hij in een wonderlijke begrijpelijkheid heeft vervat. Dan komen heeft Petrus Marcus afgestuurd om samen te komen, na Agatiele en Hermagodam in dezelfde plaats latend tot een meester, is Marcus wederom te Korinth onderkomend, Bisschop geprikt van de Kerk van Alexandrië, En daarheen reizend, heeft hij gebeden over al in Azië, Cyprus, Libië en in Barbarij, en aan de Amanus den Bisschop naar Marcus heeft onderzocht tussen de Kerk van Alexandrië, voozeggend te staan: So dat Marcus te Pentapolis en over aldaar vervestigend door de leer des Evangelists, als uit de Goddelijke leven, is wederom naar Alexandrië gekomen, en is aldaar gebleven, de discipelen aan Christus Jesus, waarachtig God met de Vader, tot zaligheid alle denken die in hem zullen geloven. Als dat vele met grotere menigtes het geloof Christi hebben aangenomen, en hebben de Apostel de Priesters een andere suiker niet toegelaten te lijden, maar hebben hem met de handen gebonden, en sleurden hem zeer onmenselijk langs de straten, zodat hij van de steenen overal gehouwen was, dat er niet een plaats van zijn lijk en was, die niet met bloedde, en hebben hem in de Rivier geworpen, alwaar hij des nachts van de Beer gebeden en vertroost, des morgens hem wederom gevonden, hebben hen gelept naar de plaats Boetkinder, zeggend al aan de 7 a Het einde van Marcus. Lucas de Evangelist. Voor zijn geweer was een Spion van Antiochië een zeer geleerde Meester in vijftigden die, ook wel er varen in de Hoeden-Philosophie, denk ik dat hij de NECA heeft. Voor leven Lucas heeft willen gebracht opgetekend, tot een Medecijnmeester der mensen, tot welken einde hij ons twee geestelijke Medecijnboeken heeft nagelaten: zijnde Engelisch heeft hij uit de mond beschreven, dat van de Heere Jezus zijn hebben gevolgd, en voor dat bij Ezechiël is gelegen een Kalf, twaalf een Dier is te gebruiken men plaats te offeren, want hij zijn Evangelie begint van de Offerhandeling Tacharie, daar mee te kennen gevende, dat Christus de opperste Priester na de vaderlijke Melchizedek, hemzelf soude offeren en zijn Berekenende Vader. Vervolgens is hij geweest een Ongelovige der Apustelen, en onderling het des Apustel Pauli, tot in het vierde Jaar Nero. De brief stelt Paulus bekeert te hebben, tot Antiochië, in Jaar Christus achtendertig, dan is Lucas van Thebe daar getomen was. Dan zijn ouders en waar nu niet vermeld, Het schijnt dat hij zonder huis bouw gevestigd is. Jeronimus mets dat hy eerst zy geweest een Pro socius, die voor het aan nemen van de Chistelijke Leer, de Joodse Religie heeft bekend, twaalf dagen later wezen: Al thi schijnt wel dat hy beter ervaren is geweest in het Grieks dan in het Hebreeuws, al blijkt uit den schoonen stijl zijner Schriften, hy heeft vele geschenken dienst gedaan met de Apostelen, en heeft vele quartieren en Landschappen betreden. Want hij heeft bijna de reis van Paulus met medehulp geweest, daarom dat hij vele reizen buiten het gewone heeft beschreven. En als Paulus bijna van allemaal is verlaten geweest, dan heeft hem Lucas gelijk bijgestaan in zijn banden te komen. Na dat hij sint loop trouwelijk heeft vervuld, is hij in de Opheidiging gestorven, in de vierde regel van de betten. T: HANNIS de Apostel en Evangelist / dienst de BE Ere Christus hier lief had / heeft het alderlaatste van de Evangelisten zijn Evangelie beschreven / gebeden zijdene van de Bisschoppen van Asia / tegen de Ketter Cherintum, D 5 en Voorgaand leven Iohannis en ander quade Terlingen / en zonderling tegen de opstandende Kettergen der Ebionieten / die welke leerden dat Christus voor zijn Moeder niet gewest en had. En hierom heeft Johannes de eeuwige gebod en Godheiligheid Christi moeten bekendmaken / en lijkt hij gedaan heeft terstond in het begin van zijn Evangelie / zeggend: In het begin was dat Woord, en dat Woord was bij God, en God was dat Woord, &c. Dezezelfde Johannes heeft dokter Epistelen geschreven. In het jaar des keizers Domitianus, zo is Johannes gebannen in het Eiland Patmos, alwaar hij heeft bestreden de Openbaring / welke Boek is een Profeetije van het Nieuwe Testament / inhoudende de dingen die te gebeuren stonden in der Aard tot aan het einde. Maar als Domitianus gestorven was / en als zijn Sententie van de Senatoren van Gomen te niet gedaan waren / overmits zijn woede tegen hem was / zo is Johannes weerkeert tot Ephesus / en heeft voorzien geregeld en geleerd de Schrijven van Asia. Van zijn leven en sterfelijkheid hebben we hiervoor elders geleerd / in het leven der Apostelen. Hij werd aangezien van Ezechiël bij de Arent / om dat hij dieper in de Godheid en Godlijke verborgentheid heeft gefaust dan de andere Evangelisten: Want de Arent mag verachter zijn dat rechte schrijven der Schriften met open ogen / en vliegende in het lucht, ziet in de diepste der Tijd zijn Aes / zodat de natuurlijke Wete schrijven. Pier N 7 25 Hier na een volgenvolgende 50 schoone Sentencien op; 3 De Figurën van de Deuchden. DE VADERSOHN GEBOORT 8585 e Vant een ebe En Geloof is een zekerheidsgevoel dat God wil, mag en zal geven, dat wij van hem begeren, naar zijn wil. Door Geloof verstaan wij dat de wereld door Gods woord berept is, zo dat dingen die wij zien, niet wit of zienlijke dingen zijn geïntsect zijn. Door het Geloof offerde Abel een beter Schapenhandel dan Caïn. Door het Geloof werd Enoch weggenomen, dat hij de dood niet zag en hoorde. Maar zonder Geloof is onmogelijk God te begrijpen. Door het Geloof Noë van God werd vermaand, aan de Ark te zijn Huisgeest behoudens toe te laten. Het Geloof was Abraham gehoORSaam en ging wonen in het Land der Beloften als in een vijvertje land, en woonde in tenten met Isaac en Jacob, die ook erfgenamen waren van dezelfde beloften. Dood: het Geloof heeft doch Sarah een zoon gegeven, tegen de tijd van haar ouderdom, die er voor hem getrouwd was, die het beloofde. Dood: het Geloof heeft Abraham, als hij vergevorderd was, een zoon geofferd. Door het Geloof van dingen die toekomstig zijn, zegende Isaac zijn zonen Jacob en Esau. Door het Geloof zegende Jacob dat hij sterft een vredestichter van de zonen van Joseph. Door het Geloof meldde Aer als hij stierf, de uitgang der kinderen van Israël. Door het Geloof weesgevolgd Mozes als hij werd weggenomen, een zoon der wehmeesting. Door het Gelooft gingen de Israelieten door de rode Zee, als door een doorgang onder water. Door het Gelooft vielen de muren van Jericho. Wat wil ik meer zeggen? De tijd zou mij begelegen: Baar Gedeon en Barak, en Sampson, Jephta en David, Samuel en de Propheten. Die welke door het Geloof hebben Koninkrijken overwonnen, gerechtigheid gevoeld, beloften vervuld, de Leeuwen verstaan gebracht, de angst des viers wijkte, zijn het scherp des zwerds ontvloden, met tranen streek gevallen, krachtig gevallen in de strijd, hebben veel hevige gevoelens doen opkomen. De vroedvrouwen hebben hare donderhutten der Opstandingen wedergerregen: Anderen hebben hen laten als een Tamboer uitrekenen, de beloftes verachtend, opdat zij tot een beter Opstande komen. Anderen zin met spottingen en geesten versocht, en dat met banen en gevanterij. Sindsdien zijn gezien, doorgesneden, verscheidene met de zwaard gedood. Aye heb ik in Schapenvelten en Gepten, velden gewandeld, verlaten, verdwaald, quâlijk gehandeld. Die welker de wereld niet waardig was, hebben in woestijn gedwaald, op bergen en in spelonken, en in holen der Aarde. Baar ook okt Becht, veergetrouwd. Eenveergetrouwd is een gewoonte des gemoeds, daar door de mensen wilelijk en machtig hun recht te delen, dat is, om elk naar weer en weder zijn te geven, en heeft hun Naam van Recht daar zij veergetrouwde is. De Rechtsgeleerden zeggen dat de Veergetrouwde te zijn een de doorlopende wil is, om pachtelijk te zijn, te geven. Rechtvaardigheid bevat in alle Wenstelijkheid goede werken. Nichtveergetrouwde houdt na het hoogste goed. Kechtbeerdichte heeft haar oefening in Godt Luk en menselijkheids zakken. Achtveerdigheert geeft God en de Mensen hoor en. Godts Wetten zijn Rechtveerdig, en de Mensen noodig en nut. Die is Godt onderdanig, die hem lief heeft boven al. Die heeft God lief boven al, die is hoogste lust is te doen wat God behaagt. Eltk doet graag dat hem een liefde is te doen. Wat men dit wilt doet dat leert men wel doen. En tot de mensen is noodig en nut. Charitas, Dat is Liefde. Liefde is een lustige zorg om Liefde macht in het goede, geliefde te gelieven. Haar eigen schap is, den Tief steelt te vereenigen met het geliefde, maar dit alleenlijk als goed, want Liefde is een goede zorg. Liefde en liefde niet dat goed is. Liefde is schoon, Warachtig, wijs en heerlijk. Liefde houdt het goede onmatig. Liefde vermeerdert door te verlangen naar datgene dat ze begeert. Liefde houdt je met de dood vergeven in de Liefde. Wijze tijdelijke Liefde verdwijnt met het sterven. De wijze Liefde teelt gelijkmoedigheid en hebben en in ontbeerven. Haar begheerten wellen. Liefde doet elk daar ze macht, goed: Maar niet noodzakelijk goed. Liefde houdt van andere, maar niet van haar zelf. Liefde ziet op niemand dan dank en loon. Liefde ziet op goedheid. Liefde strekt tot vereeniging met het goede. Liefde is een Mild geefster. Begelijk doet zichzelf goed, niet om loon, maar uit liefde. Liefde heeft meer lust in te geven dan je behoeft in te ontvangen. Liefde is een Meesteres van wellevendheid. Liefde vint altijd een overal heersende kracht om wel en onwille dor. Liefde doet blijdelijk en gezondelijk leven. Liefde maakt vriendschap met de mensen. Liefde vereenzeligt den mens met God. Het brengt tot Saligheid, Liefde tot de Schepper doet alle schepselen om zijn Scheppers willichtelijk verlaten. Wie ware kennis van God roomte weer Liefde tot Bod. Niet en mag den ware Liefhebbers van God afscheiden. Liefde doet het hoogste goed staan lijden navolgende Liefde is aller deugen Moeder. Liefde overwint alles, ook den Dood. En Temperantia, Dat is de kracht. Temperantia, Ook Machtige. Een Machtige is een deugd die met mate beheerst alle der Taken en des lichamelijke bewegingen. Machtigheid is een vijand van Ruchthoofd en gulzigheid, en een vriendin van Tucht tegen de hebben. Machtigheid geeft alle menselijke werkers aan haar Makker. Haar Makker is de Opperheer. Ze verdringt de onbehoorlijke en machtige geeft de goedkeuring aan de lusten. De natuurlijke en onnatuurlijke lusten. De Wijde mens machtigt al zijn doen en laten, naar rede bescheiding. Machtigheid neemt haar tracht met waarheid. Machtigheid baucht is gezonken in ziel en lichaam. Altijd pijnig het volgen van de goede lusten. Altijd volgt na het beëindigen van de quade lusten, Goddelijke Lust. En strekt tot verdwijning van het hoogste goed. Machtigheid verlangt naar vereeniging met God. Ze heeft nood aan Waarheid en Wijzeheid. Wijzeheid is de Oog van Machtigheid. Machtigheid helpt de lust ter deugd, ze verijdelt de lust ter zonden, en bevestigt de levenslust van het lichaam. De dienstbaarheid van des lijfs luister verankert de mens in beesten. Mattheus gebukt de lucht tot hare behoeden. Maticha is sterkt, onmatige tracht de nater te smaken. Minder gevaarlijk is in te zelden, dan in te zelden eten of dringen. Maticha mengt beschreven verhalen samen tot een sinfonië welstaat. Fortitude, dat 18e Pragheit is een deucht die onbehauchdelijk doet en lijt na den wille Gods, ware en schrijvelijkzaken. Stark heeft zijn naam van Stand recht. Na den gemoed overtreft mannen, aller dies ren Starkheid. Tactvolle Starkheid is geen deucht maar naatuur. Starkheid laat haar in voozpoort of weelderij niet merken. Starkheid heeft haar werkingen in Sorrow en zeer schrijnlijke zaken en mogen Starkheid verschrikken. Stark, "Starkheid, Sterkheid, hoopt nog vezelt die dergelijke kracht en is geen Starkheid. Stoïcijnsheid en is nog niet en telt geen Starkheid. Verwondering en is geen Starkheid, maar Franchise. Niet maakt stout, maar niet ster. Een Daad maakt deucht noch zonde. Het recht gebukt voor dingen is, al mens gebukt tot zijn einde. Pijn geduldelijk lijden tot kwade einde, en in geen Starkheid. Starkheid toont haar trachten in doen, Alleen des levens en des gemoeds. Starkheid mag altijd dienstbaarheid, maar niet altijd pijn bezwijven. De Starkheid vermaakt zich om te gehoben zonder enige soort. Starkheid veracht vrijwillige wel zijn eterijde pijn des lichaams. Lichter valt welde wel te tonen dan in henfport. Onbepaalde wel lust is bederfel. Welde bederft steden en landen. Lijkens wel lust is een woedtel der vijanden. Pijn is de meeste spoed van de Starkheid, Starkheid overwint pijn en de dood. Sterckhept overwint de fonden, a Br Prudencia, Dat is 1 2 EN RR | Seen, ofte Bao dinghen die behoozen tot Godt ende den Menſchen. Pooꝛſichticheyt is de grootfte ba alle de deuch⸗ den / met welcke de Burgherlücke ende hupllijcke dingen beſtiert woꝛden / ende den naem van welc⸗ ke is Matichept ende Gherechticheyt. Plato. De Vooꝛſichtichent is gemaert van de Weten⸗ fchap han goede en quade dinghen. Cicero. s Die Boozfichtichig/hpig gematicht / eñ ſtant⸗ Ooꝛſichtich ende Rechtveerdich zin die / Y. welcke ſegghen ende 0 abet cn De vaſtich: Die ſtantvaſtich is / die en is met be 3 oczuehrichept. 4 die niet beroert en is / die is ſonder digefpere dan die vooꝛzſicht ich is / die is geluckſalich. Seneca. De Vooꝛſichtichept heeft de foztuyn van doen / de wijſhept aller voozwaer en heeft nemmermeer raet van noode om de vertrijghinge van haer eyn⸗ de / om dat ſp haer hout aen de eeuwighe dinghen. Plutarchus. Archidanusfepde nae dat hy vertelt hadde ſijn ae verwinninghe vande volcken van Arcadien: Het 2 beter gheweeſt zijn / die over wonnen te heb⸗ en door Boozfichtichept dan door Cracht. De Coninck Darius de vader van Xerxes ſep⸗ de / dat hy vooꝛſichtich werdt / in teghen⸗ ſpoedighe eñ periculeufe dingen. „ „„ 5H - 7 is Sr), okte de Hope. 35 Oyc ts een gheneghentheyt / tot ware ofk XS 1 Wwaer-kenniſſe / begeerlijt om te verwervẽ Jenich gset / oft om tontaaen eenich quaet / gat toetomende ſchijnt / ſp is et᷑ dochter vã de voozſienichept / Sbeele zunde met goede of qua ⸗ de dingen diemen meynt ofte weet te fulld wozdẽ. Hope van goet te worden 1s altijt goet. Der deuthden eynde is beter dan haer begin. Hoop om de Schepper onderdanig te woeden Sedert hoop is goed vertragen zeker. Ten is geen goede hoop die naar iets goeds verlangt. Onverzettig In de hoop Enzeker is de hoop van het vertragen van vergankelijkheid. Spasme beroukt een navolger van dwaze hoop. Valsch hoop bedriegt. Valsch hoop hingt aan halve gefaamd met verschuiving van de eeuwigheid. De hoop hing aan idoren waan. Meestal hoopte men naar het gewenst tergegen zonder te betreden de weg die alleen de waardeloosheid leent. Zonder echt hoop elk meest salig te wensen. Die hoop verstaat in zonden. Aan de hoop die verlangt naar verschillende dingen. Sommige hooppen zijn voorbedelen. Die hoop Wenst denkende den ongeleerde meest verliest den zekeren hupden. Langzaam valt voor de somtende hoop het verlangen, de snelheid van de stad. Goede hoop ziet alleen op hetgene dat de mens beter kan maken. Goede hoop is helpend en verblijvend, Een troosteloos soort. Deze hebben meer in tegenover, Beroofd geduld. Verblind. Hoop op de Schepper, Treur love is een onafschaffelijke geslachtsaandeling van de hoop. Treur love gelooft wel, maar de hoop die een hoop niet dat de mens naar iets goeds zal opstaan. Men geloof wat andere betuigen, maar men weet daar zelf ondervind. Misschien dat men geloof, maar als dat men iets waarachtig. Velen van noodzakelijk. In het geloof, waarde men wel, maar in de wetenschap bedrogen. Als wat men weet, is waarachtig. En vermeerder meer het goede Natuure is de eerste die Weten schaft. Zegentheid om weten werd aangezogen. Die mensen die weten, en begeert niet te weten. Vieke minst weten, meenen veel tijd meest te weten. Die nieste weten, verstaan dat zij worden. Komt begeerten tot weten. Het begeeren tot weten heeft zijn mate. Te veel willen weten is schadelijk weten. Het begeven of nieuwsgierigheid. Niet willen weten is strafwaardig onweten. Bent in mate weten, is noodzakelijke waarheid weten. Sinds zelfs Kennisse is noodig en nut. Donne Kennisse van onze kwelle, geleidt men aan Kennisse van Gods goedheid. Kennisse van Godts baarheid is ware Godgekendheid. Met begeerte om zich beter te woelen, of om andere te verbeteren, is wijheid en liefde. Men begeert zo wel taam als het goede te weten. Taam begeert men te weten om zich daarmee te vergelijken. Goede begeert men te weten om dat te vertrouwen. Eerst wat belangrijk, dan dat waarachtig is. De kenner de leugen aan haar bedrieglijkheid, in niet geven van het beloofde. Waarheid waakt bekent aan haar getrouwheid in geven van het beloofde. Arme mensen van begeerte, maar rijk van genoegen. Om tot ware wetenstaan te komen, peinzend, denkend, ontdekt en oefenen. Onwetenheid is de moeder van onwetendheid. Aandachtige arbeid, wetenheid, Kennisse ziet op Waarheid. Kennisse heeft het Hoog onderduikt. Bij betrokken Kennisse, gaat op Waarheid. Betrachtelijke kennis gaat voordel�havende Waarheid niet recht en is niet rechtdoorzetend Waarheid niet dik en hanteert en tanden niet doet. Veel weetgierigheid betrachten is bij veel mensen, maar Het gebruik hanteren der gevoelens is bij veel mensen dicht bij het randje. Het weten vermeerderen zonder het dadelijk hanteren, vermindert slechts en vult niet. Het hanteren der gevoelens beperkt beperkt veel mensen. Hier na volgende 12 Sint-Sentencien, waaronder 25 teder opgevatte woorden van onschuld. Het overgrote deel is een ongeëigend werk voor een geschatte waarde van 99880 grijns. Superschel, Dat is heel minder boven haar. Ze heeft veel van haarzelf en verwaart andere erden in gemeende moeder. De hoogerzien heeft niemand meer rust. Des hoogerzien was eerst in Zuiden. De hoogerzien is een uitgeputte bedwanger. Rennisse, een herbergier van alle gebroken, een opgekomen stuk van Stoïcisme, en een voorzichtige van verachting. Want haar verwaarziening en lijt geen onderwijzing, haar blindheid en voelt geen boosheid buiten haar, haar eerdicht verzoont alle zonden die ze heeft, toont een geheel van zonden die ze niet heeft, acht zichzelf zo hoog, dat ze vermetel is den alderhoogste te verachten, daarom wordt ze ook van God en mensen veracht. Eigen behagen is hoogerzienheid moeder. Eigen liefde doet verkeerd verkeer. Daar is hoogerzien van gaven niet zonder verachting van de menselijke staat, vliegt in de menselijke omgeving. De arahſte hoo verdije is van gaven die den me (che aenaheboꝛen oft aenge-erft zijn. & Maer kindiſch ende ſpottelijck is de hooverdie in bꝛermde ende geleende dinghen, Sot is dehooberdge die met haer gebzet pꝛõtt. De eere toſt veel te houden. Me N toopen meeſt haer Eere met thande gel e da 4 on N, f E Wiobaer dige bberkt valſche eere / ende vint wagefchanden % „ , Ben verkeerden on alle dinghen berkeert.. Onder den hoohgerdigen 14d twist K Hoobaerdichept. By den Ootmoedighen is altijt viede. Den hoovaerdigen ſoeckt ſin eere met denen ders ſchande. 01 1 boaahe climmer ballen Tceghe. * | . 12845 101201 : a 115 510 1 Aua olt Sieticheyt a E ma gbere / hongherige / onverfabeltickte | ende arme Hierithept / die is een bejaeg⸗ ſter des ſchandelickẽ gewins / een afaront | vant onnutte gheldt / die daoz veel verrrij⸗ gen: wurd een ende boozt meer begeeren meer it is een Veſtelentie vã d menfehelüe geflarht ten aenxozrinabe tot alle booſllep t. 1 En em 8 = N N 8 lc? ®>» Axaritia, Dat is Sen woꝛtel vã alle ongerethticheyt / eñ Het zae van bedꝛoch / van valſchept / van roof / van gewelt ende van al het ander bederflijck onerupt des wi reldts/ als twiſt / haet / vpandtſthap / opioer end nozloghe. . Tr RE Rijckdom is meeſt in wepnich begeeren dau t veel hebben. i Onrechtveerdich is alle begeerte bovẽ noodzuft Ait doms mifbzupck quetſt den miſ bzupc ker. Begeerte des gelts tõt wt wat᷑ / niet wt nature Natuerlijeke behoefte is clepn / maer waenßs ge bꝛecli is onepndelick. Niet hongeren, niet doden, niet vervielen, dit is de maat en de behoefte van de natuur. Bij begeerte onmogelijkheden die de onverzadelijke Gierigheid wil verschanden. Geen onzaligere armoede dan Rööms Shierigheid. Shierigheid een gevallen armoede. Er is niemand goeds, maar zichzelf. De Shierige handelt in inschepen onrechtzettelijkerij, in wut van de karavel, in bevaring schandelijkerij. De Shierige verkoopt zijn ere om ongewonnen geld. De gierige ontfangt gern het goed, maar geeft nood. De Shierighen schenken is Wooncreren. De Gierigheid heft het goed met een Acht gaert het met tegenwerping en berust met rouwen. De zei zegt dat de aanleg voor slappen in zichzelf gescheiden hoort behoort een natuurlijk werk, dat als deze liefde harren oorspronkelijke neemt, een verbeeldelijke denkbeeld is, of herdenking van de lucht des slapens, spelgenoot, of nieuwsgierigheid, van met een ander dan te beelden de lucht te ademen, voor iedereen nooiwaar, onrechtvaardig. Een koppige zaak denken zijn schuldvelden. Men behoedt koppige denken tegen herhaling en geen zwaar indringen in de pelsen te zetten. Deze zin zegt niet het boos-Mannen zichzelf imitatie is misbruik van fundementen, het slapen misbruikt is een vorm van onrechtvaardigheid. Koppigheid is een blinde begeerlijkheid. Tederde Echt ziet er eerbaas Boerijerij. Een onkundige man is een overspeelde onderkoning. Maar tegendepijnt is de Minne in: Wen nemingen van lichamelijke verdwijning of vergissing. Waarneemingen der gedachte, want de gedachte molen zaagt zonder ophouden: Werpt daar te goede tuin, zal goed meel malen, maar raak je daar in het café der schilders van de naïve Venus, wat kan je anders malen dan verfijnde begeerte en heete inbeelding? Men moet de Minne niet in het hart laten nesteren. Men zal de oogen banden afkeeren. De Minne en zal men niet van voelen maar van te zien. Aan oppervlakte staan te letten. De Minne belooft lust, maar geeft pijn, Booz een pintje wijn, tien flessen azijn. Licht valt zijn plank haten. De minne is der minnaren hatelijkste plank. Met hoop van begerteng vertragen t somt een, ver; en e van rust / vreught en vreugde Epandelt daer deze beste stukken minne belooft in volijck, genugzame wenselijk leven, daar geeft ze niet dan een droeve vleugel verdicht "Gelucht en ellendig sterven. "Ja, Herschende twaalfde. Er zijn jemenen en mensen die woelen, sonde twaalfde heftigheid eenige oorzaak, dat wat hoedanig of En, weten dat mensen aanrecht geluid. Toen viel het straatvuist op misdoend, zijn bezet in de afweerslijmer tracht der zee. Toen verduisterde de reden. Toen overtreedt het straffen de maat. Om onverlozek te zijn, moest hij ver gaan vergeld-wiend, Toen viel het ghelaat, Toen versteeg den ontdelicken min in zelf gevoel. En een donder Toen taalsprekend is in niemand aangestoken gebroken. Toen taalsprekend is den dreun van het gemoed. Toen taalsprekend is een begin van doosdeft. Toen taalsprekend het quetsen van de natuur. Toen taalsprekend verdoemens haar Wienaut om te verdoemen. Toen taalsprekend zocht minderende van eigen, meerende van eens anders leed. Epshen Liefde met verwaandheid, voedsel in de Toen taalsprekend. Tweest en gevecht zijn kinderen van de taalsprekend. De Prinsen taalsprekend verdoemde landende tuppen. Toen taalsprekend startte Joffers zin epa verdoemd rouw, verachting, woegen en treurzang. Toen taalsprekend had geen maat in het straffen. Men vond geen matige zonden. Toen taalsprekend maakte niet sterke maar dronk. Toen taalsprekend verdreef de reden. Toen taalsprekend over de zonde, was geen taalsprekend, maar een heilig straf een Hodt en was niet Toen taalsprekend, maar een heilig maakten. Gala Oft Sufischept: Sinds de wellusten zoon des mens EN früh alderverderfelijkste vpaden. we 5 zijn in der onweten oogen goed, hoewel het niet en zijn. Er zijn mensen die loof hebben, zijn sterke drang daar de lust toe heeft, woedt nem meer Wie een wellust leeft, die zal ongemengd blijven ende wie fun en opleiding lief heeft die en niet Aijcke. 1 Weet niet onderoppers en zuchten. 2 Want de Supers en Slurpens verarmt de een flapper moet verschoorden lederen voeten. Waar is waar is leeg! waar is gekijk? waar tussen? waar zijn wonden zonder reden? waar rode oogen? Namelijk waermen bij den uitzit en samen ton in om in te suppen wat geschonken is. een 1270. Siet den wijn niet aan dat het roof is, ens stoon het glas staan: want daar na stikt hij gelijk een angst en vergiftigt als een ader. Wees den genen die des morgens vroeg op zijn om hen tot suppen te benenigen en zitten tot de nacht dat hen de Min verhit. Hoerenij/Win en Most maken zotter. Een Arbeider die hem tegen vol suppt die en niet rijk. 2 ae Win en Vrouwen verdwaasden de Wijn en de Hoeren aanhangen die woorden willen. Wacht dat uwe hart niet besmeerd en vroeg, Bij donderwente, en zó hoogelijkheid deze Ens. Niemand ooit mag Donderpokken en Brassen, en zullen het Recht der Hemelen niet bezitten. Bij zegt: De donderpokken is de moeder Van alle kwaaden, de grond van alle ongerechtigheden, de wortel Van alle schelmenstucken, de droogstok van alle beden, de Verwarring van alle gezeken, beroerte van het hoofd, vernietiging der zin, Onwetendheid van de tong, hoorns van de liem, hyperventilatie van de koppending, Moetwillige dulz, erzatz, ondergang van de zeden, oneerlijk leven, Schande van de eerbaarheid, en de dood der zielen. Item A De Diotitkaert de Mijn dooregelende, woedend Aan de Min verzoening, en is grauwelijk voodoo Zelf, vermaakt van de Engelse Ware, Invidia, Dat is Mensen, van de wege beroofd en van de Veien gescheiden. Wat is doch de Donderpokken anders Dan Moetwillige dulzheid. Seneca. De Donderpokken is vol opzicht, zin En onvernuftig. Plutarchus, De Gulzige zijt meer geneigd om Leven dan het Een Public hebben tot ons been, Zie donder maar tot de goede dingen die in ons En Ex zijn. De goede mens en verheugen: Nee, nee, en goede haar Hoop en goeden, Ais v. En A N Mijn misère. Schaande van een ander is geëcht / niet alleen van haar hen quaden / maar ook van de vreemde Goedheid. Het ampt van de Rijke is te begeeren dat niet aan een iemand iets goeds toekomt. Mijdichet was gebaard uit overvloedige Goede. Het is een zonde van deze tijd / nijdheid tot de uithaal te hebben. An Bion hield filosofie aan een Nijdig met het ugevestigde nedergebogen, zei: of er iets groot is deze overkomend / of een anderen grooter. Gelukkig is zo manierlijk dat je aandacht ontbloot je tanden der boosheid. Het is een kwetsende en niet wel doe je ogen de Nijdigen te ontgaan. Voor behoedsonden / dat na de gloed de Nijdigheid volgt. Zekerlijk dit is gemeen / dat de Nijd een gevoel van de ander is. Gelijck de roes het hoorde eet / zo verdoemt de Nijd. De Nijdigheid heurt de lebende vermaak Baal is zover als andere lieden Un. Het is zeldzaam van ongerechtige Prijzen een man met ere en weldoende, die dat hij nijdheid heeft tot de andere en tot hemzelf. Of dat Cratyns. Dat de koude wil en de plagen / zo moet hij ook in den bedelen en niet verjagen. De Ape stierft over stijnen omdat zijn handen niet doen. Ga heen toe de Mier je Ape / zie weg en leer / spij bij berekend heeft bloot in de haag waar haar spin in den Oogst. De trotszucht. In een van uw slaap. Ja, slaapt nog een weinig De handen nog een weinig te hoop, dat gaat... So zal uw armoede verassen als een vreemde En de tempo als een gewapend man. Een traag handje maakt arm, daarin tegengeven De hand maakt rijk. Wie in de zomer vergadert, die is kloek, wie Tegenover in de ochtend slaapt, die was tot staan Gelijk als Elidk de tanden, een root de oorzak Doet, zo doet de tuin die die hem zenden. Die zijn akker bouwde, zal bloots hebben. Ah! Be lupe begeert en recht, doch niet, daar tegenover De vlijtige tuinier gebracht. Wie traag is in zijn werk, die is een bodemloos Die het zijne omringt. Een impulsieve mens is gelijk een steen die in Zich zuchtend, hem opneemt, moet de handen Weer om klemmen. Weet u niet, treag, maar neerzet. De lucht de Traagheid heeft voor gewoonte eerstelijk te Rennen, een rasechte genoegheid, en dan de Doeftheid zich smerten. Be gevorderde arbeid En met de kracht gewoon, Woort te lichter. Aan zijn veel meer mensen die goed werk Doen, dan door natuur. Een koe nooit van persen, en beminden de Gieter, niet, zo hij eerstelijk om haar niet en Hadde gezien, en hij en nooit maakte noch een Avondje niet, zo hij hem te bogen niet zo moede en Gehakt. De pythagoree stempel, dat de const vers Zonder doef niet en was, en dat de oefening Zonder niet en was, Br: De standvastige oefening overtreft de gebod Van alle meesters. Man de Trajectie. 95 4 ERROR CORRECTION: Coëx in beschrijving van de SEVEN PLANETEN. Oe wel de zeven Sterren van de Grieken Planeten, en van de Latijnse Aster. Aantekeningen Sterren (welke in ons taal door Ede Sterren te zeggen is) genaamd zijn Aden, en dolen nog en dwaalen in haren loop geen zinst, maar onderhouden die oordinantie, dat zij daar niet een minuut af en wijden niet, want al schijnen ze soms wel omhoog te gaan, en soms stil te staan, alsof ze verzonken zijnde wilden rusten: Zo dat meerder is, altemal wederom achterwaarts te gaan, als of ze berouw hadden van hun loop, zo gaan toch aanvankelijk inderdaad evenwel hun natuurlijke ganzen, maar het schijnt ons alzoo, na de gebeurtenis dat ze boven ofte terzijde, ofte onder in hun baan Epiciclus loopen. Ik beken wel dat God om zijn Almachtigheid te tonen, wel kan deze ordening beïggen: gelijk als het bleek ten tijde van Josua, doen de Zon en Maan om elkaar heen een mach bleven stil staan, naar wat wijzen der Bijbel. En ten tijde van Ezechiël, als de Zon tien Graden achterwaarts ging. Ook met de tijd als Christus aan het Kruik hing, dat de Zon (daar het niettemin volle maan was) verduisterd werd, dan ik zag kenaan van hun natuurlijke baan. Met de vertoont ze haar verhouding als zij in het opperste van haar baan en verfijning van Verklaring van de zeven Sterren ten tijde van ons zijn, en als zij het benedenste zijn, en ons naderbij schijnen, zijn ze veel groter te zijn, daar niettemin in die deel al dezelfde Sterren zijn. Deze mannen hebben grooten veranderingen, niet alleen in de Lucht, die gewoonlijk bij hen is, maar ook in de wateren en de Aarde, ja, zelfs in de mensen. Het schijnt dat de Almachtige, de God, Schepper des Hemels en der aarden, door deze instrumenten de wereld regeert. Maar weten we ook dat veel verzoenden, Mensen, ziende de grote Kracht en de Wert van deze Belemmerende Lijnen, en niet hbbende de juiste kennis van God en zijn heilige Mooiheid, deze voor God hebben gebeden en aangebeden, gelijk wij bij de Heidense Schreven veel hebben gelezen, hoe dat zij de Zon onder de naam van Phoebus of Apollo, en de Maan onder de naam van Diana, en de andere vijf Planeten met hun eigen namen hebben aanbeden, ziende alleen op het Schepsel en de Schepper vergetend. Daar tegenover deze heerlijke Schepenelen hebben hun behoorden, zo daar eenig verstand in het opheffen had gewenst), te doen merken dat er eerder een beginsel en meer macht moest zijn, welke deze gemaakt heeft, en in zoveel noodelijke overeenkomst onderhouden. En helaas deze mensen grootelijke dolen, Deuten dienst deSterren en te veel prijzen, en te veel toegeefwerken. Zo doen ter tegenwerking sommige mede (na mijn bedoeling), grootelijk, welke de Astronomie geheel verachten, en als onnoodzien verwaarlozen, en niet aanstellen dat de Sterren enige dracht hebben, of enige veranderingen tonnen maken als op de aarde. Ja, sommige van bevalt. 