title: Eerkroon op de hoofden der doorluchtige staetsmannen, burgervaderen, zeehelden, en andere personaedjen ... vaderlandsche dichtstukken
creator: Blussé, Pieter | Adams, John, 1735-1826, former owner. BRL | John Adams Library (Boston Public Library) BRL
text: Welke eer , ja , wint zij't veld,- wat vreugde kroont haar poogen I Die toontCAPELLENS Deugd, dieDwangzuchtonder de oogen, Bij 't fchreeuwend misbriük , warsch van laf gevlei , dürfe tredn, Om kloek, voor's Lands behoud ,voor de Onfchuld,zich te waägeij Tot ze eindlijk de eelfte zege, al juichend, viTg mag draagen. Ja, recht Bataaffche Trouw ! uw zucht beheerscht alöm Zijn glorierijk Geflacht. Laat Gelderland dit tuigen , Waareen Ca PELLEN mee, die recht noch plicht zal buigen, Zo vrij voor Vrijheid plcit, 's Lands waardigst Heiligdom. Welke inlandfche Adel ooit van ouden roem ontaarde, Steeds rijsc zijn achtbre Scam tot hooger glans en waarde. *kErken, 'c is geen verdiende uit v^'ien onze Afkomst zij. Neen, Vleijcrs, Deugd alleen voert elk tot waaren luister, Natuur ftelt ons geiijk. Ja, de Adel zinkt in'tduister, Zo 'c vrek en lang gemoed zieh aan d^c Boosheid wij' ; ("bieden, Zo'tflaafsch voorHeerschzucht kruip', dier fnoodheid huip diirv* Of trotsch een dwangjuk^verpc op vrijgeboren Lieden. Elk 1 P Tl IJ S V E E R Z E N. VII Elk weer, fchoon geene duif ooic nie een'arend fpruit, Dat een Germanicus Caligula kon reden. De gaafheid van een telg, en die des ftains, vciTcheelen : Ja 't eedle maakte aicijd des Adels bron nret uic. Ook heefc, door't fehlt rendst licht van eigen deugd orafchcenen , Capellens roera geen'glans van 't waardigsc' bloed ce ontleenen. Dan 't is een voorrechc toch — een fpoor te mecr rot plicht , — Vindc zieh een groot Gemoed uit zulk een' Stain gefprooten , Dien Deugd verhief, wiens aart zieh teekende in de Looten. Wat wenk, dathijzijn fchreennaar'cheerlijk voorbeeld richt'l Wat hoopJ — ja, in die hoop, is, tot de laacde Neeven, U, Ridders! elk een dem in 's Lands BelHer gegeeven: U, die uw aandeel vindt in \ algemeen Belang, Ja, doordieRidderzarhe, om brood niet flaafsch moet hijgen, Opdat Verftand en Hart meer voedfel können krijgen. De Deugd uw drijfveer , Kunde uw licht werde , op uw' gang , En, zo gc Schraapzucht mijdt, uit Weelde 'tmeest geboren, Nooit Ontrouw, door Behoefte , om't goud, u moog' bekooren. Grootmoedig dacht das reeds Capellens nijvre jeugd: Men leeve, om nut te zijn; daar de eisch der Staatsbelangen, En gij , o Recht enWet! zijne aandacht bicldc gevangen. Standvascig, vol gcvoels, vol vuurs, ja heet op Deugd, Door Bricffpraak rasch geleerd zijn kundfchap uic te breiden , Moest alles, tot 's Lands dienst, zijne ecdle ziel bereiden. ^ 4 Daar Daarhij de fchoonfte vrucht voor nutten Weetlust plukt, BijBraaven, die, door plicht, door waarheidniin, gedreeven, Met JLiistheid , künde, fmaak , vernuft en oordeel fchreeven, Beminc hij elk, die 't fpoor der Eere enVrijheid driikt; hZi] deeze Amerikaan , of Brie, of Gal, zieh noeme; 'cZij 't lieve Vaderland op zulk een' kweekling roeme. Zo vrij, als fcherp van oog, hief zieh zijn döorzigt rasch Verr*boven fchijn, bedrog en heerfchend valsch vooroordeeL Geen ijdle wa^n,geen glans van vleijend tijdlijk voordeel, V Voerde ooit hem van Zijn flreek , wier baak de Godsdiensc was ; , DewareGodsdiensc,vreemdvandoemzuchr, tvi^isr,verkeerdheidj Gcloofsdwang, dvveepeiij en flaaffche fchoolgereerdhcid : Die Godsdiensc, die 't gemoed veredelt, Vrij doec zijn, Naar elks geflelden kring hem , in diens nutce plichten , Des Scheppers VVil doet: zien , hem ze ijvrig leere verrichten , En 'sChriscens vruchcbre deugd dus fchift van trotfchen fchijn, Ja 's Heilands liefde ons fchetsc , opdat we , in \ hart bewoogen , OokOnfchuld bijfland bien,enRampfpoeds traanen droogen. Pas zien wc , uit Zurphens grond , dien Held , als Lid van Staat« Dus heilzaam toegerust, bij de Ysfelridders (lellen, ' , Ofzucht voor 't Vaderland döet zijnen boezem zwellen. Wie,. Burgers! dien uw loc thans meer ter harte gaat? Wietoont voorNeerlands bloei zieh meer bezorgdcnvaardig? Wiens ijver ivmki zieh meer 's Volks liefde en eerbied waardig? Koom,^ P R IJ S V E E R Z E N. IX Koom/chooneVinding ! koom... Neen rust. -Uw Lau werblaen, Hoe keurlijk, zien we u vaak voor Onverdiendcn ftrooien, *c Eenvoudig echt verhaal raocc mijne caak voltooien. I Men fchetsc de Braaf heid best , door 't melden van heur daen. Kan haar natuurlijk Schoon geen koude zielen treffen ; Wijkc,Laagea! *kzocht voor u niijn' zang niec aan te heffen. Ja wijkt, vidier heisch bejag 'c u koestrend Neerland zelf, Nacuur ten fpijr, belaagt, is zulk gedrocbt te vinden: Wijkt mee , wie koel en laf uw oog, door list, laat blinden, Opdat uw domme band 's Lands zuilen onderdelv', Ja't zwaard , dat Vrijheid dreigc, moog' aan heur Hnacers bieden, Gaa't licht, in'tnaarftehol, volfchandeen wroeging,vIiede'n, Wat dreig- of vleitaal, gunst of ongunst van een Hof, Een'Slaaf, in \ Dwanggebied, doen fiddren of bekooren; Mijn Heid, bclangloos, vrij, een Batavier geboren, Bcjaagt noch ambt , noch fchat , maar zoekt in Deugd zijn' lof. De Godheid flerkt dien Moed : Geweid en Snoodheid beeven ; Daar Recht en Vrijheid llralis, in NeerIandsTLiin,herieeven. Ja , dappre Tuinmaagd , die , hoe vroom ge u veilig (Ireedr Thans fluimrend Speer en Hoed fchier uic uw band liet rukken DeAIheerfcher zag uw'nood;Hij deeddit doel mislukken; Hij zondt dien Staatsman zelf , ter hoeding van uw iQQd , En tevens Heir bij Heir, dat Brit en Britsgezinden , Of wat uw Vrijheid dreigt, uw Helden reeds doet vinden, ^5 Welk Welk heil, zo ze allen fteeds, in uwer Eedlen Scoet, Dus Zuylensy Alherda's^ Clants ^ Rengers ^ Pallands ^ waren! Zaagt gij raeer wakkre Hoofts , van Berckek , Gijfelaaren ! Heerschte , op uw Vloot , alöm eens Zoutmans trouw en moed! Dan zou uw glorie rasch weer uit heur laagte groeien , En, door een yrije vaart, uw rijke handel bloeien. Geen werkeloosheid maakte, o fpijt! u zo verachr. Uw Vloot zou op de Ree niec fmaadlijk liggen rotten, Geen Brie, bij roof op roof, in \ aanzigt u befpotten: Uw Schut wierd niet verfpild , geen Voorrecht ooic verkracht : Geen Staatsman, fchoon hem't lot eens Barnevelds mögt drelgen , Veel'min om ambc of geld, zou ooic tot kruipen neigen^ Dan blecf en tong en pers, mits vuil noch lastrend, vrij : Dan, braave van der Blarck! zo wetteloos veroordeeld, Zag rasch weer 't vaderland zieh metuw licht bevoordeeld: Geweetenspranging zou, naar 'c fein der Dwinglandij, Pan nooit, voor 't flaafsch gareel, het vrij gemoed bereiden, Nooic Naamrechtzinnigbeid het NeerlandschVoIkmisIeiden, Jatuig, Menschlievendheid, die *sChristens geest bezielt; Tuig, hagelblanke Zucht voor 't heil der Landgenooten; $londbor(lige Eerlijkheid, zo fchaarsch de roem der Grooten , Tuig» waarge, in'tzedigsc'hart, u zo met moed onthieldt, Als bij C AP ELLEN, u ten fchild en kroon ge'boren! Dan, dat deStaatzaal fpreek', waar hij uw Recht deed hooren. Toen PRIJSVEERZEN. XI Toen 't baaczieke Alhion, *c\yelk, fbout op fchat en magc^ De vrije Koopvaarc elk , zo trouwloos , wil beletten , Ja Vriend en Bondgenooc den dolk op 't hart dürfe zerten 3 Bij'ckwistend Sta^^tsbeflier , op wreeden roof bedacht, Zelfs 't Britfche Amerika te onlijdlijk zocht te drukken. Dacht hij al te eel , om fiaafsch vocr 'c fnood geweld te bukken^ Reeds dreigdeontmenschce Krijg, al nadrend, dat Gewest, Waar (ach ! wat Richter !)'t zwMrd den fhnd of val der Rechten j 'tGefchil van Dwinglandij en Vrijheid, zou beflechten; Toen wijze Omzigtigheid, die 't 00g op voorzorg vest^ Onszelv', volaandrangs, ried in tijds, naareisch, tewaaken, Eer zieh meer brands verfpreide , en ons die vlam möge blaaken, . Feilt fomtijds, aan het rocr, de beste Palinuur; Kan zieh , in weg en doel , de vvijste Vorst vergisfen , Hij zal , tot ramp des Volks , geens Vleijers zegel misfen : Maar de achtbre Waarheidvriend, voi künde en edel vuur. Die vrij'tgeen fchaadlijk is, ten voordeele , aan dürfe wijzen , Is zeldzaam , doch te meer, om moed en trouw, te prijzen. De Erfftedehouder drong 's Lands Staaten om hun flem, Opdat raen beide Land- en Zeemag: mögt verilerken» WasVrees, was Misverftand, bij veelen, toen te merken 5 ' De taal der blanke Trouw klonk dies te meer niet klem ^ o Ridder! die gcen'eed, oni gaave of gunst, zult breeken , Toen ge, op dien eisen 5 vol moeds, aus wijslijk durfder fpreeken : Xtl P R IJ S V E E R Z E R 1 „ Ja vast, vergroot, verftcrk, 'tismeerdan djd^deVIoot, ! . „DacKoopvaarc,NeerIandszuil,geweldnochhoonmeerrchroorae, 5, En \ noodig volk, bekwaamtenftrijde op zee , bekoome. „Doch, daar geen fchijn van dorm de Landzij' dreigc raet nood , 5, De Onzijdigheid ons dient , de Schulden 'c Volk bezwaaren , „ War nur, of veiligheid , zou dan meer Landtnagt baaren? „ 't Vereischte zij (doch daar , waar \ welvaarc diene) befteed , 5, Maar 't Volk ukt uitgepuc, door noodelooze Lasten. „ Men fpaar' , daar fchot en toi akijd her beste pasten „Op Rijkdom ,Weelde en Pracht,vooral des Landmans zweet. 5, Ach ! zag de krijgsdienst ook meer Neerlands Zoonen kiezen , „VoorVreemden, die, bij'c Land, noch winnen , noch verliezen'% Hoe hingt ge, ouitkomst! reedsuwzegelaandienraad! Och! of die waar' gevolgd! geen Brie zou ons benaauwen. Die op 't onweerbre vlamc ? en vuige rooversklaauwen OpKiel, opKoopgewest, 's Lands (leunen rijkdom , flaat. Nooit , fchoon de Landmagt zieh niet noodloos zag vermeeren ^ Moest dit aan 't nut herfiel der zwakke Zeemagr deeren. Ni^ts , hoog of laag beloond , om dienst aan 't Land te doen , Moet nutloos , of tot fchae , maar vast tot voordeel weezen. Stond, zonder fterker VIoot , dan ramp op ramp te vreezen, i Meer Landvolk drukte flechts, *ckon Argwaansijver voens Ja, Wijsheid , buiten nood , zal nooit, eer 't mögt bcrouwen, Een fcilbre hand, hoe rein., te groote magt vertrouwen. Bij PRIJSVEERZEÜ ^ Xill Bij coomloos Volksgebied , noch Adeldwinglandij, Noch een te ahiiogend Hoofd , kan Vrijheid zeker woon-en. Maar houdc men \ evenwigc , kan geen Geweid die hoonen ; Heerschc düs alleen de VVec, dan blijfc ze ons eeuvvig bij. Die zag CapeLlen door , die zijnen toon bewaarde , Toen Englands bede om hulp weer nieuwe zorgen baarde. Jatocn, fchoon, blinde Drifc! uw ziel tot ergernis, LietTrouw, lietWijsheid weer zieh, door zijn'mond,dus hoorenS ,j Mijn Eed , aan 't Vaderland , als voor Gods troon , gezwooren , ,, Eischc dat ik'charc ontflüit', daar 'c zwijgen misdaad is. 5, 'kZie duidlijk al'cgevaar, waarin we ons los verliezen^ „ Zo , ftemmende in \ verzoek , we daadlijk zijde kiezen. „ Het heuge ons , hoe wij vaak aan Englands bloei en magt , „ Tot onze fchae , helaasi ons te onbedachczaam leenden. 5, Waar 'c vreemd , dat zieh Bourbon en andren thans vereenden , 5, Der Britfche Heerschzucht moede , op vrijer Vaart bedacht? „ Dat we ons dan in een* Krijg , waaruit geen heil kcn daagen , }, Door zulkeEenzijdigheid, te laet gewikkeld zagen? jvHoe dikwerf zagen we ook,ja zien we,in vollen Vre^, „ Ons , door der Brieten nijd , nog daaglijksch flout vertreeden !. ,,Waar ftaat hun Roofzucht ftil? ze ontzien Vcrbond noch Eeden. „Der Staaten bodeai wordt, op de eeuwig vrijeZee, , In fchip op fchip , door hen ten buit vervoerd , gefchonden , 55 Als waren wij geen Volk , waar ze aan verderven konden. XIV P R IJ S V E E Pv 2 E N- | „Natuur wijsc zelf, ten vriend, ons 't eedler Vrankrijk aati, 5, Door weerzijdsch zelf belang. En ftremt de Krijg den wandel 5, Der Zeevaart , 'c weet hoe dan , tot beider nur , zljn Handel , „Door onze Onzijdigheid , op'c veiligsc voorc kan gaan. ',, Wac loon heefc Neerlands hulp ooit, bij den Brit, genooten? 5, Verarming, hoon, verraad, verderf van lani en viooten. ,|l „ Een Turk, — geenBatavier, die zieh hecfc vrijgeflreen, „ En door zijn'Dwingland mee een'Muiding wierd geheeten , — 5, Moog' , voor Amerika , de zo geviockte keten „Van bittre flaavernij , te fchaamtloos , helpen fmeen ; — ,jVoor een' Geloofsgenoot , die, zo vol moeds, bezadigd , „ Met God , zijn heilig Recht , door dwang verguisd , verdadigc. ,,Ja, zo in Britfchen dienst het Staatfche Krijgsvolk gaa, „ Rasch volgt weer de aandrang, om de Landmagt iiit te breiden ; „ Waardoor we ons, meer en meer,een knellend juk bercidcn,. „ Zo Veiligheid toch *t oog op 't Krijgsgerichte ilaa , „üoec dit Gedrocht de brcuk des zwakken bands beweenen , „ Die 'tKrijgs- en weerloos volk nog merkbaarbleef vereenen". o Kracht van fchrandre taal , der Vrijheid diiur en waard ! Wie ooit Romein of Griek , om Burgercrouw , moog' roemen , 'kWijs op Civilis Kroost, ik zal Capellen noemen. Die Aristides deugd aan Caco's grootheid paart. Vast juichteelk Lid van Staat, verrukt door zalk een rede , En itemde, als Batavier, in dier gegrondhcid inede! oNa- PRIJSVEERZE«. XV oNakroost! ftaa veriloind. Ach! moecikdan, metfmart En rchaamrood,NeerIandsrchande,op'c fein der VVaarheid, melden? Godlofi gij vindc nogthans, o Vaderland! uw Helden, Uw Braaven 5 welker Roem de feis der Eeinven tarc. Dan, fchoon door de Amllekrcuw,ge uw wankend leed zaagc weeren, Hoe durfde u 's Ysfels drifc , nog blind, op'cftoutfteonceeren! 'kErken,dac zelfs uw dem, o Dwaalingl vrij moet zijn* Elks doorzi'gc moet zija'raad, en 'c Recht zijn' gang beftieren, Maar, ach! die Vrijheid juisc wierd, door den tooni te vieren Aan wocst Geweid ,vertreen : zelfs'r Onrechc derfde eeb' fchijn. Tüig wat onwettigs'c ooic, in 'sRidders taal,deed blijken, Die'tfmaadiijk, bijBefluit, durfdeuichetStaatsboekftrijken? Dus gold hec 5 Neerlands Volk ! uw dierbaarst Voorrecht hier» Zo niet uw Scaarslid vrij voor uw belang mag Hemmen; Zo zucht, om dus den loop van uw verderf te ftremmen, Zo plicht een misdaad werde, en 'c Onrechc zegevier'; ZoGrondwet , Eed, nochTrouw uv/'Voorfpraak kunnen baaten ; Op. Wien dan zult ge uw Rechte, mec veiligheid, verlaaten? Dan , blind voor Reden , draafde , o Drift ! uw woesthcid door. Dacht gij's LandsKrijgsvoogd, door uw laagheid, dus te (Ireelen? Ecrroovend denkbeeld ! Schreef hij heerschziek dan bevelen , Zclfs zijlings, aan de Hera van Ncerlands Vadren voor? Zou , racent ge , 'cHuIs , dat eerst van 'tjuk onshielpbevrijden, |\'a zo v^el danks ontaart , 's Lands Voorrecht ons benijdenF Neen, XVI P R IJ S V E E B. 2 E N» Neen , 's Ridders groot gemoed ftelde eedler doel en zucht In 'sPrinfen ziel zieh voor, coen hij diensinvloedfmeekte ^ Ter lluicing van een pest, die 'c vleijend Misbruik kweekte; Daar zijn doorzigcig brein, bij deAmbtbenoeming, ducht Dat kwijnend Recht, dacEed, jaGrondwet, gingverlooren, •Hieid hier geene orden flaud, bij *theil der zielbezwooreii.' Schoon hij geen ancwoord krijge , en List de omftandigheen Ter plaastring fchecs', wiereisch die wet kan krachtloos maaken; Haar uicvluchc wetdgc geen godhoonend Eedverzaaken. De Onmooglijkheid verfchoonc, zo verr'ze 'eris, alleen. 'tOndoenlijke eischtgeenV/ec. Maar, willens die tefchcnden, Zie daar 'tverderf; zic daar de bron van 's Lands eilenden. Hoe blinke uvv Dengd ! hoe rein , Capellen ! fchijncuw lieh:, Bij al dien zwarcen damp van wanbegrip of fchennis ! De Heemling ziet verrukc uw Braafheid, Moed en Kennis, En vraagc , welke Engel ginsch hem fchittre in 'c blank gezigc ? Koom, laat mij nog een' (lap u, op uvv fpoor^ verzellen, in fpijc der Woede, ii zien 'c verdrukte Recht hcrflcllen. Waar ben ik? — Woon ik nog in 't vrije Nederland? Welke Ysfeiflaaven ziet mijn oog zo znchtend zwoegen, Tot 'sDrosren dienst gezweept van'ceerlijkc akkerploegcn? Hoe ! gij , o eeuwig miete , o braave Boerenfland .' Wat toch iiilsdreeft gij? of wac Dwang, o Landgenooten! Heefc om uw' vrijen hals die flaaffche boei geflooten ? Van ,P R IJ S V E E R Z E N. XVII Van Wclar dac drukkend jiik der fchande en flavernij? Hebe ge u van't Spaanschgevveldreedslangmecvrijgeflireden? Ja,waarhebcge, onder Flips, hoewreed, dien fmaadgeleden? Wat vroeger Oadheid ftaafde, of leed die dwinglandij? Toen zejfs geen Eigenliin (*) zieh Iiiercoe presfen zagen; Veel min die vri^ 's Lands last , als fchothaar^ hielpen draagen. 't Was kneevlende Eigenbaat, op 's Droscen iloel , (wier Üsc Eerst {linkrche^^ii?;^ deed, hoe wetloos, zwaar te weigeren ? üic vrees dac v,?raakzuchcligc nog hooger 'deed deedfteigren , Daar rasch gewoonce , uic Bede , een Reche ce fmeeden wisn ,) Die, vrije Landlien ! u ,'i: geenWeelde en Heerschzuchc fmaakce j (Men zondre Braaven uic) te onwettig dienstbaar maakce. Hoe * Ziet de Ysfel iiog een' zweem dift" hoorlge Eigenlien , Die V Grondheers , uit verdrag , niet V Ambtmans eigen Wafen ; Hun moet als Vrijen thans 't gemeene recht vveörvaaren. En Onts %ve , op eigen beurs, in 't Veld geen' Leenmcm zien, Wat voorrechc nog 's Lands guast den Adel aan doe kleeven, Moet thans , hoe fchotvrij toen , elk Ridder fchatting geeven. Moest ook, op "'s Landbeeis eisch, door de Ambtlien aangezegd, Elk fcbotbaar man weleer , tot Landwter , ivaake» , graa-ven , Bij Krijg en nood; geen wet deed hem voor {rJmbtmait flaa^en: Zclfs deeze (nu een Brost') had tot geen Bede rech«: Daar 'iVolk, toen, tot ^s Lands hoede , elk Vrijman bij moest fpringen. Zieh wapenioos nooit zag, door eigen Kaüjgsinagt , dwingen, II. Deel. B XVIII P R IJ S V E E B. 2 E N. Hoe vaak, o heilig Recht! weerftondt gij die bezwaar! Toen eindlijk wijs ßeraad hec dwangjuk, door 'c vermeeren Van 's Drosten jaargeld , dacht voor eeuwig af te weeren , Bij'c llrengeStaatsverbod, voor drie maal vijfcig Jaar, Naer 't welke , uit de akkercijns des Landmans, b'i] *t verponden , (Zie daar een' afkoo.p juist) dat geld moest zijn gevonden. Dan , rasch vergeeten, moest dees Wet , die waar Verdrag, Door 't fchendigst misbruik, weer, voor wreede pf esfing, wijken , Welk onrechc, te onbedachc, zelfs Staatsbefluiten ijken ; Daar Schraapzucht, toen zij dus't, vol vreugds , verzecglen zag , ( Waardoor ook goede Trouw 't , uit dwfaaling , wettig keurde) Hierin de vlakfte baan tot dubblen roof befpeurde. Te los, 0 Ridderfchap en Steden! gaaft ge uw ftem, Om jaarlijks (ach ! hoe wreed zal'tijzren juk nu knellcn !) 'cZij hand- of wagendienst, voor elk, op geld te ftellenJ Zo geefc cen wetloos recht, helaas.' 't verdriikken klem! Uw eedle pooging zelf , hoe zeer ge er naar mögt trachten , Kon, roemrijk ijviendZwol! hier 'c harde niet verzachten. Mijn God! wat zwart tafrcel in 'c vrij Gemeenebest! Men laat, in eigen beurs, den Drost er wetloos Hemmen ! DeLandman fnieekc vergeefsch. 'kZie fmart zijn ziel beklemmen. Ginsch fchreit zijnGaä,zijn kroo3t,wier nooddrufcVVeelde mest. Is Eer, is Menschiijkheid, met die tooneel te vrede? Stemde ook verlichcer Kunde in 'c v/reed verdrukken mede? Neen, P R IJ g V E E R Z E R XfX I .Neen, dit, recht ingezien, verfoeide elk eerlijk hart. ! c RoemwaardigZwol verklaarde op'cplechtigst zichertegen. 1,9 'cBefluit is krachdoos, (fprak ze) onwectigis'tverkreey;en,* I „'tVerbindt niet".. Maar de Drifc, verbünd doorD waaling, tari:, j Bij 't zonlichc zelf , hec reche. „ Hier baac geen tegenfpreeken » „ 'tls(riep men ) afgedaan. Niets kan 't Befliiit verbreeken." Gij echter, grooteZiel, Capellen! hoe gehoond, Gij offert weer u zqIv\ om 'c zinkend Reche te fchooren. Gijlaat, vol Godlijk vuur, mec kracht uw din-gtaal hooren , Daar gij van 't Staatsbcflult al 'c onbeftaanbre toont, Ei7, voo.r gans.ch Neerlands oog,door de eelfle drift aan 't gloeien , Een üroom van Mannentaal doet uic uw' boezem vloeien. „ Zo ik vergeefsch weleer (diis fpraakt gij) ijvrig flreed }, Voor't voorrech t van een' Moor^en't moest,nie t rmart,gedoogen j, Dat, in 't befchaafde Europe , een Christen Staatsvermogen , „ Ons vrij Gewest, o ramp ! 't Lijfcigendom , te wreed, 5, Een plaats gunde in haar' Tuin; dat die Natuiirgenooten j, Van hun natuurlijk recht ook hier zijn uitgcflooten : 5, Dat, daar 't zo fchaarsch geluk een' Neger w^ierdontzegd? „ Om, in een vrije Streck, terftond zieh vrij te kennen, ,, Men'toogallengsook hier dier Slaafschheid doet gewennen , „ Die , tot een Lastdier , veil voor Munt , ontbloot van Recht , 5, Heiaas! den Mensch verlaagt; alsftondniet diis tevreezen , }) Da: ze ons ook rasch niec vreemd, in blanker verf , zou weezen^ £2, ,5 'k Zvvijg j^X P R IJ S V E E R ZE N. „ 'k Zwijg dan , bij \ fchi'eijend leed dier Med^burgren , niet , 5, Dier iandlien , die ook (Ireen , bij 'c Kastiljaansh verdrukken , ! „'sLandsIasc ooktorfchen, doch die vruchcderTrouwniecplukkenl 5, 'c Gerraaanfche Kroosc zo waard, die elkzichreikenziet, „ Hetdaadlijkvrijzijn; 'cloon, voor'c waagenvanhunleeven „ Ja finrs gekocht voor geld, nog jaar op jaar gegeeven. „Zie daar de Handvesc, die in'cdaistrefchool. — Zeisecht. „ Moet Biliijkheid den Drost dac voordeel dan vergoeden , „ Daar hij , die zijn verlies vooraf niet kon vermoeden , „ Het Ambt hierop aanvaarde , en , bij *c ontzwachceld Recht , „ Door goedeTrouw zijn^eisch op dienftcn zien v.erbieden, „ Dan moec , zo lang hij leev* , die uit 's Lands Kas gefchieden. „ Waar fproot Bevoegdheid ooit uit wctteloos Genot? „ 't Natuur — 't Maarfchaplijk Recht, en deeze Vrijbrief, tuigen „ Onwrikbre rechten , die geen Staatskeur kan verbuigen. „ Dier fchending was geen fpel : daar voor bewaar' ons God ! , EenVargas"... Maar mijnZang fchecst nooit de kragt dierRede, Die 'c Onrecht woedend maakte , en deOnfchuld juichen deede. ' Ja, 't Onrecht woedde, en riep door't doolend Meerdertal: ^ De Voorzaat is gehoond. Herroep , of vrees , Capellen. „Straf vri], zo 'k fchuldig ben.Zo'k valschheid voor mögt (teilen, - „TooR(fprak hij)ze aan ; zo niet ;'k ftaa voor's LandsRechten pa StraksduifdeeenDrifc,wierllroom,wierlastring,metskonftLiiten. Uit Staat- en Ridderzaa! hem , om zijn braafheid, fluiten. Ver- PRIJSVEERZEN. XKI Vergeefsch weerftondc ge , o Zwol ! zulk een Geweldnaarij , Vergeefsch ook gij , de Vos ! o Drosc ! dien de Englen kroonen , Waar eeuwige Eer en Heil uw rrouw , iiw deugd , chans loonen. Vier jaaren onrechcs zijn , dns vvorsdend, reeds voorbij. Dannooic, oNeerland! moecgeu 'c vrije Neerland noemen, I Kan 'c Nakroosc op 'c herfiel van \ blanke Reche niec roemen, Geen nood ! De Alheerfeher leefc. Daar vluchcde duidernis ! O Dageraad! breek door: doe onze Vrijheid blaaken. Reeds krooiK ze Amerika , wil Fränkrijks Vriendfchap fmaaken, I En z wiche voor List nochDwang,wiertroonaan'twagglen is. ijuichc, Ysfelimiidens Drosc! Gemeenten ! braave Sceden!. U wTrouw heefc nie t vergeefsch voor'c recht derDeugdgeflreeden. Daar wordt, in vollen roera , Capellen ingeleid, Ter Scaatzaal, blij , door u, o Sallands Drosc! oncvangen. Hoe rolde een et^Ae craan van vrengde op beider wangen I Daar'cVolkvan blijd{chapjaichr,vandankbreontroeringrchreit! AandoenIijk,rchoon cooneel! waar ook mi]n Ridder toonde, Hoe veel gemaatigdheid zijn groote ziel bev^^oonde. o Zegepraal der Deugd! Hec Recht is reeds herflcld. GeenLandman zal nu meer het llaaffche juk gevoelen. Staak vrij , o Ridderfchap ! 'c nog vruchcloos tegenwoelen : Toon, nu verlieht, wac D'eugduic de aadlijke inborscwelt; Ja, help, rot 's Vijands rpijr, de Vnjheid vcrder ilaaven: Zo flrcele u Neerlands Liefde , en de Achting aller Braaven. B 'x Zo XXII !> R IJ S V E E R Z E N, Zo zij al 't Britsch geweld , alle Onrecht , voords gcweerd. Dit eischt uw Eed, u\v Flicht. De trouwUe Vaderlander, Capellen , ghig u voor, wiens Moed, wac ooit verander', Zijn kracht noch vuur Verliese 5 ileeds plicht en vrijheid eerc. Rieht hem een Eerzuil op. Laat, om elks hart tc ontvonken, Zijn Beeldtnis, bij uw Kroöst, met deeze regeis pronken: *s Lands dankhre Vrijhsld wijdt dit heeld haar'' eilßen Zoon. M^ef eerhled moet uw oog^ o Bataviers! V heßhouwen. t Ferzwakte Staatsrecht durfde op ziilk eeii Steun vertroiiwen. Verdriikking zag , door hem , zieh honfen van heur'' troon, ZljnDeugdßondpalinßorm.. IMaar ncen: - zet Hechts: Capellen. GeenBijfchrift, dat zijn' roem naar waarde voor kan Hellen. EENRUM, 5 78 3. VAMOUR DE LA PATRIE CONDUIT X LA BONxt DES MOEURS, ET LA JIONTE DES MOEURS BIE' NE A VABIQUR DE LA PATRIE. DE DE L O F V A N D E N OVERYSSELSCHEN RIDDER, JOHAN DERK BARON VAN DER CAPELLEN TOT DEN POL. D 0 O R JAN VERVEER H. oe zou mijne ongewijde band Gehei]igde kurieren pkikken! Zou ik , voor de Eer van 't Vaderland , De gouden ßcerfnaren drukken ! C A p E L L E N , Wiens Bataeffche deugd Het hart van 't vrije volk verbeugt, Zou ik, met onbedreven vingren, Voor uwe Ridderlijke kruin , In Hollands groenen heldentuin, Eene eerkroon lirengelen, en ze ora uw hairen fiingren? B 4 Neen, XXIV PRIjSVEERZENo Neen , goddelijke Poezij ! Hoe V'Urig van mij aengebeden. Hoc zeer uw zoere melodij Mij ijvrig naer uw koor doec treden, Ik durf nw voorgefchreven taek , Schoon 'c roerfel van mijn kunstvermaek, Mij, op uw wenk, niet onderwinden : Hij, die Gods liefde en gunst geniet,. En zieh door 't volk verheerlijkt zict, Kan in mijn loffpraek niets , zijn grootheid waerdig , vinden. Denk echter niet, verheven Maegd! Dat zieh mijn ziel niet voelc ontgloeijen, Dat mijne borst geen liefde draegt Voor een' Bacaef , die de ijzren boeijen Der wreede flavernij' verbreekt, Het vrijheidvuur in 'c hart ontfteekt, En voor der Beigen regt blijft waken : o Ja, 'k voel, in 't bedruktgemocd, Mijn' vaderlandfchen ijvergloed, Bij \ noemen van dien naem, met nieuw vermögen blaken. j^" PRIJSVEERZEN. XXV Ja, in die vrijheidminnend hart, Schoon *t in eens burgers borst moog* wonen, Woont trouvv, die de iiwe in vastheid tart, o Rei van Ne^rlands Heidenzonen ! Des Ridders naem, den nijd' ontrukr, Staec daerop 't kenlijkst ingedrukc, En zal, ZOO lang hec klopt, 'er leven. War ZQ§ ik? neen, in elke ziel'. Wie deiigd , wie moed , wie trouw geviel , Sraet die, met gouden inkt', voorde eeuwigheid gefclireveni Kon , hechte Steiin der Burgerij' , Betoomer, geefel der barbaren ! De krage van mijne poezij' Mijn liefde t' uwaerds evenaren ; 'k Zong dan de wrevelige afgunst (tom, En deed den faemgerotten drom Van landverradren wis verbleeken , Op 't hooren van uw' rijken lof; 'k Deed in den Raed , gelijk aan 't Hof, Uw' vijand zelfs met roem van uwe grootheid fpreken. B 5 Maer XXVI PK.IjSVEER.ZEN. Maer welk een helder aengezigt, Wat rijk vernufc, wat fiere trekken, Verbeelding ! doet me uw glansrijk lichi. In dezen Staetspiloot oncdekken! Beproefde trouw, getoetst beleid , Rijkoprdeel, vlugge fchranderheid En volksmin fchittren uic zijne oogenj Hoe dringt hun vüur de harten inl Aanbid , bedeesde zangerin ! — Maar welk een heldre gloed blinkt aen de azuren bogen Wat zie ik! — goddelijke glans! Wat ilerflijk oog kan dien verdragen ? -^ Wie zwindelt van den llarrentrans? Zijt gij 't, mijn lust, mijn welbehagen? Zijt gij 't Vriendin van de Oppermagt, Heilteelfter van het aerdsch geflacht P Ja, 'c is de Vrijheid, Batavieren! God! vindt uw Teig, gelijk weleer. In Leeuwendael geen fchiiilplaets meer? Verliet zij dan de fpits van onze krijgsbanieren? Wordt PRIJSVEER2EN. XXVII Wordc dan die dierbaer burgerpand, Die rijke bron van zaligheden , In 't werkloos , zinkend Nederland , Niet meer, als eertijds, aengebeden? h zij, uic dees befmetce luchc', Bij u haer grievend leed ontvlugt? Heefc zij. maer zacht ze geeft een teeketi Bataven! fpreekczij, zie uw' Held, Die uw gefchondcn regt herfiele, CapelleNj die uw leed, met kragt en moed , zalwreken, Om u, o eeuwig waerde Zoonl Ora u en hen , wien , in deze oorden , In weerwil van den hooffchen coon, Mijn vrije wetten fleeds bekaorden, Zet ik, den trotfchen euveltnoed' Ter (Irenge llrafF' , nog eens mijn' voec Op Batoos onderdrukte landen : Nog eens beproef ik, dierbre Teig! Of de eertijds onverfchrokken Belg ^ich eerloos vlijen durve in Englands flaeffche banden. > 'k Moee XXVm P R IJ S V E E R 2 E Nc 'k Moet mij herfleld zien in mijn regt ; 'k Moet hier , als eertijds , triumferen , En 'c Volk, aen dwaze zucht gehecht, Op nieuw mijn dierbre wetten leeren , Het leeren hoe 'c de fchijn verbündt, En aen- gevioekte ketens bindt, Een foltertuig in vrije Staten: En wordt mijn raed, gelijk voorheen,. Verächt, mijne eer in't ftof getreen, "k Zal dan voor eeuwig die oiitzind gewest verlaten. De blijmaer dat Regtvaerdigheid U op- den haec deed zegepralen , Bekoorde de Oppermajesceit, In 's hemels goudcn gloriezalen, En ftreelde haer gewiekte Boon, Daer ik mij boog voor 's Hoogften troon , Öm heil voor Neerland aftefmeeken : Ik bad dat Gods geduchte magc Mijn fnoode haters te onderbragt , En mijn gefchonden regt, in hunnen val, zou wreken. Dit PRIJSVEERZEN. XXIX Die blij geruchc verhief mijn hart, 't Gooc balfem in mijn diepe wonden, En Jeenigde mijn boezemfmarr. 'k Heb dan op nieuw een' Sceun gevonden In Derk, ZOO groot, zoo braef van raoed. Als rijic van deugd en eel van bloed^ Wiens heldenijver afgunst teelde. Dus fprak ik ; en het hemelhof We^rgalmde van uw' hoogen lof. Die de eeuwige Almagt zelve , op baren zetel , (Ireelde^ Ja, wakkre Zoon! indien ooit deugd Bij God verdiene te zegevieren ; Verftrekc de Algoedheid iets toc vreugd; Schenkt ze immer paradijslaurieren , *t Is aen de trouw, die vasce band Aen liefde voor het Vaderland , En 't regt van lijdende onderdanen: Is, in de zalige eeuwigheid, Der mcnfchenliefde heil bereid; Wis ziec ge ii dan den weg tot duizend zeegens banen. Of Of ZQU het weinig zijn bij God, De Bron der goedertierenheden , Dar gij, begaen mec 's naestenslot, Van verre hem poogc na te treden ? Dac gij aen uw' natuurgenoot, Aen flaven, de edle vrijheid boodtj Den boer mec burgerheil verblijdde? Dat gij , ter flrafF' van fnood gewin , Alleen iiit zuivre menfchenminn* , ÜW aenzien en belang aen uwe pl igten wijdde? Neen ! de Oppeiheerfcher van 'c heeläl , Waerdeeit de regtverheven Zielen , Die , tcgen 'c woen der afgunst' pal , Nooic voor de läge baetzucht knielen , Nooic fchandlijke ofTcrs aen haer bien, Of Grooten laf naer de oogen zien , Op hoop van in hun gunst' te deelen ; Het is genoeg dat God haer mint, In haer zijn welbehagen vindc, En heur weldadigheen regtaerte burgers (Ircelen. Kom, P R IJ S V E E R Z E N. - JEXXI Korn, volg mij, weergstlooze Held! Ik creed u voor naer Themis zalen ; Daer wordc uw blinkende eer herfleld; Daer zult ge op de afguust zegepralen. Ja, in die achtbaer gloriekoor Spraekt gij de fchreijende onfchuld voor; Hier wist gij de eigenbaec te kluistren ; Hier hebt ge, in 't aenzien van den nijd, Uw' naem der eeiiwigheid gewijd ; Hier deed uw mannetael alle ooren grecig luiscren. Hier hebt gij, yoor mijn heilig regt, Zoo meenigwerf getrouw gellreden , Der gierigheid haer' eisch ontzegd, En haer op 'c woekrend hart getreden i Hier wederfpraekt gij 't onverlland , Toen die, ten hoon' van'c Vaderland, Brittanjes magc zocht te onderfchragen ; Toen 'c aen een' valfchen Bondgenooc Lafhartig zelfs de wapens bood, Oni 'c langgetergde volk uic eigen erf te jagen. Uw 3EXXII PI^IJSVEERZEN, Uw vrije en vaderländfche tael , Alleen uit burgerminn' geboren , Klonk toen , door dees gewelfde zael j Tot in de hooge hemelkoren ; Daer deed zij Ne^rlands heldenftoet, Wiens eeuwig rein en dierbaer bloed , Weleer voor mijn belangen vloeide , Nog zien dac aen uw groote ziel Zijne onbevlekte trouw geviel ^ En dat zijn oude moed in uwen boezem gloeide. Ik zelf llond toen aen uwe zij' , Bekommerd dat de Judas ftreken Der overzeefche dwinglandij' Zieh op uw' ijver zouden wreken, En dat , tot mijn bederf en fchand', Het valsch , het roofziek Engeland , En zijne fnoode vloekgenoocen , Door hanelijk belang geraen , Uw pooging zouden tegenftaen , En uwen nutcen raed onwaerdig doen verflootco. Dan PRIJS¥EER2EI?. XXXlll Dan fchoon denijd, aen wraek geboeid, In veler norfche wezenstrekken , Door fchaemte en wränge fpijc ontgloeid , Mij 'c valfche hart klaer deed ontdekken ; i Schoon zij hec gramontftoken oog, I Ondanks de veinzerij, oncvloog, Kon ze echter h wijs befluic niec weren : Neen 'k zag , door mannelijk beleid , Den woescen Brit zijn doel ontzeids I En u, op 'c fnood bedrog, volkomen triumferen» Eischt, vasce Zuil van mijn gebied, Pionkparel mijner waerde zonen. Die trouw de rijkfte lauwers niec, Wien zal 'c gevoelig volk dan kroonen? Ja, nooitöndankbre Bacavier, Vieche vrij de blinkende eerlaurier ; Capellen moec dit fierfel dragen. Zoo lang dees vrijgevochten Scaec Mij mint, en flaeffche kecer^s haet, Zal \ laetfte nageflachc vau niijnen Held gevvagen* IL Deel. C Treed Treed nader, langverdrükce Schaer ] Treed onbefchroomd en juichend nader ; Wijd, van het reine hartakaer, Capellen, uwen besten Vader , > Het offer , dat zijn deugd verdient : Waerdeer in Hern een' menfchenvriend , Die uwen fobren ftaet helpt fchragen, Uw Heul, uw' Toeverlaet en Troost^ Den Schutsheer van uw fchamel kroost, Den Held, doorGod verwekt, ora u aen'cjuk teontdragen, Dan ach ! 't eenvouwig Landvolk fchreit ; 't Ziet zieh door bleeke vrees ontroeren, — Treed toe , hier heerscht Regtvaerdigheid ; Hier ziet glj haer den fcepter voeren. Gij Zucht! — 'k verfta uw hartetael; Ge erinnert u , dar ge in decs zael' , Voor dezen zetel neerge bogen , Vergeefsch voor uwe regten fpraekt , En wel den wrevlen haet ontflaekt, Maer echter fiaven bleeft van opgeraepc vermögen. Zoo prijsveer5:en. xx'x? Zoo wecc de zucbc naer 't blinkend goud De ftem der menfchelijkheid te fmoren; Zoo ftopt de magc, aen dwung becrouwd, Voor welgegronde klagt bare ooren, Ell wische hec zelfgemaekc befluic In 'c ledige geheugen uit, Wanneer 'c de gierigbeid kan voeden : Ellendig Land ! rampzalig Volk ! Dac zicb voor baer' gevloekcen dolk , Gekluisterd in de vuJsc der heerscbzucht , moec behoeden« Wac deed u , die u 't heilig zwaerd Gelleld ziec in de ontrouwe banden, U, die 'c Palladium bewaerc, Zoo dierbaer voor dces vrije Landen , De onnooslen naer hun regten ftaen , Uw' duurbezworen pligt verraen , En aen de beliebe baeczucht wijden? Wint dan een bandvol bard metael, Op trouw en deugd , de zegeprael , En dat in Themis bof? o diepvervallen tijden I C a 3KXVI P R Ij S V 1 E R 2 E a Of ftaet het aen de Grooten vrij De noesce Landlien te onderdrukken ? Voegc hun de läge flavernij ? Zijn zij gefchikt voor de ijzren jukken ? Vergeet ge , o Regters ! dan dac God , De wijze Schikker van uvv lot , U van dezelfde ftof formeerde ; Dat hij den hoogstverheven Vorsc, Wiens fchedel de eerfte rijkskroon torscht, Nooit meer dan de armoede, in haer läge flulp , waerdeerde? Vergeet gij, dat de wakkre vlijE Van hun , die 'c welig land bewerken , U voor het der gebrek bevrijdc, Dat ze uw geleend vermögen fterken ? Of kan het goud uw leven hoen , En 'e purper uwen lust voldoen , Wanneer Natuur haer dem doec hooren? Wordt door het aedlijk wapenfchild , Dat ge ijdel voert, uw nood geflild? Teek die het brood , door God tot uw behoud befchoren ? Hec PRIJSVEERZER XXXV« Hec zweet, dat de arme Landman laet, Daer \ driiipt in de opgeploegde voren , Strekt meer tot heil van mijnen ftaet j Dan uw gczag in deze koren. Hoe lang zou ook uw Raed bcftaen, Indien de zuchtende onderdaen. In 'c einde uw onderdrukking moede , En mec geregte wraek bezield , 's Lands fchatkist fchot en loc onthield, En 't flaetsvermogen noch het uwe langer voedde? Hi], die, In zrjn' beperkten kring', Bij 't rijzen van den nuchtren morgen, Tot aen de vale fehemering, Voor gade en kroost getrouw blijft zorgen ; Hij , die uw ruime wenfchen voedc , Uw' trotfchen disch met overvloed En keur van lekkernijen zegent. Verdient niet dat uw blij geluk Hem zijn gering beflaen ontrukk\ Of gij zijn vlijt en crouw mec haec en dwang bejegent* C 3 Beeft XXXVIII PRIJSVEEIIZEN. B.eeft voor de wrekende Oppermagt, Zoo ge ooit hei u gewijd vermögen, *c Gevoel der menschlijklieid veikragr, Of voor Gods eeuwigwakende oogen Her zwaerd, u toevertrouwd, misbruikt; Dan fchoon gij hier der ftraffe oncduikc, En uw geweten niet hoort fpreken, Zal de Almagt echter elke traen , Die de arme en fchuldlooze onderdaen Hier om uw wreedheid plengt, aen uwe zielen wreken. Dan zacht — - waer voert de drifc mij heen? Het roerarijk voorbeeld van Capellen Zal u in \ gloriefpoor doen treen , En grenzen aen de dwangzucht Hellen. Hij, die de kragt der deugd gevoek, Op onverwelkbre lauwers doelt, Kan ieder pligten doen waerderen. Koomt, Edlen, die mijn' naem verbreidt, Voorbeeldige Grootmoedigheid, In *c fchitterend gedrag van mijnen R^idder, leeren. Nog |. P R IJ S 1f E E R Z E ff, XXXIX Ncg fchreit glj, ne^rgebogen Schaer! Nog fchreit gij ! maer 't zijn dankbre tränen ^ Die, bij den Oppcrzegenaer , U 't f]30or tot zijne liefde banen ! Ilij mint de zuivre erkentenis. Die 't merk van groote zielen is: Niets kan de Aertsgoedheid meer bekoren; Korn rieht in uw opregt gemoed , Naest God, de bron van 'c hoogde goed, Mijn' Zoon eene Eerzuil op ; hij heeft u heil befchoren, ■ Prent uwe fpruiten eeiiwig in, Dac hij haer 't vreugdetelend leven, Neen , rijker — grooier heilgewin ! De vrijheid zelf heefc weergegeven , In 't forsch gezigt der dvi^inglandij*! o Dat zijn naem u heih'g zij, Zoo lang de zon haer vruchtbre ünlen Op uw gezegende akkers fchiet; Zoo lang de bogtige Ysfel vliec, Engij het golvend graen op uwen grond ziet pralen! C 4 Hier tt P R. IJ S V E E R Z 2 N, Hiet zwijgc de dierbre Hemelfpruir. — ~, Zq is reeds mijn turend oog ontweken, Terwijl het dankend vreugdgeluid Van 'c Landvolk de afgunst doec verbleeken, Wac glorievolle zegeprael I Kan nu de onopgefmukEe tael Der Vrijheid mijnen Held behagen , Dan belg' het zijner heuschheid niec, Dat ik hem deze lauwers bied' , Die min hec merk van geesc dan dac der achting' dragen. Bekwame Dichters ! deelt mijn knnst, Hoe zeer ontblooc van floute trekken, In uwe hooggefchatte gnnst; Kan ze uwe opmerkende aendacht wekkcn; Neemt gij mijn nedrig oiFer aen, Dan is mijn teedre niraf voldaen, Een ander moog' den lauwer winnen; Maer wie de Vrijheid hoog waerdeer', Capellen, haer'Befchermer, eer', in hart zal beide altoos waerderen en beminnen. i^ü SCHEPT DE FRI^HEID LüCHt. L I E R Z A N G , O P DEN HOOGWELGEBOOREN HEER, JONKHEER JOFIAN DERK BARON VAN DER CAPELLEN TOT DEN POL. D 0 0 R A. L O O S J E S. p. z, ■ lili oe vindt zieh elk, door groore daaden, Wannecr her vrolijk voorfpoedlichc Affchicrerc op de lauwerbladen , Tot openlijken lof verplicht! Maar groonheid misc fomtijds dien luister,* De wölk des onfpoeds dekt haar' glans^ Dan blijfc zij dikwerf eeuwen daister, En derft den groenen lauwerkrans. Doch wat belec den lof te zingen Van groote en eedle ilervelingen , Wien 't loc der waereld ramp bereidc f VreeSj onkunde of ondankbaarheid, C 5 De XLII PRIJSVEERÄEN. De laage vrees beheerscht flechrs zielen, Die, hoe haar ftand op aarde zij, Voor 't eeiiwigrookende altaar knielen Der eeuwigfnoode vlcijerij. En wie wenscht braafheid niet te kennen? Zo onkunde ooit verfchooning heeft; Hier niet; waar ons, door mond en pennen. De vvaarheid zelf getuigen geefc. En zou ondankbaarheid ons boeijen , Den lof der fchaarfche deugd befnoeijen? Welk denkbeeld voor een' Batavier! Duikt , wangedrochten ! vliedt van hier! Dan voegt het ons den lof te melden (Wac nijd, wac boosheid ons beraam,) Van een' der Vaderlandfche Helden; Want Sraatslien past die glorienaam. Als zij voor 't recht der Vrijheid kampen. Ik hef ter eer eens Ridders aan. Die fchande, de ergst' van alle rampen, Om trouw , om deugd, heeft ondergaan; Ter eer van d'edelen Capellen. Elk vrijman voelt zijn borst reeds zvirellen, Op 't hooren van dat vrijheidswoord, *t Geen zelfs de hoop der Dwangzucht fmoort. Maar PR!JSVEER£EN. XLIII Maar gij, elks hoogften eerbied waardig, Voorzigcigheid , o Clirisrendeugd ! In oordcel fcherp, en ftiikc rechtvaardig, Der braaven wellust, wijsheids vreugd, Ei ! ileun mijn Zangiter , in haar poogen , Op 'c glibbergladde kronkelpad, Waar Staatkunde , als mec Argus oogen , Door 'c fluimren nimmer afgemat, Mijn zvvakke Zangftcr möge belaagen: Verlicht' haar in dees duistrc dagen; üw fakkel toon' fteeds 'c onderfcheid Van Vrijheid en Losbandigbeid. Heiaas ! boe dikwerf fchijnt , o Vaders ! U\v bloed, zo vol van vrijheidvuur, Geftold in uwer Zoonen aders ! Dat basterdkroosc ilaat Neerland duur. Dan fomcijds blijft de Vrijheidlicfde, Die 'c onvervalscht en braaf gemoed Des dappren Bestevaders griefde, Nog leeven in \ rechtaadlijk bloed Van onverwrikbre Patriotten, Die ileeds de magt der heerschzucht knotten* Dees zuivre Vrijheidaandrifc» viel Ten erfdeel aan Capellens ziel, M AI fprongen zelfs de grafgcwelven Van voorzaat Hendrik (^) van elka^r, Wiens lijk de wraakzucht op wou delven, Toen Zutphen voor de woesre fchaar Van Spanjes beulenrot moest biikken ; En zag die braave op zijn geflachü, Dac zou hem tot dees taal verrukken: ,, Dir kroost heb ik hervoortgebragt, 9, Schoon lot- en amptgenooten vlooden, „ Heb ik Castilje h hoofd gebooden ; „ Nog blijft mijn trouw, met moed gepaarcl, „ In Teigen van mijn* Stam bewaard. 't Was Hendrik , die met eigen banden Aan de Unie van dees' vrijen Staat, Den fteunpilaar der Nederlanden, Met ijver, trouw, met faad en daad. Den hegten grondzuilfleen hiejp leggea: En zou men aan zijn' eedlen Teig Dat recht der Vrijheid thans ontzeggen? f^}, Dat laagheid zulk een' hoon verzweig! Hij , die 't Bataaffche hart voelt kloppen , Kan in zijn recht geen fmaad verkroppen, Zo door die fmaad het vrij heidrecht Slechts mooglijk laagen wordt gelegd« Zou f *) Zie de Voorreden voor het Ifte Deel der Gcdenkfchriften van Capellen. bl. 36. (Ä) Zie J. D. Baron van der. Capellen Regent bl. 15. Zoll Hendriks naaneef, zonder fchrikken, (^) Uic een gewoonte, vol gevaar, 's Lands vrijen grondfleen zien verwrikken, En d'eed, bij haardftede en alraar Aan GOD zo heiliglijk bezwooren, Niet houden als een eerlijk man? o Jaa ! laac vleizuchc zieh hier llooren , En de onbedachtheid walge *er van; Capellens hart viel hier te teder; Hij vat met eedlen moed zijn veder, En foont Oranje, rond en vrij , Gewooncens dwaaze heerfchappij. (b') o Vorsc ! vertrouw geen VIeijers reden , Geen lafaarcs, valsch van hart en band. Die met olijven nader treeden, Terwijl hun hafc van heerschzucht brandt. De pook is in het kleed verborgen Van hem, die *t vorstlijke oor bedriegt, Maar zij, die voor 's Lands welvaart zorgen^ Terwij] hun tong noch plooit noch liegt, Verdienen elks Bataafs vertrouwen: Op hunne woorden kunt gij bouwen, Meer dan op 's VIeijers fterküen eed, Die u, die 's Lands belang vergeec. Ach (a) Zie de Memorie over het handhaavea van het Reglement ], D. Baron van der Capelle^j. Regent, bl. 25. (*^ Zie de Misfive aan Zijne Doorluclitige Hoog^ieid. bl. ao* XLVI PRIJSVESRZEN, Ach! zaagt ge u c' aller uur omringen Door mannen, zonder eigenbaac, Door die verheven ftervelingen , Wien 't heil des volks ter harte gaac , Die- 's Vijands doelvvic overdwarsfen! Hoe zou de trotfche en laage Brie Op halfgebroken tandcn knarsfen. Als hij, verfloken van zijn wie, Den ahoos edelen C a p f. l l e n In uwen vriendenrei zag teilen ; Een* man , die zelfs de erkentenis Van vreemde Scaaten waardig is. Hij zou 11 zonder aarflen toonen Dat ieder burger, hoe gering, Als 'c waardig kroosc van Batoos zoonen , Een eeuvvig vrijheidiecht ontving, Dat, fins de vlucht der Dwinglandije Uit Neerlands vrij genieenebest, Geen zweem van drieste Hecrfchappije Geduld kan zijn in dit gewest; Jaa! dat zelfs elk der onderzaaten Verplichc is coc den dood te haaten Elk, die, in fpijt van eed en wet. Den voec op Vrijheids handvost zec. Hoe P R IJ S V E E R Z E R XLVU Hoe fchielijk zoudc gij daii de rechcen Des armen Landmans, nog gebukt» (^) Tot Vrijnians boezemvreugd, beflechcen: Geen juk bleef om zijn' hals getlrukt, Waar onder hem gewoonte kromde; Dan zag men daar geen zweem van dwang: En voor uw taal , o Vorst !• verftomde Hec grimmen van het zelfsbelang : De Landzaat zal u eeiuvig roemen. De Landman u zijn* Schutsheer noemen ; Daar hij den Ridder diis begroet. In fchaduw van den Vrijheidshoed, » „ Den Roem van Overijsfels Riddren, „ Ca PELLEN, loove ons Naageflachr ; „ Geen ramp deed deezen Scaatsheld fiJdren; „ Hij heefc ons welzijn voorcgebragt. „ Nu moeten we , als geen laage flaaven , „ Op 'c enkel wenken van den Drost, „ In de aai'de wroeten, zweeten, draaven; „ Capellens moed heeft oiis verlose. „ 't Geluk zal op zijn' fchedel daalen ; ,, Thans moeten vvij geen' last bctaalen, „ Die, fchoon reeds afgekofc voorheen, „ Sieches door gewoonte billijk fcheen. (i?) Zo Cß) Zic de folioone Mcmoris van J. D. Baron vam der Cap^llfn Regent, bl. 77, (b) ExtiaCl uic de Refoluüeu van löst bl. 94. in d»;n Regeiu. XLVlir PRIJSVEERZEH, -5, Zo lang de kruiden 'c veld bedekken^ „ En de akkers aan den boerenftand „ Tot onderhoud des leevens ftrekken; „ Zo lang zelfs, als die Nederland^ „ Wiens burgers, om hun trouw gepreezenj „ Bekend flaan bij het waereldrond, „ De Leus der Vrijheidmaagd zal wezen ; „ Zo lang zal, uic dien zelfden mond, „ Den grootfchen riddernaam Capellen „ Het woord van Nederland verzellen; 5, Zo lang blijft ook zijn deugd en moed „ Geeerd in 'c vaderlandfche bloed. fy Als 't gras uit de aarde voort komt fchieten , (^) „ Herrinner 'sGrijsaarcs dankbre tong, „ Daar traanen längs zijn kaaken vliecen, „ Wat boei weleer zijn band omvong, „ Hoe hij in 's Drosten dienst moest werken, „ Hij zegg' dan: kinders! welk gelukl „ Nu zet geen dwang uw vrijheid perken; „ Denkt altoos dankbaar, dat uw juk, „ Door 's Ridders banden , is verbroken ; 3, En zet gij 't rijpe hooi op rocken, „ Denkt dan uws voorzaats arbeid in, „ En dankt Capellens vrijheidsmin. («) Men brenge zieh hier den hooi- en grasdienst der boeren te binnea. PRIJSVEER-SER XLIX Dan waar rukt ons verbeelding heenen , o Tijd! o Tijdi die 'c al onrdekcl Nog is dat heiluur niet verfcheenen : Een kleed, dat alles overtrekc, Houdt ook Capeli^ens loc in 'c duiscer. Kom , Vrijheid ! die ons land btftraak , üw glans verlicht' dat metuw luister; Cäppellens deugd zij dank betaald. Wat zieu wij door uw band verrichten. , *c Gordijn des Tijds fchijnt ge op te ligten , o Vrijheidminnaars ! welk verfehlet , Bedriegt zieh \ Haarend oog hier niet l De laage baatziicht ligt te wrokken ; 't Vervioekt gelaat der huichlaarij Zien wij de mom hier afgetrokken ; Zij vaart ter hell' met dwinglandij. Wij zien, aan *c fplts van Necrlands Vaadren, De vaderlandfche Erkenlijkheid Een hoog en heilig outer naadren , Met dankbren wierook overfpreid. Zij zegt met onbedwangen blijheid: „ Wij oifren u, o GOD der Vrijheid! „ Belbaal ons , daar in dit gefticht „ Een Vrijheids Zuil werde opgcric.ht^ IL Dee^l. i> Welk ? II JJ S" V E E R 2 E !^. Welk helder liehe ! — wat vreugdbetooning Beantwoordt aan dees Zegening ? De Braafheid krijgc gewis beloonfng, In zulk een achtenswaarden kring. Capellens beeld, gehakt naar 't leeven, Zo rüstig als 'c een'Ridder past, Wordt op een marmren zuil verheven. Een heilig licht ftraalt op 't albasu Ach! in die vriendelijke trekken , Is dat qprecht gelaat te o.ntdekken, Daar 'c Landvolk , op zijn deugd geriict , Den yoet van 't heilig beeidwerk kuscht, Wij kunnen zelfs de letters leezen , Die Waarheid tot een opfchrift fchenkt s Poe lang moet niet het bijfchrift weezen , Dat zo veel deiigds en inoeds herdenkt. Maar neen ! een fchoonheid heeft flcchts letzel Is zij met lang gewaad getooid. 