title: Biographisch woordenboek der Nederlanden, bevattende levensbeschrijvingen van zodanige personen, die zich op eenigerlei wijze en ons vaderland hebben vermaard gemaakt
creator: Aa, A. J. van der
text: In 1620 gaf hij een wederlegging der Dorische Canons onder den titel van U HemeUch Synode en 't rechtmatigh oordeel ge- houden tot Sion tegens ’t aerdttche Synodus Nationaal ende onrechtveerdich oordeel ghehouden binnen Dordrecht in de Dood- Cappelle Anno 1618 ende 1619. Met privUegxe van den Aller* hoogsten tot aan het eynde der wereldt. ' Zie Jland. d, Z, BoU. Synode 1G19 (Art. 57); Brandt, iiitt. der Bef, I). IV b). 37, 414. Tideman. Rem, Broedertch, bl. 337 ; Kist eu Koüaards. Arehief voor Kerkel, OescMed, imonderheid la Hederl. D. VII bl. 64. Maller. Cat. v, Pamfl, I). I bl. 221. Kok. Vad, Woordenb. i. T. Kobns en de Rivecoart; Socr- mans, Kerk. Beg. bl. 70. NEOMAGUS (Anton) schreef: Expeditio Mauriliana Flandrica cum exercitu Ordinum üni- torum provinciarum Belgii, Leidae, 1617, 4o. Goudae, 1615, 8o. Zie Adeinng en li o t e rm n n d. NEOMAGUS (JoH.), ook Novioraagus of Bronckhorst, te Nijmegen geboren, onderwees omstreeks 1539 de wiskunde te Keulen, werd inspector der stadsschool tc Bostock (anderen noemen hem pro/essor Mattheseos aldaar) en in 1 542 als magister ingeschrcven. Omstreeks 1546 werd hij rector der school te Deventer, daarop licentiaat in de regten, ging in 1569, ten gevolge der vervolgingen om de godsdieiist, naar Keulen, waar hij in 1570 stierf. Hij schreef: Logistice et theoremata numerorum s, arithmeticum. De astrolabii compoiitione, Annatationes op Beda de ralione temporum, natura remm, et loquela per gestum digitorum. Commenl, in Aristotelia quoadam libros. Qeorgii Trapezuntü de re dialectica libellua cum Scholiia Noviomagi ab eodem recognitis atque locuplet, Adj. est ab eodem Oilberti Poretani libellua de aex principiia, Basil., 1536, 8o. Col, 1538, 8o. Ook gaf hij eene Latijnsche overzetting van Ptolomaeus Oeographiaj in 1540 met houtsneden kaarten in het licht versehenen, en in 1546 8o. herdrukt. Zie Jöcher, Adeinng en Rotermund, Bibi, Bunav, T. I. Vol. II. p. 1110; Saxe, Onom, T, III, p. 191; Uager, Geogr, Büehemaal, 2. B. S. 336. NEOM.AGUS (Gkbabdos) Zie GILDENH AUEB. Digilized by Google 126 NEOSTADIUS (mr. Cobmbus MyLTBiASZ ) of van denNieu* stad of van Nqestadt, heer van Zevenhoren en Capelle, ward in 1549 te Brielle geboren, atudeerde te Douai, was de eerste hoogleeraar in de regten aan de hoogeechool ta Leiden. In 1580 werd h^, tot fiscaal van Holland aange- steld zijnde, op zijn verzoek ontalagen. In 1602, toen hij de waardigheid van eersten raad in den Hoogen Raad voor Holland en Zeeland bekleedde, werd hij in plaats van den overleden voorzitter van dien Baad, van Bancbem, tot curator der Leydsche hoogeschool aangesteld. Hij overleed te ’s Hage in 1606. Als regtsgeleerde had hij grooten roem, ook door de volgende geschriften: Curiae HoUandiae, Zelandiae et Weetjrinae Deciaionet: mc non aliquot Decisionet Supremi Senatui, quibut sententiia Cu- riae rei judicatae auctoritas tribuitur, L. B. ex ofil. Elzev. 1617 in 4o. In het Ned. vertaald door Adriaan van Nispen, nevens de vertaalde Schriften van den raadsheer J. Koren, Bott. 1655, nitgegeven. De Feudi Jur. scripti et HoU. Wetlfriticiq. Sueceetione, Gron. 1670, 8o. Arretta consiiii HoUandici in rebut feudaUbut, Hagae Comit. 4o. De pactis antenuptialibus rerutn Judicatarum observationts, L. B. ex off. Elzev. 1614, 1620, 4o. üiriusque HoUandiae Zelandiae, Fritiaeque Curiae decüio- nes: item tractt. de Jeudi HoU. Frisicique occidentalis origine et fucceseione; nec non Curiae Jeudalie ejusdem Provineiae obeerv, feudisticarum decadee eex. Aec. de paetieantenuplia- libus obte. et deciee., auct. C. Neoetadio, Fdit. novie. Hagae Comit. 1567, 4o. Zijn afbeelding vindt men met een kort levensberigt in de Alma et Hl, Acad. Leid, Zle Moarsii, Jth. Bai. p, 258; Val. Andreas, Bibi. Btlg. p. 162; Foppons, Bibi. Belg. T. I. p. 215; Alkemadeen van der Schelling, Bet. tau den Briel, D. I. bl. 101; Box* horn, Toon. van HoU, Sandbrink, de ade. Jur. p. 91; Siegen^ beek, Get. der Leydtehe Hoog. 0. II. bl. 65, 74; jaarb. voor Dordr. 1840, Mengelte, bl. 14; J. Uouzae, Pobm. p. 60; Calal. Mn 1 1 er, in voce. NEOSTADIUS (Jaoobdb), lid der regering van Alkmaar, meermalcn ter vergadering der Staten van Holland afgezonden, vriend der poäzy en schoonvader van den geleerden dichter Beinerus Nenhusins, in wiens Thalia Alcmariana, Amst. 1661, verschillende aan hem gewijde Latijnsche gedichten voorkomen. Zie o. a. p. 109, 179, 192. NEOPHYTA (FxRinNANDüs) of Eerdinandus Philip- pus, gelijk Soermans wil, een Pool van afkomst, werd in 1599 door curatoren der Leydsche Hoogeschool op eene proeve Digilized by Google 127 van zes maanden aangenomen tot het geven van onderwijs in de Arabische taal. Later in dat zelfde jaar werd deze aanne- ming nog voor 3 jaren verlengd. Zie Soermans. Acad, Reg. it. 201. Sieganboek. Oeteh. der Leidtcke Hoogee. 0. II bl. 266 Ckr, v. i. Bitl. Oenoof t, 0. II bl. 7 NEPVEÜ (Jakob), zoon van Jean Nepveu en Marga- retha Eeitama, geboren tc Amsterdam 1785, beoefende de bouwkunde tot uitspanning en b^af zieh in 1802 tot voort- zetting zijner Studien naar Parijs. Later legde hij zieh op het landschapschilderen toe en gaf op de Amsterdamsche exposities 1816 — 1886 blijken zijner vorderingen in dit vak. Hij was Lid der Koninkl. Akad. te Amsterdam en overleed ongehnwd in het laatst van 1836 of begin van 1837, doar in April van dit jaar zijn fraaije' collectie sehilderijen, teekeningen. prenten, enz. in het Hais met de Hoofden te Amsterdam zijn verkocht. Zio K r a m m. Lev. en Wert. d. RoU, en F/, Kuntttei. D. IV bl. 1 192> NEPVEU (Jzam), geboren te Amsterdam 27 Augnstas 1719, was de zoon van Louis Nepveu (wiens ouders Aubin Nepveu en Anne Baron bij de opheffing van het Edict van Nantes de wijk naar Holland haciden genomen) en Su- zanne Hamelot. — Hij genoot zijne opvoeding op eene goede School te Weesp en daarna te Amsterdam en vertrok vervolgens naar Suriname, waar zijne ouders gevestigd waren. In 1740 werd hij te Paramaribo gezworen klerk ; in 1742 Se- cretaris van den gouverneur-generaal Jan Jakob Mauricius; in 1745 secretaris van het Hof van policie; in 1754 tweede raad-fiscaal; in 1756 waamemend gouverneur-generaal; in 1761 eerste raad-fiscaal; in 1768 gouverneur-generaal ad interim ; en in het volgende jaar gouverneur-generaal effectief, welke gewigtige betrekking hij omtrent tien jaren tot zijn dood toe met roem bekleedde. H(j klom dus van den laagsten trap tot de hüogste waardigheid in de kolonie op en had dit alleen te danken aan zijne groote bekwaamheid en schrander doorzigt. T(jden8 de groote kabaal van Salomon Duplessia tegen den gouverneur-generaal Mauricius, beboorde h(j, met zijne broeders Louis Pierre en Aubin Nepveu, totdepartij van laatstgemelden, wiens volle vertrouwen hij genoot en die niet naliet, waar het pas had, hem den grootsten lof vaneerlijkheid en bekwaamheid toe te zwaaijen. Later, vooral na zijne de* finitieve benoeming tot gouvemeur der kolonie, had bij in den moeijelijken strijd tusschen de Societeit en den kommandant der Stndhouderlijke troepen met groote onaangenaamheJen te kampen, welke niet nalieten hem aan verschillende beoordee- lingen bloot te stellen. Treffend zijn de karakterschetsen van hem gegeven, door den kapitein J. O* Stedman in zijn Narrative of a five yeara expedittiont etc, from 1772 — 1777 Digilized by Google 128 2 ToI. Lond. 4«. Second. Ed. 1846, en door V. P. Malon et in de Collection de Memoires sur la Guyane Frangaiee et Hoüandaise 5 vol. Paris AnX. JeanNepveu was ge- huwd met Johanna Agatha Ouderogge, waarbij hij rijf hinderen verwehte, wier nakomelingen nog in verschillende betrekkingen hun vaderland en koning dienen. Zijn tweede huwelijk met Elisabeth Buys, wedawe van Isaak Stoi- ker t, bicef kinderloos. Hij overleed te Paramaribo den 27 Februarij 1779. Zie ovcr Jean Ncpvea. bebalve de aangehaaldo werken van Stedmau en Malonet, Ilartiinok, BetcAryving ean Guiana 2 d, in 4** Amat. 1770, Recueil ran egle tiukien en betoijze* door Salomon Dupleaeis enz. 5 D. in folio Amat, 1752, Jhr. C. A. van Sypestein, Jan Jacob c ’g Gravenhage, 1858, West-Indie (tijdachrift) 2 d. Haarlem 1855, J. Wölbers, Getck. tan Suriname Amtt. 1S6\, NederlandecAe jaarboeien 1779, eaz, Fraai Portret, zie Cat, Maller, no. 3824. NEPVEU (Mr. Laureht Theodore), kleinzoon van Jean Nepveu, gouveraeur-generaal van Suriname, (neef van Jako b Nepveu hierboven), zoon van Laurens Johannes Nep- veu en Margaretha Roosmale, werd 29 Maart 1782 te Utrecht geboren. Hij was lid van de Provinciale Staten en wetliouder der stad Utrecht. Hij beoefende onder leiding van Christaan van Geelen, den vader, de teekenkunst voor uitspanning. Zijne gezigten naar oude meesters en de natuur, in de omstreken van Utrecht, en Spa, getuigen van vaardigheid, die hij zieh in het vak van landschappen verkreeg. Later legde hij zieh onder Bruno van Straaten op het schilderen met olieverw toe, en gaf o. a. daarvan op de Ten- toonstelling in 1822 te Amsterdam gehouden, blijk. Hij over- leed 14 Nov. 1839 te Parijs, werwaarta hij zieh tot herstel zijner gezondheid had begeven, nalatende bij zijne weduwe Helena Elisabeth Ram, twee Zonen. Zie Kramm, i. a. p, bl, 1192. NERANUS (.\.), bloeide in het midden der 16 eeuw en volgde de school van Rembrandt. Gemeenlijk kent men hem de schilderstijl van van Vliet toe, doch Kramm oor- deelt dat zijne teekening der beeiden, o. a. op eene schilderij een gastmaal voorstellende, die van van Vliet verreovertreft. De kardinaal Fesch bezit van hem De handwasacking van Piiatus. ZieKramni, t. a. p, bl, 1192, NERDENUS (H. A.) of van Naerden. Zie LINDEN (H. A. VAH der). NER^E (Richard Jean de), in 1579 te Caenin Frankrijk geboren, studeerde aan do Leydsche hoogeschool, waar hij 17 Digitized by Google 129 Nov. IGOl als Student in de godgeleerdheid werd Inge* schrevcn. Uit de Retol. d. Staten-Oenercuü van 28 Aug. 1611 blijkt, dat by toen als predikant van het Begiment Chatillon is aangesteld. In 1624 vertaalde b\j, op ver> zoek der Staten van Holland, de acten der Dorische Sy* node in het Fransch. {AeUt du Synode Nationcd, tenu ä Dordrecht, f an 1618 et 1619; eniemble let jugemena tant des Theologiens estrangers que de ceuz des Provinces Unies des Pats-Bas, sur les poincls de doctrine y debattus et con- troverss. Mis en Francois par etc. Leyden, chet Isaac Olivier 1624 2 t. 4o.) In Aug. 1604 tronivde b^' te Leyden Anna AVijntrop van Uirecht, en had uit dit huwelgk verscheidene kinderen, vsn welke de meeste in de Waalsche kerk te Leyden gedoopt zijn, o. a. Jacques, Jesephus en Herman, die ook aan de Leydsche hoogeschool hebben gestadeerd. Hij moet reeds voor 1685 zyn overleden. In 1607 schreef hij een treurspel La triomphe de la ligue. In 1610, tijdens de Bemonstrantsche en Contra Bemonstrant* sehe twisten een Tractaat ofte Alghemeijnen Inventaris: teaer inne verhandelt ende vertoont worden, aUe de groote twarichedett die ons uyt de Hedendaechsche schrißen ende disputatien ont- staan, dat hij aan Prins Maurits opdroeg, en in 1611 rer* tolkte bij de Minnedichten van Hooft in Fransche verzen. Zie Ifaeortcier. D. VIII- bl. S, 122: Cat. de la Bibi, Watonne b Lejde, p. 7, 8. NEBINCKX (C.), missionaris in Kentucky, gaf te ’s Hage, 1826, een Brief aan tijne bloedverwanten en vrienden in Federland, in het licht. Zie Brinkman, Naanl. van Boek, NEBINCQ (P. Fbanciscus), ipriester der Societyt Jesu,” een Vlaamsch dichter uit het begin der achttiende eeuw. Men heeft van hem: De OoddelijcJce Voorsienigheydt uytgebeddt in Joseph onder- Coninck van Egypten, verciert met Sinneheelden ende Sede- leerittgen, Antw. 1710, 4o. met pl. Leven van Joseph, Antw. 1710, 4o. met pl. Leven van den H. Cassimirus, Antw. 1692, met pl. Zie Willems, Verh. over de Ifed. Taal- en Leit, D. II. bl. 162; Snellaer', Sehet» eener Oe», der Ned, Lett. bl. 161; Witsen Geysbeek, B. A. C. Woord. D. IV. bl. 465; Antte. Ahn. 1820. bl. 57. NEBVEN (CoBNBLis), beeldhouwer en architeot, werd in 1697 lid van het beeldhouwersgild te Brussel, en bloeide in den aanvang der achttiende eeuw. Hy bouwde eene schoone kapel bij de Dominicaner kerk, en den achtergrond van het stadhuis, die / 138,300 kostte, het standbeeid van Jacobus Digilized by Google 130 en een nis boven het koor der koninklijke Spaänschc kapel te Brusael is ook door hem gebeiteld. Zie Itnmerzeel, Lev, eh Werk, der JIoll, en VI, Kunit-Sehild, D. III. bl. S61. NES (Jan JaCobss van), gezegd Oude boer Jaep. De vah Hessen zijn vaarschijnlijk, even als onze Toomaamste zee'^ beiden, uit lageren, missciiien wel uit den boercnstand voort^ gesproten. (1) Hun stamvader was kapitein Jacob van Nes, Scheepsbevelhebber by de admiraliteit van de Maze. Zijne beide zoons waren Jan Jacob se van Nes, gezegd Oude boer Jaep, en Jan Jacobse van Nes, gezegd Jonge bo& Jaep. De eerste diende den lande van 1614 — 1652 onder de admiraliteit van de Maze als bootsman, stuurman, consta* bei, luitenant en kapitein. In de Inatste betrekking stond hij vele jaren onder het bevel van den luitenant-admiraal Marten Harpertszoon Tromp, bielp met dezen de Duinkerkers bevechten en woonde den beroemden zeeslng van Dnins in 1639 bij, waarin de Nederlanders door de vernieling der groote Spaansche vloot, zieh met roem overlaadden. Een zware ramp trof hem in 1652, daar hij in een slagtegen de Engelsehen voör zinken vreezende,met zijn zoon den luitenant, den schrijver cn eeni* ge manschappen, zijn schip Oorcum (dat in den strijd zijn grooten mast, en door aanzeiling zijn fokkemast, boegspriet en galjoen verloren had), verliet. Ter regtvaardiging van zijn gedrag opgeroepen, ontweek bij den storm eu werd in zijne afwe* zigheid door de daartoe door Hunne Hoog Mögenden benoemde regtbank, verklaard van zijne betrekking als kapitein te zyn vervallen, onwaardig en onbekwaam te wezen om den lande immer in eenige hoedanigheid tc mögen dienen en voor den tijd van twaalf jaren uit de Vereenigde Nederlanden gebannen. Het blijkt evenwel uit de door hem ter zijner verdediging bijgebragte bewijsstukken , dat hij zieh bij den aanvang van den strijd en ook later in het bedoelde geveeht als een kloek soldaat van zijn pligt had gekweten. Zeker is het echter dat hij zijn schip verliet, doch in de bescheiden, ter zijner verdediging ingediend, wordt zulks toegeschreven aan te grooten ijver, om zijnen door den strijd en aanzeiling van twee schepen mssteloos en ohbruikbaar geworden bodem op sleeptouw te doen uemen, ter bespoediging waarvan hij in de sloep was gestapt om een kabel aan een nabijliggend schip over te brengen, doch waarbij het terugkeeren, door bet on* verwachts opzeilen van een vijandelijk iregat, hem zou belet z(jn. Hoe het zijj zeker is het dat hy gedurende ruim 18 (1) Wü volgen hier Mr. J. C. de Jonge, doch anderen willen dat de van Nessen eigentlijk BessCssabt heetten en nit Vanbes afkomstig z^'o. Van Nes son een verbastering van den Vranschen naam zyn. Digitized by Google 131 jaren buiten dienst bleef, en dat hij eerst op den 26 Jannarij 1666 op nieuw door de Algemeene Staten werd aangesteld* Op bijjondere aanbeveling van den laitenant-admiraal de Buijter, wcrd hij »wegena de volkomene kennisae van de valeur, conduite ende capaciteit” welke deze verklaarde van van Nea te hebben, tot kapitein op het schip van dezen opperbevelhebber benoemd. Sedert dezen tijd beeft oude boer Jaep zieh ateeda als een moedig en kundig acheepabevelhebber doen kennen. Hoogstwaarschynlijk woonde hij op het achin van de Buijter den beroemden vierdaagachen zeealag, enden kort daarop gevolgden hagchelijken stryd in Aug. 1666 bi| en werd hem, tot belooning zijner bij die gelegenheid aan den dag gelegde dapperheid, nog in hetzelfde jaar° het gebied over een schip van oorlog opgedragen, waarmede hy in het volgende jaar den togt naar de rivier van Kocheater bijwoonde. Na het sluiten van den vrede, gelijk meer andere kapiteins' • naar de Middellandsche zee ter bescherming van den koophande! tegen de Algerijnsche kapers gezonden, werd hij door 6 achepen van dien Rooverstaat in Nov. 1669 op de hevigste wijze aangevallen, doch hij verdedigde zieh, ofschoon alleen zijnde, en daarenboven verpligt de hem toevertrouwde koopvaardera te beschermen, zöd heldhaftig tegen deze talrijke vijanden, dat zij, na een scherp gerecht genoodzaakt werden hem te verlaten en hij zijn bijkans zinkend schip met een groote menigte ge- kwetsten, en na het verlies van vele dooden in het vaderland bragt. Eindelijk verloor oude boer Jaep, bij den zoo onreo-t- vaardigen aanval der Britten op de Smirnasche vloot, in Maart 1672 dapper strijdende voor het Vaderland het leven. Zie Koll. Mere., 1652 bl. 104. 1666, 1672, bl. 18. Brandt. Itv. V. de Ruijler bl. 68; J. C. de Jongc. Oetch. v. A. Ned.Zee- teeeee», D. II a. bl. 65, 358. 359. Bilderdijk. Fad. Bist. D.IV bl. 213. NES (Jan Jacobse tan), gezegd Jotige boer Jaep, broeder van den vorige, diende vele jaren den lande ter zee. Kort voor het uitbreken van den Engelsehen oorlog, werd hij met zijn schip in Engeland aangehouden, doch daarna, zoo het achijnt, weder vrijgelaten. Hij overleed in 1652 te Hävre, waar zieh toen zyn schip Gelderland bevond. Zie J, C. de 3 GetcK, v. A, Ned. Zeetoezen , U. II a. bl. 360. NES (Abkahau van), onzeker of een zoon of neef van Jacob van Nes. Hij overleed in 1652 en had het gebied over een schip van oorlog in de Middellandsche zee. Zio J. C. de Jonge. t. a. p. NES (Luitenant van), zoon van Ouden boer Jaep. Hy was met zijn vader in den zeealag van Oot, 1652, en verliet met hem het schip. Sedert is niets van hem gebockt. Zie J. C. d e I o n ge. t. a. p. 9* Digilized by Google 132 NES (Akkt Jansse van), zoon van Jan Jacobsc van Nes, gezegd jmige hoer, ook alzoo in zijn jeugd bijgenaamd, wcrd hoogstwaarschijnlijic te Botterdam, waar zijn vader en de andere leden zijner familie woonden, geboren. Sedcrt 1637, diende hij den lande als hoog bootsman, stuurman en schipper, ZOO bij zijn vader als oom. Ten gevolge zijner dienstcn bij- zondcr als bevelhebber op bet schip Oelderland, na den dood van zijn vader, werd by, die op dien stoiid eerste schipper op een gewapenden koopvaarder was, 23 Aug. 1652 door de Älgemeene Staten tot kapitein benoemd. In deze betrekking woonde hij de mcestc zeeslagen van den eersten Engelschcn oorlog bij. Daarna werd hij met Obdam eerst naar de kusten van Portugal, waar hij twec prijzen maakte, gezonden, en daarna met dienzelfden opperbevelhebber naar de Sont, waar hij in den hevigen strijd met de Zweden op nienw nitstekende be* wijzcn van moed gaf. In 1662 ontving hg in de Middel- landsche Zee, werwaarts hij met de Buijter vertrokken was, het berigt dat hij tot schont bg nacht was benoemd. Na zijn terngkomst werd hij andermaal met denzelfden vice-admiraal naar de Middellandsohe zee gezonden, en volbragt dnarna met hem den verraaarden togt naar de Kust van Guinee in West* Indie, gedurende, welken hij wederom nitstekende blijken van künde, moed en beleid gaf. Inmiddcls tot vice-admiraal bij de Admiraliteit van de Maze benoemd, aanvaardde hij, bij zijne körnst in het Vaderland, die betrekking, en scbeepte hij zieh met de Buijter (nsschen wien en hem eene onverbre- kelijke vriendschap, op onderlinge hoogachtinggegrond, bestond, in. Deze, door een hevigen storm beloopen, verrigtte niets van aanbelang, doch van Nes gaf te middeu van den ramp, nieuwe blijken van moed en beleid. In Maart 1666 werd hij tot luitenant-admiraal van de Maze benoemd, en hem, bij afwezigheid of overlijden van den opperbevelhebber, het gebied over ’s lands vloot toegezegd. Als zoodanig woonde hij den vicrdaagschen zeeslag en den minder gelukkigen strijd van Angustus daaraanvolgende bij. ln eerstgemclden zeeslag, toen het schip van de Buyter te zeer besohadigd was om te kunnen volgen, voerde hij, gedurende een geruimen tijd, de vlag en het opperbevel en gaf daarbij treffende bewijzen van dapperheid en beleid. Toen de zeemagt van den Staat wederom uitliep, voerde hg wegens eene ernstige ziekte, waardoor de Ruiter overvallen Was, wederom het opperbevel. In het volgende jaar nam hij deel aan den togt van Chattam, hield daarna een gemimen tijd de Theems besloten en verhoogde bij die gelegenheid in Digilized by Google 133 twec gevaarvolle gcvcchten den rocm zijner voorzigtigbeid en van zijnen moed. Na het uitbreken van den derden Engelsehen oorlog hiel]> van Nes de vereenigde Britsche en Fransche vloten bevech- len, ZOO in den hardnekkigen strijd van Soulsbay 1672, als in de drie bloedige zceslagcn van het volgende jaar, in al welke gevechten hij in geraime mate deelde in de gevaren, maar ook in den roem des opperbevelhebbers der Nederlandscbe zeemagt. Na dien tijd was van Nes nog slechts bij een zeetogt, dien naar Belvile in 1672, tegenwoordig, gedurende welken weinig belangrijks verrigt werd. Sedert dien tijd bleef hij tot op zijn overlijden aan land. Zijn dood had waarachijn* lijk den ISden of 14den September 1693 plsats, Waarschynlijk is dit aan land blijven, deels aan de mindere uitrustingen in die jaren, deels aan de verhefiing van Cornelis Tromp tot luitenant admiraal-generaal, in plaats van den gesnenvelden d e Buyter, deels aan zijn vergevorderden ouderdom toe te schrijvcn. In April 1692 stond koning Willem III hsm uit hoofde van zijne hooge jaren toe, met bchoud van zijn tractement, aan land te blyven en werd de waardigheid van lui- tenant-admiraal van de Maze aan Willem Bastiaeuse Schepers opgedragen, Zijne rnstplaats is niet alleen met geen praalgraf versierd, maar niet eens met zekerheid bekend. Zijne af beelding is meermalen in plaat gebragt. Hij is gehuvvd geweest met Geertrui den Dub beide, dochter van Willem den Dubbelde en Elizabeth Coddaeus, en overleed 7 Jan. 1684. Zij lieten twee Zonen na, Jan en Aert. Jan nam in 1705 Josyna Tack in huwelijk en stierf in Maart 1706, nalatende Jan van Nes; Aert van Nes, luitenant-kolonel der dragonders van den graaf van Schlippenbach, huwde Snsanna Bormans, dochter van Petrus Bormans, pre* dikant te Zwartewaal. Zio Luiscins, Hoogstraton, K ok, Ko bn 8 en de Ri veco n rt. Aitsoma, Sai. van Staat en Oorl, I). III. bl. 766, 781, 783, 736, 788, 796, D. V. bl, 482, 483, 484, 497—500, 565, I). VI. bl. 95, 96, 107 — 132; Brandt, Lev, van de JLuyter, bl. 42, 251,428 — 430, 486, 514 -518, 601, 669-675, 858; L u d 1 o w’u 3Jem. T. III. p. 104, 166; Wagenaar, Fad. Bist. I). XII. 11. 234, 1). XIII. bl. 158, 263; B i I d e r d ij k. Fad. /Air. D. IX. bl. 181 —2 15 ; J. O. de Jongc, Gei. van het Ned. Zeeie. D. II. a. bl. 87, 250, 265, 361 volgg. i. bl. 104, 463, 286, D. III. a. bl. 39, 413, 5. bl. 10, D. IV. bl. 305; Chron. van hat lliit. Gen. D. VI. bl. 252, 253, D. VII. bl. 131, 135 ; va n K am p e n, Karakt.der Fad. Gei. D. II. St. I. bl. 289, i^O\Boekz.derGel.Wer.a.h\. 575:Scbotol, Kerk, Dordr, ü. II. bl. 169; Collot d’Eacnrj, Holl. Roem, T) . II. bl. 109; Kobas eo de Rivecoort, Maller, Cat. van Porte. NES (Jam Jamssm tan), broeder van den vorige, werd in 1652 tot luitenant op het schip Qelderland aangestcld, over hetwelk zijn vader het bevel voerde, en waar over hij bet Digilized by Google 134 berel had, toen kort na het overlijden van zijn vader, een ander oorlogschip er tegen aanzeilde, waarbij het meeste volk jammerlijk omkwam. Tot kapitein van een schip van oorlog bevorderd, woonde hij met helzelve de meeste zeeskgen van den eersten Engelscben oorlog bij. In de naastvolgende jaren werd hij dan eens alleen, dan onder cen smaldeel, gelijk in 1662, met den vice>admiraal Egbert Meussen Kortenaar ter kruistogt uitgezonden, ter beveiliging der zee en tot b^e* leiding van koopvaarders. In 1664 werd h^ met de Hunter naar de Middelandsche zee gezonden en vergezelde hem, nevens zijn broeder, op den beroemden togt naar de knst van Gninde en Westindie, op welken hij zieh met zgne krijgsmakkers door zeevaartknnde, dapperheid en beleid ouderscheidde. In den aanvang van 1666 werd hij tot den rang van schout-bij-nacht verheven en was als zoodanig bg den vierdaagschen zeeslag, waarin zijn schip, een der zwaarste van de vloot, op den eersten dag zdö werd getroffen, dat het naar het vadcrland moest gesleept worden. Hg zelf stapte op een ander schip over, hielp daar- mede den vice>admiraal de Lief de ontzetten, brak met de overige opperhoofden en kapiteins, tegen het einde van den strijd, dapper de vijandelijke linie door en overlaadde zieh met roem. Ook woonde hij den minder gelukkigen zeeslag in Augustns bij en behoorde toen tot het smaldeel van zgn broeder, die nimmer van de zijde van de Buijter week. Zijn schip was een der meest beschadigde. Hg had in het volgende jaar deel aan de luisterrijke over- winning op de rivier van Bochester en was een der hoofden, die den aanval op Harwitz bestuurden, die echter door ver* schillende omstandigheden mislukte. Daarna volgde hg de Bnijter op diens togt door het kanaal, door welken de kustbewoners van Groot>Brittanje, in rep en roer werden ge« bragt. Bij het uitbreken van den derden Engelschen oorlog verge- zelde hij eerst van Ghent, bij de vervolging der Engelsche sehepen op de Theems en woonde den zeeslag van Soulsbay bij, waarin zijn schip, even als in den vierdaagschen zeeslag gansch reddeloos gesehoten werd, doch waarin hg, op een ander overgestapt, voortdurend zijn pligt bleef verrigten. Ook nam hij een ijverig deel aan de drie bloedige slagen in 1678 tegen de vereenigde Engelsche en Fransche zeemagt geleverd, en werd om zijn kloekmoedig gedrag, 24 October van hetzelfde jaar, door den prins van Oranje, in plaats van Jan de Lief de, in den laafsten zeeslag roemrijk gesneuveld, tot vice- admiraal benoemd en hem door de Staten van Holland een rentebrief van / 1000 geschonken. In het volgende jaar voerde hg als viee-admiraal het bevel onder den luitenant-admiraal C. Tromp, bij de onderneming tegen Belisle. In 1677 hielp Digilized by Google 135 hy, onder denzelfden opperbevelhebber, den koning van Dene* marken in het bevechten van de Zweden. In 1678 had hij het bevel over een smaldeel, om de Oostindische retourschepen op de kosten van Noortvegen op te wachten, dat hij ook deed en die hij ook in behenden haven bragt. Ruim drie jaren, in het laatst van Febr. of begin van Maart 1682« overleed hij te Rotterdam, en werd nog in hetzelfde jaar als vice>admiraal bij de Maze vervangcii door Frede rik Willem, graaf van Bronkhorst en Stimm, toen schout>bij*nacht by de Amsterdamsche admiraliteit. Waar van Nes begraven ligt is onbekend. Zie Brandt, Leven van de Sufter, bl. 370, 371, 463, 781, 783, 865; J. C. de Jonge, Qu. van het Ned. Zeev. D. III- a. bl. 14, 21, 60, 04, 198, 212, 322, 413, i. bl. 11, 75, 93, 255. 267, 894; Kobns en de Biveconrt, Müller, Cat. van Porte. Kort en Opreeht Verhaal van de Zeetlagh ander het Commando van Johan van Nu den Onden, den 20 Nov. 1669. 4o.J NES (CoRNKLis van), broeder van den vorige, trad, gelijk eijn grootvader, vader, oom en broeders, in dienst bij de ad- miraliteit van de Maze, was in 1666 Initenant, in welke be- trekking hy de zeealagen van dat jaar zal hebben bijgewoond. Ook in 1667 en 1668 vindt men hem in die betrekking en in 1679 deed hy als vrywilliger met zijn broeder Jan, den toenmaligen schout-by>nacbt, een togt naar de Middelandsche Zee. Zijne verdere lotgevallen zijn onbekend. Mogelyk snen- velde hij in een der volgende jaren, gedurende den derden Engelschen oorlog. Zie J. C. de Jonge, Qet, van het Ned. Zee», bl. 166. NES (J. van), was kapitein van de korvet Suriname, toen deze in 1807 met het fregnt Kenau Haaselaar, kapitein Evertsz, en het eiland Cura 9 ao bij verrassing door de En- gelschcn werd genomen. Van Nes werd bij zijne körnst hier te lande in hechtenis gezet, doch door het Hooge Milit. Geregtshof vrijgesproken. Zie J. C. de Jonge, Oes. van iet Ned. Zee». D. Vl.i. bl.62S. NES (Fbans van). Te Schoonhoven waren op kermisdag 1566 de schutters gewapend op den Doel vergaderd om het sacrament, naar gewoonte, door de stad te volgen, doch velen de hervorming toegedaan, weigerden ziilks. Zelfs zocht zekere Frans van Nes het volk tc bewegen tot het plünderen der kerspelkerk. Zie Marcus, Sent, van Alva, bU 46, 152, 281, 294, 297; W a- genaar, Vad. Hut. D. VI. bl. 187. NES (CoBNELis van), baljuw van Schoonhoven, hielp Oran- je’s uitsluiting ten tijde van Cromwel i« de Staten van Holland doorzetten tegen het raadsbesluit door de vroedschap Digilized by Google 13Ü gcnomen. Ook ging bet gerucht dat hy mede »door Joan de Witt bekuipt, legen het voorregt by keizer Maxi* miliaan verlcend, ’t geen hij (van Nea) zelf bezworen had, legen weerspraak van Hugo Bloemvliet en burgemceateren Joan van der Croef en Hugo van Arkel, dat de rer* kiezera der Overigheid met zea leden tot een en twintig, niet zonder toeleg van atada beatier onder de knie te krijgen, ver* minderd waren,” doch in 1672 bad er verandering hier in plaats en werd Butger van Arkel, in plaats van Corne- lia van Nea, tot baljuw verkoren. Zie Montanas, Ltve» van Fred, Bendr. bl. 533, 534. NES (JoHAN tan), te Delft geboren, werd een leerling van Miereveld en scbilderde portretten en hUtorische onderwer* pen. Hy vertoefde eenige jaren in Prankryk en Italic eu overleed in 1650. Zie Immerieel, Leven der Schild. D. III. bl. 240. NES (F. van), een dichter van Sehimp’ en hekeldichten, 8o< Zie Abconde, Janh, op de Naaml. van Boek, bl. 148. NES (Mr. Etebt Bein van), ambachtaheer van Meerkerk, jon- ger broeder van den volgende, werd in 1781 te Utrecht geboren, waar by zijne opvoeding ontving en eeist de oude letteren, later de regtageleerdheid beoefende. In 1804 werd hij doctor in de beide regten, na de openbare verdediging zyner verhandeling dt judiciis judicum juralorum, veatigde zieh te Utrecht en wijdde zieh uitsluitend aan de regtapraktijk. Gedurende den tyd dat hy die praktyk beoefende, verwierf hij zieh door bui* tengewone achranderheid en diepe regtakennis groote eere, en door den ijver, waarmede hy de hem toevertrouwde zaken waaruam, door zyne levendige belangstelling in dezelve en niet minder door de zieh nimmer verloochenende regtschapenheid, waarmede hij zijne uitgebreide regtapraktijk uitoefende , de algemeene hoogachting. Ala raad der stad trachtte hy ateeds het welzijn der burgerij te bevorderen. Na een vierde van een eeuw benoemde hem de konmg tot raadshecr in het Hoog Qeregtshof te ’s Gravenhage. Ook in deze be- trekking verwierf hij zieh door zijne groote künde, beraden* heid en zyn zelfstandig karakter de algemeene hoogachting. In 1838 werd hij tot lid van den Hoogen Baad der Ne- derlanden en later tot ridder der orde van den Nederlandschen Leeuw benoemd. Hij overleed den 26aten December 1843 te 's Gravenhage, bij zijne twee achtereenvolgende echtgenooten, Damea van Bhyn, hinderen nalatende, en werd te Utrecht begraven. Zie Vir. FoUialm, 1849. bl. 12 volgg. NES (Mr Jacob Gebabd van), oudate zoon van Jacob Digilized by Google 137 van Nes, ambaclitsheer van Meerkerk, werJ den llden Oc • tober 1776 te Utrecht geboren, en verkreeg 25 November 1797, het meesterschap in de regten, na het verdedigen eener dissertatio de Argumenlo a contrario »eneu petiio, Terstond begon hij te Utrecht de regtsgeleerde praktijk uit te oefenen onder zijn oom Mr. Willem Qerard van Nes, sedert 1740 als advocaat een sieraad der Utrechtsche balie. Weldra werd hij de advocaat van den toenmaligcn algemeenen aanklager der stad Utrecht, in 1801 adjunct-procnreur-generaal bij het ge* regtshof der Provincie Utrecht en in 1802 raad in bet- zelfde geregtshof. Toeu in 1811 Napoleon al de provinciale geregtshoven had vemietigd, werd hem van wege den hecre Beyts ge* vraagd of hij begeeren eou om als raad in het Fransch Keizer* lyk hof van cassalie te Parijs geplaatat te worden, waarvoor hij echter uit vaderlandsliefde bedankte. Op eigen b^eerte werd hij tot vrederegter van het canton van Maarssen aangesteld, voor welke betrekking bij in 1817, bij gelegenheid zijner benoeming tot lid van de tweede kamer der Staten-Generaal voor den tijd van den jaar, bedankte. Maar zijn gedrag in die betrekking mishaagde zoo zeer aan de toenmaiige Hooge regering, dat de Staten van Utrecht als het wäre gedrongen werden in 1818 van Wtenhoven van Heemstede, een bekwaam sterre* kundige in zijne plaats te kiezen. In datzelfde jaar werd hem onder de hand voorgeateld zijn domicilie in de pro- vincie Friesland te vestigen, met verzekering dat hij dan da- delijk door de Staten van de Provincie tot lid der Tweede Kamer benoemd zou worden, waartoe hij echter niet kon be- slniten. Sedert 1810 was hy lid van het Bovendams Leksdijks col- legie en in 1816 als zoodauig naar Brussel geroepen, om al- daar van wege de provintie van Utrecht mede te werken tot bet ontwerp eener nieuwo wetgeving op het onderhoud der ri- vierdijken. Wederom werd hj] in 1830, ter gelegenheid der Belgische onlusten tot lid van de Tweede Kamer der Staten-Ge- neraal gekozen, en nam die betrekking waar tot in 1836, toen de invloed der Hooge Kegering op de Staten van Utrecht hem op nieuw van die betrekking deed ontzetten. In 1838 werd hij bij de regterlijke organisatie, ofseboon de oudste regterlijke ambtenaar dezer provintie, geheel voorbij gegaan. In ditzelfde jaar vestigde hij zieh te ’s Hage en in 1840 werd hy door de Staten der provintie Holland tot de dubbele vergadering tot de toen- maiige herziening der grondwet gekozen en in November van hetzelfde jaar tot gewoon lid der Tweede Kamer. Den 28 November 1848 gaf hij, bg eene discussie over de nieuwe begrootings wetten, in die kamers een overzigt zyner parlemen- taire loopbaan. Kort daarop verzecht hij de Staten van Holland om bij de verkiezing buiten aanmetking te blijven. Bij de Digitized by Google 138 komst van Willem II tot den troon, vterd hij dadelijk ridder van den Nederlandschen Lccuw, in 1844 tot lid van de Eerate Kamer der SUten-Generaal aangesteld. In November 1848 verzocht bij niet voor de Tweede Kamer der Staten*Generaal in bet district IJsselatein in aanmerking te körnen. Van Nes was ook ridder van het Qonden Kruis van den Verlosser, een orde toen door koning Otto van Griekenland gestiebt, en sedert 1849 curator der Utrechtsche Hoogeschool. Hij hnwde G. W. G. J. Binia van Nauta, en overleed 23 Maart 1859 op den buize Ondwijk, nabü Utrecht, in den ouderdom van 82 jaren. Zijn litbographiscb portret is geplaatst by zijne biographie in de Utreebtsebe Volksalmanak, 1849 (voorwoord). Zie verder Vfreehttehe Ooura»t, 29 Maart 1869; Konti- tn Ltileri. 1859, bl. 105; Slaalt-Courmt, 9 Oct. 1843. NE8PEN (N. VAN). Zie NI8PEN (N. van). NESS (Heynken van), een burger van ütreebt, koos in de gescbillen tussebeu David van Bonrgondie en Gijsbert van Brederode de zijde des eerstgenoemden, en werd diens- volgens in 1456 voor zgn leveu lang ter stad uitgebannen; terwijl daarbij tevens bepaald werd, dat bem nooit zou worden toegestaan, met eenen nieuwen bissebop er weder in te körnen. Zie Bonmsa, üir. Jaarh. D. II. bU 314. NESSE (tan der). Tenzelfden dage dat de tijding van bet vangen der graven van Egmond en Hoome te Madrid kwam, werd ook Montigni aldaar vastgehonden en kort daama naar het kasteel van Segovia gevoerd, waar men ook, seboon afzonderlijk, den beer van der Nesse plaatste. Beide werden z\j zeer naauw opgcalolen. Wie deze van der Nesse was, blijkt niet. Men gist dat bij dezelfde was met dien van der Nesse, welke een dagverhaal van zekere reis van Karel V gesobreven beeft. Zie Hopperi, ffpp. P. II. Epp. XXVII, XXVIII. in 4o. p. 135, 138, 182; van Wijo, Nalei. op Wagenaar. D. I. bl. 266. NESSE (Ulrik van), priester, beboorde tot ben, die in 1419 de uitspraak der keizerlijke gevolmagtigdcn betreffende de in den rijksban verklaarde Vetkoopers aannamen. Zie Sriessen. Monum. T. IV. p. 762, 706; Westondorp, Jaarb, van en voor de ptov, Oron, U. II. bl. 366. NESSE (Willem van der), een uitstekend Jansenistisch prediker der Catbarinakerk to Brussel, die door den Mecbelsen aartsbisschop van Susteren, zeer vervolgd werd. Nesse klaagde hem aan en won in 1708 zyn proces. Na zijn dood weigerde de aartsbisschop hem een eerlijke bcgraafplaats , het- geen het volk zoo in opstaud bragt, dat de begrafeuis moest volgen. Hij schreef: Digilized by Google 139 Defense de la Justice, de la sonverainite du roi, de Ui Sentence du Souverain conseil de Brabant, et du droit dee eccleeiastiques dans la causse de Mr. Ouü. van der Nesse contre Varcheveque de Malines, 1708, 4o. Refutation «Tun Monitoire de Mr. l’archevSque de Malinea, 1708, 4o. Le refus de Signor le Tomalaire, 1709, 8o. Zie Adelang en Rotermund. NESSELT (Edhond), omstreeks 1658 te Luik geboren, legde zieh in zijn jeugd op de geneeskunde toe te Leyden. Na hierin reeds eenigzins gevorderd te zijn, rcisde iiij door Frank- rijk en andere landen tot vermeerdering van zyne kennis. In eijn vaderland wedergekeerd, oefende hij de geneeskunde uit en verkreeg zulk een roem in dat vak, dat de vorat-bisschc^ George Lodewijk van Bergen hem tot zijn geneesbeer aannam. Hij overleed 24 Febr. 1731 in het 73ste jaar zyns levena. Zijn zoon Matthys Nesselt was geneesbeer en raad aan bet Allodiaal hof te Luik. Hij sebreef: TraiU analytique des Eaux de Spa, ei de Iturs virlus et usages, Spa, 1699, 12o. Recueil de oe que les meiUeure Ecrivaina ont decouvert sar l'vaage des Simples les plus usiUs, in ms. Methode pour gudrir divers cos rares dans lesquels VAuleur a eu l’oceasion de pratiquer^ in ms. Zie Sloy, IHet. de Xed, T. II. p. 209; Paqnot, Men, T. II. p. 649. NESSELIUS (Nicolaos), licentiaat in de godgeleerdheid en pronotarius apostolicus, werd in 1584 te Maaseik geboren, ontving zijn eerste onderwijs te Luik, stndeerde vervolgens te Lenven in de pbilosopbie en tbeologie, onderwees deze gedn* fende drie jaren in de abdij Diligem by Brussel, en werd vervolgens biechtvader en secretaris van Carolus Philipp ne de Bodoan, bissebop van Brügge. Eindelyk werd hij pas* toor te Mechelen en kanunnik aan de St. Pauluskerk te Luik. Hij was redenaar en dichter en overleed in 1642 cn sebreef: Traot. de avaritia, Leod. 1636. 8o. Theatrum Aetemitatis üb, II, metro reddiium, Ibid. Tbeeaurus i^ritualia de Sacro Capite S. Petronellae Virg. quod in SaceUo Castri de Beckem magno peregrinorum con- ewau colitur (in het Fransch) Ibid, 1629, 8o. Zis Val. Andreas, Bibi. Belg. p. 694; Foppens, JBiM. Belg.; Foppens, Bibi. Belg. T, II. p. 916; Jöchcr, Qel. Les. i. T. NESSINK (Cbribtophbl) gaf in het licht: Beechryving van het landregt van Overijasel met eerdge oan- merkingen en aanteekeningen, Kämpen, 4o. Digilized by Google 140 Zie Alicoudu, Naamr, 2« Aanh. bl. 28, 112; A r r o ii b c r g, Naamr. bl. 374, NETHENU3 (MAtTHiAS) wertl dca 27slen Oclober 1618 tc Suclitelc, in Gulikcrlaml, waar zijn vader Johannes toen predikant was, geboren. Deze te Bees beroepen zijude, ontring zijn zoon aldaar cn te Wezel zijne letterkundige opleiding. Vau daar vertrok bij naar flarderwijk, waar hij onderwija van Hendrik ?.an Diest en Johannes Cloppenburch onl- ving. Toen van Diest naer Deventer was beroepen, volgde hij hem derwaarts en bleef daar tot 1682. Toen hij naar Utrecht vertrok, waar hij de lessen van Gijsbertus Voetius, Carolus de Maets en Meinardus Schotanus bijwoon- de. In 1642 werd hij proponent, en twee jaren later meester in de vrije kunsten. Toen hij in 1646 tot predikant te Kleef was beroepen, verzoeht hij vac de Staten van Utrecht eenige vergoeding voor de dienst, die hij gedurende vier jaren, de keiken ten platte lande dezer provintie bewezen had, • daar an* ders menigmaul de kerken en de gemeente ledig en zonder excercitie van godsdienst zouden geweest zijn”, welk verzoek bem ontzegd werd. Na acht jaren te Kleef liet leeraarsambt bekleed en twee jaren de school bestuurd te hebben, werd hij 24 April 1654 tot hoogleeraar in de Godgeleerdheid te Utrecht beroepen en aldaar den SOsten Mei, na het houden eener ditsertatio de Tranesubstantione tot doctor in de godgeleerdheid benoemd. In 1659 vorderde de regering van Utrecht van de godgeleerden der hervormde gemeente aldaar hun oordeel over de kapittelgoederen, waarover hooggaande geschillen tusseben de godgeleerden en kapittelheeren gerezen waren, met de meeste onpartijdigheid uit te brengen. Dit geschiedde ten jare 1660 door de pen van Matthias Nethenus, in cen werkje, waarvan de titel was: Accoort der ’t Samentlicke dienaren des Ooddelicken Woordts in de gemeente Jean Christi tot Utrecht in ’t adviseren over ’t ge- brvyck der kerckelicke goederen. Maar zoo verre was het er van af dat dit geschrift de gemoederen vereenigde, dat het nog grooter scheuring verwekte, Maresius gaf er eenige körte aanmerkingen over in het licht, Reflecliones breves ad Conceptum Math. NetheniJ, en hierop liet Nethenus ten jare 1661 teistond volgen: Necesaaria defenaio paalorum Ul- trajectinorum. In hetzelve havende hij toen Maresius op zulk eene onbeschaafde of liever onbeschofte wijze, dat hij door uitgezochte scheid- en smaadredenen, hem naar het hoofd ge* worpen. zelf zijn stand de grootste oueer aandeed en ook zieh zelf daardoor de meeste smart verwekte. De Staten van Groningen en Ommelanden, die in dat geschrift ook op eene verregaando wijze beleedigd werden, vorderden eerst van de Utrcchtsche Staten, cn daarna van de vroedschap der stad, voldocning. De laatste, het geschrift van Nethenus meer Digilized by Google 141 opzettelijk onderzocht hebbende, vond ’s mans gedra^, daaria bloot liggende, zoo erg, dat zij hem den 14den April 1C62 van zijn post ontzettede. Tot 1669 blecf hij buiten eeiiige openbare bediening. In de opdragt van S , Rhetor forti examen Armimanümt, 1668, ondervond de Utrechtsche regering dat zijnc pen niet minder scherp was geworden. In later tijd (1674) poogde hij, schoon te vergeefsch, bare gunst te wiuiien cn vernietiging van het tegen hem uitgesproken vonnis te verkrijgen. In 1669 was hij als predikaut en hoogleeraar te llerborn beroepen en bleef in deze betrekking werkzaaam tot zijn dood. Godurende zijn verblijf aldaar mengde hij zieh in den twist over het werk van M e ij e r Philosophia Sacrae Scripturae interpres. Exercitatio paradoxa, in qtM veram philosophiam infalUbilem b. literaa interpretandi normam esse demonstraiur, en over het geschrift van den Utrechtschen pre- dikant Wol zogen. Vroeger maakte hij zieh bekend door een twistgesprek over de transsubstantiatie, door hem te Spa met den Capueijner Joseph Maria van Lens gehonden. Hij stierf den 9den October 1686. Jöcher schreef: «Er war ein unrühiger Mann, der auf seine Meinung ohnver&nder> lieh stehen bliebj wie er denn vor gewisz gleubte, Adam sey nicht selig worden, welche Meinung er fast in allen seinen Predigten zu Herborn auf öffentlicher Cantzel mit vorbrachte. Von seinen Collectaneis, so %r zu den Lebens -Beschreibungen der reformirten Theologen des 17 Seculi gesammlet, ist nichts heraus gekommen.” Nicolaus Gurtlerus, hoogleeraar in de wijsbegeerte en welsprekendheid, eerst te Herborn, later te Hanover, hield eene lijkrede op hem. Men heeft van hem: Disserl. de Transsubstantiatione ejusque contra Joseph Mariae a Lens, Capucini namurwicani defenaionem, Disiertatioma de conditionata, seu media tn Deo scieniia, bij Voet, Disput. Theol. T. I. p. 264, 273, 285, 309. Dissertaliones de Decreto Dei circa contingentia libera ab- aoluto, an a conditione extra Deum suspenso. Dias, de Scieniia medij. Dias, de Decreto Dei circa posaibilia, quae non fiunt. De Gratia Dei. In Epistolas ad Timotheum, Traj. 1655. Disput, de concurau Dei determinante an determinabili. Disput, de Litera et Spiritu, 1657, in het Ned. Gron, 1662, 4o. Tractatua de Interpretatione Sacrae Scripturae contra Lud. Woleogen, Herbornae, 1675, 4o. Orationes Junebrea in obitum Heid/eldii et Cauasenii, Schdae Herborn. Mecenatum, te Herborn gehouden. Oral, de Primalu Regum Angliae eccleaiaatico. I nstruetio hiator. de Canonicis tripartita. Digilized by Google 142 Ook gaf hy in bet lieht: SamwUs RhetorforU Examen Arminianumi, an. 1668, 8o. Sam. Snüth, David» getegende man, ofU een verUaring» over den eeriten Ptahn. , . Veriaelt door M. N. Hwr is noch hy-gevoegkt een Gulden Cleynooi (door Nathan Poumol, overgetet door Sim. Ruyting), Nijmegen, 1667, kl. 8o. Eene Praefatio introductoria v66t (htü. Ameaii Opera, quae Laiine acriptit, omnia in quinque vdumina distribula, Amst. 1658, 12o. JJgtende Duyalemit, 1710, 8o. Zie Foppens, Bibi. Belg. T, II. p. 878; Barman, Traj.erud. p. 239 aeqq. Voetii, Ditp, Theol. T. I. p. 264, 516, T. V. p. 728; Crenii, Aniwtadv. Phil, et Biit. F. VII. p. 127; F. XIII. p. 160; Le Long, Bibi. Saera, T. II. p. 878; Lipenii, Bitl. Theol, T. II. p. 872; Heringa, Oral, de Auditorio, p. 138; van de Water, Vir. Placaaib. D. III. bl. 429; Ypey en Dermont, Ott. der Bed. Uerv, Kerk, I). I. Aant. bl. 132; Kist en Royaarda, Areh. voor Kerk, Qet. inzond. in Ned. D. III. bl. 638, 570, 681. 591, D. IX, bl, 499; Aitsema, Saken tau Staat en Oorl. D. lY. bl. 978; Wagenaar, Fad. Biit. D. XIII. bl. 53; Steven, Eiet, of tke Seott. Church, p. 30, 33; Glasius, Godg. Ned . o. h. w. Maller, Cat, van Godg, Werk. bl. 109; Jöcher, Gel. Lex, 1. V. Abconde, 3* Aauh. van Ned. Boek. bl. 6. NETHENUS (8.) achreef: Apologia Netheniana. . . ofte Zodiacu». . . dat it: een waer- achtige ontdekkinge van de onrechtveerdige proceduren legen» hem sonder oorsaak en legen alle bülikheyt te Biratein tn ’t werk gesielt, en met eenen, een wederlegginge van de na OyU- regl gesondene Schriften, Amat. 1697, kl. 8o. Fan de noodtakelykheyd der geheiligde kentuaae, 8o. Zie Abconde, Naamr. 3< Aauh. bl. 6. NETSCHER (Gaspak) werd in 1639 te Heidelberg geboren. 