title: Die rheinpreussischen landrechte
creator: Maurenbrecher, Romeo, 1803-1843, comp | Rhine Province (Germany). Laws, statutes, etc
text: Des moet der Gerichtsschreiber oft Pastoor van al sulke verklaren den beweerde van het Testament maken, en 'tzelfde den Testateur ofte Testament-maker voorlesen, en voor Schepenen ofte getuigen doen bekennen, en daarna bij den Testament-maker en Schepenen y ofte getuigen ondertekenen, oft ten minsten bij twee van hun, oft anderszins zou bij gebrek van dat van hetzelfde zijn krachteloos en van onwerden. En ofte de Testateur oft Testament-maker, oft een van de Schepenen ofte Getuigen, het Testament niet getekend, dan moet de Gerichtsschreiber ver ofte Pastoor gelegen zijn, vallende diversiteit van gebruiken, uit de regering van deze disposition van uitsteekende wille, ordineren wij dat voor zoveel aangaat de kwaliteit van de voorschreven goederen, oft men van desselven mag disposeren, in wat ouderdom, en in welke vorm, en met welke solemniteiten, men zal volgen de gebruiken en gebruiken van de voorschreven situatie. Dit digitale boek is verzorgd door Google. "Men mag liggen in ziekte of zilver zijn testament uitstelde of uitersten wens bygesteld, schriftelijk stellen of bij iemand anders doen stellen bij manieren van bewijs, als eer men schepenen of getuigen genodig doet roepen, maar als als dit bewijs door een ander is gesteld, dan moet de testateur zelf dat aan de schepenen of getuigen voorlezend, of hun den inhoud daarvan in het kort mondelijk verklaren, en hetzelfde daarna laten passeren en bekennen in de manier dat hiervoor is vermeld, opdat men zekerlijk mag weten, dat hetzelfde zijn uit eerste wens is. Testamenten, zoals voorgeschreven is, gemaakt en gehakt, zijn van weerstand, als is dat daarinnen geen andere solemniteiten van beschreven hechten en zijn gevolgd door: Voorbehoudelijk, dat die getuigen moeten zijn mensen persoonen van de zevende jaar aan, geen legaten of andere profijt uit het testament verpachtend, en dat zij eigenlijk zijn geroepen om als getuigen over het testament te staan. Mondelijks verklaren voor twee schepenen en secretaris of pastoor en twee getuigen, daarvan men geen instrument en bezit doen maken, en wordt voor geen deugdlijke uiterste wens gehouden, en oversulex en wordt men daarop tot bewijs niet ontbeelden, maar in zover mogelijk dergelijke verklaringen waardeloos zijn in bijwijzing van de recht erfgenamen gedaan, en dat zij hetzelfde onder eed niet zouden ontkennen, zo zal dergelijke verklaringen van waarde gehouden worden, als voor een bekende uiterste wens. Iemand en magh den Testateur oft Testament maken voorlezen ofte voorhouden enige beworp van Testament ofte uitstenen wille bij een ander gemaakt, noch hem daarop vragen, oft' zelfde zijn uitstenen wille en begeerte is, noch daarvan wetelijk beschreven uitgeven: Ten zy op voorgaande begeerte van den zelfde Testateur, alsdan aan hem gedaan, en oft iemand anders dede, 't zelfde zoude... Digitized by Google 736 ©efoenifcrjcd Sonnet. fyl 3. Sit. 6, §. 1. Zijn machteloos en van onwetende, als waar dat de Testateur daarop antwoord ja, en derhalve en magh de Pastoor, oft Secretaris daar toe geroepen, daarvan geen acte oft wettig beschrijven van Testament maken oft uitgeven, op straf van gestraft te worden als stichters van valsheid. Van gelijke en magh niemand de Testament maecker voorslaan oft hem aangeven, oft hij desen of dien geven Erfgename, oft ietwes en maakt oft laat, noch gelijke vragen doen, en oft hij zelf dede, en dat de Testament-maecker daarop verklaard, ja, en magh daarop, wie boven gesproken, geen Testament uitgeven worden. Ende oft daar eenig Testament op voorgaande vragen oft geschriften, anders dan bij de Testament-maecker, oft op zijn verklaring waren gemaakt, uitgegeven en gepasseerd, oft dat het in andere manieren waren gemaakt, dan hierboven is verhaald, zou'de zelfde van onwetende en machteloos zijn. Als iemand zijn uitstenen wille stelt in geschriften, oft bij geschriften staat zijn teken, Ende dat hij naermaals voor Schepenen en Secretaris oft Gerichtsschrijver, ofte voor Pastoor en Getuigen als voor, verklaart'de zelfde zijn uitstenen wille oft Testament te zijn, als zulken Testament is ook van weerde. 15. Des meet der Testateur oft Testament-maeker, ofte wel der Secretaris oft Pastoor met hun eigen Signet zelf Testament toesegelen, en daar en boven het verklaren van den Testateur en beschrijving van die op den Ruggen van hetzelfde Testament in geschrift stellen, en zelfs met die Schepenen ofte Getuigen ondertekenen. 14. En na de dood van den Testament-maeker moeten die Seals en ondertekeningen worden gekend ofte ontkend, in bijwijn van de naaste Vreunden, ofte diezelfde daar toe geroepen, ofte in hun afwezigheid van iemand bij het Gericht daar toe verordent, en daar na het Testament voor Schepenen en Secretaris geopend en van alles beschreven oft schijn gemaeckt, en op hetzelfde Testament getekend worden. 15. Als ist dat Man en Vrouw gelijkelijks Testament maakend, 't zelfde bij een van hen van hem alleen is geschreven (doch bij hun beide ondertekend, en anderszins volmaakt in de manieren hier voor verhaalt) en laat daarom niet aan niet verwen worden te zijn, om uit kracht van hetzelfde te mogen genieten, dat hem daarbij is gemaakt, volgend op het gene dat onder den Titel van "Hyvee Gerechtigheid" wordt gezegd. 16. Erfgoden bij Testamenten aan iemand gemaakt of gelaten, en roep dan den Erfgenaam tot voordeel van denzelfden aan niemand man tot anders Verkopen, Verhandelen, Verpanden, ofte Belasten, en oft hij zulk deden, zoodanig dat deshalve strafbaar zijn, als Veroover van Goed waarvoor een ander berechtigd is, en zoodanig des niettemin, 't zelfde Goed roepen uittrekt of d'uitste wegdaan voor goed doen. Bij deze en vergelijkbare andere bepalingen in de Wetboek ten behoeve van Stuwereaars, Bedrijfsleiders, Arbeiders, Gemeente en Provincie enz. moet aangenomen worden dat "zelf" daarbij staat te lezen "zelf" en niet "zijn". 5 12) Dated December, already given in the agreement, listed under article 15. We order that the place of our Lord and Father, from the sixth of December, one thousand five hundred and seventy-two, be punctually observed, and that the principal points of the same place be verified, forbidding any other provisions, so that no clauses, concerning fiduciary obligations, substitutions, prohibitions of alienation, or similar restraints, ordered by wills, donations, or contracts, shall have effect of realization or affectation of right. This shall apply so long as the prescribed clause of wills, donations, or contracts, containing such restriction, is notified, and registered by the authorities, or as provided by law, where such goods are located, or as loans are made, by the court, of which the goods are held, and remaining there, which duty, we order to be performed, by the person first profiting from such dispositions, as above, until done, shall be subject to the apprehension of the goods, and penalty for the loss of the use of the same goods, for the benefit of the substituted, or other person entitled to the inheritance, which alienation would have been forbidden. We also order that, as regards the goods already possessed by the testator, the same shall be delivered to the rightful heirs, upon their request, within thirty days of the date of this decree, without prejudice to their right to recover any damages that may have been incurred as a result of the testator's wrongful withholding of the goods. Furthermore, we decree that, in all cases where the testator has bequeathed or donated immovable property, the heirs shall have the right to choose whether to accept or refuse the inheritance, within six months of the date of this decree. In the event of refusal, the property shall be deemed never to have been inherited, and the heirs shall be liable for any expenses incurred in the administration of the estate, including the cost of the decree, unless otherwise provided by law. This decree shall be enforced by all courts and authorities, and any violation thereof shall be punishable by fine or imprisonment, as provided by law. We further decree that all prior agreements to the contrary, including any provisions in wills, donations, or contracts, shall be null and void. This decree is issued in accordance with the laws of our realm, and we enjoin all persons concerned, including the heirs, executors, and administrators of the estate, to abide by its terms. Failure to comply may result in the imposition of penalties as stated above. Given at the Palace, on the twentieth of December, one thousand five hundred and seventy-two, by the King, with the consent of the Council. By the King's command, The Minister of Justice And for the Great Seal, The Secretary of State. 18. Als is dat na recht voor geen testament wordt gehouden, daarin geen institutie, verkiesingen of instellingen van erfgenamen en wordt bevonden, dan wel voor collegium of anderen uitgestelde wens, wordt niettemin na laatte gebruik alle uitsteekbare willen behoorlijk gebracht, voor testament gehouden, en alsof genoemd, en daarin is gemaeckt of gelaaten, staat tot uitvoering en vollediging, al of het bij een gezond testament inballend instelling van erfgenamen gemaeckt en gelaaten ware. §. 3. Wie testament mogen maken, en van wat goederen. 1. Alle mannen persoonen boven de twintig, en vrouwen personen boven de achtien jaar kunnen een testament en uitsteekend willen maken: zodanig dat zelf uit wettige redenen bij den recht niet verboden waren. 2. Die welke niet alleen en is te verstaan van ruderlijke of gereyde, maar ook van hunne gewonnen of verworven onruderlijke goederen, inningen, erpachten, renten, enz. 3. Ook dat de rechter moet doen zodat het testament na laatte gebruik behoorlijk gebracht, voor testament gehouden, en alsof genoemd, en daarin is gemaakt of gelaaten, staat tot uitvoering en vollediging, al of het bij een gezond testament inballend instelling van erfgenamen gemaakt en gelaaten ware. 1. 26. § 3 (nom. 19.), niettegenvangend: bij het testament geregistreerd, oprecht en rechtmatig gehouden, en zodanig dat bij uitstel, enz. Maar aangaande de onverende patrimoniaal erfgoed, rechten, erfpacht, renten en pandschappen, daarvan en mag niemand beter weten testamenten of anderen uitersten wille maken, noch diezelfde daarbij aan iemand geven. Die welke plaats grijpt, als waarde dat burgers en andere onbekende personen als zulke patrimoniaal goederen tusschen hopen runderen bij testament of anderen uitersten wille wilden verdelen: ten waere dat die verdeling conform of eenmaalig waard is die hulijcx beschrijving der akten, of dat hetzelfde bij de ouders alleen waard is gedaan bij manier van beschrijven dingen, en verdelen, die bij den erfgenamen zelf gedaan na rechts voor gelijkmatig en beslendig gehouden zouden worden, of tot enige roetigke verloop jikkings tegens de leen-goederen die een ander voor heeft. Maar zo veel de edelste personen aangevangen, wanneer de ouders derzelfde in volle echte bedrijf een erfdeeling tusschen hun runderen met goede voorbedachte heeft gehad gericht, zullen dan ook kinderen met zulke erfdeelingen tot vrede moeten zijn, en hun laten genoegen, in zover die de voorige hulijcx-verschrijvingen niet te weer is, volgende verschillende verklaringen bij de ridderlijke op diverse kwartiersdagen gedaan. Welverstaan, dat bij dezelfde verdeling die runderen niet verkort en worden in de twee delen van hun. (Eben voor tefl rjter ben ab (igen Giftern eine legnnfge Sertfcelilitig ber ©rbguter unter tire XinUt anincfymi* weife gemattet. Digitized by Google 740 ©ettxr»fcfK« «anbretfo. 2#1.3. Sit. 6. $.2. ©indts-gedee4le det sy geh ad t sohlen hebben, soo vetfte daer gcen verdeelingc en wacre gedaen, ende dat als in snlckcErff- deelinge Leenen zyn begrepen , ende die selvc anders daer bff werde« gesielt oft verdeelt, dam die naer het Leen-recht daer onder die stäen , bebooren te gaeh , alsdan daer toe van iiooden zyn Ik oven van consent van den Leen - beere' ^ -oat daer van alsoo, oft naer bun gelierte, te mögen dispooeren. f '■ , * 7. W&nt niemandt en magh by Testament ofte anders- sints van Leen-goederen disponieren oft ordnen sonder oorloff bfl betteven van den Hertogh van Gerre, oft andere Leen- becreo, daer af htet Leen gehalden Wort, maer daer toe heb- bende opene Brieven van believe van den Hertogb oft Leen- heer ^ is een jegeÜjckt selve toegelaten, *t zy dat älsulcke Goe- deren zijn gewonnen , verworven ende verkregen , oft oodL aide Patrimoniael goederen. 8. Behoudelijk nog eens, dat 900 die Leenen daar van mening is te testeren, maken of verhandelingen bij uitgestegen wilde te doen, zijn Heerschappij hebben boog Heerlijkheid van over Hals en Lijf te Richten, te Bannen, aan de Kaak te stijgen, en andere straffen te doen, oft dat die zijn Maas, vijf Marc, Zadel of andere Lenco, daar toe den Hertog bij gebrek van Maas geboren berechtigd zoude mogen zijn, oft dat die zijn van de principale diensten van het Land, als van Erf-Graf, Marse hale, Erf-Hoofdmeester, Erf-Camerlinck, en dergelijke, 't scheet te kennen werd gegeven, en in 't Octroi of Acte van consent verbaal, op dat in 't verleggen en besegelen der zwerft verloren gelet mag worden. Werden, tot des Land en Lands Heeren gerustschrijving. Al is dat men van Leenen, zonder beleid van den Burgers of Leerr-Heer geen Testament en mag aan zenden, soo mag men niet anders daarbij tegengestreden Leenen die eenige hinderen naar Leen-recht voor tijd solden hebben, den anderen Kinderen in andere goederen. Wel maakelijk vergeef je, zo hierboven is gesagd, 't zy dat 't zelfe geschiede met bruiklokken, ongeworvene of aangestorvene goederen, oft alodial aangeworvene goederen. Digitale door Google II. Vaa gelijeken en roagh den lancxstlevenden geen Testament makon oft andere onfaungh doen , tot acbterdeel van stjne Rinderen, van de goederen die by bat breken vai* den bedde door de doot op die selve Kinderen in eygenscbap zyn vervalleo ofte verstorben, '% tj dat die kommen van den eersteo afltijvigen ofte van den lancxsUeventle , ende dat die aijo verworvcu ende gewonnen oft aeagestorveoe goeder. veu S16), t*. Met den voorbebalt noehtans , dat soo wanneer cenigh van de Rinderen hem tegens den lancxlevenden in eenige wege qualijek droege , oft hiele , daeromme by ont- erft solde mögen werden , die lancxstlevende aUdan van't gc- deelte van alsulcke misdraegende Kindt dat van bem gekom- men is, de vrye vermaeckinge wordt toegelaten tot profijte van de andere Kinderen van den selven bedde 517). iS. Ende aengaende de ruerende , mitsgaders d'onroie- rendc, gewonnen ende verworven Goederen, die op de Kin- deren niet en zijo verstorvea oft vervalleo, daer van mögen die Eheluyden oft gelrjckeiick , oft oock dar lancxstlevende alleen, bun oft sijn Testament raaecken , gelijck alle andere Persoonen naer bun goetduncken , bebcltlijck dat de Kinde- ren hebben oft bekommen bun wettigb deel in de versterffe- • 3iS) Sicjefbe Sorförff* ifl bereit* oben g^eben . I. 2. $.i n. 4. u. 6. (©. 517). 5iG) 5Bgr. ob. Slam. 35 (©.526). 317) @. n. 6. bed folg. $. Digitized by Google 74*1 ©cfocrnfdjed 8anbred(?t. Styl. 3. Zit.6. $.2. mssc van hunnc Alders, d'wclck als voor begroot wordt op twee Vierdendeelen van hun Kindts- gedeelte 3i8). 14. Ende al is dat hier bevoor en op etfijke orden gebruycklijck is gewest, dat niemand Testamen tasje Gifte mochten genielen, en met Erfgename zijn, zo wordt nog steeds gebruik van nu voortaan opgeheven, en zal een iegelijk aan zijn Erfgenamen sulke Praelegaten oft voordeel van zijn verkregen en gereyde goederen mogen inzien als het bem vermaakt. 15. Bevordering dat die Alders tusschen hun kinderen van hunne aangewonnen ofte verkregen Goederen, die op hun Rinderen nog niet vervallen zijn, wie ook van hun gereyde, vuerende oft beweglijke Goederen, niet meer bij manier van Praelegaat oft voordeel aan een ofte meer van de zelfde Rinderen stillen mogen raeken dan een derde van de zelfde. Ten waarde uit beweglijke oorzaak van Verdienste oft ondienst. 16. Ter plaatzen daar de gebruiken toelaeten aan de versamelde bij huwelijks, te doen donaties, en voordeel, den eenen aan den anderen, 't is bij levende lifest ofte laatste wil, zo wanneer daar naar, den eenen komt te sterven, laatende kinderen, en den langst levende te herhouden in tweede huwelijks, wij willen, dat de goederen, als toegekomen aan de voorzeden langst levenden, en waar zicht blijk zal bij Instrument, gepasseerd voor publieke personen, zullen gereserveerd zijn, en gelevecht blijven, aan de gemeene kinderen van sulken huwelijks, zonder te mogen beneficieeren den genen, oft de genen, raad dewelke als zulken tweede huwelijks wordt gecontracteerd, in prejudicie van de voorzeden kinderen. Digitized by Google I ©clbcrnfe&ea ganbre^t Styl. 3. Sit. 6. $3- 743 §. 3. Testamenten van de Alders tussen de kinderen, en rechtelijke redenen van onderhands. 1. Zo ook tussen zijn Rijnen, zijn Testament ofte andere uitsteekende wille begeert te maken, mag hetzelfde doen, zonder andere solemniteiten daar toe te geven gebragt worden, dan dat hij de zelfde uitsteekende wille met zijn eigen hand in geschreven stelle, en in teken van volkomenheid van sulcx den zelfde dateert en ondertekent (a). 2. En ofte iemand bij andere manier zijn Testament ofte uitsteekende wille tussen zijn kinderen wilde maken, die is gehouden daarin te volgen de vorm en voet, hierboven verhaalt, zonder dat men bij Getuigen, tot bewijs van sulcx, ontslagen zouden worden, dan wel tot welke men 't zelf te Ede van de Erfgenamen moeten leggen, als voor. 3. Als Vader en Moeder de langstlevende van hun beide bij Testament ofte andere uitsteekende wille belasten hun kinderen eenige somme van Penningen ofte iets anders te geven, ofte uit te rekenen, zodra zij tot Volwassen ofte andere loflijken staat zullen komen, en middeltermijn die zelf te onderhouden, is de langstlevende schuldig, elk van de kinderen zijn aandeel daar af te geven, als zij tot vijf en twintig Jaren gekomen zijn, en zich tot Coopmanschap ofte loflijken staat begeeren te begeven, al waren zij al nog niet gehylickt. Van geijncken als der lancstlevender macr belast en is elk van den kinderen yet te geven, als sy vijf en twintig Jaeren al sullen wesen, en binnen middelweg hun onderhouden. Soodan is der zelfs lancstlevende schuldig, bij soo verre eenig van den kinderen eer geraeckte te hylicien denzelfde zijn aandeel te laten volgen, al is saecke dat het alnoch tot zijn vijf en twintig Jaeren niet en is gekomen. Ende ofte eenig van de kinderen in den eenen ofte anderen val quaeten te sterven, zonder tot loslijken slaat, ofte vijf en twintig Jaeren gekomen te zitten, dan is der lancstlevende gehad dat een dergestorven kindts aandeel den anderen kinderen met vollen rechten te laten volgen zonder mindering van hun onderhoud. Als die kinderen op de Algemene goederen niet hebben vertegenwoordigd, noch hun Alsters eenige wettige oorsaate van ontstning gegeven, dan mogen zij, van de Erfdienst van hun Alsters niet ontferd, noch daaraan uitgesloten worden, maar mogen dan sowel de ene als de andere daar toe komen; Behelf dat elk gelijk zijn geboortevoonsel, dat hem naar Landaadtrecht, ene gebruk toekomt, of hun bij de Alsters, naar vermogen van het Landaadtrecht, is gemaakt. 7. 5ia) Wettenge Redenen, oft oorzaken van overtredingen zijn in dit Quartier : In den eersten wanneer dat het Kindt zijn Vader , oft der Vader zijn Kindt in Recht beklaagt , oft beschuldigt, van wegen een grove Misdaad, daar aan Lijf en Leven waren hangende, in't Latijn genoemd , Crimen capitale: Ten waere dat het Misdaad eenvoudig geboekt den Prince , oft het Landt. 8- Ten tweede : Zo een Kindt zijn Vader, oft Vader zijn Kind uy t andere oorzaken onrecht, aan de Autoriteit ofte Gerichte bedragen had, en dat der bedoeling daar door grote en zware schade geleden had. 9. Ten derde en Vierde : Als een Kindt iets staan heeft zijn Vader oft Moeder , van leven tot dood te brengen , ofte als der Vader , ofte Moeder zulks tegens kun 3aa) »te Jaar vorige Quadratoor stib meest na de 11. November. — Sursee bar (in de centred public r™*J!**n1* de centred San. 1774 is namelijk eae *Df a 1 e fc d t $ p e r fr r e d> c n alt (Sedert) rebstuffed gemejndjarig. Die gewone Besluit staat in Jstol uit de Cefioneering 916t aber meest best eine Situ bungstuffadje ab, fotjbertt mad>t bie Jsinber Nr.uff erbunfarig. ouc^ m* sem Stcftamcnt ücrsowint Digitaled by Google Debureauf ganbretst. fyl 3. Sit. 6. S 3. 745- ttfit badde voet genomen ende begonst te doen, oft dat het kind met Toovenaars ende Vergifters verkeert , en tot To- verij ene vergiftiging hem mede begeefde. in. Ten vijfden ende sesten : Soortgelijk Rinderen met gewal const da, ende tegen spanning hunne Alters slaan, stoten oft andere over da, ende moetwil aandoen, oft tegen diezelfde oneerlijke, zware, hoge onbehaafde versmaakelijkheid gebracht, 't zy met woorden oft met werken. Ten zevenden : Soortgelijk dat Kind zich onderstaan had, wetendelijk geslapen sijns lijflijk Vaders echtelijke Huysvrouwe, wensend sijne Stiefmoeder, oft dat der Vader zich wetendelijk met sijns Soons elkeke Wijf te doen, ende zich te vergeten van vorenomen had. Ten achtsten : Soortgelijk dat de Zoon belet, oft verhinderde de Vader, oft ook de Vader de Zoon, sijn Testament te maken, oft sijne zaken te verrichten, in zulke goederen als bij te verschaffen, ende te vergeven had. Ten negensten : Soortgelijk de Kinderen weigeren, oft verzuimen de Vader, oft Moeder, in noodzakende onderhoud te geven in zorg voor noodlottige Medecijnen metredeling, of soortgelijk de Vader sinloos, ende onvermogend is, hem gade te slaan, ende onderhouden, en alsdan door die Verwenden, oft andere vreemde personen, die zelfde kinderen verzocht worden, zulke noodlottige Medecijnen, ende onderhoudsdingen Hunnen Vader, ofte Moeder metredeling, en dat zij daarover dat veracht, oft geweigerd hadden te doen. Ende alsoh hun luiden alsdan, als ongetrouwe kinderen der Alders, die sy niet bij gestaan, en onderhouden hebben, Erfschap ontnoodgen wordt, al en waren sy bij hun Alders niet overleefd, Zo zal diezelfde volgen den Verwanten, Vrienden, ofte vreemde personen, die na dat sy die kinderen daar toe schriftelijk hebben gedaan aensuiken, en daar onverwacht oft verzuimvend gevonden, sulke onderhoudingen hebben gedaan, en saam met zelf ook van gelijksoortige onderhoudingen werden, daar der Vader zijn Zoon, der zinloos, en onvermogend is, raad noodwendig onderhoud, Medecijzen, en anders niet versiet noch versorgd. Ten tienden: Zo een Zoon daar toe aanzocht zijnde, sieur niet en wilt verplichten, verbinden, noch Burgers worden voor zijn Alderen, oft ook die Alderen voor hun Zoon, wanneer hij van wegen betaamlijke, oft onschuldig schuld in gevangenissen gestaan, oft getroffen is, en de Alders zelf geen middel hebben, om hun daar uit te lossen, maar dat en raakt die Dochteren niet. Ten elfsten: Zo die Runderen, oft andere Verbijten, al waren sy maar achtien jaar alt, hun Alderen, ofte Verwanten uit Vrienden, ofte Vijandts, ofte Roovers gevangenissen niet kunnenassen, tot welken eynde hun ook wordt toegelaten der Alderen oft Verwanten goederen te verkoopen, zodat zij rietjes, oft onverklikkelijk, en van gelijksoortige goederen eige goederen, als zijn sy maar achtien Jaaren alt, en daar mee die losse te doen. 17. Ende vanzelf niet waarde gevonden, en dat al sulke ge van gen 3 in de gevankenis quaemen te sterven, zonder hun Rinderen, oft bloed verwanten onderfed te behalen, ofte dat zij hun ook bij voorgaande testament erfgenamen gemaakt, ofte eenig goed gegeven hadden, zoo en zóó evenwel als sulke kinderen, oft bloed verwanten daar van niet mogen genieten, maar zóóden die goederen bekeerd worden, tot verlies van andere gevankenis of andere godvruchtbare werken. 18. Ten tweeden en dertienden: Zoo die dochter zich tot ongekuisch leven begaf, niet tegenstarend dat de vader bereid was haar naar zijn vermogen bequamelijk en degelijk te bijstaan, oft dat de zoon wegens van eerlijk degelijk en stadig vrienden, bemutst oneerlijk leven begaf, als van loseren-werdt, Gijzeln of Kamerspelers, Landlopers, Sjeermakers oft zwaard-dansers, en dat bij bij zijn ouders vermaand zynde, als sulken leven niet en wilde verlaten. 19. Item, als die kinderen zonder toestemming van hun ouders zich in het huilen begeven, gelijk dat hier boven in het beginsein van den titel van "Rechten van gehuwdte Personen" aangaande, breeder en bescheidelijker is gesproken (527). "Ben onverguld, Erfgename ofte ander, dem versterven isse oft eenig goed gelaten ofte gemaakt is, op last van jet te doen, oft eenige Legaten terstondt, oft binnen bepaalde tijd uit te reijken, der is gehouden, 't zelfde te doen, te verrichten, en te volbrengen binnen jaar en dag, naer dat beleid 't zelfde bij den Richter oft Gerichte op de naakte Klacht van partij is belast, ofte bij gebreke van't zelfde, verliest hy 't gene hem bij den Testamente oft buitenste wille is gemaakt (324). Van gelijke, die jaar en dag het Testament oft buitenste wille van den afgevallen ter quade trouwen verswegen oft achterwaarts hield, vervalt van den zelfde Testament of maken hem daarbij gedaan, Ende komen soo in desen als in den voorgaande val die versterfening ofte goederen op den gesubstitueerden, oft ander Erfgename, oft bij gebrek van de zelfde, op die wettige Erfgename, met lasten van den buitenste wille te voldoen (325)." # END 5a5) Een ffitebersteljfang over Sorfdjrift tu art. 16. Bed ewegen Sectö: ,,Dat alle die disposities van subsidies, fideicommissen, verbiedingen van het alieneren, condities van weerkeeringen, oft andere gelijk so, gedaan bij Ordinantie van uitgestrekte wil, oft bij contracten inter vivos, van huwelijks, oft andere die men gemeenlijk noemt conventioneel, in wat terreinen dat die, gemaakt zijn, en zullen maar driemaal effect hebben, daar inne begrepen de eerste institutie, en tot profijt van drie personen, daar onder begrepen de eerste geïnstituteerde, declarerende de genen die vooruit geordineerd zijn van eigen werde." Digitale versie door Google ©elbe mf*e$ Sanbrtdjt. St. 3. Sit. 6. §.4. 5. Een Testament is zo krachtig, ofte die schuldeisers moeten voor alle Legaten ofte maken, en ook voor de kosten van die uitvaart betaald worden: Voorbeeldelijk dat men de dode, tot last van de goederen des Sterfhuis, wel tot taminlijke en maatlijkke manier ter aerdse mag doen bestaan, zonder nog tot huwelijk, afscheiding daar toe te bekeeren (316). 4. Een iedere mag zijn Testament wederroepen, en te niet doen, mits gebruik elende daar toe die zelfde vorm en manier, als van bet maken hier voor is verhaald, oft bet zelf met z'n band daar onder tekenen, dat hij het zelf houdt voor wederroepen, en dood en te niet, en alle dergelijke wederroepingen zyn van weerzijde, niet tegenstaande dat de Testateur van nieuws van zijn goederen niet en heeft gedisponeerd oft verordent. Als Man ende Vrouw, 't samenband, oll d'een van hun lijden, met bewilliging en consent des anderen, Testament hebben gemaakt tot bebeid van hunne beyder kinderen, Zo en magh der lancsstlevender 't zelfde Testament niet veranderen oft wederspoeden, maar moet 't zelf, volgende zijn inhoud, volkomenlijk volbracht worden. Welverstaande, dat soo eenige van den Kinderen hem tegens den lancsstlevenden soo misdraegde, dat by verdient zoude hebben daer by onterfiet te mogen worden, soo zoude derselver lancsstlevende alsdan van bet deel van bet misdraegende Kind, dat van hem gekomen is, mogen disponeren in der manieren hier voor verhaalt. Soo wanneer een Testateur verklaart alle sijn vorige Testamenten, oft uiterste willen te wedersoepen, soo worden die verstaan als te niet gedaan te zyn, als waar de dag en da tijd daar van niet en waren uitgegaan. Nulla bona nisi dedueto aere alieno. 527) Diefefbe S3orf<f>rift tfl bereit* gegeben QUn:<1.2.$.X n.23. 25. (6.521). v 328) S3fll. ob. Sinm. 317, Digitized by Google l ©ffofrnfcfaä S«nbrerf)t. Sfjl. 3. SÖt.O. S.4. 749 * * türockt , ende dat -die by mattiere van rerdeylirigc, ofte be- wysinge van sijne goedcrcn , waerc gemaeckt tuschen stjn lindere». ^ 8. AI ist dat der gener by den Testament *oft anderen uytersten wffle eenigh goet is germreckt , gegeven , ofte gelit- ten nyt fcracnte van den selven recht daer tpe is hebbende, Soo cn is bem nochtans niet geoorloft H selve t* aenveerden sonder l>ewiHignngh van den Erf^enaem , cfft vant Gerichte, daer het Goet gelegen is , maer in gevalle van weygeringe van den Erflfgenaem, is gehalden 't selve voor Recht te heys- schen , ende daer op des Gerichte erkentenisse ende verclae- ren te verwachten 3*o,). 9. Ende oft hy anders dede , ende hem selven van't goet Meister, maeckte , solde 't setve terstont , voor ende al eer hy in Recht op sijn Gerechtigheyt tot het goet gehoort mochte worden , wederom kosteloos ende schadeloos moeten stellen in handen van die zeitige Erffgenamen , oft immers solde neffens die Rest itutie oft wederkeeringe des goedts, ende belalinge van de blijckende kosten, schaden ende Inieresten, ^genougbsame versekerheyt. moeten stellen , voor't gene dat meer geh ey seht wordt. 10. Des is oock daer tegens der Erflfgenaem , den 't sei vc .goet wordt erstadjght oft wedergekeert , van gelycken gehalden genoughsame versekerheyt te stellen , dat het selve met de Vruchten , Baten , ende Profi jten van't selve goet, »ende alle Schaden ende Interesten sal ge werden , ende uytge- richt worden , aen den genen dem het by den Testamente , oft anderen uytersten wiUe is gemaeckt ende gelaeten, in ge- valle met kennisse van saecke by gerichtelyck oordeel bevon- den wordt, dat bem 't selve behoort te volgen, *t zj by uy- 329) (58 batigt tiefe Borfdjrtft mit bem in ©eibent ü&Itd)rn ©irrfnfyren bei £et>e$fdtfen gufammfn : bag bte gefefc* Uuftcn €rfren %ünü4i$ in tot öeftfc be$ 3Gad)ia#eö fefct werben , nad) III. 7. §. 6. n. 3. 4. £)ie Zefta* inentäerben fjaben a(fo erfl »ort btefen, auf ben ©ritnb br * Xejkrmrntö , t>m 33eft$ au erlangen. $affelf* gifc »ott ben Legataren, 1 Digitized by Google 750 Oefoemfdje« gontorec^t 3$!. $. Sit. 7- $. t. terlijcke vonnisse, ofte by provisie, als het schijnlicxste Recht daer toe h ebbende. Ii* Legatarissen oft andere, die nyt kracht van eenigli Testament , oft anderen unterste willen jet willen beysscben , oft betalinge daer van vervolgen , moeten *t selve doen voor den Gerichte daer 't Sterf- huys , oft die goederen gelegen zijn, ofte der Erfgenaem zyn woonplaetse heeft, al waert oock datter misverstandt oft gescbil viele, op de bestendigheyt od niet bestendigheyt van den selven Testamente. m 4 m A4 SEV. ERSTEN TYTEL. Van Wettige Successie ofte Ver- sterffenisse. < % §. i. Versterffenisse in afgaeade stam. In wat voor manier, als Man en Vrouw samen wettige kinderen te hebben, diezelfde na het eerste overlijden succederen of erven, is hier boven gesagd, onder de Trouw van de Rechten van de Personen aan te nemen, als te weten dat de Erfdom van hunne beider onterlijke goederen, 't zij Patrimoniale en aanbestorven, of gewonnen en verworven, komt op de zelfde kinderen, en dat die Tochter daarvan, wie insgelijcx de volle eigendom van de gerejde goederen blijft de langst levende 350). Als de langst overlevende van Man en Vrouw komt te sterven, vervallen alle desselfde goederen, 't zij ruodlijkke ofte bewegelijke, ofte onruodlijk en liggende op alle hunne kinderen, naar de aard en zijn van de zelfde goederen, zonder dat in het versterven van de Alser, 't zij van de eersten overlijden, ofte langst overlevenden onderscheid wordt gemaakt, ofte dat in echte staat wettig zyn geboren, ofte dat zij bij navolgende hypothec zyn gewettigd 55). Als daar niet alleen kinderen van de overleden zyn, maar ook Kinderen, ofte hunne nakomelingen, zouden erven diezelfde Kinderen, ofte hunne nakomelingen met die kinderen van de overleden in Clochten en Stammen, gelijk hunne Alders gedaan zouden hebben, zouden zij in leven geweest. Van gelijksoortige, als alleen Enckelen of Rindts-kinderen, ofte hunne nakomelingen in gelijke ofte ongelijke graad, voor banden zyn, zouden komen en erven die ook in Clacht- ofte Stams-gewijze in de goederen van hun Groot-Vader, Groot-Moeder en andere van opgaande Struik. 5. Wat, hoe en wanneer die kinderen, komme tot de versterfelijkheid van hun ouders, oft over-ouders, gehouden zijn in te brengen tot gemeene scheiding en deling, wordt hieronder gesagt onder den titel van 'Inbrengen' (342). 53) Laat (Moarnfje De voorzittende weid je voor een beter begrip. 3eerg. merkelijk ab. Arrie$ bat nemendelijkste fineid weg, zoals herzender (Drg. 33b. L 35. 233 9lml. 36.) betreffend de situatie van een totale afstammingsbeverstelling volgens het lieber leven, zonder hennern, melk te behouden, betreffend de erfbemachtiging op de erfgenamen achter in de wetten op de 202de regel en overige vermogen beërgerd parens superstes zullen (Echtvaarprecht). De wet bepaalt dat 'op alle hunne rinderen' en niet enkel op die van de eerste eeuw, geboren moeten worden: 'Bass in deze' bereik van het overlijden en beleggen van het vermogen, wat in de laatste levenstaal behoort te worden gewonnen, moeten er van worden erft en gewonnen, zodat daarin bij beoordeling van het voorwaardelijk of anderszins niet behoorlijk zijn waarneven worden gezien (555). 552) Dit en dit, onder III. 9. Digitale versie door Google. 7. Ende die Rinderen van der tweede of andere na-gevolgende Ehen geboren, hebben desgelijk alleen op denzelfde voed, oft by gelijke manier, als de Rinderen van de eerste Echt, alle die goederen in sulcker tweede of voorder Ehen aangebracht, aangestorven, gewonnen, en geworven, 't zy Beuten oft Gerichtlijke Pandschappen, waarook die goederen, die der laatstlevende in zijn eerste of vorige Weduwenstoei is aangestorven, ofte die by der in gewonnen en geworven heeft. 8. Er is ook plaats gehad en gebruikt wordt, dat diezelfde aangestorvene goederen van opstijgender of zijde-linie of Struik herkomst zijn: Ten waarde daarvoor dat in de eerste of tweede Hypothec verschrijving anders is versien en afgesproken waren, wie boven is gezegd, in welke gevallen, zal altijd te zien zijn, wat in de eerste Hypothec verschrijving versproken is, voor gaan, en achtervolgt worden. 9. Dan hetgene die Alders winnen of werven, oft denzelfde aanstertft, in de laatste Weduwenlykke Stad, mitsgelijks die ruflijke goederen, die zij acht erbteren, errok alle die Ehekinderen, van hun geboren gelykend, en te saven, naar vermogen van den aard en wezen, oft eigenschap der goederen, zonder dat die Rinderen van de eerste of tweede Echt, daar in eenig voordeel hebben, en krijgen. Sidder de tweede stam. Digitized by Google ©toernfoeö 2nd berechtigter. Sft. 3. Zit. 7. S- 2. 753 10. Logevalle en Erruva stander Ehe gegolden ende vergevonden, is, ende een van beider Ehejoven versterft, eer die erflingen ende gevonden gerichtelijk geschiedt, soo sal alsulven Erve den Voor-kinderen gelijkewijs verblijven, niet tegengestanden, dat die betalingen ten deel of in het geheel niet geschieden is (535). Of tegengesteld, na den dood des langstlevenden aan de Rinderen van de tweede of anderen nakomenden Bedde, daar inne de betaling is gedaan, jaarlijkse Renten beset ende belagd worden van de Coppenkigen naar aanleiding dat die in het tweede, derde of anderen huwelijk betaald zijn, tot dat diezelfde met de verlopen aan hun zijn betaald en afgelost. Des sal zich de laatst overleden behoorlijk expurgeren, oft onder Eed verklaren, oft in het scheiden van de eerste bedde daar geen gerechte penningen voorhanden, en geschikt zijn geweest tot de betaling van de voorschreven Erft, naar de betaling van de andere schulden, om van het gebrek voldaan te worden, alle bedrog en gevaarlijke handelingen ganz en geheel hier in uitgesloten. §. 2- Van Eenkindtschap van Kinderen van verscheidene Bedde (356). Of wel na gemeene beschreven Rechten, die verdragen, beoordelen, en voorwaarden, daar door die recht Erfgenamen van Huere aanbestervene, of toekomende gebuurlijke Erfschap afgekeert en uitgesloten worden, gemeenlijk krachteloos, en van onwaardig gehouden zijn. Zo is doch dit Eenkindtschap uit merkelijke oorsaken toegelaten. (©.533). (2)de in dit besluiten §. voorgetragene Care oecon ber 6ttt# ftmbfcfyat enthält burdjauä nid)t$ lntgenmid)e$, sonder betreffende SBorfdjrtften, toegelaten in meereren aiu ber Sonder fyten te lezen. — 23er ter ausgefprodukte broecke is ben SSorfinbern ein <&xbu<t>t gegen ben ©riefparen goed seegrnnben. Een kinderschap is, als Eheuwen kinderen met elkaar verwekt hebben, en een van hun beiden daar na komt te sterven, en dat de overlevende zich tot de andere Ehe begeeft, en dat alsdan besproten en besloten wordt, dat die kinderen van de voorige Ehebedrijf, met die gekomen, zullen worden, een kinderen zullen zijn, en aan alle hunne gelijk gelijk erfen. Maar alsof in de bespreken en oprichting van Eenkinderschap allerhande beperkingen en ongerechtigheden, ook ontrekkingen der goederen van de rechtelijke Erven ontstaan kan, zo zal voortaan die na volgende ordonnantie van Eenkinderschap, tot verhinderde alles twijfel, haat en ontrekkingen der goederen gehouden, en geen weerstand overtreed worden. Te weten, dat als de lankste levende van twee Eheuwen weerom zich verhuikt, en de kinderen van de voorige Ehestand, met die gekomen die in volgende Ehe geboren zullen worden, Eenkinderschap maken wilt, zo zal hij sulcx den Heer, oft zijnen Officier en Schepenen, daar onder hij gezeten is, te kennen geven, de welke dan voor de Kinderen Mombacoren en Voormoeders, oft in geval dat geen en zijn, drie ofte vier van den naasten Bloedverwante van den afgestorven, tot zich beroepen, en met hun rechtelijk raadslagen, oft't zelf de kinderen dienlijk is oft niet. 5. Tot welken einde sullen sy hun in den eerste nacertig doen berichten van der eerste kinderen nalatenschap, die sy van hunne afgestorvene Vader oft Moeder erft hebben, ene wes sy van de toekomende Vader ofte Moeder, soo die eenkindschap gemaakt werde, kunnen, ene selve alles tegens een ander erwagen ende o verleggen, Ende soo die gelegentheid der goederen soo ongelijk bevonden worde, dat die eenkindschap sonder merkelijke schade ene hinder der voorige Ehe-kindera niet geschieden mochte, sal die selve eenkindschap ongedaan ene achter wegen blijven. 6. Daar nochtans geen merkelijke ongelijkheid in de goederen oft anderszins na gelegenheid bevonden zal worden, maar dat die eenkindermaaktingen den kinderen ook nut en profitelijk zouden kunnen zijn, zal men alsdan die Puncten en Artikelen der Een-kindsmaktingen, daar op men die zelf met goeden advies en raad gemaakt en vervat zal hebben, door den Greer, oft Scholten en Schepenen doen op te tekenen, ene bij die zelf beëgelen, die den partijen met gedeelt zullen worden, zodat daar met alle misverstand, geschil en onnodige kosten, zoveel mogelijk verhinderd mogen worden. 7. Des sullen der Kinderen, Moemuir ene Voormeunders, ene zodan daer geen ene zyn, die naaste Bloedverwanten, die tot die Een-kindermaakting gevordert zullen worden, den Heer oft Scholten ene Schepenen, ter plaatsen daar sulks zal geschieden, aan Eide staat geloof ene verspreken, dat ze die Een-kindermaakting, als den kinderen nut en profitelijk zijnde, ingewilligd hebben, ene niet anders weten, geloven ofte verstaan, dan dat alles den voorschreven kinderen niet ondoenable is, d'welck ook in de voorschreven schrijfture der Een-kindsmakting aangetogen en verhaalt zal worden. 8. Ende offt by de Een - kinderschap den voorgemelten kinderen van der eerste of tweede Ehe, jetzomer vooruit te hebben, gemaakt waar, 't zelfde zullen zij ook alsdan meerder voordeel hebben en genieten, en daar na met den gemaakten Een-kinderen in de resterende goederen gelijk recht te delen gaan en erven. 9. Desgelijk zullen die Een-kinderen ook apart hebben 't genoeg aan hun van hunne naaste Vreunden, ofte zustervolgens bij versterf, Testament, giften of andere Titel van andere personen zal toekomen zonder dat hetzelfde in de Een-kinderen-schap zal komen of begrepen zal zijn. 10. Als onder die goederen van Een-kindtschap enige Leenen, ofte andere goederen zijn, daarvan zonder Octroye, ofte believen van den Heere men niet en mag handelen ofte disponeren, en dat hetzelfde daar toe niet en is verworven, zo is bij gebrek van dien diezelfde Een-kindtschap krachteloos en van onweren. §. 3. Versterf zijn in opgaande Stam. Vader en Moeder, ofte iemand anders in opgaande strujk of Stam, en zijn geen Erfgenaam van hunne Rinden, Kindjes-kinderen, ofte hunne nakomelingen in de goederen van hun niet gekomen, 't zij bij vrolijke of andere giften, zo lang daar Broeders en Zusters zijn, ofte hunne kinderen ofte nakomelingen. Maar zo verre dat aflijvige Broeders, Zusters, ofte derzelfde kinderen of nakomelingen achterlaat, diezelfde worden voor Vader, Groot-vader, Moeder, Groot-moeder, en anderen in opgaande Stam tot erfgenaam gevonden en voorgetogen met uitstaging van derzelfde. 3. Ende of nog broeder, nog suster, nog andere der voorseen persoonen waren, om tot die verstandisse te komen, zo sal die vervallen eerst op den Vader en Moeder, in leven wesende, of bij gebrek van hun, in representatie of tredende in hunne plaats, op de Groot-Vader, en Groot-moeder, en zo voorts in opgaande stam. 4. Doch met den beschrijven, dat de Vaderlijke goederen vervallen op den Vader, of op zijn Alders, en de Moederlijke goederen, op de Moeder, of hare Alders, en dat de gewonnen en gereedde goederen volgen den naasten uit den block op den graf. 5. Wanneer de Alders of Over-Alders hun Kindere geven in demjenigen Vermogen, maar de overige ben ingepakt in dat Vermogen, moet die Jfrnber intrst onben ingepakt in die Ämtern ontvangen Ratten; en die Ämtern geven die Benigniteit in die Benigniteiten Vermogen, die overblijven in de Kinde-erfe op de Vader. 6. Kindren eenig huis of ander goed gegeven, en die zelf Kinders voor de Alders komen te sterven, zonder wettige Kind of Rinderen achter te laten, of dat die Kinde-kinderen bij hun achtergelaten, ook voor de Vader Groot-vader of Groot-moeder geraekt zijn te sterven, zo valt en erf als zulks goed op die Alders die dat gegeven hebben, en niet op die Broeders of Susters. 6. Dit ook plaatsen grijpt, al en waar het in de hylicxe Voorwaarden zo niet besproken, blijvende der langsliggende niettemin zijn Tochter voorbehoudene: Ten waere dat dem aangaande anders bij de hylicxe Voorwaarden waren verfielen en bevoorwaardt. 