title: Floris ende Blancefloer door Diederic van Assenede. Mit Einleitung, Anmerkungen und Glossar herausgegeben von Hoffmann von Fallersleben
creator: Diederik van Assenede, ca. 1230-1293 | Hoffmann von Fallersleben, August Heinrich, 1798-1874
text: Sint dat fi leren begonsten 350 binnen vijf jaren, die kinderen constant latijn spreken wel te melden, doe mochten fi in weggen en in spelen ende in den hof zeggen in laatste haarlijke andere den wille zij aangehengen dat zij leek niet en mochten verbeeld, dit hadden zij zo langzamerijden en der minnen zo lang hebben geploegen, dat niemand was geborgen en met zijk het veld openbaart tiers dat zij koning die meestere geverzocht, dat Floris zijn kind Blancfloer zo had gehemd, dat hij een geen naam nooit meer, die hem zijn naam had gegeven, oft mens hem gehoogde en liet al zijn doe balch hij harde en was onberoepen; het dacht hem wonderlijke dertig eerlijk hij te vrezen vrouwen ging ter cameren, daar hij vant binnen, raad te nemen, hoe hij deze minne van den kinderen mochte kunnen vrouwen zei hij, 'wi hebben verloren Floris ons kind, zo ik bevonden.' Die vrouw was van geheugen moede, te meer was zij in grote angst. aan haar vrouw werd zij gewaarschuwd, dat hij kwaad was en verbolgen zij en piekte, hoe zij hem mochten vertellen minieme en met zacht spraken: 'ay here', zei zij, 'bij welke reden zijt u ons kind verlaten? scheint, en zij scheint geen kinderen.' De leeftijd, die zij mochten vinden, 'vrouwen', zei hij, 'ik wil u ontbinden: Floris heeft met al zijn hart aan Blancfloer zijn minne zoo hard gekoert uitdenken, en zei, dat hij niet zal laten alzo lang, als hij zal leven.' 390 Vrouwe, wild ik raad toegeven ende denk ik ook wel gedaan, ik wil haar hart doen afgaan; als dan die heid niemand Florise voor de voren naam van haar. Dat zij dood is, dat iemand wel weet, dat hij haar al haar vergeten, en zijn minne aan een ander kerende die hij minnen mag met eer. dan wil ik, dat hij in zijn rechter neme een vrouw van hogere geslacht. Voorzichtig dat die koningin van hem die zij, die de koning niet diens, ze was hoog en goedertieren, en bedacht haar harde schier ende dacht, hoe zij mocht verwerven, dat die jonge vrouw niet gingen leven, en geschreven mocht des konings loof. 'Hier', zei zij, 'desse raad is goed. na dat, dat je zocht, dat staat, sal ik ons geven betere raad: machtige Floris heeft geen intrede voor hijzelf, dat hooge kind Blancfloere, die zij was, dat ik mij verontschuldig des en bens in harde grote ware, tens dat hij overweldigde de niemand, dat in lichte mocht bederven en van grote rouw teren gaan; Digitized by L^ooQle 13 dan waren onze schade en ons tornen meer, dan hij was te voren. Men gewoon nooit prijs nooit lof noch vroom, en kwaam nooit oor, dat men zich verlust en misvatte; het is beter, dat men zich laat leven. Vrouwe, zei hij, 'na raad daar toe, 'here, ik zocht uit, wat men doet. Jij meester, moet hem zijn leven maken en onafmachtelijk, bij dergelijke dingen behalve in Montorio en soortgelijke school, daar te leren met andere kinderen, toen jij meester zijn genoegen. Hij zal daar welkom zijn.' vrouwe Sante, die vrouwe van der port, tiet dat sie diese falsche hoort, dat hij een kerstenaar heeft gemaakt en daar omheen zijn dag gevallen; falsche hem met leven verleden; jonge vrouw Sibylle heeft geleden onder die kinderen, haar geërvde, die hij daar falsche vinden vele, door de kortere vinden dag; dies hij nu hoort geen gewach, daar hij vallen nu mee plegt en hem zó aan het harte leghet. dan moet hij beginnen coelen, en zijn harte is langzamermin gevoelen van Blanchefloor der sterke minnen, en elk nu weer begint, die hem de oude ziel verjongd. dus mogen de kinderen leven, maar als Floris dat falt gebeukt, hij zal wenen en eisen, dat men met hem Blanchefloor aan de Montoriën aan de school voert. Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren ‘Twas hier, feit ik hier, ‘uit de ghem,’ om mijn liefde zacht en behendig, dat ik de duisternis niet mag plegen, 476 niet door mijn school onderwinds, bedrijf sal ik je ter Montorien vinden; daar zal ik welkom zijn en wel ontvange worden, dat daar blijven en de schel boeien, en leren leven en streven. ‘Heren,’ sprak Floris, ‘waar zal dam blijven Blancfloer?’ ‘Mijn liefde,’ zei hij, ‘hier, hier’ hij spuugde de tranen over zijn haren en begon te wenen harde tranen, dit en doet niet,’ zei hij, ‘heb je dit gebod waar met je zouwen; 486 dit doe ik met mij daar, in vreugde mogen wonen met jou, doe baat hem de koning en het vee dat hij vreedzaam voor mij was, 400 hij zocht hem ständig Bloesem, binnen veertien nachtenocht eer, dat verminderde zijn harde zwaar; al die hij nood, hij loert aldoor. doden die zijn vader, de koning Flemish, roepen een zoon bij hem te vinden, die lechtheid was en kwaad tede dan, die riep hij naar varen met zijn kind ter Montorien, daar hing je vinden, en gaf hem al dat hem bekende. 502 maar Floris vervolgde en weende, al daar hij verlangde van Blancefloer en zijn levenslust. Dus al graag was zijn vaart, voer hij weg naar Montorien vaart. Daar vond hij den heer Goras, die hij welkom was. vrouwe Sante ontving hem blij, ze deed zijn hoedje af haar dochter, jonge vrouw Sabien hield hem ledig onder de jonge vrouwen van de peer, dat hij zou horen of het woord en hij bij lichte mocht gehoort in de herten een andere minnen, 515 daar hij hemzelf zou kunnen verhoogen en Blancefloer vergelden kunnen. Men wijdde hem vele en leerde hem, daar hij luchtte toe keerde finen, zo wat voet was; Al dat hij hoorde en las, altoos was hem die gedaan te voren van Blancefloer, die hij had verder geraakt boven alle, die hij nie gevoel, die hem zo vast in het hart lachte, dat zijn dood leven in grote bedwang die while dacht hem lang te duwen beide bij dag en bij nacht, dichte verdedigde hij hard onverwachte te halve woorden aan zijn sprak. Dit leefde hij met ongehinderd en klaagde dikwijze zijn eiland, eer de veertien nacht kwamen ten einde Alfie voltooid was die termijn, daar hij omheen had gekeerd, entie veertien dag waren komen ten einde en men hem Blancefloer niet meer zond, dan was hij in voorzicht groot, dat hij fonend wervelde, dan was hij droeviger dan hij was eer; die ronwe wies hem het langste voor meer, hij konnen niet vergeten. dan liet hij flappen en eten, beide dat eten en dat drinken, doch begonnen hem onwetend te maken, want zijn vlees was al al ga maakt. dan was hij weerzonder de kamering, haastelijk zijn koning te vinden en ontbood hem van zijn kind. die niemand hier hardere mesquineté, hij werd wonderlijk groot en reeks de koninginnen te hem: ‘vrouwe’, zei hij, ‘en wet ik hoe ik ben dat wonderlijk komen aan deze dingen? ons heeft ontboden de kamerling van onschuld voor niemand, nu gaat, hoe meer besteedt toe voor! ik weet, of dit toverij van Blankevloer fijn amandelen, of hij verwoed zichzelf Floris, dat hij hem ongelijke wijze is gebracht al heeft gehad men mag met haatlijke komen. Ik wil haar te hoon doen tovenaar af zitten; hij faalt lichter dan avondstemen en de minne al vergeten van haar, als hij dood sal weten.' Hoe god, hoe groot is die domheid, die de koning heeft gedaan, dat ze toverij fonde hebben gedaan! zodanig heeft de minne ontfaan, dus hief tierend minnen begonnen, dat ze nooit goed noch kwaad niet kon stellen, ze minnaars weder met elkaar verdringen ; zodat hield haar hadden gehaten en haar ontvoerde naar Montorie was, dat ze niet finds blij en was, met pijn leidt ze haar leven, haar schaken en haar leven hadde haar zetten al beëindigd. Maar des en had ze niet vernomen, dat dit ongelijke tale om haar was. Dus pijnde haar echter de vrouw dat, hoe zelf mocht ledig zijn van de dood. 'Ah, hier', zei ze, 'het zou wonder groot, beide wonder en kwaad, dat men zó zou een kind verliezen. het is beter, dat men Blankevloer naar Nidel ter markt te voeren. daar zijn commandementen komen van verre, die onlangst zijn meren; alf het des werden gewaakt, dat ze zó zouden zijn en het werd meer, ze zenden haven veel om te geven. dit, hets best, en laatse leven! Sinds die selen dan voeren zo verre, dat girome no meer om te vereren; dan dwaashede macht werden niet. Doet hem die vrouw zo hard aanriet en is erensuchte woude, zij ide hi, dat hij dat doen zoude; en ontboodt tussende portretten van der dat, dien gebood hij en gebleef, want zij liefkens kwamen waren, dat zij te Nicosouden varen en met hem wenden en voeren te koop die soon Blanceflore. Ze gereden haar vaart en namen Blanceflore met hem, en alzo kwamen zij te Nicos en stegen ter markt hrochten, doende vonden zij commans, dat zij mochten met grooten acht, met de haven. Nu hoort, wat zij om die gaven! Dat wilde ik u maken cont: zij gaven van goud en zilver pont, van zilver en honderd vetale, honderd pelotten, honderd standaarden, honderd koppige gouden, honderd blauwe purperschuine, honderd mantelen roodpelsen, honderd vogten, die goed waren, honderd valken, haviken, sporen, waren, honderd ros groot en klein, zij gaven ook, dat wilden zij wel naar die tijd dat disorio was en gezwgen die recht waren, een kap geworcht van goud, die nu nog heden maken fonde, hij zoude grooten kos doen daar toe. En daar te voren, hoe zijden t dat nochtans niet een man gesehen zo goed. Nu hoort, wat daar aan gemaakt stoot! Daar stoot, hoeghedane wijze Des konings zoon van Troje in Parijs Helenam voerde en geboven, Digitized by L^ooQle 19 637 en hem na volgde haar man, die koning Menelaus terugbracht en hoe Agamemnon leidde daar, des hij veel had uitgetest; entie Grieken Troijens overwogen en die de moorden met storm vochten en hoe die van binnen weer terugkeerden, aan de schadeloos gemaakt was, hoe Inachus, Venus en Pallas een appel rond en rond gingen en streden, welke bar aan beelden vonden; want in dat appel stond geschreven, dat men die soo moeste aanbidden; en hoe zij keerden op Parijs, dat hij zonneffende te rechter wachtte, en dat hij schiedend stonden gesedent, en hoe haar groote schreet onverwacht ging, en hoe hem Inachus beijvert grote rechten te geven; Pallas zei, dat zij maken wilden den bevelen ridders, die zij geboven lieten; Venus bevestigde hem dat de soomste vrouw dat zij aan moeder was geboren; en hoe zij dat vrouw had teruggevonden, en hoe zij den appel Venus gaf, en zei, dat zij met recht had, Op de schadeloos stond een karbonkel teen, een kelk zo donker als geen, al eiser in licht nog rijker, daarin in die hand hing die bever, hij maakte zo licht daarin, dat men daar bij mochte bekennen, zo wat haar voet moge zijn, moraat, klaar en wijn, penningen aan fieren en aan gonden, en zo wat men kiechten wonde. Dien karbonkel had in de rood een vogel, die daar boven stootte. die den vogel zicht, hem door, dat hij leven en vliegen mochte, den kop maakte Vulcanus, dien ik hebbe beschreven doss. Het brachtene uit Troje Eneas, daar die dat testorct was. Dit liet hij zich eer fier aanvallen in dat land van Lombardije, waar naers werd hij gegeven voor, dat hij te Rome kwam in die poort, in des keizers dreef, en hij verdacht van den een tot de andere voorwerp, dat hij de keizer was gekomen toe. En een dief had gehad doen en had te Nide de markt gebracht, daarne die commando had gehaald, diene om Blankenier te geven voor, als wij te voren hebt gehoord. Die commando der jonge vrouwen waren blij, voor wel, wat denken zij, hebben zij gehad, mochten zij te Babylonisch komen binnen, dat de drie vaten aan de grond wonnen. Die voeren weg, en haar vaart beviel hem wel te Babylonisch vaart. Zij waren blij, dat zij te Babylonisch kwamen, blij dat zij die jonge vrouwen namen en gaven ze te profeteren de admiraal, die de oude man beval voor, zodat zij hem werd verguld voor. Dan dankte hij en nam orlof en reden met blitskapen door. Die jonge vrouwen hadden voor goede gedenken iedereen, die oggen voor sier, die donker voor klarend, voor goede fit bar dat sier haar, zodat de admiraal meer bij, dat zij van begenen geschatte zij. Bij was gewoon als haar lichaam, des jaars te bebeneen wijf. Die gedenken, zei hij, als ik breken, daar baronnen wijven en bestpreken, dat zij mochten nemen en houden te wijd, en dat niemand bij mijn leven nog zou minnen. Hij deed zich in een tor binnen, daar vond hij sier jonge vrouwen in, zeven en twintig meer niet minder. alle die beperkt bij, met goeder trouw ga om te nemen te die jonge vrouw, en te dienen dagelijks. Doe ik die en die hartelijk, dat zij troostend en haar zeggen, dat bij een jaar nog zolang beiden, eer bij haar wille gevolgen; en bij dat doen bij derdevle faken, dat zij die vasten daar binnen zouden leren, en wil zij bareren als dan keren zich en haar rouw vergeten, daar tenden mag zij weten, dat men barer verwerdemen zal dat land van Babylonian als, en men zich zullen kronen een klok en maken zich trouwe aan den rijk. In een vreemde land, hoe ver wringt zij haar land met grotere klachten, met grote pijn! In al de wereld kwam nie het geene dat zij verwerd, noch voor goede wijf, die voorzichtig is om haar leven, als Blancafloer doet om dat kwaad. Zij weet van rouwen hoe te verdragen, hoe dikwijze seint een pijnlijk wijf! Hoe ver rouw met mijn leven, mijn zoon Floris, mijn zoon Amorij, mijn voet lief, mijn voet Amorij. Tot blauw zijn daden wijd zij zoon begon, maar wij waren onlangs daar in. Tot leefden wij met voeten speelde, na moeten wij droevig Tele, en blijven altijd in den toren. Die tijd, dat ik werd geboren, die moet zijn vermaledijd! Dit heeft beredeneerd die leden niet; zij zijn vermaledijd dat beredeneerd, dat men Florise van mij schiet. Aha niet, hoe kwaad is deze natuur! Soms bestaat een goede, een kwaad dat men hoort, en daar men van af moet spreken, voor mij moet god over deze wreikingen en moet de fenden tot dieper hellen, daar de die duistheid moeten quellen eeuwig meer aan zondende en vaderloos. Dat heeft mij gedaan in eilende. 770 Ik wens, dat Floris ooit heves dood, bracht in al zijn grote nood, dat hem waadt, dat hij leeft, door de storm, die hij al met heef, aar arme twee zeggen, om met? 775 Ik weet ik wel, dat Floris is van Spanje eens heidens koning zoon. Al heb ik dommige gezind, ik weet wel, dat hij met mij niet getemt en met niet en bestaat maar heme en hem niet van mij te rechter; hij is van zo hoog geplaatst, dat ik zijn waard niet en bem, maar dat hij mij mint en ik hem. Floris mint mij uitermaten, 780 zo doe ik hem, in cas van gebeten, mijn en kan ik raad geven, is en kan ik niet vergeten. Mocht zijn, dat ik gedagdacht, dat ik vergeef voor groter kwaad en ik mocht blijven zonder toren van Floris, die ik heb veroverd, diens ik zo van begin min, dat was grooter oarch van mijn vijand. Voet je vriend, en mag niet zijn, 795 die rouw zal blijven in hart mijne, beide bij dag en bij nacht staat uit zijn in mijn gedachten; als ik je nu genomen en gewaagd, daar ben ik kortom mijn dag door. Die rouw zal blijven met die gedachten. Treurig worden wil ge schreven bij grooten nijd, wel voet je vijand. Jou best zo hoog, dan heb je verdient, dat al diegene die je minnen van die landen, die binnen, God wasde werd van groten loon, die je maakte; jij best zo goed, so hoffelijk, zo goedgezind, men zoude komen vinden je valtens in de wereld, die je geschapen. Dat vermaakt de getroostende kracht, dat ik niet en zwaar begreep. Nou moet ik door dinen wil leven zonder blijvend een jaar. Digitized by v^.ooQle 24 815 Defere roeoe ende dit grote feer ne mag ik meer na verwinnen, Floris, en fie bi daar minnen.' aldus heeft Blanceflor gehuild dien rouwe, die fie int hart dragt, aldaar fie es in vreemden lande, voor haar hart leidt fie haar handen; haar zegt, dat haar hart zal breken, van rouwen mag fie niets spreken. die jonge vrouwen, die bi haar Zaten ende slaapwegen zoveel hartstochten, entie grote dag hoorden, fi troostten fie met voeten woorden ende zeiden, fie dacht haar niet ontsieren, haar en voeding meer al goed geschenk. Nu laat ic van Blanceflor blijven, ende wil ik zeggen en beschrijven van den portret, wie die brochten ter recht te Nijl en daar verkocht. fie hadden haars heren geboden gedaan, haar ding was hem wel vergaan; fie hadden gewonnen harde veel ende keerden weer met grooten spel. met groter blijdschap mens ontsier, ende gaven op baron hare den koning, als hij gehoort en woude, dat zilver metten grooten gom; daar toe die parel, die sandel, die hema bepaamde harde vallen; die blauwe parel, die rood pakje; die valken, die haviken, die sporenwaren; die ors, die harde goed waren; den goldenen hoed daar toe gaven, die was was veel hebben. die nam de koning in zijn hand, en was geen zo goed in zijn toon, en alle die waren in die feier, fie priesden en beoefenden Tele, na hoort, wat doet die koningin? 855 fie was nog droevig in haar finne, dies en nam fie geen waren. Hier, zei ik, nog ben ik in wareende onvermogend nog ander ongeraad: alles Floris weer komen zal en Blancaflora vragen, wijze wij dan besteed over een dragende, dat wij antwoorden, waar het is. Ik ontsie mij en voorzie des, alles hier niet en vindt. Die het zo van harten hield, dat hem die droefheid zodanig pijn deed, zo gaf hij mogelijke licht in het hart en hij den roos gevonden zo groot, dat hij zichzelf zelfs te doodocht in een andere manier verloor. Zie en raad behoefte daar toe, in wat men hem bestraft zeggen mochte, daar men zijn droevig hart bij verhoogde en men met lichte levende behandelde. Verlies winst, hets bij onzekerheid. 'Vrouwe', zei hij, 'ga voort, ik doe uwen raad en niet elk here, zei hij, 'ga het doen toe aan een graf en dat van marmer hoog, beide van marmer en van kerstale, dat doen maken en bewerken valle beider met schoonheid en met goedheid; dan mag men u ontbieden hoedanlik, en als hoorde om vragen, zo mogen wij doen zeggen, dat zij begraven zij. Hier, zei ik, niet lang meer dat mocht ons gelukken verleiden, des zien wij te harde haften daar mee.' Ten handen die koning ontbieden deed, na die dat zijn moed gebracht, goede meester en diere genoegen en daar toe die gevonden, hij wijdde hem een soort deed en zei, dat zij namen goed, daar begonnen zij werken onder een boom voor een monnik graf, daar men wonderbaarlijk Seggen af maakte. Het was van kerfszand en van marmeren, en was creure nie gemeen, 900 zijn en voonder in geschreven : die vogel, die in de lucht vliegen, verpent, lijster, met andere dieren, en vischte, die in de rivieren, in des vlees grote zwemmen. 905 met dieren zijn enen en met gehuizen fierden die goudsmede haar weike. ten hoofden zetten zij opten ferk, daar men bent moge beschouwen, een beeide van steen marmer gehouwen, beworpen van siveren en van goud en van varken menschvlees, blauw, rood, geel en groen; bij de rijkdom van Salomoene en bij haar zelfs lijf groot maakten zij, dat altijd boot fijn hand aan de Toren was gerect, als wier metten werken beduiden, en als die zon daar aan ebnen, zo was mens in de wereld geen, 920 die daar had de ogen, dat hij den schijn mocht zien doghen. Sij waren midden op dien dans Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren in Surijsse krone een karbonkel stoet, 940 die voor licht om hem te maken, wellicht voor iemand die gehaakt, dat hij al voor klaar daar was behaald, oft sneeuwschijn waar en middag, hoort nog, wat men leven vindt: 945 daar mocht men zien den wint en lange pipen, daar was de deur, alle de genen, die daar leven voor, doette wonderlijk dingen, van den wind die daar die pipen ging, 950 was voor gehaakt met lucht, dat de een den ander dikke kost, beide kost en helft veel, al waaierende stoeden zich met speel; als die wint weer lach, 955 hier lach bleef staande en lach vriendelijk in een ander oogen. dan begonnen ze die bloemen te doven, die ze in hun hand droegen. Digitized by L^ooQle 28 als of ze hem onderhoeden 960 en leefden, als of ze hadden, dat dachten hem allen, die waren bij, daar was ook een boom geplant, sogedanen vindt men genen in het laat; die was gezet in het graf ten hoofden. 965 zoveel kleine bloeiden en loofden in alle tijden aan den jaar, dat was de waarheid openbaar. Die boom wil ik nu noemen. Hij heette evenus, zijn bloemen 970 waren wit en rood, zijn hout had natuur groot; als waar en in een vier brassen, en mocht hij ook brand winnen; zijn loof gaf ook 975 den voetstoot rook, die ik man rook, en voeter, dan wil ik gegooid kunnen. Tegen de stoet ook tegen de zonnen een boom, die heet tyrann; zijn rook mocht niet voeter zijn. 990 aan de rechterzijde stoet een kruisjuffer en aan de linkerzijde baalsmeergaf; daar mocht men die baalsmeer zien in al haar af, van de kruisjuffer viel kruis af neder. 985 van die tweë bomen en was nuweder, hi en gaf den rook voor goed, dat hem dacht, dier onderzocht, dat hi wäre in paradijs. die deel vier bomen plante was wijs. ,990 alle die goede die waren doe, doe had fete; hi bewaakt toe die goede, die daden die bomen groeien, altjaar loven en bloeien. daar boven plagen altoos te zinde 995 ende in de singende vogelkinder, die nie en worden voor bedwongen no summer no winter, sie en fongen. so voeten geluid so onder hem maakten, wellicht dat sie twee daar ghenaakten, 1000 even fruivoet met even jongelingen, die geloofden waren onderling, die hoveli en natuurlijk waren, die mogen te hand haar minne baren: vanzelfnaam was die zaak. twaalf dat sie hoorden dat geclancl, sie spogen te samenvatten hastelijk en onderzoekte hem vriendelijk. die minne was voort, die sie dreven, dan ik u telkere ochtend vind gesignaald. maar was een dorp en een deur, als hij zocht soude daar voor, hij hoorde daar de vogelzaan, hij zag daar af voor groot bedwang, dat hij hem waag om te minnen daar naar onderzocht, maar al daar moeite hij flapte ter sevelzeter, hij beverdeken hem alle die leden. die bomen stoeden alle vier om dat graf, dat zo deere was en zo goed, dat ik gepraagd niet en kan na haar wijfen. om een jonge fruivoet was niet en geen zo goed gemaakt, maar wat er aan laghe, en ook wonder te doen plagen: voor haar, jongsten, kalcedozen, wonderdooier, bercolen en sardonen, juwelen, kristal, diamanten, amethisten, topasen, juwelen. met dieren leven wacht graf bevallen. Digitized by LloQle 30 daar mocht men een fine ane fijn letteren al geferderd tan gonde so op eetbare, wie so woude ende leven concept dat hij laat. 1035 nu hoort, ik vegg wat dat was. daarvoor, hierbij blankbloed. IN DIT GRAF OP DE SSN TLOBB DIE DE JONGERE FLORIS DAT SCHOBB HAD MET GHESTADEGHBE HBTB HADDB GHBIHT 1040 daar dede die koning overal gehouden Tand finen landen alle den lieden, kind en kind, man en vrouw alles lief alles haad, dat niemand der waarheid vond 1045 jegens Floris, Tan zijn fiere amie, en niet vonden veggens al van haar, dan dat zij dood en begraven was. Doe ontbood men Floris, dat hij kwam. die bootscap was hem wel genoemd. 1050 hij gereedde hem en nam ontbloot aan alle die gene, die waren in het hoog wil ik keerde hij terug naar land, hij reed in die sale, daar bete hij neder. hij groette zijn fiere moeder en zijn vader, 1055 en daar na viel hij alle samen; hij vroegde te hals om zijn amie, hem antwoordde niemand, die dorfre was die rechte waarheid, als hij zijn vrouw. doe hij niet schrik en hij geschrokken, 1060 werd hij verraden en ferm ontdaan en liep weg naar de kamers van zijn moeder. “Truwen”, zei hij, “waar is Blanchefleur? mijn amie, die ik hier zocht? 9 “uw amie? des en vroeg niet.” 9 “Graaf, waarom fchersen?” “in doe.” “Graaf, doe.” 'Vrouwe, wat zie je, deze gift, en doet dat quaet.' 1075 Wijftse me, en doet den raad, dat gift me hartelijke deed zenden. Ander raad en mocht gethaven, hij en moest iets van haar weten, zij zei, alsof haar was geheven, dat zij dood en begraven wilden. Die en wilde hij niet geloven, onthief en zijt hem zwaar. 'Zeg me, wat is dit, 'es Blankevloer, mijn wel voet aan de dood! Hij wacht in het achterhalve root, daar naar wonderlijke bleek, dat zijn vervoer een gedeelte leeg. Doe moest hij al met al zijn strijgen, want hij begon daar neer te strijken en viel in onweteloosheid op de grond, die vrouw haar dit verweerd en gaf een schrijn harde klop, dat men in de hof en daar om mocht horen geruchtemaken. Daar kwam gekneld en hartelijk beide samen in de kamers binnen, die koning met de koninginnen en dreef grote sloten vanzelf stonden, daar zij haar kind in onweteloosheid vonden. Floris lachte lang in ongeluk, als hij bekwam, en hem werd geboden: 'Zeg me, wat heeft me die dood geweten, dat zij mijns heeft vergeten en Blankevloer nam zij niet wakker. Nog biddende haar, dat zij me haalde, en zeg me over de dood in het bloedende veld ten paradijs. Daar ontving mijns haar gevoel, wat wendde, oft zo veel gevoel, hoe blief ik haar weer gaan zeggen! Ah, arme, oft met leiden wonde staren groeven iemand goeds.' Daar nam de koningin zijn moeder en leidde zelf als daar, daar zij hem zei over waar dat Blankevloer begraven lacht, en graf dochten voor daad hij lacht, hij vond de letters en las, wat zo daar aan gegeven was. 120 hi las: hier leghet blanca floer "DE DIT GRAF OP DESBE VLOBR DIE DE LOCBERE FLORIS DAT SOOEE EIET MET GHESTADEGHER HERTE HADDE GHEBQET doe fach hi die kinder lachende staan. 1125 van rouwen wart hi fo ontdaan, dat hi driewerf bezwart achter een, no mochte spreken werd ne geen, no mochte vragen no antwoord. fijn moeder stond daar te verhooren.' 1130 als hi beqnaam de zelfven weer, voor die kinder ging hi liggen neder ende weende ende klaagde zijn ongeluk groot van Blanca floer en van haar dood "O Blanca floer", zei hij, "blanca floer! 1135 zei dat ik van u voor, leefd ik met grooten pijn, wist ik op wie, hoe graag iets wraak, dat ik de dossiers heb verloren ! Digitaled door L^ooQle 33 wi waren in een dag gehoor 1140 en gewonnen in ere nacht, (die was gerust en gehakt,) gehouden en geleerd te dromen, onthief en wi zo verre quaaseo, dat men verriet en schet ons bedoelde. 1145 met rechte stroom verder scheidde van der wereld binnen een daghe. niemand wist mee, dat ik de klacht. ik ben gerecht uitersten, te mijn leven kest toe laten in rouwen en in grooten weer. zo hooveseen schijl niet eens man ghene in der wereld nooit voeter wijf; zo kone, zo voete was dines leven, dat ik kunnen niet en kan. 1155 ik verwacht, dat in deze wereld man voort geen geen is, die kan schrijven. te recht die schoonheid van dines leven. du waars Spiel van al den rijk, da hield de harde vrolijke, nie gevonden wijf voor goede voeden, als dat haats, niet voor goede leden, voor goede oogen, den mont voor voeten, voor goede antwoord, voor goede groet; daar verzoekt men doggen al dine geestelijkheid, daar haats gemaakt vrienden voor vele, dat zes de liefde en menig en prijzen. allen die de kinderen. niemand darf mij verwerpen dit, dat mij niet verleidt naar verwijzing, dat ik de minde geestadelijk. ondermijn ons verboden; beide met schrijven en in Latijn deden de verstand den wil mijn en menen raad voor daders mij, dat niets niet verstaan, daar waren bij. Aidood, hoe nijdig en hoe fier zijn dine edelen en dine natuur. daar best mordauch ab een dief, daar haat die die hebben lief, maar sijsta jenen even met en de blazoren hebben vele, die bestaan voor na en wijch en zet aan hem dinen rijk; die neemt en werpst openbaar ander blazoren; daar hij gemeen in was, maar roept de een arm kerk, die onwaard heeft zijn arme zoon, die ook velden goed gebaand, toe hem en wilt u komen niet. des heefst enen vreenden vrede: daar nee wij, die die volgen mede, dat mag men aan mij merken wel; ik roep en u beit tot fei, dat u mijne klaag niet wil horen. Ik zal mij hard come verhoren, ik zal die voeken en vanden geneigd; ik zal doen na die den dat mij stelt, zoo waer z ik mijzelf beweend, eer dat de dag zal komen ten ende zal ik mijzelf omdoen nemen dat lijf. En in de wereld man niet wij, hi en mag licht beperken, dat hij hemzelf hierdoor doet beperken. Ik zal mij doodden, ik heb die gevoeld, en vare in het bloedende vlees, daar Blanceflor zich tegen de mijne kauwt en de levensbloesem. Doe recht hem Floris van den graf, niet ter aarde bleef hij staande daarvoor. De grafzowejederzanger zong hij om, dat een gouden graf in hem was, die hem had gegeven Blanceflor op minnaar, toen hij van haar voordeel. Al Floris die graf uittrok en hield voor hem en tegen. Meestal, Blanceflor, dat maakte mannen, en gaf mee met de derde zekerheid, als ik dan sage, dat ik wendde dat ik haars gedachten konde. Nu legt mijn trouw aan de ene kant en valt met deouden ten woeste, daar ik in ben, en neemt dat leven als ik nu met jou niet daarvoor gegeven heb, heeft, dat verschil zal dat doen. Met de woorden droeg hij zijn toewijding toe en wilde zich te vrezen houden tegen zichzelf. dit is fascinerend moeder die kwaingesteldheid ende liep te hem waart ende praat haastelijk die groefie niet fier hant Na hoort, hoe fine daar na begon die te cafijene, alst wel conste: ‘Floris’, zegt sie, ‘wel lieve kind, hoe dommig helaas ghenomen ende best kan jij van diens leven, dat je daar die minne van eenen vrouw die zelf wilde ver gaan ter dood ende dogen daar die groote nood ens in der wereld mijn altijd nooit verloren, nooit vijloos, hi en had liever in grote pijn blinde en doof en stom te zijn in deze wereld altijd meer, in ronven en in groot zeer, dan te dogen die bitter dood die angst van haar is zo groot, wat waenst, dat je soms vreemd voelt, dat je de verfloogdste waan wilt dan tomen in het gebleeke veld, in het paradijs? nee, dat niet, dies ben ik wijzer, dat en zal je niet mogen zeggen, daar en zal Blancefloer niet zijn. daar is binnen zo grote woed, dat men hem allen verrijt die door, en men wil niemand wil gehoort, die bespoken is te Toren. duizend woningen, Liefde eert, en Taren ter hel in den donkren kelder, daar Bibliothek en Dido, zoo recht zijn en zoo onvrouwelijk, dat je met dagegen de wind verjaagt; daar vallen je en vallen je vol, eenvoudig en nieuw vind je haar amix, die je altijd vinden; en zo sterk minne draagt, dat je hem zelf om verloor. Floris, nu hebt u goeden troost; In toewaard beeft u welna verloofd; De zal nog veel goeds geschien, Ik verwacht, dat zal nog leren zij Blancfloere diere amie; Ik weet nog slechts verhalen, Dat ik, tot dan, uw echt, dier leghet aan, Levende weer ghewonnen van. Doe ging hij weg ten coning waar Rouwend en fere vervart. Hij riep, zei hij, 'hoe graag ik u zal helpen, Dat u ons kindje heeft geholpen. Hier is die grootse, die ik had gesteld In zijn hart te hechten, nee, ik had het beter, Hij zou daar voor zijn stede. Ik was daar, tot het eind ik deed Den raad, dat ik hem tot liefde. Maar, tegen, eer hij zichzelf wist. 'Vrouwe', zei hij, 'nou en weet niet waar. Ik verwacht, dat hij hem, zeventien niet verlaat. U ziet, ringen zijn, dat hij (zal Zijn fere, vergeten zijn. 'Here', zei ik, 'dan mag niet vergeten, Van de rouw zal hij komen genieten, En als dat hij dient, en met eer. Wij hebben al het kind meer Dan hem, en voor dat verlaat, Het zal niet breken vallen, Dat is, bij ons, en die niemand Zal lopen en worden meer. Dan zal groot zijn onse schande En onser lachter in alle landen.' 'Vrouwe', zei hij, 'het zou quaet zijn, Dit is dan ook onze raad, Van hem, de wijsheid volgen wij. 'Here', zei ik, 'wel, scheiden na; Wij mogen ook weten, wel gehoorzamen, Dat, zuster, naar elkaar zijn, hebben bede, Zodat, naar elkaar, verliefen. 1305 van den moeten wij dat best keifen, 9 'vronwe', feit hi, 'foi seggen hem, dat in neegen roven neme en hi blief wel en vro; want die rechtvaardigheid draagt al voor, 1310 dat Blanceflor zijn vriend leert, die in harde gesminde is. 9 Zij keerde haar om en locht, der woorden dochten haar genoeg, en ging naar Floris weer alleen. 1315 'fone', feit fi, 'niet en vreemd. Ik (heel die gezegden en leen die rechtvaardigheid van die ander vriend. Zij leeft daar, daar is met in het graf. Digitale veredeling S8 Wij hebben die geheide logge daar 1320 en daden gezegd beide samen bij onser lift, ik en dijn vader, dat zij dood was, dat wij dat zegden, daar bij waanden wist die verleiden, wij waanden, als dingen dood wisten, dat zij barre minne wisten vergeten en namen dan eens koningin dochter; des van den wij hebben geleefd te (beiden, dan of zij Blanceflor bleef te wiven eeuwig meer te dienen live; 1330 om dat zij onedel en kerkje is entijnen vader wilde niet gehengen des, dat zij dijn vrouw fonden werven hieven, wilde hij verdoen; maar het hulp leven bij den raad, die hij hem rieden, 1335 en bevalst commanden en deelst bieden te kapen ter markt, daar hij vond, daar koos hij commando van vreemd lande met grotere vaart havens, en voerde hij week in vreemd rijk. 'vronwe', feit hij, 'secht hij waar?' 'Ja', zei hij, 'ik ben die onder vaar, ik zeg die doen zich verheven, die dapper waren en schoon, 1345 en deden oplichten den vreemdeling. Al als Floris niet en vond daar onder, hij dankte God, het deed wonder. Doe zei hij, dat hij wilde leven. daar waar de roedwefje verdreven, 1350 van der blifkap hier waar zo blad, dat hij hem vermand, te varen soonder bide ende ne ghere raffien hem onderwinden, hij en vond soeken ende vonden, waar zij zouden, ongekend, 1355 ende brachten weer bladrijk, maar hij des merken wachtte, wat pijnen hij daar oorzaak doggen soort ende hoefde hem vinden te voor ! dat zeg Diederic, die deft «venture 1360 in die stede was, dat men soort laat wel vinden int jaart, die gonden willen gegeven dies, dat iemand so goed was ende zo groot en toch van so tenen zomer, 1365 die soort dorren dor eenig meidane die grote coherentie doen, die hij bevelt, van der blifkap, die hij heeft onthaal, so ne rook het hem wat over ging, hij gaat ten koning, daar hem werd, ende zijn moeder immer aan zijn zijde, hij gaat vertrouwd en hij gaatbeeld, om Bladefloor straat en raad, dat zij is gegeven so Terra, ende anderzijde beid, dat zij zelf 1375 ‘hier’, zei hij, zij moeder, dat gaat mij herinneren, dat ik soeken wilde, Bladefloer, wat darf mij roekenen, in welken lande ik mij begeef, tes ik je vind? nach zegt, here, 1380 beide nu en mijner moeder, dat zij mij nog mag hebben vader ende mij vertrouwen, als mij vertrouwde, in welken lande ik te vinden mag, doe zegt hem haarziende «de schuld, dat zij ne wil, waar zij over, Doe lachten de koning en zei, hoe goed hadden gevecht der vrouwen vaad, dat zij riepen, dat meerse verkochten. Mijn Floris, dat beter dacht, dat hij terde, dan dat zou zijn. Dat peinfede om hem en hij om haar, want hij kon haar volgen, waar de eet, en genieten des zelfs, dat hij genoot. Nu is de koning hard verdrocht; hem dient dat hij raad behoefte en kust, hoe hij binnen behoedden kan, hij vloekte de tijd en de dag, daar hij ter markt te cope vond, zo verenfacht hij zijn hart van zijn kind, dat hij om haar verliefd zou kunnen. En dat hij geraakt weer open zou kunnen twaalfmaal deze, dan had hij verkocht, waar iemand deze hem weer bracht. Hij vloekte even hard dezelfde uit, dat hij moest zijn vermaledijd, daar hij alvriendelijk haar moeder vond, daar hij roofde in de kersttijd. Nog bleef zijn zoon, dat hij blijf; hij smeekte hem zelf te geven, die schone zijn en van hoogeen mag genieten, die kroon met eer mag dragen. Haar, zei hij, zo vaak hij mij liefde toont, zo neemt hij nooit genoeg, bedaar men vint in al de wereld wijk en genoeg, die ik minnen kan zonder haar alleen. Zo hij mij liefde had gegeven, zo wilden wij weer keren, naar haar, nu hebt u den oordeel mijn, naar die andere raad en mag dat zijn. Ik zal u helpen en gewinnen al, dat daarvoor behoefte is; rijkelijke pelen en gedachten van sidenerz en goede orde met dergelijke gezichten; daarvoor goud en zilver te vullen en schapen, die daar dienen zullen. «naer ic bidde di, dattu dies Digitized by L^ooQle 41 goeden goom neems ende befies, in welker maniere dofe feeken feit, ende ofü ooc fo ghevalt, 1430 dattnfe vints, in welker ghebare da di macht vertoghen dare ende hoe dofe beft feit rnoghen ghewwnen ; want groten Uft behoort ter mmnen.’ * Here- ’, feit bi, c nn hoort na mi. 1435 ic wane, dat dit die befle raet fi, die men daer toe ghepeinfen can: ic fei Taren ghelijc een coman, die wille copen ende vercopen; twelf ferneren feien voor mi topen« 1440 fe willic dat men bi nwen rade die drie met filvere ende met gonde lade, dander drie feien draghen ghemnnte penningbe, dat wi moghen onfe teringhe ende onfe wedden qoiten te ghereder; 1445 die twe feien draghen goede deder, pellene, famite, feariaken diere; fo willic, dat draghen de viere bontwerc, gran ende febelijn. metten twelf ferneren feien fijn, 1450 dier goom feien nemen, twelf garfoene. dit ftaet n alrebeft te doene. met mi feien varen twelf fchiltcnechte, die mi connen dienen te rechte - ende goom feien nemen ten roffiden 1455 ende ten orfen ende ten ghefkniden. ic wille ooc enen van nwen droffaten, die milde es ende hem beft can ghelaten, ende daer toe nwen camerlinc, die hovefc ende vroet es talre dinc. 1460 defe feien mi ter noot gheradeeh fijn ende copen mijn eten ende minen wijn. die twe portren willic voeren met, Digitized by v^.ooQle 42 diele verachten, wart fi weten bet dan ic, öfter enech ander comaa voere, 1465 ende weten ooc bat van Bkaoefloere», waer fife verachten ende hoe ghodanen lieden, ende waer 6 achterft van haer fchieden; haer raeft »ach m wel vromen. wi feien fegghen, waer wi comea, 1470 dat wi varen om eopingke alle comaa. Ghevallet, o coxi data mi god an, dat wir omic vraghen ende eisehen, ende wir geweren mogen geverist, ende wir mogen winnen met schittering 1475 ende men ons doe te wetene datte, wi ne felent om ghene haare laten, wi en felenre osuae geverd utermaten der hagen voor veel, mogen wi met ere ende blidelike weer te lande keren. 1480 Floris heeft sine tafele gheent die koning hem droevethke omme went ende doet ghereida ende gewonne al, des hi in den weghe behoeven fal; hi gaf hem, dat hi hebben wende. 1485 ende alse Floria orlof nemen soude, ende al ghereet was sine vaart, die koning deed brengen een teldsade paert al ghefdelt, dat bi harde minde, ende gaf Florife sine kibde, 1490 zogezegd nee vandt men verre no wide in al der wereld ; sijn een fie sijn hoofd was al befomt met loofwonen 1495 menegherhande, die ik niet kan genoemen, vele natuurnaerd dan oef een man met varven hadde gexnakt daer aan, ende die natuur hadde alse te vooran ghemaakt aldaar wart daar Aedele gheboren. 1500 het was schoon ende vrij ende harde fier, dat weet ik wel. van den ghemede sei ik geen feghea een deel van sienden dienen was die paneel, met siiden geverkt, gemaakt, gesignekt 1505 ende was utermaten gevierd van den ghereide die bedacht hadde een bedeelte gemaakt van Borne ende geforeden van vroeden, die van natuuren rede varwen bebaat. 1510 daar mocht men merken aan den vliegende wunderlijk werkende bede, van pellen was al gebracht die covertoe, daar was in gebracht menighe creatuur, ander vissche vogel en serepent, twee darrenchilten waren den conijn gegeven van Poelien, die toten geraide wel vleeswaren en waren fijin beide, gouddraad mocht men in zijn lopen, men zag hardere diere koppen, die on verstand hebben wonen, die geesten waren zilveren, die tongen van genade, van siden waren al te verre, die floppen, die daar tegen kwamen, die voorboek, die daar toe behoorde, was een rijkelijke goudboord, binnen gevoedert van korduane; menigsaehande biekje hing aan van goud waren die stegebanden, met rechte steunmen die handen, dieze wrakten, pripen en loeien, hier had van beneden tot boven wonderlijk werk gebracht daar aan, dat ik verteilen niet en kan. Van den geraide heb ik gehoord. Met defensie midden gaf de koning troepen Voor te helpen te vijren vervaard, En deed hem spanden twee gouden vroren, Die hij te zijns zelfs boos had verkoorn. 1560 Een vingerlijn hem zijn moeder gaf, Daar zijn handelingen vele zijde af. ‘Minne’, zei hij, ‘Ik bid je, dat je altijd Minnen raad niet en verroekeloos, Die en voor met dit vingerlijn; 1565 Als lang als over de zand zijn, En daarvoor niet trachten van quade daar, Noo van water noo van vieren; Die nee zal mogen vijanden noo geen min, Daar lagen ook meer handelingen, 1570 Dit ik geloof reed en zeer bem. Digitized by L&ooQle 45 De voet draagt uit over hem, En de keek enige ding heeladelijk, Hij zal vinden en gewinnen zeer zeker, Dat hij keek pas en vroeg. 1575 Aan zijn vinger dat Et hij doe. Hij ontsloeg en dankte zijn moeder Van voorraad geschreven en goedheid, Daar hij Blankfort met waande gewonnen En weer te Spaanse binnenbracht. Hij nam ontslag en wilde varen, Daar machtigen zijn mee te mogen En uiteraard moeder zijn getroosten, Haar handen wringen en zitten haar zo. 1585 Alle diegene die waren daar, Die weenden en hadden ronk als grof, Aan zijn voor hem lag dood. Maar zijn moeder dreef meesten weer En kusten tienwerf als in een, 1590 En dikker had gedaan, maar haar benam Die koning zijn vader, die overkwam, En eindelijk aan zijn mont Drie keer voor zijn zweet, Emmen waren ze in die. 1595 Daar zijn nooit meer wonden zijn, Heus geschiedenis als je ontsnapt, Want zijn nooit meer en ont snapt. Vloek Sachs zich groten ronk dronk, Met goedmeed hief hij alle blijven. Doe riepen ze alle man en vrouw En bijna liepen ze te goede zijn schone tijd. 