title: Des Tombe, J. W.: Het geslacht van Renesse van den oorsprong tot 1430
creator: None
text: Alvorens over genoemde Margaretha te handelen, is het noodig eenige oogenblikken te wijden aan de broeders van Jan van Renesse, Heer van der Goude, geboren uit het huwelijk van hun vader Jan van Renesse en Margaretha Scapod. Reeds noemden wij hen in enkele aanhalingen uit oorkonden; zo zagen wij Hendrik vermeld in den brief, handelend over de nalatenschap van Aelbrecht van Voorne x); in dit stuk wordt hij knabe genoemd. Even- eens is dit het geval bij het ontwerp van den borgtocht van Jan van Renesse, op 22 Augustus 1299 2); in deze brief wordt nevens Hendrik ook Costijn genoemd. Zij verklaren: «ende wij Hendrik en Costijn hunnen Jan broeder van Renesse voornoemt verleend en bekennen dat wij borghen zijn voor heer Janne onzen broeder», en «dat wij hebben verheerd ons lijf en al ons goed zonder enige weerzeggende jegens onsen lieve heer Janne graaf van Holland». Deze brief is een der weinige documenten, waarin de drie broeders gezamenlijk worden genoemd; men weet dat het ontwerp niet bezegeld kon worden en den Graaf niet bereikte. Noch Hendrik, noch Costijn schijnen zich gemengd te hebben in de onlusten in Zeeland, of tot de aan het grafelijk gezag weerstandende partij behoord te hebben; hunne namen worden in geen enkel stuk, op deze gebeurtenissen betrekkelijk, genoemd. Toen dan ook, na den dood van Jan in 1304 en na het vredes- verdrag in 1305, Zeeland weer onder aan het grafelijk gezag was onder- worpen, schijnen Hendrik en Costijn, benevens hunne moeder, aanvankelijk in het rustig bezit hunner goederen te zijn gelaten. Later, op 20 Mei 1313, schonk Graaf Willem, in plaats van de 500 g als renten aan Witte van Haemstede door den Graaf 2) 0. 13., II, 1077 Geografische beschrijving van Schouwen zijn de moeilijkheden die de historisch schrijver de tank verzwaar maken. EVENMINN gespaard; ja nog meer wordt hij hierin bemoeilijkt, daar van dit geslacht verscheidene genealogieën uit vroegere eeuwen bestaan, die zieh echter door onjuiste voorstellingen en gevolgtrekkingen kenmerken. Hij zal dan ook goed doen, om bij het samenstellen van een beeld van de oorsprong van het geslacht van Renesse uit hetgeen in voor ons bewaard gebleven documenten. als oorkonden, grafelijke rekeningen enz., omtrent onderscheidene leden van dit geslacht wordt gezegd. Genoemde oude genealogieën slechts met de uiterste voorzichtigheid te raadplegen, of beter nog, zeh geheel los te nemen van invloed op zijn werk. Maar nog een andere zaak moet hij wel in het oog houden, wil hij de dominanten waarvan wij gesproken hebben goed begrijpen: namelijk dat de geografische toestand van ons land en in het bijzonder van Zeeland, in die tijden, zeer verschilt van den hedendaagschen. Wij noemen hier Zeeland: het is dan ook aldaar, en wel op het eiland Schouwen, dat wij de eerste Heren uit het geslacht van Renesse leeren kennen; wij zullen nu trachten een beeld te geven van dit eiland, zooals men vermoedt dat het gedurende de 12de en 13de eeuw er uit moest hebben gezien. Schouwen, dat tegenwoordig met Duiveland vereenigd een eiland vormt, was hiervan in de middeleeuwen nog door een breede stroom, de Gouwe genaamd, gescheiden. Het eigenlijke eiland Schouwen bestond toen uit de dertigdurenreeks en de Lage aangeslibde gronden, welke reeds in 77b met den naam Laken werden aangeduid, waarvan de kapittels van St. Jan en van St. Marie te Utrecht tienen hieven. Het geheel was voor de gehele of gedeelijke hoofdzaken te zien uitgemaakt, dat Gijsbrecht op het slot geen recht had. Door negen ridders, waaronder ’s eer Jans van Rijenesse, werden de redenen overwogen, door den Graaf aangevoerd; de uitspraak viel echter niet ten gunste uit; waarop hij op tegen Gijsbrecht op te treden een voorwendsel vond in de klacht der Utrechtsche burgerij over den toit, die hij Vreeland geheven werd. De burcht werd in 1280 door ’s Graven benden omsingeld; maar het bleek alras dat de Graaf "niet sterker genoeg voort gehouden was om dat te winnen"; hij liet daarop hulptroepen uit Zeeland komen, die den eersten April 1280, onder leiding van Jan van Renesse, der Zeelander hoofdman, aanrukten. Volgens Beka vernielde dat het "Costinus de Reness" was, die het bevel over deze benden voerde; het is echter zeer wel mogelijk, dat beide broeders den Graaf te hulp kwamen, en dat het Costijn is geweest, die zijn troepen bij Loenen gelegerd en aldaar door Gijsbrecht van Arnstel aangetrokken, die niet alle versloeg, maar hem ook gevangen nam. Voor het belegerde slot gevoerd, moest Gijsbrecht zijn broeder Arend, die de verdediging had geleid, tot de overgave over; Arend "gaaf op Costijn, tot ’s Graven behoef", en werd met zijn broeder Gijsbrecht vragend naar Zeeland gevoerd. Dat de hier genoemde Costijn van Renesse niet, zoals de genealogiën vermelden, de vader, maar de in de oorlogen genoemde broeder van Jan van Renesse is, springt te veel in het oog om hier verder over uit te weiden. Wij mogen ook aannemen, dat beide broeders in deze strijd gemengd zijn geweest, en dat 1226 1229 1244 1279 1280 1290 1295 1312 1318 1320 1324 1334 1337 1337 1344 1346 1348 1349 Alhoewel in de hieronder aangehaalden brief van 1279 (verg. 0. B. v. Holl, en Zeel. II N° 373) niet vermeld wordt wanneer Hugo en Jan, die men aanneemt de zonen te zijn van Dirk, afstand van hun naam Zierikzee deden, mag evenwel aangenomen worden dat zij in 1226 die nog droegen, evenals Costijn, die in hen als een broederskind beschouwd. Costijn verkrijgt, geene mannelijke afstammelingen nalatende, voor zijn dochter het vlevenrecht van het land dat men hoonde, Dirksland (0. B. v. Holl, en Zeel. I N° 314) in welken uitdijk hij, zooals later blijkt, 4/6 aandeel bezat. Costijn komt na 1244 niet meer voor, zijn beide zonen Jan en Costijn volgen. (Verg. de genealogie.) Albrecht van Voorne koopt van Graaf Floris V zeker zoutland, genaamd Diederixland (0. B. v. Holl, en Zeel. II N° 373.) Costijn Costijnsz. wordt niet meer vermeld; zijn zoon Jan, gen. v. (Haamstede volgt, in 1290 voor het eerst vermeld. Albrecht van Voorne komt na 1286 niet voor; zijn zoon Gerard, die voor het eerst in 1290 genoemd wordt, volgt. Jan, Vee van Renesse, komt niet meer voor; zijn drie zonen Jan, Hendrik en Costijn volgen. Jan van Haamstede komt voor het laatst voor; stierf zonder mannelijke afstammelingen; zijn goederen, waaronder de uitdijk Dirksland, vervielen aan de Grafelijkheid. Mathijs en Claas Renghersz. blijken in 1320 en 1324 in het bezit te zijn van de beide aandeelen die hij in dat eigendom bezat. Hendrik en Costijn behouden bij den ruil, in 1312 gedaan, de 2/6 aand. die hun vader bezat en waarvan de jaarlijkse opbrengst op ruim 100 G. C. werd geschat (v. Mieris II, 124). Jan Heer van Renesse verdronk 1304. Hendrik komt na 1318 niet meer voor; hij wordt opgevolgd door zijn zoons Jan en Costijn. (Verg. genealogie.) Graaf Willem verklaart dat Mathys Renghersz. baljuw van Kennemerland, zijn vrouw Margaretha van der Maeshede Jansdr. tot hare lijftocht gemaakt heeft £ 60 torn. ’sjaars op het land dat hij van hem houdt in rechtleen in Diedrichsland. (Reg. E.L. 13 fei. 30 vo.) Graaf Willem verklaart dat Clae Renghersz aan Lizebet van Moordrecht zijn huisvrouw gemaakt heeft tot haar lijftocht 50 £ ’sjaars uit zijn goed op Vrederixland, onder beding etc. (Reg. E.L. 24 f°. 31vr.) Graaf Willem verkoopt aan Mathys Renghersz al het goed dat hem aanbestorven is van Costyn van Renesse, gelegen in Diederikland, naar het recht van Zeeland, met beding dat, zoo hij geen wettigoon zoon nalaat, het goed op zijn oudste dochter zal vallen. (Reg. E.L. 13 f°. 128.) Gerard van Voorne overleden zijnde, werden zijn aandeelen, als eigen goed, aan zijn dochter Machteid en aan zijn kleindochter Johanna toegewezen, (v. Mieris II 597. 017, alsmede Reg. 1351-1354. Lib. D. II, fol. 11 vo.) Mathys Renghersz. stierf 6 Febr. 1337. Verg. Dagregister van Boudewijn Kgm. monnik. In de bedel-rekting van Jan Hondijnsz. Rentmeester. v. li. O. Schelde 1338/39 komt zijn broeder Claas als overleden voor; Margaretha, dr. van Mathys Renghersz, vrouw van Arnout van Haemstede heer van Moermont volgt; in 1344 — zie hieronder — blijkt zij ook in het bezit te zijn gekomen van het aandeel van Claas Renghersz haar oom; dit goed gaat na haar overlijden naar haar op echtgenoot. (Verg. Reg. K.I., 32 fol. 12.) Volgens de 4e rekening van Jan Bondijnsz, Rentmeester van B. O. Schelde 1344/45, waren de aandeelen in Dirksland verdreven als volgt: 2/6 Voorne, 3/6 de Heer van Moermont, 1/0 Renesse. (Vlamaker, rekeningen der Grafelijkheid van Zeeland, II 330.) In de nagmaalspelen, hoofd //Bode-boeken der Reken van Jan Simonssen van Besançon, Rentmeester van B. W Schelde 1340/49 wordt door lief, vermoorden van Arnout van Haemstede, als heer van Moermont vermeld 6 Juni 1310 zijn dochter Margaretha; volgt. Jan van Renesse van Rijnauwen komt niet meer voor; zijn zoon Jan volgt. (Verg. genealogie.) Johanna van Voorne, vrouw van Jan van Valkenburg, 1349 overleden. (Ernst Hist, de Limburg. V 311.) 1351 1355 1305 } 1372 1380 Costijn sneuvelt; zijn zoons Hendrik en Jan volgen. (Verg. genealogie.) Margaretha van Haemstede, vrouw van Moermont, Arnouts dr trouwt Wouter van Heemskerk. (Reg. Lib. D, fol 28vo.) Zie ook de uitgaven van Jan Palmier, Rentmeester van B. O. Schelde 1357/58 en Lib. D, fol. 17) Margaretha van Heemskerk, vrouw van Moermont, lijftocht in 1363 haar echtgenoot met haar aandeel in Dirksland, (Alkemade beschrijving). v.d.Briel blz. 290.) Zij overleed 26 Maart 1360. (Vergezien de ontvanger van de regeling van Reijger Willems, Rentmeester van Geheim Zeeland. 1300-1368.) Machteld van Voorne, vrouw van Dirk van Valkenburg, overleden 1372. (v. Mieris III 208.) Wouter van Heemskerk, overleden 10 Maart 1380, (v. Mieris III 370 en dagregister van den monnik Boudewijn.) 1383 Hendrik komt na 1383 niet meer voor; zijn zoon Jan volgt. (Vergelijking genealogie.) 1411 Jan Hendriksz. in 1411 voor het laatst vermeld; hij laat drie zonen na, Jan, Hendrik, Claas van Renesse van der Burgh, 1413 De reguliere kanunnikken van Rugge koop het aandeel van Jan van Renesse van Everingen en dal der gebroeders van Renesse van der Burgh. (Oudh. v. Zuyd Holl. blz. 300.) Dirksland wordt ter inwijking uitgegeven 13 Nov 1415, de Graafelijkheid voor 5/0. Jan van Renesse van Rhinawen en de Reguliere kanunnikken van Rugge voor 1/0 inwijkers. (Reg. Priv. 1404-1410 fol 221.) 1415 27 dit brief wordt Jan Heer van Renesse genaamd. terwijl het zegel aan de oorkonde hangende Renesse vermeldt, zooals een hierbij gaande afbeelding laat zien. Den 10 Augustus 1271 zweren Jan van Renesse en zijn broeder Costijn wederom de stad Keulen over: nu echter omdat bij de overnemming dier stad, hun bloedverwant Hendrik van Herpen — ridder — werd doodgeslagen en diens broeder Albert van Herpen gevangen genomen. Dat Jan en Costijn van Ilenesse onder de ridders, die de ver- klaring van 1270 bezegelen, het eerst vermeld zijn, — «videlieet dominum Johannern de llidnisse, militem, Costinum fratrum suum (etc.) . . . mili(tem) quondam»; — doet ons vermoeden dat zij gerekend werden mede tot de aanzienlijksten dezer landen te behooren. Ook blijkt zulks bij de twisten die Graaf Floris had met de Heeren van Arnstel en van Woerden. Floris was in I2792) meester geworden vangeheel het Nedersticht, en had den zwakken Fleet van Utrecht, die immer in geldverlegenheid verkeerde en ’sGraven grootste schuldenaar was, geheel in zijn macht; alleen het sterke slot Vreeland,dat aan Gijsbrecht van Arnstel behoorde en als de sleutel van het Nedersticht werd beschouwd, was nog niet in zijn handen. Om dit te verki'ijgen trachtte de Graaf eerst bij reehterlijk ') Ibid n0. 302. Het geslacht van Herpen was een jongere tak van het huis van Kuik. Hendrik 11. Heer van lvuik, en zijn vrouw Sophie van Herpen inet hun zoon Albert droegen in 1191 Herpen aan den Hertog van Brabant op. Albert huwde Aleide van Voorne, en Aieide van Herpen. Alberts zuster, Dirk. Heer van Voorne (1188 1220). De vermelde bloedverwantschup ontstond des vermoedelijk door het geslacht Voorne, waaruit, zoo men vermeent, Renesse voortkoint, en uit welk geslacht de moeder der beide heeren van Renesse is gesproten. Waaroin het oervede zweren voor de heeren van Herpen zooveel later geschiedt dar. voor de heeren van Heusden blijkt niet. (V. d. Aa,Gegr. woordenboek, VVap, Heeren van Kuik en Geldersche Volksahnanak 1897, p. 57.) 2) 0. B, 11, 380. c GESL ACHTSTAFEL der Heeren van V o o r n e en van Een esse 8 12 Afkomst uit het geslacht van Voorne. De in verbond met de grafelijkheid en met genoemde Regulieren, in 1115 geheel Dirksland heeft ingedijkt. Hebben wij nu getracht een overzicht te geven van de geschiedenis van die uitdijk, en daarbij gepoogd aan te tonen, op welke wijze het deel van Costijn van Zierikzee er van in 1229 te leenrecht biedt, in het geslacht van Renesse is gekomen, een blik op de tabel (bijlage B.) zal ons hiervan een nog beter denkbeeld geven. Ook hebben wij, naar onze mening, hiermede voldoende aangetoond, hoezeer de waarschijnlijkheid er voor pleit, dat Costijn van Zierikzee de stamvader is geweest der Heren van Renesse. Wij komen alzoo tot het besluit, dat de bewering der vroegere genealogen, volgens welke het geslacht van Renesse uit dat van Voorne afstamt, niet geheel onjuist is, maar dat de aanhechting gezocht moet worden in het geslacht van Zierikzee. Reeds de overeenkomst van familie-wapens doet verwantschap veronderstellen; het zoude echter te gewaagd zijn op deze overeenkomst als een afdoend bewijs aan te voeren. Toch is het meestal dat beide geslachten den aanzienden, gouden, klimmenden leeuw op een rood veld voeren, terwijl bij Renesse, als jongeren tak, het wapen gebroken is en het veld met gouden blokjes te vegen -). In verband met hetgeen wij gezegd hebben omtrent de afkomst van Renesse uit Zierikzee, en met hetgeen de oudere genealogen vermelden omtrent de afstamming van eerstgenoemd geslacht uit Voorne, trekt het ook de aandacht dat wij zoowel in dit geslacht als in dat van Zierikzee, zoo dikwijks de namen van Hugo, Jan en Dirk tegenkomen; als vanzelf dit tot het vermoeden, dat de in een oorkonde van 1174 genoemde onderscheiden brieven met Graaf Floris bezegelt, grond oplevert om het tijdstip van het overlijden van Costijn voor 1260 te stellen. In 1229 had hij slechts een dochter; na die tijd zijn hij echter zoons geboren; wij zeiden reeds dat Jan van Renesse broeder van Dirk van Brederode wordt genoemd, en dat deze Jan een broeder had, Costijn genaamd. Dit zou echter alleen pleiten voor de bewering, als zouden dit kinderen van Hillegonde van Voorne zijn; maar als wij zien dat de goederen op Schouwen, die Costijn in 1229 ontving, op deze beide broeders zijn overgegaan, dan blijkt er wel geen twijfel over, of genoemde Jan en Costijn zijn kinderen geweest uit het huwelijk van Costijn van Renesse met Hillegonde van Voorne. A Afschrift van een brief te vinden in het Oorkondenboek van Holland en Zeeland van Mr. L. Ph. C. van den Bergh. Deel I No. 314. 15 Mei 1229. Ik, Floris van Holland, wil kenbaar maken aan allen die dit beschrijven zien, dat ik mangeling van gezondheid heb met mijn beperkingen en dunnen van de westelijke hoek van Schoudenburg en haar burcht en hare steden, en een deel van de haven daartoe behorend, die ik met verlies gezien met mijn lijden geschreven hebben jegens beru Costijn (voer) al zijn goederen, gronden, renten en alle zijn rechten in dien tijd met sulker voorwaarden dat die voorheen Costijn de haven van mijn te leen liet houden zal te houden hun al het die voorheen. Haven en de duiten als ik gehouden liet; voert alle misdaden vallende tusschen de lieden op die haven en duiten wonend zal die voorheen. Costijn rechten en breken zing zij in zijn uitgestoken doodslijf die ik rechten zal en daarop zal half die breken mijn, dat andere deel heer Costijns; voert waar iemand die die voorheen. Duiten of weiden daar en buiten gelegen, met beesten of in andere manieren verderfde of beschermd jagende of vijand en her Costijn niet beterend en mocht, dat zal ik rechten en die verbetering zal beru Costijns zijn; niettemin wonend in die voorheen. Huismanne zal men ontzien te wonen in mijn huismanne of in mijn ambachten tot Burch of te Haarstad te wonen tot zolang een jaar en dag anders waar gewoond geweest is. Hendrik Alard de Waelvoets zoon zal niettemin ontzien te wonen op zijn huismanne die wonen op heer Costijns huismanne noch en zal daar geen kerken maken; voert waar het gebeurt dat de voorheen. Costijn te sterven zonder wijdtge soort, zij dochter zal van mij behouden te leenrecht zolang dat men hier lidant en liert vaders leen in Duveland en zal niet terugkomen dan bij mijn wil en horen mogen, waar ook dat zaak dat die voorheen. Dochter zonder groothartedheid mannelijk geslachts sterven en een dochter had die zou haar moeders leen in Duveland behouden van mij te leenrecht; voert heb ik gegeven de voorheen. Costijn jaarlijk te leenrecht vijf mark; voert waar. Op dat tijdstip leefden er drie Heeren Jan van Renesse, zooals ons uit het voorafgaande is gebleken; dit heeft bij het later samenstellen van genealogieën, de kroniekschrijvers in verwarring gebracht; zij hebben geen onderscheid gemaakt tusschen vader en zoon: reden waarom ook geen melding is gemaakt van Margaretha Scampord. Tevens willen zij dat Jan van Renesse, de zoon, tweemaal gehuwd zou zijn geweest, en noemen zijn tweede vrouw Willeke van Maelstede, waarbij zij, zooals reeds vroeger is aangegeven, zien vergissen, en Jan van Renesse met zijn neef Jan van Haemstede verwarren. Dat Jan van Renesse tweemaal gehuwd zou zijn geweest, zal ons uit het hier volgende blijken onwaarschijnlijk te zijn; maar dat de drie Heeren Jan van Renesse in later tijd onderling verwisseld, en als het waren tot een persoon zijn geworden, zal wel zijn verklaring vinden in het feit dat Jan van Renesse, Heer van der Goude, door zijn huwelijk met de erfdochter dier heerlijkheid, het meest bekend is geworden en zijn naam onafscheidelijk verbonden heeft aan de grote gebeurtenissen van die onrustige tijd. Belangrijk waren deze voor zeker: de voortdurende strijd tusschen Vlaanderen en Holland, de verraderlijke moord van Floris V, de ontijdige dood van Graaf Jan I, met wien het oude Hollandsche Gravenhuis uitstierf, waardoor de gravenkroon in het huis van Henegouwen overging: deze feiten behooren wel tot de meest bekende gebeurtenissen onzer middeleeuwse historie, waaraan letterkundigen van vroegeren en jongeren terecht nog steeds veel aandacht schenken. dochter Machteid, gehuwd met Dirk, Heer van Valkenburg en Montjoye. In beide brieven wordt Jan van Renesse knaap genoemd, en daar dit eveneens het geval is in de oorkonde van 1338, is er grond om te vermoeden, dat hem de ridderslag niet is gegeven. De genoemde oorkonde van 1338 bevat de huwelijksvoorwaarden tussen « Jan van Renesse, knaap » en « Jonkvrouw Aleid van Rijnauwen, oudste dochter heer Jacob van Lichtenberg, ridders». Met origineel van dit stuk berust in handen der familie van Renesse-Breidbach in België, en gaat in afschrift als bijlage hierbij i). De bestaande genealogieën, van dit huwelijk melding makende, wilden hieruit een bewijs putten voor de bewering, dat deze Jan van Renesse de zoon van Jan, de Heer van der Goude, zoude zijn geweest. Zij beroepen er zich op, hetgeen ook door ons vroeger vermeld is, dat toen Jan van Renesse te Geertruidenberg gevangen was genomen, hij niet losgelaten kon worden dan tegen belofte dat zijn zoon een ongelijk huwelijk met een dochter van een van ’s Graven raden zoude sluiten. Met woordje ongelijk laten zij vervallen, en trachten nu aan te tonen, dat Jacob van Lichtenberg, hoewel Stichtenaar, de zaak van den Graaf van Holland zoozeer was toegedaan, dat hij als een van ’s Graven raden moet worden beschouwd. Dat deze bewering gezicht is, valt genoegzaam in het oog; trouwens het weglaten van het woordje ongelijk doet ons al veronderstellen dat de genealogen zelf de zwakheid van hun bewijsgrond gevoelen. Want ongelijk was dit huwelijk zeker niet: Alyde van Rijnauwen, dochter van Jacob, Heer van Groot- en Klein- Lichtenberg en van de heerlijkheid Rijnauwen, en van Machteid van Vianen, behoorde toch tot een der eerste ') Bijlage G. Deze Jan was de grootvader van hem die de Jonkvrouw van Rijnauwen huwde; Lee s vroeger hebben wij er op gewezen wat de redenen van deze verwantschap zijn geweest. Butkens, in de Annales de la famille de Lijnden, p. 130, noemt haar: Mabelia. Kind ereil van Arnoud van Steyn en Margaretha van Renesse. De laatste maal dat wij Margaretha in een oorkonde vermeld vinden, is op 20 Juli 1325, als Graaf Willem aan zijn broeder Jan van Beaumont zekere goederen verleent, aan hem overgedragen door Arnoud van Steyn en Vrouwe Margaretha, zijne echtgenote. In een toevoegsel aan die brief, door Van Mieris in zijn charterboek niet opgenomen, en evenmin in het origineel afgewerkt, wordt gezegd «En die Heer van Steyne hevet mijnheer den graaf voorser overgenomen land van Steyne aldaat goed goed opgebracht in eigen, en weer van hem ontfaan in rechten lenen dats te weten .... (niet verder ingevuld)» Men ziet hier echter uit, dat in 1325 het land van Steyn nog het eigendom was van Arnoud. In de boven aangehaalde brief van 27 April 1322 is sprake van een zoon; wat echter van deze geworden is, is ons niet bekend, vermoedelijk is hij jong overleden. Wij zien namelijk dat door een huwelijk van Margaretha’s dochter de heerlijkheid Steyn in het geslacht van der Merwede is gebracht. Deze dochter was gehuwd met Daniel van der Merwede, die zij als ridder in het laatste der 14e eeuw een grooten naam verwierf, en op wien een ijdingdicht, onder de titel «Claeghen», is vervaardigd. De zoon uit dit huwelijk vierdeelde zijn wapen met dat van Steyn, volgens het armorial van het tournooi van Kuinre in 1390; het wapen van Steyn is: d'argent losange de gueules. In het genoemd armorial wordt ook Arnoud van der Merwede vermeld, die het wapen van Steyn, van goud met ruiten van keel, droeg. Het origineel van dit wapen bevindt zich in de Bibliotheek van de Universiteit Leiden, eerste tekenrol. Medegedeeld in Bouton, Gelre Heraut d’armes, boek I, waarvan het origineel zich bevindt in de Bibliothèque Nationale van Parijs. Op het Rijksarchief aanwezig, is een exemplaar van dit werk. Costijn van Zierikzee, nu Costijn van Renesse gehuwd met Hillegonde van Voorne, is ouder dan 1331, en dat dit stadje vroeger de naam Lamminsvliete droeg; hetgeen bevestigd wordt in een vidimus, door Nicolaas, abt van onze Lieve Vrouwe te Middelburg, in 1324 gegeven van een fransche brief van 25 Mei 1203, waarbij Privilegiën werden toegestaan door de Graaf van Vlaanderen "a ceux de Lamminsvliete." Wij hebben in het voorafgaande getracht eenigszins breedvoerig uit te zetten, dat Costijn van Zierikzee, toen hij de ruimte van 1229 goederen in het Westendeel van Schouwen ontving, hieraan hooge en lage rechten verbonden zag, in aar dat aan den burcht, die hij daar bouwde, geen heerlijkheidsrechten waren toegekend, en tevens dat genoemd kasteel nooit onder den naam van Moermont bekend heeft gestaan. Aan den burcht, bij het dorp Renesse gebouwd, zal hij waarschijnlijk zijn naam ontleend hebben, en het is dan ook als Costijn van Renesse dat wij hem in de geschiedenis vermeld vinden. Het is echter de vraag of de kroniekschrijvers, die van hem vertellen dat hij met Floris V de Heeren van Amstel en van Woerden beoordeeld heeft, hier niet een misserie begaan; wij vermoeden dat hierbij niet van hem, maar van zijn gelijknamigen zoon sprake behoort te zijn, zooals wij, over die zoon handelende, nader zullen verklaren, is opmerkelijk hoe meermalen de oude kroniekschrijvers, waarschijnlijk hierdoor gebrek aan kennis der ons nu behandelde documenten, personen onderscheiden hebben en aan hen 'laden hebben toegeschreven, door anderen gepleegd. Ook omtrent het huwelijk van Costijn van Renesse hebben de genealogieën van dit geslacht een onjuiste voorstel ingegeven. St. Genois. Mon. Anc, p. 939 VIERDE GENERATIE Overgaand tot een volgende generatie van het geslacht van Margaretha van Renesse, komen wij het eerst terug op de door ons genoemde N°. 1, 2 Jan van Renesse. 132 N°. 9. VAN RENESSE (COSTYN) Ridder 1312. Rond zegel middell. 24 mm. — Rijks-Archief, ’s Gravenhage. s- cosTini De r.esse MILITIS Sigillum Costini de Renesse Militis. Zie N°. 10. N°. 10. VAN RENESSE (HENDRIK) Ridder 1312. Rond zegel middell. 22 mm. — Rijks-Archief, ’s Gravenhage. Henrici de Renesse, Militis. Hendrik en zijn broeder Costijn van Renesse beloven Graaf Willem, wanneer hij over wil doen dijkten tusschen Borselen en Zuid-Beveland, en scheiden hem al het goed kwijt, op dat na van hem in voeder mocht besterven. 9 April 1312. Het zegel is zeer beschadigd, evenwel conform aan het hier teruggegeven los zegel. N°. 11. VAN RENESSE (JAN) Begin 14e eeuw. Rond zegel middell 25 mm. — Rijks-Archief, ’s Gravenhage. Seal Johannis de Renesse. Los zegel aan Jan Hendrikzoon toegeschreven. Dit is Jan, Graaf van Holland en Zeeland en Heer van Vrijland, maken we alle mensen met kennis van de waarheden, dat wij bij autoriteit en toedoen van een Hoogemanschap ons liefde voor Jan van Avesnes, Graaf van Henegouwen, bij wiens autoriteit wij alle denken doen, hebben gegeven en geven, Wijten onze liefde voor Broeder vrije alle dat goede dat ons Heer ons Vader, daar God de ziel afhebben moet, aanwezig was van Jans dood van Haamstede, of anderszijnd in wat manier dat heil was aanwezig was en aan wat goed dat gelegen was, en waar dat gelegen was, was in Amaliënburg, was in Landen, in Thiérden, aan Molen, aan Vijfdijk, aan Duijven, aan Haymanne of aan wat andere goederen dat gelegen was, en loe dat genoemd was, en wij ontbieden alle degene die in dat voorzijde Ambacht wonen en Heersen, dat zij onze Liefde voor Broeder onderdienigen in alle stukken als zij waren Jan voorzijt en zijn vader, en degene die Pagt en Thiens schuldig zijn van de voorzijde goederen, die zullen gelden onze Broeder voornoemd, en Wij willen, dat hij zijn land slagen aan dat Vers. Goed, aan Thiënden aan Landen, aan Duijven, en aan alle andere Goed voorzijt en die met Scheepen daar af nemen en gebruiken en bezitten volledig in alle manieren, gelijk dat de voor-noemde Jan van Haamstede en zijn Vader Hervestten bezaten en gebruikte bij hun levende leven. Besegeld met onze Zegel die gegeven was des Dinsdagen na St. Nicolaas in het jaar onzes Heeren 1299 tot Dordrecht. Deze brief is door Mr. van den Bergh in het oorkondenboek van Holland en Zeeland (II 1092) verkort opgenomen en komt voor in de "Korte Deductie", waarmee wordt aangetons het licht, hetgeen de Banderas-Heer van Haarlemstede heeft hebbende op de Duinen en Waranden, vermeerderd Duinen van Haarlemsteden, welk stuk ongeveer 1707 gedrukt is. toegekend, aan zijn neef de goederen aan de gebroeders Renesse toebehoorende 4), Witte was toen, zooals wij vroeger meldden, reeds eigenaar van de andere helft van de heerlijkheid der Duinen, eenmaal in zijn geheel eigendom van Costijn van Zierikzee. Dat het echter de bedoeling van den Graaf niet was om door deze schenking de Heeren van Renesse te benadeelen 4), blijkt uit een oorkonde van 9 April 1312, waarbij aan Henric en Costijn de ambachten West- baarland, Badekendorp en Zuideland in Borselen en Coudekerke op Walcheren worden geschonken 2); daarenboven gaf hij hun, gelijk uit de rekening der grafelijkheid van 1317/18 te zien is, 100 u., jaarlijks, omdat de waarde van het goed in Schouwen grooter was, dan hetgeen zij daarvoor in de plaats ontvingen. In den brief hierover wordt gezegd, dat de goederen aan een schatting zullen worden onderworpen, en deze beneden een waarde van 700 u.; tournoois blijvende «dat zullen wij ende beloven hen te voldoen op prijs en waardeeringhe». Ook behielden zij den uitdijk van Dirksland, «als groot als het was toen hun vader stierf honderd ponden zwart tournoois waard in al die manieren als hun vader was» 3); eindelijk geeft hij hun «van ons te houden als als hun voorouders hielden zulk deel als ons in den Oostmoer van Haere Janne van Reynisse hun broeder aangekomen was». Door deze schenking, op 9 April 1312 aan «Haren Heynrick ende Haren Costijn voorsz. ende haar naer- commelingen» gedaan, zijn de goederen in Baarland in het Opperlaardij afgestaan. 4) Later Sommelsdijk en Middelharnis. 8 Dirksland. Algemeen was men van gevoelen, dat Dirksland deel uitmaakte van de heerlijkheid van Voorne; deze meening berustte op een brief van Graaf Floris V van 3 Januari 1270, waarbij hij aan Aelbrecht van Voorne, Burggraaf van Zeeland, verkoopt «terra illam que vocatur Diedericksland, jacentur inter aquas que dicentur Sonneniaer et Greveninghen, que terra fuit condarm filiorum Theodorici de Zeriksee et Johannis fratris suis» 2 *). Deze verkoop had plaats om Aelbrecht schade te stellen voor een som van 200 LK die de Graaf hem schuldig was; later, op 25 Juni 1284, werd deze koop door den Graaf bekraamd: «den here van Vorne heren Aelbrecht, burggraaf van Zeland, gerechtig gegarder zin van Diederickslande ende Grysoert, was bijt wittelike jegens ons gekocht lieft ende betaalt» Aelbrecht van Voorne aanvaardde dit goed onder den titel van vrij en eigen, (als allodium eigendom; het bleef echter deel uitmaken van de uitdijken tot het grafelijk domein behoorende), zooals blijkt uit de rekeningen der Rentmeesters van Zeeland Beoosten-Schelde, waarin de belastingen verantwoord worden, die geheven werden van de opbrengsten en hoofdzakelijk uit zout bestonden. Mede wordt aangevoerd dat tegen met Gerard van Voorne, in ') O. B-, II, 373. 2) Zie de brief bij V. d. Rergh, O. B., II, 506; de brief hierin bedoeld is afgedrukt in Oudheden enz van Zuid-Holland, p 363. 3) O. R., II, 506. 4) De uitdijken (buitendijksche gronden) werden in de rekeningen der grafelijkheid onder een afzonderlijk hoofd gebracht en de daaruit verkochte partijen altijd voor nemen geboekt, zolang tot dat de gronden ingedijkt werden. Was dit gebeurd, dan moesten zij als ambacht voor de leenkamer verheven worden; het ingedijkt land, aan verschillende eigenaars behoorende, werd gerekend een geheel uit te maken. Geschiedenis echter is indeling door anderen dan de eigenaars, dan bedongen deze laatsten zich dijkvrije gemeten. Vergelijk de reeds gemelde verhandeling van Mr. J. Verheijen van Gitters, deel II, p. 20. Hamaker, Rek. van Zeeland. II, 336. REGISTER VAN PLAATSNAMEN Dirksland 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 16, 20, 38, 59, 61, 64, 67, 95, 101, 107 Dirksland, tsibel van 110 en 111 Drakosteijn 81 Drenthe 85 Duinen van Schouwen 3, 16, 38 Duiveland 3, 16, 107 Dunes, de abdij 7 Ellemeet 5 Elwoutsdijk 96 Engeland 46 Everingen 96 Friesland 84, 85, 97 Geertruidenberg 30, 55 Gipuzkoa (Ipswich?) 46 Gorinchem 123 Gouda 29, 55, 56, 58, 65, 67, 118 Gouwe, de 2 Grevelingen, de 4, 8 Grijsoert 8, 9 Haag, den 50 Haarlem 51 Derde uitgekeerd 4); men heeft reden om te vermoeden, dat dit deel bestond in ambachten in gevolgen in Schouwen en uit het deel in den uitdijk van Dirksland -). Jan en Floris hadden de overgebleven twee derde delen onverdeeld; hiertoe behoorden de duinen met de haymannen en het kasteel Haamstede. Arnoud heeft toen waarschijnlijk op het hem toegevallen deel, waartoe, naar het ons voorkomt, de haymannen van Renesse behoorden. een kasteel gebouwd, en aan dezen burcht den naam van Moermont gegeven. Hij stichtte die burcht op de plaats waar nu nog het kasteel van die naam wordt gevonden, en wel aan de monding der Schelveringe; evenwel niet aan de westzijde van dit kanaal, waar het dorp Renesse te vinden was, maar aan de oostzijde; hetgeen misschien gedaan is om den burcht, bij een eventuele belegering, beter te kunnen versterken, aangezien deze aldaar bij vloed zeer moeilijk te naderen was. Tegenwoordig nu de Scheldeverdieping verland is, kan men van het dorp Renesse, het kasteel Moermont in een kwart mile bereiken; toenmaal was het echter door de breede monding van dit water van het dorp gescheiden; het is dus niet denkbaar dat het huis, dat Costijn van Zierikzee, blijkens het onderschrift van den brief, heeft gelegen. Het deel van Arnoud behoorde tot den zoogenaamden Oosterenban; de Westerenban was eigendom van Floris en later van diens zoon Jan. (Reg. K. I, 42, fo. 14 en Reg. Tib Aelb., IV, fo 45.) Moermont ontleent vermoedelijk zijn naam aan het "Moer", een inderland dat in de 13e eeuw een grooten omvang had, maar nu nagenoeg geheel in weiland herschapen is. Het inder lag te midden van Schonwen en werd door de vier zesde- delen: Haamstede, Kerkwerve, Liridorp en Zuidland ingesloten; het was met de zee verbonden door de Grevelingen, welk water, talloos verland, Liridorp van Haamstede scheidde en ter hoogte van het kasteel Moermont in zee uitmondde, en waarlangs het water afgevoerd werd, dat gewonnen was uit de "Dae.nnk" uit het moer gedolven; het water was een voorname bron van inkomsten. Haamstede, Margaretha van. 110, 111 Holland, Pelgrim van. 13, 14 Hoorn, Arend van.. 85 Hoornes, Maria de. 88 Kapittel van de Dom te Utrecht 58, 97, 98 van St. Jan „ 236, 39, 67 van St. Marie „ 2 Kanunniken van Egge, Reguliere . 11, 95, 110, 111 Kuijck, Albrecht van. 114 Agnieten van. 114 Hendrik II van . . 27, 114 Locke, van der. 87 Leiden, Hendrik Burggraaf van . 75 Lichtenberg, Alijda van, Zie op Rijnauwen. „Jacob van.55 „Jacob van 74, 75, 115, 122 „v. Landscroon, Jan van 88 Linschoten, Willem van.120 Loon (Loon) Alijde van . .. Litauwen, Jagello van . .. Maistede, Gijsbert van . .. „Gerard Wolferdsz. van „Lodewijk van. .. Willem VI 83, 86, 88, 96, 97, 98, 99 Jacoba. 17, 98, 99, 102 Jan.99, 100 Hertogen van het Bourgondische Huis: Philips.17, 46, 103 Heukelom, Elisabeth van 87, 88, 102, 115 Heusden, Dirk van.26 s Jan van.26 Hinsberg, hr v. Dalemsbroek, Jan van . 115 Hodenpijl, Jan van ..... 108 „Margaretha van der. „Meijne van . .. „Willemeine van .. Maldeghem, Gerard van . .. Marxhem, Gerard van. . . 91. Mechelen, Willem van . .. Merwede, Arnout van der .. „Daniel van der . Montfoort, Hendrik die Rovere van 115 82 39 39 96 111 102 42 94 115 . 75 70, 71 70, 71 . 82 92 Sweder, Burggraaf van 85, 86 .... 111 Moordrecht, Lizebet van 152 Haamstede 3, 4, 5, 14, 15, 16, 20, 37, 38, 92, 107, 108, 117 „ , Duinen van . . . . 17, 38 Nieuwendijk.5 Nieuwerhaven.46 Nieuwland.102 Nieuwland, Wester en Ooster ... 5 Nijmegen.53 Noordwelle.5 Ooltgensplaat.16 Oosterenban.17, 21 Oostmoer.61 Oostvriesland.98, 103 Oudeland . 61, 73, 79, 80, 88, 102, 103 Oudendijk.4 Oversticht, het.85 Paalwijksoorde.45, 46 Parijs.44, 62 Petersheim.68 Pruisen.82 Qualmhoek.3, 13 Ronesse, het dorp 7, 15, 17, 18, 20, 22 „ de gemeente.21 „ de haanmannen van ... 3 „ het kasteel bij 18, 19, 20, 21, 22, 32, 34, 35, 49, 50 Ridderkerk.96 Rijnauwen.74, 81, 85 Rijnsburg . . 49 Schelde, de.31 „ de Ooster-.4 „ Bevester.64, 71 Schelverlaan, de 3, 4, 5, 15, 18, 20, 29 Schiedam ... .56 Schoonhoven.56 Schouwen 2, 3, 4, 20, 25, 29, 61, 67, 73, 101 Scoude.94 103 Nakomelingen van Hendrik van Reeuwijk. De dochter uit het huwelijk van Jan van Reeuwijk van Rijnauwen, Elisabeth genaamd, huwde tweemaal: eerst, in 1389, met Floris van Borselen, zoon van Rase 2); later, op 17 April 1414, wordt zij getrouwd door haar tweede echtgenoot Gerard van Oijen; haar vader gaf haar als huwelijksgift enige land, gelegen in den Zuidpolder in het Nieuwland van Baerland, en daarenboven de tienden in Heinkenszand -). Tot nu toe waren, voorzover bekend, de vier kinderen van Jan van Reeuwijk van Rijnauwen; uit de beide oudste zonen is het geslacht van Reeuwijk voortgezet, zoals het tot op heden nog voortleeft. Wat betreft de afkomst uit den jongeren tak. waartoe Jan Hendriksz. van Renesse en Jan van Renesse van Everingen behoorden, deze is reeds spoedig algebroken. De drie zonen van Jan Hendriksz., de Heren van Renesse van der Duer, zijn allen gehuwd geweest: Jan met Adelijne van Schengen, aan wie hij op St. Marie Magdalena dag 1415 een lijfrente verkocht; Gertrude, kapitein en rentmeester-generaal van Oost-Vrijland, op 18 Februari 1415 trouwde met Jadvieke van Borselen, met tienden in Zeeland, Oost-Vlaanderen en Nieuwland voor Raarland; en eindelijk wordt van Claas van Renesse van den Duer vermeld, dat Hertog Filips van Bourgondië, op 29 Oktober 1433, de vervalling bevestigt, die hij geïnaugureerd heeft aan zijn vrouw Jonkvrouwe Margot, Arend Wittes dochter van Weresteijn. Het blijkt niet, of zonen uit deze huwelijken zijn geboren; van Jan van Renesse van Everingen hebben wij dit reeds aangetekend: Gecommitteerd aan te tonen, dat Graaf Floris een ruil aangaat met zekeren Heer Costijn; hij ontvangt van dezen «alle zijn goede, gronden, vestingen, rechten en alle zijn rechten in Zeeland», en geeft hem hiervoor in de plaats de «haymannen en duinen van den Westeneil van Schouwen». Naar ons voorkomt, bevat dit bericht een vingerwijzing voor de Studie van de geschiedenis van het geslacht van Renesse; wij zullen nagemelijk trachten het bewijs te leveren, dat de oorsprong van die familie waarschijnlijk is te zoeken bij het geslacht van Zierikzee. waardoor tevens blijken zal dat de overlevering, als zoude Renesse uit Von nie zijn gesproken, niet zo gelijk onjuist is. De in bovenvermelden brief genoemde Heer Cosijn, die in Zierikzee goederen en rechten bezit en deze in 1229 tegen andere vermengt, is waarschijnlijk dezelfde persoon, die op 7 Mei 1220 met Dirk, Heer van Voorne, en anderen een oorkonde van Floris IV en van den Graaf van Bentheim mede bezegelt en daar Cosinus de Serixe, ridder, wordt genoemd; hij behoorde dan tot het geslacht van Zierikzee, waartoe de Heeren Dirk, Hugo en Jan van Zierikzee mede gerekend moeten worden, zooals later blijken zal. Hij deed in 1229 volledige afstand van "alle" zijn goederen enz., en van "alle" zijn rechten in Zierikzee, maar ontving daarvoor de duinen en haven mannen in het Westendeel van Schouwen; het lag dus voor dat hij toen Zierikzee verliet om zich op zijn nieuwe zittingen te vestigen. Nu volgen wij enige jaren later zekeren Heer Gostijn, ridder, op dat Hendrik en Costijn van Renesse zullen borg voor hem blijven. Hij kon dit stuk echter niet bezegelen; het kwam dan ook niet in handen van den Graaf, die den 10 November 1299, te Haarlem, plotseling aan een ingewandsziekte overleed. Dood van Graaf Jan I, de laatste afstammeling van het oude Hollandsche Graaf Jan I. gravenhuis, het geen kinderen na; zijn naaste bloedverwant en erfgenaam was Jan van Avesnes, Graaf van Henegouwen, die als Graaf Jan II. Graaf Jan II de regeering aanvaardde en de heerschappij over Holland en Zeeland in zijn dynastie, het huis van Avesnes, overbracht. Reeds aanstonds na het overlijden van Floris V had hij zich in de zaken van zijn neef gemengd, maar was tijdelijk door Wolferd van Borselen terzijde gedrongen; nadat Wolferd echter te Delft vermoord was, trad hij, op aandrang van adel en volk2), als voogd over den zwakken en jeugdigen Graaf Jan op; dit was dan ook wel de reden waarom hij de aanvaarding van zijn regeering, geen ingrijpende veranderingen in het bestuur gemaakt werden. Jan II was Renesse niet genegen; men zegt dat het vooral ook aan hem te wijten was, dat deze zijn ontwerp-hofraad niet bezegeld kon krijgen3). Hij had zich na het mislukken zijner pogingen teruggetrokken in Zeeland, alwaar zich een partij vormde tegen het graafelijk bewind gekant, waarbij nevens Jan van Renesse en de Borselens, ook vele Hollandsche edelen, door Graaf Jan door Jan II uit hunne bezittingen verdreven, zich aansloten. De Graaf Renesse besloot deze partij den kop in te drukken, en begaf zich daartoe verslagen. met een leger naar Walcheren, alwaar het tot een botsing kwam. Renesse wordt genoemd als de aanvoerder der ontevreden edelen; 1 Oud Goudsch Kroniekje, p. 84. 2 B., II, 1092. 3) De Lange van Wijngaarden. Beschrijving van Gouda, p. 42 (noot). Echter wel degelijk onderscheid tusschen de beide Heren, Jan van Renesse, de vader, en Jan van Renesse, de zoon; als de vader tolvrijheid verkrijgt voor Gouda, liet het in den brief daarop betrekkelijk, dat «Jan van Renisse ende sine Imune sinen zone, die Sophien heeft die jonkvrouwen van der Gouden te witten» dit «te rechten leenen» ontving; ook in den zoenbrief van Jan, de vader, wordt de zoon als medebezegelaar genoemd; zo vinden wij Jan met zijn vader vermeld, als deze laatste wederom trouw belooft aan den Graaf; ook treden zij gezamenlijk op bij het verdrag, dat Floris met den Bisschop van Utrecht sluit. Fundamenteel wordt Jan met zijn beide zoons, Jan en Hendrik, genoemd bij de uitspraak over het geschil in de nalatenschap der Voornes. Het lijkt geen twijfel dat de in deze stukken genoemde Jan van Renesse, de vader, de hoofdpersoon is: hij is het die den zoenbrief uitgeeft, en dus was hij het, en niet zijn zoon, die in de Zeeuwse twisten gemengd is geweest; wij kunnen dus met vrijmoedigheid alles, wat wij in de vorige bladzijden hebben medegedeeld, aan hem toeschrijven. Dat na 1293 de oorkonden van hem niet meer gewagen, hewijst ons, dat hij toen niet meer in leven was; letten wij er nu verder op, dat in den brief waarin Jan, de vader, het laatst wordt vermeld, zijn tweede zoon Hendrik is genoemd wordt, en brengen wij dit in verband met den brief, die Jan, de zoon, in 1299 den Graaf trachtte te doen geworden, en waarin hij Hendrik zijn broeder noemt, die denzelfden Hendrik van Renesse. Sherden Willems alrehande open lettre, item bij mijn schenkte die dag na Sint Adolfsdag anno LI, betaalde hij Gherard van Marxhem uit hen Hoogste van haemstede van de vrouw zijn vijf duarie .... cxxv II, holl. Deze Gherard van Marxhem behoorde tot het geslacht van Wesemale; het is echter niet zeker, of wij hem moeten houden voor de tweede zoon van Gerard van Wesemale, Heer van Bergen-op-Zoom, of voor diens kleinzoon, die eveneens Gerard genoemd wordt. Ingeval hij zijn zoon was, heeft hij Willemine van Renesse, in tweede huwelijk, tot vrouw gehad, en was zijn eerste echtgenote Maria, Vrouw van Wilre, Brecht en Keckeren. Wij moeten, alvorens te spreken over de zoons uit het huwelijk van Costijn, nog kortelijk melding maken van eene dochter, wier naam niet genoemd wordt, maar van wie aangeteeld is, zooals ons later zal blijken, dat zij gehuwd was met Jan van Haemstede van Moermont en Cruningen. Wellicht hebben wij hierbij te denken aan de in de rekening van Jan de Schrijver genoemde Jonkvrouw Jan van Renesse; zekerheid echter hebben wij hieromtrent niet. In de rekeningen der graafelijkheid van Zeeland hebben wij reeds de miniatuur leeren kennen van de beide zoons van Costijn van Renesse, en uit de volgorde, in deze immer nauwgezet volgehouden, zien wij, dat "Heer Heinric Costijns, kind van Renesse", als de oudste der twee broeders is te beschouwen. Het eerst wordt van hem gewag gemaakt in de rekeningen tusschen 1355 en 1356; terwijl wij reeds mededeelden dat hij met zijn neef, Jan van Rijnauwen, en met zijn broeder Jan, Avesand N°. 3, 4, 5 Jan van Renesse van der Goude. N°. 6 Jan van Renesse van Haamstede. N°. 7 Margaretha van Renesse, vrouwe van Stein. N°. 10 Hendrik van Renesse. N°. 8, 0 Constijn van Renesse. N°. 11 Jan van Renesse. N°. 12 Jan van Renesse van Rijnouwen. N°. 13 Gerard heer van Voorne. 