title: Naaukeurige Versameling der gedenk-waardigste zee-en land-reysen na Oost-en West-Indien ... sedert het jaar 1608 tot 1611 Waar van eenige noyt gedrukt, andere nu eerst uyt haar oorspronkelyke talen overgeset en sonnige kerkelyk verbeterd zyn ... In het ligt gegeven door Pieter Vander Aa
creator: East Indies , Johannes de Plano Carpino, Pieter van der Aa
text: „agt 30uden neemen) alzoo zy haar tegen a „Dpanden zouden befchermen / haare Nagelen af⸗ en Tee he 3m A en ze in „ T oa eid en andere Deu bie „PBreede / trou/ w en „In die Eilanden niet en waaren / bi „inidg dat 3e ban met haar deeden / alzon » 2 [4 en, Dog niet tegenftaande de Omſta indetpd als den Roning haar zulke en bier dingen voorhiel / deinelke alle op de twee voozgaande uit Bann] Wuri an m ne zelvetetoe — en ende nate komen / 3 ’t egter Alletons bat Hp naauwmelukg de geeft gegeven had / of * destteboyen - Keetde ’t onderſte boben / seo dat Het —— — — eelde of Het zoude tot een ra ER: 272 SCHEEPS-TOGTENVAN 1521. malkander door het geheele Roninkryſt gekomen — son. En het geen haar het meeſt ontſtan of op⸗ wehte om leder na De Aegeringe van het Itonink- rok te fiaan/ ende den nieuwen Roning Bohaat 'Oorzak der zpn magt of gewelt te krygen / was de komft darvn van Cachilato, WBloet-beriwant ban den Koning Bolcife, die hp £ gelok alg bier voozen is gemelt / aan Garcia de Si, Boofdınan van Malacca, af⸗ gezonden had / welken Cachilato deeze dood ver⸗ Staat mede ftaande/ meede zun beft deede om aan de Kiegee- 5° ginge van het ph teneraaken. Want alzoo hn de tpding bzagt Dat onze Dloot eerlang in die Geweſ⸗ ten zoude komen / en dat de meening was een Sterkte aldaar op te werpen/ 300 had hn geerne enhoopt in ’t bezit daar van geweeſt / om door d'onze daar in te werden beveſtiũd. zen. Wat de Koningin aangant die was in die tpd Kosingin niet alleen met alledie on uften gequeil / maar oof dooebzre” met de gerne bie has eigen Bader den Konin segerin- Almanfor Haar heimelph verwekte / alzoo hp w gegeguck. eenige gedagten had om zig 3elbe meefter van ’t toninkrpk te maaken / terwyl D’andere baft inde Mapenen waren/ em malktander den Dozlog aan deeden / bet welk 3p alg een booszigtige Prouw / zig niet en geliet te merken / maar hem wys maak- te Dat 3p den raat die Hp Haar omtrent het opvoe⸗ Dez den haarer Ptinderen gaf / zoude bolgen/ hoewel (00.30 wel wiſt dat hp alleg aanleide om 3pn voorne⸗ onder ſchoo newoorden men in ’t werk te ftellen / 300 dat 3p Haar door de onwetende noot gediwongen ziende/ allehaare Drienden ende booznaamfte van bet Kpk bp een riep / en haar boorhiel;. Dat ze 200 veel met het opbrengen haa- rer Kinderen te doen,had, en wyl zy mede de 2a- ken van het Ryk om haar fwakheid niet en konde waarnemen „ dat zy haar daarom by malkander Engeett had doen komen, om haar te zeggen dat zy daar har verkie- toe tot haar helper van dien dag af verkoor CAcHIL zingvanhet DAROEZ, alzoo behalven dat hy haar mans broe- —— der was en de noodige begaaftheden tot dien einde sandeGroo- hadde, hy een man was waar.over zy alle wel ver- gentekennen. noegt behoorden te weezen ; dat 2y beim 9remuls DIEGO LorzEz DE SEQUEIRA. 273 alles gelyk aan haar eigen zelfen aan haar Zoon 3527. zouden gehoorzaamen. Dat zy daaromalle deza- ken die den Oorlog aangingen, ingevalle het daar toe mogte komen in zyne handen en in haar aller raad ftelde, alzoo diergelyke dingen henluiden beter paften als haar die maar een Vrouw was.. Da dat dit alzoo beſteld was / quamen de Kaſti· liaanen in die Eilanden / dog eerſt voor Ternate re nie in gela- gekommen zpnde / wilde de Itoninginne of Cachil ten. aroez Haar Daar niet in laaten / 300 dat 3e na Tidor oberfiaken/ alwaar 3e ban den Kkoning Al- manfor 3eer wel ontfangen wierden/ alzoo u» zien⸗ Mar teTi de hoe zeer kon de zaaken ban den Ikoning Boleife dor wel ont- toegedaan waaren om de menigbuldige vriend⸗ fangen. fchap die top van hem genoten hadden/ alg ook. om den Bezant die hy na Malacca gezonden had) den welken reedg de tpding gebragt had dat onze Dlooten niet lang zouden toeben om zig aan die &ilanden te laaten binden / en breezende dat w den ander daarom / en niet hem / mogten toebal- DeKoning len / en dat won een Sterktein dat Koninkrpk van van Ts Ternate gemaahkt bebbende / bp Almanfor daar vt 8002 zeer benaaud zoude weezen / 300 befloot hp de Kattiliaanen, dewelke aldaar net twee Schepen aangekomen waaren / briendelpk te bejegenen. Want behalven de reedenen die den Koning Alman- for zig zelven om zun belang voor oogen ftelde/300 boegden zy daar nog beelandere bp / van de gro⸗⸗ te mogentheid van haaren Koning) 300 Dat Al- En darin manfor 3ig ten opzigt van de hulp en baftand die dos de Span, hn van haar veriwagtede/ niet min fterk alg Dienye, van Ternate met de onze reekende te weezen. Eindelpk Hp liet haare tivee Schepen met Na- 1 uchase gelen afladen/ en biel bp 3ig eenige ban haar all 2 shepen met de Roophandel aldaar waar te neeinen; wellier Nagelen afla⸗ een genaamd Jan de Gampos, die aldaar voo; ZC%en hoyd Roopman bleef / 300 haaft als bu Antonio de Bri- haare by zig. to in Zee zag/ meenende dat het zune Schepen, Een Spam. waaren / die van daar waaren bertrokken / of van —— — een andere Kaſtiliaanſche Ploot / zig op het koſte⸗ gen, Iphfte kleede Dat ya konde / bet welk de onze aan⸗ U Diego Lopez, 8 ftondg 27% SCEHBPS-TOGTENVAN ı521. ſtonds kan berre deede vermoeden ˖ dat Het een — Kaftiliaan was / 300dat Antonio de Brito sen floep na hem toe zond eer ha konde kennen wat booz Sochepen D’onze waaren / dewellie hem medena⸗ Ban hem verſtond hp d'oorzaak van Berigt dar home / en dat hp aldaar twee Schepen a derenSpan- den had / waar van een onze firech genomen bat na bet vafte Hand ban d’ ca gezeilt/ om aldaar te loffen / also het na on Naauw, daar 3e door gekommen waaren / niet we⸗ Der Derfde keeren. Antonio de Brito Hoozende bat dit verhaal ınet andere Dingen Die hp van cen ander Kaſtiliaan / ge» naamd Alonzo d’Acofla verſtaan bad Im ober een quam/ welken d’Acofta hp reedg in medevoerde / na dat hp uit een — * die onderweeg aangetroffen had / geligt badder Daß Die hp niet en begeerde dat te Lone Jude men 300 lang alg hp met Die ander Doende a Bito onm te hoozen of haar 3eggen ook van malkander necmt hem berfcherlde / 300 nam DR beezen Jan de Campos medena Ti gon meede / en ging tot Tidor fanden) daar den - #oning Almanfor bet eben | op nee dag Ceran by met anders als bezoehen tuffı henluiden 0003» Dage von bielen. Dos de nagt aangehomen ZunBe / hoor⸗ ko den d'onze een groot gerang van Trommelsen bar kens, kopere Bekkens gelpk aldase bet um i5/ dog ban 1 ava zum eerſte oorſprong he ji om de roei⸗ jers al zingende op sen pas-maat te verzellen /ge- Ipk De Floogduitze in haar Itrpmgs-gang Fig na de wars Fluit en de Trommel weeten te /bet tvelh reedelpk aangenaam om te hooꝛen is /inzon⸗ A ar ie get Dale Zu —— mem 60 D egter het getal da Baartuigen 300 gro np em en en ui mer tat bo 090)» de / zoe begonden bearid⸗ hen Dıezco LoPez DE Sequeına. 275 ſchap tot. v te maken/ tot dat Antonio de 1521. Brio een Dam meer het Be Daroez —— —— cn bar zz Boa ntet idor dans Ei E Base ä sa I m bar 300 od te — ontaalen en fposbig af de laden / gedaan bat hp: | nern ide bet De — 333388 — yet a8: 353388. 3 ger IH at Kan & BE A nrortio de Brito antwoorde hem ey een ma Dis Daar 36er wel op paſte „En dat den eng. Baitog Ant; „pam Portugaal ae — Baar wan d wood , not "2 die —2 ect “art a ar een echte in zen h Tilo Ternate daar het hem ar 0 —— te werpen / tet welken na de Fe * van de Plaats er be „ nr ban De tugt ae su daac hy de „ meefie Crouw no eid zoude vinden / Gedragder „ moft zien / om dat de ur —8 als ze een huis⸗ * „ timmerden daar zy —* ang in te onen) Tangeumrig „ vVOgznamentipk na tw gen jagen / te wee⸗ huis willen „ten errft de galegenthen von de plaats / en dam Io 276 SCHEEPS-TOGTEN VAN 1921. „na de en quade PRabuurfchap / am dat it — „ie le de — gesontheid / en in de „tweede De Vreede en D’opregte trouw / waar in „Het geluk van bet gantfche leeven beftaat / ver⸗ n3ehert wierd. En nademaal bp zag dat zyn Ei⸗ „land 8003 de nieuwe Baften die hp 300 wel ont- „haald had / ingenomen was / daar ze nogtang „meer uit haar 3elbe gekommen waaren / algdat hp 9 geroegen of ontboden had / gelpk hp de „ Portugyzen hadde / 300 dagt hem dat hp „verſchoont behooꝛde te werden / 300 hp een Ha⸗ „den In zun Eiland gezogt had / hu Alman- „for met die nieuwe vrienden 300 wel gediend was / Zednn „en Dat hp overzulkg van meening wag na Ter- Ternitee „nate te bertrehken / alwaar hp befcheid zoude zyns Konings » verwagten ban bet geen den Koningban Portu- lataftewag- „gaal, Zunen Heer en Meeſter, hem zoude gebies tem. „den van bet geen hp in dat gebal zoude doen / „waar ober hp de Brito hem met bet esrfte Mou- „on zoude [chapben. ‚Dnk- Den Koning Almanfor ftond 300 berzet ober die ning oret woorden / dat alle de zyne zeer fiaauwe ontſchul⸗ digingen waaren / waar oy Cachil Daroez tot ant⸗ woozd gaf/ Dat hy zag dat den Koning alle de beſ- te reedenen waarom het dienitiger was de Sterkte in zyn Eyland als op TERNATE te maaken, ge- fladıg van de hand wees, en dat hy daar zekerlyk niet anders meede voor had,als zyne nieuwe vrien- det tegen het gemeene beft van haar alle te begun- ” Eninharde ſtigen; en hier op reezen de wooꝛden 300 500g van woordenge- wederzpden / en ſpran Cachil Daroez 300 lauter uit de bozft tot voozſtand ban de beloften Die hp ong/ Maar door ge als een moedig Cavalier alg hp wag / gedaan had Brxogefilr, Dat Antonio de Brito Haar hevigheid wat mo geſtilt. doen bedaaren / 300 Dat na dat men van wederzp⸗ den wat bezadigder had beginnen te fpzeehen/ hy tegen den Itoning 3eide: Dat hy van meening was alle de Havens. van zyn Eiland te bezigtigen, om na dat hy de zelve en die van TERNATE zoude hebben gezien, de beveelen die den Koning zyn Heer en Meeſter hem aangaande het maaken den Erik» Dıeso LorEz DE SEQUEIRA. 277 Sterkte.zoude gelieven te laaten toekomen ‚ flip na 152t. te volgen. Des . : Den Koning Almanfor hier oꝑ wat beter te moe ·· de gewozden znde / nam spn afſcheid van Anio · nio de Brito, en zeide tegen Im: Dat hy na:zyn van hemde Eiland ging, om hem die Galten.om welkers wille‘ hy voor. hem zoo veel verlooren had, in handen gan, te doen ftellen, alzoo hy, vermits het ongenoegen van hem de Brito, de zelve by hem,.nieren wilde houden. Jan.de Campos, pen #teopmander Kal: ‚ya 1. dl dit ter ooꝛen nde / berzogt: “ Antonio sie Brite ser Deicefelph Dat bp De quprGasnen hie deren die bp op.het eb ern * pi doen Konings handen laten. Maar op Antonio. de to hem tot anhand gaf : Dat by.me zeifs.zaude Enam- Dar gelben daar zu wezeñ zouden / Dat 3e door Die zeiden dat hp-aldaar had / zoude sen Befchermer van alle in ’t Antonio de Brito gndertuffehen/ niet tegenfigande br meet om den Koning Almanfor te vreden te ſtel⸗ wontagrden fen) alg om een.„Sterkte in Tidor —7 te. werpen · alle de havens van dat Eland had aten bezigtfe den‘ gen / 300 u egter een ander beter als op Ternate gebonden had / zoude hp_die tütgehongen heöben? om bet gemged.van Die, Moor ober de. moeite daau de Kaliliaanen Ye mn gebtagt hadden / — ... 3 a 278 ..SCHEPS-TOGTEN VAN 1521. Stellen) alsoo ha zen zeer groot berouvo daar ober Kiel ogeer toonde ; do Nabemadt die van Ternate, ſchoon wernateror BEL fieama and was /beter als alle die van Ti- &Sterkc. dor Wax / 2 had Hp een gendegzaam Tchoon- ſchynende reden / om zig deswegen ’t ontfehuldigen/ et welk een groote ſmert bon; Den Koning wag. - "Der plaatg dan aldus uitgekoozgen nde om er beter en nader aan de Stadt. Ternate — was / 300 begon Antonio de Brico De hand ac ’t darvanopsı WELK te ſlaan / zoo Dat Hu zeifg de eerſte ſteen daar unsdg. - ‚van am Den 24 J aarg ı522 leide / Mair Feng ae be onze/ 300 utden nd Cavaliers sin / om dat bet ch St. Jans dag wag / op son hoofd hebbende /en vverd de — e ter Soagtemiſe van dien / de Sterkte van Se. Jan genoemd. DER. PORTUGYZEN VERHA AL —VAN FERDINAND MAGELLAANS SCHEEPS-TOGT, in dienftdesKoningsvanK AsTtıLıeNn,door defelfs aller-eerft ontdekte STRAAT, na de Specery-Eilanden ohdernoomen. * ebben d-/ dat Fran- van Prancifeo 77: co — van de Mo- Serraonaan a Wu) Iukze Eilanden daar % emekoottten Mr ag, sam aan en Magellaan, alg —— spbeide van. —— ne Dıeso Lorez DE SEQUEIRA. 279 laoca die Ooc- — geftigelsen l en Ben toeſtand oem 2521 of Die Brieven nog veel verder als nit -vorters of ıdt en Nieuwe #5 LEER IHR: groonden kolerden / bie na Yeteberinden Dan Fran- Zrzmbne ’ n DEIC- cifco Serrson albaaı tot Molucco aberhieben / © vengeaicn. deoꝛ Antonio de Brito a beinaving wierden ge⸗ noomen / waar mede Ip / op Die bau Serraon ant⸗ woozde / gelyn umnu zullen zien. Daar in dan zeide hn: Dat zoo her Godt beliefde, hy haaſt by hem zoude weren, en zoo het door en vanPoR- TUGAAL nieten was, het door KASTILIEN zoude gefchieden ‚alzoo zyne zaken zoodanig fton- dien „dat hoe weinig hy maar na hem wagtede, wyl de T au dam in Bon werhaden / 300 ges rar bestde batdersen Pernando de Mageliaan.eeitig onenogen tegen mernen hebbende / hm d OT quade begaf / en ak —— / het weln in deezer voegen toeging. apeenen Fernando de Magelldan 3ig dot Aramor bevindende / Son — Jan Soares Ynsufe- 280 SCHEEPS-TOGTENVAN . 1521. man van was / 300 geviel het dat hp Fernando — in een firooperp Die men tegen de Moozen aange- —— vnregt had / met een Lancie aan het voegzel van het been wierd gequetſt / waar dooz hu naderhand wat zynanflg mank ging. Bier op gebeurde het dat in een uit⸗ ron Pal die Jan Soares dede / alg zynde een aanmerke- Ä den Vyandge. [Phie zaak / agt-Honderd ’tnegentig Menfchen ge= maakt. bangen genoomen / en twee Duizend fur Vee ges Hreegen Wwierden ; ban welke uitval gedagten Jan Soare, uit ooꝛʒaak han behoeftigheid / en om hem wat boo2deel aan te brengen /den zelven tot Dpper- Bevelhebber /en nevens hem /eenen Alvaro Mon- Kligten o-teiro aanftelde. De welke / bermitg de Inwoon⸗ ver de auade ders der Stadt naderhand aber de ongeregtige ver⸗ vacENBE · deeling van den raof Rlaagden / beide de Hand daar Magellaan OP leiden / en inzonderheid op het Dee ; zeggende en Monteiro DAL 3p bier-Honderd fur daar ban gan de Moo⸗ zeagen her ren van Enxouvia berkogt hadden / zynde met hen tehebben - Auiden ober-een gehoomen Dat zu 3e bp nagt zou⸗ den balen / alzoo 3n 3e langs de Muuren ban de Atadt gevoerd hadden / en nadat zulks geſchied was / en de Mooꝛen het gemelde Dee in zekerheid ge⸗ bragt hadden / deden zy haar het zelve weder bren⸗ gen / zeggende dat zn het Dee ſtalen; Dag daags daar aan volgden zy bet zelve op bet ſpoor / wel Denkende dat het nog aan dees-3n van de NKivier was/ en gingen na de waad-plaatg / daar zy het deden obertrehken. „Neem Fernando de Magellaan zig eindelpk hier doo2 Ryk zonder Hebbende gered/ alzoo het een zaak was die veele verlofvan den aanging / en die niemand zig in ’tbpzonder wilde nieuwenKa- gantrekken / en inzonderheid om dat Jan Soares Bude ban Azamor quam / Don Pedro de Souza, (den za. weilken n and Grabe van Prado wierd ges aakt /) vooꝛ Ttapitein herwaarts· aan trok / 300 $’t dat hp Magellaan bp deeze aanftelling ban een nieuwen Kapitein /mede na dit Roninkryk zonder verlof van Don Pedro vertrok. En alzoo hp Ma- —— gellaan een man van Edelen bloede en van dienſt den koningıe WAS / ende mede met zun eene been mank ging / doen, begon hp terfiond eenige verzoeken aan den Honig Bıeso Lopez De Senvuerıra. 281 te doen Wwaar onder men zeid Bat mede een ber- 1527; Doogtug ng. ban zyn loon was; een zaak Diede Edel —— "Juiden dan dit Apk veel berdriet beroozzaakt heeft/ / * en een zoort van Martelary onder de Portugyzen, en ka ontrent de Koningen een ſtuk van laffigheid fchpnd a te zun. Want gelpk Hetonderde Menfchen enge '.: meen gevoelen is / dat de ‚gunften die 8003 de Prin- i cen tot belooninge van dienften bewezen woꝛden - : maar een woiffel-geregtigheid iS / De welke ontrent alle / volgens een ieders Wwaardigheid en ftand moet en in —— genoomen / 300 ig’t dat als men geregtig deel —I8 —5 zn ber — omen te Ip ben zn eg« ter no maar alg * in a ‚Delphen oral en inzonderheid in die zig meer met baateliften en —— aar eigene beg theden bedienen / dan ontgaat 65* geduld; hier uit ontſtaat pawgent eid / vervolgens hast) en eindelpf allerlei ⸗ op / tot dat men komt allerhande misdaden te gaan / en sig zelven en een ander: beele fchade | vor 1 te een * geen F ernando de Magellaan het on⸗ Bene PR phfte voorquam / was / Dat om een hal- voor & "be Cruzaat berhooging die hy s Maants op ZpN verdugen erden. bewooninge berzogt / daar eenige Menfchen ten — tnde-alg hp tot Azamor was / zig mede bebonden / van % welke op het gerugt van zun diefftal dan det Ben, ven * begonden te zeggen: Dat zyn mank gaan maar een gemaakte zaak was, om alzoo tot zyn verzoek en 'geraken. Welke dingen / beneffeng nog eeni 0 dere /diehp als een verſtoord Menſch van Baar) „Zruver ter 002m van den Koning quamen / bet wei zpn z zc oek by den herzoch geweld ig beragterde. Waar bp nog quam — Dat Don Perode Soura, Hoofdman van Aꝛamor, aan den Koning ſchreef Dat hp de Magellaan zon- paarby der zpn berlof vertrokken wag / beneffeng het geen — hn in den bewuſten uitwal gedaan had / Baar de Yerrek der verlsfen AInwoonders ober. Klaagden / berzoekende Dat zpn geplcegde. Majeſteit daar na geliefde te laten vernemen / om tonlooshel dem na zun berdienfte te fitaffen. y ontienk den 55 ... Ma 284 SCHEEPS-TOGTENVAN 1521. was die Dit Roninkryk toequam / be redenen en — oolzahen ban dauwde berderlinge die’er tuffchen e Deeze Foninkrpken van Portugaal en Kaftilien ges maght was / tot dien einde bubrengende. Dog eer hp Dat berzoek in ’t werk ftelde / had hy ınet BR, March? Fernando de Magellaan eerft Daar ober algefp200» kan dasvan Ben /en hem ernſtig aangemaand dat hp zprı vooz⸗ gefprooben nemen 30ude ftaken / aizoo hy daar door niet alleen N Godt en 3pn Koning vertoornde / maar ook zpn ger 0002 eeuwig befmette / zyne Wloed-brienden. ge: weldig berkozte / en eindelpk oozzaak ban twiſt en onernigheid tuſſchen twee Koningen was / de wel⸗ Re zulke groote Drienden en zao nauw aan mal- kander dooz bloedverwantſchap en het trouwen Antwoord on ron ſchuldi v Antwoor Hier op gaf hp tot zyne ontſchuldigingen vooz: Lu Mage. Dat hy zyn woord aan den Koning van Kaflilien reeıs gegeven had, en dat hyzyn gemoed nog meer woude befwaren zoo hy het zelve niet en hield, dog minder inzyn gevaelen tetoonen over het leet dat hem van zyn Koning wedervaren was. Den Ttaning van Kaftilien ondertuffchen een ge- weldigen Hiefhebber wezende van de Zee-Kaar- ten en gereedfchappen die Fernando de Magellaan r em had laten zien /en inzonderheid van den rief ie Francifco Serraon aan Deezen ban Molucco ge⸗ fchzeben had / waar in bp nog nader van die din, gen ſprak / mitsgaders ban de redenen van Ma- gellaan en van den Sterre-hpher Faleiro, hadden deeze afteekeningen en woorden dan miſnoegde Menfchen meer kragt op hen om hem zyn vooz⸗ nemen te doen vooztzetten / als alle de redenen die Alvaro d’Acofta hem inde graatften iever van de Huwelpks-jaak met d’Infant.Donna Leonora , het welk / gelpk up op zyn eige plaats omſtandiger Den aan verhaald hebben / in die tpd geflooten wierd / voorz van Magel. oogen ſtelde. Dog alzoo den aanflag van deeze "anaize-, nieuwe Ontdekkinge juift op de zelve tad voozviel fickt, als dit Huwelpk verhandeld wierd / 300 moeft de elve nog wat agter bipben; want de meeſte Vre⸗ s Die tuſſchen de Princen / na Det overgaan van -.. - — eo — -. . - - R “ | IL “ ' un » . ., I . .. . .. F u. a. ® " . no; it . # Fi \, .. ı .. : - = [3 n “. ° AJ - .. “. 2". *4 0 „. LU} _ “ ! " a “ - ! . Per \ _— |: ®. k uw. r* “u 1} n ® m... . m wi: * ii N . “ te. ‚ ” & un Im _ “ ”. a .. P) u “, “a ". er ® v. : - “ 3 . * 24 “ . .7 er. .r .- ". “m “ ‘ .. 4 w- .ılfan .ı. un * ———— - B ...un. “ » 4. . - ‘ a a .r a m. a ev’.. “ ...- ® 2 .. -. “ ” .. Im » . . ® * Li = ” a » >. - a D. . “ ua. comp .mu.n 0 eu nie Gun mn ni on a .vo“ " Dıeso Lopez De BEQVEIRA. 284 alle twiſten en @oslogen / netroffen worden / bals 1321: len gemeenipk / gelpk in de Biy-eindende Spelen, — op huwelpken uit, Dit gefchiede mede op dat dit Deimwely- voozſchreve Huwwelpk met 300 beel meer deftigheld Grooemer en ftatie zoude worden gebierd / en be cerbied Die deBiyen. zulke hooge ftantg Perzoonen toekomt /na behoo⸗ Treurfpelen zen in agt genoomen ; regt anderg algin de T’reur- Belckem fpelen, de welle gemeenipk een droevigen uitflag Beben! als daar uit gefpzooten zunde; want het ang is 300 eigen aan zig zelve / dat nademaal het zelve een groote nadruk in iemants gemoed veroorꝛzaakt / 300 is het Dat het 3elden na andere sedenen luifterd / hoe wigtig en Dringende de zelve Dok moagen Wwezen. Eindeiph den Yoning van Kafilien dede vpf epen tot deeze nieuwe Ontdekkinge Die Fer- penvoon nando de Magellaan beloofde / toeruften / waar ober Megellan. hp hem als Opperhoofd ſtelde. d’Andere Hoofd⸗ mannen waren genoemd Louis de Mendoza ; Gaf= ———— par de Quexada; Juan de Cartagena, en Jan Ser- medegan, raon, alle gebooze Kaftilianen , gelpk ook het meeſ⸗ te bolk dat op de Bloot was / zunde ontrent twee honberd-en bpftig Perzoonen / waar ander eenige ortugyzen, ban Be Drienden van gedagten Fer- nando de Magellaan , al& Duarte Barboza , 3m Awager / en Alvaro de Mefquita 3; Eftevan Go- mes, en Jan Rodrigues Carvallo, beide Stuurlui- Den / en andere die daar toe opgemaakt waren ; dog de Sterre kpker Faleiro ging niet mede / het 3» om dat hp berouw Kreeg /of Dat hp den uitflag ban dat vooꝛnemen Door zyn konſt meende te zien. Zommige zeggen dat bp zig zinneloos veinsde te wezen / dog Godt gedaogde dat zulks waar wierd/ 300 dat hp tot Sivilien in 't Huis der Krankzinnige wierd gezet/ maar in zyn plaatg ging een ander Sterrekundige, een zeer gelte man in die Konft/ geipk wy uit bet geen dat hy op Die reis ui te / gezien hebben / waar ban wy bier na zul ſpreken / hoewel het ſchynt dat deezen mede het uur ban den dag dat de Ploot van St. Lucar de Bar- tameda vertrok / zynde geweeſt Den 21 Satnbz 286 SCHEEPS-TOGTEN VAN 521. des Jaars ı519/ niet wel uiteehende / alg mede —— nie en zag bet einde Dat hp en Mageliaan op het — Subo zouden hebben / gelpk oon het regt . . Dat’er van de Napiteinen geſchiede / en einbelukde dit voosne- ote geuaren Die De gemelde Wioot uitſtond / ge⸗ men. Mnwwe in ’Tbolgende verhaal zullen zien. Deeze Dioot van St. Lucar de Barrameda ber» ana fıcck tronnen zunde / nam haar ftreeh na de Canarifche neemd. Eilanden, alwaagar ze haar bier Dagen ophield / en Fernando de Mageilaan kretg een Raravel/ waar Waarfchou- mede men zeid Dat hp geiwaarfchaumso wierd op — M⸗ zu hoede te wezen / alzoo de Rapiteinen die hy bp 3ig had / voorgenoomen hadden hem op de retze niet te gehoozzamen: dog wyl Rilks zig eerſt na⸗ derhand openbaarde / 300 ſchont bet dat het eer van de geledene ongemahken van de reis / en van De wyze waar mede Mageliaan met haar o / ontftont / alg dat zy Zulks 0002 haar vertreñ op⸗ zettelnk zouden hebben voorgenoomen / om dat ze Rio de Geneiro van ons Landſchap van St. Cruz, Dat men gemeenedpk Brazil noemd / voorby zynde / De koude begonden te voelen / inzonderheid aan Rio de la Plata, 3unde op bpf-en dertig Graden / begonden de Hapkteinen / alzoc 3e zagen Dat zig Vraagder nog geen Kaap of Doortogt daar Magellaan 308 Kopiteısen Breed van opgegeben had / 0p dede / hem te vra⸗ nMage gen: War eigentlyk zyn voornemen was. Dog Zynant- UP gaf haar tat antiwoo2d: Datzehem maar zeu- wood. den latın begaan; dat hy heel wel wiſt wat hy de- de, en dat dat werk op hem allcen beruftede, en niemand anders aanbetrouwd was, Too dat Hr zan reis al geftadig vervolgende / op den 2 Aprit Komt an DEE Jaars 1520 aan een Aivier quamen / Die Zn eenRivir de naam ban St, Juliaan gaben / ieggende ep upf- cichyst. Ja gig Graden / en dat met Zulhe flogen / koude en nocmo. entmeder/ dat het volk de zellen niet en konde res geren,. Want in Die Geweſten iS de Winter/ na Landſtreek te reitenen / kouder als na de kant van bet Pooꝛden / 300 uit 0093aah van het ver⸗ ſchieten dan de Zon / gelph de Sterrckundige wil⸗ in 3eggen / alg.oın Dar ua Be As-punt tee gern be⸗ fchutting van vaftlandig. OR Dixoo Lor&z ne Sequsıra. 28% ee Feier wierd con Aandgplegng 1praT; I A per-en andere Hooefden aangaan⸗ ed pe be bug 2 — hadden / en de gene Die „Aurkon 3 Kand te doen / gehauden/ kuaak Lit DESe.overde afge o twiſten onder henluiden autſtanden. moeede veranderden, dat ditalles bevaaren was door die geene die niet anders als het geene d’ondergang der ex Schepen, Volk, en 200 varl GGocderen —53 58 288 SCHEEPS-TOGTEN vyAN ‚1521. den, voor hadden, de welke ongelyk veel meef — Dbedroegen als alle de NAGELEn van de Mo- LUKZE EILANDEN, al was ’t dat de weg om door d’andere Zee te koomen, zoo kort was als de geene die zy nog moften zeilen, enkel om de zelve te ontdekken! Gezeg van. Bet ander gemeen bolk dat zulke reedenen niet "tScheepe en boerden/ zeiden: Dat hy MAGELLAAN om ' wedtr in de gunft van den Koning van PoRTU- GAAL te raaken, (die hy met deezen aanflag ten hoogiften vertoornd had, ) haar alle op de Vlecs- "bank wilde brengen, en daar na na PORTV- GAAL wederkeeren. &indelpk wyl zu Haar alle niet langer 0002 de Koude konden befchutten/ en enipdelpkeongemahken moften uitſtaan / 300fpans | den Deeze drie Woofd-mannen Zaamen aan/ na⸗ r Samen. , mentiph jan de Cartagena; Galpar de Quexada en ‚die Kapirei- Louis de Mendoza, om deezen Magellaan gevan- nen ‚sm Ma- gen te neeinen of te dooden / en weeder na Kafhıli- gelaan 6 en te heeren/ om aldaar reedenen ban’t boo2lede- don, ne en van deſſelfs hartnekkigheid te geeven. . Lafthere Magellaan dit ter Oozen gekommen zpnde/ gaf öpvanMa- genen Gonzaio Gomes de Efpinoza, den welken gel sEen voor Pzovooſt op de Dloot diende / aanftondg laft i Louis de Mendoza in zpn Schip dat buiten de Ri⸗ bier lag / ander ſchun van hem een brief van 3p= nent weegen te baengen / ban ’t leben te berooven / gelpk gefchiede. Zoo haaſt alg deezen met een uf ook dood gefteeken was / nam he de twee an⸗ eenander Dete gevangen / waar ban Zafpar de Quexada le- vendig gebierendeeld wierd/ gelpk ook Louis de Mendoza na 3pn dood wierd gedaan. En alzoo Schep- er op de Dloot geen Scherp-regter was / 300 ægter op de ſchont Magellaan het leeven aan een Dienaar van —— Gaſpar de Quexada, den welken meede aan't ver⸗ raad fchuldig wag / om zulks te berrigten / want dat regt gefchiede gelyk als aan Verraders van den Serafvan de Dienft deg Woningg van Kaflilien. Mat Jan de dexde, Cartagena aangaat/ die wierd meede het leeven bergund / dog Daar teegen gebonnift om aan dat woeft land te werben gezet / benefleng een Kierk DıssoLorzz De Seqausına. 289 _ die meede aan de migdaad Banddadig wag/ met 1521. dertig Arrazes baood ieder tot haar onderhoud; en Bud ET BE aan dat fe heim „Ein Waren / Woierken mie ber ia fanden BEER and nig bolk tot, het ann y Houden hebben dog zomınige van jan Der genoeg booz Ioden / bermitg den n arbeid die hp — ek liet doen.. Want nademaal Bm 000} daar bier a un lang / nament- —— ug / Julius en Auguſtus / alg na net — to⸗ verwinteren /300.gaf h —— [een ‚a0 bel — nein det Schepen) ‚dat Br — e — Zend volk te Zien 3; DH ann land om haar — a au Karen 5 togt na een. nden datd Bee Bin —— ht en Ditvolk,dan;liep weltwintig mplen Tandı Wat berige in/ waar mede, zu, ———— ——— — net haar, eenige, a bau dat laı De > mau 500g Waren a — ein Dede / ei, ben } ig tot bertoonil, EUR en om de ze na. Kaftilien te geil dog. 3n.Teefden niet, alzoo ze gewend waren —— als rau bl en, te eten.. ‚Op. de 3elve tyb vetlöoz hi een * — namentlyk dat van Jan Serraon „,die — jagellaan boo2-uit gezonden Da / om te zig af,lorem. . : bp een.Kaap of.een Doortogt opfpeuren; ent feoon bet voll dat 33* / ‚bet weln. ontrent Fwintigimplen.vande plaars daar deidloot ——— tpdg dat, er Be han Moe Da an dein — I De — 5 nhonget eftaan/dacdoen, 3e weder quamen/;hp haat bamaniet en hende/ale . .- 300 3e.eet eraamteng als ken Belek 5 BORTEDE NER HUE NE en, Waren / Iiet Diego Lopez, ia "met 325326 BASEERAELSESZELES SERTE 3 J— J— J — J—— ll RSS EREHTRE ER J— BE Lee 24 38 & .7 Ba 8 845 ; — a e ine u Hl Disco Lopez or Suaurzına 208 daar bi wel Hemels blı of iets dat 192% ap gegen bee! of ame ng hr —— E alu zu auw geseid en Se ee tn Di aD amp er on pen/ trokl doo een naiuwer tuſſchen · ⸗ Hi — — aldaat takken of aumen er Fuer In Sorbeit Bee vi | an er ehinBO0E Alyaro de. Me; A Den LE ont — na datzetwadf - en hadden. En alzoo bp aan — — — ee Vvemilt _ inag | 0 bet mu al ce Day gebben ag / 00 SEREEP er Ai a ag Bi ein drie Di daar na weder qua gebonden te hebben, Fernandes’ Magellaan pgter ten hoogſten daar Tegen —— 362 SCHEEPS-TOGTEN VAN 1521. boꝛa en emige weinige daar bp zig meede hoopte — pe — want a ger ten — alven de af keer die zy van Die * den / uit —— ſwaa⸗ Vierte rar arbeid die ze daar in hadden uitgeſtaan / en der⸗ verlegencheid halven 300 bebond. hn Sig in D’uiterfte berlegent- van jan Magelr d/ niet koeetende wat hp aanv zoude. was het dan Dat Hp om zig voor de geene die steld ie HA Sam) waaren / van alleg te aar- — twee Seichuten ban eenen inhoub oor de —S twee Schepen maakte / alzoo hp uit vrees van ee⸗ F- nin miſnoegen verwekken / zoo bp haar Aal niet en — ‚mie en begeerde dat de booznaamfie vn dem En nademaal een ban de ge- nm de Seichuiften in het Schip van den Kapitein Duarie Barbozz daar De } en Se zig * Seen op bevond / gebzagt wierd; welhen Sterre- antwoozt er, op a, zelve in em boeh benfehgef en zy onder ftelde/ om zig ten en —— te vaardigen / om dat a de Molukze gilande yuain:te oberinden nademaal top De gemel- de Geſchziften gekteegen / ende als nog onder ong Ba in he a ce Affı ban beide ftellen / op dat: men niet uit ong/ maar uit haar eige woo den ſtaat daar ze dom ter tpd in waaren / en het voorneemen van Ilaan, in geballe het zelve quam te mif- ſen / moge — En alzoo de 3elbe in onze Caal Er —e— 3 it gene 2 — / sender daar | het door de — ————— Andries * on ern, 300 als top gezegt Hebben / obergefchzeeben was. , Ind. rs FERNANDO DE MAGELLAAN Ridder Chih an d’Order van St. Jacob , en Opper-Hoofd van de- . ze Vloot,, die zyn sjefkeit tot het owtdekken van de SPECERYEN uitzend, eux. Doe te weeten aan u, DUARTE BaRBoZA, Hoofd-man van 't Schip VıcTorRıa, en aan deffelfs Stuurluiden, Schippers en H bootsmannen ‚„ dat ik verftaan ‚hebbe dat he u alle een Swaare zaak dunktte zu. at Dıeco LopEz DE-SEQUEIRA. 293 dat ik gezint ben myn voofneemen voort tezettei» If2r. om dat gy meent dat het weder tot de reis.die wy "—— voor hebben.; ons nier en diend, En alzoo ikeen man ben die niemands raad en verwerp, maar in tegendeel dat alle mype zaaken al van langer hand met een ieder overleit zyn,. zonder dat ik ooit :ie- mant beiedigd hebbe, Zoo is "dat gy-Igiden uit vreeze nagelaten hebt my over het geen in.de Ha+ ven van ST. JULIAAN Öntrent het, regten var Louıs DE MENDOZA en GASPAR DE QuExana ,en het aan land zettenvan JAN DE CARTAGENAenPERo SAnCHES DEREN NA, KLERK, voorgevallen is,te raaden het geen u dagt dat den.dienft van zyn Majefteit ende wel-. ftand van de gemelde VIoot betrof, ende my dien, äangaande niets gezegt of geraden hebt, zoo milt gy ontrent den dienft van den Keizer en Koning onzen Heer, enhet is tegen den Eed diegy aan my gedaan hebt, en uwe fchuldige pligt,, derhalven. zoo beveel ik u uit den naam ende van wegen den Hoogftgemelden Heer, en verzoeke u vriendelyk. Verhail van uit de myne, dat By my ieder uw gevoelen ontrent MBellan. al het geen gy oordeeld raadzaam en oorbaar tOt.omhazrige-, her vervorderen van deeze onze reis, of het te rug, volenindiei keeren van dien , fchriftelyk opgeeft, zonder u id vanza ergens aan te keeren, om na te Iaaten de waär- ben. heid te zeggen, waar na ik de myne meede: zal voortbrengen, om een befluit te neemen aangaan- _ de het geen ons te doen ſtaat. Gedaan in’t Kanaal, van. Allerheilige, tegen over de Rivier van ’t Ei- landje op Woensdag den een-en twintigfien No- vember des Jaars vyftien honderd ewintßsOP drie-en, vyftigggraden. Uitlaft van den Opper-Hoofd FER- BINANDO — —— gertinahi —— SPELECE. d gemaakt q Mendes, Schrpber van ’t boozfchreebe Schip/on Dondeidag den tiwer-en twinti NHovember g vpftien honderd twintig. 5 3 Op weikbevelik ANDRIESDESANMAR- Antword TıN het volgende, antwoord gegeven, ende..myn yan de Sterre- meening en gevorlen Op. Ge2e.WyRe ꝓitzedur; heb, 7 TI T3 0 U SEER 294 SCHEEPS-TOGTEN VAN 15921. Seer EvereHrer, Getien het bevel van uwe Edelheid, het welk my op Donderdag den twee-en Lwintipflen No- vember vyftien handerd twintig door MARTIN Mendes, Schryver op zyn Majefteits Schip ge- nsamt VICTORIA, waar by de zelve inder daat beveelt dat ik myn gevoelen aangaande her geen ik oordeel dat tot de tegenwoordige reis, betref- fende het voort, of het te rug zetten, zal hebben ik, „Dat alhoewel in elof bit Ca- * van Allerheilige , daar — 27 in bevinden de twee armen die „ice na het — en Goſt⸗ Son „0 quamı erkop! Geraden „De Komer zım. En het fc „ ne „dat Uw Fäelheid be —X Kisvooree „00 het puik van de Zomer voor ons hebben / DEREN, oe mr Dr gem Um Ed: tu deg 5 —— vpftlen honderd twintig zal vinden of ont⸗ de zelve ſtaat maake van weeder na Span- „jen te keeren / alzoo de dagen daar na zullen bes „ te korten/ ende ſtormen of onweer alg „dan veel fwaarder alg nu zullen ballen. En „nademaal nu bat top Dagen ban em us „ren hebben / zelf in de chgen: en na Zons imig m „nen ondergang / zulk om beranderink „wed ben gehad / 300 moet menen ⸗ gi ng maaken dat het veel er nd kan Upftientot twaalf uũren zullen zpm » geminderd / en Dan nog veel meer in de Winter / „gelpk wy reedg in ’t voozleden hebben konnen ah Dat Um „udelheid —A— anuarp auwtens zal zpm mei of De selbe in bie tpb ma bet inenen ban bet N —8 LoPES DESEQUEIRA, 295 em brandhant/ rent toe vegt aan na ie — van —— of SIt. n3ellen/ en flaat maaken meer aan de hoogie bar » de Zuider Ahpunt alg top tegenkwoozdig sun / fg \ l UwEdelheid aan de hoofd man⸗ „nen op de Rivier van de Cruz {ngeboezemnt beeft/ » Bunker Du at be see / bermitg de groote an het weer / zal konnen doen. » an Tabea hg ande baogte Dane ap und » inomzdig beinden/ 300 quaat halt / wat Be ga nn Da en Mn sebantig m » an v Kasp van Gocde Honp, ofberrehan — —— a = ! ee { En fchoon Uw Ed: Godt zu. geloofd,/ "one ende fteche bet — hei nis bet olft 3eer fwan en afgeımat ; ol 6 de „mont-koft niet genasgzaam am Moluech ap be »ppoogemarmene Tape Be | wpse te bereikien / mine » Jen Doeben Ir ben — Denen Bun Pe w langg deze hu ——— —— - — —— ü⏑—, 206 SCHEEPS-TOGGTENVA 1521. „bet zeventien uuren dag is / zoo is het ookbillek „dat ze bier of vpf uuren in de nagt tot haar ges „mak hebben/ en niet geduurig inet het Keeren „en wenden der Schepen haar bewegen en in de „weer sm. Dog het voornaamſt is meede om „ong 6002 de ongevallen die het ongeluk ong zou⸗ „de konnen toefchikken ( Daar Bodt ang 0002 be⸗. „waare ) te hoeden. Want alg men de noodige „vooꝛʒoꝛge op alleg gedaan heeft/ heeft men 300 „veel reeden niet om te vreezen alg men wel an⸗ „ders doen zoude. Ik heb mpn gevoelen tot qup= „ting van het geen ik aan Godt / aan den dienſt „van zune Majeſteit, van de Vloot / en van Uwe „Edelheid ſchuldig ben / hertgrondig geuit. Uwe „Edelheid doe wat hem goet dunkt/en Godt hem „zal willen ingeeven / die het believe deſſelfs leven „en ſtaat volgens uw wenſch voorſpoedig te ma⸗ 2 Fernando de Magellaan dit en andere gevoelens ontfangen hebbende / wyl bet egter zun meening niet en was om eenigerhande inzigtenterug te kee⸗ ren / maar hu dit alleen gedaan had / om dat hn wiſt Dat bet volk op hem niet welte vreeden / maar in tegendeel om de gepleegde ſtraffen / ten hoog⸗ ſten verbitterd was / 300 ig 't dat hy om reeden van zyn doen te geeven / een wytluftig antwoozd Mageltaans ditgaf om zun doen alzoo goet temaakten: en dat antwoorddaar hy by St. Jacobs kleet dat hy aan had, ſwoer dat tegen. gu arvordent Dit bebel dan alzoo aan een ieder bekent ge- cs maagut zunde /ligte bp het ankerden volgenden dag 7 met een groot gefchiet van zun Befchut/ waar op Geftelcheid Hp de Zeilen et hebbende / vervolgde Br zyn van cc Nat reis / tot dar hp uit Bat Canaal in De Weſt · Zee Bot, quam; en nademaal het selbe ‚Canal. berlbogten Dteco Lopez DE SEQUEIRA. 297 en keeren been en weder maakt / 300 ig zulk$ 1521. oorzaak dat de uitgang bpna op de zelve hoogte alg den mgang ig /en dat Het zelve op veel plaate | zen met hoog Water agt en negen baden diep is / zunde de firaom 300 fnel/ dat een Schip groot ge⸗ 5, PER baar loopt / 300 het zelve han geen goet tou·werſt melie en is / alzoo het zelve daar dooz veel te Ipden — L ee Zoo haaft alg Fernando de Magellaan 3ig in de Welt-Zee zag / wol de zelbe wegeng de koude van dat geweſt al 300 onfinimig alg de Ooft-Zecig/ 300 belafte hp dat men het na de Middel-Iyn zou⸗ de 3etten/ om in derente froom te komen; en na⸗ demaal Hp de Zee wat handzaamer bond [ 300 zeilde hp Tpen- Nooꝛd· Weſt vier maanden anal Streck by waar op hp /na ang] e ontrent t buftien- hanberd Fin re Fe mplen ban de mont ban het Nauw en op De genomen.. hoogte van agtien graaden Zuiden gekomen we⸗ zende / vonden zn een Klein Eiland / zunde het eer- Eerfteti- fie dat ze Zagen Jedert dat 3e wit het Nauw wan- kaddaby ren geraakt / waarom zu het zelve oon het Eerfte. ——ã— Twee honderd mylen van daar / na — oord Weſten / van dit / op de hoogte van ertien graaden / vonden zy een ander / Dat on⸗ Tweede trent en mpl ’t rond wag / daar 3p eenige bifs Eiland, da zy fen bingen/ en om Het groot getal van Carbot Tarbor-Ei- Die zn aldaar zagen / noemden zn het het "T’arbot- Eiland, &n alzao Fernando de Magellaan wiſt dat de Molukze Eilanden beneeden de Middel-Iyn Lage (want bolgeng zum Kaart / was het ober de Honderd en tagentig graaden in de lengte) 300 Magellan wende hp het na het Noorden / op de ho kevan —Aã vnftien Graaden en een half / om te zien o bp ootden. nige Eilanden of andere Landen van de geene wp op baaren / zoude binden / en te verneemen in wat Geweſt van de Weereld bp zig bebond / al⸗ 300 de giffing hem al ontfchooten wag. Onder⸗ Luffchen vond hu aldaar een hoop Kieine lien, ie ot veel den/ban oaaral300 ze woeft en onbeiuoond waa⸗ une Fihn- ren/3Ptot aan de boopte van een· en twintig graa⸗ or den 0 pwaards zeilden / dog de berlangende In E 208 an TooreEr VAN Lyd finde Eindelpk 300 — — a ap wierd loepen ze vond. Bit Eiland ig op de Va En an Gelegene- Den na het Noorden / en dien r fmp-» heil vandat Iem In ’t rond) daar 3e Goud vonden / en door den 300 wel onchaald wrdene dat Magellaan w bat Glen Wilde et welk hy let zig met 3pn Drouw en hindern midsga⸗ 53* meer alg agt honderd h „8° meer om van hem te trehken hn van inoo⸗ v ben hab a ui ee berklesing an en eter ftaat / waar ban vop De 00330aK aan. Nademaal daar nabumtfchap ig / daar ook ten eerften twift en oneenigheid ontftaat / 300 ig’t dat deezen Itoning / die Magellaan in den Doop/ Fer- —— ne — —e—— erzock der Koning WEL genoegzame —A af — 5* eyn Vy hp apı zum —* tot twee maal toe met de hulp van Magellaan verſloen / doen men vooz De derde maal aan Den dans zoude gaan / had den Vpand —F kloeke Schepen gereed / 300 dat d'onze gen Enfnen- Hang ziende om daar tegen aan € aan y aan 1 —5 veld mer ee. ——— weder te keeren Magellaan 3 de eure ige Drsco Lopez: DE SEQUEIRA. 299 mitg: Arie — — bei eben 1521; ys g nog zeben an — Ep den — dag Det —— Anare i521; welken fpd en vlaats van ven de Sterre-kyker , Andries de — * egter niet en wiſt ap te ſpoozen / niet nd inte voog- hp 0003 3pn ingebeelde Sterre-konft, von J Led ernandode Magellan ham — —— — Be, 3) geoot a it die a te beraagen de Taf 9 dat er eemi BERN: ) en a zullen Ge bergen Di en van de ac en ie: — met.de Na when Ki -wpdte van bet Zuidelpke van — Pal ts daar hu Die genoomen had /) moet 3on getoeefk. 