title: Germaniens völkerstimmen, sammlung der deutschen mundarten in dichtungen, sagen, mährchen, volksliedern, u. s. w
creator: Firmenich Richartz, Johannes Matthias
text: 2 Xagestät. 3 Februar. Hie gebooren. Hün auers woren mer geringe menschen, die van schilderen läst da es kein leerde se hin vaders kinsl? en gebrieken angers'0 niks es waterverft. Ü)te (ftUern. nur geringe. malen. alt stunden. lernten fe l&re« Wasser. gebrausten anber. all äBafferfarbe. (Die HaentMmllc felten blefer SKunbart erfhreden stib nur nocji auf die naheliegenden surface: Gebäude, SBurfeli, Älbenetyf und Db&oben. Den Staatsfernen, benen man naftfagt, hat sie nstst febr gafUlebcnb feien, legt man folgenbe storte In ben stnnb: „Hät-gier e beetschen eterder gekommen, dann hät-gier e stekseben van het gebrauchsweis (Krauben) gekregen." Later, es el al soo gel groote inklesM waren, geengen se no Antwerpen en doent no Brekkenl bii groote meisters in de school, en bet dierde neet langen lud, og se waren hin meisters le boög geleerd. Dort waas loch ietssies da bin neet aanslon, en dat woord deverf die se moossen gebrieken, wanl die hieljM neel vasl genog op de plänks, die se tons& gebriekden om op te schilderen, in plaats van dook. Die stideerden se mit enne franssen iser om hin klieren diersaamder te maken en de scheikinsl| poos?8 bin dat räädselken doon opleessen, Se vonjen le lange tset enne glansrike stof iet, die s' op. Spdter. all et ston etisa gtt %t Sängen. bann. Srikggc. banerte. Uten. eimag. u)nen anftanb. 4telt. Stottern, koljbiatten. bamal. um barauf gn malen. %u$, Seintoanb. b. i. strengen dtfet. dre Barben bauet laftn. %etbehtnft. tonnte. anflogen. Ofanb. b. i. julc%t, enblt. gUnjteUfccn, gUnjenben. au4. bar schilderden smeerden en zo voorzichtig blinkend en erg vast. Eene keer havel Jan en schilderie gemaakt op hout; hij lag in de zon te drogen en doe boorst de plank in stekken. Om zo'n ongekend nieuw te hebben, zocht hij een klieder, die van alles opgedroogd, en hij bracht de vereening niet olie en smal die er leeg samen lieten koken, en dan met de klieder vermengelde. Noch zo'n middel hadden de Hollanders altijd gezocht, zong hij, het te verkennen, en bij klei steeds zien. Maakte hij kan en maagd zich berijden op die twee grote mensen die het slopende Europa nog nergens standbeeld heet opgericht. Eenmal laatte hij statie, zette hij de zon in stelling en dook boorst de plank in stekken. Om zo'n ongekend nieuw te hebben, zocht hij een klei, die van alles opgedroogd, en hij bracht de vereening niet olie en smal die er leeg samen lieten koken, en dan met de klei vermengelde. Noch zo'n middel hadden de Hollanders altijd gezocht, zong hij, het te verkennen, en bij klei steeds zien. Maakte hij kan en maagd zich berijden op die twee grote mensen die het slopende Europa nog nergens standbeeld heet opgericht. Over innigen liet hij gaan, gingen zij Ens, wanneer over het schaupje langs de Maas en voort dan een boer, die zij spuugde om naar huis te komen. Ik had geweld, wond aan, die mens was en had zich gezwomd van zijn dorp gevraagd; wanneer alleen het wanneer is geintje, vroeg hij, hoe laat is het? - Veertig uur, meneer - Nog zo vroeg, en geert spuugde nog zo: geert hebt vast baust - Ja, ik woon te Echt, en ik wil niet geplaatst toe komen. Ig begösset hem doen het ein en angerM euver sien gemeinte te vrauge, en mittet** mien geweunte is om de houteIuu*4 nan aai vertelselkestt van bekse en spokeM en soo deunljes27 outen aaijen tietfö te vrauge, vroog ig hem aug, öfter gein plaatse™ in Echt of io de hei90 in de omslrekeSl wäre, wo so getK van ver(elt93 wurt. Doen zagter mig onger** angere det in den Bgterböss95 op de hei, ein plaats waas, die de keielH het;97 det is ei groot gaal38 mit minse henj99 gemaukt, wo waal ei gans hoes in kan staunt — Die plaats mot schrikkelik all seen, zagter, want 1 3«it. 2 einmal. 3 »anbeln. 4 lotet ftetlel Ufer ; tu auljufbtcften tele Im Branjäflfaen, seh »le Im $0$. beutften auljuf»te4en. 5 fanb. 6 eilte. 7 na$ $anfe. 8 gern getenit. 9 attenfö. 10 etteaf. 11 Dorf. 12 beiB. 19 feine. 14 greunbföaft, gftennb. 15 f»4t tftef. 16 9Retn* berr. 17 früj. 48 Ifcr. 19 flftet $aft, fclle. 20 fbdt no(* ^anfe. I 24 begann. 22 iftn bann ba4 eine nnb anbete. 23 U, metl. 24 auicnlenU, £eutc »en anfer^aUi bet 63tabt 29 «a$ aUen tfr|4llttngen , Gagen. 96 «efbenfUr*. 27 ©knurren, SKd^rcten, (lebten. 2b anf bei alten jett. 29 ob ba feine Dcrtcr, reine €tc0en. 10 ober In ber Qdit 31 b. I. In ben Umgegenben. 32 ei*««. 39 ba6 gireitc e In verteil jtotfiven e nnb i anljufbrrdnt. 94 nntet. 89 fftjtertttto. 36 Sttfftl 37 furje ftutfrraftc, i»lf4en het unt hH. 98 Soft. 39 9Renf4entdnbcn. 40 flej)tn. Met een verminderde interesse. — Smet oude ioni kunnen we stillen, drie maart staat weer op het programma. 707 Dau van waarde verteilt, de overheid heelt langzaam, wie hier nog overhuishouder Reuse, wonde, die koos door twee grote Reuse sol graven zullen, om daar huisvesting te kunnen bieden, zeer meer, zag ster, dat moet als adequate kerels zijn gewest: want is beperkt door de bezuiping, die dag twintig jaar op gewerkt, beperkt. De tien jaar eerste hadde ze meer altijd gegraven zongen zich vooruit spreken; doen vloog dau eine vogel: „Kijk eens!" zei een, „daar vliegt een raaf." „Nee," zei de ander, „dat is een krei," en doen werkte ze meer vooruit. Weer een tien jaar daarna zei een van hen: „Ik geloof toch dat die vlucht een raaf was." "Ook kom ik, kom!" zei toen de meesten, „dat is een aardigheid. Dus besef je meer een sweeter, met zin wil ik je niet meer werken;" en hij pakte zijn schip op en ging voort. Daarna moest ze een kamertje van enorm mooi zien, en zo is die koel begonnen en niet meer gemaakt. Me moet beginnen, zei mijn boer, dat die Reus, hoe groot die ook zou zijn, toch niet voor sweesters kunnen gescholfd worden. Nu is het meer zo niet meer op zijn werk. De boer zei meer, dat als het werk, meer ze vertelde, dat het in wijsheid denkt, want dat is insgelikt, wat ik van mijn leven hier, nou deze kunt je, van Reus of van Reusentiet hebben verteilt, en zeker kan dit vergeleken worden met wat er van andere plaatsen van Reus, die berghellingen gemaakt hebben en ongericht wegens de zandstroom uit de klompen geschut, of gesten van den dreg, daar ze dries voort hebben laten valle, waar de heuvels van gekomen zijn. Een osje lansman, die gaan sjeverd kaardt, vertelt dat het in de ketel gewedene bad, dan hatter dat zeker aan de reusse-historie in zijn boek geschreven. Het gerucht, dat baart te grooten afgehuizen in langen tijd gehoor is, is niets. De leer van de boos geest, die de reusse aanjaagt, is een van de grootste bedreigingen voor de mensheid. De reusse-draak, die in de verte uithangt, is een teken van de komende ramp. Het moet gefaasd zijn, want de wolven jagen nu al de kuddes op de Veluwe. Het was vroeger zo, dat de reusse op de Veluwe veel vijanden hadden, maar dankzij de smid van de Reina vallei waren die vijanden allemaal verslagen. De reus, die de sporen van de smid heeft gezien, is nu op weg naar het land van de reusse om zich aan te sluiten bij de groep reusse-draak jagers. Hij heeft de smid eerder ontmoet, die hem heeft verteld dat de draken een grote bedreiging vormen voor de mensheid. Het is dan ook de bedoeling van de reusse-draak jagers, de draken te verslaan en de mensen te bevrijden. De reus, die nu al op weg is naar het land van de reusse, moet forta worden, want de draken vormen een grote bedreiging voor de mensheid. Het was vroeger zo, dat de reusse op de Veluwe veel vijanden hadden, maar dankzij de smid van de Reina vallei waren die vijanden allemaal verslagen. De reus, die nu al op weg is naar het land van de reusse, moet forta worden, want de draken vormen een grote bedreiging voor de mensheid. Koab van Weert, Koub wil met Griet en vroug um er-mil ti trouwen. Zei sag: nein. Toen wilde Koub soldaat worden, moor mojer? Zei: "As te dat deel, dan komt niet mee op de seal." Koub lachte, er is niet no, en ging alvast goud zoeken. De valier, Hera infelie, na een tijd onder Koub van Weert bedroont Jan van Weert zijn standaard. Gebroeders, overal zette men, Koub lachte er niet om, en ging alvast goud zoeken. De valier, Hera infelie, na een tijd onder Koub van Weert bedroont Jan van Weert zijn standaard. Gebroeders, overal zette men, Koub lachte er niet om, en ging alvast goud zoeken. De valier, Hera infelie, na een tijd onder Koub van Weert bedroont Jan van Weert zijn standaard. Gebroeders, overal zette men, Koub lachte er niet om, en ging alvast goud zoeken. De valier, Hera infelie, na een tijd onder Koub van Weert bedroont Jan van Weert zijn standaard. Gebroeders, overal zette men, Koub lachte er niet om, en ging alvast goud zoeken. De valier, Hera infelie, na een tijd onder Koub van Weert bedroont Jan van Weert zijn standaard. Gebroeders, overal zette men, Koub lachte er niet om, en ging alvast goud zoeken. De valier, Hera infelie, na een tijd onder Koub van Weert bedroont Jan van Weert zijn standaard. Gebroeders, overal zette men, Koub lachte er niet om, en ging alvast goud zoeken. De Weise W Oon 'l känlje39 van ein sneil biekske<0 Ein trourig meigdje soot;*i Si krieste^ en jankte43 van verdrout44 Op 'L graas van trainkests noot.4« Si wörpt47 di blümkes di se soog<8 Gestaijig'9 in den stroom; Si reep: „Ach! lieeste vaijer,M ach! Ach! lieeste brourke,*" koum! Do gunk ein riik minsch längs die biek, Begriip 'eur**'* smartelikheid; Wie er dat meigdje trourig soog, Brak sich si wieraougM hart. Er sprook 'eur:** „Ach! mi lieeste wicht!» Boum** biste trourig dan? Segst mich op, boum tou janksß7 of kriest, Ich hölpte dich, want ich kan. Si krieste en soog 'öm onöselM oon, Si sprook: „Ach! lieeste man! S! fftt, um. 82 U)re frevle. 88 ta. 84 nur. 86 idfer. 36 feine Geleaenbett, fein flRtttcl. 8? fafe. 88 flßalfe. 39 Hdnfcdjen, Ufer. 40 fc^nctlcn »dcyleln. 41 fa§. 42 »einte. 43 jammerte. 44 flSenmi, Äummtr. 45 Stränden 46 naf. 47 wirft. 48 (ab. 49 »eftdnria., ftet«. 50 Uebfter Safer. 54 ©rubereren. 52 t|tr. 59 toebmtifct« aef. 54 ifcc. 55 Äln*. 56 warum. 57 iammerft. 58 frelfe. 59 ityi unfftnUifl. Ein erm weis diste *ei säst stoon,** Di God wool heupenöi kan. w Süüs-tou dat grüne berregske** niett Do es mi rooiders graaf,*s En oon et käntje van dat biekske Do trilde«* mi vaijerM aaf. „Di sneille strööm sleip hörn mit, Er spartilde,66 moor*? er sounk; liiin brour d4 sproung hörn no,<8 Och Heer! mo er verdrouak. „Nou steik ich voort het weishous*' out, Wie t rechte woorheid es.44 Sou sprook si heur klächt?* out, Mit hart bous' vol'i verdroul — „Dou moust niet kloge, lieeste wicht, Diin hart verdient gein?2piin; Ich wil diin brour,?» diin vründ En ouch diin vaijer siin." Er noomp se hartelik bi d'handje, Er sprook: Miin lieeste broudl En douch'J oon 't käntje van di biek Heur weise-kleidjes out. Si oot oun drongW van spüs oun drang Wat 'eur jong hart al lousde.76 0 goude rike minsch, dou hebs veul dang'7 Van soo e broof gedacht.?* 60 eine arme SBalfe, Uc t« Met fleWl Beben. II Reifen. 6V «erglein. $uflel<bcn. 63 Grab. €4 reibe, fiel ftürjte. €5 mein flSater 66 rang mit *en fft|en. 67 akc 68 Um na*. 69 ta« ©aifenta««. 70 Ibre JTUaen. Tl flang uoll. 72 feine. 73 »mbrr. 74 jo*> 75 «I nb tranf. 76 Iftftetf, begebm. 77 viele* 5>anr, 78 6)f banfen ISttfttart »t» ttaUfcrten in Uz yufiitt Jeelanb. 709 IKuttfcart tion Vßaid)tvcn in ter yrootnj EH was in Zeeland is? en man, En ad* en ärdig kind, En meisje,4 dal bi ielikeenö Öm 't zeersle* wier bemind." De man, geliik« men dünken9 kan, Was groos*o op zukti en schal, Te meer,i2 dar en zen13 lieve vrouw EH 4 bi verleuren ad.i& Wal oam ent« Koosje minnigmäl AI züchtende*? in zen erm, In kosle,iö mil en tränend eüg Eur rooye käkjesi* werm. Dan zei de leerling goed, "Man, en eil geengt moeder meer!" "Ja wel," zei dan het kleine kind, "zei dan, zei dan, kind, bij ons overeind Ber.24." "Dal, eile, zelf me wel zeg, waarom ging je al een?$" zei het kind, "Kiijl!" zei dan de moeder, "nie, zoi, lief, als jij, maar, wat, alleeu." De vader sprak geen enkel woord, maar koste het lieve licht, van tranen, zijn gezicht, (Hier ligt bleef bloed, een tragisch einde, een tragedie, Scipio, geboren, verweesd, in het voorstel, geschreven, blijft, een schimp, een schande, bij ons. De vader sprak geen enkel woord, maar koste het lieve licht, van tranen, zijn gezicht. (Hier ligt bloed, blijft bloed, een tragisch einde, een tragedie, Scipio, geboren, verweesd, in het voorstel, geschreven, blijft, een schimp, een schande, bij ons. De vader sprak geen enkel woord, maar koste het lieve licht, van tranen, zijn gezicht. (Hier ligt bloed, blijft bloed, een tragisch einde, een tragedie, Scipio, geboren, verweesd, in het voorstel, geschreven, blijft, een schimp, een schande, bij ons. De vader sprak geen enkel woord, maar koste het lieve licht, van tranen, zijn gezicht. (Hier ligt bloed, blijft bloed, een tragisch einde, een tragedie, Scipio, geboren, verweesd, in het voorstel, geschreven, blijft, een schimp, een schande, bij ons. De vader sprak geen enkel woord, maar koste het lieve licht, van tranen, zijn gezicht. (Hier ligt bloed, blijft bloed, een tragisch einde, een tragedie, Scipio, geboren, verweesd, in het voorstel, geschreven, blijft, een schimp, een schande, bij ons. Wat was dat lieve meisje scheünM« Wal ad ze en nette leest!*7 Wat was ze ook ärdig in belecfd,4H Zoo deugdzamt49 zoo vol geest ! Zoo vrindlik as de scheüoe inäu.so As ze5t opkoral uul de zee, Ju op de blanke dunen*'** schiint, Zoo vrindlik was ze mee.M Eur^4 ljeflikke eügen*5 wäreu bruun; Niet vierig .56 — kwinend,*? zacht;W Eur lachjeM was as *t murgenreüd» Dal an de kimmen** lacht. Wanneer** ze mit de Zeeuwse jeugd*s En luchtje** schepte" an Strand, Dan las ze, op ielken Ired.w eur nSm*7 Geschreven in et zand. Geen88 joengeliing, die niet veur eur«* Mit eerbied was bezield,70 Eur niet veur de allerscbeünste blom Der Zeeuwsche meisjes ield7l Dar leeftf* in Zeeland, in et Strand En kleine, ronde vis,?3 Die veur der Zeeuwen?4 kiesen sniäk?* En lekker voedsel?* is. ' I ■ i I i 39 warb. 40 rafft, bat*. 41 9Ubm. 19 ber ganjen etabt 43 fein fflater. 44 ber flc für feinen «ob«. 45 ffton anterioren, antgetodtlt. 46 fftin. 47 Bonn, Oe< flalt. 48 nnb beliebt. 49 tngenbfcaft. 50 SKonb. 51 im 4)oa4nbifo)en l(t maan (SRonb) n>ciblio>en Ocfetfcfttel 59 Qflnen. 58 mit, and). 54 U)re. 55 Singen. 56 fenrig. 57 b. i. fftmafttenb. 58 fanft. 59 84<*eln. 60 SNorgen' ronj. 61 am 4}orljonL 62 »ann, wenn. «3 ber £eeUn< bifften 3ugenb. 64 Stifteten, 9nft. 65 ffttbftc. 6« anf fcbei Srltt bin. 67 ibren Hamen. 68 fein. 69 ber Riebt ffir fie. 70 befeeb. 71 bielt. 72 ba lebt. 78 8ifa). 74 3<el4nber. 75 n>A$icrif4cn Oefftmacf . 7f 9lalmng. 710 JBttntart •« K^ol^ewn in *cr yrrainj Jhrlemt. Des zeesters, as de zujewind, Längs kleine golfjes speelt, Vriendlik 't gloeiende gevoel Des nuiven landmans streelt:*** Dan gals de jeugd met spélé in ploeg Na de brei, vlakke Strand, In ploeg dan vol van vroolijkheid. Het dorp, natte zand. Dan gript in de omgeploegde grond Van rappen aan de denkvis, In dikkels is de schielijkste aan Te trage bij de taak vis. Inmiddels speelt in stoeitw de jeugd In fladdertw door een nat, Dat schuimend, met een groot gedruis In mond, inogen spat De jongen man grijpt een meisje op In draagt hun mee in zee; Een meisje roept in smart: "Vergeefs!!" In draagt hun mee in zee. Het was een schone zomerdag In de puckelhof van de jeugd Ging naar het strand met spélé in ploeg In voelden niks als vreugd. Het lieve Roosje was er bij, In iedere jongeling Vergat de ploeg, verloor de vis, Als ze aan zen ziele ging. En jongeman, die hun het meest beviel? Bleef altijd aan hun ziele geklemd En zocht ze meer aan Roosje minnaar De zoetste vleier. Nu drukt en is hun hart aangetrokken, Daar kan een koosje staan In met de lokjes om hun hals, Die bruine lokjes, spelen. Komt komt goed loopt. 109. Babi. 110. Feber. 111. Gelte. 112. Gefiel. 113. Lätet. Seite. 114. Er fagte. 115. Fuiste @gemei4elei. 116. Einermal. 117. Fanfte @nb. 118. Er ein Aftföcn. 119. Djalal. Et meisje wringt zieh los, in zeit: "Joe stoutert," as je bint! Plag noe ook de andere meisjes wat, Min 124 pigg je ook altijd, vrind! "Ei! gätt när de andere meisjes een, laat miin noe mit vree!" ... "As ji noe mini geen kosje geeft, dan dräg ik joe in zee!" Zoo spreekt de jongeman, — in zijn vlug, Lacht al lachend een. Volgt eur naar, in stilwende ernst. Lachtende om eurtu een. Noe roept in schaapje-al de jeugd? "Dräg Roosje noe in zee!" Gript eur rijkings van den grond, In loopt met eur naar zee. De Sterke jongen kost den last, Dien en zoo garen torst, Klemt et allerliefste kind Nog vastere aan zenne borst. Een meisje roept in bidt vergeefs; Gaat al fladderend veruit, Wat water spuit in kloostermuizen bruus, Dat in eur postees eurt. In 't end was in zoo verlegen, Dat ielikeen aan Strand, Vol vreuzel in zeur, gedurendelijks riep: "Genoeg, kom weer naar Strand!" Op eens daar in teruggetrokken keert, Sta in vertwijfeld stil: "Eeptst Roosje," roept-een, "Groote God! Roosje geeft en gilless "Men vrinden, eelt miin! Och! ik zie (er zin in en druikgolf neer!" Een meisje grip em om den als in zin met umter neer. 120 unb fagt 121 bu Jtedcr, ffrectet. 122 l*r feto, bu bin. 123 ttroai. 124 ml*. 125 gebe. 126 Jii- 127 mit trieben. 128 »enn bu nnn mit. 129 ene), bie). ISO unb fle (lieftt 191 laftenb bin. 132 er. 133 fattgt. 194 »rm. 135 fle. 136 laftt laut. 137 3ugeib. 138 na*. M *a», «utbe. 140 fo gern mutfai» tragt. 141 »ruft ifl er gebt »atenb fort. 149 ffiaffet fbrlSt. 144 ttnb MUgt an, um an, »ettfftt. 145 er fle foum |6tt 146 f» iwu gegangen. 447 3ebcrmann. 148 &*rc>t 149 unaxftfcfnt 150 »leber, jururf. 151 all er jurtrf. 152 btlf. 1» i* Icnben ©djtei. 154 bler. 155 ffiaffetwlrbel nieber. 154 ü)m. fl. t0H Itfatifcma in ttc IMoinj ^cclaat. — JB. »tn >riiirtelan9 in *et yrtninj ^eclaitt. 711 Ze ziiakt, in dräit veur 't lest eur eütt57 Slilzwigend när et Strand, Doch was in 't eigen eügenblik VerzwulgentM jn et zand. Dar stoengiw de jeugd geliik versteend, Geen mens,**0 die zuchtte**! of sprak; Totl« endlik uut en ieliks eüg En streüm van tränen brak. „Bei GodI is t war?*« is Roosje deud?l*4 Leit'65 Roosje dar in zee?" Zoo gilt^s in klagt noe ielikeen, De dunen gillen mee167 Wel schieliktM wier"' dal droef geval*70 Verteld deur eeini de stad, Geen mens, oe norst^2 oe er d 173 i waar, Die nie verslägen 1*4 was. 157 füx bal gestc t*r £au»t. 158 Verfettungen. IN Hank. 460 9Jl«tf<*. 164 feufote. 162 bl*. 163 »a*t. 164 tobt 4M liegt. 166 farelt laut 467 mit, au*. 168 tafä), talb. 469 wart. 470 traurige ffafl. 474 tun} g«nj. in toie murrlfa. 47S *att. 474 ber nta)t ntebergefetfa* gen, btftirjt. De jeugd giing zwigend^* van et Strand, Jn zag gestädigW om: En ieliks ert*77 was vol gevoel, Mär ieliks toenglft was stom. De mänei79 klom noe stätigi*> op Jn scheen op 't äklig««« graf, Wärin et lieve joenge pär Et leste zucbtjei*? gaf. De wind stak evig opl83 uut zee, De bärentt* beuktentu 't Strand, Jn sebielik was de droeve mar*8* Verspreid deur187 t gansche land. 476 ffttoetgeub. 476 f«$ bc^dabig. 477 tinti 3ebeu $erj. 178 3«tt§«. 17» fltoub. 180 ftotfflfl). 184 fette** Uo)e, traurig«. 481 «eufiet. 488 et*ob ft<* tefttg. 184 Skgen. 185 fähigen. 186 SJiäfcr, Jtunbe. 487 bur$. Jümrtmrt von Jtaftbtwlatri) in fcer. yrotritg Jfedaito. Brief v*n eeae Zaldkmtaadsefce koerin aan haar zoon, dienende bij de Zeeuwsche landelijke schutlerij.i S^askerke,? den twellefden Juni 1834. Ik kan nie* begriepe wat er an schilt* da Je5 oie schrieft, Kees;6 meije7 bewiest er deur* da Je afestampP weinig om uusio dienkt; want al d'areU Jongers sebrieve nog isi2 0p zen tiet oe*3 ze 't zo a stellen. Marien neve ei m' ezeitu dal zen zeuneis de tidinge 1 b. i. ganbfhmn, $ürgern>ebr. S b. i. Serooakerke. 3 ulo}t. 4 »a« bara» febtt, b. b. woran el liegt. 5 bo| l&r, ta§ bu. 6 (foneUut. 7 aber bu. 8 baburfl. • ab- gefkamtfi, b. }. übetau«, ungemein. 10 an un«. 44 benn alle ble anbeten. 1! einmal. 13 tele. 44 bat mit gefagt. 15 «ob«. gestierd" a, da Je kapol" was, mer zoo lange as Je*t zellis48 oje schrieft, glookt* dat et mer leugens bin,*o want den eenen klistt* dat en den anderen we£r wat aärs.3? Ik wou^> dat de Schulterst mer afedankt wiere, en da Je mer tuustt kon komme, want de groote daggelden?* komme noe uut. Je most is" an meneer28 de kapitein vreegeW of Jin de zaedoesttietM nie mag'* overkomme. Ties« van de Scboet is ook ier.33 mer die'* kon 16 9lao)rtett gefenbex. 17 tobt. 48 tu ti felbft. 49 glaube 1$. 20 nur gfigen finb. 91 ber (ttne ttatfa)t, f($»afct. 92 »lebet ettoa« anbere«. 93 tccVLtt. 94 64ulen, Sargerfctufceu. 25 nut nag $aufe. 26 Jagegelbet, Sage- Mftne. 97 einmal. 28 SReinberr. 26 fragen. 30 3«tt ber ®aaten«(trittc. 81 barflt 39 «latttla*. 38 Wer. 34 aber ber. 712 JBttiftart von $u\*htvtlan* \n *er 9rt»titj 3eeUutl. Wel vortblobje M wurd die eil zen anksjes, nie veel uitsteek, en ik ah legend Wulle- mine ezeit, as je nie tus. Komt. Dac dan de boei w siecht geëindigd kan, oue, want die Jonksjes kunnen nog niks verdienen, en ze vrijen door van men oor van men oor, in je vader is tegenwoordig meest altijd aan den draai, en zit eelt deegen bij Pietje te zuppen en brengt gin roosjesduit in ons W in as ik gin eer op men langen, as, dan as ik of de guus, gin goed meer aan ons lief. Over lest wouen dan men da-inaste schab en gevlamde keuzen, W platten leegsen, in meuw beste pluumkaas zou verzetten, meer ik ah em in zen eeste evloge, dal hi wel veerlingen deegen een blauwe smoel, zal ah, en nu zallen zussen wel van de kasse oue; meer nu eiten zen emsknoppen, broekstikken, en gispen, verzopen en eil Wullemine dreig om der beugeltasse, en puntsche te verkoopen, en assen dal doe dan is t misje wel om te sterven, en ik ah gin duit om de keerne en de gelt te leiden, meekens. Lies eil over een stunts gekagcheld, en dal kagchel en een verkeer of twee, zak tot Centen mee; want zo kan ik et nie uithou. Ik ontzie dat de guus een fort blijven. Beim ber, bat feine sanitair, leb sanitair, tegen. Wann bn nist na, baß, bann, tat eigentum, eigentum. Fcfestet geben, nur mit Stube. Ballen. Bie Keinen zungen. 43 fteffen. 44 meinem 4>aubt. 45 gegenwärtig. 4« b. t £erumfebweffen eine« Xrtnterf. 47 fi^t ganjc Sage. 48 fanfen. 49 feinen rotten 2)eut, $etter. 50 $aui. 54 unb wenn 14 fein «§aar auf meinen 3dbnen. 52 Jtlnber. 53 feine $abe, fein Out. 54 unferm Selbe. 56 b. I. füngft, ' neull<b, uor Jturjem. 56 wollte er, ba# 1$. 57 fptantel. 58 ©trum&fc. 59 engllföen §nt. 60 unb meine. 61 kant Äante, *8rabanter @»lfcc; pluim glaum. 65 füllte uer» fefcen. 63 ifem in fein ©cfi#t. 64 vlcqcljn Sage. 65 9Raul. 66 wirb baben. 67 wirb er feine. 6H kllssen etgentt Jtlctten. 6» galten. 70 bat er feine $embfnöpfe. 71 $o» ffttftude 72 ©cbnatlen 73 gebrept 74 tbre iBügcltafebc, ein fitinet Beutel mit einem eifecnen sPügel, ber fo ein« gerietet ift, ba* er juf<bnappt unb ben beutet verfallest. 75 pantscheäe eplfcenfdbetbe? 76 wenn er &<t« tbut. 77 ORdbcben. 78 fterben. 79 «uiterfaf. 80 »uttergelte. 81 in ©tüden. 82 laffen matten. 83 über einige 3eit, b. b un* Idngft, »or Jturjem. 84 gefalbt. 85 Äalb. 86 ScbWein. 87 ober jwei. 88 werbe leb $u ®elb mageu. 89 niebt aus- bauen. 90 fürebte, fcbeue mt$. 91 bag leb ben Jtlnbem. slute sniee M en ze kunne loch ook altiet der meege93 mit gin patalen** opproppen. Wullemin, eit alle jaar nog, zoo as je weet, na de Kruningse mart, eist, wat meer van 't Jaar, kan dat niet lokken; want ziet, dat er nog al een duit aan angst om zo'n kuur met krentenbrood, dikke koeken, arme, droog visloos, en kaiserskleer, te meekrijgen. Nee, is daar vrijheid, klaar, en een Zaterdagavond geen vrij, en een Zondag geen twee werken, en hoe kan dat, dat asseen zulke streng opgezocht, dat Wullemin er dan de deur uit moet gaan, en dan kunnen mensen meer een uur vergeven. Nee, schei ik er uit met schrijven, want je weet, of de zeventig jaar remmekaar zitten, en ik zou dan meer gaan zeggen, dat je op de feestdagen nog steeds op dezelfde plek ligt, daar je 't leven eit, achter de bakjes, en schultetjes op de voorjaar in de keel. De kleine Jaepje is gisteren in de duivelse eekhof gelegd, omdat hij voor de publieke oeffening, zoo stout was, en ik ben pijn in mijn oote, zoo stout was de groet van je vader, en van je zuster, die liegt weer in het bedde, van de zenuwen van de Smit, en van Kaalje moeissen, en wees verder gezegend, van je moeder Pernelle. 111 ba« 4)au6 bewahren, gu «§aufe wacben. 442 babe 14 ' gefagt. 113 wenn er fote^e @treiebe. 114 Xvär. 115 faio er fe^dn. 116 eine (Sute fangen, in ber ^ebifferfptaa)e : bur<b ein SSerfe^en wlber ben SBlnb Tommen. 117 b. t bere i<b ba auf, (äffe i<b ba ab. 118 wie. 119 6a eben. 120 elnanber. 121 wollte, baf bn nur balb natb ^aufe Mmefi. l'Ä^felfenbau«, fPftifenbetoUnif, $felfrnfdfla)eiL 123 liegt notb immer auf berafelben 8lede. 121 wo bu H gelegt baft. 125 blnter ben 9l*pfen. 126 e*üfftl*at 127 3afob. 128 bat geOern in bem ©caben. 129 weil er griffe wodtc. 130 babe ©ebmetjen in meinem Äobff. \ 131 mutbwiaig, unartig. 132: ftnb bie Äluber. 4SI (9rfiK 134 ©cbwefler. 135 wleber. 436 t£ob«. 437 Xatbarin« eben. 138 <DHU)m4en. 189 fei fermr. ! Jtaatart ter fit+tx ju %^t*tmimttu. 713 I I i IRuitfcart Her /ifdjrr 3« £d)evemn$en. Verb**!*) eeaer gebautem!«1 te Sckeveaingen in den Jare 1697. Pielerneef,* en jy9 gisteren die brik* ook voor de walö ezieo?6 Wel, kaerel/ wat was y8 nae!* op H raekeo of.io Ben scheveeling,U jooi.t* dal y op de bank niet stooUe'.U — Neen, Baertout,M ik eb er*5 niks van ezien; 't is vreemd om deuzeo lyd*6 een schip voor de wal; was et een slag- schip?*7 — Wis<8 en zeker een slagschip. Oor,i« Wout,*> ik eb et er maar" niet op be- grepen:*2 warje,*3 as je zulke schepen?* voor de wal ziet!*s — Toen *t oorlogW was, Evert, was dat niet vreemd. — Zeker*? niet vreemd, Kees;2« die EngelseH kwammeu ons toenM maar om een denkje** plaegen. — Nouw, Symen,32 toen is er ook mennige schuit** van ons enomen,** en veul visschers ewwen^ van de scbrik en alteraetieM er een mis- kwaem37 van ehouwen.** — Ben jyM ook enomen eweest,*o Wout? — Of ik enomen eweest ben! Jae, wel driemael, en deeerste keer*1 was ik pas« an et Engelse scbip ebragt, of die diengeunis-Hkinderen adden** myn goed al beschaerd.*8 — Bescbaerd ! zeg maar estolen ; diefagliger*6 naetie is er** niet, as die Engelse benne.48 — Maar** Wout, kon je 't niet ontvlugten,&o toen ze je ach- 1 (ftgAftlung ein« Segebntffe*. 2 $eter«9teffe, b. t. mein Steife $eter. 3 &abt ibx jjaft bu. 4 ©rlgg. 5 ttc ftare, St&ftt, Ufer. 6 gefe|en. 7 Sttti. 8 er, b. i ble Qrtgg. 9 naje» nab« bei. 10 auf eben glütfltct baton* fommeu, abgefangen. 1 1 ®lütt, glu<flic$er 9ulf$lag. 12 Sänge. IS nUbt ftief. 14 «artfcolb. IS ftab< ba. 16 blefe 3«U. 17 JtriegSfaiff. 18 gewif. 19 fröre. 20 fcinalb. 21 ba nur. 22 begriffen. 23 b. i. ®ott beaaftre tu*, blc*. 24 nenn ibe (bu) folge Sftiffe. 25 feilet (ftefrft). 26 al« e« Ärteg. 27 fiebet. 28 Äorneltu«. 29 (SngUnber. SO bamal«. 91 nur unt ein Hingegen. 32 ©Imon. 33 e$ütc, Heinere« gatqeug. 34 genommen. 35 ftaben. 36 ©e* ftoriung. 37 UnpäWQUit, Ungefunb&elt, ©efctodcbe. 38 be&alteu. 39 feib t&r. biß bu. 40 gewefen. 41 SWal. 42 faum. 43 dieogeunis iß ein Slucb, eine Süerivünfctung. 44 bauen. 45 b. i. gemauf t, geraubt. 46 bief e ber. 47 Nation ist ba. 48 finb. 49 aber. 50 entfliegen, ent'geben. Qqafflt von 2. 9ebtl. Terne zal ik je zeggen, ontvlugten, begrijp ik nu, als je onder zeil bent, en je bent onder zeil; of wat nog slimmer is, als je aan de netten ligt, en je ligt aan de netten, en je ziet een schip, dan weet je nog niet wat voor een schip dat is, en eer je met elkaar hoort, dan een redelijkheid ervaren, is het schip al zo naar, dat je het met moeite meer ontloopt. En als je dan treft, dan die de wind klaps aan, je moet leggen, gaat, zo als het met ons is, dan is het glad fout; dan zet je de sloepen uit, en je bent in de flank. Die Engelsen hebben het altijd ons achterhoofd; je hoort nooit van Russen, Denen, Zweden, of Fransen, dat die buiten ons land ervaren hebben. Zeg dat niet, Teunis, ik heb veel een reis oren veraten, dat de Fransen het ook beleen maakten. Heb je ooit hoort van die Franse brik, die al maar jacht op de schuld maakte, maar weergaans de pool verteerde? Neen, ouwe, wat is daarbij gebeurd? Bij gebeurd? Weet je dat niet? Vertel je dat niet, dan zal ik je zeggen wat er bij gebeurd is. Je kent Leien-keuze wel, Leien-keuze, die nu nog Leien-keuze is; die zijn Grootvaert, Grootevaert was stuurman op een schuil; het was zo wel in het jaar zeventig negenentwintig. Nou, moet je weten, dat de Fransen de vissers in die tijd onbeschrijfelijke kwamen plunderen; dan namen ze al eens een schuil, en dan al weer is het zo tot veertien uur toe, die dan op geld werden gesteld, waaronder men voor geld verklaarde. 58 mit eineinander. 59 Veranschaulichung, (Entscheidung). 60 hat. 61 feben so nach. 62 Scheibe. 63 Öffentlich. 64 gefehlt. 65 gang und gar selter, geduldet aber gefährlich. 66 erreicht (übern)achten. 67 Bretter niemals. 68 Tont. 69 Öffnen. 70 Goren etabliert. 71 gebt ihr nie fehlte. 72 aber all Genugtuung bei Novellierter, die Subjekt auslösft, musste? 73 Steller. 74 Vorschläge, gebörte. 75 Erben. 76 Leichenbesuch (Seinsflurmbie), übertritt vielfach eine Seriosität genannt, unter welcher man sich selbst zuerst bevorzog. 77 Begebenheiten Öffentlicher Öffentlicher Großvater. 78 fehlt und fehlt und neunzig. 79 musste. 80 feen einmal. 81 Übernachtet einmal. 82 bis Öffentliches Gesetz. 83 Jungen. In den 4ten, Germanien, 9. ÖlferfUMmei. 8b. UU 90 714 Ümticht tcc <iftcc jn >4tt*il>|tn> I i Zie dan kon** los kryge. Die Franzosen waren et maar te doen om zoveel te kunnen aelenW as ze maar kunnen, verslaag je, Baerend! — Wel, dat eust ze altijd edel; zeg, dat eust ze altijd edel. — Nou, zoi zullen dan Leen-keus, zoi jette* die Slierman, met zijn schuit ook emen, en op rantzoenen gesteld, maar die Franzman ziet twee of meer mensen aan boord gevangen, misschien wel de hele schuitvolk, en sliert die Slierman met de schuit naar het land om een somme geld te aelen,*? en als dat geld dan wordt gebracht, dan zou*9 de schuit worden vrij gegeven. Hoe groot die som was, daar is geen schoptoe meer van; dat die som groot moet zijn, is zeker; want, de BaestO van de Slierman aan 105 zoo veel geld niet, alhans<106 al de inwoners van Scheveningen gevallen, elk naar zijn zoo veel, dat ze met aalmoes en brengen et geld, dat de Slierman noodig aan, bij mevaker kregen. Vond je dat niet mooi, Baerend? — Dat was opgerechte Hollandse trouw, ik zeg, dat was opgerechte Hollandse trouw. — Maar, mannen, moet je weten, dat die somme gelds allerlei geld was, door de wilde, dat et van allerlei mensen kwam; et waren guldens, kortingen, dertigstels, twintigstels, schellingen, en kwesties, alles door de meesten. Nou, om verder te gaan, de Slierman gaat weer met dat geld naar het Franse schip, en toen*21 de Slierman bij de kapitein in de kijuit kwam, en kwam in de kijuit, en et geld uit zijn bezoming langde, en et op de tafel wouwlt aan uitleggen; wat denk je? daar is altijd de vorm met dat geld niet lief vreugd;27 y wel, zoo veel klein geld niet altijd;00 y jaagt de Slierman de kijuit uit en stiert em weer risi. Daar land rennte. 85 jn falen. 86 verfstet, <ehtetyl. 87 ge- ftaft. 88 sage. 89 dürbe. 90 tief. 94 Mfegelb. 91 Welt. 93 »lettei(st. 94 scald. 95 Wate. 96 na$. 97 (ölen. »M trenn er. 99 folle. 400 tot. 104 b. I. feine fiebert, bureb Augenzeugen beglaubigte <tunbe. 409 fraben, b. 1 fein. 403 kenn. 104 <err, «Weiftet, b. i. <Rfcebcr. 405 jatt. 406 fett, aubann. 407 jeber. 408 soen. 409 schunter. 410 finbefx bu bat nlebt fatten. 414 setla'nble$e 5Jrene. 417 fage. 143 tnfist l&r»lffen. 444 um bestellten, flus bem ©runbe, in Anbetraft. 145 Strelje&ner. 116 Gebentel>albfHiber*£tu(fe. 447 ge$beteuber*etttife. 448 3»eiftäber«fttüde. 419 bur einander. 120 weiter, färbet. 451 al. 122 Stafütt. 133 »ufen, SrufHafftc. 434 zwei. 125 ja bog, gefeist, immerhin. 126 8ant, Jtetl, «urfae. 127 aufrieben. 198 er toll. 499 feie*. 430 Jaben. 431 fadt ifcn lieber. om groot-geld. Nou de man gaat ween aan zyn boord, en zeilt om din tover weer aan wal komt. Je begrijpt, et strangeland was vol mensen en je ken naakt dat die in gl van de smerman een grote verslagenheid baarde; dat ken je wel naakt, zo! Op et oorlogenas van jouw verhaal, wordt mijn bloed water; "Mijn bloed wordt water." Nou, amper een ouwe zeeman de resulterende van de smerman koort, of hij brult uit: "Wel, mannen! mannen! zou ik me zo laten ringelooren?" Wou ik zo laag wezen? Dat in der eeuwigheid niet! Wou ik dat gedragen? Nee, ik waag er voor den dingen mijn ouwe kop aan! Toe, toe! Naar den Aeg, naar de Prins, om soldaten met snapnassen en laazen we et schip overweldigen, dat die Franse bouwprojecten weet, wat groot-geld is! Die ouwe man, aan nog jeugdig Ollands bloed, ik zeg, hij aan nog jeugdig Ollands bloed. Nou, Baerend, zoooo is, 200 edelen; ze gaan naar de Aeg, en krijgen daar groot geld, en breien mee en vijfzig grenadiers en een book of kruid en bloed. Om kort te gaan, nou was maar de grote zaak om dat boeltje aan boord te krijgen zonder dat de Fransen et bemerken, want de brig liet nog binnen de grens van het land. Die ging et nu verder toe, Evert? "Dat je oren." Die grenadiers gingen zo te ruisen op aanleg en voelden kruipend aan boord van de schuit, en toen ze in de schuit waren, en ze waren in de schuit, staken ze daar gelijk in zee. "Wel, Evert, waren al die grenadiers niet zeeziek?" "Zeeziek? Ja, de Fransman van de schrik. Nou, ja, draait was de schuit van de wal, en et schip naegend, gooi je ze de draagje. Jongefint ttc /ifter 5e Sme vanmorgen. — Buttgart nr €flm#ab an »er Vffbftr. 71 § 1 1 i ! i op het bord van de Fransman en vijandelijkheden, de schuit vast; die granadiers bleven al maar onder inzetten. De stuurman langt et geld en springt over, en komt met de kapitein in de kuip, en ging aan 't teilen, en toen aan el teilen was, en was aan et teilen, telde y al maar verkeerd om tijd te winnen; verstaa je, Baerend? Om de kapitein maar in de kuip te houden, dat de granadiers en de zeelui der gang kunnen gaan; die stuurman was polities, ik zeg, die stuurman was polities. Een matroos van de schuit, Willem Baer, zo noemde hij de man, sprong het eerst over, en pakte me daar twee Franse beet en sloeg ze als kaleidoscoop tegen elkaar, en nam er een van op, en smakte zelf op 't dek neer, dat y klapte. De andere matrozen, die nog aan boord waren, die open klappen stond, waaronder de soldaten en de schuittevolk in een oversprongen. 169 techniek, aanleunen? 170 talrijn. 171 morgen. 172 valt ten. 173 zeelui. 174 varen gang rennen geacht. 175 verloren. 176 lijf. 177 vliegt uit tot de stutten oorrig tegen een ander; valt uit, rennen valt, baar uit, ver valt, verloren, gaat verloren, meer valt. 178 baar din. 179 stamp. 180 hielt. 181 vier kwart. 182 op eens, met een gewaltsame. 183 ging. Toen gingen alle man aan de slag; daar ad je een geroezemoes van de andere wereld; daar vlogen de granadiers als knikkers over het dek, en elk pakte ze man, en plokkende voor wat ze maar konden. De kleine jongen, die de Schevelingers aan boord had gebracht, sprong overboord, vloog naar de kuip, en gaf de kapitein met een bijl in de kop. Kortom, de Franse brik werd, zo als je het begrijpt, al gauwgauw kapot gemaakt, en toen ze in deren macht waren, voerden ze met een schip en de gevangenen de Maas op, en werden ze bij Rotterdam overgegeven. — Mooi zo, mooi zo; je zelt door de bank zien, dat alle barbarese bedrijven der eigen straffen zijn. 184 hoort, Oefent. 168 ta frictie isct etat 95. Verwarring, een Stormabber. 186 Belt. 187 Januari granaten. 188 Oostenrijkers, met bij storm Loenen, 189 de Rijn overbrugden, 190 vonden. 191 Zeven. 192 Zelf. 193 Zomer. 194 Wurde. 195 Was. 196 Herfst. 197 Alter, was fleurt de bui (bij Erlangen). 198 Bronnen vaten. 199 Februari geweld, een buis bij de Saar (Schwelle) fakte. 200 Opstapelen tot onze eigen straffen. Verborgen taal, Thomaan van het Woord. Vind bevroren staan. — Ik wandelde met mijn vriend, die al de dorpsbewoners vroeger gekend had, al voorbij het dorp in; ten hunnen geval leek hij van hun dorpsstaat gebruik te maken, zoals uit de volgende anekdotes blijkt. "O welkom Gorsium, mijn 18e thuis ben ik, je bent groot geworden, Trijntje! ik zal je zuiver iets vertellen, zit je taaltje? niemand bij je thuis. Je lijkt" IS »Denn bu t einen ffiater; mem SRutter, beb Orofvater, bessie ©rof mutier. 13 niebt bei blr ^dtteft. krekl» op je mem. Wulle w' eris»5 wedde, da tj'al avintuuri* beb! NouwJ7 je houft ir gien bloosis voor op ie kooanenl9 te krijge: *t is gien zünde !20 Je vader in je?t moeder waaere regteveurts* ooak iet*3 wijzer." „Kristene ziele 124 nouw zie jik'W eerst wie1«5 *k veur heb, Minneer Jaaepkop,27 je mot il me niet kwaaelik** neme, maaer ik kon*9 je eerst iet; je bent^o zooa blaaiksi 14 gUictfi genau. 15 wollen reit einmal. 16 ba$ bu f<b<m SiebeBabenteuer. 17 nun. 18 bu brauebft ba feine @4amröt$e. 19 beine 9Bangen. 20 reine ©ünte. 21 unb bclne. 92 gegentodrtig, UV, b. l. gu biefer (Stunbe, in blcfem 2titcr. 33 aueb nlgt. 24 eeelen. 25 fe^e tefc. 26 men. 27 Jaaep 3afob ; ta« 33oir glaubt feiner ju fbree^en, »enn ef Jaaep kop fagt. 28 nlcbt übel. 29 fannte. 30 l&r feit. 31 Met*, blaf. I I ! 90* 716 JBudArt mm €#»•** an ber m#rt(e*. ewordel Bn die bokkebaaerde staaene je nimmendal niet mooai.** Je bint ummers iet kwaae-deegs?"** „Neen, Trijn, op in beelje* pyn in de regge» nae, wul it nog al** mit nie : tnsse- baaije» ben ik wel wa»& dingaig" in min ooft,«> maaer dag** gaaet dan weer över. Zie, 't was, 42 boe bau it49 je beb? Die mod al mooai outf warde! "Beere, heb je daar van elf in de krant? 43 Me groote lijk is verleefd in de kuip, evalle, die boeiende volg heet water was, in toe heeft de haat de ziel zo aan gebrand, dat het aan been egaten? Dat heeft de meester in de krant laat zien. Nou, dat briefje van je, ben ik zo aangetrokken, dat ik het de komende week egaal gezien. Je zout, dat latelen, hoe bedroefd of me sneller is, die met Willemmen getrouwd is, zo. Zo, Willem, zo al in de huiselijke staal. En dat je al was klaar? Twee knedechies; daaromorde kind was in maandasje. Die doos, daarom de paar, ben jij van ons volgens altijd, ik zal 't jouw wel zeggen; je hebt ons altijd wel behandeld, en je hebt ons altijd in goed hart toe gedaan. Als we daar nog aan denken, dan schiet ons gevoel vol overeenkomst. Mijn hart, wat wil ik aanvragen? Zeg, ja, onze Willem heeft het zo siecht laten vallen, hij is aan de zuidzuip gewonnen, en alles, dat je maar kunt verweren. 32 flehen, eens ganj, unb gar nlst, fftrn. 33 felb, bose, uutbt tranf, nn)>4§U4. 84 b. Lanier, een blijk. 85 Rüd en. 36 wil, cl, nog ffen. 37 mitmte, blijven. 88, et, sal. 39 b. t. angegriffen, leven. 40 op, zand. Habet bal. 41 sage, eens. 48, et, tat, el, wie benet, ffg. 44, bet, Groefmte. 45, ber, mn, ffon, faön, alt. 48 b. t. Zert, 3e. 47 laat, fftr, baten, nistt, geleden, in de Rettung. 