title: Zeitschrift für deutsches altertum und deutsche litteratur ..
creator: Haupt, Moriz, 1808-1874, [from old catalog] ed | Müllenhoff, Karl Victor, 1818-1884, [from old catalog] ed | Steinmeyer, Elias von, 1848-1922, ed | Schroeder, Edward, 1858-1942, [from old catalog] ed | Roeth, Gustav, 1859-1926, [from old catalog] ed
text: dieren. Ende si, vele in den aansicht des troons in barre aansichten ende aanbeelden gode, (1 2) zeggend: amen, beneden ende klaarheid ende werken der gratien, eeren ende docht ende startheid onsen god ende den lamme in de wereld der werelden amen. (13) Ende een plan den ouderen sprak ende zei met deze de gebedeede zoon met Witten stoelen, wie zoon si ende wanen zoon si komen? (14) Ende ik zei te hem: Mijn beleg, den weet jij (ms. weet jij). Ende bij leidt met deze zijt deze komen zoon van grotere tribulaties ende hebben barre stoelen gehenomen ende wit gemaakt in den bloed des lams. (15) Daarom zoon si voor godes troon ende dienen beiden nacht ende dag in zijn tempel, ende die up den troon zit, die woont oever van beiden. (16) Ende beiden nee boogbert no nee dorst niet meer. Ende gaat nee valt niet up beiden de zonne noch eenige bite. (17) Want diam dat midden van den troon is, dat rechtse ende rechter leden toten verbrandt door het water van leven. Ende god zal allen tranen van barren oogen wassen. ZWEI andere Übersetzungen ingibel quam ende etont Toor deo outaer, die daer es voor den oghen gods, hebbende een oudijn weerwacht io sine hant. Ende hem siin ghichtworfen uit'le ollfraiden van innigen ende van werk van den bedinghen der beleggen, dal bij offene up den goudinen outaer, die daer es voor den troon gods. Ende bet ghen up de rook der berrender offeranden van den beden der heiligen Taan der hant des inghela voor gode. Ende die ingbel nam dat goudine weerwacht ende vult metten vier des outaers ende lendet in eerderike. Ende het geschatte den Mexemen en stemmen des donners ende eerboevingen groot. Entie van ingbel, die de vii. guldinen businen hadden, die bereidden hem, dat si bliesen die businen. Ende deerste ingbel blies, ende het geschiede hagel ende vier ghemingd roet bloed, ende sendet in dat eerderhuis. Ende terden deel der eerden Verberrende, ende dat derden deel der boomten verberrend, ende al tweede hoor es verbrand. Entie ander ingbel liest metter businen. Ende sich als een grot berg berrend van vier wart gezent in die zee. Ende dat derden deel der zee wart bloed. Ende dat derden deel der creaturen, die daer hadden leven in die zee, die sterven. Ende dat derden deel der schepen ging onder. Ende die derde ingel blies metter businen. Ende het viel een grote sterre van den hemel met groten gheruis, berrend als een wisch, ende sowat viel in dat derden deel der voeden ende in die fonteinen der water. (11) Ende die name der sterren was geheten wer moet (dats een bitter cruul). Ende dat derde deel der water es worden in bitterheden. Ende dat elke liedeo sin dool in den walren, want siin alle te biUer sin worden. (12) Entie Vierde inghel blies metter businen, ende dat derde deel der sonnen es geslelen, eadte dat derde deel der manen ende dat derde deel der sterren, also dat verdonkert wart haerlieder den velen deel; ende dat derde deel nee lichte niet den daghe no der nachte also gelijk. (13) Ende ik sach ende hoorde die stemme eenes groots arens, die vloech dor dat middel des hemels, seggheode met groter stemmen: wee wee allen den ghenen, die daer wonen up danschiin der eerden, van der andere stemme der .ni. ingebele, die noch blasen sollen metten bosinen (damek £m iA§mtjnm$ da apologetisch gUnsba»-htkmmimims). Digitale toegang DER OFFENBARUNG JOHANNIS 109 9' KAPITEL 9 (1) Ende de vierte lucht blies metter bussein. Ende ik sach eene sterre van den hemel neder vallen in de aarde, ende bare was tegengegeven die sleutel van den boom des afgronds. (2) Ende het klan van die rook der bornen. (3) Ende van den rook vergenoomen gegangen uit de aarde. Eode hemel gegangen gevaagd aan de boom der aarde. (4) Ende hem was gegenseerd dat ei niet meer daar waren den hooge der aarde no den boomnen no al dat groeide, dan alleen den mieren, die niet meer hadden dat teken des leven van gods in bare voorvoordeur. (5) Ende bein was gegenseerd, dat si niet meer sterven, maar dat si zich verbergen ver. meer sterven. Ende bare pijn was alarmlui, pijn der Corpienen alst den mensche achtte. (6) Ende in de tufe dag ben zullen de doden de doden loogeren ene zullen ze niet vinden. Ende als ook alle begeren te sterven, entie dood zal vroeg voor hen lijden. (7) Ende die gelijkens van de bestdieren waren gelijk de paarden, die bereid waren in de strijd, en bogen op bare boorden kronen gelijk de gouden. Ende de aansichten waren als aansichten der mensen. (8) Ende alle badden vlechten al vlechten der vissen, haar tanden waren al tanden der honden. (9) Ende alle badden dalerberg beleving geloof ik je, izerine dalerberg. Entie allemaal baarre vluchtheid alse die stemmen der wachters van veel paarden lopend in de wildnis. (10) Eude si badden slerten gelijk den corpimensen, eude takken waren in harte steine ten, eude baar gezegend was aan de zijde van de mensen. (11) Elke had een badden aan een kant, oppervlakte ingegaan in de dieptes, daar dunne 4 in effectief Jaabatim in frisse pols polsen aan de situaties terinneren (mijn verwachtingen), daarvandaan buitendrijven zenden of een einde maken. (12) Dat een weef is wech, en zij, de twee weefs komt na dit. (13) Eude die zesde zuidpool juist metter bussein, en ik boorde de kepe limone van den eenen hauken gaoduk uitereist, die daar is voor gods ogen, (14) zag ik gehandeld toten lege acht geloof, die daar buiten lagen. Die daar gestreden waren, die daar gestorven waren, zullen daar herinneringen aan de grote vreedzaamheid (vrijheid) krachtigen. (15) Ende dat werd de inderheid ingezien geloofd, die bereid waren in die stonde en in de tijden en in de maanden en in dat jaar, dat zij sterven, dat deszelfde daal vianactie. En vreemd boek der paarden waren als hoofden der liefhebbers, en van baronnen ging uit voor vier, rood en zulzer. En de taan des maken plagen is gehad dalderderdeel der mensheid, van vier, van rook en van sneeuw, de waak is ontwijken van baronnen monden. Want de paarden geboegen is in onze wereld en in baronnen kleuren, want baronnen (ms. in baronnen) stieren waren geheim den slanghen. En daar mee derde zien den mensen. En de andere leden, die niet geboden zijn van doen plagen, zullen en baden nog niet rood van den werken barre hand, dat zullen niet laten, zullen en aanbidden de duveldemt gevallenen gouden afgoden, gouden legermacht, gouden eenfine, gouden alleenheerschappij, gouden boutine, die nooit den nooit horen nooit tranen mogen; en nooit baden niet rood van baronnen manslachters no van lieden vergiftigers no van baronnen ongenoegen no van baronnen die zullen. Ik zag een anderen sterke ingel neder dalen van den hemel, gefaasd met melk welke. En de rechterbogen was ongekraakt boosaardig. En ook een afdakje was aan de amper en zijn voeten als een oefening des vlees. En ik liep een buik in zijn hand ontdaan. En hij zette zijn rechter voet op de zee, maar zijn linker op de aarde. En hij riep met grotere stem dan die leeuwen (die ms.) bliep. En toen hij gebroken had, bad hij, sprak hij de een donder  hemel, te mijn afspreken die leek ineens 'de een.' Donder gesproken, bebben, die ne saltn niet sorten. Entien ingel, dien ich sach staan op die erde ende op die zee, die hief sine haut te hemel ende; zwaar hi den levenden in de wereld der wedervlechten, die gebescschen beest den gemeente entie dinghen, die in bem siten, entie aarde eolie daagben, die in barre asem: want niet meer ttua nee waarde, maar in des daghe daar stemmen des Mfende a ingebeld, aan waarheids begin te blauwen aanstalten, die allen vidbfaclit die majestie gods, also hi. (9) Er stond abî ad angehun, dicena ad eum, ut daret mihi libenif et dixit mihi: accipe libelni. Dann ende versweielleheoe). Ende Mi tal doen verbitteren dinen buuk, maes in dinen mont zal hü zoete worden als een honing. (10) Ende ic nam den buuk van der hand des ingels, ende ic verswaichene, ende hü wart in muien mont zoete als een honing. Ende doe ickene versvolghen liadde, so es verbittert min buuk. (11) Eode hii leide mi: di behoort doch eens te profeteeroen den Volk ende den heidinen ende den tonghevel ende vele conioghen (darunter een gt^). II** CAPITEL III (1) Ende mi es ghegheven gheliic eere rode eeve vedere, ende mi es ghesen: stant ap ende met den tempel gods ende den uitenaer ende die daar in aanbeden. (2) Maar dat vrohtof, ende die binnen tempel es, die werp ute ende ne met hem niet; want hii es ghegheven den heidinen. Entie beleghe stat zuilen zui verterden .xlii. maanden. (3) Ende ic sal gheven mijn twee ghetughen, ende sal zuilen profeteren .M.cc.ende .xl. daghe gheciedt met zakken. (4) Dit siin .u. oovvboome ende twee kandelaaren, slaande in den aanzicht van den god der aarden. (5) Ende so wie hem sal willen deeren, een vier aalente gaan van barre monde ende sal vermen barre viande. Ende so wie hem UtA willen scaden, die UtAoei also sterven. (6) Dese hebbeu macht te slutene den hemeT, dat niet ne reine in den daghen haerre prophetieu, ende hebben macht up de watre, die te keerne in bloede ende te plaghen die eerde met alrande plaglien, wanneer aii willen. (7) Ende alsii vulbringhen bare ghetogbenessev so sal de beeste, düs van den afgronde uf ghedommen es, ieghen hem maken eenen etriii ende salse fer* Winnen ende dooden. (8) Ende hare Üchamen zullen ligghen in de plaetse der groter stat, die gheheeten es gheestelic sodoma ende egiptus, daer oc haer beere ghecruust es. (9) Ende si werden ghesien van al den gheaiachten ende van den heydinen ende van den volKe ende van den tonghen bare licbaiMi. Dlgilized by Google 112 ZW£1 DEUTSCHE ÜBERSETZUNGEN Ende biooen .lu. daghen ende eenen balven ghedocht men nietf 4liat meo m gbdeil badde in den gme. (10) Ende die up der eerden woenen^ die ▼erblüdden, fes /elUt super illoa e| joeund»» bunlnr) ende eendden gbiflen ondeiiinghe, want dese twee Propheten hebben ghepiint, die up der eerden woeneu. (11) Ende ua .III. daghe eude eenen halven su quam de gbeest van levene in bem .van gode. Eude m stadeu up liare voeten. Ende grole vreeae viel np alle, diese zaghen. (12) Eode sii hoorden eene atemme van den bemde, bem lieden leggbende: demt bare. Ende auge okumnin in den bemel in de wolkine, ene bem lagben bare viande. Ende in die zelve etonden geachiede grote eerdbevingen. Ende dat tiende deel der grote stat viel. Jude van der eerdbevingen worden ghedoot .vii. maanden der liedeu, ende de andre siiu in vreesen gezet eude gaveu glorie gode van den bemel. Dat andere es vergaan; ende dat derde aal varinc komen. Fiode de .vt» ingebel bliea melter bußinen. Ende bet geachieden grote almen in don hemel, aeggbende (zeg. fns.) : het ean worden, dat rike daar weerelt ons beeren ende siins op, ende hü sal regneren in de wereld der weerelden eewelike. Entie .xxini. oudereu, die voor den aegsbare gods stelen up bare sloelen, vielen in bare aen-achten ende achobeeddeu gode, zeggende: Wat danken die beeren, oßte god, almighty; du best ende, waerom die eemijie bea(, want die bevea ghenopie die groste eracht ende hü gheregneert. Ende die .bodine geertorend de. Ende bei es eommen dain tiit entie stonde teordeelne die deode ende te loenne dinen knecbteu den propheten emie den belegden. Den ghenen, die vreesen dine name, den cleeneu ende den grolen, ende een eode te mogen vau al dieu, die dat eerdrilj hebben besmet. CAPITEL 12 (11,19) Ende bet wart up ghedaen de tempel gods in den hemel. Ende bet wart gesien die arke siens ghetughenesseu in siun tempel eude bet gescheidt besmeuken eude stemmen ende dure ende grote begeleidende eerdbevogen. (12, 1) Ende een groot teelun verbaard in den hemel wiens gebaarde iket der loniien ende de maan ma onder barve voele. Ende Aeol baad up haer bjeln.cena kronen van steen aterro. (2) ende In den buuk hebbende eode riep ghebarende ende wart ghepijol, dat soe ghebaerd. (3) Ende eeu ander teekin es glw lien in dm hemel. Een groot draak end met root, bebbende inn. Hoede ende x. hoorn eade (ende ßkk) sin bovende twee dyadeoien. Ende imd steert strekende dat derde deel der sterren des bemels ende sendese in de aarde; ende de drake stoit voor de vrouw, die te gebaerne was den zone, dat hü harin Zone begrepe, wanneer soene gebaert badde. Ende soe baerde eenen lone, die een man was, die rechten sahe alle de heydine met ere jeerine reede. Ende baer 'Nie' wanneer gebaekt te gode ende toinen troone. Bunde de vrouw vloe in dt woestine te baeren stat, die baar bereet was van gode, datse die beere daer Toedde .m.cc. ende .ix. (ms. .xl.) daghe. Ende het bet ghemaect grote oorlogbe in den hemel. Michael ende sine ingeboren streden metten drake. Entie drake vabt ende sine ingeboren (S) ende sine verrochten bem niet; ende baar staat ne vert naar nemmenier Tonden in den hemel. (9) Vind bet es gheworpen die grote tobe, die oude abngbe, die gebeten es duvel ende satbanas, die verijst al de wetrelt. Ende die werd gheworpen in de aarde, ende sine ingeboren worden met hem gehuwd. (10) Ende ict boorde eene grote stemme in den hemel, aegghende: du es bevroedingen ende doctende ende tracht ons gods ende die geboort stins xfi., want bei es gheworpen die wrongbere oase broeder, diese wrongbede voor daensichte ons gods dag eade naht (11) Eade aan bebben venamonnen euer mids den bloede des lams ende dere dat woort sinds ghetuigd gebessenessen, ende ne midden niet baar zielen toter dood. (12) Daarom verblijft zij, bemele, ende die daar in wonen. Wee der aarde enter zee, want de duvel es neder tot op u geboom, hobbende grote toren, wetende, dat lui laten tiils beest. (13) Ende die de draak sach, dat hij geworpen was in de aarde, doe begreep bij de Noab, die gebaard was den zoon. (14) Vindt bet- worden gegeven der vrouwen twee Tlederieke eens groot arends, dat soe vogel in de woestine in baar stat, daar soe gevoed zoude zijn eenen tijd ende .ii. tijd ende eenen baal ven van den aenvatte der slangben. (15) Ende de slang hiet ute baren moode een water (es fthk post mulierem) luse eene rietje, dat biso dade trekken zan der woestijn. (16) Ende de aarde balp der muizen, ende de aarde ontdoen baren mont ende Einde up sine boodschap die naam der blasfemie. Ende dat dier, dal ik sach, was geblokkeerd den liebrede. Ende een Yperen waren als mensen, toeten der beren, ende een mont als een mont dos leevende. Entie draak gaf hem een grote kracht ende een grot mogenthede. Ende ik zag een van een boodschap als was gewoon in de dood, ende de wonde van sire dood es geheeld. Emile bet it verwonderd als de eenle van den dier. (Adoraverunt draconem, qui dedit potestatem besuade) ende aanboden dat dier, leggend: hoe is het gewoon desen dier? Ende hoe zijn alle met ben moghen Techlan? Ende hem een gebeden een Munt, appellend grote Verwondheid ende blapschennis, ende hem gegeven macht dit te doen .xlh. maanden. Ende bet dede up sinen mont te gode in blapschennis ende te blasphemeren zijn naam ende zijn tabernakel ende die in den bloed werken. Ende hem een gegeven macht le vechtende metten beleggen ende te verwinnen ende te doden. Ende hem een gegeven macht over alle beide ende over alle geplaatste, ende eeuwig als tot eeuwig ende over alle tongen, ende al aanbieden al die wonen op der aarde, dieren namen niet geschrive sind in den boom des levens des (ms.) ende des lam, dat gebeeldt es, van den beginnen der wereld. Of iemand beeft geboren, bij hoort. Die in vangenzelen al hebben geleet, die zal in vangenzelen gaan. Die onder den aversleiden al hebben gebeeld, hem behoort moten aversleiden gedoet te zijn. Dit een Verwieldebell ende het ziele de heiligen. (11) Ende ich acht eine andere dier tan der eerteen up kommen ende bet hatte .ii. boomen gebeliet den lame ende bet sprak gebeliet den drake, (12) ende bet deed al de gebewout des eertsen dien in acht aenachter. Ende bet deed der eertsen entier in woorden, aoebeden dat eerste dier, wies doodwonde was gebeelt (Id) finde bet deed grote teekjen ende maakte, also dat nergen quam van den hemel in deerde in daansichte al der lieden. (14) Ende bet bedrooch alle, die an der eertsen woonen, door die grote teekjen, die hem gegeven sin te doen in daansichte des diers, zegghende loten geven, die au der eertsen woonen, dat si maakten dat beeide des diers, dat die wonde des sweerts heeft ende es wieder levende worden. (15) Ende hem es gegeven, dat gave den geest den beeide des diera, dat dat bedde des diera sprak. Ende bet alles maken, dat, so wie niet ne aenbeden dat beeide des diera, dat bij gebedoot worden. (16) Ende bet zal maken al den cleenen ende den groten ende den riken ende den armen ende den vrienen ende den knechten een teekje le hebbende in die rechter hand ende in barre voorhoofd, (17) also dat niemand coopen noch vercoopen moge, sonder die hebben dat teekje of die gebeten sire namen es de naam des diera. Hier, vroetacap (m$). Vroetacap. Die verstaanbaarheid verhoogt, bij het rekenen, de betaling van diens, want betaling van der mensken; zijn getal is .vi. ende .xlvi. (van later hand gecorrigeerd .livi.) CAPITEL 14 (1) Ende ich ach dat een land stond, aan den bergh van Ayon, en niet aan hem .c. ende .xliii., havedeni zijn naam, entie naam van zijn vader geschreven in bare voorhoofden. (2) Ende ich hoorde een stem van den hemel als een stem van vele wateren, en als de stem van een groots donder; en die stem die ich hoorde, was als de stem van de barven in barvende barven. (3) Ende zul de lach van een nieuw zanck voor den stok, tussen .mi. dieren, tussen ouderen. En niemand mochte zeggen dat zand, dan de .c. "Ende die gebaute sein van der eerd. (4) Deze acht, die met zweet niet sein ontert, want sie sein magbeden. Deze acht, die den lamm volgen, so waar beter sal gaan. Deze sein gebaucht Uten lieden van goud ende den lamm. (5) Ende in barren monde nes geen loghene vonden: want sie sein zonder begeerte voor den trouw gods. (6) Ende ich sach een ander. Digitized by Google ZWEI DEUTSCHE ÜBERSETZUNGEN Ioghel vlieghende door dat middel des hemels, helibeiide dat eeuwige evangelium, dat het eeuwige evangeliseerde den zittenden op der aarde en over alle beide geslachten en tongen en volken, (7) zegende met grotere stemmen: vreest de beer en geeft hem eer, want bij is komen die tut aan ordening, eode aanbidding, die maakte den hemel en de aarde, de sterren en de wateren en al de dieren, die in aarde. (8) Ende een ander ingel is gevoleerd hem, zeggend; het is gevallen, het is gevallen de grote Babylon, waarvan den wijn haars torens der onbekennisheit heeft gederaind alle de heiden. (9) Ende de derde ingel is bij hem gevoleerd, zeggend "Set grotere slagen: zo waar aanbeden al dat dier en zon teken (wel wel te lezen: een beider, imaginaal)" O. 11) Ende gehonnen hebben aan teken in haar voorvoorstel of in barre band, deze zal drinken van den wijn van gods gramschap, die gemengd is met bitterness in den keel sins torens, en zal vertoornt worden metten vier ene met sulfi in daan gezicht der heiligen ingaan en voor den troen des lambs. (11) Ende die rood baars tornementaal zal op demmen in de werdt der werelden; no st en hebben mste no nacht no dag, die dieren aanbiedt hebben ene zullen beide ende zo (zo fehlt) wie zal gehennais belaan dat teken sire genaamd. (12) Maar hier is godweteid der heiligen en die gods geboden houden ene toebelijkt jhesus. (13) En ic hoorde een stem van god, zei tot mij aankomende: schrift: salich aan die dode, die in den baars stenen; want aan nu acht de geest, dat zul nisten van baren arbeide: want baren ghevorkte die volgen hem. (14) Ende zie, ic zag een witte wolkina ene eenen zitten op de wolkinde, gelijk des menschen zone, hebbende op zul boost een goudine kronp ene in sine band een scherp zieleke. (15) Ene ander inging gbiuc Ute Tan den tempel, luisterde met grotere stemmen tot die, die Op de witte wolkinde zat: zond ute dine zieleke ene zul; want het ean gemeen de tuit des wonds, want de oost der aarde is gerijpt. (16) Ene daarin zat op de wolkinde, zond sine zieleke op de andere ene sneed de andere. (17) Ene ander inging gbiuc ute van den tempel, die in den hemel es; die badde ook een scherp zieleke in sine haat. (18) Ene ander inging gbiuc ute van den laatste, die macht badde over de water ene vier: ene hoorde met verwardelijker stemmen toten ingel, die de zieleke had, zegghende: Zond dines scherpe zieleke aan die aarde ene lees die dienst wijngaert (v. 18 fehlt: quo- Biam maiorae sunt am ejus. «• 19 und 20 f$hUn), achterste plagen, waart in hem Heden es vultgebracht gods toren. En ik zag aanzien een glas ineens zee, met vier gemingvelden, entie dal dier (vier) verwonnen hadden en die gebetaald zijn naam en zij zijn beider, aangezien op de glasine zee hebbende goda barpen. En zingen den land moyaes aalina knecht, enten zaan dea lams, zeggend: groot en wonderlijk zijn al uw werken, heer god almachtig; geraecht en waar zijn al uw wegen, heer koning der wereld. (lücke: Quis non timet dominem?) En wie zal niet groelen uw naam, Want u bent alleen mild. Want alle heiden werden commende en werden aanbedend in uw aanstaat; want uwordeel al in openbare. En daarna afgelopen, en afgelopen: bet was ontdaan de tempel van den tabernakel de getuchten in den hemel. En liet ingaan uit de VII. ingang van den tempel, hebbende de achterste plagen, gevuld met reenen ghestene en met wit, en geborgen om de barbaren met giudine soorten. En een fineden de dieren gaf den een ingang, tien gouden vallen en van de toom god de levenden in de wereld der wereld. (8) Ende bet wart vermut die tempel goda van der rook van gods majestät ende van sire kracht, ende het ne mochte niemand in den tempel komen, tot dat alles volbracht werden de vier plaggen der sieben ingelben (dann verlief een gebed). CAPITEL 16 (1) Ende in een boord een grote afstemming, (het is de tempel) zeggenende tot een ingehelen: gaat hen en gibt ute de vier violen (violen fehlt) vol van den toren gods (gods fehlt) in de aarde. (2) En die eerste ingehel ging weg een klei goed ute een viool op de aarde, en bet wartte een gramma woude ende die aller ergste in alle de menschen, die daar dienst teekens hadden ende zagen beider aanbeden. (3) En die andere ingehel goed ute zijn viool in de zee, cuide het wartte als bloedloos gekilld den doden, en die alle leven ziele in de zee die stierf. (4) En die derde ingehel goed ute zijn viool op de mieren en op de bomen in de wateren, en het werd hen worden bloed. (5) En ik hoorde den Vierden ingehel spreken met groter algemene: du best gerechtigd bent, die best en waarachtig belieef; want die rechter geboordeelt, (6) bedenk al ooit die bloed der heiligen en der profeten, en die gaaf hem de bloed te drinken, en zodoos wordt zij zijn. (7) En ik hoorde een andere ingehel, zeggen: O heer god almachtig en gerechtigd, en hoe waarachtig al in dine bevelen. (8) En die vierde ingehel ging ute zijn viool op de aarde, en baar werd gegeven aan de mensen met bitten en met vieke. (9) En de mensen bedachten niet grooter bitten en klaagpelen die naam gods, hebbende geacht over die plaggen, noch eil nee baden gingen rouwen van hun zonden, dat zij hem glorie gaven. (10) Ende die viel ingel goet ute sine violie up den stovel des diers, ende siin rike es ghemaect donker, ende siin acht hare tongbeen van pijnlichen. (11) Ende siin blasphemeerden gode van angst ende van baren wenden, ende nee hadden niet rouwe van baren werken. (12) Entie leste ingel goet ute eine violie up de grote riviere Eufraten, ende drooghede baren water, dat bereet werde de weg der koning van den aufgang der zonnen. (13) Ende ik sach ute nun de monde des draken ende ute ander monde der valscher propheten ute gaan onreine geest in de vise der padden. (14) Want die dievelsche geesten doen alle die teekenen ende varen totale aan allen den koningen der aarden, die te vergaderen in den wilde toten groten dagfae des achtertischen goda. (15) Ende sieb ik komme alae een dief. Salig es hü, die nu waakt ende sine kleedre bewacht, dat bij niet naakt enwandle, dat men niet sie sine quaeliteit. (16) Ende hü salse vergaderen in de stat, die ghenaemt es Hermaggado. (17) Entie zevende ingel goethuut sine violie up die lucht, ende bij gaan ute van den tempel van den troon, leggende met groter ademmen: het es geacht (18) Ende het gebeurde bleierlingen ende stenen ende donderen ende het gebeurde grote aardbevingen, dat zulke niet gefaelselde, zodat de aarde begon te schudde, zodat de zanden, (19) Entie grote stad es. 19. CAFRBL 17 (Im Folgenden stehen cap. 17, 18 und 19 nach cap. 20 und 21, die unmittelbar auf cap. 16 folgen.) (1) Ende der het quam eeu van den VII. inghelen, die badden de VII. violen, ende sprac met mi, leggende: coisf ende ic aal di wiaen die verdoemnation der groter nochmaachterinen, die up vile wegen alle, (2) netter inkluderend 4 fconingfaen der erden aan verondersteld, ende die up der erden woonen aan dronken werden um den wine haerre onbewustheid. (3) Ende hü uani ini in die wostine in den geeste, ende ic sach een wiif slaan up een dier vol van den namen vielucht, hebbende VII. hoofde ende X. trompeten. (4) Ende dal wiif was eenme giecleet met porpere ende met saamite ende ver gegrort met goede ende met edelen ateenen, met perlen ende met margariten, hebbende eenen goudinen keelct in barre band vul eysinghen ende onzekerbeden haerre onbewustheid. (5) Ende in beer voorhoofd eenen naam geschreven heymelike: babylon die grote, die (fehlt) moeder der onbewustheid es eude der eysinglien des eerdcriiks. (6) Ende ic sach dat wiif dronken van den bloede der beilgen ende van den bloede der martelaren heeu. Einde ik wonderde mi, doe ka e aam met groten wonderen. (7) Einde die ingbel aasde te mi: waar omme wunderatu? Ik aalt die leghen (wol sei zui lesen; dan fäst das komma nac zugeben weg), die betekeninghe des wildes eudes des dier, datse draecht, dat een. boom heeft ende x. hoornen. (8) Dat dier, dat tu zag, was ende es niet, ende het es op te klimmen van den afgrond ende het ga in de dood. Ende bat werden wonderende aDe, die m- der eerden verbleekte, siin (der welker namen niet geschreven sein in den boek der leven) van den beginne der wereld, ziende dat dier, dat was ende niet es. (9) Ende dit sein, die vroeschaap hoeft. De een. boolder sein een bergbe, op welke dat wild zittet ende de vii. koning. (10) De Oigitized by 120 ZW1 DSSLI TSCII LÜC UBS8L TSGEN V. SÜD ghevallen; die ees es, eode die ander quam ooch iiieL Ende toe hi mI oomineii, bem bebeort eene kortetui te blijven. (11) Ende dat dier, dat was en met een ka: heia dat a datite (mt. Archeologie. Ende bei euch eine? An den, vustil, ende het aal gen in de doot. Enlijk x, hooruze, die du zaehsse, sein x, koninghe, die noch niet trike hebben genomen; maar sie wollen nehmen gewout als koninghe eineen tit nach den diere. Deze hebben eenen raet ende geven barre kracht ende barre gewouden diere. De ae den, au ten lamme vechten, ende dam abe verwinnen; want bei euch god der beren ende eaningh der koningheu, ende die met bem gheroupen ain entie weet nie ghetrouwe. Ende hi zeide mi de water, die du heefs ghezien an den liiere, dat sein x, koninghe (die letzten warte ganz abweichend vom ursprüngliche), die zullen baten dat on- eenacbe wif ende au ten maken ende nach, ende aan zullen baer sleeaet enie ghetrouwe. Want god beeft gebetet in baer eerztaet, dat auf doen, dat bem begbeaudit es, ende dat aan geven baer rike den diei, tote dat volbracht werden die worden gods. Ende dat wif, die du heefs ghezien, dat es de grote staat, die dat rike beest. Over de koninghe der eerden. 20'' CAPITEL 18 (1) Oaer naer aaghic etnan andnm inghal nedar daimi van den bemele, hebbende groot ghewout; ende de eerde wart ver* licht Vau sire ^lorien. (2) Ende hii riep in starker voys, zeg- ghende: het es ghevalleu, iiet es ghevallen de grote babyloo, ende bet es gbennaect eene wueninghe der duveleu ende eeue bMde van elken oureinen gbeeate ende een wacbie van elken on* ralnen voghele. (3) Want van den wine dea torena baerre «n- omaaeiieit bebben gbedronken alle beydtne, ende die eaningba der eerden aiin met baerre oncnuaaebeit beamet, entie eoepUeden der eerden siin rike worden van der ^heuout liaerre wellusL (4) Ende ic hoorde eene stemme van den hemele, sprekende: gaet Ute van bare, miin volc, dat gbi niet deelachticb aüi van baren mesdadeo, ende dat gbi niet en ontfaet van baerren wen* den. <5) Want bare aonden liin up clenunende toten bemeie, enlie beere beeil gbedeocbt van baerre qnaelbeit (6) Clbalt bare alaoe o gbegoMen beeft I licet hart twaevout na hartn Dlgilized by Google DfiR OFFENBARUNG iOBANNlS 121 veribBD. In den kedot, 4laer aoe u ingheicliiiiel heeft, sohineS hare tvieevottt alae Tele; (7) alsoe hare gheglorieert haofl «tde in weHnaten heeft ghesiin, also vele geeft hare pinen ende weeninghen ; want soe sekle in hare herte: ic zitte also eene coDingbiane, ende ic ne hem uiet weduwe ende weeniiigbe ne aalic iiiet zieo. (8) Daer omme zullen conunan in eanen dagha bare «onden ende hare alagben, de doet ende weeninghen ende bongfaer, ende me aal mel ?ier wbemnt werden; want god ea atarc, Aeae ordeden aal. (9) Ende bet anllen weenen ende screyen up hare de coninghe der eerden, die met hare ghezondichl hebben ende in wellusten bebheu gbeleeft, ende (ui0l XU streichen) alsi zuUen zieo den rooc baers brands, (10) Terra alaende om de vreeae baera tonnenta, lagghende: wee wee die grate etat babfkttf die atarfc« atat; want in eene wUe comt diin vanneaae. (11) Finde die koosdeken der eedle lussen, weven ende aereyen np baren; want baren koopman cap enaal niemand meer kooppen, (12) den koop gouds no zilver no van precieuze steenen no perlen no margarieten, no van bisselen no van piraat no des pellen no der ziden no des avants dukes alsose meer, ende al dûn boutin alles ende alle vaten tan al een praktisch ateen en de ?aa acht van jaar ende van maart berceelen, (13) ende van cyaanum, ende anumoni ende anis, ende wortelen, die wel rijkken, ende der zalven ende des wierooks ende des wijn ende der ollen ende der bloemen ende der tarwe ende der noten ende der meerieten enter scaep enler paarden enler wagbomen enter kuipen enler sielen der lieden enter azen dar kniechten. (14) Ende dine appelen dûnre bagbeefs enn der fielen een san di grombeeden ende alle dien velle dien ende dine daren, die al in verdroven een san di. Ende van een en voort neer zullen de kooppen vinden deser dingben. (15) Die rijke zullen worden van baren, die zullen van der staat verre staan om de vreese van hare pijn, weenende ende schreien ende zeggen; wee der groter alat, de welke gebloeid was met blauw, met purpere ende, met saffraan, ende met precieuze ateenen ende met margarieten. (16) Want in alal deene atonde een ook grootse lied, grote riijdaden. Ende elke gouverneur ende alle, die in die zee schepen gote zee lieden entie op die zee werken, wachtenden van verre en riepen, ziehende die staat baars. (17) Brants, zeggen: wie es gelijk deser grote staat tan pioen? Ende zij leiden Istof van (super capita) heren hoofden ende riepen, weenende ende zeggen: wee wee der groter staat, in de welke rijke sin gemaakt van hare prijs alle, die schepen hebben in de zee; want in een tijd es so onbevrijd. (18) Verbliften op baren beleggen, ende beleggen apostel ende profeten; want god heeft gebodenet in Joonesse op baren. (19) Ende een staf ingelegd op als een middensteen ende aangezien in de zee leggen, zeggen: niet deser drang zal zijn gezien Babylon die grote staat. (20) Ende een stem gehoort worden, ene stem melodieën, ene stem wijze in de zee, leggen zeggen: niet deser drang zal zijn gezien Babylon die grote staat. (21) Ende een staf ingelegd werd op als een middensteen en aangezien in de zee, zeggen: niet deser drang zal zijn gezien Babylon die grote staat ende (nach en fehlt ultra jam non invenietur. (22) Et vox citharoedorum et musicaorum et tibia canenlium et tuba) De waarheid meer in baren gehoord worden, ende alle meesterschap ende alle arten (ml $bh) meesterschap van een art. Ende die stemmen der meubels en sal niet meer in barre geboren worden. (23) Ende dichtheid der laanen en sal de nemmer lichten daar, entiteit stemmen des gruweldoms zullen bruisen en sal niet meer gehoorde worden in die; wat dine coömanne waren, die prinsen der aarde, want in dine verblijfpen hadden ghedacht alle bij dine. (24) Ende bloed der propheten en der beleggers is al haar vonden en alle dieren gebeden zullen in de aarde. 21ste kapittel 19 (1) Daar na hoordie een grote stem van de buurlingen in de buurt, zegende: alleluia lof en glorie en dooft is ons god. (2) Want zijn bevel is waar en rechtvaardig, die je gaat volgen, beeft van de grotere onbekenden, die met onbekende dingen de wereld beukt, en beukt dat bloed zijn knechten van hun banden. (3) En anderzijds zeiden ze: alleluia. En de stemmen gingen op in de wereld der wereld. (4) Entiteit ouderen vielen neder, entiteit viere dieren en aanbeelden goden, kijkend naar de steen, leggend: een welkom alleluia. (5) Entiteit stem gingen uit van de troon, zegend: zeg god lof, al onze knechten vrezen, de hele en de grote. (6) Ende ic boorde als die stemmen groter waren en als een stem van vele wateren en als een stem van vele donderen, zegend: alleluja; want onze beschrijving. (7) Verbleek weg bij de geven weg bij hem de glorie; want de brulocht des lams is komen, een bruid zijn bruiloft heeft bereed. (8) En de baar is gegeven, dat zo de baar is gekleed met sammet bleekende en klauw. Want de kleuring van de sammet is de rechtvaardiging der beleggingen. (9) En bij deze keer met Schrift: zalig is die ten avondmaal van de brulocht des lams geopend zijn. En deze is met deze woorden van God zijn waar. (10) En ik viel voor zijn voet, dat ik aanbedde, en bij deze zegde ik: Sie, dat u niet neerdoet. Ik ben diegene die u liefhebt en die daar liggend daar gebonden daartoe dat het geordend xpi. Aanbede aan God; want dat geloof in Jezus is een geest van profetie. (11) En ik zag den tempel open, en ik zag een wit paard, en die daarop zat, dat is de getrouwen het gevoel; en met rechtvaardigheid oordeelt hij en ziet. (12) Maar zijn ogen waren soms op de vlammen van vier, en in zijn boek was zijn vele diëndmen, houdende een naam geschreven, die niemand kent dan hij. (13) En hij was gebekt met een doek met bloed besprenkelde, en zijn naam is geheten Gods woord. Entie beeren, die in den hemel sin, volgbeden bem up. Witte paerde, gebeciet met witte sammet ende met zuveren. Ende van sinen monde ginie nie een sweert an beeden liden scheer, dat bij daer mede sla alle de beydine. Ende bij salse rechten in een ijserne roede, ende bij tart die perse van den troon des almachtige gods. Ende hij heeft in sein kleed ende in sein boos t geschreven: koning der koningen ende beer van de beerschap. Ende ik sach eenen ingel staande in de zon, ende bij riep met groter stemmen, zegend allen de vogelen, die door den middel des hemels vliegen: komt ende samen uittenen groten avondtene gods, dat ghi ete tvleesch der koningen ende tvleesch der vogelen ende tvleesch der stärkere ende tvleesch der paarden ende der katten up hem, ende dat vleesch van alle vrije onderkniecht ente reine ente groter ente rijkere ente arme. Ende ik sach dat dier ende die koning der aarde ende baar beer, vergadert te maken een strijt metten, die up twitte part sat, ende met zijn beer. Ende dat dier was begrepen ende met hem die vaak profeetende, die voor hem teekens deed, metten welken bij bedrocht, die des diers teekens genomen had, bedeuil ende zijn beide aanbeeddeu. Oese twee schon binnen gezien. GAPINTERVAL 20 (1) Ende ich sach eenen ingang daleunde van den hemel, hervende den sloten des afgronds en een grote ketting in zijn hand. (2) Ende ik begreep den draken, die onder de aarde, die dood en Ethanast, en baarden jaar. (3) Ende eindelijk in den afgrond en besloot en tekende over de helle, dat ik nooit meer bedroog, die beide, tot dat M. jaar volbracht werden, en daarna moest ik gaan zien een korte tijd. (4) Ende ik achtte stelen, en tegebeelde lieden, die nu niet langer, en beloofd werd dat van nu aan geen vallen der geesten door het kruis en dat woord gods, en die uit de aarde aanbidden dat die nooit zonde beiden, nooit zond teken niet namen in barre voorboeden of in barre banden, en leefden en reguleerden met het kruis. M. jaar. (5) Ende die andere der doden en levens niet, tot dat M. jaar om te gaan, Dat eeuw der verlatenheid. (6) Salig en bevrijd es, dat deel beeft in de verlatenheid, en in die (mijn), die te) geen beeld heeft maar wordt tot god gepresterd en zult geregneren met die. (7) Ende over M. jaar zal Sathanas worden verloren van zijn ketting en afgaan en bedienen die beide die op de vierde linie der wereld aan, Gog en Magog, en allen vergaderen in den wond, die terzijde allen een al een taart der dood. (8) Ende ik clom naar de breedte der aarde en omringde de borgh der stad. Eude, dat vier daelde van den hemel van gode ende verbannen haak, en die duvel, die a bedrocht, stier en in den viver van viere en van afslag en daar dat dier en (en) feit. Entie, valt beschreven worden in geplint dach en nacht in de wereld der wereld. En ik zag eenen groten Witten Iroon en eenen daar op zitten, van wies aansichten vloog de hemel en liep de aarde, en barre steden niet te vinden. En ik zag die doden, die deinen en die groten al het meer in den afgestorvene deel troon, en die boeken aan ontdaan. En nog een ander boek, dat ontdaan was, dat was de boek van leven, en het zuid geordeeld die doden, die kleine en grote, zonder ding, die in het boek geschreven waren naar hare gewerken. En geen zee gaf aan hare doden, die daar in waren dood (dood is wel een stroom), een dood, een hel gaf aan bare doden, en het was geordend van elk naar zijn gewerken. En een dood, een hel, schijn in den viver van viere (mocht dat het mars secunda zijn). En zo, wie niet geshreven was in het boek van leven, die was gezet in den viver van viere. CAPITEL 21 En ik zag den hemel nieuwe, een nieuw aarde, en zee, en dierstede aarde geschoven, en de see was dan te nieuw. En ik zag het hele gezicht van Jeruzalem nieuw, neder dalen van den hemel van gode (van). fehlt), "bereit" ende "gebeichtet" als "einen" "braven" "Mann." (3) "Und ich hörte "einen" (ms, "einen") "großen" "Stimme" "vom" "Himmel", "sagend: "Sieh" "die" "Tabernakel" "gottes" "mit den" "Mitteln" "wieden", "und" "hi" "wird" "wonen" "mit" "ihm", "und" "Sie" "seien" "sein" "Volk" "werden", "und" "hi" "wird" "gotte" "werden" "mit" "ihm". (4) "Und" "gott" "wird" "waschen" "alle" "Tränen" "von" "Barren" "Augen", "entie" "Dol" "ensel" "nunern" "Sünd", "nicht" "Weh" "nicht" "Schreien" "nicht" "Leid" "wird" "niemal" "sein", "want" "diese" "sind" "vor" "her" "wie. (5) "Und" "die" "Aeltere" "Thron" "sat", "sprach: "Zieh" "ich" "mache" "alle" "Dinge" "neu". "Und" "hi" "sagte" "mir: "Schreibe" "Dieses" "Worte" "gottes" "sind" "wäre" "und" "geheiliget" "und" "voll" "von" "Vertrauen". (6) "Und" "bi" "sagte" "mir: "Es" "wird" "werden" "Ich" "bem" "Alpha" "und" "Omega", "Beginn" "und" "Ende". "Ich" "wird" "geben" "den" "Durstigen" "zu" "Trinken" "von" "dem" "Baum" "des" "Lebenden" "Wassers" "um" "nicht" (7) "Die" "Verwinnen" "wird", "die" "wird" "dies" "Besitzen", "und" "ich" "wird" "becommen" "gotte", "und" "hi" "wird" "mir" "werden" "Sohn". (8) "Mehr" (ms, "Mer") "den" "Fruchtbaren" "und" "den" "Ungetreuigen", "enten" "Manschlachtigen", "enten" "Unbedachte", "enten" "Vergesellschafteten", "euten" "Afgöttern", "Diener" "enten" (ms, "Enter") "versprochen" "und" "allen" "Abgeneigten": "Habt" "einen" "Teil" "alles" "in" "den" "Schwer" "von" "Schwer" "und" "van" "Ausschweifung" "harrend", "dass" "die" "Andere" "Tot" "es". (9) "Und" "bet" "quam" "zu" "mir" "einen" "von" "den" "Vier. "Haben" "die" "Vier" "fielen" "voll" "von" "den" "Letzten" "Plagen" "und" "sprach" "mit" "mir", "sagend: "Kom!" "Ich" "wird" "dies" "Tage" "dine" "Hausfrau" "und" "den" "Braten" "des" "Lambs". (10) "Und" "bi" "nahm" "mir" "in" "den" "Getreide" "in" "einen" "großen" "Bereich" "und" "hohe" "und" "tochten" "mir" "den" "Heiligen" "Staat" "von" "Jerusalem", "neu" "nieder" "dargestellt. 