title: Horae belgicae. Studio atque opera Hoffmanni Fallerslebensis
creator: Hoffmann von Fallersleben, August Heinrich, 1798-1874, ed
text: 1279. Icatmanin utroque exemplo committebatur et restituendum esse existimo. Non longe abest Icatmanus, teut. Ich Achmann, Ich Aachner (Schacher), latro, quam vocem et alibi reperio. Anonymus de ludo scaccorum apud Oberlin 1867 heri quid, die merelute nennen lieh mich darum ein Schachmann, wann ich nicht dann ein Schiff hän und demütige wurde dadurch mar. Hoc sensu, sed strictiore schachem adhuc usurpatur, significat enim eum qui virginem rapit aut vitiat. 1288. legi hanc hendec. v. 6167. et Grimm Deutsche Mythol. 1290. met dat, interea. 1292. luchter, lufter, sinister. 1295. met groter ghere, magno studio. 1304. curie, vestimentum ex corio confectum, gall. cuirasse; cf. Stoke 11, 187. 188. 1311. ter vaert, illico. 1317. tlijf ontdraghen, v. 226. 1324. al fouts mi rijn te wors, etiamsi mihi eo peius evenisset. wors et wers, teut. wirs, angl. worse, worser. wers additur Grimm Gr. Ilf, 595. 1328. ramp, res adversae; cf. Reineke Gloss. 198. 1832. spar, parcere. 1386. verhief pt. verbi verheffen, incipere, 1841. in een, invicem, interse; cf. Grimm Gr. Ilf, 107. 1342. Tersus hic plane superfluus esse videtur. 1350. het was sijns gewichten waarde, tanti erat pretii quanti ponderis. 1352. te dier noot, ad vitae necessitates. 1354. heven verheven, erexit ensem. 1366. vroet, sapiens. 1872. faec, actio. INCOGITATIONS. allen, als hem vers, 285. alst, als het ßß. 161. 180. behilzi, behildeliil248. behoudi, behoudetglii 1818. bemaanden, bemaande hem 951. berecht, berechtig des Sß$» biddu, bidde u 1275. brekend, breke ic 78. daden, dade hem 237. dadi, dadet ghi 1132. daerde, deaerde 551. 1306. daet, dade het 1189. dander, de ander 450. 1 122. dankes, dankede des 970. dankt, dankede hi 1874. dant, dan het 745. Dat, dat het 287. 805. 899. Dats, dat es 1028. 1342. Dat ten, dat hem 1046. Dat ter, dat daer 882. 407. 869. Dat, dat hi 86. 832. 888. 482. 614. 1256. 1805. Deden, dede hem 1229. Deder, dede daer 643. Dedi, dedehi 147. Deen, de ene 824. 450. Deet, dede het 764. Diene, die hem 141. 144. Dier, die daer 937. Dies, die des 90. 1141. 1225. Diele, die fe 517. Diet, die het 327. 617. 781. 1256. 1264. Dingbel, de ingbel 41. 97. 91. 96. Dits, dit sy dit 942. 1002. Docliten, doe het hem 756. 1092. Doe di, doe gi 363. Doetre 211. Dors, dors 282t 1051. 1286. DorleDi, de orle 391. Eert, eer bet 843. 1053. Eift, es het 50. 51. 101. 357. 435. 490. 515. 569. 664. 791. 1272. En, glii en 1222. En, beten 56. 1338. En, ic en 292. 436. 439. 469. 502. 525. 575. 578. 680. 703. 735. 1021. 1322. En cofir, ic en cof daer 535. En machs, ic en mach des 367. En mocht, ic en picht des 80. En teels, ic en teile des 505. En wiltu, ic en wilt u 370. Eller, es daer 244. 504. Ga, ga het 1001. Ghien, gihem 974. 1007. 1010. Ghinet, ghinc het 1231. Groot, groote 11 76. Hadden, hadde hem 668. Hadder, haddert 930. Haddet, hadde bet 488. 879. Haddi, haddet gi 177. Haddi, haddet gi 661. Haddic, hadde ic 103. 373. Haddicker, hadde ic daer 587. Hadt, hadde bet 931. 1189. Hats, hadde des 1190. Bebbel, bebbe io 70. 516. 537. 582. 657. Bebbi, bebbet gi 46. 495. 557. Bebbijs, bebbet gi des 94. Beeften, beest hem 553. Beefter, beest daer 267. Biet, bet es 1314. Bevet, bevet bet 1354. Biel, biem 355. 423. 640. 834. Biern, biere 159. Bij, bi bet 79. 722. 914. 915. Bine, bi ei 930. Bise 253. 1042. Boet, boe het 472. 1065. Boordet, boorde bet 1206. Boorter, boort daer 2. Bouti, boudet bi 658. Icken, ick bem 1038. Icker, ick daer 299. 526. Ics, ick des 588. 606. 1003. Ict, ick bet 372. 536. 738. 1216. Int, in bet 113. 204. 448. 581. 899. 1007. 1083. 1108. 1235. 1255. 1257. 1297. Cannen, kan bem 266. Kerlic, kere ic 191. Conduit, cont gbi fe 544. Constit, conste bi 836. Constit, conste ic 723. Count, coont bet 824. Coontter, coont daer 377. Croper, croop daer 912. 1214. Laatse 236. 1077. Leiele, leide le 1113. Letic, liete ic 948. Lietse 1107. Mensen, mensen (bis) 109. 160. 1139. 1140. Metten, met dien 109. 160. 1139. 1140. Metter, met der 73. 563. 877. 1093. 1117. 1170. Mettien, met dien 882. Mijn, mijn des 1020. Mijt, mi het 936. Mocht, mochte het 656. Mochten, mochte hem 596. 611. 662. Mochtien, mochte hi 637. 1127. Mochtmen, mochte men 680. 637. Mochtij, mochte deß 626. 627. 816. Moest, moet ic 732. Moeter, moet daer 685. Moeti, moet ghi 187. 1346. Moochdi, moghet ghi 691. 1173. Namsy, nam des 1218. Nam, nam het 877. Oft, oft de 338. Ofti, oft hi 344. Omt, om het 220. 929. Ontzeg, ontschuldigt ghi 179. Opt, op het 155. 443. 1252. 1305. Opted, op den 5. 12. 64. 120. 400. 422. 426. 428. 489. 694. 729. 1051. 1100. Opter, op der 733. Pensdien, pensde hi 445. Fadelet, fadelde het 154. Falder, faal daer 312. Fals, faal des 810. Falt, faal het 1509. 1004. Fatter, faal daer 154. Teggu, feggen u 467. Feidi, feide hi 696. 942. 984. Fidi, fijt ghi 89. 709. 806. 954. Fijt, fi het 1208. Fijts, fijts des 500. Fine, fi en 142. Desconincks, desconincks 999. 1105. Desmeesters, desmeesters 723. Socht, socht het 813. fouden, foude hem 634 669. 1151. 1249. fouder, foude daar 635. 982. foudet, foude het 1316. feudi, foude hi 655. feudi, foudet ghi 787. 980. foudic, foude ic 102. 861. 1329. foudicken, foude ic hem 1228. foudicker, foude ic daar 529. 705. foudict, foude ic het 481. fouts, foude des 419. 585. 591. 1324. staets, staet des 1203. steekje 256. steeltje, steelt ghi 25. 823. huiltje, huilt ghi 796. 811. fulter, fult daar 27. 104. beddehoed, het beddehoed 910. 1212. bloet, het bloet 907. 1090. Eggherijc, te Eggherijc 648. ten, heten 318. 376. 470. 477. 596. 934. 992. 1311. ten, teden 42. 136. 392. 477. 683. 716. 842. 866. 979. 1209. 1296. 1307. ter, te der 156. 417. 546. 712. ter, teder 761. 767. 777. 815. 907. 908. 1052. 1056. 1090. 1102. 1210. 1224. 1296. 1311. 1319. 1333. tes, het 68. 295. 298. 708. 880. gat, het gat 742. 748. gereide, het gereide 942. 956. gevecht, het gevecht 1244. gevin, het gevin 864. goed, het goed 469. 641. Hof, het Hof 976. hoofd, het hoofd 211. ierst, te ierst 467. belen, telngh. 5. 11. 1044. coaterij, het coaterij 680. 720. langhe, het langhe 988. lant, het lant 6. 68. 74. 226. leder, het leder 160. leven, het leven 1078. lijf, het lijf 151. maffe, het maffe 1600. onghemaken, te onghemaken 958. ontbemer, te ontbemer 1208. ontgaan, te ontgaan 978. tot, tot het 601. toten, tot den 928. 1010. 1088. toter, tot der 68. 69. vernen, te vernen 1876. vinnen, te vinnen 927. waert, het waert 429. 448. weder, het weer 201. uit, uit den 1289. 1861. uit, uit der 118. 410. 1808. verloren, verloor het 815. vinken, vinde hem 1122. voechde, voechde het 748. vraghten, vraghte hi 689. vraght, vraght ghi des 497. waend, waende het 89. waend, waent ghi 978. waerd, waert ghi 861. 991. wacht, wat des 817. werd, werd ik 1279. weet, weet ik 294. wijs, wildes 592. 595. wildes, wilde des 881. 1241. wildi, wildghi 88. willeh, Wilhelm 848. willet, wilhet 695. wiftic, wifte ic 79. woudes, woude des 759. 1129. woudi, woude hi 757. woudic, woude ic 269. INDEX VERBORUM EXPLICATORUM. achter pag. 56- (achterhaten 56. aanlegger 66. aanblikken 62. alf 51. altemet 64. ambocht 60. anden 65. aneijn 60. anstelle 57. aventure 53. batsien 61. bederven 66. bedwang 56. 65. behende 60. behendelijkheid 65. behouden 59. bejagen 60. 64. bejaghen 65. beluken 61. bemaken 64. beraden 58. beschrijven 55. betrapen 55. beide 58. beiden 53. 65. beten 61. beten 54. bi 60. van den here 56. bieden 58. biden 53. bilen 61. blide 59. beer 64. Bollandois 64. borgen 62. dan 64. daren 57. dienen 54. door 62. 65. droogdijk 52. duktten 55. dure 60. dusgedaan 60. echt 61. echter 62. egghe 57. eiachen 61. elf 52. ellendig 52. ere 61. facelijk 55. façons 57. falen 66. façon 58. groot 60. graaf — gehoopte 59. gedragen 62. gehouden 62. gekomen 69. geheel 58. gekomen 55. gehangen 61. geleide 59. geluid 60. gemaak 59. gemaakt 58. gemak 55. genoten 55. 63. gepens 52. gekregen 60. gezien 61. gevallen 51. gevaar 62. gevoeld 53. gewicht 59. 67. gezien 54. 66. goedertieren 57. goed 62. graaf 63. gaar 62. gaar encle door 52. halsberch 55. gaaf 55. gaafste 54. gaar ende gter 52. goed 52. goed 62. de 57. gevers 59. ingelen 51. iata 60. joosten 56. kaf 57. Karmen 59. beschrijven 58. 59. engelenbet 66. engel 62. code 66. Cortelje 60. Conten 53. Couter 60. Crachet 53, 54, 55. Cranc 58. Eer 65. Een 66. Facile 53, 56, 60. Leggen, leggen 59. Fant 60. Fas 52. Lat 61. Jeden 53, 60. Jeet 58, 65. Jeden 64. Leiden 65. Lettelijk 53. Zeigen 63, 65. Jeden 53. Zie 57. Zieh en ziet 63. Jiet 65. Lij 55. Loo 60. Lucht 66. Lucht 66. Luken 53. Maakje 57. Maand 65. Man 54. Mate 61. Moefen 58. Merken 62. Maken 56. Met 66. Min 63. Mijn 61. Mouw 67. Muil 55. Na 63. Naken 55. Niet 65. Nieuwe 52. Nij 56. Nijtapel 66. Noed 52. Noce 58, 67. On —. Ontdaan 62. Ongewoon 60. Ongelijk 53. Ontworpen 57. Onvraag 61. Geven 52. Ont —. Ontboedigd 56. Ontzeggen 63. Ontdaan 53. Ontdaan 53. Ontdraggen 54, 67. Ontvouwen 54. Ontrodden 56. Ontzaggen 65. Ontrokken 61. Ontwikkelen 51. Oort 65. Opstroopen 62. Op een dragen 60. Overdeken 62. Over een dragen 60. Peren 57. Picken 60. Plein 54. Pleghen 65. Poing 58. Proeven 61. Qua 59. Quellen 61. Raad 65, 66. Ramp 67. Recht 66. Een vatten 66. Reden 66. Zie 57. Verwierf 61. Ruler 64. (Tot 60. Verwieren 62. Richt 65. (Gedaan 54, 62. Verwacht 51. Rivier 64. (Tongemaak 64. Reen 62. Roken 56, 69. Leren 55, 58. Eertijder 53. Gaan 62. Gaan 62. Grote 58, 61. Rassen 55. Verhalen 60. Kaartjeshandelaar 66. Vangen 56. Helen 58. Kaarde 57, 63. Koek 60, 65. Wandelen 61. Gat 66. Vedert 58. Kloffen 57. Machtigen 62. Voegen 60. Schrijven 54, 64. Voer 64. Lezen 60. Verbeeld 65. Voormaken 66. Dieren 55. Verbuiken 54. Goor 62. Gedicht 61. Voor 60. Veggen 66. Koopje 55. Dier 54. Groffelen 62. Verdient 61. Verwennen 57. Verbied 64. Verwijken 62. Verwijken 62. Verwijken 62. Verwijderd 55. Verweren 54. Voortvloeit 66. Verborgen 55. Verborgen 54. Voort 64. Verbeeld 65. Verhalen 65. Schrijven 60. Verwierf 62. Gewogen 61. Verwond 60. Verwennen 66. Geploegen 57. Machtigen 62. Voegen 60. Schrijven 54, 64. Voer 64. Lezen 60. Verbeeld 65. Verwegen 62. Verwonderen 58. Verwerven 56. Verzorgen 63. Verzinken 57. Verzenden 61. Verweten 65. Verwijn 59. Verwijt 61. Verwijderd 55. Verwielden 54. Verwierf 62. Verwond 60. Verwerven 56. Verzorgen 63. Verzinken 57. Verzenden 61. Verweten 65. Verwijn 59. Verwijt 61. Verwijderd 55. Verwielden 54. Verwierf 62. Verwond 60. Verwerven 56. Verzorgen 63. Verzinken 57. Verzenden 61. Verweten 65. Verwijn 59. Verwijt 61. Verwijderd 55. Verwielden 54. verdect 56. crai 51. «eriont 54. 64. cerifent;en 62. vrame 6t. tint 68. verdoolt 55. vreemt 51. >iBa2 63. Berenen 51. «roet 67. «neuen 63. eererret 62. croet maken 58. »ergoen 58. 66- uroet «i/n 56- tparen 51. öS- 6S. 67 verheffen 67. vT.om<! ei. ■pel 65. 66. verAeven 67. «lachten 58. 62. tpoet 64. ferftie/ 67. uoer ft." 62. ttade 64. oerfcoren 51. 53. loeder ende ghen, 5*. »toet 54. re^cocftt 63. weder ende op 64> ■tont 54. vercoren 60. weder ende ii>e>n( 5t •uur 58. verdaten 56. wen. 67. talt 60. verlosten 54. ' wet 61. <eeit 5S. vermanen 65. wie 58. (elen 53. ceronnen 59. wmdewaien 61. (egAeiwpoet 64> versamenen 56. wor»67. fetten 63 veriekeren 54> wreto.67. 66. ter «tond« 61. verjpien 55. ^ HORAE BELGICAE. STUDIO ÄTQUB OPERA HfiNRICI HOFFMANN t I FALLERSLBBBNSIS, LITERA&VM HUHANIORUM ET PHIIiOSOPHlAE DB., IN8TI7UTI BE6II BELGICI AMSTELOD., SOCIETATIS LIT. BEX<G. LU6DUN0 - BATATAE SODALIS ETC. PARS QUINTA. VRATISLAVIAE API7D GEOBOIUM PHILIPPUM ADERHOLZ. MDGGGXXXVU. ^ HORAE BELGICAE. PARS V. ■ I k. OHANN FRANZ WILLEMS GEWIDMET. K I ' n^nttt tum MmHBam. HERAUSGEGEBEN ▼ ow HOFFSIANN VON FALLERSLilBEN. BRESLAU VBI GEORG PHILIPP ADERBOLZ, 1837. I. LAHTSLOOT. €fm figtt mn KataiB^tttttt van 9Dmemtt&en tv&t iu ftttm Satänifn. Lantsloot. jtlLy god here, hoe mach dat fijn dat ic die fcone Sandrijn aldus int lierte heb befeten^ ende mi fo fere wort T^rweten 5 van mijnre moeder alle daghe dat ic mijn minne fo neder draghe: des hoor ic fo menich fpitich woort. iner haer minne heeft fo feer doorboort mijn herte, dat icfe niet ghelaten en can; 10 ic moet haer fpreken altoos an als icfe met oghen aenfcoawe: des fo heeft mijn moeder groten. rouwe. Ik wil wachten de jonkvrouwe mijn, want zij is edel en fijn, en zij zal hier komen zien na dat zij mij heeft doen verwachten, onder deze eeuwenlijk aanbod, daar zij zal komen schijnen, dat weet ik wel, in deze boomgaard. SANDRIJN. Ach edele ridder van hogere afkomst, god die alle dingen vermacht, die moet u geven goeden dag, edele ridder van herten rood. LANTSLOOT. O schoone magdalena, god (1) u blijk en moet u en met be warden en altoos zoon quade paren onderlinge zoon nierders tongen, als dat niet en wordt gebeten zijn ons beiden enig quota. O Sandrijn, nu geven mij raad, want mijn hart is mij terecht ontzopen en van uwer minnen getild, dat mij kosteten tot mijn leven. O Sandrijn wel schoon wijf, en mag ik aan niet gehoorvuld zijn, het is mij kosteten dat leiden mijn en eeuwig blijf ik verloren. SANDRIJN. O edele ridder hoog geëerd, dat en mag u nimmermeer gehoorden. Beer Lantsloot, al is dat ik u gaarne zie, ' ik en ben niet uwe gelijke: gij niet mij te hoog geboren en te rijk en te neder ben ik te fijn u weduwe: daarom moet u blijven, en ik en wil u geen man vijandinnen, al is dat ik u met herten minnaar. Ach waarde koning en kroon spelen, gij en mocht u niet lezen verdient dat ik tot enige man wil staan. 50 O cone maghet jrel gij beeldenaar! Al deed ik ooit die wil van mij, Weet uitgevonden Sandrijn, Te blijven onverwogen niet, Want misschelijk dingen zijn geschikt. 65 Gij mocht nog worden mijn Trouwe; Niet mijn genadig en getrouwe En komt met mij in dit kasteel, Ik wil je geven een juweel, Ik vrees gij niet desgelijk en taacht: 60 Komt met mij, wel cone maakt. Sandrijn. Ach dat ik god Tan den troon! Als wendt gij mij tegen de loon Wel dient meer Tan goede root, Hoog gebooren wel edel gesnoot, 65 Nochtans foudt ik houden mijn eer, Lantsloot hoog gebooren beer, Als en ben ik nietrijk Tan haar, Nochtans ben ik van grooten magten, Nochtans meen ik mij al te houden Dat ik niet en zal worden geacht: 70 Ik en wil niet wensen gij en mans vriendin, Mehr ik wil gaarne geregte minne Dragen zonder dorper minne in dien. Lantsloot. O Sandrijn, bij der mag het Marien! Dorperheit en leg ik u niet te storen. Want daar en is geen wijf geboren Beneden onder des hemels troon Soo rijk, soo machtig noch soo schoon Die mij Terhoghen kan dan gij. 80 O Sandrijn, wild ik na mij Laten in dit verdriet en leiden En en zal u mijns niet ontfermen, Dat ik troost jaan u mocht ontzien En gij met mij zou spelen gaan Hier neder in dat groene dal, Daar die vogelzang maken gebaai En die bloemzang staan in groen, Soo mag het, als zonder misdaan En ook als zonder dorperheid? Sandrijn. Lantsloot heer, te die gevoel: Bij licht te geloven is menig bedriegeling, Daar scheint waar en niet geloogen. want het es menigerf ghefien van den menigben ende ooc ghefchien, om dat fl die mans te wel betrouwen dat hem namentlik feer doet rouwen als die dingen Overeen gheschied. ic en weten opter eerden niet die ic voor verre betrouwen soude ghinc ic met hem spelen in den woude hi soude doen met mij (zijn gherief. Lantsloot. Daar toe so heb ic u te lief, Sandrijn wel fijne wijf dat ic ontwijken soude uw lijf. wel fijne maghelen, al had ik die macht, alzo en was ik nie bedacht, dat ik u doen soude enig schande, al had ik u binnen mijn land, Sandrijn wel uitverkoren hart fier. LANTSLOOT. Sandrijn. Heer Lantsloot, mag ik te lang hier, ons mogen iemand horen of zien die nu ieder zin al gewoon is om te vertrouwen of iemand te schande mochten brengen. Een Teraader had liever, kwaad te slikken dan goed, want het es zijn natuur. Wie willen scheiden tot deseer nul, dat hem niemand aan ons en stoort, hoog geboren wel edel genoot, god ons heer moet u bewaren en altoos in dooddeel apart verwaring dat ghi u henen keert. Lantsloot. Och lacy nu blijft mijn hart begeert van die fijne Sandrijn, die en wil niet doen die wil mijn: des moet ik droeven alle mijn dagen, want wat ik zeg of wat ik klaag, (ik en wil niet met mij gaan in het woud; nikt haar eer voor enige goud, dat hoor ik wel aan haar gelaat. want zij leidt een reine staat en haar hart es fo real, bij mijn ridderhap ik wilde wagen dat zij geboren was waar mijns gelijk, al en was zij van havens niet fo rijk, ik soudefs maken mijn wijf. fi heeft een foeren lijf ende haar hart is voor toeteren, en wil haar tot mij niet keren: des lijt mijn hart rouwen groot. I. LAATSLOOT. Laatsloots moeder. "O Tan, hoe kan je Lantsloot Ik heb u verteld hoe je moet doen. Het heeft mij wonder boven maten, dat je u aldiis qualic gaat Taten en legt je minne op Sandrijn: Des heb ik rouwen in het hart mijn, dat je mint voor neder een wijf. Lantsloot. "Och moeder, ze heeft voor rein een lijf en haar hart is voor puur, en ze is voor mij voor gracieuws, dat ik haar eeuwig minnen moet. Mijn hart dat bernt mij en mijn bloed, als ik ze met ogen aanstaar. Lieve moeder, lieve Trouwe, ik moet je minnen wat mijns gegeven. Die moeder. "O Lantsloot, ik wil dat je dat bevel heb eer je u sindsdien aan Sandrijn; ik geloof bij dat trouwen mijn dat eenmaal niet meer gehouden, als je met minnen tanden verleidt. En denk je niet waar je geboren? Mijn liefde Tone, laat uitkeren, wil doch minnen uw echte. Lantsloot. Ik en weet geen vrouw in de wereld die ik zou hebben voor Sandrijn. Ik zou, (indien mij mijn eigen zou zijn), liefde moeder, met uwen dans. I. LANTSLOOT. Als Mijnheer de wereld aan mij belacht, voor zou ik wel dat zij ware mijn vrouw. Die moeder. Tot uw der standen, wel zoals een katten, dat je alzoo neder minnt, en veel voor scone jonge vrouwen int, in hogere geboren en ook geloofd. Lantsloot. Och Lieve moeder, de minne is erkent aanwijst niet hoog geboren noch rijk in goede, maar ze voelt gelijkheid een moeder, die beide is een enen wezen. Ik heb diewijls gehoord leven, dat elk minne voelt haar gelijk. al es die een arm die ander rijc, 180 die edel minne die doet haer werc. gherechte minne en hout gheen merc yan rijcheit noch yan hoocheit yan maghen: dat heb ic dicwijl hören faghen. maer het comt^ bi ghelijcheit 185 dat di^ edel minne gheeft haefticheit; fi en aenfiet gheen hooch gheboren. Die moeder. Dats waer, foon, nu wilt mi hören. het es dicwijl wel ghefien dat men om die minne liet yeel ghefchien; 190 maer dat waer al te grote fcande, want ghi die hefte (ijt yan den lande, dat ghi fout minnen fo flechten wijf: laet defe dinghea Hjn een blijf, maer wilt ghife hebben tot uwen wille^ 195 ic falfe u doen hebben heimeile ende ftiUe 9 I. LANTflliOOT. op' uw camer^ heer ridder weert, ende doeter dan mede dat ghi begbeert^ maer een dinc moet ghi mi doen« Lantsloot. VroQ moeder bi (inte Simeoen^ 200 wat ghi begheert wil ic u ioven^ op dat ic met der maecht mach boyen op mijn camer ic ende fl. Die moeder. Heer Lantsloot kint^ fo loofdi mi bi uw ridderfcap ende op aw trouwe: 2Q5 als ghi met Sandrijn die joncfrouwe hebt ghedaen al uw gheyoech, fo fuldi fegghen: ic heb u ghenoech^ Sandrijn^ ic ben uwes fat ende Tan horten alfo mat 210 als haddic enen baec ghegheten. dit en Aildi emmer niet vergheten^ ghi, fult fpreken defe woort ende dan fo fuldi rechte yoort u omme keren alle den nacht 215 ende flapen foet ende facht op uw camer ende fwighen al ftille. Lantgloot. Och lieve moeder, es dit uwen wille^ dat ic fpreke dit dorper woort? des ghelijc en heb ic nie ghehoort. 220 wat macht u hier met behulp zijn? Dat ik dat zoude tot Sandrijn spreken met mijn mond? En leegden die voor als een hond als spreken als een kat? wat zoude dan peinen dat reine wijf, als ik die onbehaan begon te praten? want ik draag baar voor vriendelijke jongste: dus zoude mijn hart te severen. Die moeder. Lantsloot, dit is mijn begehr: volgife hebben in nieuw geweld, dat dat u mij dit geloven liet. Lantsloot. Vrouw moeder, doe dit komend dan, ik zulde u bij sestige zoon, ik zal doen dat u begeert, als effect dat mijn hart deert. Die menig spreect, hij en meent niet: als die gelijk is met gesprek, want als praat ik metten monde, ik en valse niet menen metten gronde, want ik ga bar alle dochter: dus bid ik goud den overste vocht, dat hij quaalik nemen en moet. is is zo edel en zo goed! en is dat hij quailkens neemt en haar hart van mij vervreemt, zodat mijn hart in pijnen staat. Moeder, nu wil ik henen gaan en verbergen op die kamer mijn— Die moeder. Doe ga die moeder tot de magdel en spreek haar toe als onvermogend. O Sandrijn, mijn allervermogend, ik bid u doch, wilt na mij horen van dies ik u zal doen vermanen. O! LANTSLOOT. Sandrijn. O edel Vrouwe, dat ik gedaan. na zeker mij wat u begeert? Die moeder. O Sandrijn, dat mijn hart u deert des moet ik u clagen mijn nood. baar is mijn lieve kind Lantsloot, die is met grotere krachten bevaard. 260 En weet niet waar ik aan toe ga, want hier in drie dagen niet en at noch met ene woord toe en spreek: ik weet niet wat hem mag gebeuren. Maar waar gaat u toch naar hem toe, wij Sanderijn? En besloot of u hem troosten mocht, dat u hem wat goeds te eten bracht: ik zie wel dat hij heeft in het hart verdriet. Sanderijn, O edel Trouwe, wat gaat u gebieden, woord hardere gaarne met hem gedaan na dat u mij doet verstaan, want mij was leed meer kwetsend hem iets. Die hem in tijden wel beloofde, die mag in ere staande blijven. Die moeder. Aldus fols vam men een ding bedrinken om een te brengen in dat strik. Wie zou dat beter gedaan hebben dan ik? En heb ik dat niet wel begrepen, dat ikzelf in het strik breng met lof en raad? Ik meen dat ik wel zal scheiden: ik wil naar het slot fluiten onder hem beiden in die kamer alle de nacht; dat daar blijven waar hij wil heeft, ik heb het niet zo opgevat, dat ikzelf wel zal spreken, ik wil naar het slot fluiten. Ik wedde dat dat niet eens komt weer, want als die wil is gedaan, dan is die Trierencap naar beneden. Dit opzettend heeft die moeder gevocht en Lantsloot heeft zijn wil voltooid met de maget Yol saven. Daarna sprak hij de dorper rede en stelde hem tot ruiven al de nacht gelijk als hij zijn moeder loofde voet en zak: dit was Tan den ridder een kwaad bedrijf. Na hoort van Sanderijn dat soen een wijf klagerijlijke woorden een kort bedrijf. Sanderijn. Aan de god die bemachtigt liet, wat valt er begonnen tot de oren van u? O Maria, maagd pure, wat tal van vrouw is Lantloot moeder! Dat ben ik nu beter te vroeder dan ik gisteren was, want zij met zeker een leven las dat hij met zonden was bezaan en bracht mij in de strijd gebracht zij heeft mij talloze zonden afgeleverd en bracht mij in Lantloots gewelt, dat mij eeuwelijk rouwen zal. Toch voor de rechtvaardigheid, die woorden die de ridder zei en keerde zijn aanschouwing toe aan mij, als baar gevoeld een stinkende hond: dat ben ik voor jaagd in mijn grond en doet mijn hart eens feer, ik meen wel dat ik niet meer. Ik ga in Lantloot, van mij en dat weten deinen noch groot. Ik wil al laten en ga recht vooruit, dolen in vreemde landen, Ik bidde God dat Hij mijn zonden deckt wil die ik heb ontdaan: want het is mijns ondanks gedaan: des is mij te moedeloos voor woord. Lantloot, je kan mij niet meer: Ik wil gaan dolen in dat woud. O vader, o zoon, o heilige geest, ik bid u dat u bewaart mijn leven, dat ik nooit meer mans vrouw worden moet tot mijn zonden. Waar ik kom in enige landen, dat ik moet blijven dat ik blijf. Dat bid ik Maria, de maagd heilig, die fontein van alle heiligheden, dat ik nooit meer depravateid geen man te boosnen last moet hebben: daarom bid ik Maria, door haar ooit moed, dat waardeer moeder en maagd rein, Ik heb ginder staan een fontein daarop wil ik gaan nemen rust. ic hebbe gefaught, dat ic heb honger en dorst en te drinken groote loft, dat ic niet langer en kan ghedragen. Ben ridder, reed jagende. Ben ridder. Nu god woud ik jaar jagend. Ik bidde gode van den troon en Maria, de magdel, dat hij mij vandaag bewaart en geven mij gratie en spoed, dat ik moet jagen en tangen, want ik zeker ben in langen: des ik mij in het hart schuil, dat mijn arbeid dus blijft verloren. Ik wil gaan bellen mijn buren en hopen of ik God hoorde! bij de here die mij gegroeid! Ik lieg niet meer voor een ziele daar mijn hart zich op gevestigt. Ik vrees niet man op een dag confronteert mij met ogen en schrijf dan ik de op zoek naar gene zijde: een spoedig, rein en schoon zodan dat denkt mij weer aan haar gedaan, al god here, mocht jezelf vergeten, als ware mijn arbeid niet al verloren. Ik wil nog eens bellen mijn buren en bedenken hoe ze haar bevelen aan. Al god, de heer is bovenal, die moet mij geven goed avontuur, dat ik deze schoone creatuur verkrijg mij tot mijn wil. O schoon magdel, nu sta ik stil: jij moet mijn gevangen zijn, ik heb je liever dan een eeuw in de gouden gevangenis. Ik dank God voor schoonen jacht, dat ik vandaag zo vroeg opstond. Sandrijn. Och edel ridder van prijs goed, en doe rijd doch naar de dorpen. 380 dat bid ik u door uw edelheid dat ghi mij geen onprijzendheid en bewijst; want het waard u teërt' mijdt, waarop quaemt tot enigen hoef. ghi dunkt mij met een een ridder tan grote vreugde: daar om bid ik u edel baroen, dat ghi mij niet en wilt misdoen en laat mij leven dat ik te. Die ridder. O conebijf je met en gezegd mij, waarvoor quaemt in dit voorste? dat wonder mij in mijn geef, dat ik u zinde dus alleen in dit voorste op deze fontein. Wat is die fake die u laat? heeft u iemand gehad gedaan, daar ghi coning wijf na wacht? hij mocht zijn tan volkermacht, ik zoude u te noodig spreken aan. Sandrijn. Ay edel ridder, om geringen man en sta ik hier, wel hoog baroen. het is ander faken die mij doen: ik ben terdoolt mijn rechte staat, daar ik met groter eer en fat, ben ik terdoolt, en weet niet waar: des is mij te moede vreer. ik weet niet waar ik heen fal: des klagen ik god mijn ongeluk, dat ik in die werkelijkheid moet bestaan. Die ridder. Ik dank god der avonturen, dat ik vroeger opgestaan en le, zo snel mijn moed in mijn jacht vind ik u tenbant. God heeft ons tezamen gebracht, dat weet ik zeker wel te Yoren: gbi is tot mijn behoef geboren. Want gbi genoegzaam mij altemaal o coning wijf, o coning taal, [dit genoegzaam mij altemaal] wi zullen tezamen maken spel: [nu komt met mij in dit kasteel], dat zal velen uw en mijn. Heer ridder, na laat uw taal fijn, des bid ik u om den rijken god, ende een hout doch niet met mij uw spoor, als ben ik dat verontschuldigd alhier. Die ridder. O coning wijf, in de minnen tier so eet mijn hart temaal ende blaest. gij niet boos en welgeboren, gij eet bij mijn ridderchap bij mijn wijf, gij hebt zo edelen schonen lijf, op dat uw wilfe so ene bequaam, so bid ik u, zeg mij uw naam: gij zult zeker wissen mijn vrouwe. Sandrijn. Och edel baron, is dat trouwe, so zal ik u mijn naam laten weten: Sandrijn so ben ik genoemd en mijn vader heette Robrecht en was een wel geboren ene en diende metten koning aan Ayern. Die ridder/. O coning jonkvrouwe, dat hoort ik graag, dat je Tan den schilder zijt geboren, edel magacht uitverkoren ik danke god der faligher tijd, dat je nu hier komt en is geboren en dat ik vandaag zo vroeg niet en loop, het was die engel die mij riets, dat ik te woude zoude varen jagen. mijnogen nie liever wijf en jagen, je zult zeker wissen mijn. Sandrijn. Heer ridder, zo wil ik dan hoon u getrouwe en niet afgaan, gehoorzaam en onderdanig als een goed wijf is schuldig haar man. Die ridder. O coning magacht, zo gaf ik dan ik zette u hier mijn trouwe te pandoening. Sandrijn. Nu gaf ik dan in deze warande, heer ridder, en spreken een kleinigheid, en vertel doch die reden mijn: des zo bid ik u hoog baron, aan dit boomstaat schoon en groen en hoe wel dat hij bloeit staan. en een edel rook die daar uitgaat in dit boomgaard al. Het staat in zoveel dagen dat hij een recht bloeien moest. 465 Hij is zo edel en zo goed dat hij reverieert alle den boomgaard. Omdat een wilde vlinder van hogere soort gephylogen op den boom en deelde en hij een bloem daar af hield en daarna niets meer gaf, hoewel de boom daar om baten of te koop daar om laten? Dat bid ik u dat je met me vocht en die rechtvaardigheid vooracht, edel ridder van hogere taal. Die ridder, ook ik Terzijn aan wale: een bloem die er niet is; en is daar niet meer toe geschikt, daarom haal ik den boom niet baten noch den koop daar om niet laten. Want het is voor niets gedaan: ik de daar veel bloemen aan, staan met grote hopen zonder getal, daar edele vrachten af komen snel, of dat god het beschaven wil. Nu doet daar af een stilte, ik bel die zaak wel Terzijn, want mijn geboorte is voor zeker bevogen met uw liefde, wel reinacht, je zit die met mijn geboorte Terhoogt. Nu ga ik samen tot mijn boven, ik meen dat het voorzichtig is Tan Ioto die ligt in dat land, dat zeg ik u ten onderpand - als ik nu vrede van te voren had, dan laat ik daar na fullie horen Tan Lantdoots roos die hij dreef. Omdat hij daar alleen bleef, op zijn kamer in grote verdrukking. Lantdoot. Ay, nu is mijn trouw ten einde, die ik op desere aarde je gehouden. Dat je nergens in kunt gaan, dat moet ik na te zien. 505 och mijn crane avontuur over die fone Sandrijn! ondanks heb die moeder mijn dat ik die woorden is gepraat. mijn dachte dat ik mijn hart brak door ik sprak die woorden zo hard. 510 door ik sprak dat wel! die woorden: daarom is ie op mij getoort en is mij heimelijk ontgaan. dat heeft mijn moeder al gedaan, dat is mij die woorden te spreken. nooit meer zo en heb ik gezegd voor dat ik aanvouw dat edel wijf. en ik minne haar reine lijf zo zwaar, met dank dat ik vermindert het is een leven bij haar is een leven, 520 want het is al te recht noodeloos, het is een trouwe principaal, een trouwste vriendschap minnen: ik eis niet veel voor een vrouw om te minnen dan ik haar minnen zoals zij mij. 525 ik zal doe doen voort door krachteloos, of ik Tal weten waar dat zij is. waar zij, Reinoud? komt hier tot mij, mijn allerliefste kamertene. Reinoud. O here, wat is dit ding dat gij aldus mij bespreekt! Hier, ik wild om gaen wagh, mijn lijf en genen arbeit sparen; meer het waard beter liet hijt varen, het misselijk hoe ze haar Tai hokeren. Lantloot. Och, haar geboorte is voor veel ere en edel van gedachte! Gaat en heeft u alle uw macht en vaart voor weggenomen en noord, zuid en oost en daar toe toort later tijt dat gij vint, want mijn hart haar voor fere mint. Toor alle die mijn ogen zien geshoven. 2. I. LANTLOOT. Die botwachter. Met recht so mag ik wel beklagen, dat ik hier voor veel jaar heen en weer en om en om heb gewandeld en heb mijns heren boswachter gezeefd en heb gevoeld mijn voorhoofd in deze boslagie op deze fontein en dit gedaan heb groot en dein menig dach en menige uur; maar nie en viel me die avontuur dat ik hier als wij gedaan heb, dat ik nu wel bekleagen kan, noch nie en kwam me in mijn gevoel, maar gister doen mijn beer opstond en foude te woude dieren jagen, ik was mijn ogen nie en zagen schoon vrouw dan hier aan: hij nam vriendelijk haar hand enbracht ze te hove met rijke schatten, al had ze gewogen een keizerin, zo mocht het niet nooit minder zijn. Geheten so was ze Sandrijn, en heester af had ze gebracht haar trouwen, ik zal daar om gaan spelen, mocht ik schoon een rood mont langen, hangen, ik zou te bladeren zijn en met alder herten mijn god daar af danken alle mijn dagboek. 690 Nu wil ik mij gaan berghen, achter die hage, ende wachten mijn geval en avontuur. I. LAATSLOOT. Reinout. O Maria, mag het pure, bij ik bid ik om een goed gerecht en om een goed klare bescheid te Ternemen van Sandrijn, want Lantsloot, die here mijn, die is tan herten voor ontzektend en tan hare minnen voor gekwilt, dat hij niewer geduurt en mag, want al zijn herten beschuldigd is dat hij heeft verloren. Nu heeft hij bij zijn ridderchap geworst kan ik zien, hij maakt zijn trouw, want hij heeft voor grote rouwen dat hij dus verloren heeft, dat hij in groter pijnen leeft en al uitgerecht minnen. O god here, mocht ik zien, hoe waar ik blief in mijn moest, rijks god, wie zal mij maken troost, wat die man meent die ginder staat? Hij dunkt mij hebben een vreemd gelaat en in zijn hand een colt groot en waar: hij is zeker een moordenaar, of mij bedriegt mijn waan. Niettemin wil ik hem spreken aan, want mij dunkt daar zijn meer een. Ik en voel niet man alleen daar ik mij toor entzaag. Trient, god schoon je goeden dag, en een vriendelijk bergengelicht moet je god geven tot dearest licht, en moet buiten in een goed lichte. I. LAATSLOOT. Die boswaarder. Trient, god loont je wie je sluit, dat hij mij voor vriendelijk spreekt aan. Reinout. Na berecht mij, here god mij, is hier enige jongens gesignaleerd die vreemd waren en soms Taa zeden berecht mij, vrijheid of zelfs macht. Die boswaarder. Ik heb hier gewandeld voor veel dagen dat ik hier niet wijf en rijk, ja of uit dat er altijd waart. mer het ega gezet bi na een jaar, dat mijn beer die ridder goed op een morgen Troje opstelde en Toer jaagde op die fonteinen waar hij van harten reine een jonge vrouw verborgen staa, die bracht hem blazend gevaar. Hij riep dat hij had wel gejaagd, want hij had een span van een reine maakfast die voorzien was en wel geboren. Vriend, daar moet ik meer af boren, ik bid je, hoe was het gedaan? Die bowaarder, Vriend, die waarachtelijke naam kon je weten: zijn naam was Sandrijn. Hij kon niet noodelloos zijn noch beter gemaakt van barijn leven, hij leek gelijk een heemde wijd, die hier in het land werd heren, want niemand en zijn goed daarbij, en bij besteedt daar af giften, want zijn steun al voorgetrouwen, zo goed bezield en onderdaan en alle die lijn bij hem bestaan, die minnen se om baar goed betalen, dat is allemaal goed, baar betalen dat den boer toebehoort. Nu wil je het beredeneerd voorstel toevoegen, dat het is die jonge vrouw die ik zo mooi vind, ik heb haar goed bekeken, die trouwe reine mengsel in haar land, maar nog geen kwam daar ik haar vond, noch zo schoon behandeld als ze me deed, ook liefde Trient, haak me in je broek: hoe Tal nie ik je mag spreken? Ook liefde Trient, dat moet je gebrek in spreken tegen die jonge vrouw mijn, dat moet bij mijn bevalen zin, want ik ben met haar gehuwd, ik ben ook van den echtgenoot dat boos die mijn beer ontboden heeft. Het Take dat je me niet geeft een drinkpenny, schal ik die band voor je breken, zodat je je laat rekenen wat langt als je eelt als je hart begereert. Benedictus penninghen eä fchier verteert ende varlne quitleken ove regbebracht. Loopt ende haet a alle uw macht 680 ende doet mi spreken Sandrijn. hout, daer zijn twee penninghen goudijn ende fecht daer met woorden ster, dat hier es een bode uit Denemarken, dieze met haften spreken moet. Die bode vvaarder. Nu wil ik gaan loopt metter spoor ende faalte brengen ter stont met mij. — O edel Trouwe, aan herten yri, Ik bid u Vriendelijk, komt tot mij hier. Buiten staat een bode fier die u met haften spreken moet. Reinout. O edel trouwe ghetrouwe ende goet, god die alle dingen vermaakt die moet u geven goeden dag, scone jonge vrouw Sandrijn. Sandrijn. Reinout, welkom moet ghi fijn, fecht mi wat is uw begeert? Reinout. Dat zal ik u zeggen, edel heer, dat ghi Taren moet met mij, want Lantsloot die here vrij heeft u doen voeken over al, ende dat laatste dat hij mij belast dat ik u vinden mocht, edel heer, dat ik u voor hem bracht hij zal u veel zeker maken van trouwen. Sandrijn. Reinout irriteert, dat het een uit, fecht dat hij een ander beginnen, want ik een gare om Lantsloots minne niet een gras dat uit de eerder gaat. Reinout. O scone Sandrijn, ghi bent mijn trouwen taal aanvragen en mijn waarheid: het en was nie fint, hij en kwal. edel wijf, fint dat hij u verloren, zo heeft hij gevergd aldoor ende geleefd in pijnen groot. het zal hem veel seker geven den dood, al dat hij u niet en gewonnen. want ik weet wel dat hij je minnaar al die nu fijn geboren en hij heeft bij fijn ridderhoop gedragen als hij aan je verneemt en weet al wat er alle fins mag lezen gij wilt zijn zeker je verdenst zijn wijf. Sandrijn. Reinoud, dat moet zijn een blijf. want ik ben wel dat mij niet en verbiedt; ik heb een eiser man gethenkt die ik minnaar ben al die leugen en hem en wil ik niet begrijpen, als waar Landsloot al zijn rijk dat is waar Hectors aan Troje gelijk, en had aan goede te loon dat hij droeg diezelfde kroon die koning Alexander die ook so en waar hij mij niet goed genoeg. Ik heb je liever mijn man die mij met ouderdom die Taal ik eerbil genoeg raakt. Reinoud. O Sandrijn, wel een mooie vrouwe, en kan hij je toch winnen niet, zo moet hij eeuwig je orde blijven en in pijn en kwelling dat je deze huwelijk hebt bedaan, dus kan je rouw je bemerken want Landsloot die edele heer had je zekerlijk gethenkt. Sandrijn. Reinoud, dat is dat aan niemand geen rouw noch nooit meer ronven en kan, want ik hier man op echten en vach dien ik zeker meer door den en gan dan ik doe mijn liefste man. Ten recht, wacht je wel verder, want hij is een ridder wild Terzijde en ook een man van hoge moed, wel geboren en rijk aan goeden en geradicaal en daar toe goed: daarom zodat dat ik hem minnen moet en Van dapperheid doen bekend, want mijn hart hem met trouwen minnaar ben ik allen eertvollen creaturen. nu en wil ik hier niet langer duwen. Reinout, nu vaert met haften Teer ende seggen Landsloot uw heer, dat hij nooit meer en pijn voelt om mij. Reist dan, O del van harten zwaar na die dag, dus weer mocht ik verder gaan. Ik bad ik u, edel jaar, goed, om een brief dat ik makkelijk mee te waarheid zeggen dat ik u schoon ende gesproken heb en bedankt. Sandtijnt. Reinout vroeg dat Taal u gevestigd: Ik zal u geven principaal een brief statutair vastgesteld via ghisult geven de tijd vrij dat ik vond en bin een vriend boomgaard. Daar kwam een valke de hoogberg aan en de loods zakte op een gaard, die edele boom van hoger waarde die soort met baronnen bloemen zocht: dat schild geven de ridder goed, en dat die valke die daar kwam een bloem van die gaard plukte en alle die andere liet bij staan, zijn iedere keer ging bij neder slaan en de loods been met haften groot: dat schild geven de edelen genoot; en kortom kwam die valke weer en vocht de gaard op en neer, maar bij een Convent gebracht niet: des te bedoende de valke zijn verdriet, dat bij die gaard niet en zwaar: dit schild geven de koning irigaant. hij zal u beloven van die dat hij met gesproken heeft en gegeven als hij bemachtigde die laad onbekomelijk. nu heb ik de redelijkheid een tijd. Reinout, god moet u bewaren. Feggen ik hem die waarheid als, dat hij leeft en nog een gevoel heeft: ik weet wel en dat is ons allen concern, dat hij zal hebben willen dat iemand zijn vrouw, al tegen hem coften ook zijn lichaam en alle die genen die hem bezielen en ten derde lede aanhangen: dat zoude bij daar om avonturen; daarvoor veel om bezorgen, den dood, dat weet ik wel te Toren: noch alhoewel die arbeit verloren, want hij en kon niet winnen, hij zoude zichzelf in verdriet brengen en ook grote mensen, ik zal mijn sprak gaan verheffen en zeggen dat hij is dood. — Waar zit hij hoog geboren genootschap, Tan Denemarken beer Lantflood? Lantflood. Wijl ecoom, Hoge Rijnland, groet welkom, je moet je feestelijk voelen, heb je ook aan Sandrijn gegeven? Dat is het feest, Reinout. O edel beer, ik hoorde verbaal, ik heb gevochten in veel landen, zo lang als dat, die trouwe Tan in een staat die bij Rynaf, daar binnen is die jonge vrouw geplaatst en is in Afrika gelegd. Lantflood beer, Tri edel deugen, daar aan ik dat reine wijf, dat haar koste bar seu lichaam, doe je dan uit je boord gaan zien. Lantflood. Reinout, dat is al geven: ik boog wel dat je me liefhebt, ik wil dat je me niet en bedriegt, je en zeggen me de waarheid, brocht je me een cadeautje van haar, zodat je zoude ik geloven dan. Och Lantflood, boosh geboren beer, ik zal je de feiten principalen een cadeautje proper en reaal, dat met gave de vrouw rein. In vreugde miet dat ik met u alleen Rond in een geconvereerde boomgaard, Daar een val komt van overal aard En beter neder op een gaard, Die edele boom van grotere waarde Die gecon met barre bloemen staat: Dit blad met u vergeven ridders goed. En die val die daar kwam, Een bloem van de gaard die nam En alle die andere liet bij staan; Fijn vederkin ging bij van het bleek En sloch been met barsten groot: Dit veld met, boek geboren gebaand, En daar na toe kwam die taal weer En sloeg die gaard op en neder, Maar hier en konde gevonden niet: Des docht die taalkundige van terdriet Dat hij die gaard niet eens waard. Dit laken, een witte gewaad, Gaf met de trouwe zijde En dook keerde zijn aanwachting van mij En sprak daar niet meer. Laatfloot, Wat hemelse koning, geweldig beer, Dat is een laken proper en goed, Daarbij dat ik beloven moet. Na vaart met reinot, is hij daar dood? Reinot. Ja, boek geboren gebaand En begraven in de aarde. Lantslot. O Sandrijn, gij waart die gaard Die gecon met barre bloemen stoet En ik die taak, des ben ik vroet Die een bloem daar af nam. Want met niet vind ik troost en bequem Dat ik die edele gaard verlies, Ik heb ik gequolon altoos. Als uiteraard trouwe mijn', Alle troost is met pijn Dat ik op eerder le gevat. Met recht roep ik uit: o wacht! Omdat de moeder die met droefde, Want haar hart in troost loeit, Doe ik met groot denkraai raad Verder bitterlijke daad En de verdachtes oort, Dat ik met spinken deed dat waart. Daar ik bij vroeger dat reeds wijt, Dat met mijn ende haal fal veel vrezen, Want mijn geboorte is tijdens doorboort. Ik zou dat misstaan die noord En ik des levens bad een ende, Want waarheid dat ik mijn keel ees 'Ga blijf ik al eeuwig troostenloos. Die ik met goede harten koos, Heb ik met jalieuze graad terloren: Des heeft mijn geboorte zo groten toren, Dat het mij breken zal van rouwen. Ik hoop ikzelf in hemelrijk zal beschouwen: Daar om wil ik sterven onbevredigd. Als onbevredigd God ze bemachtigt, Nu wil je Heer en ik mijn ontzien, Want dat leven is met mij gebeden. En kom bij de knapen, wijf en man, Nee neemt hier een exempel aan: Dat wie dat met trouwen verstand, Als bij zijn liefde te wille zingt, Die preken boos daar dan van. Want dan Denemarken die edele man Zich preken en jaliezen raad, Is hij gekomen in groten schade En is geholpen die bitter dood: God help die Hele uit alle noot. Bij dit exempel zul je in verstaan, Dat die minne der wereld mag vergaan. Mijn minnares wie God van hemelrijk Die en zal ons niet bevrijden, Dus wijle wij die wereld laten gliden, En minnen God tot al tijden, En bidden Maria de magdelijn Dat ze ons in onze hulp wil zijn Dat wij die minne zo moeten dragen Dat wij God mogen behagen: Dat God ons goed de bemachtigde Vader. Anzeg vader amen alle gader. I. LANTLOOT. SS Sind feine Yan Larntsloot u. s. w. Durch diese vermutlich gemacht Ueberschrift habe ich andeuten wollen, dass diese Dichotomie tach meiner Ansicht ein entsprechend ein Schauspiel ist. Was dagegen streitet, sind einzig und allein die nicht dramatischen Einschießen; worin einzelne Zwischenbegebenheiten erzählt oder moralische Betrachtungen angestellt werden. Wie aber bei den deutschen Mysteren jedesmal der Herold das Stück zu beginnen und zu beenden pflegt, so lässt sich recht gut denken, dass er bei den niederländischen Spielen auch noch weiter mitgewirkt habe, dass also hier alle offensichtlich nicht zum Dialog gehörenden (und deshalb aus kleinerer Schrift gedruckten) Stellen vom Herolde gesprochen sind. Ich kenne übrigens die Geschichte des niederländischen Schauspiels zu wenig, als dass ich diese Ansicht bestätigen könnte. Auf jeden Fall ist dieses Stück nach seiner ganzen Anlage mehr als ein blosser Dialog, wie ich früher (Her. belg. 1, 55.) ohne Kenntnis des Ganzen annahm. Den nachfolgenden Text schöpfte ich aus der bis jetzt einzigen bekannten Quelle, dem alten Goudaer Druck der Lübecker Stadt-Bibliothek. Herr Dr. E. Deecke verdanke ich eine ganz geheimnisvolle Geschichte. S4. I. LANTLOOT. 