title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: Verheld, dat ik die makkelijk kon zien, en dan eenige vruchtbomen vindend, die bij elkaar stonden, tot ik na eenigen tijd 200 verkwam, dat een klein stroomje Riviertje vond, waar omheen zich ook verhalten en meer vruchtbomen vertoonden, welke ik niet en kende, maar dat daar van in Gods naam; zij bekwaamden mij wel. Nu vergat ik mijn Mod-hol, Poel en Appelboom; ik volgde de Rivier, welke mij na een tijd uit het Bolch geleide, tot aan een Berg, aan wiens voet een grote kom water brak, waar de Rivier in ontliep, en die kom ontliep haar weer door een smalle spleet in Zee. Als ik daar naar bevond, riepen bij die kom, en vijf springen, kreeg een hoek met mijn touw, bracht die met mijn koffer op het water aan de kant een stukje appel deed, en ging voort een goede Baars, dien ik schoon maakte, en van diens ingewand weer aanfallend, ving ik nog vijf & zes schoone Baarzen, die schoon maakend, bracht ik die aan houten spekken, zij smaakten lekker en voed. Mijn Tondel was weinig, deze tornden, ik een mouw uit mijn hemd, daar brand in stekende, doofde dat tuczen mijn beide Schoenen uit; nu was mijn Tondel dos weer vol, en ik van alles klaar. Wel gegeten en gedronken hebbend, klom ik den Berg op, van wiens top ik de Zee kon zien, naar gering een groot uur gaans ver; die Berg was maar een hoge heuvel, als alleen in het vlakke land aan. Ik had wel gezwegen, als gezegd heb, en wandelden na de Zee, op hoop of ons Schip of Volk daar nog was; maar vond niemand. De Strand dus langs wandelen, zag ik geregeld om, dat den Berg niet uit mijn gezicht raakte; ik al voortgaande, dacht mijn dat ik een Mastzaag achter een Duin, en met de top daarboven over uitgekeken; mijn dagt ook dat ik voetsporen zag, doch die verdwenen weer. Op de Duin komend, zag ik een opgeregtelde Staak, daar een ijzeren plaat aan was gespijkerd, daar de naam van de Schipper en het Schip op stond, Jaar ik meedekomen was. Dit ontstelden me weer op 't nieuw, en echter was me deel de staak of paal en bord, als hield geelichap-aan; ik was een Jongen, en kreeg de Staak ver verschillend mal met betraande oogen. Ik zette me neder met de rug tegen den paal, het hoofd in de hand, en zag bedroefd de Zee-waard in. Ik rees weer op, heen en weer voorbij die staak wandelend, en dikwils het bord leefend "bevloog ik de Paal met mijn handen los te graven, alzoo, die in duin-fand stond, om dat ik de spijkers daar uit dagteekrijgen; denkende, raf achter de staak om daar naar te zien, en zoo als ik naar de spijkers en de paal van achteren zag, werd ik een Briefje, en een ijzeren plaatje daar boven gewaar, welke daar. gefpijkerd waren; vindende daar op, 70-. gen, graaf ik agter deze Staak; dit ontzielde mij nog meer als eerst de staak had gedaan; een koude rilling reed mij door de leden, mijn haren rezen mij te berge, ik werd bevend, en ik wist niet waarom. Ik zette ik mij weer terug bij de paal, tot dat ik bedaard was. Daar, nam ik mijn koud spriet, en begon te peilen in het zand, en vond iets hards, ontsierend _ een vadem achter de staak; ik trok met mijn handen aan ’t krabbend, tot ik zag een plank 14 em 136 Beschrijving van het Koningrijk kwam, en al voort arbeidende, bevond ik mijn Scheepskiftje te zijn. Ik riep, oh goede God! ik dank u, Heere! help me dan, voortaan; ik huilden van blijdschap, en al schreijend arbeidde ik aan mijn Kiftje daar uit. Op het deksel was een Preventie gelegd, en om de Sleutel die in ’t slot van de Rak, was doek omgewonden, om dat het zand het slot niet beschadigen zou. Ik voelde groote vreugde mijn kistje op, en vond het volgende op een Brief: Jongen, alzo wij na negen dagen zoeken en wachten, nog volk, want de Gouden Draak , nog hebben kunnen vinden, ik heb het goed gevonden te vertrekken ("alzo 't op de kist kwaad laken") en uw kistje en goed hier te begraven, ten einde, indien je hier komt, je daarvan te dienen. Rechts boven op dit kistje een klein paltje ingeflanzen, daar onder zand nog eenige noodzaakelijke dingen voor u begraven. Vaar wel, je | Ik viel op mijn knieën, dankten God voor zijn goedheid, en bad voor de behouden Reis van mijn Schipperschip. Opstaande, stopte ik een volle pip, daar er nu op staan kon, ik mijn kist doorzoend, vond daar in dit volgende goed. Ze 3 Hemden, » Linnen Hemdjes, 2 Linnen Onderbroekjes, 4 Dassen, » 2 Pairs Kousen, 1 Paar Schoenen,, 1 Laakens Broek, Wambais, zijn afkomstig van mijn landgenoot, 1 Engelse Muts, omringt 1 Pond Tabak, elf pijpen, 1 Tinnen Kopje, 2 Tinnen Lefpels, 3 Messen, 3 a 10 Veters, wat Naalden en Gaaren, 2 Kammen, 1 Stoops Bontenje met wat Arak, 12 Vel Papier, wat Pennen en Inkt, 1 Pijpenbock, Ik dronk een kopje op mijn pijpje aan de Heer. Nu werd ik weer geruit en vrolijk. Ik besloot den aan komenden nacht bij de zee te slapen, om mijn goed te bewaren, daar nog Mensch nog Dierwas die mij beroven kon; Jongenswerk! Ik mijn bescheiden, ging op de duinen, en zag het paaltje, peilden daar meer mijn spijt, op twee voet diep was het hard, ik weer aan 't krabben, maar was nauwelijks in de diepte, of vond een schop, bloed wat was ik blijde! Ik aan 't graven, dat beter spoot maakte als 't krabben met mijn handen. Ik ontdekte eerlang een plank, en daar onder mijn kooy, de kist was nog met een brave presenning omwonden; ik dit alles boven op hebbende, vond, in't openen den volgenden Brief. "Jongen, nadien ga je moegelijk je leven hier zult eindigen, "verklaar je goed, te vereren. De brandewijn, 2 stoopjes botteles, Spaanse wijn, 100 beschuitjes, 1 kooperen pannetje van een mengelmand, 1 keusbeha Pot met tabak, nog een. Prik, wegende wel 2 4 3 pond, 1 blad met kruit, nog 1 kardoes met kogels, 2 lungen vis-want, 1 doosje met hokken, 12 vuisten, 1 bosje siavalle flok, 1 bosje pennen, 1 penmesie, 2 boekje papier, 1 loodjes inkt- pot, met 1 kannetje inkt, het nieuwe stevamento, de reis van W.Y. Bomekoe, die van P.'van den Broek, nog een rond spiegeltje in een blikken doosje. Nu veranderde ik van voorneemen om bij de Staak te blijven. De Weg van de Berg of heuvel tot hier toe, had ik als een winkelhaak gegaan, dat nu rechts toe recht aan veel dichter was; dit dacht ik dus mijn weg te nemen. Aan mijn Kist leegde ik, die weer vullend met de Beschuit, Buffelkuit, Tandaf, Papier, Boeken &c, Ik trok drie buiken van hemden aan, met nog een onderkleed, en hing de Houweropdijkzijde, de Bijl en Schop op de nek, en twee Boutonnetjes met eentouch om den hals; dus ging ik naar mijn Rivier toe; en alzo het warm was, zweette ik niet weinig, dat ik met een flesje dronk weer herstelde. Terwijl ik ruitendagdacht, groef ik een groot gat op een hoogte, dat bestrooid ik onder met blaaderen, daar takken over heenleggend, daarin bergend ik mijn goed, dit dekkend met takken en zoden; des achter-middags haalde ik mijn kooien, met het roer, een blaasem met buffelkuit, kogels en beschuit in mijn zak. Bij de Rivier komend, floepte op de hoogte bij mijn Kelder, vier paaltjes in de grond, daar mijn hangmat aan hing maakten. Ik deed nog een tocht, haalde de prentingen, boutonnetje met daar, vis-wand, en hokkies, met wat kogels; bij mijn kooy koomend, flitste ik gerucht, tot de dag aankwam; die dag keegde ik al mijn goed bij de rivier; nu was ik een rijk man! Ik kreeg, pen, papier, en inkt, en schreef dit "voorgaande op. Ik sprak een Gebedt, zong een Psalm zoo goed als ik kon. Nu moest ik een goede plaats voor mijn hut zoeken; rondom ziend, zag ik niet verre. 140 Beschrijving van het Koninkrijk Wandelingen door een braven hogeland en groene heuvels, dicht aan de rivier; ik ging daarheen, die bestonden, behaagden mij wel. Mijn Bijl en Schop gehaald having, kapten ik zoveel grote en kleine takken als ik nodig had; die in de grond groefde en stekende, boven en om rondom door een vluchtende, zodanig als mogelijk was, en maakten in korte tijd de hut. Die dus verre voltooid having, haalden ik mijn wand, daar ik in de zoute kom had op, waar aan ver verschillende Barfens waren; hier van kookte ik in mijn Pannetje. Wel gegeten, en een koelen drank genomen having, haalden ik mijn hangmat in mijn hut, die wel ophangende, bracht ik daar mijn kooy in, met mijn meeste goed. Nu wilde ik de Kom eens aan die zijde omwandelen, en zien wat daar te doen was, de kom valt is het water zeer rood, als ook de strand daar ik groef, was: het als leem, kleverig en glad; ik sneed een schop vol wat ver op het land, om te zien wat het was, een kwartier uur voortgaande, vond een roode klippige oever, met veel kuilen; dit duurde een goede kwartier, als ik weerom wandelde, om de roode leem te onderzoeken, die wat dun uitbreidde, ging naar mijn hut; ook haalden ik wat vruchten. De kwakkelkes keek 141. Mijn schoon in die, dat indien de leem goed was, ik een schoone huize konnen bouwen. Na de leem gaande, bevond ik dat die droog, herdenkter waar, daarover ik me zeer verblijdde. Bij mijn hut komende, prijsten onder een pijp tabak wat me te doen stond. Ik sneed een partij dikke en vluchtige takken, die van alle zijde - takken gekort hebbeende, groef die vrij diep en dicht bij elkaar in de grond, als een ronde kring; zijnde dit rond achten van mijn voeten wijd, dit begon ik van onder op te vleken, als een Boeren-tuin, en alzoo ik daar aan bijna ge duurig arbeid, had ik dit in weinig dagen zoo hoog, als van de grond maken kon. Niet hoger kon ik komen, moest ik een ladder maken, waar toe twee brave rechte takken bereid, elk lang negen van mijn voeten. Maar alzoo geen boor noch beitel had, moest ik met mijn mes de gaten maken, ’t welk me zo hard viel, dat blaren in mijn handen kreeg, mijn arbeid moest. De kwakkelkes keek 141. De deur van mijn hut, had een vijf van mijn voeten hoog, en drie en een half breed gemaakt; hier toe wilde ik een deur vleggen, daar mee bevestigd zijnde, schoot ik in, dat ik in 't Vaderland wel vierkante Vogels van willige leemstenen gemaakt had. Ik liet de deur staan, en begon ter linkerzijde aan een vloer van anderhalf voet vierkant; deze aan de zijkant ook anderhalf voet optuivende, had ik een mand, en die omkeerende, een stoel, koffiehuisje. Ik hier mee na de leembreug, smeerde mijn mand van buiten met de leem, die in de zon droogde, besprengden die met een groene tak met water, dan de resten met de hand dicht strijkende, werd mijn mand zo dicht en hard, als of ik met roodsteen omtrokken was, dat mij niet weinig verblijdende; nu kon ik kistjes voor mijn goed maken, en wat ik van nooden had. Dit deed ik denkend, dat ik terstond weer begon te vleggen nog twee zoodanige korven; deze veerdegheid bevechtend, hakten ik een stevig hout, een vadem lang, aan elk eind een touw, bond de maar daar aan, dit had ik als een melk-juk; hier haalde ik nu de leem mee naar de hut. In de hut eenige gaten gesneden hebbende, tijden ik aan 't smeeren, smelen, besprengen strijken, en kreeg mijn hut in drie dagen vijf voeten hoog, besmeerd, glad en droog, en was zo vals en hard als of hij van roodsteen gebakken was. Mijn handen weer hersteld zijnde, vat ik weer ten leeften, kon ik dat al van buiten. Kränke Kesmes, 14 ten ik mijn leer weeder aan, windende linpen om mijn mes, 'en wat langzaam werkende, kreeg daar vijf sporten otreeden in 3 door behulp van deze, tuinden ik mijn hut boven toe, laatende daar boven in een gat zee groot, 200 voor lucht als rook, dat ik met een dekzel kon fluiten en openen. Mijn dak bespreken en droog geworden zijnde, meende ik een Kafelte bezitten. Voorts maakten ik verschillende manden, die als mijn hut met rode leem bekleedende, 200 tot berging van mijn goed, als om winter provisie in te doen. Ook bouwden ik nog een schoone vierkante hut bij den mijnen aan, die vijftien voeten elke zijde had, een schoon en sterk gebouw, hebbende boven een gat als mijn ander, en beneeden kijkgaaten. Nadat ik al deze avonden twee Kaftelen, dagelijks schreef ik mijn doen aan, doormidden dikwijls. Op een tijd wat vrugten willedenhaalen, zag een braven heuvel als met handen gemaakt, deze was rondom besloten boom aan boom in de ronte, en een boom in het midden; ik kon deze van mijn hut zien, maar had daar nooit aan gedacht, dit was vierhonderd treeden van mijn huis. Ik myself denkende, haalden mij bij de bijl, en kapten drie boomen. Beschrijving van het Koningrijk. Boomen twee voeten boven de grond af, daar binnen treedende, kon niet anders zien of dit was daar zoo gepoot; mijn leer haaalde, kapten ik de boomen in het rond af, laatende de stammen tien voeten hoog, de middelste stam liet ik twintig voeten lang, hem berovende van alle fijne takken, en haar alle aan de grond ontbeendende. Deze Boomen waren in de spant agtien en twintig duimen dik; hier dacht ik een Fortres te bouwen! ging daar daags voor die ik met een staak op een floeg. Dit Kaftel werd na eenigen tijd volmaakt op het tijdverdrijf aan tuinen, met dikke takken, 'dak naar dat er ook naar verloop van tijd meer op kwam; mijn deur was twee en een half voet vierkant, twee voeten van de grond; hier haalde ik mijn vaasje Brandewijn, en een blaasje vol Buskruit, mijn halve Beschuitjes, wat Kogels etc. Op 't laatst ging ik daar met mijn Koos en meeste goed wonen, begraven de overige in mijn andere Huizen, daar t wel bewaard was. Ik had ook al een helemae geene mand vol zout gewonnen in de kuilen van de rode rots, aan het einde van de zoute kom. Ook had ik al een brave partij gedroogd vlees gemaakt, Ik had ook veel korven van buiten en binnen met soortelijke leem bekleed, en de keuzelen daar op, gevogten tafels, stoelen, en bedstede; mijn leefde was nu geheel gerust. Ik wilde vandaag, weken, maanden, nog jaren. Ook wist ik niet hoelang daar geweest had, toen na een lange tijd, als ik gerust in slaap in het midden van een duister nacht, hoorde ik een vreeslijk gebrul, verweerd door malaise, dat me wakker maakte; doch ik bleef rustig, alzo niemand, nog mens, noch dier, in mijn fortres kon bevelen. Egter maakten ik vuur, dat ras gedaan was, alzozo altijd een goed deel zeer droog takken, en ook gekloofd grof hout had; mijn deur was geboekt, en mijn kijkgaatje toegefaptor. Mijn geweer klaar gemaakt hebbende, leidde ik weer aan, en ging weer te koop. De dag komende, was ik nieuwsgierig te weten waar het was; mijn kijkgaatje openende; zag ik twee of drie onder wie bloedend. Eene, na een kwartier komend, kwam op twee of twaalf treedjes bij mij, stil staande, en ziende naar mijn fort; ik leidde mijn roer uit, een kijkgaatje openende, en schoot hem recht in zijn stert. Beschrijving van het Rijk Zie, dat hij needede plakte, en terstond weer. Beschrijving van het Koninkrijk Leidende "maakten me gereed of er meer kwamen "maar de anderen vertrokken weer. Boordwaard in. Dit was het eerste Wild dat ik gezien had. Ik liep hem toe, met schop, houweel, en mes; hij lag op z'n rug, ik konde hem niet op zijn rug krijgen, doch greep een grendel tereen op zijn rug kwam in te glijden. Ik hieuw met de Bijl de strot af, daar hij dapper uit bloed, hem opziende, was hij zeer vet; en haalden uit mijn ander huis een teetering tafel, daar het vet op legde, dat zeer veel, en meer dan honderd pond was; ik teegstraat aan't smelten net mijn koopman, pan, en twee braave geleemde manden vol vet, als ook drie manden vol van het beste vlees, daar ik zou gaan, de blaas die blies ik op, de dermen reinigde ik aan de kom, tenige droogde ik, andere vullen ik met gezouten vlees, vet, daar van eenige in de rook, en andere in de lucht droogden; aan hoorens vloog ik af, die droogden en krakten, waren goed de beuk. Ik kookte en braadde van hem, tot hij begon te ruiken, 'doen maakten ik een diepe grootte kuil, laatste hem daar in glijden, hem wat met hef-boomen helpende, en met aarde bedekkende; ik dankte God en voor LE et Kruike Kesmes .147 'voor mijn goede Koffie. Veelmaal op elken dag, zag ik met vreugde naar mijn Koffie. Mijn brandewijn nog wijn had ik niets aangeroerd, ik bewaarde die voor een zieken dag, echter kreeg ik lucht, en mocht eens proeven, haalde op een morgen waar brandewijn des middags waar vlees etende, nam mijn half tinne kopje vol Spaanse wijn daar toe; mij dacht of ik naar een goden bruiloft ging! daar mee was het afgesteld voor een lange rit. Nu was ik elke dag elk werk, zoutmaken, vischen vangen, die ik kookte, braden, en droogde; kisten en manden te maken van veelsoortig grof en fijn, die van binnen en buiten met leer bekleed waren, en dan te drogen, houten haken en te drogen, waarvan altijd een hout vol voorraad had, nevens nog een grote moestafel; ook had ik een brave mand vol gedroogd schraalvel van hout, daar vliegens met een brandglas vuur vatte. Dit was nu alles wel, ik leefde dus vrolijk en gerust in mijn eenvoudigheid. Had ook een goede hut gebouwd aan de rand van de kom op de leemwand, waar in zinde, kon vischen, flappen en kooken; dit was een plaaisig ding. Ik had ook een hut. Broed den heuvel of berg, maar die Beleenheiligd ix met om de groote. Ik groote moeite; dog ik maakten in mijn voor-gezondheid een leemen vloer, welke glad en fuiver opdroogde, daar braaf was, maar te koud voor mijn bloote voeten; ik was bloots voets, om mijn schoenen en kousen te sparen, en was bijna naakt, om mijn goed te bewaren, mijn hemden en kleeren werden oud, en mijn ook te klein, als ik een onderkleed aan trok, lieten mij mijn hemd duinen, niemand kon mijn goed meerder sparen en bewaren dan ik; vroeger moest ik eerst van mijn hangmat, doen van mijn buikzak mijn kleeding, en slapen op drooggebleekt blad in een gevlochten bediezen, daar heel goed was. De koning vermaakte zich met de visch, na begeerd, gedroogde visch was mijn Brood dat ik toetherzooden of gebraden, en bekwam me zeer wel; nu en dan schoot ik en wilden stier; ik bouwde hutten in overvloed uit tijdverdrijf, en had nu al dertien, nevens een galerij aan de kom. Mijn Baard begon uit te vallen, een valt tijken dat ik hier al lang gewoon had; dog ik was al-tijd vrolijk en gezond. Eens op een avond zie ik aan de rivier van daar komen, aan mijn roer en houweerdje, naar een groot ganzen naar gisteren. Ik zag als een heel moeras bijvijver drie vier vol Bieften kaan, en vele Bieften langs de kant; die kwam naar mij toe, een goedgesneeden Bief om te droogen, "nee" voorts een bos, naar die meede om lamp-pit te maken, alzoo veel Vet in voorraad had, want nu en dan schoot ik een wilde Stier. Lamp-pithoudend, maakte ik een loodje lamp, als Matroos te Scheep doet; nu branden ik, des nachts ligt, dat mij groot vreugd was. Na eenige dagen haalden ik, verfijnde dragers droogten Bieten, waar aan meer indringend en te drogen leggende, verfijnde alzoo een gehele hut vol; hier maakte ik matten van, om op mijn bladeren te leggen, dat uit de kunst was; en maakten ook dekens om over te dekken, zo a veet begeerde; eindelijk, ik kleedde me in laken, wat kan de armoede niet verstreken! En nu deed ik bijna niets als matras te maken van laken, zo groot als kinderen van alderhande fatsoen. Dus lesden ik een geruimen tijd wel te vreeden. De vloer van mijn fort was nu met laken bedekt; ik had ook wel acht of tien Stieren-vellengedroogd, zo groot als die konde aanvallen, deze waren goed tot schoenen, kleedjes, &c. Nu was ik gehoor bekend in 't Bosch, en wilde ik Sonnen op-en neer gaan zien; aan Sonnen opgang was de Zee, tegengeven de Rivier was de Sonmiddags, aan Sonnen ondergang was het Bosch en Land. Eens op een tijd begon het uit de Zee helder op te blauwen, dat hand over hand toeop, met donder en bliksem, dat het bosch scheen om te waaieren; het vormde zo verwaarlijk, met regen en felle dondervlagen, dat ik, alhoewel in mijn Kasteel was, geheel benaouwd werd, en van ik rik mij niet wist te bergen; ja bomen werden verrukt, de Wind gaf zowat vlagen of het dondervlagen waren, Adouard wel twee dagen en nachten, alsof herbeiden. Ik zag de Lucht nog later trekken, ging op den Berg in mijn uitzicht, de Zee schoot nog zeer hol; en weer afkomend, ging wat Vissch vangen, onder het vischen begon de wind weer hand over hand aan te halen. Met een mand met Vissch naar mijn fort gaande, begon het als vooren hoe langer hoe harder te stormen. Het was nu volle Maan, de Wolken scheenen over de Maan te vliegen; ik zat in vrede van mijn Kasteel, alzoo het droog weer was. De Maan werd al langzamer duister, even als een uur aan een diep water. Krachtige Kestem, 151 dat mij verschrikte in mijn huis deed gaan; mijn lamp brandde, en ik ging, naar dat wat voor aangelegd had, te koek, doch kon niet slapen, maar was vol schrik en vrees. Dag wordende, zag het water in Zee. Zeer verbolgen en hoog, de wind bedaarde; ik ging weer naar den Berg, om de ongelukkige Zee een seconde te begrijpen, maar vond mijn hut niet, die was op de grond afgebroken, en al mijn tuinen en vlakte waren weg, die ook nog eens glijden heb, dat mij daar naar een ander deed bouwen. Ik zocht verder, en kookte die bij de kom; wel gegeten hebbende, wilde ik naar de stukken van mijn hut den Uitkijk op den Berg zoeken; bovenkomende, zag ik geen spoor dingen in Zee, doch kon die niet herkennen. Ik had een halve ontzetting van den vorigen Storm gehad, en voelde mij niet wel, nam wat brandewijn tot mijn verkwikking, welke uit mijn Fortuyn haalde, daar die ook dronk, dat mij krachtig schrokken. Daarna ging ik naar 't strand; de wind was nog sterker dan vroeger, en maakte uitengemend hoog water. Ik zag een Sloep recht naar het strand drijven, haalden aan land mijn visserij, en trok mijn bikini uit, daar nam ik hem waar; hier was een vlakke branding, en bij gevolg geen brand. Ik kreeg de Sloep vast, en sleepte die al zagjes in de stilstand van de kom, welke half kwartier binnehoutjes; de Sloep had geen riemen, maar voor in lag een Draaijer met een Tou, die ik aan land vaak maakte. Ik was bijna afgemat om de Sloep van land te houden, doch had het nu. Ik ging naar mijn Kasteel, maakten vuur, warmden mij, en nam een half kopje Spaanse Wijn, dat mij weer krachtigte. Wijeder aan het strand komende, zag veel Vaten, Kisten, en Pakken aan komen drijven, waarvan enige al vol zaten op het strand; een waar teken dat in de vorige Storm, een Schip hier ontrent gebleven achter was; ik haalden knap mijn bijl, floeiden enige Kisten op, en vond daarin Hemden, Plunjes, Tabak &c. zooals Matroos of Soldaat gewend is mee te nemen; de meeste waren van binnen nog droog. Ik plunderden zoo veel ik konde, brengende voort een dragt aan vier in Inkleten; dat nat was droogden ik. Mijn blijdschap kon ik niet uitdrukken, en kan ook niemand weten of denken, als zulke die in de alleruitste armoe geweest zijn. Eenige Kisten was geen of zeer weinig Water in gekomen, uit die brok ik voort en plunje aan, meenden waarachtig zoo rijk te zijn als een groot Koning; vond ook enige Bessen, die vervolgens met wat Spaanse wijn, wat me weer fierk maakte. Na het Strand gaande om meer te halen, zag ik een ganz Agter-Schip aan komen drijven, met nog veel Tonnen, Kisten, Bessen, Stokvis, Planken &c. Nu werd ik verblijd, hoopende dat daar, in nog een levend Mensch zou zijn mijn stormachtige gezelschap. Dit dreef zoo ver op het strand tot herhaling zitten, als ook veel gaf, zoo genoemd heb. Het was nu bij uitnemendheid het Water als dit ging op het strand aan komen; de wind bedaardende, en het water vallende, zat het Wrak zo hoog aan te dringen, dat Jaar niet in konde komen, maar liep daar omheen roepende en ik roepende, of daar Vooruit was, maar niemand gaf antwoord. Ik herinner me aan die avond, vondom befiende, zag dat het geheele stuurboord aan stukken was, de belading liep naar achteren van het schip, en de achterstevoort "hing" over bakboord, daar het geheele wrak over het dek lag. Ik kreeg toen overzicht, en klom het wrak op; ik vond niemand, ik zag alleen onderenboven ik kwam in de hut, daar lagen de kistten, en de drie kelders vond ik meteen grote Engelse dog, welke mijn fiere koperen, en mijn handen leken; op het halve dek was een grote keulse pot met water; aan bakboord onder het halve dek, twee stukken die uit haar poorten keken, en een stuk met fijn rood gaardomgivallen, van stuurboord daar tegen aan gerold, de kajuit had vier vensters, de ramen waren, weinig beschadigd, de kapiteins kooy nog geheel in een. Ik dit gezien heb, weet niet wat te doen; wat gepraktiseerd hebbende, haalde al het loopende wand van de beladingsmast, en hakten de belading hoofdtouwen boven onder de marseiling af, die buitenboord vallende, raakten bij de grond; hier kon ik met mijn gemaakte leger gemakkelijk bij. Ik al weer naar beneden, dan boven roepend, zag ik geen mensen waren; doch kwam nog hoorden niemand. Onder het halve dek her en voorkeek, zag ik de timmermans-kist open, daar in waren zaag, hamer, bijl, beitel, schaven, boor enz. Ik merkte bij, haam, hamer, breekijzer enz. Vervolgens de hut, daar tien kisten in waren, en in de kisten waren nog drie kelders. Ik zag twee kolfjakken, twee dekken, en vier hoofdkussens overboord, om naar mijn kasteel te brengen, ik opende een Kist. Stuurman's kist, vond daar in twaalf goede heinden, getekend H.G. met drie pak onderklederen en een Landganger, een Kaas, Tabak, Pijpen, Zee-Artis enz. Ik haalde de Hemden en Plunjen ook over boord, en daalden met de befanse hoofdtoeken af, om dat alles te bergen. De groote Engelse Hond, kreetmij 'naa', en wilde van boven springen; dit be- woegde mij weer naar boven te komen; ik bond hem de bek dicht, en liet hem met de befanse schoen naar beneden 'dalen', daar ik hem volgde; de groote Hond was groter dan ik, en ik gebruikte hem tot mijn Lastdrager. Bij hem komend nam ik zoveel als draag- en kon naar mijn Kiste; hier wat ruf- tende, en de Hond warche kookte Vis ge- 'endend, met wat water, toonde mij dat het hoe langer hoe meerder vriendschap. De avond viel, ik was vermoeid, doch ging met mijn Drager, (zoon genoemd ik mijn Hond) naar de rivier, en deed hem drinken; ik had daar een partij gekookte Vis, die hij op at. We gingen weer terug naar de Kaftecl en daar komend, zeede hem van een droog Stierenhuid een Vel over zijn lijf; ik nam twee ongelede manden van anderhalf voet, ook van een voet, die met twee touwen aan een hangeing, dit was fijn Bro- 'eedschap, om te dragen. t 156 Befchryvinge van het K ontHgryk- Ik maakten vuur,, ‘kookten en braaden _Vis, at met mijn Draager ons buyken vol, ‚ wyfliepen geruft. Des morgens met den da; ging mel Draagernaa’tWrak, zeiten hem zijn _ manden’en vel af; boven koomende., tloeg ik de kiften op een ry open, vond kleeren, Linnen, Tabak, Koopmanichap , Beichuir, . kaafen &e. Ineene kelder ftak cen fleutel in, - daar ık .wel vier meede op maakte, die alle vol Brandewijn waren; k wierp wederlin- nen, wollen, en wa®my diende over boord, ‚ en befteeden dien dag, met ons beiden te - "draagen, weleetendeen wel drinkende. Het. Wrak fat als fchuins op de agteıtte bil van bak-boord, en was beneden nog vol water. | Ik bergdenal wat ık kon, nicıs mishaagden _ my, in elk van mijn hutten kwam vry wat göed. | | | | Ik maakten nog twee langagtige manden voor Draager: De kelders liet ik met de - "bezaans-fchoot af; ik droeg linnen en wol- _ ‚len, en'Draager elke reis fes ftoops fleffen; ‘duskreeg ik haaft de feeven kelders over. ‚De. leedige kiften kon ik ook als de kelders af- -laaren, maar kon die niet voortkrijgen, tot ‚my inviel; dat een zuag had, ik zaagden ‚vier blokken van een gaven ronden Boom, maakende daar van vier raaden , die onder ‚gen langwerpig vierkant valt maakende, er . ’ Krınke Kersmes 157 had ik cen waagen. Trekgereedichap maakten ık voor Draager, welke de waagen meteen kilt makkelijk kon trekken als ık war aan» “ Schoot. Duskreeg ik in weinigtijd veel groo- ‘teen kleine kilten, cenigeboflen Stok-vis, met veel’erley goed. Hier naade Isajuit vifiteerende, vond vier kleine tonnetjes fijne Beichuit, elk tonnetje als een biervierendeel, Kanven, Glaaten, ' tweeSilveren Beckers, Bouteljes met Wijny Bier, Oli, Azijn , de Kooy ıner fijn Gor-. Dijnen, Stoelen, Banken, Lampen, Kandelaars, een kist met Kaarlingen &c. Hier bleek het nog niet bij, wij werden hoe langer hoe rijker, de Kontrole-kamer had ik nog niet gevantiseert; daar komende, vond zeer veete Koien en Kittens, vele Kardrossen in haarkokers, twee hoor- zie Lantaarns, en twee kelders met Brandewijn. Ik dorst naar beneden in de Kruit-kamer niet gaan, want vreesde voor het water. De twee kelders en vlechten afgelaten, bracht die naar mijn Kasteel. Voorts, reserveerden ik om onder in de Konstaapels-kamer een gat te houwen, ten einde het water hem daar door ontlast zou, en nam een avangaar of grote kruisboor, en bood hem daar door; daar geen water uitkwam, dat mij verwonderde; boorden even voor de Kruit-kamer, daar terwijl water kreeg; ik was in 't Wrak, stak een lantaarn aan, ging doen in de Kruit-kamer, die ongeveerd, gaaf, en droog bevond, daar was Kruit, en ook Kardoss-papier in was. Aan de andere zijde was de Brood-kamer, zoo droog als kurk; hier vond ik voor mij en Draager, meer Broodkaas voor zes jaar van nooden had Daarbij veel Leidsche en Soetemelks-kaas, vier-en twintig Kelders, elk met fijn Soepje, twee toe-gemaakte Tonnen zonder Pompgaaten, daar Boter in was: en aan Dit bezichtigd hebbende, bracht wat Beschuit en Kaas boven, dat afslaande, naar mijn Kasteel bracht; en met Draager wat gegeten hebbende, tijden wij weer naar 't Wrak. Het water zich ontlattend hebbende, zag in de veertig ronde Potten boven met kalk toegemaakt; ik kende die niet, een enkele. Open doe de ende, was die vol Boom-olie, hier Van moeften voort een party na mijn Fort; Daar had ik nu Brood, Kaas, Olie, Blonde-wijn, En voorts al wat, ik wensen kon. Nu moest ik de potten vistteren die op Strand gelegen waren, ging mijn boor En stokjes van bosjes daar na toe. Hier Vond ik drie potten Moes, een vat Azijn, drie Vaaten Franse, en drie vaaten Duitse. Kronkel Kersmes. "Wim; ik dronk eens, en zag wat me te doen was. Voorstellen kon ik niet, ik had bij de Olypotten nog feste kelders Brandewijn gevonden, die weg ging, omdat meer Brandewijn had als begeerde; de kelders aan de rivier gebracht, en schoon gespoeld, tapten ik er vier vol, en twee met Fransche Wijn. Ik had ook drie lege ankers in de Hut gevonden, twee vulde ik ook met Franse Wijn, zodat die liever dronk als Frans; deze voerden wij ook na mijn wijnhut; een vorm Wijn-azijn vullende, bracht ik in mijn Kasteel, daar ook een kelder Brandewijn vond, en haalde die vol Fransche Wijn. Ik goot zo veel Brandewijn weg, dat ik een hele fles Franse wijn aftapte, die na de rivier rollend, spuugde dat schuim, ley daaronder een dichte schaarschuif van een Boom, waar geen zon kon bij komen; hierin bracht ik een ander vat over, vülkelvuldig ankers-kelder vol tappende, kon dragers die gemakkelijk trekken; dus kreeg ik de Wijn, Wijn, en Azijn over, tot onder de Boom, daar die nog meer takken wél deed kennen. Ik bracht vier kelders Brandewijn weer uit mijn Kasteel in de Brandewijns-hut, waar nu vier-en-twintig kelders Brandewijn had, open bij maakte staan. Ik had in de Brood-hut zeventien kisten met Beichuit, en drie vierendertig vaassen met fijne Beichuit. Ik had in de Kaas-hut veertien leiden, en vijfentwintig oude soctemelks-kazen. Ik had in de Oly-hut vier-en-veertig ronde potten Olie. Ik had in de Kruit-hut acht-en-dertig Kardogen in houtkooien, en een grijzende kist vol gevulde Kardogen. Ik had daar ook in effectief riem Kardoes-papier. Ik had in de Bies-hut veel boffen gedroogde Biezen. Ik had in de Hoorn-duur, droog Rykswijn, en peklootd Hout, met nog een grote stapeldaaarby. Ik had in de Sout-hut veel geleemde kistjes met Sout, daar bij veel boffen Stokvis die weer gedroogd had. Voorts stond in mijn hut vol Koek en Pien, en in mijn Kalteelen braaf koek meer al wat daar toebehoort, twee kelders Branewijn, een kelder Rijnwijn, en een kelder Franse Wijn; een kelder Moû, en een kelder Wijn-azijn; nog een anker Franse wijn, een vierendelft vat met fijne Beschuit, een kist met Scheepsbeschuit, een kist Kaariaan, een Theekoetsel, met een doosje Kopjes en Schoteltjes, Tee, Koffiebonen, en een rest Zoete dit alles halen ik uit de Bloed-kelder, met drie nieuwe eieren. We keetels, linnen en wollen zat, tabak, pijpen, en al het meervoudige. Nu had ik een Konings leven, en daarop een tijd een brave snaphaan krijgen, (want ik had er nu zes) ging voor plezier het Bois, om te zien of ik ook een stier kon bekomen kon; ontwerkelijk een uur gewandeld hebbende, zag van verre een neemenden grooten vogel, die op een hoge boom zat; ik benoop hem zo dicht mogelijk was; staande nu achter een dikke boom, en mijn roer over een tak leggend, schoot hem recht in de borst, dat hij dood op laag kwam; hij viel zo ver als een groot schaap. Het was een wonderlijke grote en schone vogel, fijn lichaam was zo groot als een kaar ibis, welke ik op Batavia gefixeerd had. Hij was te groot om te dragen, dus haalden we mijn waagen, en draagr moed in het span; ik had achter de waagen een leuning, als aan een fiets gemaakt, om aan te schuiven. Een bijl met wat touw op de waagen gelegd hadden, toen wogen we te veld, en vonden hem zo legden we hem op de waagen, en bracht hem naar het Kaaltje, daar hem met aandacht bezag. Zijn snavel was krom als een arends bek, aan bloed rood; zijn kop en bovenstuk was goudgeel; op zijn kop had hij een zeer schoone rood kuif; zijn nek tot aan de rug, was groen en blauw, als zomerlijke vaderlandse eenden; zijn rug was wit vilt; zijn vleugels waren bloedrood, als de beste papegaaien veeren, en zo ook zijn staart. fijn beenen waren. Zeer grote zwart, daar aan zeer dikke en roode kromme klauwen; fijn vleugels waren bij uitnemendheid groot, de ichaften waren meer als eens zoo dik als Swaane vacht. Ik snijde hem fijn poopen, vleugels, en hals af, diele droogten; fijn lichaam afvallend, bevond dat zeervet en blank; hem opzijnde was onbedenkelijk ver van binnen, ’t welk niet sterkt, - maar zeer zoet was. Ik kookten en braadden van hem verichte dagen, ik en Draager smulden daar lekkertjes van “tot hij op was. Na eenige tijd bracht ik de Sloep in de Kom, maakend enige Riemen van ’t waagend hout dat ik uit de Kajuit en uit de Hout brak; want al de kooien in de hut, het hout en kaasjes in de kajuit had ik afgebroken. Nu roeiden ik soms voor de voorplaats in de kom om daar te vischen. Ik had de peil-lijn en ’t lood uit het Wrak gekregen, en wenschte de kom eens peilen, vond ik die een kanon-schoot van land “wel vijftig voet diep, Ik had drie grote hoeken met kettingen, daar men Heyen mee de vangt, gevonden; hier moedde om ver maakte in de kom visjende, bond een brave staak aan de lijn tot mijn vlot, terwijl nog een gaaf stel-hout : de hoek met een stuk vlees te grond leggende, had voort zo esterk beers, dat mijn vlotten onder gingen als lood; ik vierde mijn lijn, en zachtjes naar land roeiende, daar de Sloep vast gelegd hebbende, haalden al zachtjes op, en keek het vlot te zien, dat weer om laag getrokken werd, wanneer mijn lijn weer vierde; dit duurde wel bijna vier uur, dat ik nu ophaalde, en dan vierde, tot de visch vermoeid zijn- de, hem aan strand liet leiden. Mijn lijn had ik over een dikke boom, hierover haalden ik hem op; zoodat een zeer grote kop boven zag, die zeer vreemd was, sparde hy zoo een verbaallijk bel op, dat ik door schrik in mijn hut liep, uitziende, teeval hy zacht na de grond, de lijn zachtjes naatrekkende; ik maakten de lijn klaar, en vierden al uit, maakten hem dus los, en trokken hem weer zachtjes tot dicht aan de strand, tot op twee voet na boven. Ik zag met aandacht naar het water, daar hij aandachtig bezag. Hij was plat, en wel zoo groot als een zeven groote tafel, geleek wel na een roggenschaal, was bruin van kleur; ik nam een houwer en sneed de lijn bij de ketting af; dus zetten hy't water nabeneeden, en kwam nooit weer te voorschijn; ik dacht zeer dikwijls op hem, maar heb nooit voor of na die tijd zoo een moneter weer gezien. Nog eens op een tijd op den Berg de Vir-kjk zijnde, zag ik zeer veel groote vogels Vogeles in de lucht of goede, waar door de kom haar in Zee ontlafte; ik laadden mijn twee toeters, en derwaarts gaande, schoot ik in twee schooten, veel van de gezien Vogels, zoo dicht langs mij bij; een krijgende, zag ik dat het grote Swaanen waren; zy droven met de vloed naar de kom; ik haalden mijn sloep, kreeg de overige dode, bracht die in een hut, plukten en bewaarden de veeren; het vet was goed in de lamp; vierzougen ik, die in de rook droogde, waren hier zo daghoge Vogels niet gezien, ik schoot er veel om het vet, en de veeren, waar mee vier buksakken vulden. Na eenigen tijd vertriijkten zij, en kwamen niet weer. Nu leidde ik en mijn Driesger zo wel begeerdend. Maar de Wereld en al dat daar in en op is, is de verandering onderworpen. Dus een geruime tijd, zeer gerust en vrolijk met mijn Hond levende; weinig meer op Vaderland of 't Schip denkende; was ik op een tijd op den Berg de Vir-kjk, met een Verre-kijker wat rondom ziende, ontdekten ik eenige Menichen bij de Staak, dat mij in vreugde en hoop bracht, niet wetende of het goed of kwaad, geluk of ongeluk voor mij zoude brengen. Mijn in mijn Kajuit begevende, laadden ik mijn zes roeren, mijn deur en kijkgaatjes dichtspoend, schalven een na de brandstapel. 