title: Die rheinpreussischen landrechte
creator: Maurenbrecher, Romeo, 1803-1843, comp | Rhine Province (Germany). Laws, statutes, etc
text: 37. Is oock gehouden die Regenoten van dezelfde goederen, wel uitge drukte te verclaren, en zo des noodlottig te komen, en den te wijzen en te brengen, op dat men zekerlijk mag weten wat hij bezielt, en daarbij te voordeel te stellen voor de kosten, schaden en interesse van partij; tot ware dat bij genoegzaam in 't Quartier waar er voor zorgt, om daarop zijn verhaal te mogen nemen. §. a. Vervolg van ruïnekele verkoop, vertrouwde, uitgevallen en uitgedaane Goederen om te worden 1 . AI is *t dat men syn eygen gpet heefl verkocht, ofte anderssints verhandelt ende opgedragen , oft gelevert , soo wanneer men nochtans daer van niet en is betaelt oft vol- 239) SDie $$. 2. u. 3. fyanbeftt »Ott bem Grf genannte an «Wobt fielt unb beffen ©djuömittern. Die ^ter aut< gefprodfene fcjjeorie ifl etnfad) biefe: eS gebt ein <£igen# ttjum an 9Robtlte«; baffelbe bauert fort/ rorttn auä ber ScjTfc verloren fein follte; $ur $(nerfemtung bc* @igentl)um$ fotnol al$ jur SBtebererlangung be$ S3e* ft$ed ifi bie ffigentfyumäfiage (Ctnbicatton) gegeben ; biefe tffage gefyt gegen jeben b ritten Söeft^er ^ nur in |»ei gätten ftnbet biefe <5i'gentf)um<Wage md)t frort: 1. beim bonae fidei possessor, ber eine ©adK beftfct, beren «efty ber <£rgentt>ümer freimUlig auf* gegeben l>atte (nad) 3. u. 7.) ; e* tf* bie* bie bef annte $e* fdjränfung ber <Jigcml)u»öfrage, mefrfje baS gemeine beutfd)e SKedjt unter ber 9tegei: „#anb muß £anb mabren" begreift: man fann baljer fagen, baß and) im ©elbernfdjcn biefe «HegeC gegolten habe, aber in ber befonbern Sluffaffung: b(o$ $nm €>rf)ii& be$ 9e# ftfcerä im guten ÖHanben, weidje Sluffaffung ber* ausgehoben »erben muß, »egen ber befanntett 2ibmei# d)ungen ber 9>artifufarred)te ; 2. bei verlorenen unb geflogenen Sachen/ n>o»on §. 3. , »eil bafür anbere 9ied)ttmitttl gege ben ftab. Digitized by Google I ©etorrnfdjtf &mbred>t. Zty. 3. SCft % §. 2. 69t daen, ende dat het selve noch onverhandtplicht oft ongele- vert is in de handen van den Cooper , oft tot sijn gebiede ende beveel noch staet, Soo magh men daer op sijn vervolgh doen , 't zy by Arrest ofte anderssints , om daer van betaelt te worden , oft't selve wederom te hebben, Ende is daer toe den Vercooper voor alle andere Credi teuren beret&tight, om tot den sijnen te geraecken. 2. Maar als 't zelf aan een anderen voordeel is, verkocht, verhandeld of verpandt, en gelevert of opgedragen,zo kan en heeft de eerste Verkoper geen vervolging tegen de tweede Koper ofte Crediteur, die tot goed vertrouwen, na datum van den eerste koop, den prijs betaalt of het Geldt daarop gedaan heeft, raak blijven die den genen die bij wetgenomen Titel daarvoor is gekomen, 240). 3. De een of andere Koper ofte Facteur heeft zijn goederen ofte Koopmanschappen toegezonden, of in handen gesteld, om bij hem verkocht of anderszins daar mee of met den prijs van dezelfde gedaan te worden, zo en gelijk hij hem heeft belast, al is 't dat als zulk een Koper ofte Factor hetzelfde anders doet dan zijn last is, of den prijs aan andere gebragt of bekeert, heeft daarom geen actie tegen die Verkrijgers derzelfde goederen, of wegen den prijs van dezelfde 240. 4. Wie ook plaats heeft gegrepen, alwaar dat als zulk een Koper ofte Factor daar mee hemzelf had behulpende, verzekrend ofte pandende hetzelfde goed voor zijn eigen schuld, ofte den prijs daarvan voorbehoudelijk hem zijn verhaal tegen dezelfde Koper ofte Factor, en de Heer geheel in de straf, die tot zulk een ongetrouwenheid is staande, volgende naar dit genoemde hier naert wordt gesagt onder den Titel van Bevel. 240) SSflL ob. 2Inm. 224. Van gelijken als iemand zijn Obligatie, Goed ofte Coopmanschap aan eenen Maekelaar ofte anderen heeft betracht, en in handen gesteld, om alleen te verkoopen, te verwerven, te versetten, ofte als brengers briefjes, die schuld in te mogen, ofte uit die Obligatie die schuld verscheiden, als dat abdijpersoon buiten zijn last en bevel doet, ook bet met goed ofte geld anders, bekend, evenwel en magh der Eigener als zulk goed en Obligatie niet naar hem nemen, onder het dus dat zijn gegeven last ofte bevel niet achtervolgt, waren voorbehoudelijk hem zijn verhaal, als voor. Desgelijke als men aan iemand eenige Huysraad heeft verhuurd, ofte geleent om te gebruiken, en dat derzelfde zulk goed verkoop, verschetst ofte anderszins verhandeld, zo en heeft der Eigener ook een actie ofte vervolging tot dezelfde goederen, maar blijven die als voor, den genen die bij watige tijd daartoe is gekomen. Alle dweilennoch is te verstaan, als der verkryger van alsulke gepakt daar toe ter goeder trouwen gekomen is, als niet anders geweten hebbende, dan dat den Copman, Facteur, Huerlidck, oft die alsulke goed vertrouwd, geleent, toegesonden of in handen is gesteld, en verkocht, verzas, oft verhandeld heeft, 't zelf was toebehoornde, oft dat zij volkomen macht hebben gehad, om daar met te doen en te handelen, gelijk zij gedaan hebben, Ende so zij anders hadden geweten, enouden tot alsulke goederen geen Recht hebben verkregen maar moeten die dem Eigenaar dat weer leveren moeten. Ook al waren alsulke Goederen alleen versaat oft verpandt en overgeleverd aan iemand, die ter goeder trouwen daar toe waren gekomen, zo moeten wel de Eigenaar die van te voorsten de zelf hebben aangegaan, en aan de Verpandaar vertrouwd ('t zy bij verkoopingen, toeseyningen. Het is bij geschenken, overgelaten, overgedragen, aan iemand, die ter goeder trouwen daar toe waren gekomen, zo moet evenwel de Eigenaar die van te voorsten de zelf hebben aangegeven, en aan de Schenker vertrouwd. En zo was het bij verkoopingen, toeseyningen, of bij leeningen tot deszelfs gebruik, die naast zijn om die te lossen, en in mindere waarde hunne meerdere schade te blussen en te verbieden. Bij geschenken, overgelaten, overgedragen, aan iemand, die ter goeder trouwen daar toe waren gekomen, zo moeten wel de Eigenaar die van te voorsten de zelf hebben aangegeven, en aan de Schenker vertrouwd. En zo was het bij verkoopingen, toeseyningen, of bij leeningen tot deszelfs gebruik, die naast zijn om die te lossen, en in mindere waarde hun meerdere schade te blussen en te verbieden. 9. AU een Bereyder, Verwer, Snyder, Goldtsmit ofte dergelijeke Werckluyden eenigh goet gelevert is, om te be- reyden , verwen , oft anderssints daer van jet te maecken , ©lYt selve te verwercken, ende dat sy daer mede anders beb- ben gehandelt , dan daer toe't selve hun is gelevert , dat en doet den Leveraer geen aebterdeel , maer n>aeh dem n.et te- genstaendc , 't selve goet vervolgen , al oft alsulcke Am- bachts - luyden bunnen wil daer mede niet en hadden ge- daen a44)« §. 3. Vervolgh van verlooren ende gestoolen goederen *45). i« Op dat een jegelijck te beter wederom magh gerae- ck cn tot sijn verlooren goedt r soo is der ^ener der eenigh verloorcn goedt gevonden heeft, schuldigh't selve de doen } uytroepen, oft den Officier te kennen te geven binnen drye mael vier cn twintigh uren , nacr da^'t selve gevonden is, op die poene van drye Guldens , ende soo hy oock daer nae daer in gcbrekclijck viel, sonder redelijeke oorsaecken van a45) £i'efe* SoraugdreoV ber ^ißcrt^ümer bei ber Sinlofimg ift femeäroeßö aß eine Söinbtcation mit <&tlt* giina, bed aufpretfeä att$ufef)en. £>affelbe tommt and} btod bei SBerpfänbuna,en gur 2ten £anb öor. ^44) $ifr &i* dnifae ^ttönabme »ort ber SfcegeC : „$anb muß £anb wabren ,4i b. !)• »0 tton bem b. f. pos- sessor tnnbijtrt »erben Tarnt. 245) Serforene unb geftobfene @acf)ett toerbett m'djt ainbu nrt, fonbertt bte tffcr juflebenbe jtrage tft bie 5Dteb* ftatfUtlaQe. ©. namentlich n 7. 10. 33ei t>er# 1 0 r n e n <&ad)cn tft überbteß nod) ein aitberer 9led)t$* n>ecj eröffnet, ben matt mit ber S&mbicartQn bur<t>au* mci)t tterajeia^ett fantt: n. Digitized by Google 694 ©elbemfc^e« Sanbredjt. Styl. 3. Zit.2. $.3. onschult, ende dat daer uit ofte anderszins tot zijn laatste quaestie vermoeden solden Valien van onbehoorlijke onthuldens van het goed, solden boven die wedergeving desselfs aan den Heer de waarde daervan verbeuren, oft in geval van niet voldoening der schuld, naar gelegenheid der zaak, ayt-gericht ende gestraft worden. Der Heer oft Officier, die het verloren goed ter hand is gekomen, moet hetzelfde bewaeren tot behoefte van degene die dat zijn gemaakt kan, en zal tot die eind drie na volgende Sonnendagen, naar den Dienst Godts doen kundigen, dat hij zeker verloren goed ofte geld in handen heeft, en zo binnen zes weken daar na niemand en komt, en het goed ofte geld zijn maken kan, zo verblijft aan den Heere, behalven dat hij den Vinder daar voor geven zal den Twintigsten pennik. Welverstaande, dat zo verre iemand die eenig goed gevonden heeft, 'tzelfde brengt ofte doet brengen in handen van den Pastoor ofte andere Geestelijke persoonen, om hetzelfde te brengen ter rechter hand, oft 't zelfde kundig ofte openbaar te maken, op dat het ter rechter hand mag komen, voor ene al eer dat het tot kennisse van den Heer is gekomen, wie 'tzelfde heeft gevonden, zal derzelfde abdan niet verbeuren, noch ook ter zaak van den vounden enig profijt hebben, maar onbeschadigd daarvan scheiden, gelijk hij daar aan is gekomen. 4. Wanneer dat gevonden goed iemand zijn kan, maecken, oft bewijs dat het zijn is, alsdan heeft de Heer ook voor zijn bewaarnissen den Twintigsten penninck, boven den Twintigsten penninck van den Vinder, maeckenode samen den Tiensten penninck, en moet ook de genen die dat goed zijn gemaakt heeft, alle gedaan kosten van publicatie oft verkundiging ende andere goed doen. 5. Als iemand eenige aide Schatten, Silver oft Gold penningen, oft ander Geld oft Goed en zijn eigen Erve en Gronden vindt, en dat men niet weet kan, wem die selven toebehoort, soo sulien als zulke aide Schatten, Silver ofte Gold penningen, ook Geld en Goed toebehoren den Eigenaar van de Gronden, zonder dat de Heer sulcx aan spreken magh (247). 6. Een vast Ingesetener desez Quartiers ofte Ruremundlese vierdendels, dem eenig Goed ofte Geld gestolen ofte ontduikt is, ofte dem zijn Goed ontvallen is, oft verloren heeft, soo hy den Dief, oft iemand anders hem onbekend daar mee bevindt, tot wat plaats datter zy, magh 't zelfde twee Naaburen te kennen geven, en alsoo zijn hand daarop slaan (248). 7. Des moet der geniger der sijn goet alsoo aen sieh slaet, den Officier terstondt, oft binnen vier en twintigh uren daer nae, oft eer soo hy kan , den weet doen, hoc, waer , ende w anneer 9 ende van wat persoon hy sijn goet aen veert heeft, soo hy den selven kent oft weet te noeraen, oock wat't selve goet is geweest, op dat der Officier den Dieff magh vervolgen ende straften , soo naer Recht behoort. 8. Ende oft der Dieff achterhaelt ende vervolgbt cijnde, liet goet van hem wurpe , ende loopen gaet , soo magh der gener dem dat goet ontnomen is , 't selve tot hem nemen , sonder aen den Heer misdaen te hebben , ende sonder den Ofticier sulcc behoeven aen te geven >, oft hem die Goederen over te leveren 249). 5147) j>od)ft auffattenb gtfrt ba* ©erbentfeffe Vlcdjt bem San* beäberrn feinen Xtjdl am thesaurus, ba bod) fonfl bce Sbee ber Legalität in (Leibern fo auSgebübet gemefett, wie irgenbwo. 2>ie !>ier auägefprod)eucn©runbfä6e auf bte unfreien ©uter aqgeroanbt (f. ob. 21nm. 118.) gebor* ber <5d)afc m'cfjt bem SSeftyer, fottbent bem ©utäjernt. *48) 2)er Seftfcer gift jebodj tttc^t e!)er afd Sieb, aW bii it)m ber £tebflat)f benuefen: Vl.i, §.a. n. 5. 6. ^49) Sit btefem 5öegnebmen ftegt burdjauS feine Sinbica* tt'on, ba ba$ $ßegnebmen ntifct ftofge einer ,ft(age, tuet* meljr eine auf crgeud)tlic^c £ulfe bc* @igentl?umer$ ifi. Digitized by 696 ©elbernjcM fcuibredjt. SftLS. Sit. 2. § 3. q. Macr, 290 vervoerd, der gener, die men met eenige gestelde goed bevindt, verklaarde hetzelfde gekocht of anderszins behoorlijk verkregen te hebben, en met de daad berekend waar hetzelfde goed in banden van de officier, ofte met goed gevallen van de vervolger, in banden van een derde persoon te stellen, tot dat zij met hecht gescheiden solden aan, zouden daar raad volstaan. Soo wie zijn geld of goed dat hem gestolen of afhandig is gemaakt, bevindt zich bij iemand wonende onder het Gericht, daar hij zelf woont, en niets daarop zit zolang niet slaan, maar willende hem verzoeken, moet dat bij de officier doen arresteren, en alsof in bewaarder banden doen blijven, en daarop voorts zijn vervoer doen. En als bij bewijs kan, dat het betreffende goed hem zelf, en niemand anders toekomt, zodan zal hem hetzelfde goed volgen los en vrij, zonder yet daarvoor te betalen, al waart ook op een vrije markt, ofte anderszins openbaar gegolden en verkocht: ten ware dat de cooperator hetzelfde naar behoorlijke afkondiging waar gebleven, gelijk hier naar onder den titel van verjaring zal worden gesproken. De welke ook plaats heeft, wanneer de officier van 's Heeren wegen eenige gestolen goed heeft aangetoond, het zij dat de dief daar mee gegaan is of niet, want hetzelfde de eigenaar, ofte de genen die dat toegewezen kan, hem hetzelfde ontfremd te zijn, ook alsdan moet volgen, voor zover behelzijkt de officier slagen behoorlijk loon van bewaaring. a5o) Sgl. HI. 4. 8. 3. n. 9. 10, 9?ad) ber <8orfd>rift biefrt Sfrtifel* Meint aHerbutg.$ Die SBinbicotivtt mit ber Sieb* jta!)l$f(aa,e $u fonfurriren, a5i) ©cr?pl)tt tft Der 26fle «Pfenning! — Digitized by Googl 1 ®e(bcrnfc6eö 8anbrcd?t. Styl. 3. Sit. 3. $• I. 697 DERDEN TYTEL. VanBeschudtrecht ofte Verna erderinghe. §. i. By wi^a ead^ waer op Beschudt gcdaea magh werden, ende die naeste daer toe^a). • i . Alle verkochte Huysen ende Erven , soo wel buylen tcn platten Lande als in Steden , mögen by die Magistractcn ende Gerichte tot behoeve van die Steden oft Doq>en be- schudt werden, ende gaen die Steden ende Dörpen voor alle andere Beschuddcrs, mits dat die tot dienste van de Gemeynte worden bekeert , als tot treckinge van de Straeten , Stadts- wercken, oft tot eenige Vaert, "Water-loopen, Hcerbanen, We- gen oft ändert: dergelijcke Saken. a. Vermögen oock alle verkochte Gronden van Erven ende Huysen beschudt oft vernaerdert worden by die Bloets- verwanten: Ende dat niet alleen ab die by versterff oft vci- a52) £)aö ©efbernfefie Wcd)t f)at fcfyr $afjfretcf)e Slnmcnbutt* gen (gätfe).be$ ftetractS. golgenbe jtnb bi* gemein* red)tltd)en, bte ficf> bort »orftnben: 1. ber 9ietract ber 231tit$t>ermanbten (gamtltenretract)/ 2. ber Sictract ber ©emeinbegfieber, 3. ber 9flttei'gentf)ümer unb 4. ber 9^ad)bam. «P a.r tt t u la r r ecf) t Ii 6) e STrten be$ SKetraetS (Tnb : , 1. ber SKetract ber ©eineinbe (n. 1.), 2. beir SRetract be$ 3»nöberm (n.7.), 3. ber SKetract be$ SKentengfäubiger* (o. 11.), 4. ber ftetract be$ @tgentbümer$ bei ber Seibjutfjt (n. 6.) unb bei ber Slftertmetfje (n. 15.). £ie fonfi üblichen Ketracte gegen bie £irrf)e unb gegen bie 3 u b e n f ommen im ®efoernfd)en nicf)t &or. Dit verder aan bij de beslissing, werd de stroom met zorgvuldige plannen besteed, met name bij het ontwerpen van de infrastructuur. Dit was nodig om de kosten te beheersen, aangezien de uitgaven voor de bouw van bruggen, dammen, kanalen, etc. enorm waren. Daarnaast was de keuze voor een bepaald soort materiaal van groot belang. Er moest een evenwicht worden gevonden tussen de kosten en de duurzaamheid van het project. Ook moest rekening worden gehouden met de beschikbaarheid van arbeidskrachten en de noodzaak om de lokale economie te steunen. Historische bronnen tonen aan dat de aanvoer van staal en andere materiaal een belangrijke uitdaging was. Er moesten gebroken staafjes worden verwerkt om de bruggen te stutten, en er was noodzaak om de bestemming van houten schepen te wijzigen om te kunnen diensten op de kanalen. De organisatie van de arbeid was een groot onderwerp van discussie, met name de verhouding tussen arbeiders en leiders, en de voorstellen voor een goed loon en arbeidsomstandigheden. De beslissingen die tijdens deze periode werden genomen, hadden een diepgaande invloed op de ontwikkeling van de infrastructuur en de economie van dat deel van Europa. De projecten die in die tijd werden uitgevoerd, zoals de Canal de la Sambre à l'Oise, vormden een belangrijke stap vooruit in de verbetering van de communicatiesystemen en de productie van dat gebied. Digitale informatiebronnen. 7. Men magh oock Beschudden alle verkochte Huysco 253) SBflf. fyftmi't bie abmei'djenbc $rariö be$ Cuilicf) ^ 53rrg. SKerfjte* »b. 1. 275. 2lnm. 87., roofelbf* ber »etract Wo4 bei ©tammgutern flott fanb. a54) 2)er 9?etract ftefyr gu wegen jeber Seraußerttitg. 3n n.3. 7. flnb batfer BerpfänDungen bemftetract un# terroorfen, ttml ftc af* Veräußerungen gelten. 255) lieber bad Scrfjaltmß bei ber Srbpaty f. IV. 4.$.5.n. 11. 256) B9L ob, »nm. 176, ■ Digitized by Googl ©etbernfcfjea ganfcredjt. 3^13. Zit. 3. $. 1. 699 , ende Erven, wanneer des Beschudders Huys oft Erve met den verkochten Huyse oft Erve t' saemen verbonden staen voor Grondt-Tins oft Renten, wie kleen ofte weenigh des Beschudders Deel oock zy. 8. D'welck oock plaetse heeft, al waert dat die Kenten ende Tins by scheydinge ende deylinge , verkoopinge oft an-' derssints op een Deel van den Pandt allceu gelaght waereo, die . gehalden waeren den sei ven Tins oft Last den ßeschud- der oft synen Pandt af te dragen. 9. Item, wanneer men eenige Erve oft Los - renten op syn goet verkodpt, mögen die Bloets-verwanten ende Maegea Binnen ses weecken ende drie dagen nae den weet, oft als die niet en is gedaen, binnen jaer ende dagb naer die gue- dinge alsulcke Renten beschudden, maer naerderliandt en wor- den sy daer toe niet ontfangen. 10. Insgelijcken, wan eenige Steden, Dorperen, oft an« dere Gemeynten eenige Renten vercoopen , mögen d'lngesete- nen van alsulcke Steden ende Dörpen oft Gemeynte , alsulcke Rente beschudden oft lossen, leggende den Cooper sijne pen- ningen, ende staende alsoo in sijne plaetse. 11. Item, als een schuldenaar erfelijke goederen of renten hij executorijl verkocht worden, zonder voorgaande uitschuiving en kerken geboden, met plekking van biljetten jaar en ses weken daarna gevolgd, en dat een ander rentier of crediteur daarvan niet en heeft geweten, noch anders geen middel van verhaal aan zijn schuld en weet, dan op de verkochte goederen, zo vermag hij diezelfde goederen verwaarderen, tot verhuiding van zijn verlies en schade, die hij anderszins bij gebrek van betalingen zou komen te lijden, mits houdende den coöper over al buiten schade aangetroffen. 12. Zo wanneer daar anders geen verwaarders komen, zo mag ook de naaste, hebbende huis ofte erve liggend naast hetgene verkocht is, 't verwaarderen ofte beschudden. 15. Als eenig goed verkocht is voor een bepaald prijs, al is dat al dan niet erve in betaling gegeven wordt, 't is gebeurd of niet, zo zal het bezudeerd zonder enige onderwijzing plaats hebben, en zal de beschudder volstoets, na betalende dezelfde prijs. 14. Nog als eenige gemeene huizen ofte gronden van erven bij den eenen deelhebber alleen zijn verhuurd, zonder weten en toestemming van de andere met-deelhebbers, zo mogen diegene die daar in niet bewilligd en hebben zich huisen beschudden, 't zy om diezelfde te gebruiken, oft daar mee hun profijt te doen. 15. Item als een Huerlinck ofte Pachter een Euvys oft Erve voorts aan een anderen verhuisd, zoodanig mag de Eigener oft Deyhaver die huizen binnen acht dagen na de wet beschudde, in zoverre hem van den eersten Huerlinck sukses te vooren niet is aangeboden, en zoodanig hem die Huizen gepresenteerd waren, zoude hij tot de veroordelingen niet ontvangen worden (261). 16. Maar als een Huerlinck een Kamer, Soldaat, of een deel des Huys verhuisd, zoude en heeft de Eigener zijn Beschud-recht, maar blijft als zulk een deel van het verhuisd Huys aan de genen die het den Huerlinck voorts verhuisd heeft. 17. De Man mag beschuldigd doen in den naam van syne Huysvrouw als Momboir der zelfver, zonder van haar daar toe enige bewillingheid oft volmacht van doen te hebben, en dat goed dat als beschuldigd oft veranderd is, wordt gebracht (259). 259) 93dm bløsen Xaufrid, is ter Retract unmöglich, weil sie Dilettanten betriebene Schätzungen beschränken muss, was caufrid nicht erfüllen konnte. Dieser betriebene Einsatz ist aber dem Xaufrid doch nützlich, folg. §. 260) Über die Abstimmung gilt aber immer die Erklärung. §. 1. n. 9. Digitized by Google 262) Over die Slaterrificatie f. IV. 4. §. 1. n. 9. 18. Des niettemin mag het gener van wiens eide het Recht van Beschut komt, in scheiding van den bedde die waarde van hetzelfde zo is, daarvoor opgeleggen, en 'tzelfde tot hem te nemen als patrimonium, maar de zelfbe prijs wordt tusschen de langst levenden en de Erfgenamen van de eersten afstlevigen gehouden en deel als onruilijk verworven goed, in plaats van d'welke die waarde is komend. 19. Van gelijkengerechtigd mag men verneerdern in de naam van een Kind, als het nog in de macht en gewalt van de ouders, het Erfdeel welke sijn Vader verkocht heeft, als het Kind van zichzelf daar toe middelen heeft, en dat onder Eede bij het Kind of andere die de verneerderning of beschuldiging tot des Kindts behoefte doen, uit zijn naam verklaren wordt, dat die tot des Kindts behoefte en met zijn penningen geschiede. 20. In het verneerdern van Goederen van bloedswegen verstorven, ofte verneerdt, gaat voor de eersten van de bloedverwanten, daarvan het goed is gekomen, en als die niet en verneerdt ofte beschuldigd, zo zal de tweede, derde, enz. volgende Verwanten van de zijde daar het Goed van komt beschuldigd mogen doen. 21. En zo die genoeg die beschuldigd willen, alle in gelijke graad zijn, zal de niemand die zich eerst te beschuldigen aangegeven heeft, voor de anderen gaan, en zo zullen alle beide zich op een tijdt worden aangegeven, zal de... <£ä unrb aber babet auf bie 2lbftatnutung »out ertfeu grroerber gefef)en, (außer bei ben nruerworbenett ®iu tern (n. 23)); bal)er gel)t bei etammgutern bte «tute, mot)et baS ©ut gef ommcu iff , ber anbern Unit t>or. Seit entgegengcfc(3ten ©ruubfafc befolgt bte 3üf. ©erg. 9>rari$ &b. I. ©. 275 *mn. 88. Digitized by Google 702 ©etoernfdjeö 2ant>mf>t. £$1.3. Sit. 3. $.2. Man voor de Vrou we , ende der altste op der Straete voor de joncxste daer toe ontfangen werden. 22. Maer oder geen en waeren van de rijde daer Tan het goet gekommen is , die begeerden te vernaerderen , soo solde daer toe van de andere zijde die naeste zijn , die den Vercooper het naest zijn bestaende, ende solde onder hun Luyden voorts die selve ordre ende maniere gehalden wer- den, als in den voorgaenden artijckel is gesaght. 25. Ende belangende die gewonnen ende geworven goe- deren , die stillen oock beschudt mögen worden by den nae- sten Verwanten soo , wel van d een zijde als van d andere zijde, te weten soo Van de Vaderlijcke als Moederlijcke zijde, des sal daer in der naeste van hun voorgaen , ende als sy beyden in eenen graedt staen , soo sal der d'eerste veraaer- dert oft beschudt gedaen heeft, der naeste daer toe wesen. 24* In't vernaerderen oft beschudden van gemeyne Huy- ser oft Gronden van Erve, 't zy dat die werden verkocht oft verhuert , gaet der meesten Deel heb bei* voor den minder : Ten waere dat hy die vernaerderinge niet voor bem selveo, maer voor andere wolde doen , in welcken gevalle sal daer toe ontfangen werden die tot sijn eygen gebruyck beschudt. §. a. By wien ende wanneer 't beschudt ofte vernaerderinge niet en magh geschieden *64). 1. Een bastard en mag geen beschuit doeny, al waert schoon, zodat bij bij den Prince gelegitimeerd, ofte wettig waar gemaakt, maar die bij naervolgende artikel wetten kind is geworden, wordt zowel tot het beschuit onterfd als een echte geboren wit kind. (265). 2. En vermogen ook niet die Geestelijke Stukken, Goddienst (269) . 3. Ingevolge de wetten van Berlijn (Tab. erbfähig: III. 7. §. 5. n. 3. — unb. analogie — retractief; digitale versie door Google) . 4. Sterven, nog enige andere, die geen Erfgoed gelden mogen, 'hetzelfde goed beschutten, het ware niet den naam van den genen die in hun Klooster ontvangen en geprofesseerd zyn, oft anderszins (366). 5. Die eenmaal het beschuit bevat afgegaan en daarvan vertegenwoordigd, die en wordt daar na ook niet ontvangen om te mogen beschutten, maar daar mee en zijn de andere bloedverwanten in hun beschuit niet verkort. 6. Ingevolge die genoeg die bij den Lyceum zyn geweest, en met van den Lyceum hebben gedronken, en tegens den koop niet en hebben gesagd, en werden tot de vervolging niet ontvangen: ten ware dat zijzelf hun gelag betaald hadden, of alleen als Getuigen daarbij gewest waren (267). 7. Erfdelen goederen verkocht bij decreet, ofte rechtelijke Executie en panden, niet kracht van Vonnis, of dat kracht van Vonnis heeft, en mogen niet beschut worden, als diezelfde naervolgende uittreking Jaar en zes weken voor de verkoop van hare Kerkgeboden, en aanmelding van Biljetten van verkoop hebben gehad (268). Als verscheidene Huisen, Erven, ofte Panden bij elkaar zijn gelegen, altemaal samen voor een bepaalden prijs verkocht werden, zonder enige onderscheid gemaakt te hebben hoe veel dat het een of d'ander verkocht is, alsdan en mag geen enkele daarvan de koop in deel beschudden, maar moet hetzelfde doen in het geheel. Ten waere der Cooper te Vreden waar daar af te laten volgen. Dabin geboren nodig ofte geverde, bij naief. IV. 3. 5. eveneens verder eigendommen erwerven soms. Ten. en. Vertrouwen feitelijke een ban tegen een stuk land, wegens gebrek aan kennis, 33 zette de contract getekend, niet wanneer er om de voorwaarden gewust en niet gefaamd, soms wanneer er overigste in de voorwaarden gewillig heeft. Gurd, Uitvaartzorg, verplichte contracten. Digitale bronnen in de kunst. St. 3. 5. i. Wanneer ook gebaamd zal worden, als veel personen een goed in een koop verkopen, daar toe verscheidene personen van elk Magistraat Recht van beschuldigd moeten hebben, want alsdan alwaar dat een van de koop het deel van zijner zijde of Magistratuur gekomen, alleen wilde verhinderen, en zou daar toe niet ontvangen worden, maar wensende het Recht van voorrang genieten, moet die in het geheel doen. Item wanneer iemand enige giften of oprichtingen doet, van Huis om Huis, Landt om Landt, of enige onvermogende goederen d'er een tegens d'ander, zonder enige Geld te geven, of goederen te prijsseren, zodat er geen Beschuldigingen: Ten waere dat die giften geschieden van goed tegens enige Los-reuten. 9. Ende in dem -val mag ik men dat verbuyst goed beschudden, mits die beft-penin gen van de Rente leggende oft eene andere gelijke Rente op goede genoegsame panden bewijsende, tot genoegen des gewesenen Rente-heffer, oft tot de zeggen van dergelijke Personen, hun des verstaande, oft die van den Gerichte daar toe gekooren werden. 10. Ingelijcx als Erfde tegen Erfe, wie voor gesagt is, verbuyst is, en een van de Mangelaars het verbuyst Erfe binnen jaar en dag weer gelt, door sich oft iemand anders, oft bewijzen kan worden dat in die aankoop onder de Mangelaars sukses afgesproken is, zal den naasten Verwanten van den Vercooper vrije staan d'en ofte d'ander te beschudden tot zijn keuze. 11. Item als op die mangeling eenig Geld toegestegen wordt, en dat het Erfe hoger bedrag heeft als het Geld, dan zal geen bescherming plaats hebben, maar zal het Geld zich hoger bedragen als het Erfe, zal het beschuldigd toegelaten worden, en om te weten wat meer bedraegt, zal goed en Erfe met den Gerichte en Naobuur gevorderd en geschat worden. 12. Desgelijk wanneer Vrienden ofte Mangelaars, ofte anderen die aan elkaar gerelateerd zijn, oft ook die door dienst ofte andere weldaden aan elkaar gebracht zijn, tussen hun eenige koop van Huizen ofte Erven doen, zal de Vercooper derfs niet met Edel tot behouden, dat hij hetzelfde Huis ofte Erve voor denzelfde prijs aan andere niet verkocht en zou hebben, als dan en heeft een beschuldiging van eenen naerdere Vriend ofte Maeg een plaats. 13. Van gereyde Goederen, persoonlijke Schulden, verschene Pachten, Actien oft Creditieën, die uit der hand, of bij Executie verkocht worden, en valt geen Beschuldigrecht: Ten ware dat die in Rechte strijdbaar waren tegenover den Besitter ofte Schuldner, In welke gevallen zij daar toe die naeste solden zijn, mits opleggende den prijs daarvoor gegeven, binnen 8 Weken na de weten. 14. Een Schuldner van klaren en onwidersprekelijke schuld, die daarop zonder waarschijnlijke Redenen strijdt, raakt, ofte gerapt aan de zijnde niet en betaalt, en is niet toegelaten zijn verkochte Handtschrift ofte Schuldbrief te lossen voor den prijs daarvoor verkocht, raakt die aan de Co-opper, na uitsicht van zijn bekentenis en belofte daarbij gedaan, schuldig te betalen. 15. Als iemand bij Executie ofte anderszins iets heeft gekocht, en zelf aan de Verkoper, ofte tot Wiens laste die koop is gedaan, noch ten achteren is, oft tot den zijnen niet en kan komen, die en is niet gehouden een ander tot vervangering t'ontvangen: ten zy dat bij haar zijn volle tachterheid goed doet. 16. Een Beschuldiging raakt dat Beschuldigd doen ofte in het werck stellen zo snel als den koop ofte huur is geschiedt, alwaar die Overdraght ofte Transport gerichtelijk niet gegeven, noch den tijdt van de huur ingegaan. 17. Een Schuldner die voor een bepaalde ofte onbepaalde termijn van jaren, maanden ofte dagen voor een zeker bedrag aan een ander verschuld is, en na die termijn niet betaalt, is gehouden voor het volle bedrag die verschuld te betalen, onafhankelijk van de redenen die hij tot niet betalen aanvoert. 18. Een Schuldner die om een bepaalde ofte onbepaalde termijn van jaren, maanden ofte dagen voor een zeker bedrag aan een ander verschuld is, en na die termijn niet betaalt, is gehouden voor het volle bedrag die verschuld te betalen, onafhankelijk van de redenen die hij tot niet betalen aanvoert. 2. So lang geen beschrijving of weet, Tan Beschrijving aan den Cooper en is gedaan, zo mogen Cooper en Vercooper in zo verre nog een Overdraght en is geschieht, oft die koop-pen volgen nog niet en zijn geteld, den Loop afgaan, en malkanderen quitschelden, ofte ook andere voorwaarden maken bij verhoogingen van den prijs of anderszins. 3. Des moet dit al geschieden ter goede trouwen, zonder dat zij van enige aanstaande Beschrijving geweten hebben, vervolgens zij daar mee gesucht solden hebben te beletten, daarover zij gehouden zullen zijn zich behoorlijk met Edeleid te beantwoorden, des versocht zijnde. 4. Als de Cooper en Vercooper malkanderen tegeval van den Koop hebben verlaten, zo en valt daarvoor aftrittig op, toeterd je ber, Retractagie op, toegelaten ber, tegen beperkingen bestraft zijn, Retractagie moet in, de 3e Sectie, Serie 9e, Die Retractagie, toegelaten nemelijk: 1. in de 6e Sectie, onbekend 3e Zaken, toetreden de 2e Rekker, de Retractie bekend, getekend met Zweringen gelden is, — bij Retractie toetreden de Dominee, de Zaken meerste Advocaat aan; — bij Zweringen alleen partijen, individueel aanstuk (n. 5. U.6., u. §. 4. volg. Xti. u. unt. 2e verminderd 290); 2. in Satire en Zagen, zonder 5e Zwingen, tevreden tevreden is; bij Retractie loopt naar gerichtelijke uitvoering aan. Restemben en Exemplaren zijn altijd de lengte van de griffie, ongeacht Overdrachten, of Zweringen vergezomen zijn, over niet (n. 8.). 272) Der SHetrabent fand vor Uebergang bei Szentbumi auf ben Äaufer, — als gefällt nach gesoffenem Äaufe unb vor ber gerüsten Uebertragung, — sein SHedjt außergerichtlich ausüben, aber er hat tod für seine Älage barauf; bette SHerjätjrung läuft mitbin noch nicht gegen ihn unb er muss nicht eher, als nach gefälschten Verträge sein SHedjt gebraucht. Digitized by Google ©ftoemfört Sanbrecht. §. 3. S. 3. 5. 3. 707 gen Beschuldigter, aber der Preis verhoogt oft der erste Vorwaarde verändert, so ist der Gener der tot den Beschuldigten will kommen, gehalten den Koop zu volltrekken, als die letzten Vorwaarden mitbringen, ohne dass er ihn auf den ersten Koop mag beroepen. 5. Bei Beschuldigung ist ordinär gehalten den Koop zu tun binnen Jahre und Tag, nachdem das Gut gerichtlich Voor Schrepenen ausgegangen und übergetragen ist, aber als dass über die Kirche Gebote oder Roepen getan werden, so soll der Koop müssen geschieden binnen sechs Wochen und drei Tage, vor der Sonnen untergang: 't is dass der Leen oder andere Gut ist. 6. Welche sechs Wochen laufen von dem Tag ab, dass das erste Kirchengeböt getan ist, und nach demselben ersten Geböt müssen die anderen Kirchengebote vervolgens getan werden, von veertien Tage tot veertien Tage, ohne Unterbrechung oder Aufhalten, und mit dem Übergang von den selben sechs Wochen und drei Tage, wird den Cooper von seinen Koop gegen die voraufgehendene und Beschuldigung versichert. 7. Nichttemin, wenn ein Erbvve verkauft ist auf Vorwaarde, dass dasselbe binnen bestimmten Zeit gelöst soll werden, so kann 't selbe auch binnen sechs Wochen oder Jahre und Tage, nachdem jene Zeit von Lösungen überstreichen ist, Beschuldigung werden. 8. Ende al is 't dat jaar ene dag hier vooraf verstreken, verstaan is geweest. Sowieso zal doch nu voortaan hetzelfde niet anders verstaan worden, dan te weten een jaar en een dag, aanvang van den tijd van de Opdracht, wie boven is gesproken, en zal hetzelfde jaar lopen zoo wel tegen uitlandsche, als inlandsche, weetend als onwetend, midden als onmogelijk, zonder dat iemand daar tegen met enige middel van restitutie of Stellingen in zijn eersten staat geholpen mag worden. 9. Maar den voorschreven tijdt van ses weken, en drie dagen zullen alleen plaatsen hebben tot opsien van meerderjaarigen en inlandsche, en niet tegen onmondigen of uitlandsche personen, die welke Millen altijd binnen dit lopende jaar en dag, na dato van de geschiedenis, tot de verlengde ontsangenen werden. 10. Alle beschuldiging moet geschieden tot des beschuldigers eigen profit en behoef, dervelke de beschuldiger, op bevel en versuik van de Cooper, met lijfelijk Eed gehouden heeft te verklaren, En of na die maal anders bevonden wordt, dan zal den overstrikt van den tijd van verstrekenheid den Cooper niet letten. 1 r • Ende om te meer verzekerd te zijn, dat het beschred is tot profijt van den Beschudder, zo is de Beschudder ook gehouden jaar en dag sinds zijn beschred, of dat hem beschred met Recht toe erkant is, het vervolgende goed onverkocht en onverloot te houden en of bij zelf niet en dede, zal daar toe de Cooper aangetrokken worden. 2) voor 2) ur 2) r cfeMer steelt in samenwerking met de Cooper. Cooper — Beschudder. Die Berichterstattung gefilmt, weil es nötig ist, die Tabellerfliktion aufzuheben. Der Kostenaufschlag beträgt. Gleiches gingen in Stücken von Nähe, oder verarbeitungen, und Remediern auf die Vielfalt von Kostenabfällen, disponiert auf den Zeitpunkt von der selben. Wir ordnieren, dass Over alles, und allgemein alles war, die vorschriebene Facilität von Verarbeitungen ist im Gebrauch, dass die selbe muss müssen geäußert werden innerhalb von fünf Jahren, nach den Bedingungen in Verträgen willentlich, oder nach dem Urteil des Kochten, in Verkäufen durch Recht, und dass der gesetzte Zeitpunkt innerhalb von allen Personen, ist es sy absent ist, minder von Jahren, oder andere von was Qualität sie sind, ohne dass dafür eine Restitution stattfinden wird. Als jemand ein gutes Gerichtelijks beschreibt hat, moet daar van binnen drei Tage daar nach dem Cooper den Wetten lassen, doen met eenen Gerichtsbode, op dat der Cooper geen andere kosten, met maken ofte berichten aangetoond goed en doe. En deswegen der Beschreiber suskelx niet en doe, zal hy gebaald zijn alle die kosten te betalen die der Cooper in het maken oft hermaken aan hetzelfde goed aangetoond zal hebben. In soo verneemt der Cooper den Beschreiber zijn beschreven niet en was gestaan, soo mag hij hem doen dagen voor het Gericht daar onder die verkochten goederen gelegen zijn, en tot dem ende aldaar tegen den Cooper alsulcken heist doen oft overgeven, als hem goed duurt. En deswegen soo verre die verkochten goederen onder verschillende Gerichten gelegen zijn, mag hij den Cooper doen dagen daar die meeste goederen gelegen zijn, oft voor den Richter daar onder der Cooper geset is. Soo verre der Cooper niet binnen 's Lands en is, noch geen domicilie oft woonplaats in het Quartier heeft, zal derzelfde gedaagd worden gedaagd zoals men gewoonlijk is abwesende personen te dagen, en dat ter plaatsen daar die verkochten goederen gelegen zijn. Der Cooper gedaagd zijnde, moet der Beschreiber ook met de Wetten van de fictie te weten, dat als de officier van justitie niet is uitgezonden om een fout te corrigeren, dit niet geldt als een principie van wetten, waarover het bovenstaande sin is. 375) 2>ett S5©rfd)tiftrtt irr n. 5—17. liegt ba* JMttcip jn ©runbe : baß ber SJtetratoenr t>oUftänbtg in ben <Son# troet eintritt ; — bieä ift fomol git feinem 9iu(en al£ in feinem ©djaben ju »erflehen , nomentlid) aber 311 SGufcen be$ tfäuferö. £er £ä«fer muß gan^ in bei* statu* quo gejicttt werben. Digitized by Google 710 ©elbernfcfje* 8anbre*t. fyl. 3. £ü,3. §.4. Schneider den selven datelyck bieden oft presenteren den rechten prijs , daer voor 't Goedt verkocht is , soo verre hy den selven weet, ende ingevalle neen , raagh ende moet het sclve doen, ende den prijs teilen binnen vierentwintigh uren, naer dat der Cooper die onder Eydt sal hebben verklart , ende syn Coopcerdel ten voorsebien gebracht , d'welck by ten versueck des Beschudders gebalden is te doen. 6. Van gelycken moet der Cooper presenteren ofte bieden den gebuerlycken Lycoop, te weten twee vao 't hör- dert , in soo verre der zelfiger Lycoop soo booge verdron- cken is, ende voort Armen geldt, den bondersteo peuoinck, ende den GoJtshcller. ... , 7. Item is der Beschudder gebalden den Gelder goed te doen alle noodige ende profijtelycke Repa rat ien, Kosten ende Wercken der goeder trouwen aan 't verkoebt Erve ge- lagbt , naer dat bem van den Beschudde die weet is gedaan, ende dat alvolgende den bescheydt daer van zynde , oft by gebreke van t selve, tottet seggen van goede Mannen , hun des verstaande. 8. Insgelycx is der Beschudder gebalden aan den Coop- er goed te doen alle afgequetene Renten ofte Tinssen , ofte immers sal der Cooper de zelf Renten oft Tinssen op die Panden halden in sulcken staet oft Gerechtigheid , van den tyt , als sy voor dato van de aflquytinge waeren. 9. Ende oft der Cooper den prijs van den koop, en andereclare uitleggen bij hem gedaan, niet en wilde ontvangen, en de verlangeringen bekennen, zo moet der Beschuldiger alle 't zelf onder 't Gericht leggen, tot last en pijn van den genen, die bewijzen zal worden oogelijk te hebben. 10. Ende aangaande 't geheel dat onduidelijk is, moet daar voor Goud en Zilver 1 eisen, en voor die betaling van 't zelf, als het geclart oft geliquideert zal zijn, Burgen stellen, en bij gebrek van d'en een of d'ander van sukkijn zal van zijn Beschuldigingen vervallen zijn. 11. Als der Koop geschieden is met bepaalde stukken ofte specia van Geld, te weten met Koningen of Rijksdaalders, Goudguldens, oft andere Munte en der Cooper bewijzen kan die zelfde stukken betaald te hebben, zal der Beschuldiger gelijkke stukken wederom te leggen gehouden zijn. 12. Dat welke te verstaan is, als zodanig niet bij bedriegende en tot kwaaartrouwen is geschieden, en dat aan niemand stukken gevoelhelijk te krijgen zijn, en zo niet, zal bij magen volstaan mits betalend die waarde van de zelfde specia, gedaan die gelden ten tijde van 't beschuldigingen, alles tot erkentenis des Gerichts. 13. Daarna, in zo ver de koop is geschieden met Guldens ofte Daalders, zal der Beschuldiger mogen volstaan mits betalend zo veel Guldens ofte Daalders in andere stukken van geld, als der Cooper gelogen zal hebben, en dat in sulke waarde, als bij den voorseidige Cooper gedaan is geweest. 14. Wat bewaart dat de Cooper het gekochte goed ten tijde van beschrijving aan een andere tot een hogere prijs verkocht had, dan heeft hetzelfde gelden voor de Cooper die hetzelfde heeft gedaan, zodat de Beschudder mag volstaan, mits betalend hetgene de eerste Cooper daarvoor heeft gegeven. 15. Wanneer een goed verkocht is, om daarvan de prijs op bepaalde termijnen of dagen te betalen, dan heeft de Beschudder diezelfde termijnen of dagen, mits stellend genoegsamen Caution ofte verzekering van de Verkoper tenzelfde dag te voldoen, en als hij datzelfde niet doet, zal hij tot de Beschuldiging niet ontstaan worden. 16. Die verzekering, gesteld zijnde, blijft de Cooper en zijn goederen van de koop ontlast, al waard ook zo dat de Verkoper de Cooper of zijn Panden en goederen niet wilde ontlasten, en blijft de Beschuldiging verbonden op gelijke voet en bij dezelfde manier, als tevoren de Cooper verbonden was gewest. 17. En alsof nu onlangs het gebruik is gekomen, dat die goederen met de Kersen't meest daarvoor biedende worden verkocht, waarvan alle die Hoogheren weten wat zij van elke hoogse hebben, dan zal de Beschuldiging schuldig zijn aan de Cooper niet alleen wederom te geven dat bij uitgezochte heeft, maar ook dat hij van wegen zijn hoogseclen die hij gedaan heeft solden hebben mag, en profiteren. §. 5. Gerechtigheid des Beschudders wegen die beschutte goederen. Een Beschudder heeft naar het Recht van den Cooper, en niet meer, en over zulks moet alle voorgaande Hueren, tot goed trouwen en zonder argument gedaan, van weerde houden: als waar het ook dat de Cooper zelf de Huering waard is geweest. Als eenige Huering ofte Verpachting voor dato van den eersten koop bij argument en tot achterdeel van den Beschudder-recht gedaan is, die en zal den Beschudder niet hinderlijk zijn, dan zullen gehouden worden, als of die niet en waren geschoten. Soo wanneer een Cooper ofte Golder van Huys ofte Erve, 'tzelfde naar den Cooper aan iemand anders verhuert, en dat de Cooper daar naar wordt beschut, soo gaat ook toe niet die Huere, en en magh de Huering die niet geniet: ten warant dat de Beschudder geloofde die van weerden te houden. 