title: Leer- en handboek voor geneesen heelkundigen, om de voorschriften van in- en uitwendige geneesmiddelen behoorlijk interichten
creator: Tode, Johann Clemens, 1736-1806. n 83218017
text: Het is een voortreffelijk middel tot genezing van oude ongemakken aan beenderen. De Balfs bestaat voornamelijk uit de Kalium-chloride, het Goud- en Zilver-poeder, en de Talk. Alle deze droogstoffen zijn opgenomen. Aan de andere zijde leveren Masik en Wierook, als zachte, prikkelende, zuiverende middelen, een bijkomende Balf op, waarbij dan ook de Terpentijn komt. Maar voor het overige is de Terpentijn vooral een gedaante-gevend bijvoegsel, dewijl zij aan zulke droogheid de vereiste samenhang geven moet. Met dit oogmerk zou men er meer van de Terpentijn en Talk behooren bij te voegen; want, zoals het nu is, kleef het niet genoeg. De Kamfer is, zoo men meent, een kracht versterkend bijvoegsel der verdeelende Ingrediënten, of liever een bijkomende Balf. En zij mag nut doen, wanneer de Pleister daarbij warm gebruikt wordt; maar veel zal er niet van in blijven. Dit middel heeft veel gelijksoortigheid met het voorgaande, is veel eenvoudiger; maar doet dezelfde heilzaamheid niet, als het voorgaande. De Balf is de Kalium-chloride, een, als een opdroogvend en verzagend Zink-mineraal. Het Goud- en Zilver-poeder is een kracht versterkend bijvoegsel, of liever een bijkomende Balf die tot een gelijk einde werkzaam is. d. De Olie is het gedaante - gevend bijvoegzel. ' e. Onmogelijk zal de Aalmei het zelfde kunnen doen, het geen de Turia doet, dewijl deeze reeds een "Zink- kalk is, en geene vreemde deelen meer bezit. a > Empläfrum de Meliloto. ( Mebten- ? | . Seb. cerv. 1 Ve E DJ. Chamom. co. bis Refin. alb. 35 vi. Cer. flav. ibiii. Gumm. Ammoniac. Baell. ä. Ziv. Collig. add. Pulv. Herb. & Flor. Melilot. ii. Ab/ynth. 3i. J F. Empl. #. Het moet weekmaaken en verdeelen, vooral Klier - gezwellen. b. De Meloten- bladen en Bloemen leveren de Ba- Ps op. c. Her kracht- verfterkend bijvoegzel heben wiji in de Alsfem.. " d. Ook is de Oldie van Kamille eene Bikömende Bafi Br e. Maar 26 VOORSCHRIFTEN van £. Maar te gelijk is zij een gedaante-gevend bij- voegzel. f. Over ’t algemeen dient her geheele Mengze/, het welk de Bladen en Bloemen moet omvatten, om daar aan de behoorlijke gedaante te geven. „ Echter moet de Gom- ammoniac en Bdellium ck Mochi- verfterkende bijvoegzelen tot verdeeling ople- veren. h. Zommigen bereiden van de plantachtige zelfftan- digheden eerst een fierk Afirekzel, en maaken daar wit met de noodige gedaante- gevende bijvoegzelen een Pkeifter. | i. Dit zoude ook de beste manier van. handelen zijn. 6. CEEXYV. Emplaftrum veficaiorium. ( Blaartrekkende Pieifter.) B&. Cer. fav. Zviii. Euphorb. pulv. 3i. _Terebinth. 3iß. Ol. Rofar. 5iiiß. Colliquat. add. Puiy. Cantharid. vi. F. Empl. a. De nuttigheid en het gebruik van deeze Pleiffer is bekend. Wij zullen op zijne plaats meer daar van zeggen. b, De tot Poeder gewrevene Spaanfche Wliegen le- veren hier de Bafis op. «. Het "GENEESMIDDELEN, 237 € Het Euphorbium , als een allerprikkelendst mid« del, is hier eene bijkomende Bafis. Wat de Rosten-olie moet uitwerken, is moeilijk te bepalen. De verdere ingredienten zijn gedaante-gevende bijvoegzelen. Effentia Abfynthii composta. (Samengezette Esfentie van Alstsein.) Be Summitat. Abfynth. Siv. Centaur. min. 38. Herb. Card. bened. 31. — — Chamaedrys. 51. Rad. Zedoar. 51. —— Gentian. 31. — — Angelica. 52. — — (of. dul. Cort. Citr. —— Aurant. 31. 38, Cardamom. Sem. Anis. 31. Inegi. © contus. absint. Spir. Vin. rectif. 35V. Per quatrid. digest. expr. & fl. £ Deze Esfentie is maaßversterkende en verwardende, en Over ’t algemeen vastheid-gevende, ook, wanneer de Natuur medewerkt, waterafdrijvende. Van een waare samengezette Basfis hebben wij hier een voorbeeld. Alle de twaalf ingredienten behooren tot het Plantenrijk. In de intoxicatie maakt men opmerken dat, daarbij de Bittere en Specerijachtige dingen zijn. De Anijs moet gemeenlijk den dienst van een parfum werbende bijvoegsel doen. Men mag echter met reden twijfelen, of zij onder zoveel dingen van een doordringenden smaak iets kan uitrichten. De Brandewijn is het enige gedaante-gevende middel. Effentia alexipharmaca st Antill.... (De gif-veerende, Esfentie van STAHL.) Rad. Angelica... — — Imperata. — — Helena. 31: — — Cardopier. 31. Fineeros, — — Pimpinella alb. A. Ziese Conc. absint., Spir. Vin. VE Bi. Per xxiv. hor.. digest. expr. floras. add. Effentia Scordal. Be 089. Het ingeweerde, verzachtende soffet, en dergelijke, door het zweet uitdrijven; maar door de geneesmiddelen, uit "Schietglas, bereid, is "hetzelfde buiten gebruik geraakt. De Bal is veelvuldig, voor serieuze aandoeningen, en vervolgens is hij ook de allerpaar Water-. Die 'in gelijke maat wordt bijgevoegd, en daarmee. GENEESMIDDELEN. De Wortelen onder elkander te rangschikken, is zeer moeilijk. De Brandewijn is een gedachte bijvoegsel; Billijk moet men vraagen, waarom niet even zo goed de Waterlokaan in een evenredige hoeveelheid, te gelijk met de Wortelen zoude kunnen worden uitgetrokken. Ook zoude men door een evenredige verhulling van de Esencien van de Angelica, en verdere Wortelen, met de Esencie van Waterlokaan, delict in hetzelfde middel kunnen bereiden. Effentia Corticis Peruviani mensuratum (Esencie van Kina, volgens HUXHAM). Cort...Peruv. opt. pulver. 5illis Flav. Cort. aurantiacus 3iß. Rad. Serpens, Virginica 3iil: Croci. Biv. Ether Spir. Vin. Gall. Ixx, Buc. Dig. col. CREENEN Eene heerlijke opwekkende, versterkende, zweetdrijvende Esencie, die in kwaadaardige Koortsen, na behoorlijke zuivering van de eerste wegen, heeft grote nuttigheid. De Kina is een zeldzame versterker. Daar is de Oranje-chil, een komende: De Slange-wortel is een bijzondere Basiss tot het opwekken van de levenskracht, en tot bevordering van het zweet. Men kan denzelfde ook als een kracht versterkend bijvoegsel beschouwen. De Saffraan moet verzagen, krampstillen, en dergelijke meer, en is alzoo een afzonderlijke Basiss. Misschien konde zij veel eer als een versterkend middel aangezien worden, dewijl zij aan het geheel een fraaije kleur geeft. Ah, in de Praktijk echter was het te irriteren dat zij weggelaten werd, dewijl zij bij veel Lijders naar het hoofd fijgt. 1. De Brandewijn is het beste gevende middel. 2. Gelatine Liquiritiae. (Drop.) 3. Rad. Liguirit. ficc. ge excort. is Incis macer. Ag. fervid. Colat. add. al oa Gumm. Arab. opt. Sacch. alb. 50g) & colat. cog. ad dimid. Ablata spum. Effund. Gelatin. in caps. Ol. Amygd. ill fü. & leni calor. excicc. Zij is eene Geneeskundige soort van Bonbons of Koekjes, die men in verkoudheid op de borst aanpreist. Men geeft zelden dergelijke dingen in een combinaison samengezet Voorfchrift; ik vermeen echter, aan mijn Lezers dienst te doen, wanneer ik ook dit Formulaar ontleen. De beide Ingrediënten, die de Bas in maken, zijn de Wortel van Zoethout en de Arabische Gom. Het Water is het middel; om het krachtige wit van de Wortelen uit te trekken, en om de Gom en Suiker te ontbinden, en mitsdien gedaante gevende. Dat het gedeeltelijk een niet blijvend bijvoegsel is, dewijl het meeste in het kooken en uitdroogen vervliegt, behoeft geen verklaaring. De Suiker geeft aan het geheel een aangenamen smaak, en is dus een verbeterend middel. De Olie is een niet blijvend gedaante-gevend bijvoegsel, mede tot de bereiding van vermits zij het Sambanden belet. Ceixk. Sulapium 2 Camphora. (Kamfer-drank.) Camphor. 31. 1. aa Terat. c. Spirit. Pin. alignot gun..& ade. Gumm. Arab., ope Ag. simpl.'g. si in mucil. redens. 3ii. Exaßte M. & paulat. afund: Acet. Vin. Bi. M. & add. Sach. alb. 36: Het is een Kamferachtig Geneesmiddel, niet onaangenaam, als wanneer de Kamfer minder omwonden is. VOORSCHRIFTEN van a. Aan dit middel kan men niet wel de naam van een Vulgaarium geven, dewijl het te leelijk smaakt, te dik is, en een walgelijk voorkomen heeft. b. De Basist is hier zekerlijk de Kamfer. c. Dan, dewijl het verkoelen en verkwikken mede tot het doelwit van den Geneesheer behoort, zoo is de zoete gemaakte Azijn mede een Basist. d. De Gom is vormgevend, dewijl zij de Kamfer omwinds. e. Ook is het Water en de Azijn mede vormgevende. Vulgaarium Rosatum. (Drank van Rozen.) Sach. alb. 25g. Ag. Rosar. fragr. 31g. Ebull. aliquoties & col. a. Het moet een hart-versterkend middel zijn, maar wordt meerendeels als een maak- en reuk-verbeterend bijvoegsel, in vloeibare Geneesmiddelen, tot gebruik voorgeheven. b. Het 'Rozen-water is de Basist om te versterken, verre het versterken kan. c. Ook geeft het de reuk aan het geneeskundig maar kan geen reuk-verbeterend bijvoegsel genoemd worden, dewijl het zelf de Basist is. d. De Suiker is een smaak-verbeterend bijvoegsel. e. Voor ’t overige zijn deze beide TEEN van wederzijden vormgevend. f. Het opkoken beneemt aan het Rozen-water terwijl van zijn vluchtige welriekende deelen. g. Veel krachtiger zoude dit Geneesmiddel zijn, wanneer deszelfs bereiding enkel in een ontbinding van Rozen suiker in Rozen-water bestond. Laudanum liquidum. (Arber Haustoff pr) Bus Extr. Opii. Zie Croc. auftr. 38: Cinnamom. Caryoph. arom. & 31g Pulverif. infund. Pin. Hispan. Bij Per quatrid. digest. cal, Sa eiphi. a. Het is een van de beste Geneesmiddelen, wit Opium in zak gedaan; tot inwendig gebruik. b. De Basfis is tweeledig: Heelkraam en Safran. c. Kaneel en Kruidnagelen zijn bijvoegzels, die de nadelige werking, namelijk de verflappende werking, welke men van het Heelkraam verwacht, tegen gaan en afwenden moeten. d. Doch dat deze bijvoegzels niet noodzakelijk zijn; en dat het Heelkraam, ter geneeskundetijd gebruikt, wordende, geen verbeterend en nadelig werkkend bijvoegsel behoeft, weet men thans. e. De Safran, als een middel, het welk alle de ongevallen van het Heelkraam bezit, zonder alle zijn deugden te hebben, moest uit de Laudanum worden gewonnen. f. Intussen doet zij, van wegen de schoone kleeding, qua wel? g. De Wijn is, als een oplosend en uittrekkend middel, het gedaante gevend bijvoegsel. h. Voorts is de gepaste Gifte van het Heelkraam, in genen teug een Water, SARBERS het beste Laudanum. i. CCLXXXII Loch fanum & expertum. (Lijksmiddel voor de Borst.) Be. Amygd. dulc. excort. 31 Ag. Foenic. — Anis, 3 Eus. faht. Comm. Tracac. var — Arab. 3. 38. — Rad, Jrid. Flor. 31. j. Tot bevordering van de uitracheling in een hoest, waar de Slijk te hals em-taam is, moet dit Lijksmiddel dienen. k. Ik heb het alleen als een voorbeeld van een moeilijke bereiding opgegeven. l. Eerst moet hier een Amandel-melk, en vervolgens het Lijksmiddel bereid worden. De Amandelmelk maakt de Bals, en alle leverige Rüvosspekm, zelfs de Seile, een bijkomend middel. GENEESMIDDELEN. De Bals, die met haar tot hetzelfde einde werkt, is evenzo met de Amandelmelk en de Gommen, die eerst in de Amandelmelk ontbonden worden, een gedaante gevend middel. Dat men, benevens de Arabische Gom, ook Gom-Dragant genomen heeft, is een gevolg van den smaak der Ouden, om veel onder voor te komen. GELXXIV. Mixtura resolvens. (TER Mengsel.) Tinctura. Antimon. tartar. Effent. Pimpinela alb. Succus. 2. Zand Sapon. alba Zand Tot opening van verstopte ingewanden moet dit middel dienen. De Zeep moet de Hoofdbals zijn. De drie uur vocht moeten de bijkomende Afters opleveren, maar hoe zij dienen, om de ingewanden te openen, is niet wel te bevroeden. Voor ’t overige zijn zij, als middelen tot de vorm der Zeep, gedaante gevende bijvoegselen. Scheikundig bekeken, is het in ’t geheel geen goed Mengsel; want de Brandewijn, die zelfstandig met een zelfstandigheid bezwangerd is, zal moeilijk een Zeep behoorlijk oplossen, en behouden. Alle bijvoeging van waterachtige Vochten zal een scheiding te weeg brengen, vermits de Brandewijn Zijn opgeloste zelfstandigheid dadelijk laat vaaren. CCLXXV. Morborum antimoniales, (Kokken van Spiesglas.) Sachcharum alb. in Aqua Cinnam. ad debit. con- Cokt. Antimon. praepar. iii. Amygdala dulcedina excorta. Elaeocarpum Citri. Macer et form. Morborum, pond. z. Zij moeten bloedzuiverende zijn, en vooral in huidziekten dienen. Het gezuiverde Spiesglas is hier de eenige Bals. De Suiker en Amandelpitten zijn gedaante gevende. De Citroen-suiker verbetert de smaak, die bovendien door de suiker en amandelen aangenaam gemaakt wordt. Het hoofdmiddel is in deze koekjes zeer omwonden. Echter mogen kinderen nog wel geneesmiddelen in deze gedaante innemen. Paast Althea. (Koekjes van Althea.) Rad, Alth. concis., ziv. Ag. fontan. ibviii. Geneesmiddelen, > ed Cog: ad' dimid. colat. add, Ms Gumm. Br op. a Sacch. alb. ö. ibiiß. Cal, leni igne ee ai ad confus. Bin; db igne remot. ac celer. agitat. paulat. add. , Album. conquass. Ovor. rec, XX» Ag. Naph. opt. Ziv. Ferm. Pasty, Amyli pulv. afpergend. a. Heeft bijna dezelfde nuttigheid, als de hier vóór genoemde Drop. b. De Hoofdbasiss is de Wortel van Althea, giet liever het geen daar uit getrokken wordt. c. De Gom en de Suiker zijn bijkomende Basissen. d. Het Water en het Wit van Biëren zijn gedaantesvervormende middelen. e. Het Water van Oranje-bloesem geeft eenen aangenaamen geur, die echter niet lang stand houdt. f. De Breef van Meel is een middel ter omkleeding, het welk belet, dat de Koekjes niet aan elkaar kleven. Pilulae Ethiopische Pillen.) Z. Biksie Vive Pr zVie Sapon. alb. Hisp. Refin Gummi Guajac. pub. ä. 38. dd perfect. exsuction. trii. add. Sulph. aurat. Antim. tert. praecip. ZB. Syrup. comm. 9. fi F. Majola Pillul. Q 4 5. Men VOORSCHRIFTEN van a. Men gebruikt deze Pillen bij Venerieke en andere kwaalzappige Liéders. b. Het Kwikzilver levert hoofdzaakelijk de Basissen op; doch de Spijsglas -zwavel en Hars van Pijnhout moeten tot gelijk einde medewerken. c. De Zeep en de Syroep zijn gedaante-gevende bijvoegzelen, d. Smaak- of reuk "verbeterende, bijvoegzelen zijn hier niet noodig, dewijl de eersten bij Pillen niet vereist worden, en deze Pillen weinig of in 't geheel geen reuk hebben. e. Echter is men gewoon de Pillen met een gezaaid Poeder te bestrooien, ofte verzilveren. Pilulae Balsamicae stam. (Balsamische Pillen van STAHL.) Gum. Gumar. Heder. - Funep. in FARMA, Extr. aquae Aloes. Myrrh. a. 31. en Punct. Rhei. Hellebor. nigr. &. 3V, Trifolium fibr. Absinth. Card, ben, ä. 28. Fumar. 3v. Terebinth. 31. M. F. Mall. Pilular. GENEESMIDDELEN. Ze moeten verstoppingen in de ingewanden weg nemen, de krachten der spijs-vertering weer herstellen, en open lijf doen houden. De Bals tot verdeeling is gelegen in de Haren, en bijna alle de overige Ingrediënten. De laatste vier leveren de Bals tot versterking op. De Bals, tot bevordering van den stoelgang, is gelegen in de Aloë, Rhabarber en Nieswortel. De gedaante-gevende middelen zijn ten deele de Extra's, maar voornamelijk de Terpentijn. Pilulae foetidae. (Pillen tegen de opstijging.) B. Alfae foetid. Ziss. Kamfer. 38. Confus. add. Caster. opt. ziss. Ol. Corn. Cerv. def. gutt. 20. F. Maj. Pilul. h Ze worden als krampstillende, in allerlei toeval van opstijging, gegeven. De Duivelsdrek en Bevergeier leveren de Bals op. De Kamfer moet almede daar toe behoren. De Olie van Harishoorn is gedaante-gevende, voor zover zij tot het samenhangen van de Pillen-deeg medewerkt. Doch wegens haar icoelijken reuk komt zij met de Bals overeen. 252 VOORSCHRIFTEN van EEE Pilulae de Gambogia. (Gummi - Guttu- Pillen.) Bu Aloes Socotr. Esit. Helleb. nigr. Mercur, dulc. Gambog. 3. Zij. Ol. Funip. ziß. Syr. de Spin. cerv. g. fi F. Mafj. Pilular. a. Deze Pillen zijn sterk ontlastende, en kunnen tegen de Lindworm dienen. b. De ontlasting-verwekkende Bals bevat uit Gummi-Gutte, Aloe, en Extra van Nieswortel. c. De zoete Kwik is, wanneer er Wormen schuilen, een bijzondere Bals. d. Voorts is zij, zoo wel als de eerstgenoemde ontlasting-verwekkende, en de eerstgenoemde zier beurt en middelen ter ondersteuning, voor zoo verre zij beletten, dat de Kwik wordt ingezogen. e. De Olie en Syroop zijn gedaante-gevende bijvoegzelen. SISCEXKXKÜNE "Pilulae Mercuriales salagogae. (Kwijk verswekkende Kwik - pillen.) SR» Mercur. wi ziianı.nı ıl Bals. sulph. zii. hr Ter. ad exßinit. & add, Kes GENEESMIDDELEN. 251 Resi-Gusjac. 5i. Extr. Liguirit. 3ie. F. Mafj. Pilular. a. De naam toont de nuttigheid en het gebruik gepast. b. De Kwik is de Bals, als antiveneriek zijnde. c. De Harst van Pokhout moet, als bloedzuiverend, de een bijkomende Bals uitmaken. d. De Balsme van Zwavel, die de Kwik bereid en tot vercementing met de Harst geschenkt maakt, is een gedaante-gevend bijvoegsel. e. Het Sup van Zoethouw geeft aan het chei de gedaante van een Pillendeeg. $ CCLXXXII Pilulae seiliticae. (Pillen wit Zee-ajuin.) %. Sapon. alb. 3i. Gumm. Ammon. Milleped. praepar. Seil. praepar. A. 3%. Bals. Copaib. 3i. M. F. Mala Pilul. a. Zij zijn pis-afdrijvende, en worden vooral in de Waterzucht aangeprezen. b. De Bals is de bereide Zee-ajuin. c. Medewerkende bijkomende Bas zijn de Gom ammoniaca en de Pisfebedden. d. Ook zoude de Balsme mede hier toe behooren, wanneer ga hoeveelheid niet zoo gering was. VOORSCHRIFTEN voor het gebruik van Balsem en Zeep. Deze Pillen worden in de Apotheek veelal te oud en te krachteloos, wanneer zij niet dadelijk gebruikt worden. Pulvis absorbens nitratus, (Oplossend Poeder met Salpeter). Conchar praeparatus ZIV. Nitr. depuratus zii, M. F. Pulv. Het moet zuur voelen oplossen, en tegelijkertijd werken om te koelen. Tot elk van die einden is hier een basis, Dus is zij tweeledig met opzicht tot de aanwijzing voor gebruik. De Oesterfchelpen zijn een oplossend Basiss; de Salpeter levert een verkoelend effect. Dit Poeder is eenvoudig, maar, Scheikundig beschouwd, deugt het niet veel. De Oesterfchelpen zijn een lichte laxatief middel; zij maken met de zuur meer een stoppend, dan een ontlasting bevorderend werkt; zij kunnen ook met de ER: een Pap maken, die de Maag, bezwaarwt. Er behoorde dus in derzelver plaats witte Mag-wesefia gebruikt te worden. Pulvis conthracedinus. (Scherpte verzagend Poeder.) De aa wijst de deugd aan, Wat dit nu voor een scherpte zijn moet, beweeg ik niet te weten. Eene zuurs scherpte, zoo als zekere Apotheek zegt, kan het niet zijn; want wie zal de Oesterfchelpen, die reeds met een zuur verzadigd zijn, tot Oplossing geven? Ook zou ik het raden, om de Spießglas-kalk te geven, wanneer er een zuur scherpte in de eerste wegen was. Het moet dus alleen door het zweten werken, en op die wijze het bloed zuiveren. Derhammen waren de met zuur verzadigde Oesterfehelpen de Balf, en het zweetdrijvend Spijsglas ect kracht-versterkend ondersteunend middel. Ook moesten de eerstgenoemden dienen om de Spijsglas - kalk te verdeelen, en aan de werkende Gifte de behoorlijke hoevechtheid te bezorgen. Het geheele Mengsel is dit onderzoek niet waarheidsgetrouwd. Het is een model, — maar niet ter navolging. VOORSCHRIFTEN voor het gebruik van Pubis purgativus (Poeder tegen de Ongedaantheid). Limazol martiaal subtilis, Rad. Auri praeparatus, Coral ruber preparatus, Cornu Cervi fumans, Cinnamomum Amomum, Saccharum album, M. F. Publicus subtilis. a. Het moet voor bleek, ongedaan Vrouwen dienen. b. Het Ylzel van Staal is de Hoofdbalf tot versterking. c. De rode Koralen moeten opgeflorpen, en maken met de Harsinhoorn een bijzondere Balf. d. De Wortel van Kalfsvoet doet wat men wil. De Ouden verbeelden er zich veel van. e. De Kaneel geeft een dankbaar Smaak, tegelijk met de Suiker. f. Zij kan ook als een bijkomende Balf van het Ylzel van Staal aangemerkt worden. g. De Suiker verdeelt de verdere Ingrediënten, en is dus verantwoord gevende. h. Over ’t algemeen is de Suiker tot dit gebruik des te geschikter, dewijl zij eenen goeden smaak heeft, en geen kwaad uitwerkingen te weeg brengt. i. De Gifte van twintig druppels bevat vijf druppels Ylzel van Staal, hetwelk een zeer zonderlinge Gifte is. Dulcis laxans (Lemuz Zuiverend Poeder). Pulvis Rad. Jalapp. 3ii., Arcan. duplic. 3is. a. Het is afwezend, of liever buikzuiverende, en een goedkoop en eenvoudig middel. b. De Balf is het Poeder van Jalapp. c. Het Zout is een bevorderend ondersteunend middel. CCLXXX & II. Pulvis vermifugus. (Wormpulver.) B. Flor. Tanacet. et Sem. Santonicum. Siliquum Sal. martis. 31. CERR, F. Pulvis. a. Dit is een worm-afkeuren en verfoeien middel. b. De Reinvaar-planten en het Wormkruid zijn de basis, om de Wormen te doden of te verdrijven. c. Het Zon van Tier en een afzonderlijke BASIS, als zijnde versterkende, en mitsdien een nieuwe manier van fijn verhoedende is. a. BE S. CCLXXXVII. Sal volatile oleifum sive. (Het vluchtig olieachtig Zout van SIVLUS.) Cinnam. Zingib. Nuc. Moschata. Rad. Galanga. Angelica. Calamus aromaticus. Malva sylvestris. Cassia odorata. Caryophyllus aromaticus. Cubebum: Zingiber. Gran. Parada: Cardamomum minimum. Sem. Coriandrum. Foeniculum a. 38, Concentratus & confundendus affund. Spir. Vin. resuscitans. Belle Per triduum digest. add. Spir. Sal. ammoniacal caust. tiv. Leniter igne dep ad tubum. a. Dit middel is tot het opiumachtig werken en versterken der Zenuwen, zowel in- als uitwendig, in gens b. b. De gezamenlijke specerijachtige NEE: den leveren de BASIS op. c. Onder de gezamenlijke is de Kaneel de HoofdBASIS, als uit de opgegeven hoeveelheid blijkt. d. Wanneer men echter tot dezelfde einde meer BASIS hebben wilde, zouden Anise, Noormuscaat en Kruidnagelen voldoende geweest zijn, en men had de overigen kunnen ontbeelden. e. Vooral is het onbegrijpelijk, wat men van den Valeriaan-wortel, die veeleer het dertiende gedeelte der te zamen genomene BASIS uitmaakt, heeft kunnen verwachten. f. Gezien, dat dezelfde, als krampstillende, een bijkomende BASIS moet opleveren, wordt zelfs deze werking door zoveel, en gedeeltelijk zoveel sterke Specerijen verdoofd, en als vernietigd. BOEK. Want dit blijft altijd zeker, dat Geneesmiddelen van eenen schikken aart, die juist door deze eigenaartige deeltijens, op een zekere, nog niet te onbeduidend manier, op de Zenuwen werken moeten, geene welriekende bijvoegzelen gedogen, die met de eerstgenoemde synleg zijn. De sterke Brandewijn is het middel tot uittrekking van de olieachtige, en dus een gedaante gevend bijvoegsel. Het vluchtig Loogzout is een kracht versterkend ondersteunend middel. Dit gaat alleenlijk alleen met opzicht tot de lichamelijke werking, waar door de zenuwen sterker geprikkelde, en mitsdien opgewekt worden. Anders kan een vluchtig Loogzout eigentlijk niet versterken. Voor het overige is zulk een vluchtig olieachtig Zout even goed vers te bereiden, als wanneer men een of meer specerijachtige Olien met het vluchtige Loogzout samenpart. Voor de R $ VIII. ECLXXXIX. Voorwaarden van S 6 GENEESMIDDELEN. Species resolventes externae. (Verdeelende Kruiden tot uitwendig gebruik. ) Herb. Abrotanum. Se Menstruum. Menta. Origanum. Flor. Chamomilla. Sambucus. Bacc. Laurus. Ginkgo biloba. Tot Kruid-compressen en Stovingen worden deze Kruiden veel gebruikt. Alles daar in is Balsam, of bijkomende Balsam, zoodanig men het noodig vindt. Bloemen van Kamille en Vlier zijn tot verdelend Kruiden bij mij voldoende. Spiritus matriculoris. (Geest tegen de gebreken der zwemmoeder. ) BR. @Massa. Myrrha. Olibanum. Tenuis pulvis cum Olejum Turpinae per deleger. In papyrus mollibus subactis & leniter calcatum, ficcare additum Spiritus Vini rectus libenter. Per triduum digestum desillus. Men gebruikt deze Geest als een zenuw-versterkend middel. De Mastiek, de Myrrhe en de Wierook maken de Balsam wit. c. Het gefermenteerd Wijnzout, als een bevorderd de ontwikkeling van het werkzaam in den Brandewijn, en is dus een gedaante gevend bijvoegsel. d. Wellicht het waterige in dit Loomzout door het droogen vervliegt, en het Zout zelf, als tegen het vuur bestand, onder het overhalen niet mee in de hoogte kan vliegen, maar op den grond blijft liggen, is de Wijnsteen- olie hier een niet blijvend bijvoegsel. e. Het Alcohol, of de sterke Brandewijn, neemt de fine vluchtige deelen der drieledige Balf op, en is dus ook een gedaante - gevend middel. Unguentum Egyptiacum. (Egyptische Zalf.) Re. Virid. aeris pulver. 3v. Acet. Vin. fori. 5X Sorbit: \add. Mell. opt. Zxv. Cogs sub perpet. agitat. ut F Unguent. a. Deze Zalf is bijtend, en wordt tot zuivering van zeer vuile Wonden gebruikt. b. De Balf is hier enkel het Spaanse Groen. c. Dan, hetzelfde behoeft niet tot een zeer fijn Poeder gewreven te worden, dewijl het in den Azijn moet opgelost worden. VOORSCHRIFTEN van d. Gedaante-gevende bijvoegselen zijn de Azijn, als het oplosend middel, en de Zout, als het welke de dikte geeft. e. De kleur van deze Zalf, waar door zij zich van zoveel anderen onderscheidt, is groen. f. Het is een wezenlijk voorrecht van dit Geneesmiddel, dat het zo eenvoudig is. Unguentum Ren (Ettermaakende Zalf.) B. Terebinth. 16ß. Pitell. Ovor. N°. IV. Trit. add. Ol. Hyperic. Ziß. Pulv. Oliban. Moyrrh. ä. ziiie Lenisf. igne collig. ad confift. Unguent. a. Uit den naam blijkt reeds de werking. b. De Terpentijn, Wierook en Myrrhe leveren de Balf op. c. Het Oleum Hyperici is een kracht versterkend bijvoegsel. d. Wederom dienen alle Ingrediënten tot bewerking der gedaante. De Dooren van Eieren dienen voornamelijk, om met de Terpentijn een Zalf te vormen, welke door de Olie dunner, maar door het Poeder weer dikker wordt. GENEESMIDDELEN, Unguentum album Camphoratum. (Witte Kamfer-Zalf.) Re. Ung. alb. simpl. frig. Zij. Camph. c. Ol. amygd. trit. 1 v1. Dient mede, om te verdelen. Men wacht zich echter voor het gebruik van deze Zalf, wanneer er een inwendige scherpte onderloopt, die daar door zou kunnen worden teruggedreven. Hier zijn twee Basissen; de verkoelende en verzagende is het Zuidwit, de verdeelende de Kamfer. De witte Zalf is het vormgevend middel. Unguentum Balsamicum. (Konings-Zalf.) Ol. Oliv. 1 v1., Cer. flav. 1 v1., Ref. Pin. 1 v1., Pic. nava. 1 v1. Lento igne collig. add. Terebinth. 1 v1., Calid. & collat. add. Puni. Oliban. 1 v1. Voornamelijk gebruikt men deze Zalf tot langzame genezing van Wonden, door blaartrekkende Pleisters te weken gebracht. Voorts geldt vanzelfs dezelfde, het geen hier vooren van den Balsem van Astra gezegd is. De Balsem tot prikkelen bevat in de Hars, Pik, Terpentijn en Wierook. Om de vorm te geven, dienen voornamelijk de Oliën en de Wasch. Echter maken deze ook een Balsem tot weekmakend, voor zoverre zulks met de sterke en prikkelende middelen bestaan kan. Wijders behoren alle de ingrediënten, elk op zichzelf, tot de vormgevende bijvoegzelen. Unguentum de Althaea. (Heemst-Zalf.) Mucil., Rad., Alth. 3 v1., Sem. Vonnar. 1 v1., Lin a. 1 v1., Butyr. non salit. 3 v1. Cog, ad exhal, hum. & add: Puls Rad. Curcuma. 31 Collig. © ab igne rem. adjective Bel add Terebinth: 31. a. Tot weekmakers, verflappers en verzagten; wordt deze zalf gebruikt. b. De Basi is de Silym uit de Hemst = wortel, Fenegreek en Lijngzaad. c. De ongezouten Boter is een gedaante- 2 middel. d. Daar toe behoort ook de Terpentijn, als die de kleverigheid en dikte verfchaft. e. Het Poeder van Curcuma geeft de eigenaartige kleur, en is dus een vercierend middel. f. Maar tevens dient het om een behoorlijke dikte te bewirken. g. Drieörleien Silym had men niet noodig; de stam van Hemst-wortelen zoude voldoende zijn. TODE, GENEES- MIDDELEN. L b. De Basi is de Silym uit de Hemst = wortel, Fenegreek en Lijngzaad. c. De ongezouten Boter is een gedaante- 2 middel. d. Daar toe behoort ook de Terpentijn, als die de kleverigheid en dikte verfchaft. e. Het Poeder van Curcuma geeft de eigenaartige kleur, en is dus een vercierend middel. f. Maar tevens dient het om een behoorlijke dikte te bewirken. g. Drieörleien Silym had men niet noodig; de stam van Hemst-wortelen zoude voldoende zijn. 