title: Krinke kesmes all versions
creator: hendrik smeeks
text: "Karınke Kesme" 147 voor fijn goedheid. : Veelmaal op elken dag, zag ik met vreugde naar mijn koft, Mijn Brandewijn nog winnend had ik niet aangeroeerd, ik bewaarde die voor een zieken dag, echter kreeg ik lucht, en ineens een voorzien, nam op een morgen wat Brandewijn: des middags wat Vlees eetend, nam mijn half tinnen kopje vol Spaanse Wijn daar toe; mij dagtekening of ik met Goden ter Bruiloft ging! daar mee was het tap toe, voor een lange tijd. En nu was mijn dagelijks werk, Zout maken, Vischen vangen, die te koken, brauwen, en drogen ; Kisten en Manden te maken van veel soorten groot en fijn, die van binnen en buiten met leem dicht te maken, en dan te drogen, hout te hakken en te drogen, waar van altijd een hut vol in voorraad had, nevens nog een grote mijd of staapel; ook had ik een braye mand vol gedroogd schraapvel van hout, dat vliegens met een brandglas vuur vatte. Dit was nu alles wel, ik leefde vrolijk en gerust in mijn eenvoudigheid. Ik had ook een goede hut gebouwd aan de kant op de leemitrand, waar in zinde, kon vischen, flappen en kooken; dit was een plezierig ding: ik had ook een hut gebouwd op den heuvel of berg, maar die blemden ik nergens om de grote houwer mee, naar een uur gaans naar gis-." ' Ik zag, zag ik, als een heel moeras bijna bij de rivier vol vissen staan, en vele vissen langs. Bevalling van het Koningrijk. Het was een moeite; dog ik maakten in mijn fortwerfen een leemen vloer, welke glad en snel opdroogde, dat braaf was, maar te koud voor mijn bloote voeten; ik was blootsvoets, om mijn schoenen en kleeren te sparen, en was bijna naakt, om mijn goed te bewaren, mijn hemden en kleeren werden oud, en mij ook te klein, als ik een onderkleding aan trok, liet ik mijn hemd uit, niemand kon mijn goed meerder sparen en bewaren dan ik; echter moest ik eerst van mijn hangmat, doen van mijn buksak mijn kleeding, en sliep op drooggeblazen blaadjes in een gevlochten bedstee, dat heel goed was... De kom verfchafte mij Vlees na begeven, gedroogd Vlees was mijn Brood, die ik tot het gezogen of gebraadde, en werd mij zeer wel; nu, en dan schoot ik een wilden Stier; ik bouwen hutten in overvloed uit tijdbedrijf, en had nu al dertien; tevens een galerij aan de kom. Mijn Baard begon uit te botten, een teken dat ik hier al lang gewoond had; dog ik was al tijd vrolijk en gezond. ' Eens op een tijd wensende te zien waar de Rivier van daar kwam, nam mijn roer en de kant; dit kwam mij wel, een goede res wordt biefen gesneden hebbende, verspreiden die. Van zeer om te drogen, blijft voorts een... Bos "nam die meest om lamp-lood te maken, al zoveel vet in voorraad had, want nu en dan schoot ik een wilde stier aan. Lamp-lood hebbende, maakten ik een loden lamp "als matroos te scheep-doet"; nu branden ik des nachts ligt, dat mij grote vreugd was. Na eenige dagen haalden ik verfijnde dragers droog vlees, verfijnd en te drogen leggend, vervolgens als zodanig een hele hoorn voll, hier maakten ik matras van, om op mijn bladeren te leggen, dat uit de kunst was; en maakten ook deken om over te dekken, veel begeerd. Eindelijk, ik kleedde mij in biefstukken, wat kan de armoede niet verfijnen! En nu deed ik bijna niet als matras te maken van biefstukken, zoveel mogelijk van allerhande fatsoen. Sow. Dus leefden ik een geruimen tijd wel te vreeden.. -De vloer van mijn fortres had ik nu met vlechten matten bedekt; ik had ook wel acht of tien Stieren-vellen gedroogd, zoodanig als die konden afvallen, deze waren goed voor schoenen, kolen, enz. Nu was ik geheel bekend in het Bosch, en wist waar de zon op- en neer ging; aan zon opgang was de Zee, tegenover de Rivier was de Zon middag, aan zon ondergang was het Bosch en Land. Eens op een tijd begon het wittere Zee heel harder op te blazen, dat hand over hand toe nam, met donder en bliksem, dat het boos scheen om te waaijen; het stormde zo verwaarloosd, met regen en felle donderladingen, dat ik, alhoewel in mijn Kasteel was, geheel benauwd werd, en van schrik niet wist te bergen; ja, Boomen werden uitgerukt, de Wind gaf zomerlijkt flagen of het donder-flagen waren; dit duurde wel twee dagen en nachten, als wanneer het bedaard werd. Ik zag de Lugt nog flink trekken, ging op den Berg in mijn uitzicht, de Zee was nog zeer hoog; en weer afkomend, ging wat Vissch vangen, onder her Visschen be- Kon de wind weer hand over hand aan te nemen. Met een mand met Vissch naar mijn fortres gaande, begon het als vooren hoe langer hoe harder te stormen. Herkwartier en volle Maan, de Wolken scheen over de Maan te vliegen; ik zat in de Vijver van mijn Kasteel, alzoo het droog weer was. De Maan werd... Deaal. Langzaam duister, even als cen reis. Dat 2 verfzrikte en gevangen huisdeed gaan; Mijn lampa brandt, en ik ging, naar dat wat Vuur aangelegd had, te kijken, dog kon niet Slapen, maar was vol schrik en vrees. Dag wordend, zag het water in Zee' zeer verbolgen, en hoog, de wind bedaard den; ik ging weer naar den Berg, aan de ongevaarlijke Zee eens te bezoeken, maar vond mijn Hut niet, die was op de grond afgebroken, en alle mijn tuinen en vlechten waren weg, die ook nog weer gesien heb, dat ik daar naar een ander deed, woning. Ik sliep weer, en koekten die bij de kom, wel gegeten hebbende, wilde ik naar de stukken van mijn Hut den Uitkijk op den Berg zoeken; boven komend, zag ik enige zwarte dingen in Zee, dog kon die niet bekennen. Ik had een halve ontvoorsteling van den vorigen Storm gehad, en vroeg mij niet wel, nam wat Brandewijn tot mijn verkwikking, welke uit mijn Fortress haalde, daar die ook dronk, dat ik krachtig werd. Doen ging ik naar 't strand; de wind was nog sterker uit Zee, en maakten verlengend hoog water. Ik zag een Sloep recht naar het strand drijven, haalden aan mijn Vis-touw, en trok mijn rok uit, doordat ik hem waar; hier was een vlakke strand, en bij gevolg geen branding. Ik kreeg de Sloep vast, en sloeg die al zagjes in de leuf of uitgang van de kom, wel een half kwartier binnenwaarts; de Sloep had geen Riemen, maar voor in lag een Draad met een Tou, die ik aan land vast maakte. Ik was bijna afgezogen om de Sloep van land te houden, maar had hem nu vastgehouden. Ik ging naar mijn Kaftel, maakten vuur, warmden me, en nam een half kopje Spaanse Wijn, dat me weer kragten gaf. Weer aan strand komende, zag ik vele Vakken, Kisten, en Pakken aan komen drijven, waarvan enige al vast zaten op het strand; een waar teken dat in den vorigen Storm een Schip hier ontrent gebleven of verteerd was; ik haalden knap mijn bijl, floog enige Kisten op, en vond daarin Hemden, Plunjen, Tabak &c. 200 al, Matroos of Soldaat 'gewend is mee te nemen; de meeste waren van binnen nog droog. Ik plunderde 206 veel ik konde, brengende voort een dragten vier in mijn kaftel; dat nat was droogden ik. Mijn blijdschap kon ik niet. uitdrukken, en kan ook niemand weten of denken, als zulke die in de alderuterste armoede geweest zijn. Eenige Kisten was geen of zeer weinig water binnengekomen, uit die trok ik voorzichtig een hand en plunjen aan, mijdende waarlijk zoo rijk te zijn als een groot Koning; vond ook eenige Beshuisten, die nuttigde met wat Spaanse wijn, welke mij weer aandachtig maakte. Na het Strand gaande om meer te halen, zag ik een gans Afterschip aan komen drijven, met nog veel Tonnen, Kisten, Boften, Stokvis, Planken &c. Nu vond ik verblijd, hoopende dat daar in nog een Ietsvend Mensch zou zijn tot mijn gezelschap. Dit dreef zoo ver op Strand tot het valt bleef zitten, als ook vele goed, zoo genoemd heb. Het was nu bij uitafspreken hoog water als dit goed op Strand aan kwam; de wind bedaardende, en het water vallende, zat het Wrak zoo hoog en droog, dat daar niet in kon komen, maar liep daar rondom, roepend en schreeuwende, of daar Volk in was waar; doch niemand gaf antwoord. Ik her innerlijk aandachtig rondom bekeek, zag dat het gehele Stuurboord aan stukken was, de regeerboei lag dwars over het schip, en de regeerboei, hing over bakboord, daar het gehele Wrak over hing; ik kreeg het touw vat, en klom tegen het Wrak op; ik vond niemand, ik zocht onder en boven ik kwam in de Hut, daar vijf Kisten, en drie Kelders vond, met een grote Engelse Dog, welke mij vriendelijk tegemoetkwam, een spoelde, op een uitheems jacht. in mijn handen leegten; op halve dek was een grote Keulische pot met water; aan bak-boord onder het halve dek, twee Stukken die uit haar Poorten keken, en een Stuk met fijn rafaard omgevallen, van stuur-boord daar tegen aan gerold, de kajuit had vier vensters, de glazen waren weinig beschadigd, de Kapiteins kooy nog geheel in wespen. | et | Ik dir gesien hebbende, wist niet wat te, ‘doen, wat gepraatiefert hebbende, .haalde al’t loopende wandaar de bevels-mast, en baken de bevels hoofd-touwen boven onder de mars-zaal af, die buiten boord ‘vallende, raakten bijna aan grond; hier kon ik met mijn gemaakte ‘leer gemakkelijk bij... Ik al weer naar beneden, dan: boven, roepend of’er geen Menschen waren ; dog kwam nog hoorden niemand. = Onder halve dek herom zoekende, zag ik de Timmermans-kist open, daar in was zaag, hamers, bijlen, beitels, schaven, booren &c.: Ik met bijl, hamer, breker&c. weer naar de hut, daar tien koyen. in waren, en in die koyen waren nog drie kelders. Ik smeet twee Bultfakkens, twee Deken, en vier hoofd-kuffens over boord, om pakken mijn Katteel te brengen, ik : een aar tuur- Krinke Kesmes. . 155 Stuurmans kist, ‘vond daar in 'twaalf goede. Hemden, getekend H.G. met drie pikkleuren en een Landganger, een Kaas, Tabak, Pijpen, Zee-Atlas etc. Ik liet de Hemden en Pluizen ook over boord, en daalden langs de befaans hoofdtouwen af, om dat alles te bergen. Een Den grooten Engelsen Hond, grijnsde, en wilde van boven springen; dit beval ik weer, om na boven te komen; ik bond hem de bek toe, en liet hem met de befanse schoot naar beneden, daar ik hem volgde; de grote Hond was grof en sterk, en ik gebruikte hem tot mijn Lastdrager. Bij hem komende nam ik zoveel als dragen kon naar mijn Kasteel; hier wat ruisten, de Hond wat gekookte Vis gevende, met wat water, bewees mij dat beeld hoe langer hoe meerder vriendschap. Den Avond viel, ik was vermoeid, doch ging met mijn Drager, (zoon genoemd, ik mijn Hond) naar de rivier, en deed hem drinken; ik had daar een partij gekookte Vis, die bij op het water weer naar mijn Kasteel ging, en daar komende, snoeide hem van een droog Stierenhuid een Vel over zijn. Ik nam twee ongeleide manden van anderhalf voer, ook van een voet, die met twee. touwen aan een heenvallende, dit was fijn gezelschap, om te dragen. Ik maakten vuur, kookten en braaden vis, at met mijn Draager ons lokaal vol, wij sliepen gerust. Desmorgens merken dag: ging met Draager naar het Wrak, zetten hem zijn manden en veilig bovenkomende fokken ik de kisten op een rij open, vond kleding, Linnen, Tabak, Koopmanschap, Beschuit, Kassen &c. In een kelder stak ik een fluitje op, daar ik wel vier mee op maakte, die alle vol Brandewijn waren; ik wierp weer laken, wollen, en wat me de overboord, en besteedde die dag, met ons beiden te dragen, wel tekenende een weldrinkende. Het Wrak lag als schuines op de achterste bil van bak-boord, en was beneden nog vol-water. Ik bergde al wat ik kon, niets mishaagde goed. Ik maakte nog twee lange manden mijn, in elk van mijn hutten kwam vrij wat voor Draager. De kelders liet ik met de bezans-schoot af; ik droeg laken en wollen, en Draager elk reis zijn zware last. Ondanks dat ik ook laat de lege kisten kon als de kelders afleggen, maar kon die niet voortkrijgen, tot me inviel, dat een zaag had, ik zaagde vier blokken van een geven ronden Boom, maakende daar van vier raften, die onder een langer pikvierkant vast maakten, er). "Deen daar door; daar, geen water uit kwam," had ik geen wagen. Trekgerechtigheid maakten ik voor Drager, welke de waaien met een kift makkelijk kon trekken als ik wat aan schoof. Dus kreeg ik in weinig tijd veel grote en kleine killen, eenige bons: Stok-vis, met veel soort goed. Fa Be Bier naar de Kajuut visteerende, vond vier kleine tonnetjes fijne Beschuit, elk tonnetje als een bierviertje, Kannen, Glazen, twee Silveren Bekers, Boutjes met Wijn, Bier, Oli, Azijn, de Kooy met fijne Grodijnen, Stoelen, Banken, Lampen, Kandelaars, een kist met Kaarsen &c. Hier bleef het nog niet bij, wij werden hoe langer hoe rijker, de Konstapelskamers had ik nog niet gevisteerd; daar koosmende, vond zeer veel Koijen en Kisten, veel Kardoeven in haar kookers, twee hoorne Lantaarns, en twee kelders met Brandy. Ik durfte naar beneden in de Kruitkamers niet gaan, uit vrees voor het water. De beide kelders en Alewijn afgelegd havende, bracht die naar mijn Kasteel. Voorts resolueerden ik om onder in de Konstapelskamers een gat te houwen, ten einde het water hem daar door ontlucht zou, en nam een avondpijl of groote kruisboor, en boorde daar De beschrijving van het Koningrijk 159 dat mij verwonderde; boorden even voor de Kruitkamers, daar aanvond wat water, kreeg ik weer in het Wrak, stak een lantaarn aan, ging doen in de Kruitkamers, die ongebroken, gaaf, en droog bevond, daar was Kruit, en ook Kardoezen-papier in was. Aan de andere zijde was de Broodkamer, zo droog als kurk; hier vond ik voor mijn Draager, meer Brood als voor zes jaar van nood had. Daar bij veel Leidsche en Soetemelks-kas, vierentwintig Kelders, elk met fijne Sleutels, twee toegemaakte Tonnen zonder gaten, daar onder in was. Dit bezichtigend hebbende, bracht wat Bevel en Kaas boven, dat aflaatende, naar mijn Kaas bracht; en met Draager wat gegeten hebbende, tydden we weer naar het Wrak. Het water zag ontlaat hebbende, in de veertig ronde Potten, boven met kalk toegemaakt; ik kende die niet, eene open doende, was die vol Boom-olie, hier van moesten voort een partij naar mijn Fort; daar had ik nu Brood, Kaas, Olie, Brandewijn, en voorts al wat ik wensen kon. Nu moest ik de Potten visten die op strand gespoeld waren, ging met mijn boor en enige stokjes of bosjes daarop toe. Hier vond ik drie potten Room, een vat Azijn, drie potten Fransche, en drie potten Rijnsche Wijn; ik dronk eens, en dag wat mij te doen vond. Voortrollen kon ik niet, ik had bij de Olie-potten nog zes kelders Brandewijn gevonden, die weg gooide, om dat meer Brandewijn had als begeerde; deze kelders aan de rivier gebracht, en schoon gespoeld hebbende, tapte ik daar vier vol Room, en twee met Fransche Wijn. Ik had ook drie lege ankers in de Hut, reg, twee volle ik ook meer Franse Wijn, zodat die liever dronk als Rijns, die voerden wij ook naar mijn wijnhut; een met Wijn-azijn vullende, bracht in mijn Kelder, daar ook een kelder met Brandewijn weg goot', en haalden die vol. Ik goot zoveel Brandewijn weg, dat ik een oxhoofd - Franse wijn af tapten, dat na de rivier rollende, spoelden dat schoon, leeg dat onder een dichte schaduwe van de Boom, daar geen Zon kon bij komen; hierin bracht ik een onderlangs vaten over, telkens een Ankers-kelder vast tapte, kon Draager die gemakkelijk trekken; dus kreeg ik al de Wijn, Mom, en Azijn over, tot onder de Boom, daar die nog met Takken wel dekkende. Ik bracht vier kelders Brandewijn weg uit mijn Kelder in de Brandwijn-hut, al waar nu vier-en-twintig kelders Brandewijn had, open bij elkaar staan. Ik had in de Brood-hut zeventien Kisten met Beschuit, en drie vierendeels vaaten met fijne Beschuit. Ik had in de Kaas-hut veertien Leids en tien-en-twintig oude Soetemelks-kazen. Ik had in de Olie-hut vier-en-veertig ronde potten, ze had in de Kruit-hut acht-ander-en-dertig oefen in haar kookers, en zes geleemde Kisten vol gevulde Kardoenen. Ik had daar ook in zeventien riemen Kardoen-papier. Ik had in de Bief-hut vele boften gedroogde Biefstukken. Ik had in de Hout-hut, droogvlees, en gekloofd Hout; met nog een grote stapel daarbij. Ik had de Sout-hut beleemde Kisten met Sout, daarbij vele boften Stok-vis die weer gedroogd had. Voorts een hout vol Kooyenen Plunjen, en in mijn Kafteel een braaf kooy met al wat daar toe behoort, twee kelders Brandewijn, een kelder Rins, en een kelder Franse Wijn; een kelder Moel, en een kelder Wijn-azijn: nog een anker Franse wijn, een vierendertig vat met fijne Beichuit, een Kist met Scheeps-bechuit, een kist Kaarfen, een Teekeetel, met een doffijn Kopjes en Schoteltjes, Tee, Koffie-boonen, en een rest Zaal, dito allemaal haalbaar uit de Blok-kelder, met drie nieuwe muren in ’t Bois, om te zien of ik ook een Krinkekesmis had. 167 Ook had ik een Konings leven, en daarbij ook gefilmschap aan mijn Hond. Op een tijd een brave Snaphaan krijgen, (want ik had ’er nu zestig) ging voor plezier beooven kon; ongeveer een half uur gewandeld hebbende, zag van verre een uitneemenden grooten Vogel, die op een hoge boom zat; ik bekroop hem zoo dicht als mogelijk was; staande nu achter een dikke Boom, en mijn roer over een tak leggend, schoot hem recht in de Borst, dat hij dood om laag kwam, hij viel zoo zwaar als een groot Schaap. Het was een wonderlijke grote en krachtige Vogel, fijn lichaam was zoo groot als een Kaalwijn, welke ik op Batavia gefien had. Hij was te groot om te dragen; dit haalden ik in mijn waagen, en Draager moest in ’t span; ik had achter aan de waagen een leuning, als aan een fleurde lijn gemaakt, om aan te schuiven. Een bijl met wat touw op de waagn gelegd hebben, toogen wij te veld, en vonden hem; ik legde hem op de waagn, en bracht hem naar het Kasteel, daar hem met aandacht bezag. Zijn hoofd was krom als een Arends bek, naar bloed zood; zijn hoofd en hoor was goud geel; op zijn hoofd had hij een zeer schoone rode kuif; fijn nek tot lange rug, was stroom en blauw, als zomerse Vaderlandse tamme Eenden; zijn rug was zwart; fijne vleugels waren bloedrood, als de beste Papegaaienveeren, en zoo ook zijn vleet; zijn beenen waren zeer grof zwart, daar aan zeer dikke en rode kromme klauwen; zijn vleugels waren bij uitnemendheid groot, de schaften waren meer als eens zo dik als Swaane schaften. Ik sneed hem zijn puntjes, vleugels, en halsaf, die liet drogen; zijn lichaam afvallend, bevond dat zeer vet en blank; hem opsnijden, was onbedenklijk van binnen, ’t welk niet sterkt, maar zeer zoet was. Ik kookte en braakte van hem verscheidene dagen, ik en Draise smoelde daar lekkertjes van, tot hij op was. Na eenigen tijd bracht ik de Sloep in de Kom, maakend enige Riemen van ’t waaijend heet dat ik uit de Kajuit en uit de Hut brak; want, al de kooien in de hut, het beschoten kaftjes in de Kajuit had ik afgebroken. Nu roeiden ik soms voor plezier in de kom om daar te vissen. Ik had de peillijn en ’t lood uit het Wrak gekregen, en wensend de kom eens peilen, vond ik die een kanongeschot van land, wel vijftig vadem diep. Ik badde drie grote hoeken met kettings, daar men Hengelmee de vangt, gevonden; hiermee de om vermaak in de kom vishend, bond een brave staak aan de lijn tot mijn vlot, met nog een goed fabelt-hour: de hoek met een stuk vlees. te grond laatende, had voort zoo fterkebeer,, dat mijn vlotten onder gingen als lood; ik vierden mijn lıjn , en Zoetjes naa land roci« jende , daar de Sloep vaft gelegt hebbende, zien ,. dat weer om laag getrokken wierd, wanneer mijn lijn weer vierde; dit duurden wel bynaa vier. uuren, dat ık nu ophaalde, en dan vierde, tot den Vifch vermoeid zijn*. (de, hem aan ftrand Jiet leiden. | Ä Mijn Jin had ik over een dikke Boam-+ bek op, dat ık door fchrik in mijn hut liepz .uitziende, teeg hy zagı naa de. grond, de lıjn zagrjeg naarrekkende; ık maakten de lıju klaar, en vierden al uir, maakten .hem dus ‚ haalden al zoctjes op, en kreeg het vlorte dak, welke boven ’r waater was, geleid; - hier over haalden ik.hem op; zoo hanft cen zeer groote kop boven zag, die zeer manner ftereus wäs, fparde hy 200 een ehe | ' moede ,. en trok hem weer zoetjes tot digt - aan de ftrand, tot op twee voet naa boven ’t waater, daar hem gr bezag. Hy was. plat, en wel zoo groot als cen zeef ‘grogie taafel, „geleek wel naa gen Rog, > un ® Ru 3 L2 En ‚/ zu u "164 Befchryvinge van het Koningryk was bruin van koleur ; ık nam een-.'houwer ..en-fneed de lijn by de ketting af, dus- zet- ten hy’'t weer naa beneeden, en kwam nooit. weeder te voorfchijn ; ık dagt zeer dikwijls‘, op hem, maar heb nooit voor of naa dien tijd zoo een monfter weer gefen. Nog eens op een tijd:op den berg de:Yir- kyk zijnde,, zag zeer veele groote (warte Vo-. Els in de vloot van goode, waar door de kom haar in Zee ontlafte; ik laadde twee roers, en derwaarts gaande, schoot in twee schooten, vijf van de gezinde Vogels, zoo dicht lagen by elkaar; en een krijgende, zag ik dat het zwarte Swaanen waren; zij dreef met de vloot naar de kom; ik haalde de overige dode, bracht in een hut, plukte en bewaarde de veren; het vet was goed in de lamp; vierzougen ik, die in de rook droogde. In al mijn tijd waren hier zodanige Vogels niet geëxposeerd, ik schoot er veel om het vet, en de veeren, waar mee vier buustrakken volde. Na eenigen tijd vertrokken zij, en kwamen niet weer. Nu leefden ik en mijn Draagger 200 werkjes. Maar de Wereld en al dat daar in is, is de verandering onderworpen. Dus een geruime tijd, zeer gerust en vrolijk met mijn hond levende; weinig meer op een tijd op den Berg de Vit-kyk, met een Verrekijker wat rondom ziende, ontdekten ik enige Mensen bij de Staak, dat in vreemde en hoop bracht, niet wetende of het goed of kwaad geluk of ongeluk voor mij zoude brengen. Op’t Vaderland of’t Schip denkende, was ik mijn in mijn Kasteel begevende, laadde ik mijn zes roers, mijn deur en kijkgaaten stoppende, behalve een naar de strand. Draagger bond ik fijne mond, om dat niet blaffen zou. Uitgaande, zag ik Mensen, Vrouwen, en Kinderen naar het Wrak lopend, op mijn Kasteel niet denkende. Zij bevangen het Wrak, en trokken voort naar. De rivier, daar mijn hutten vindende, een vervaarlijk gebaar en gekrijt maakten, vonden, pakten ze aan; al haar doen en laten, schouden ik door een kijkgat, ze zaaten in vijf partijen rondom die vuuren, onder haar tente, warmen en tieren, zag (geloof ik) eenen mijnene PRNE, daar op een geroep dat me zeer ontstelde en verschrikte. Ze, alle konden me in mijn kas niet doen; maar ze waren naar gifling wel hondert mensen, die me waarlijk konden uithongeren. Ze haalden hout uit de hout-hut, en maakten vliegens vuur-, mijn droog hout moest daar aan geloven, en al mijn vis die maakende, kwamen alle als schreeuwende aan mij toe, elk op het andere loopend. Toen ze nog aan 't wrak waren, bad ik God dat hij me wilde in geven wat me was bestdoel was. De helft dood te schieten was wel kans toe; maar ik had geen water, ze konden me wel hongerdood te fchieten. Ook kon ik niet weten of nog meer Zuidlanders aan kwamen of niet; dat alles maakte me vol angsten vrees. Indien ik uitkwam, konden ze me doden, ik wist geen raad. God had mijn uit zoo vele gevaarën gered, ik bad nu weer van herten; eindigend, 'Jey ik in Gods naam vuur aan, at mijn buik vol visch, dronk een beker wijn toe, draaide mijn buik vol visch en Scheeps-efschuit. Ik schoot een schot boven uit, waarop zij alle hun aangefijten vielen; ik dronk nog een stekar wijn. Zij lagen aan de zijde van het kaffeltje in het Bosch nog alle ter aarde, tot ik achter mijn hut komende, haar toe sprak, Mannen wat Land is dit? en wat Volk, zit gij? Zij bleven alle liggen, tot ik een bij de hand op liet, hem tekenende, dat de anderen ook zouden opstaan, welke deed denken dat zij zouden gaan zitten; dit deed ik met grote beleeftheid, haar met een uitgestrekte arm omhoog wenkende, daarbij mijn hoofd wat omdraaiende, waarop zij alle weer ter aarde vielen, op haar aangefijten. Mijn mogelijk voor een van haar Goden aanfijgend, om dat ik blank was, en gedonderd had, Het Roer in mijn hand hebbende, schoot ik over haar heen los. Zij bleven als Hulden liggen; mij daar van dienende, haalden voorteenander geladen roer, meteen korfvol Scheeps-efschuit, en mijn vorige post weer in nemende, beurden ik andermaal een Man op, hem wijzend dat zij zouden opstaan, zoo als zij deelden; en de visch haar omwendende, werden zij vrijer, vatende malkander. De hand aan hand, en dus om mijn kaftel heen danfende, al fingende, en soms in de handen klappende, er: Zij waren allemaal naakt als zij geboren waren, naakt, en zonder schaamte haar van achteren en voor ten ontlading als honden, zelf zonder haar eens om te draaijen. De vrouwen hadden zure dikke buiken, lange toenden van borsten, seinde onbefchamde tijen, na dat zij wat gedanf en geschreeuwd hadden, liepen zij allemaal boschwaard in. Ik dankte God dat hij mij van dit perijkel verloot had. En nu meende ik alle gevaar te boven te zijn, en ging en bezag mijn hutten; bevond dat mijn hout en vis meest voort was, het andere hadden zij niet aangeraakt. Mijn dagt het nu tijd te zijn mijn kaftel voor te fienden, of zij weerom kwamen. Twaalf ankers-kelders goot ik de brandewijn uit, de flansen spolvend, en meer wasser vullend, bracht die in mijn kaftel; dat voorzover voorziend met vier kelders Saksisch, vier kelders Frans, en drie kelders Rijns Wijn, twee kelders Wijn-azijn. Uit de brood-hut bracht ik over de overige drie vaatjes, meer zestien kistjes Scheeps-esch, tien leistjes, en twintig potjes Suiker-melk, twintig potten Olijven, dertig flessen vol Boter, nog veertig kardoes-kookers: met gevulde kardoesen, voorts Linnen en Wolle zo veel bergen kon, Touwen zaden, Keetels, Bijlen, Schop &c. Mijn Kasteel was een half uur gaans van het Wrak; ık met mijn waagend daar heen, en haalden nog twaalf Ales-kelders, daar de vlees met Brandewijn uit zogen, brak de middenschotjes daar uit, die leeg na mijn Kasteel brengende, om wat in te bergen. Kisten en kelders stapelden ik op een tot negen en tien voeten hoog, eerst vulden ik de onderste kist, daar dan een leeggooiende, vulden die dan ook, en zodoor mijn leer, kisten en kelders waren mijn trappen, daar de leeggooiende dingen bij op bracht. De kijkgaaten overal vij z aanlaatende. Wanneer dit alles dus gevuld was en gestapeld, had ik nog een zeer ruim en groot gemak; want het was acht-en-twintig voet rechts in midden door te meten van de ene wand aan de andere. Lamp-potten en Lonte had ik genoeg, verzameld Karven, Lamp en Kandelaars. Nu moest ik me nog van Brandhout en Zout verzorgen, dat ook al haalde. Voorts haalden ik zoveel leegere kisten uit de Konstaapels-kamer als bergens kon; die bracht mijn Hond in het Kasteel, die vullende meer Touw, Beschuit, en voorts. Daar ik zin had in bergden ook mijn overige kaas en olijven, had nu een voorzichtige voorstellen van mijn kaascel te verweren, als er geen gewapende kwamen. Mijn mening was, dat wel voor zestig jaar verfijn was. Op een tijd het wrak mer aandacht vijftigteerende, vond nog twee metalen vaatjes gevulde handgranaten, met pijpen daar in, daar anderhalve honderd van over haalden, en ziende weer de boter tonnen, vulde ik daar van nog drie brandewijn flessen. Vond ook vier metalen bladen, die overbracht, nevens een vaasje roekogels. En nu kon ik niet meer bergen, maar was van alles klaar en voorzien. God biddende, dat mij wilde bewaarden en helpen; leefde weer gerust wel. Twee tuinen begon ik aan te leggen, van acht voeten hoog, en achtentwintig lang, aan elk zijde van de deur, recht uitgaand, om niet overvallen te worden, deze gang voorzien met een deur. Ook en durfte ik nooit zo verre als voor de toren van huis gaan, allicht. het bosch of de rivier eerst bespiegende, dan op de veerklikker zien met mijn verrekijker. Na verloop van tijd was het volle maan; als ik voor mijn deur zat en rookte, hoorden ik bovenwaard in, een vreemd geroep enge schreeuw, dat mij niet weinig verschrikte! het kwam hoe langer hoe naderder; ik floot mijn poort. In deur zoo vast kon; biddenende God om hulp. Het gedruis ging nader, de rivier daar het bleef. Dag werdende, zag ik aan de rivier naar - Krinkel Kesmes 171 gifling, wel duizend mensen, voorendelijk eenige houten spuien, andere grote knodsen, daarbij mijn hutten mee verbranden, en dan verbranden; waar aan ik merkten dat hier oorlog was. Mijn Bassens en Roers geladen hebbende, bereidde ik me tot het vechten. Door mijn verrekijker kon ik zien, dat eenige hun aangestoken mer. een geelachtige verf geheel geverfd hadden; andere hadden ringen om de oogen, en een streep over het voorhoofd en neus; de meeste waren gans net geverfd. Zij, zo’t scheen hielden raad; daar naar al schreeuwend naar het kazematten, flanzeerden met klinkende knodsen op het kazematten met groot gejoel. Ik schoot een schot boven uit, en zag of zij als de eerste troep ook ter aarde vielen; maar zij bleven staan, en lagen, slaande even later op mijn fort, dit schoot ik uit een kijkgat zodat het hoofd getekend door mijn hoofd, dat hij beitelde. Dus nog eens in den hoop brandend, schreeuwen zij geweldig, vliegend naar het Bosch, en twee of drie zo dood of gekweld mee neemden. God heb dank voor dus ver zeid ik in mezelf; ik nam een roemer wijn tot triomf, en gaf de dragers een schotel vis. Na ongeveer een half uur, kwamen zij met gruwlijk geschreeuw weerom, doch niet dichterbij komen, maar trokken zich terug. Na de storm, daar zy weer raad hielden; als wanneer twaalf geflimsterde met haar houten vissen uittraden tot aan mijn poort; doch die niet konden op krijgen, wenken een partij met dikke staeken en knopen; deze dan met geweld de poort opbrekende, traanten in de gang naar mijn deur, als wanneer ik een Bas met Muskets-kogels en schroot op haar loon, waar door fest, onder de voet raakten, de andere gingen loopen. Ik met een houwitser uit, die niet dood waren maakten ik dood, waar onder een jonge was die ik het hoofd af hieu, haar dat toewerpende, daar zy rondom kwamen staan; ik na binnen, laadende de Bas als voren, en nam deel aan drie hand-granaten, eentijdschen haar werpende, bleven zy staan, hy floeide, eenige werden gekwetst, nog bleven zy staan; ja daar kwamen nog al meer bij, waarom mij tweeden derde ook tijdschen haar in lier gaan, welke goede werking deelden, want zy kreeten als honden; zy waren naast mij, dies nam ik twee roers, daar mee aan het eind van de gang komen, schoot daar onder een, viel onder de voet, en een ander schreeuw; straks loften ik ook mijn ander, waar op zij krietend vertrokken naar het strand. Of zij die begraven, dan of zij die in Zee smeeten. Zij trokken naar de rivier, daar zij vele vuuren maakten, alwaar de dag en de gehele nacht mee voort voeren, altijd beurtelings huilende, dan bij een vuur, en dan bij 't andere. Ik had al bij dag mijn poort weer verfijnd; flapend geruis; al-zo eens gedronken had, mij gewild op de wakkerheid van mijn Hond verlatende. De Zon was wel een uur op geweest, alsof mijn Vijanden weer naar de Strand toe gingen, stilstaand geschreeu, daar hielden ze halt en zodoende het scheen raad houdende, trilden weer twaalf geschilderde helden uit na mijn afscheiding "met hun houten spullen in de hand, ik zette mijn Balfen klaar, een lont-stok gereed, en kwam met twee geladen roers voor mijn deur; ze zagen me zien, vielen op hem aangevallen, en wat gelegenheid hebbende, stond een op, welke een Joodse aarde-opkrabde, leidde die op zijn hoofd, dien armen voor zijn borst kruisend, kwam al bukkend naar mijn toe; en stond stilstaand wendden ze naar hem; hij kwam tot aan mijn poort "gaande op zijn hurk zittend, leidde als een Aap zijn beide handen op de voet, welke op zijn hoofd lag, verveelmaal verwezigende, keek niet naar me toekijkend, nog toe: "Karel, wat wild je?" Beschrijving van het Koningrijk toespreken; de grote troep zag, dit van verre aan, en zijn elf Makkers bleven op de aarde liggen. Ik alles overziend hebbende, met mijn roer in de hand, en een lege houwe met een touw aan den arm hangende, trad tot aan mijn poort, (zijnde dat een staaf hek) alwaar hij op de hurk zat, drie of vier stappen buiten. Ik ingehaalde aan, hief ik weer op, ik wenkte hem aan 't hek te komen: daar komende, begon hij te huilen, en op zijn borst kloppende, wees op de doden, en dan naar de Zee, waar uit ik bevaar dat hij de doden wilde halen. Hier op deed ik teken, dat de andere die tegen de grond lagen, zouden vertrekken. Hij hem omkeerende, riep haar toe, waarop ze alle opstonden, en liepen bij de grote troep op het strand. Ik zag hem, hij zou still staan, dat hij deed; ik haalde Biers uit en Spaanse Wijn, die ik met hem at en dronk, ik binnengegaan, en hij buiten de deur, ziende dat hem dat wel behaagde, zei ik hem, dat hij alleen de doden moest halen, en wat te rug gaan, dat hij deed. De Poort los gemaakt hebbende, vertrok in mijn Kasteel, gaande binnen mijn deur zitten, mijn basset en roer vergeveld, er een en toe - en TO - Krinke Kesmes. 175. Bij de Poort kwam ik binnen, en flooten een voorten, eenstuk weegs buiten de poort, die op een hoop neer smaakte. Wanneer hij de laatste haalde, en Buiten was, kwam ik weer met Wijn en Biers, hem wenkende te staan, floot ik mijn poort zeer vast toe; tekend doende dat bij mij zoude komen, dat hij deed. Ik beschenkte hem met vele Biers en een botje. Hij dit aanneemende, zat weer op zijn hurken, en ronkte als een flaapend mensch, stond op en ging bij de grote troep. Ik bleef aan de poort om dit alles aan te zien, wat zij zouden aanvangen. Daar kwamen veertig getekende helden met hun spiezen, al huilend naar de doden, welke opnemende, droegen die tot bij de grote troep. Daar komende, verheften zij een vleugel gehuil en gekrijt. Zij marcheerden al krietsend naar de rivier; dit duurden de gehele nacht, dat zij bij beurten huilden, altemaal bij twee vuuren te gelijk, dat ik alles zien en horen kon. De dode-haalder kwam des morgens tot voor mijn poort, daar hij hard op begon te huilen. Ik door mijn kijkgaatjen rondom geen ander Volk verneemende, kwam uit, met roer en houwer. Hij zat als. Beschrijving van het Koninkrijk als voor hen hadden gezeten, met zijn beide handen op zijn hoofd. Ik deed teken dat: hij zou zitten blijven, en mijn omkeerende, wilde hem wijn en brood halen; Draager blies, en al boven op het hek; maar ik dit ziende, schreeuwen hem van boven dat naar buiten te buiten, waarop weer een algemeen geschreeuw en groot gehuil bij de rivier opging. Een gevallen kwam uit den hoop, even als de doodden had gedaan; ik wierp hem twee Beschuiten toe, laatende hem den dooden weg slepen; onderweg ontmoette hem verhalen anderen om hem te helpen dragen; deze bij de dode komende, schreeuwden ze alle even hard, als of haar het uitsterven verder was naakende. Eindelijk trokken ze Boschwaard in. Elke kan denken of ik blij de was: mijn poort, deur, en kijkgaatjes slooten hebbende, leidde ik vuur aan, en a en braaden als een Prins, maakende met Draager goede gierst; ik zette achter een victory-beeker op, gaande vervolgens op en daagde ze, "tot den volgenden morgen een gat in den dag werd 2. Nadat ik papier genoeg had, zag ik om dat mijn water, en Kruijne Kesmes: "177 IK om zag was die, haalde docaat dik- wils leven van buigen konnende. Om plaats te winnen, brak ik mijn lege vloer. "Die weg, werpende; groef de Oly- potten in de grond; voegende alles zoo kort op en aan een als mij doenlijk was. Ik haalde nog kruit, schroot, en kogels uit het her. Vuur, met nog veel Beschuit, en al dat noodig grote en bergens kon. Vier schietgaten, twee naar het boven, en aan elke zijde een deefse maakten ik met breukjes en beelden, die wel beleendende. Rondom mijn Fort, maakten ik boven aan scherpe palen in de grond, twee treeden breed. En nu kon ik niemand als door mijn gang het Fort naderen. Ens op een nacht begon Draager geweldig te blazen, maar ik hoorde niet; maar des morgens ontwakend, zag dat al mijn palen met zand bedekt waren; waar door mijn schrikte denkende dat ze terstens wel mijn geheele Fort zouden begraven. Rondom uitziende, vernam niemand Draager uitgelaaten hebbende, was ook gerust. Den geheelen dag zag ik niemand verneemende; daags stak ik lig aan, en begaf me te kooy. In de voornacht begon Draager weer te blazen. Minuutje bedekt, behende opende zacht, de schietgaten, mijn bassen stille aanbrengende, gaf ik rondom vuur. Daarop volgden een veelelend gejammer. De schietgaten terstond, weder stoppende, laadden ik mijn bassen zeer wel, en bracht die weer te boord. Na onteren twee uur begon Draager weer te blazen; ik verbodde hem te blazen, en gaf vooruit rondom weer vuur daar al weer zulk een gekrijt op volgde. Ik stopte mijn schietgaten, laadde mijn bassen weer, en peurde kooy, alles in de Waarheid op Draager latend aankomen, dag wordend, ik en mijn hond niets verneemende, traden na buiten, met voorzichtig naar de Vithoek te gaan, doch daar niet, uit vrees van verlaten te worden, bleef daarom die dag bij en in mijn Fort, toen opgaand, en met Draager de wacht houdende. Mijn deur des avonds wel geflootend hoorde ik. In de voornacht gromde Draager als vooren. Door mijn kijkgaaten uitzienende, zag ik veel vuuren, ja zonder tel, 200 aan de rivier, langs de strand, als overal in 't bosch, dat me wat ontstellde; doch bedaard hield, denkende, God had me 200maal bewaard, hij zou me nu ook wel bewaren. Alles klaar gemaakt hebbende, dat voor mij was te zien, maakten ik vuur, een aankomend Batalij te dienen kon, en twee Lonts stokken gereed staande, gaf Draager maar weinig eten, om niet flauwig te worden. Ik nam fijne Brood meer wat winnend, en begaf me naar kooy', 206 lang flappend, tot Draager me wakker blazen. Ik ontwaakte en hoorde veel geraas, gekrijg, en geroep, soms alsof ze bij elkaar spraken, wat een wonder was, want het Wrak lag in volle vlam; dat mijn ontzetting zo groot was, dat ik niet staan kon, kruipende naar mijn kooy, werd flauw; doch weer bij mijzelf komend en alles overdenkend, bad ik God als schreiend om hulp, als na weinig uren het vuur aan de Kruitkamer kwam, dat een vervaarlijke knal gaf, waarop een vijandelijke schreeu opging. Het hele Leger was ongeveer om het Wrak vergaderd, daar dan fluitend, springend, en zingend. Ik zag hen allemaal, verwachtend wat daarvan komen wilde, en stelden me heel gerust, denkend dat ze ten minste drinken, kruit, en lood hadden in een echter Fort, daar ze mij niet konden doen. Dag werd en niemand vernam, trad met Draager wel gewapend uit, rond om mijn Kasteel gaande, en met een verre kijker overal rond ziend, zag niets. Dagtegenwoordig de Ercebischrijving van het Koninkrijk te gaan, en te zien hoe het geschapen was. Na ik mijn middag-maal gedaan had, sloot ik met Draager derwaarts, ik had een geladen Roer op mijn schouder hangen, en een Houwer op zijd. Daar komend vond ik wat stukken en brokken, eenige nog brandende, de tranen bedroegen mijn oogen op dit gezien. Gaand met een bedroefd hart op den Vite-kyk of nog Mensen-ontdekken kon, zag ik niemand, daar. 