Algemene konst en letterbode
None
- Men heeft met dezen Areometer onderfcheidene voch- ten gewogen, en deeds eene naauwkeurige overeen** komst gevonden tusfchen de fpeci fieke ot foortelijke iswaarten , welke hij aanduidde , en die , welke op de » door de bekwaatfifte Natuurkundigen vervaardigde , ta- felen worden opgegcven. Zoo heeft men bevondenvoor het geconcentreerd Zwaveizuur (Acide Sulfuriquc concert- in'') 85 honderdgradige graden of 1,850 lpecilieke zwaar- te ; voor het zvvakke Salpeterzuur (. Acide Nitriquc) * voor den handel bcfterad, 30 graden of 1,300 fpecihe- ke zwaarte; voor het Zeezoutzuur ( Acide Muriati - gut) 18 graden of 1,196. De uitkomiten zyn gelijk jnet de door Kir wan en Klaproth opgegevene zwaar- ten. De Verhandeling van den Heer Lanier is , vergezeld met eene Plaat, geplaatst in het Cahier van Julij 1812 yan het bulletin de Pharmacies en in dat van Septem- ber van het Journal de Phyftque. STERRE- en WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN. s Groningen, den ‘iC/leti Julij . Den 2ifl:en Julij i des namiddags ten 4 uren, ontilond \t een allerver- , ichrik- ' C 1*0 fchrikkellikst en voor een gedeclte van de bewoners varf den Lundfchaps- polder zeer treffend onheil, veroorzaakt door ecneh gcweldigen windfehok, verzcld van donder en blikfcm , vermngd met bagel- en ijsfteenen j wier grootte i? duim diameter hield. Omtrent 2 wren des nademiddags , vertoonde Zich , in bet N. N. Obsten van den Landichapspolder * eene ver* fchrikkelijke zwarte gloeijende donderlucht, die lang- zaam oprees, en naar het Noorden , vervolgens door het Oosten naar bet Znidcn trok , tot 3 uren des nade- middags; ter zelfcier tiid ontwaarde men eene even zoo dikke als fuel oprijzende dohderlucht in bet Z. Z. Oos- ten. Deze beide bitijen, met eene geWeldige fnelheid tegen elkander imverkende, ontmoetten elkander omtrent turen des namiddags , boven het midden van den andfcbapspoldcr of draai van den weg bii den Molen; ten 4 uren en 13 minuten, ontftond ’er een hevige fcliok van donder en blikfem met eenen geweldigen rukwind, verzeld van hagel- en iisfteenen , in den vorm van ge- takte aebt- en zestienkantige klompcii. Dc ftraal dezer iisballen rigtte zich naar bet W. 2. Westen , begin- iiende van de oostzijde des Polders , omtrent de landen van Harm Martens de Boer , Vervolgende deszelfs koers W. Z. West tot en langs een gedeelte van den nabu^ tigen Stadspolder. * ■ Langs de geheele koersliin van dezen Ijsftraal, ter breedte van pi. min. 200 roeden, die tot bijna 5 uren des avonds geduurd heeft, zijn de veldvrucbten en boomgewasfen , benevens de ruiten dcr venders geheel •venvoest en vemield; geheele vclden van voor eenige dagen zoo fierlijk pralende gewasfen, zijn geheel bedor- ven , zoodat eenige del* bewoners van den Landfchaps- en Heinitzpolder, bij de inoogsting van het overlchot, hun inzaad nict te verwachten hebben. * De fchade, door deze verfchrikkelijke windvlaag en ijsttraal aan de veldvrucbten en boomg^waslen vtroor-* zaakt, wordt op pi. rain. 60,000 guldens berekend, buiten die in de naburige gemeente van Betrta gevak* len, welke men op 40,000 guldens mag fchatten. T e Haarlem, b ij A. L O O S J E S Pz. Ter Drukkerije van V. Loosjes te Haarlem. Lanj'C Veexlfaaac W. 3. N. 6<) Digitized by Google ALGEMEENE KONST- EN LETTER-BO VOOR HET JAAR 181 N°- 37. Vrijdag den i$dcn Augustus* Volgens KEIZERLIJK BESLUIT van den 2<Sften September i8n, . is de uitgaye van dit Weekblad definitief toegeftaan. B E R I G T E N. m ■« TP oulouse , den 6den Julij. Heden overleed hier de Heer Perreau, voorheen Lid van het Tribunaat, daarna Adjunct -Hoogleeraar in het Regt der Natuur en der Volken bij het ColUge de France , vervolgens Hoogleeraar in de VVetgeving bij de Centrale Scholen van Parijs, en tot aan ziin’ dood een der Infpecteurs- Generaals van de Univerfitcit , aan wien bijzonder de Regtlcholen zijn opgedragen. De Keizerlijke Univerfi- teit verliest in hem een’ harer voortrcffelijkfte ambtena- ren. Hlj werd den 17 April 1749 te Nemours geboren, en ftierf te midden van de waarneming van zijnen post 9 aan eene fmartelijke ziekte , welke hem reeds lang kwel- de. Vruchteloos hadden zijne vrienden en echtgenoote hem aangefpoord, om de Infpectie van de Regtsfcholen van Poitiers, Touloufe en Aix uitteftellen ; de zucht* om zijn’ pligt te betrachten, ging bij hem boven alles. Geheel was zijne zending naar Poitiers volbragt, maa* naauwelijks te Toulouie aangekomen, is hij voor die* ziekte bezweken. De Hoogleeraren en Kweekelingen • U. De el, H van " X "4 ) # van de Regtsfchole cn van het Lyceum alhier, freb- ben zijne iiikftaatfie ycrgezeki. Bij zeldzarae hoedanig- heden van hct hart voegde hij die, welke men aan aan- houdende oefcning en gczettcn arbeid te danken heeft. Men is hem de Rapporten, bij hct Tribunaat gedaan, verfchukiigd , over de titcls van het Code Napoleon , betrekkclijk de Adoptie en hct Vruchtgebruik : Ic Rot Voyagcur; les Etudes de fhomme moral et phy - ftque ; les Confederations phy feq ties et morales fur la nature de fhomme; les Element dc legislation nature!- le; een leerboek over het Franfche Rcgt, en ecn over het Romeinlche Regt geven hem aanipraak op de er- kentenis van de beminnaren der Letteren e» van de Regtsgeleerden in Frankrijk. Zaandam , den 27 flen July. Het was op dezen dag, da» het Genees- en Hcdknndig Genootfchap aan de Zaan , ter zinfpreuk voerende : Tot hcil van hct Mensch- dom , zijne jaarlykfche Algemeene Vergadering hiekL Het Kcrkgebouw der Lutherfche Gemeente in deze Stad was daartoe goedgunftig afgtftaan; een der werkende Leden, de Heer A. IIalder Hz,, opende deze Ver- gadering met eene Redevoering , ten onderwerp hebben- de: den invlocd der Hartstogten op den Mernch;- en na dezelve werden aan vijf vcrdienftelijke Leerlingen in de Ontleed- en Heelkunde Eercpriizen uitgereikt; de eerfte aan Johannes l' uy sting , bij den Heelmeester //. Tobbe te Zaandijk; de tweede aan Jan van Gelder 9 bij den Heelmeester J. Ncllius te VVonnerveer; de derde aan Klaas Kaan , bij den Heelmeester P. van der Smisfe te Wormerveer;. de vierde aan Jan Loopwyk , bij den Heelmeester B . Stephan te Koog; en de vijfde aan Coenraad Herbert , bij den Heelmeester B. Hf van Ree te Zaandam;' terwijl aan vier andere Leerlingen van het Genootfchap Prijzen van aanmoediging werden over-* handigd. Deze plcgtigheid werd de voegzame Iuister bijgezet door het biiziin van den Wel-Edelen Heer Maire en Ra- m • • * * * 1 den dezer Stad als Protectoren van het Genootfchap , benevens andere hooge Ambtenaren , een aantal corres- ponderende Leden en eene groote (chare van toehoor- deren zoo wel van naburige plaatfen als uit deze Sta4 2eive, Het Digitized by Google C 1*5 ) Het Oenootfchap , her eetiige van dieii aaM in de Hoflandfche Departementen zijnde , vleit zich op nieuw door deze hare handelwijze meer en meer het doel ha- rer inftelling te zullen bereiken , en hoopt op de vol* ftandige medewerking van andere kunstgenooten en men* fchenvrienden. BELANGR1JK BERIGT • * - 4 *■ , * WtfGENS EEN * • ; „ BLIND en DOOPGEBOREN KIND, t • getrokken uit ten Vcrjlag , daaromtrent gc* daan bij de Koninklijkt Maatfchappij van Edinburgh door den Hr * Stewart. * # * • Jacob 'Mitchell , Zoon van een’ nog onlangs over* leden Kerkelijke, in het Hertogdom Nairn in Schot- land, werd den il November 1795 geboren. Zijne- Moeder befpeirrde zeer lpoedig, dat hij blind was, om* dat zij opmerkte, dat hij geene begeefte aan den dag legde , ora de oogen naar het licht oi fchittcrende voor- Werpen te keeren. Ook ontdckte zij, van zijne vroeg- fte kindschheid af, dat hij doof was, dewijl zij waar- tiam , dat hevige geluiden zijrren (laap niet verftoorden. Oorfpronkelijk was zijne doofheid' volkomen; maar de blindheid was even als in de andere gevallen der cata- ract, en ftrekte bij gevolg zich niet tot de gcheele be- rooving van alien indruk op het gezigt uit. Toen dit Kind begon te loopen, icheen het aange- name gewaarwordingen te gevoelen van levendige en fchitterende kleuren, en hoewel uit al, wat wij van zijne gefchiedenis weten, genoegzaam blijkt, dat het gezigt weinig tot zijn onderrigt toebragt, kan menech- ter niet twiji’elen , of het was voor hem eene bron van genoegcn. Hij plaatfte tusfchen het" oog en de lichtende voor- werpen ligchamen, die hij gelchikt had bevonden ter Verltcrking van den indruk, welkui hij ’er van ontving. H a Het Digitized by Google C u<> ) Het was zijn gcliefkoosd vermaak de ftralen der zo it tot <*<*n punt te brengen, door middel van itukjes glas , doorfchijnende fteenen . of andere dergelijke zclf- llaiidighedcn , die hij tusfehen het oog en ftet licht (lel- de en in verfchillende rigtingen draaide. Dikwijls brak hij die 00k met de tanden en gaf dezelve zoo de ge- daante, die hem het beste fcheen te behagen. Hij be- zigde nog andere middelen , 0111 de zucht te voldoen , die hem tot het genot des lichts dreef." Hij begaf zich in eene kamer , Hoot deuren en venflxrs toe, en bieef daar eenen zeer gernimen tijd met de oogen ilijf ge- vestigd op eene kieine opening, door welke de zonne- ftralcn doordrongen, gehccl ingenomen met den indruk dien dit voorwerp op hem maakte. ’s Winters liep hij , in den nacht,'in een’ hock; der kamer, en ontitak eene kaars tot zijn vermaak. Bij deze gelegenheden en over het algemcen tclkens wanneer zijne zinnerr aangenaara werden aangedaan , drukten zijne houding en gebaar- den eene zecr beiangrijke begeertc en nieuwsgierig- heid 11 it. ... Ilet was moeijelijk, misfehien onmogelijk, juist te bepaltn, in hoe verre hij met het zintuig <Ls gezigts begaafd was; maar de buitengewone fijnheid, welke zijn gevoel en rcuk verkregen . hadden , door het ge- bruik, dat hij ’er gewoonlijk van maakte, om alles te leeren kennen , hetgeen tot andere menfenen door het gezigt komt, geeft 011s gegronde reden, om te geloo- ven , dat het gezigt hem weinig ten dezen aanzienc ge- holpen heeft. Daarenboven de kenteekeus van ziekte, daarin opgemerkt, toonden, met eene groote mate van waarfchijnlijkheid , dat zijne oogen hem ileehts konden dieuen, 0111 de kleuren te onderfeheiden of over de ver- fchillende krachten van het licht te oordecLn. Reeds vroegtijdig vertoonde dit Kind bljjkcn van eene buitengewone fijnheid* van gevoel en reuk. Wanneer ’er een vreemdeling aankomt, befpeurt dit hetzeive welctra door den reuk; het Ioopt regt op hem af en gaat hem op het gevoel qn'derzoekcn. In de plants, vvaar hii wooiit, zijn. dp bezoekui van mannen het mc- nigvuldfgst. Om deze • reden wil hij zicli gewoonlijk .het -terse verzekerep, of de vreemdeling al dan nict lnar- zen aan liecft. Zoo jfc, dan verlaat'.hct Kind hem da- delijk , gaat naar de voorkainer, tast in het rond, om ■ * de Digitized by Google * • C “7 ) de zweep te vindcn , en onderzockt die zorgvuldig vervolgens begeeft hij zich naar. den dal , betast en be- voelt deszelfs paard zoo het .fcbijnt met veel aandacht. Het gebeurde lomtijds * dat de lieden , we Ike de Pasto- rij bezochten, niet te paard, maar met rijtuig kwa- men. Dan begaf hij zich altijd terllond naar de plaats , waar het riituig flond, doorzocht alle gedeelten vail hetztlve zorgvuldig, beproefde de veerkracht der ve- ren en herhaalde deze proeve zeer dikwijls achtcr elkan- der. In deze verfchillcnde handelwijzcn en proeven zijn zeker de reuk en het gcvoel zijne eenige gidfen. Van zijne eerfte kindschheid af heeft . hij zich aangc- wentl , om van voren met een’ fleutel of eenig ander werktuig op zijne tanden te flaan, het geen een fcherp’ geluid geeft. ' Zijn voornaamfte genietingen ontftaan uit den fmaak en den reuk. Somtijds eet hij met eene onaardige gul- zigheid. Aangeroerd te worden geeft hem ook eenig vermaak. Men zag hem eenige urcn bezig met aan den boord eener rivier ronde en gladde iteenen te zocken en opeen te ftapelen, die hij vervolgens in een’ krin£ legde , waarna hij daar midden in ging zitten. llj had een’ omtrek van 200 roeden rondom de Pasto- rij , onderzocht en Jiep * onbefehroomd en zonder gids naar alle de puuten in dieii omtrek begrepen. ’Er ging bijna geen dag voorbii, dat hij zich niet bezig hield met zijn’ weg voorzigtiglijk te peilen in de Itre-r ken , die hij nog niet herkend had. Wanncer hij zich een zeer naauwkeurig denkbeeld van de gedaante der ligchameti of den aard hunner uitwen- dige oppervlakte vvil vormen, legt hij de tong, ’er op. Doctor Gordon, een zeer geoefend waarnemer, wel- kc hem zeer dikwijls gezien heeft, gelooft, dat zijne gewoonte, om ligchamen tegen de tajiden te laten Klinken , minder vail de gewaarwording des gehoors af- liangt dan van het gevoel , hetweik hem >, langs dezen weg, met veel juistheid den graad van hardheid der zelttlandigheden , aan deze proef onderw< )rpen , doet 011- derfeheidtn. . • ■* Geen gebrek , geene bijzondere ziekelijkheid, valt. iu een der leden van de familie, waartoe dit Kind behoort , optemerken. ILt- buittngemeene gemis, waartoe hem de natuur heeft yeruordeuld , gaat van geene algemec^ .. . II 3 aft Digitized by Google C *i3 y ne onvolkomenheid , geen gebiek van anderc ztntuigeit , vergezeld, het zij in derzelver zamenftcl, het zij in ckrzelver werkingen. Hij heeft altijd een goede ge- zondheid genoten en is fterk van geftel. * Zijne gedach- ten, zijne gevoelens, zijne daden zijn aan de algemee- pe wetten der menfchelijke natuur ondenvorpen. Zijne leerzaamheid , zijne kleine uitvindingen fchijnen, zijne toeftand in aanmerking genomen, eene meerdere mate van vatbaarheid aanteduiden boven die van verfcheiden menfchen, welke alle middelen ter verkriiging van ken— nis in hun bereik hebben , waarvan hij beroofd is. Al- len, die hem waargenomen hebben, ftemmen daaria overeen, dat zijn gelaat vatbaarheid aankondigt. Daar hij, weinig tijd geleden, op het gevoel af, eeir paard fcheen te herkennen , dat zijne Moedcr eenige we- ken vroeger verkocht had , ftapte hii , die het berecd , ’er met oogmerk af , om zijne vatbaarheid op de proef te ftellen. Weldra maakte zich Mitchell van het paard meester en bragt het naar den ftal van zijn huis, ont- deed het van zadel en loom, leide het haver voor, en vertrok, vervolgens de deur iluitende en den fieutel in iijn* zak ftekende. Hij kent het gebruik van de incest algemeene huisraden; en het vermaakt hem die foort van kennis uittebreiden. Ook behoort het onder zijne uitfpanningen de winkels van timmeriieden en andere bandwerkslieden te bezoeken , en het oogmerk dezer be- zoeken is klaar den aard der werktuigen en van hunnen arbeid te Jeeren kennen. Hij helpt dikwijls de knechts der landboeve in hun werk, bijzonder in het ichoon- houden van den ftal, Dikwijls poogde hij de breuken jn den muur van het huis des landhoevenaars te hcrflel- len, en >beproefde hij zelfs kleine huisjes van graszo- den te bouwen , waarin hij openingen , naar vensters Eweemende, vervaardigde. Men heeft verfcheiden mid- delen aangewend , om hem het mandenmaken te ieeren 9 maar het fchijnt hem aan de noodige ftgndvastigheid te optbreken, om zijn werk te voitooijen. Hij fchijnt eenig denkbeeld van eigendom bckomcn te hebben, ze- kere zaken , als hem in eigendom toebchoorende , te ach- fen cp te bewaren , en zich aftehouden van het geen hij weet, dat gewoonlijk door anderen gebruikt wordt# Wanneer men zachte middelen bezigt, om hem te doen jjevoekn, dat hij ongelijk heeft, toont hij verdriet; • ■ . .. - maar Digitized by Google ( 1*9 ) maar beliandelt men hem hard , dan wordt hlj gramtto- rig. Hij is niet in zijn* lchik, wanneer hij van zijne faniilie afgeicheiden is; en in het eerst toonde hij leed- wezen , ais men hem van die genen verwij Jerde , die ge- woonUjk belasc waren met hem te vcrgjzellen; maar in den laatilen tijd , waarfchijnlijk door uitwerking der huisfelijke verander ingen , die rondom hem plaats gehad hadden, kerde hij hen zonder misnoegen Verlaten.. In 1808 bragt hem zijn Vader te Londen, om hem aan eene heelkundige behandeling te onderwerpen. Men doorboorde, aan zijne beide ooren, het trommelvlies , ponder eenige merkbare uitwerking. Op het linker oog deed men de operatie van de cataract, zoo goed al$ het een hevige wederltand van zijnen kant toeliet ; maar zonder goeden uitflag. I11 1810 bragt men hem weder te Londen. Daar wist.de Hr. Wardrop, met be- hulp van een werktuig, deszelfs hoof'd vasttezetten , en deed de kunstbewerking op zijn regt.r oog met vecl meer goeden uitllag dan men had durven hopen; het gezigt werd yerbeterd eu de verandering , die het onder- • ging, belooft eeue nog meer voldoende uitwerking. (Jkht \'ejvol& hierna .) , NIEUW-UITGEKOMEN BOEKEN. 2108. Zestal Leexredencn, door J. H. van der Palm# Tweede druk. Gr. 8°. 15$ bi. opl. 550 exempl. Drukk. van Herdingh en du Mortier te Leyden. Bij D. du Mortier . en Zoon aldaar. Pr. fr. 3-15. *. 2209. Christelijke Vertroostingen enz. door R. Eylert^ vertaald door H. Brouwer, tweede en laatfte Stuk., Gr. £°. 24I bl. opl. 2000 exempl. Drukk. van IVoutcn te Gro- ningen. Bij Schierbcek aldaar. * 2210. Redevoeringen over de Algemeene Schoolorde en de bijzondere Schoolorde enz. door H. Wester, met ’t Portrait. Gr. 8°. 10J bl. opl. 300 exempl. Drukk. van J. Qomkcns te Groningen. Bij denzelven aldaar f 1-5-: * ' 22 ii. Bybelfehe Historievragen enz. 3 1 lie druk. In 8®. 6\ bl. opl. 3312 exempl. Drukk. van Nyhof te Arnhem# Pr. fr. 0-58. * ,.2212. De Levensbijzonderheden der Apostelen van ]ezus, een Schoolboek, uitgegeven door de Maatfch. Tot Nut van V Algemcen . 3de druk. In 8J. bl. opl, 3000 exempl. Drukk. van Herdingh en du Mortier te Leyden. 2213. Eenvoudig onderwijs enz. door Acrahaai Lede* soer en Willem de Roo. Elfde druk. In 8®. 3| bl. opl# 3000 exempl. Drukk. van Herdingh en du Mortier te Ley* dea. H 4 I1AN* Digitized by Google C ) HANDEL en ZEEVAART, LANDBOUW, HUISHOUDKUNDE en vva't daar.- TOE BETREKKING HEEFT. PROGRAM M A VAN DE MAATSCHAPPIJ TER BEVORDERINC VAN DEN Landbouw, te Amsterdam opgerigt, VOOR HET ]AAR 1813. De Maatfchappij ter bev ordering van den Landbouw , op- gerigt te Amflerdam , heeft hare groote Vergadering gehou- dcn den I2den Mei dezes jaars , waarvan het volgende ver- flag aan ’t publiek Wordt medegedeeld. • In het Programraa van ’t jaar 1 8 1 1 was ter beantwoording voorgefleld de volgende vraag: „ Daar de behandeling van het Hr.khout, met betrekking tot den tijd en de wijze van het hakken , op onderfcheidene plaatfen, zeer verfchillende is, en het voor zeer waarfchijn- lijk, zoo al niet voor zeker mag gehouden worden, dat ook de gevolgen van deze onderfcheidene behandeling min of meer voordeelig of fchadelijk zijn: — Zoo vraagt de Maatfchappij, wat men, b ij; het kappen van de onderlchei-t dene foorten van hakhout, behoort in acht te nemen, ten einde, niet flechts de meest voordeelige inzameling te doen, maar ook het infterven der tronken offtovcn, zoo veel mogclijk, voor te komen, en het vveder uitioopen of uitftoelen derzelven te bevorderen.” Hierop zijn, bij de Maatfchappij, ingekomen drie Ver- handelingen ; N\ i. Onder deZinfpreuk: IVie tijd en vlijt in V werk betoont , IVordt altijd in zijn bring be /ootid. N®. 2. Onder de Zinfpreuk: De Ondervinding is de bcste Leermecsteresfe. N®. 3. Differ; habent parvac commoda magnet morae. Van welke ingezondene Verhandelingen de twee laatstge- noemden, ofTchoon eenige goede aanmerk ingen bevatten- de, echter, aan de Maatfchappij, niet zijn voorgekomen*, genoeg verdienften te bevatten, om, met de nitgeloofde, of eenige andere premie, bekroond te worden. In de cerstgenoemde Verhandeling daarentegen, wordt, naar het oordeel der Maatfchappij , van de verfchillende iloutfoor- ten met meer onderfchciding gefprokcn, en de tijd en wij- ze van het hakken naauwkeuriger opgegeven, dan in de £wee audere Verhandelingen : djeh ac Maatfchappij zoude +> «r Digitized by Google ( 121 ) gewenscht hebben, dat de Schrijver zich , over denndere> door hem vermeide, Houtfoorten, even uitvoerig had u it- gelaten, als over ’t Eikenhout, — en ook niet verzuimd had, van de IJpen, de iischdoornen en de Wilgen, ten minfte eenige melding te maken. Door dit gebrek ann vol- ledigheid vindt de Maatfchappij zich verftoken van *t ge- noegen, om aan den Schrijver dezer Verhandeling de gou- den Medaille toe te wijzen , maar biedt hem , bij deze, de zilveren Medaille aan, mits hij, zich aan de Maatfchappij bekend makende, tevens haar vrijheid verleene, om van zijn werk dat gebruik te mnken, hetwelk zij , ter bereiking van haar oogmerk , met de voorgeftelde Vraag, allermeest gefcnikt en dienftig zal oordeelen, wordende tevens de Vraag wederom voorgefteld , om beantwoord te worden voor of op den laatflen December 1815, en aan den Schrijver van evengemelde Verhandeling, zoo vvel als aan de twee anderen, vrijheid gelaten, om, andermaal , nanr den prijs te dingen. In hct Programma van 1812, was, door de Maatfchappij, geplaatst het volgende voorftel: ,, De Maatfchappij, reeds voor medr dan vijf- en -twintig jaren, eene Prijsvraag opgegeven hebbcnde, omtrent het onderzoek of het voordeeliger zij IVeilanden alt 00s in den flaat van IVeilanden te houden , dan wcl die gronden , nu en dan , op eene gepaste wijze , met Granen of andere Gen'asfen te be - • telen , en daardoor derzclrer waarde in voortbrenging van nut- tige Grasplanten , in het vervolg , merkelijk te kunnen ver- weerdegen ? — * en , overwegende, dat die onderzoek, door de Schrijvers der, op deze Vraag, ingckomenc, bekroon- de en, in het Vide Deels Ilde Stuk, van hare Werken, geplnatfte Verhandelingen , uiYzeer verfchillende en tegen- Itrijdige oogpunten is befehouwd, en dus nog niet volledig al'gedaan en beflist fchijnt te zijn: — hceft dit onderwerp van te veel belang geoordeeld, om hetzeive niet mecr be- paald , en met eenige veranderingen , andermaal op te ge- ven. Zij Pelt dus voor, om v66r of op den laatjlcn vanlVin - termaand dozes jaars 1812, beantwoord te worden de na- volgende Vraag : „ Daar het onbetwistbaar is, dat het telen en verbou- wen, bij afwisfeling, van onderfeheiden veldvruchten of gewasfen, op hetzelfde ftuk gronds, het zekerfte middel is, om , van dien grond, zonder denzelven te veel uit te mergelen , op den duur, het mecste voordeel te trekken; en dat, offehoon gras- ofweilanden, wanneer dezelve be- hoorlijk bchandeld en toegemaakt worden, eeuwen lang — immers gedurende eene zeer lange reeks van jaren, als zoo - danigen in goeden ftaat kunnen worden gehouden, het ech- ter vaii tijd tot til d gebeurt, dar dezelve — het zij door verwaaxloozing , of flechte behandeling — hct zij door be- H 5 zet \ Digitized by Google * C ) zet te raken met onkruid , mos of nuttelooze en fchade* lijke planten, — hec zij door andere oorzaken , in waarcle en opbrengst verminderen , en minder goed of deugdzaara voeder opleveren, waardoor het, voor den eigenaar of ge- bruiker, voordeeliger zoude worden dezelve te fchetiirn 3 en, gedurende twee of meerder jaren, met andere gewas- fen te betelen; — wordt gevraagd: „ Welke is de voordeeiigfte en fpoedigjle wiize om zooda- nige, door een of andere oorzaak vermagerde en in veaarde verminderde Gras - of fVeilanden , door fcheuring, omploe- ging of oradelving, en het betelen van dezelve met andere veldvruchten of gewasfen, te verbeteren, en, na verloop van twee of meerder jaren, weder op nieuw tot goed Gras - of IVeiland toe te maken? — Welke veldvruchten of ge- wasfen kan men daar op, met de meeste hoop op goed ge- volg, telen; en welke opvolging of afvisfeling van deze laatrten is, ten dien einde, het gefchiktfte en voordeelig* fte? — Welke zijn, seder jaar de onkosten en -de waarfehijn- lijke opbrengjlcn van eene zoodanige bewerking? — En wnt moet men eindelijk, bij dit alles, in onderfeheidene foor- ten van gronden, als Klei- , Zand - eu Fcengronden , in acht nemen?” „ De Maatfchappij van oordeel zijnde, dat de oplosfing en beantwoording van deze Vraag, minder op Theoretifche , dan op Practical gronden , en reeds genomen en wel gcjlaagdt Proeven berusten moet, heeft denTermijn, binnen welken dezelve beantwoord moet worden , korter gefteld dan naar • gewoonte. De andere was geteekend met de Zinfpreuk: De Landboum is de grondjlag van 's Mcnfchen be fin an. Ten aanzien van het eerfte dezer Antwoorden, heeft de Maat- Digitized by Google t 1*3 J Maatfchappij aan te merken, dat de Schrijver, In plants vait zulke landen in ’t oo g te houdcn, als de Vrang bedoelt/ die te voren goed Gras- of [Vciland geweest, — doch daarna door zekere oorzaken, in waarde cn opbrengst ver- minderd zijn, de behandeling opgeeft van een , voor wei- nig jaren, eerst ontgonnen Heiveld, hetwelk, door den Schrijver, niet in Grasland , — maar in Klaverland veran- derd is. De Schrijver van ’t andere Antwoord fchynt de ' bedoeiing der Maatfchappij beter gevat te hebben. Zijn Antwoord is echter niets nicer dan een enkel voorfchrift* ontbloot van alie verklaring ofbeoordeeling van hctzelve, zoo wel als van de kwaal , vvaar tegen het wordt aangepre- zen; zonder opgnve of in welkc omjtandighcden , en met we Ik een ’ uitjlag , het middel , door den Schrijver zelven, is aan-. gcwend ; terwijl, door hem, voornamelijk op eene zwa* re bemesting aangcdrongen, en verder onbeflist gelaten wordt, of, en in hoe verre , het fcheuren, omploegen, of omdelven en het hetelen met andere gewasfen , de, in do- zen bedoelde landen, wederom, tot goed Gras - of IVeiland konden herftellcn. De Maatfchappij heeft derhalve niet kunnen befluiten, een dier beide Antwoorden, met eenen Eereprijs, te be- kroonen, maar heeft goedgevonden de voorgemelde Vraag te herhalen, om beancwoord te worden voor of op den laat - ften December 1814, - Het is der Maatfchappij zeer aangenaam geweest, van der-* zelver verdienltelijk Corresponderend Medelid, Leendert Neeber., een Berigt te ontvangen , wegens deszelfs genomena proeven met het zaaijon van den Mangelwortel , en, indachtig aan Hare belofte, in ’t jaarlijkfche Programma, om eene gepaste belooning te fchenken, aan elk eenen, die Hnar cenige nuttige ontdekkingen, den Landbouw betrefifende, zou mededeelen, heeft Zii beHoten du-n gemelden Schrijver «ene remuneratie van zes Dukaten toe te leggen. Nog heeft de Maatfchappij , van dezey werkzamen Grijs- aard, een’ brief, over het aankweeken van ’t Chineesch Radijszaad, met veel genoegen ontvangen, waarvoor Zij Hem openlijk dank betuigt: — Hem totwenfehende , dat het hem, in zijne hooge jaren, moge vergund worden, de aangevangene proeven , volgens zijn voornemen, voort- tezetten. De Maatfchappij , in overeenkomst met de aankondiging door Directeuren gedaan in de Dagbladen van de Zuiderzee van den uden en i^den Maart 1813, en in die van ‘den Op- per-ITsfel en van de Wester Eems in die zelve maand (*), belooft eene Premie van tien Dukaten of ecu jink zilver van gelijke waarde, aan den genen, die, ten minfie twee Mor- gen, of meerder, met het Chineesch Radijszaad zal be- bouwd . Zie 00k Alg. Konst- eu Lccterbode 1813, Dl. I. bl. 239. Digitized by Google I C 124 ■) bouwd hebben, en een voldoend Verflag wegens de behan- dcling, den aard van den grond , de kosten en voordeelen, bcnevens de Mongers van de Olie en Koeken voor of op dot • Utatjlen December 1813 zal hebben ingezonrien. Nog be- Jooft de Maatfchappij , ah een accesfit , cone jom van zes Du- katen of een Jluk zilver van gclijkc waarde , aan den Schrij- ver, wiens Berigt geoordeeld zal worden, aan het best ge- keurde, het naaste bij te komcn. Hierbij verzoekt de Maatfchappij in acht tenemen, dat bet zaad vroegtijdig genoeg gezanid worde, om in het laat - Jle van Julij , of uiterlijk in net begin van Augustus , volko- men rijp te ktinnen zijn, — en dat in het Berigt gemcld worde, in hoe verde moeijelijkheid van het dorfehen, wel- ke eene voorname zwarigheid tegen het Chineesch Radijs- zaad uitmaakt, door het vroeg zaaijen, is weggenomen. ' Men zie desaangaande verder de aankondiging zoo even geme)d« De volgcnde Vragen, waarvan de tijd ter beantwoording verfehenen was, worden op nieuw voorgefteld: ,, Welkezijnde oorzaken, voortgang, en gevolgen van de broeijing van het Hooi? — op welk cene hoogte worde deze broeijing gevaarlijk? — En, daar de ondervinding leert, dat de ontbranding van Hooibergen, in foramige (Ire- ken van dit land, veel menigvuldiger plaars heeft, dan in anderen: — word*- gevraagd , of men de reden dezer zaak ir.oet zoeken in den onderfeheiden aard der gronden, — In de onderfeheidene foorten van gras- en andere plan- ten, — in de wiize van het winnen van het Hooi, — in de plaatfing van de Hooibergen, — in de gefteldheid van het weder, — of wel in meer dan £(5n dezer opgegevene of andere oorzaken? — Eiudelijk, welke middelen knn- nen ’er aangewend worden, om de al te fterke broeijing voor te komen of te verhelpen?” Om beantwoord te worden voor of op den laatjlen Decern - her 1813, en acht noodig daarbij tevens te berigten, dat het AntWoord op deze Vraag zoodanig behoort te zijn in- gerigt, dat hetzelve met de laatfte vorderingen in den te- gemvoordigen ftaat der Natuur- en Seheikunde overeen- komftig zij , en dat vooral de oorzaak van de broeijing van het Hooi , ingevolge de grondbeginfelen der gemelde we- tenfehappen , behoorlijk ontwikkeld en aangetoond worde ; alles echter op zoodanige wijze, dat hetzelve, 00k voor den rain ervarenen in deze wetenfehappen , zoovecl moge- lijk, verftaanbaar zij. , ,, Is eene zckere maat van broeiiing van het Hooi dien- ftig, om hetzelve tot een beter cn fmakelijker vocdfel voor llunderen, of ander Vee, te maken? — Zoo ja, tot wel- ke hoogte moet deze broeijing gnan, — en voor welk foort van Vee is dezelve verkieslijk?” * . j Qm Digitized by Google C «5 > Om beantwoord te worden voor of op den laatften Decern - her 1813. De Prijs, die aan den Schrijver van het beste, op eene der bovengemelde Vragen, inkomende Ancwoord wordt aangeboden f ten zij daaromtrent uftdrukkelijk anders ware bepanld ) beuaat in eene goudcn Mr d a i lie trr waardr van vi ‘f~ tig Dukaten , op den ftempel der Maatfchappij geilagen, en met des Schrijvers naam voorzien, — of wel , fczelfde fom in geld benevens eene zilveren Medaillc , ter keuze van den Schrijver. f Indien geen der ingekomen Antwoorden op eene door de Maatfchappij opgegeven Vraag, naar Haar oordeel, den Prijs verdiend heeft, behoudt Zij aan zich het regt deze Vraag nog eens, of niet weder op te geven. Daarentegen, wanneer ’er meer dan £en Antwoord Haar voorkomt eeni- ge Aanmerking te verdienen, zal Zij een /fcccsfit , in eene zilveren Medaille beftaande, of eenig ander blijk van goed- keuring, aan den Schrijver van het naast aan het beste ko- mende Antwoord aanbieden, en hem dit befluit, v66r dat .het verzegelde brief je, bij zijne Verhandeling gevoegd, geopend wordt, door de openbare Nieuwspapieren bekend maken. • De Schrijvers, die naar den Prijs dingen, zullen, bij hunne Antwoorden, een verzegeld brief je moeten zenden^ inhoudende hunnen Naam en df^oonplaats , en van buiten ge- teekend met dezelfde Zinfpreuk, die, aan het einde hunner Verhandeling, zal gevonden worden. Voorts zijn de Wet- ten, waarop de Maatfchappij naar een’ Prijs laat dingen, te vinden in het Voorberigt voor het eerfte Deel Harer Ver- handelingen geplaatst. De Antwoorden zullen la het Nedcrduitsch , Latijn, Fransch, Engelsch of Hoogduitsch opgefteld , in ’t laatfte geval met eene Italiaanfche of Latijnfche Letter, en alien met eene leesbare hand, dock niet door den Inzender zelven , gefehreven (op wclke voorwaarde de Maatfchappij uitdrukke - lijk wil gelet nebbenj en , gelijk alle andere aan de Maatfchap- pij toe te zenden Stukken vrachtvrij , — moeten bezorgd worden aan <k4n der Secretarisfen, Mr. H. Calkoen , Advo- kaat, op de Keizersgracht , bij de Beerenftrant , of flfrr. J. P. Hoeufft, op de Ileerengracht , bij de Reguliersgracht, N°. 579. Eindelijk herinnert de Maatfchappij aan Hare gewoonte, om eene zilveren Medaille , of andere gepaste belooning, te fchenken aan degenen , welke haar eenige nuttige ont- dekkingen, omtrent den Landbouw med:deelen, met verde- re beloften, om de bevordering dezer ontdekkingen , naar 'bevind van zaken, tc onderfteunen. RUN- Digitized by Google t **« ) K U N S T E ft. • • 4 r Milaan , den 6den Junij . De Koninklijke Akade~ mie van Schoone Kunsten , alhier gcvestigd, noodigt alle Italiaaniche en vreemde Kunstenaren nit , om te dingen nanr de volgende priis-onderwerpen , welker be- krooning in 1814 in bet Koninklijk Paleis dcr Weten- fchappcn en Kunsten voor het het Koningrijk Italic zal plaats hebben : Boity/kundc . Ondervverp: Ecnc Triomfbrug, lang 125 metres en zoo breed als de noodzakelijkheid en het on- derwerp vorderen ; de bcide iriteinden der brug zullen -met gepaste Gedenkteekcncn verfierd zijn. Van achte- ren zal men de Standafteekeningen en de Cenographien, alsmede de tot de uitvoering benoodigde doorlneden plaatfen. Prijs: eene gouden Medaille. ter vvaarde van 35 gouden Napoleons van 20 Italiaanfche livres elk. Schildcrkumt . Onderwerp : De fchim van Samuel , door de Tooveresfe van Endor opgeroepcn, voorfpelt 1 Saul zijn’** aanftaanden val (zic het eerfte Boek der Ko- ningen, Hoofdft. 28.) Het lhik moet op: dock ge- fchilderd en vijf Parijlche voeten hoog en zcven breed zijn. Prijs: eene/ gouden Medaille ter waarde van 70 gouden Napoleons. Becldhowwkunst . Onderwerp: De dood van Priam us (zie het tweede Boek dcr Aeneis). Het basrelief za.1 van gebakken aarde, twee Parijfche voeten hoog en vier breed zijn. -Prirs: eene gouden Medaille ter waarde van gouden Napoleons. « Gravccrktinst . Onderwerp: Eene koperen plaat naar een ftuk van een goed meester, dat tot heden toe met met den besten uitflag door de graveemaaid gevolgd werd. De gravure moet ten minfte zestig Parijlche vierkante duimen inhouden, maar mag, zoo men het verkiest, grooter zijn. De maker is verpligt zes. ongeletterde proefdrukken in te zenden , met bijvoeging eener wetti- ge getuigenis , dat zijn werk niet voor de mededinging is uitgegeven , en nergens - elders ten zelfden tijde en eindc is aangeboden. Indien het ftuk den prijs - .behaalt, zal de maker de vrijheid hebben in een onder- fchrift van deze eervolle onderfeheiding melding te ma- ken. Prijs : eene gouden Medaille ter waarde van i& gouden Napoleons. 5: . : Tcc~ \ v Digitized by Google C 1*7 ) Tokening Van Beelden, Ondenverp: Het vertrek van Aeneas en Pallas , die van den ouden Koning Evan - der fcheiden. Men zal hierbij naauwkeurig de fraaije befchrijving volgen , daarvan door Vtrgilius in het 8fte •Boek der Aeneis gcgeven, zoowel met betrekking tot het plaatfelijke als het bijkomende der daad , en vooral acht flaan op het verfchil der Arkadifche en Phry- gifclie kleedingen. De grootte der teekening wordt aan het goedvinden des inzenders overgelaten. Prijs: eene gouden Medaille ter waarde van 18 gouden Napo- leons* Teekening van Sierachn. Onderwerp: Een prachtig Wijwatersvat , om afzonderlijk in eene groote Christe- lijke Kerk geplaatst te worden. De grootte der teeke- ning is ten minfte op anderhalvcn Parijfchen voet be- paald. Prys: eene gouden Medaille ter waarde Van 1% gouden Napoleons* Alle ftukken, die na een dezer Prijzen dingen, moe- ten voor het einde van Junij 1814 ingezonden zijn of liever door zaakgelastigden van de makers aan den Se- cretaris of den Huisbewaarder der. Akademie worden ter hand geftcld, daar de publieke tentoonftefling den eerften Julij beginnen zal , en het Secretariat der Aka- demie zich niet belast met het afhalen der ftukken van de Coatktiiuuicn of der Douancn y die dcrsclvcr adrc& gezonden zijn. Voor het overige moet bij ieder ftuk, als naar gewoonte, eene fpreuk, biijet enz. gevoegd zyn; zullende alleen de bekroonde biljetten gedpend en de andere ongefehonden bij de ftukken aan de zaakge- lastigde der makers worden teruggegeven enz, Voor en na de beoordeeling zal ’cr eene tentoonftelling van alle de ftukken , die naar de onderfeheidene Prijzen dingen , plaats hebben , waartoe 00k kunstvoortbrengfe- len van allerleijen aard zullen tocgplaten worden, ten einde iangs dezen weg de inlandfche en vreemde Kun- x ftenaren gelegenheid te verfehaffen,, om hunne talenten bekend te maken. De k unst ftukken , die den Prijs be- haald hebben en een eigendom der Akademie worden, zullen van de andere door een* Iauwerkrans en een op- fchrift, dat den naam en het vaderland des makers be- vat, onderfeheiden zijn. 1 Digitized by Google C 128 ) ■» \ GEBOORTE-, TROUW- en STERFLIJSTEN. - Kopeniiagen. In den loop van bet verleden jaar beliep het getal der overlcdenen in de Deenfche Staten, zonder het Bailluwfchap van Dronthem, Groenland, IJsland en de Indifche bezittingen te rekenen, 59,450, op 20,565 beftaan- de huwelijken; dat der geborene wettige kinderen 76,184* * onechte 6166; dusovertreft het getal der geborenen dat der overledene 16,734. STERRE- en WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN. % . 1 • WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN, BUITEN HAARLEM. f baro- THER- WIND- 1UCHTS- 1813 < ME- MOMS- j STREEK. GESTELD- Aug. 1 TER. 1 TER. | HEID. (29. 8) 66 Z. W. barde wind; bewolkt; 4 <29* 9 70 z. w. t. vv. namidd. tusfchen beide 1*9. 8) 63 w. z. w. iets regen. r*9. 8 | 66 z. w. t. z. voormidd. bewolkt; 5 <29. ?\ 75 Za Z# 0» verders betrokken oi I 6 0 «u «v- mut f 29. 4 4 61 z. w. ftormachrig ; 6 <29. 54 62 W. N. W. voormidd. met harden regen ; I29- 7\ 62 N. W. verders betrokken. (29. 84 65 N. W. • 7 <29. 9I 6 9 — bewolkt. I30. 04 | 62 % : — T30. 0 64 W. N. W. \smorg. betrokken; 8 <30. o| 70 verders bewolkt. l3o* °i 61 | \V. t. Z. * f29* 9* 63 z. t. w. voormidd. betrokken; • 9 <30. o| 72 N. W, namidd. bewolkt; 53 N. t. W, ’snvonds omtrent hcldcr. ("30. 1 4 . 66 N. 0. * 10 <30. il 72 , j N. W. bewolkt. ho. 2$ 60 j N. * Te Haarlem, bij A. LOOSJES Pz. » Ter DRUK.KERIJE van V. Loosjes te Haarlem. (Lange Vecrftraat W. 3. N. 6.) * - Digitized by Google ALGEMEENE l K O N EN LETTER- VOOR HET JAAR 1813. N°. 38. Vrijdag den 20/lcn Augustus, 1 * Volgcns KEIZERLIjK BESLUIT* van den a6(ten September iSu* is dt uitgave Van dit We Eft b lad definltkf toegeflaan* ; B E R I G T E N. : 1 ■ JVJjlaaN, den *iden Augustus* Bij Befluit Van defl 30 Julij 1. 1. heeft Z. K. H. de Prins Onder-Koning alhier eene Inrigting voor de Scheikunde, op de Kun- ften toegepast, daargefteld* en tot Hoogleeraar bij de-* zelve benoemd den Hr.' Tossoni * tegenwoordig Hoog* keraar in de Scheikunde bij het Lyceum van Urbino* Dresden, den 18 den July* Sedert koft heeft dez© Stad .twee mannen door den dood verloren* die doof geheel Duitschland en zelfs buitenlands zeer beroemd * waren. De eerfte is de Hr. Becker, Raad des Ro- wings, Infpecteur van het Kabinet van Oudheden ,* Schrij- ver van het Augusteum , een VVerk * dat hij eenige maan- den voor zijn’ dood voltooide en uit 17a Platen en 13 Cahiers tekst beftaat. Hij heeft nog vele andere be-. langrijke gelchriften over de Letterkunde en de Munten van de raiddeleeuwen uitgegeven. De tweede is de Hr* Graff, een zeer vermaard Portraitfchilder ; hij heeft aan zijne erfgenamen een ryke en fraaije verzameling Scliilderijen nagelaten. JL Deeu X DREJfc V Digitized by Google C 130 ) Dresden, den itiflen jfulij. Het is thans beflist, dat de Univcrfiteit van Wittenberg, niet meer in deze Stad zal blijvcn. De Profcsforen zijn, dien ten gevol- ge, van hunne verpligtingen voor het tegenwoordige ontheven. Zij zullen nunne voile bezoldigingen blijven genicten, en zich naar Leipzig, of naar eene andere Saxifche Stad, kunnen. begtven 5 om hunne functien voorttcitetten. Men Wect nog niet, in weike Stad men die Umvcrfiteit , die men niet raadzaam oordeelt, met die van Leipzig te vtreenigen, zal overbrengen. Men fpreekt van dezdve te Freiberg, Grosfcnhayn of Zwic- kau te vestigen. \ Nantes. Dezcf dagen overleed hier de Hoog-Eerw. Heer Jean Baptiste Duvoisin, Bisfchop dezer Stad, Rijks-Baron, Staatsraad , Aalmoezcnier dcs Keizers, Oflfcier van het Legioen van Eer en Grootkruis der Keizerlijke Orde van de Rdunie. Zoowel de Godsdienst en Staat als de Wetenfchappen en Letteren lijden bij zijn onverwacht afftcrvtn. Den 19 October 1744 werd hij te Langres geboren, en bekleedde v66r de omwen- teling verfeheiden waardighedeA. Bij het Concordaat werd hem het Bisdom van Nantes opgedragen, en heeft hij hetzclve met die wijsheid , zachtaardigheid en Kracht van geest Wftuurd, we Ike hem kenmerkten. Bij* ha alle oude eti nieuwe talen kende hij geuieenzaaim * Hij is de Schrijvcr van eene Disfertation Critique fur la Fife on dc Con fe anti n ; de f A ut or it 6 dcs Livres de Motft et du Nouveau Testament; van een Esfai po!6* iniqne fur la Religion nature lie; van eene Fcrhande* ling over den Cat ho li j ken Godsdienst , in het Latijn ge- fehreven , die daarna in * de Godgcleerde Scholen klas- fiek is ge worden; van een Werk over de Omwente* tiding, in 1798 gedrukt, vol nieuwe, juiste en diep- zinnige aanmerk ingen , en waarin hij de noodzakeliikheid < voor Frankrijk betoogt, om tot de Monarchale Rege- ring terug te keeitn: van de beste Franfche Vertaling Van de Reis van Mungo Park; en eindelijk van eene Ddmonfe ration Evang< lique , gevolgd door een Esfai fur la Tolerance , waarvan het groot getal uitgaven de amierfclieidende vcrdlenftei* te kennen gee ft, * ► Par vs, den sden - Augustus. De Hr. Michaud 9 Schrijvcr van eene Gdchiedenis der Kruistogten, is t . S 0p f Digitized by Google C *31 > «p heden by eene tweede herftemming tot Lid def twee* de Kdasfe van hct Intlituut benoemd, in plaats van deil overleden Hr.. Cailhava. Zijne mededingrs warcn de Hn. Ginguen£, Lid der derde Kla9fe, Jouy, Aig- KAN eil COURNAND. ** * * Amsterdam, den 11 Augustus*, Wij hebbeti dert 4dcn dezer het genoegen gehad, om op eene plegtige en aandoewlitke wijze te gedenkvii aan het TWEED A EEUWGE TIDE der EERSTE VERGADERING van KOOPLIEDEN op de BEURS dezer Stad , den eerften dezer maand verfehenen. In de kerk der Re- monftrantsch-Gereformeerde Gemeente dezer Stad, door den WJ-Eerwaardigen Kerkeraad dier Gemeente daar- toe heufehelijk vergund, is voor eene aanzienlijke fcha- *e van- toehoordejs door den Dichter Cornelis Loots 9 Lid van het Xnftituut alhier en Makelaar ter Benrze, een ter dier gelegenheid , en op gedaan verzoek * door hem vervaardigd Dichtftuk, fchetlende het rweehonderd* jarig b eft a an , het heil en de rampen der Beurs van Atnfterdatn , uitgefproken* Het vuur van den Dichter- lijken Redenaar, in alle trekken doorftralende , beziel- de de .geheele 'Vergadering , weike met eene ftille en ▼oorbeeldclooze aandacht naar de regt mannelijke voor- dragt, met de hartelijkfte deelneming, luisterde. Wij Terheugen ions, in het zekere onderrigt te zijn, dat d»t Diehtftuk eerlang het licht zal zien; dat niet alleen een Gedenkituk zal opleveren van de hoogte , tot weike thans de Hollandfche Dichtkunst zich heeft opgebeurd, maar ©ok van de onvcrkoelde liefde voor den Koophandel* als de ware bran van ecr en.overvloed eener Natie. Zij, weike den Dichter gehoord hibben , herinneren zich nog met een gevoel van verrukking de zoo- vele meesterlijke trekken, welker menigte elkander als Vcrdringt , en , hoe hij van een fchijnbaar dor onder* werp de gelukkigfte partij heeft weten te trekken; men denke hier llechts aan het geen hij betrekkelijk de Wisfelbank en de Asfurantie gezegd heeft, en wachte g^riist de aangename inftemming in gevoelens af van da poodanigen , die , beroofd geweest zijnde van de monde* linge voordragt , zich eerlang ;in llaat zullen geftelA zien, om in bedaardheid en met een oordeelkundig oog dit voortreflfelijk voortbrengfel van dien edit Holland* ichen Dichter te befdiouwen. ... Digitized by Google C *34 ) Amsterdam, den i *den Augustus. Bii de eer'1a Klasfe van het Hollandsch Inftituut van Wetenfchap- fcn , Letterkunde en Schoone Kunlten, zijn ge worden ✓id der Klasfe de Heer O. S Bangma, Examinateur dtr Stuurlieden van de Ktizerlijke Marine alhier, in de plaats van wijlen den Heer J. F. IIennert. — Bui- renlandfche Geasfocreerden de Heeren Parot , te Dor- pat, in de plaats van wijlen den Heer Pallas, en Thunberg, re Upfal, in de plaats- van wijlen den Heer Jac quin. 