gtu_32400002774481_5
None
Zekere Joannes Laurentivs een Spaansch krijgsman was gesneuveld in eenen aanval op Kapedie. Gijn vriend Kranciscus de Salis wilde zich midden on- der de vijanden werpen, en eenen wissen dood te gemoet loopen om het ontzielde ligehaam van zijnen vriend weg te voeren, Niet dan met de grootste moeite hield men hem terug: den volgenden dag , toen een wapenstilstand gesloten was, vindt hij het misvormde lijk, ombelst het en sterft in denzelfden oogenblik van smart.” De acht regels waarin deze plotselijke dood geschetst is, waren te schoon om niet medegedeeld te worden: inderdaad de voorstelling van het gebeurde is zoo natuurlijk en de uitdrukking te- vens: zoo eenvoudig dat de gelukkigste eeuw van Ro- me's letterkunde, welke niet. minder om gelouterden smaak, dan om taalkandige zuiverheid, den naam van gouden eeuw verworven heeft niets voortreffelij- ker over het onderwerp zou hebben voortgebragt. — Pcertxkamp’s bewondering voor zijnen kunstbroeder Hosscurus klimt in het einde nog hooger: De echt naive fictie van Amon, cie het grafschrift verbetert, dat de dichters voor beide vriegden pogen te vervaar- digen; het omwaren van den zelfden vriendschapsgod om den heuvel, die beiden dekt, als om een lieve- baalt hij tweemalen eene uitroeping welke do strenge } moraal aan het dichterlijk gevool gaarne moet toe- geven. » Dit is goddelijk!” —= Bl. 387. » Jacopus Watuws” (van pe Watts) was de vriend van onderscheidene geleerden en aan- zienlijken, doch hij was bovenal op het naauwst met S. Hosscuivs verbonden; en zij onderwierpen we- derkeerig hunne voortbrengselen, de een aan het vrije oordeel des anderen, In P- Franciscus, of- ‘schoon deze hem niet persoonlijk kende, vond Wat-- Lius mede eenen vereerder, on in deszelfs gedich- ten is nog eene Elegie, en een Hende casiliabum (een Latijnsch dichtstuk vit eene vers-soort bestaande van elf lettergeepea) op Watnius voorhanden, De gedichten van Waxuius beslaan negen boeken, en behooren tot verschillende soorten; den heldenzang, de Elegie en het lierdicht. Zij zijn met zoo veel smaat en vlijt bearbeid, en de volmakende hand der. kanst is overal zoo zorgvuldig verborgen, dat van de weinigen die met de ouden mogen vergele- ken worden, Wattivs het naast van allen bij Vir- Ginius Ovmius en Horatius gekomen is. Hij heeft » menige opdragt, en voorrede tusschen .zijne verschil- » lende dichtstukken ‘geplaatst. Met regt derhalve zegt van heutigen op Propertius, Il, 32. Dat het in zich vereenigde de keur van alle eigenschuppen welke den dichter ver dieren geven, en op Tinutiusl. 1.74. Dat hg van alle Jesuiten ver de sierlijkste dichter is. Bij het gezag van BrRozknuizeN, voege men nog dat der beide BurmAnnen op Properrtius, van Loticnivs, van de Anthologia Latina, en Neocorus. Wie begeerig is te weten, wie Wauuius was in de heldensoort, die leze wat hij in zijn tweede boek bl. 84 schreef aan Lessius aangaande deszelfs werk. Over de vijf- tig benamingen der Godheid, hetwelk na deszelfs dood eerst in het licht verscheen.” Het fragment, dat professor Prerrixamp hier ter plaatse als proeve anbiedt wordt voorafgegaan van deze merkwaardige woorden: “Voor mij ik weet niet, dat ik in het Latijn oort iets gelezen heb, waarin de majesteit Gods, met zoo groote majesteit geprezen werd.” — Op bladz. 98, zegt Wauuius het laatst vaarwel Asp zijnen vriend en ordebroeder Justus van Surca, * toen deze ter bekeering der wilden naar Paraguay » vertrok.” De heerlijke schoone verzen, waarin ge- schilderd wordt, hoe van Surce die wreede maaltij- den, waar men zich aan menschenvleesch vergastte, zal afschaffen, kon Peerixamp niet lezen, zonder dat zijne ziel er bij huiverde...... » Watuus elegién zijn door den rijkdom, het ge- » mak en de geestigheid van Ovinius gekenmerkt. » Wat kan bij die eenvoudigheid halen,” waarmede in de tweede elegie van het eerste boek, het. bezoek. Des Pauses, op de hofstede van Pultomatuus afgelegd, is voorgesteld. » Smakelooze menschen, en die » geen’ kennis hebben, verstandige aanbidding. » De dood van Caspar pe Ropes is met een wonderbare kortheid en kracht voorgesteld.... In de behandeling van zachtere en teedere aandoeningen, » slaagde Waxus niet minder gelukkig, Daarvan is de aanhef van het bed, waar hij aan het zoontje zijns broeders de olijftak des vredes zendt,” in de hoop dat het kind eenmaal een dichter worde, een heerlijk bewijs. Dezelfde schoonheden welke zijnne heldenzangen en elegién, zoo buitengewoon schatbaar maken, treft men ook in zijnne lierdichten aan. Overal heerscht daar diezelfde netheid, diezelfde gekuischtheid, gekündig sieraden en gelijke verhevenheid waar het on derwerp die gedoogt....” Vier strofen getrokken uit de Ode op den H. Sranistaus Kostxa, welke de vierde is wan het eerste buck, staan, ter bevestiging van dat gevoelen, daar; de Hoogleeraar besluit: “De lierdichten van Wauuivs zijn zoo volmaakt, naar het model van Horativs dat zij zelve, gelijk Pxinivs zegt, omtrent Vircinius, model wezen kunnen.” Het ware te lang en voor dit weekblad ten eenen- daarentegen en die het schooner waarderen, staan er male ongeschikt, indien ik al de punstige beoordeelingen wilde herhalen, die aan de Jesuiten hier zijn te beurt gevallen, Ik zoude van Canolus Mavarertius te spreken hebben, in wiens Sedecias PeeRLKamP ye-le plaatsen der Tragediela ars waardig vindt; van Jacopus Surius, wiens duifje als keurig en schoon geremde wordt; van Hermanus Hugo eenen » besten » dichter met rijke vinding begaafd, en eenen Je vendigen geest waaraan hij een groot gemak van uit» drukking paarde, zoo dat hijzich veilig op ongebaande » wegen begeven kan;” van Joannes ToLuenaar, van de » rijke en melkvloeijende ader van ANTONIUS DES » Lions;” van Orro van Zisu» Perrus pe Marque, Franciscus Herts en anderen. Doch hetzij mij vergund nog een oogenblik stil te staan, bij Livinus pe Meiser die volgens het zeggen van Heenxens » in elks » aandenken verdient te leven, als de Jaatste der Jesuiten» orde heeft aangebragt.” — Na eene opgave der veel vuldige dichtwerken van onzen pe Meer, drukt Peeri-KAMP zijn oordeel over dezelve aldus uit: » Hetzij ik elk stuk in het bijzonder beschouw, of alle te ge lijk neme, ik vind over Al streelende welluidendheid - voor het gehoor, innemelijke bevalligheid voor de verbeelding, voedsel voor den geest, verfijning voor den smaak; zij wekken mij, om zorgvuldige bear- beiding, ter navolging op, maar. hun kunstvolkomen schrikt mij af van alle naijverige poging. Op dat y niemand meene, dat deze lof uitbundig is, beroep Van Zaturdag den 23 Maart J839. Dit BryvorGseL wordt aan de Geabonneerden gratis afgezonden. — BIJZONDERHEDEN BETREKKELISK DEN GENERAAL SKRZYNECKI. (Vervolg en slot van bladz. 79),. ’ Nloarmats had den opstand van Polen tegen Rus- dand ontworpen, als eene soort van kruistogt, waar- bij de godsdienstige opwekking nog grooter’ rol, dan de vaderlandsliefde spelen moest en waarbij de mo- raliteit der Poolsche natie zich gelijktijdig met de herstelling harer politieke onafhankelijkheid verbete- ren moest. Dat.denkbeeld beheerschte hem in het oogenblik, toen hij zich onverwacht aan het hoofd eener groote natie geplaatst zag, hij, die weinige da- m te voren slechts kolonel was; het was voor hem de uitdrukking van het verbazende enthousiasmus, ’t welk de dorst naar vrijheid en de blijdschap over eene bijna mirakuleuse overwinning in Polen, meer en meer deed uitbarsten. Het openbaarde zich eindelijk in eene der eerste dagorden, die hij uitvaardigde, en die een zonderling contrast maakt met de gewone manier van handelen van eenen generaal-opperbevelhebber over een volk, dat in opstand is. - Dagorde van den generalissimus , gedagteckend Warschauw, 10 Maart 1831. Soldaten en makker! gij weet, dat wij strijden voor het aanwezen van ons vaderland, voor het gee loof onzer vaderen voor de heiligheid van onze rege ten en vrijheden. God waakt over de dapperen en geduldigen; want Hij alleen is sterk in den strijd; hij alleen geeft dood en leven. Aan den eeuwigen Schepper kennen wij onze daden en overwinningen toe. Door den geest des Christendoms bezield en in mijne gevoelens deelende, zult gij ongetwijfeld met blijdschap en geestdrift, o, mijne ridders! deze dagorde ontvangen, die ten doel heeft u te doen weten, dat de veld-geestelijken der regimenten o- vereenkomstig de instructien van het metropolitaan gezag, bij het morgen en avond appel het volgende gebed aan God zullen doen: "O Goat Schepper van het het heelal, in wwe Rane den rust het lot van alle volken; beechouw onze Poolsche natie met een barmhartig oog: zegen het werk, dat wij begonnen hebben, behoud ons in den Wer des gelöstes en in de liefde tot de deugd, en maak, dat wi altoos vereenigd zijn. Verlicht, door uwe wijskeid, hen, die bevelen, en hen die gehoorzamen; wapen ons leger met uwen moed en help hetzelve, met uwen magtigen arm, in het heroveren van het aanwezen der Poolsche naiie. Geef, almagtige Heer! dat wy aanwassen in de liefde tot de geregtigheid en ons geliefd vaderland heerlijk en gelukkig zien. Dat bidden wij U door de verdiensten van JESUS CHRISTUS, uwen Zoon, onzen Heer en Zaligma-ker. Amen! Die woorden scheenen eene groote symphatie in Polen te vinden. De naam van Szrzyneckt werd in den hoogsten grand populair en in alle krijgsgezangen gemengd: het zwaard van koning Jan Sost-eskt werd hem plegtig aangeboden, en hij trok het zelve, om Kuropa op nieuw te verlossen van de barbaren der negentiende eeuw. Den 25 Maart, feestdag van Marra boodschap, stelde geheel Polen zich onder de bescherming van de H. Maagd. Op dien zelfden dag, die reeds te voren door de bevelhebbers bepaald was, stonden de Lithauwers aan alle kanten op, en reikten de hand aan hunne broeders. De Generalissimus, door nieuwe ligtingen, de verliezen van den bloedigen slag van Grochow hersteld hebbende, opende den veldtogt, aan het hoofd van een geélectriseerd leger; de gedenkwaardige overwinningen van Dembe en Igania verbaasden HKuropa; de waarlijk reusachtige veldslag van Ostrolenka, hoewel noodlottig voor het zwakke Poolsche leger, voerde zijnen roem en dewanhoop van P cs Diexitsen ten top. Wij zullen in geene bijzonderbilden, G betrekkelijk dien grooten dag, treden; ze zijn in dey. geschiedrollen van onzen tijd aangechreven bij Oe | grootste overwinnings dagen van de republik en me as het keizerrijk: zij hebben aan Sxrzyneckt eene edele, a paats. verzekerd in den rang der beroemdste veldhe- ~~“: ren van een tijdperk, dat zoo vruchtbaar inhelden wase <* ” » Ongelukkig voor Polen, is onze eeuw niet dié der kruistogten, maar wel, zoo als Frankrijk maat al te zeer ondervonden heeft, die der grog “BAKO |,. tailions (1). Naar mate Rusland ein strijkrecht. Osten zamen trok en vermeerderde; naar mate het pring cipe van non-interventie in Hrankgyk veld won, en zoodra als de overwinning zich onbeslist toonde, openbaarde zich eene reactie, of liever verdeeldheid in den publikken geest van Polen, De bekwaamheden van den generalissimus en het door hem aangenomen systema werden betwist. Hij bespeurde zulks op de dagen van den strijd, zoo als hij ons dikwerf heeft verhaald, Als hij te paard steeg aan het hoofd van nieuwe ligtingen, uit den jongen adel en de krijgs- haftige boeren hunner goederen, die van alle kanten toesnelden, om aan de uitdrijving der vreemdelingen deel te nemen, kon hij hen, zonder nadeel spreken, over de onde overleveringen des lands, over het ge- loof hunner vaderen, over de H. Maagd, die onder Jan Casimir, tot Koningin van Polen was uitgeroe- pen, toen de Kosakken, reeds tot in het hart des lands waren doorgedrongen, en toen het er op aan kwam, om het koningschap te redden, dat door de Chisma Tieken verklaard en afgeschaffen was geworden; men beantwoordde hem alsdan met Aoura’s van enthousiasmus en met tranen in de oogen riepen die conscrits eener nieuwe soort: “Ja, wij willen wel sterven voor het gelöst en voor de Maagd Maria!” Maar als hij voor de bataillons van het geregelde leger kwam, bij ‘t welk zich een aantal van onde militären uit de tijden van Naponeon bevond, of voor de vrijwilligers van Warschauw, onder welke zich in de erste plaats jouge studenten bevonden, die diberaal waren naar de Parijsche manier, hoorde men zijne woorden slechts met koelheid, of met den glimlach der verachting (2). Van den anderen kant maakte de zogenaamde demagogieke partij, die zich in de erste dagen der omwenteling met de algemeene neiging der natie vermengd had, van dag tot dag vorderingen : de clubs van Warschauw, hadden Correspondeerende clubs in alle regimenten; en daar Skrzyneck, zowel door stand als door karakter tegen het inbreken der democratie was, was hij het eerste doelpunt der aanvallen van hen die eenen maatschappelijke omwenteling meer nog, dan eenen onafhankelijkheids oorlog, verlangden. Het stelsel van draaling (temporisation), hetwelk SzrzyNecki na zijne eerste overwinningen had aange-nomen, gaf aanleiding tot zijdelingsche gispingen'; al-toos geloof gevende aan de tusschenkomst van Frankryk, zocht hij de zaak te rekken en den winter te bereiken. Men verweet hem met hevigheid, dat hij geen gebragt maakte van de verwarring, welke onderscheidenene neérlagen, de dood van Constantin en van Di-BiTscH in de geleederen der Russen hadden te weeg gebragt; dat hij niet eenen stoutmoedigen stap in Lithauwen, of naar den Dnieper had geda An, met (1) Wij heben die woorden onvertaald gelaten, om de een- voudige reden, dat wij geen kans zagen, om ze goed te ver- talen, — Dit is wel meer ons geyal, - Rep. (2) Zoodanig had de Russische invloed het onderwijs reeds iy > LS Redd +hadvsekua -19¢d8 yf bedorven, EDy tas: een woord, dat hij geen gebruik wist te maken van de revolutionnaire geestdrift. De maarschalk Pas- KIEWICZ, eindelijk het opperbevel over het Russische Jeger bekomen hebbende, en, door behendige mancu- vres er in geslaagd zijnde om den Vistule over te trekken en de talrijke magazijnen te bereiken, welke Pruissen ter zijner beschikking hield, werd Sxrzy- NecKr van alle kanten beschuldigd, dat hij het behoud van Warschauw benadeeld had. Hij ontdeed zich van zijnle waardigheden en was genoodzaakt zich te vere bergen, om zijn leven te beveiligen tegen de hart- sfogten, die dreigden hem het lot van CusTine en Houcnarp te doen ondergaan. Hij heeft er sedert dien tijd in de volstrektste afzordonnig geleefd, in eene soort van eervolle gevangenschap door het Oostenrijksch gouvernement gehouden wore dende, aanvankelijk te Lintz en vervolgens te Praag, door zijn jonge echtgenote en drie kinderen, van welke twee in ballingschap geboren zijn, omringd.” Al zijn goederen zijn geconfiskeerd, geworden: hij is bepaaldelijk uitgesloten van alle zoogenaamde— amnestién, door keizer. Niconaas aan de dberouwhebende Polen toegestaan. Bij eene speciale ukase is hij, benevens den prins Apam CzarToryski, tot den dood door het zwaard bestemd, zonder vonnis, en z00-dra als zijn gestaafd.’ WAT ZOU ONZE REGERINGDOEN? De vraag: Wat zou onze regering doen als een gedeelte van Luxemburg en Limburg door de Belgen werd afgestaan? Deze vraag is, ons sedert lang, dikwerf voor den geest gekommen, en wij zouden niets vuriger wens chen, dan haar te zien opgelost, op eene wijze, die noodwendig vroeg of laat, de gelukkigste ~ gevolgen, zoo voor de regering zelven als voor het vaderland zou moeten hebben! Doch alles, wat van onze regering gezien hebben, doet ons @ e heel andere uitkomst vreezen. En inderdaad, in het Handelsbiad van 11 Maart 1839, tweede Hditie, lezen wij het volgende: Rate a inh oe » In den Courrier Belge lest men: : » Een brief uit Remich (afgestaan gedpelts van Luxemburg) — meldt dat in het Luxemburgsche vele proklamatien van den Koning Groot-Hertog aangeplakt en verspreid zijn gewordens » Derzelver doel is om de inwoners gerust te stellen wegens de dreigingen van reactie en wederwraak, waarmede men hen heft willen beangstigen. : » De Koning Groot-Hertog belooft niet alleen eene algemeene en volkomene amnestie voor allen die aan den opstand deel genomen hebben; maar hij verzekert ook nog aan alle burger- lijke en militaire geemploijeerden het behoud hunner graden en betrekkingen. Hij stelt de bevolkingen insgelijk gerust nopens de tegen-woordige belastingen, en belooft dezelve, ten minste in de erste vier jaren, geene vermeerdering te doen ondervinden, ook wanneer die in het moederland mogtte vermeerderd worden. Hij noodigt buitendien alle militairen en geemploijeerden in Belgische dienst uit om naar hun land terug te keeren, alwaar zij dezelfde voordeelen als hier zullen genieten. Zoodanig is kortelijk de yerzoenende geest dezer proklamation. Dit alles is zeer goed; doch naar ons inzien, ont-breekt het voornaamste: juist datgene, wat de bevolkingen dier provincien, alleen geruststellen kan: de verzekering, dat zy de volkomene wriheid van Gods-dienst en onderwyjs, die zy onder het gouverneement van den Koning Groot-Hertog zullen blijven genieten, — Dit is het groote punt, dat hen ontrust en immer ontrust heeft, zoo het oude suprematie en monopolie-stelsel van ons gouvernement, weder indprovincien werd ingevoerd. Zouden die provincien, tusschen het misnoegde en morrende gedeelte van Prüssen en het over den afstand verbitterde Belgie, gegen een gevaarlijk brandpunt zijn en blijven. Ant, even gelijk men de waarde der gezondheid noot sterker gevoelt, dan in ziekte, schatten de volken de waarde der vrijheid nooit hooger, dan wanneer zij die genoten hebbende er van beroofd worden!. Wij zullen altoos bij het gevoelen blijven, dat, als onze regering, in 1830, dat meer en meer hatelijk worden worden, en daarvan bij proclamatie aan’ de Belgen kennis gegeven had, eene restauratie, niet alleen niet onmogelijk zou zijn geweest, maar zelfs hoogst waarschijnlijk zou hebben plaats gehad. — Het zoo gehate stelsel, bij het here krijgen der provincien Luxemburg en' Limburg, aldaar weder te willen invoeren, zou welligt de grootste dwaling zijn, die ons ministerie nog ooit begaan heeft. CORRESPONDENCE Aan den Redacteur der Catholijke Ne- derlandsche Stemmen te Grave. — _ Stockholm, den 27 Februarj 1839. - Onderscheidene Duitsche dagbladen hebben onlangs _ artikel medegedeeld : » Zweden en Noorwegen. _» Stockholm, den 2 Januarij. De ver wondering van » ons publick, over het opzien, dat de vraag wegens » de gemengde huwelijken in Duitschland veroorzazak- » te, zal minder vreemd voorkomen, wanneer men » het volgende verneemt ;- Ben der Catholijke Geeste- 99 » lijken stelde voor eenigen tijd aan een man van zij- ne belijdenis, welke met een Luthersche van hier wilde trouwen, den eisch wegens de opvoeding der kinderen voor en weigerde bijaldien de Revers niet gegeven werd, de kerkelijke huwelijks-voltrekking. De zaak kwam ter ooren der policie, Men dagvaar- de den Priester en onderrigte hem, dat het volhar- den in die zonderlinge weigering hem een straf van 50 SpeciesDaalders (133 guldens 33 en een der- de cents) zou berokkenen, welke straf in de vol. gende tot 100, in de daaropvolgende week tot 200, zoude sangroeijen. Keeds den‘volgenden dag werd het huwelijk zonder verdere zwarigheid vol- trokken. Voor het overige gelooft Pie niemand, dat de anders zeer verdraagzame Priester de eigen- lijke vinder (urheber) van deze zonderlinge gedachte is; men gelooft. dat hij opgestookt (einspirirt) is door den Apostolischen Vicarius alhier, eenen eenigzins doldriftigen (etwas enragirten) man, wel- ke met de Propagandisten aan den Mein in verband staat, em van daar gaarne zijn stellingen (maxi- men) onleent.” Zoo de Hollandsche dagbladen dit zonderlinge artikel overgenomen hebben, of, zoo het soms door de Duitsche dagbladen in Holland mout bekend zijn, ver- zoek ik u, de volgende inlichting deswegens bekend te maken, ; Tijdens dat de Hoog. Vicarius de pastoreele bezigheden bestierde, is er volstrekt niets ten opzigte der gemengde huwelijken voorgevallen, wat hem in strijd konde brengen met het gouvernement of met zijn geweten. Sedert Zijn Hoogw. Mij met de pastoreele zaken belast heeft, is er ook volstrekt niets van dien aard voorgevallen; zoodat men dit zonderlinge artikel als eene verzonnen leugen kan beschouwen. Wat echter stoff tot dit verdichtsel kan gegeven hebben, moet het volgende zijn: In of voor de Vaste van 1838, meldde zich een Catholijke jongeling bij mij aan, zeggende: dat hij met een Luthersch meisje wilde trouwen; maar de kinderen zouden, ook yolgens den uitdrukkelijken wil zijoer oonders, (welke mede gekomen waren), in de Catholijke Religie opgevoed worden, Nadat ik hem te vergeefs dit huwelijk had afgeraden, zoo als ik het, volgens ’slands wetten, deen moet, gaf ik hem de noodige papieren, die hij begeerde, en welke ik volgens ’slands wetten, niet weigeren mogt; namelijk een bewijs in deze bewoordingen: Dat NN. van de Catholijke gemeente alhier, voor zoo ver de ondergeteekende weet, onge huwd is, en dat hij zich heeft aangemeld om met NN, van NN. gemeente te willen trouwen, wordt hiermede, op pipet NN.” Aarna ontving ik copie van het protokoll wegens de opvoeding der kinderen, het pro-tokol wegens de opvoeding der kinderen, het de artikelschrijver Revers noemt; maar dit behelsde juist het tegendeel. De bruidegom beweerde eerst, dat men hem bedrogen had; naderhand, dat men hem gedwongen had, enz. Mijnen tijd met geen onbeschaamden Jeugenaar en lasteraar willende verbeuzelen, liet ik het afschrift behield. Naderhand komt de bruidegom, herhaalde reizen, hat afschrift terugvragen, om het aan den Pastor van de druid (voor wien hij, let wel! volgens den regel, fn welk geval ook, zou hebben moeten trouwen) te vertoonen; doch dit bleef ik aanhoudend weigeren, wijl ik het, volgens de wetten, in de archieven van de pastorij bewaren moet. Daarop werd ik gedagvaard en was aangeklaagd, niet dat ik de kerkhelitke huwelijhs-volirekhing wei- gerde, deze beschuldiging zoude van zelfs vervallen zijn; maar dat tk het |huwelyk belettede. Ofschoon 100 mijn ontkennend antwoord reeds voldoende was, kon- de ik met bewijzen staven, dat ik bovenstaande ge- tuigenis reeds (voor drie weken had afgegeven, en daarop antwoord yan den Pastoor der bruid ontvangen had; zoodat deze zaak gansch niet ten genoegen van het paar verloofden afliep. Op de beschuldiging wel- ke waar was, namelijk, dat ik het afschrift weiger- deaf te geven, kregen. zij tot troost ten antwoord, dat zij tegen betaling, een ander afschrift van de po- licie konden krijgen, hetwelk hun niet zoude gewei- gerd worden. De artikelschrijver zegt, dat reeds den volgenden dag het huwelijk voltrokken werd; ik echter meen te 1 als berigten, dat het nog niet voltrokken is, al- thans dat zij, om welke redenen. Weet ik niet, voor weinige wecken nog niet getrouwd waren, is zeker, unit No 75 van: der algemeine religions und Kirchen- freund Col. 1198 zal UEd. vernomen hebben dat het consistorie alhier, in deszelfs verdedig schrift zegt, dat een Pastoor alhier voor eenige jaren eenige jaren eenige jaren eenige huwelijk weigerde in te zegenen, hij werd. geciteerd, tot gehoorzaamheid vermaand, ter straffe veroordeeld en tot het inzegenen gedwongen en. Dit geval had met den Hoog. Vicarius Apostolicus Gri- PINE plaats. Op de aanmerking van den Duitschen recensent kan ik verzekeren, dat dit huwelijk niet in de. archieven te vinden is. — Onder de papieren des waardigen overledenen, vind ik wel een project van eene klagte aan den koning, dat men hem met geld- straf will noodzaken eene weduwe te trouwen met eenen Lutheran, wiens vrouw niet doen kon enz. —. Maar verder heb ik hiervan niets kunnen opsporen, tot dat ik, voor eenige dagen, daar over sprak met een hier resideerenden minister, die mij de zaak breedvoerig ontwikkelde, en met zeker heid wist, dat de Hoogw. veroordeelde, noch zijn mi- De Hoogw Vicarius Apostolicus, welke dit schan- delijke artikel, voor Duitschland gelogenstraft heeft, zegt onderanderen,. dat hij verzekerd is, dat geen zijner medepriesters zich door welke straf, ook, en dus door geene geldstraf zullen laten De Hoogw Vicarius Apostolicus, welke dit schan- delijke artikel, voor Duitschland gelogenstraft heeft, zegt onderanderen,. dat hij verzekerd is, dat geen zijner medepriesters zich door welke straf, ook, en dus door geene geldstraf zullen laten Bewegen, om te doen wat tegen hun geweten of tegen de verordenin- gen der H. Kerk strijdig is, Van andere aanmerkingen, moet ik mij, bij gebrek aan tijd, onthouden, Ik beveel mij enz. ; W. VAN DE BEEK Pastor der R. C, gemeente in Stockholm. BEURS VOOR R. C. STUDENTEN. Wijlen’ de Wel Eerwaarde Heer J. G. M. Daner- BEEK, in leven Pastor te Utrecht, heeft een beurs gesticht ten behoeve van eenen onvermogenden doch veelbelovenden jongeling van het distrike Utrecht, geschikt en genegen tot den R. C. geestelijken stand, ter beoordeeling van den Aartspriester van Utrecht. Die van de familie is van den Fundateur van vaders -of moeders zijde is!preferent; kunnende zoodanige, die nisterie verleend, noch de opgelegde boete betaald heeft. Behoeft men zich dus wel te verwonderen dat de artikelschijver, die stellig geen Zweed is, in zijne berigten mistast? Aan ner Bureau van pe CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B. N.° 28, 2 delaars in de niet tot vermeld distrikt behoore uit deze stichting genieten. Voor den 1 Mei 1839 met gefrankeerde brieven, verzeld van de noodige bewijzen, zich aan te melden aan den Aartspriester voornoemd te Amersfoort. Bij J. J. ARKESTEYN sx ZOON, Boekhan« * eenige voordeelen Kerkstraat te ’s Bosch voor den prijs van f 2,50 te bekomen, ae REIS van La Trappe naar Rome, door den Ker- waarden Vader Marta-JoszrH pr GERAMB, Abt en Procurator-General van La Trappe. Naar het Fransch, door J. Wirz. a Dit werk van eenen fraai gelitographieerden titel met een gegraveerd portret van Zijne Heilig Held Greco- rius XVi. voorzien, wordt voor rekening van den Vertaler uitgegeven en niet dan op franco aanvragen en op halfjaar-rekening in Commissie gezonden, waar- voor eene extra korting zal worden toegestaan. By bovengemelden ziet het licht en it alom ter- zonden ;. | Kij het graf van mijnen Verlosser, door den Eer- waarden Vader Maria Josern pe Gerame, Abt en Procurator van Ea Trappe. Naar het Fransch, door J, J. Burmetszen, R. C. Priester. Kerkelg Goedgekeurd. _ + Prijs li Het MOEDERGODSBEELD. Een Niew-jaar schenk aan zijne Gemeente yan Simeon. T Messinc, Pastoor te Bemmel. fe « ’.&, ioe G stmeo. 1 wi ee < Beldendienst. Kerkelys Goedgekeurde. | ri > Cts. Z Ta Nommer 13. — 101 — 30 MAART 1839. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENSTS, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE Als JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hj: +... Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat zi één zijn gelyk wy.es+eee En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove zullen: opdat zy allen één tun, gelyk Gy, Vader, in mi en ik in U: c- dat xj ook in ons mogen een zyn, opdat de wereld geloove, dat Gi my gezonden hebt. En 4 bee ik heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zi zouden één zijn, gelik e ‘ wy ook één tyn. Ik in hen en Gi in my, opdat xy volkomenlyk één zijn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden hebt. Joann. XVII, Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8- 50 in het jaar; het half jaar of kwartal, naar eyenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden. opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brieven sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. DE CATHOLICKE NEDERLANDSCHE STEMMEN EN DE REFORMATIE, Dp. Reformatie heeft in haar nummer voor Maart 1839 (1), haben heiligke Reformatie-geest, weder eens duchtig bot gevierd, in eenen aanval tegen de Catholijke Nederlandsche Stemmen, op een wijze, die alle verstandigen overtuigen moet, dat de redactie der Reformatie, noch den geest der onderscheiding, noch den geest der bescheidenheit bezit, — Men leze en ordele. » De Roomsch-Catholike “Stemmen van 9 Februarij toonen zich zeer verbolgen op de Redactie van de Reformatie, wegens de aanmerkingen op het berigt in het Nommer van Januari, betrekkelijk den Ierschen Priester“ W. Crorry. Deze verbotgenheid is voornamelijk opgewekt door de opmerking, dat het niet te verwonderen zal zyn, wanneer het zaad van den Antichrist deszelfs woede openbaart. In het Nommer van Februrarij zullen die Stemmen wel weder iets aantreffen, waar. door die verbolgenheid yoedsel krijgt.” | % eer de heer H. P. Scnoire, op ons blad is gea- bonne eer de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne eer de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne er de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne er de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne er de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne er de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne er de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne er de heer H. P. Scnoire, op ons blad is ge- bonne er de heer H. P. Scnoire, erd, en hetzelve hem regtstreeks wordt toegezonden, weet de redactie der Reformatie zer goed, dat de titel van ons blad is: Catholike Nederlande (1) Wij hebben dat N.° eerst den 15 ontyangen, sche Stemmen; en niet: Roomsch-Catholike Stemmen; Wij hebben altoos tegen de uitdrakking van Roomsch-Catholike geijverd, wijl men daardoor den schijn geeft, alsof er ook nog ander Catholike, b, v. Geneefsch - Catholike; Augsburgsch-Catholike; Zu- richs-Catholike; Berlynsch-Catholike; Londensch-Catholike, enz. eng. mogelijk ware. Doch daar er geen Catholicismus, zonder of buiten Rome bestaat, zijn Roomsch en Catholike voor ons Sinomynen. Roomsch Catholike, is dus in allen gevalle een pleonasmus; het is zelfs nog erger; wijl het ingewikkeld schijnt te kennen te geven, dat men ook zonder Rome, Catholike zou kunnen wezen. De Reformatie zou zich bedriegen, als zij waande, P dat wij geneigd zouden zijn, om op alle hare uit- en Me anvallen tegen Rome en het echte Catholicismus, te f (4) antwoorden. Het door haar bedelde artikel in haar /; nummer van Februarij, welverre van ons verbolgen \i\ te maken, heeft ons met medelijden vervuld. Inder- \\\\ daad, wij hebben diep medelijden met de ongelakki-!., gen, die zulke d/inde leidslieden der blinden tot gid- wegen gekozen hebben! De Roomsch-Catholyke (Catholijke Nederlandsche) Stemmen komen er opentlijk voor uit, dat zij in den volstrektsten zin het Ultramontanismus zijn toegedaan; dat is, dat zij de stem v den Paus als de openbaarmaking van Gods wil erkennen. Om de Redactie van die Stemmen nu op den weg te helpen, ten einde het momiangezigt af te werpen en niet langer een principe schijnbaar te verdedigen, hetwelk de Paus van Rome vervloekt, herinneren wij dezelve aan den algemeenen brief, ge-rigt aan al de Patriarchen, Primaten, Aartsbisschoppen — 102 den Paus als de openbaarmaking van Gods wil erkennen. Om de Redactie van die Stemmen nu op den weg te helpen, ten einde het momiangezigt af te werpen en niet langer een principe schijnbaar te verdedigen, hetwelk de Paus van Rome vervloekt, herinneren wij dezelve aan den algemeenen brief, ge-rigt aan al de Patriarchen, Primaten, Aartsbisschoppen — 102 den Paus als de openbaarmaking van Gods wil erkennen. Om de Redactie van die Stemmen nu op den weg te helpen, ten einde het momiangezigt af te werpen en niet langer een principe schijnbaar te verdedigen, hetwelk de Paus van Rome vervloekt, En Bisschoben in de zaak van de Mennals, gedagteckend : Rome, 7 Juli 1834. In dien brief wordt de stelling, waardoor vrijheid van conscientie wordt yvoorgedragen, op allerlei wyze vervioekt genoemd (damnanda omnimoda.) Wanneer nu de Roomsch-Catholijke (Catholijke Nederlandsche) Stemmen, een beginsel verdedigen, hetwelk de Paus op allerlei wijze vervloekt, en die Stemmen tevens verklaren, dat zij zich onvoor- waardelijk aan Rome onderwerpen, dan zal gewis niemand het ons kwalijk kunnen nemen, dat wij niet veel het aan eene verdediging van het beginsel, maar zulk eene verdediging alleen beschouwen, als een masker, waar achter men zich verbergt, doch hetgeen spoedig afgeworpea wordt, wanneer men zijn doel meent bereikt te hebben.” Daar wij ons nooit van een momaangezigt bediend hebben, behoeven wij het niet af te werpen: wij heb- ben ons nooit achter een masker verborgen, maar ons gevoelen altoos rondborstig geuit; w I hebben het prächtige van conscientieren en Godsdiensturdyheid nimmer tegen de Kerk, noch ale een regt van den Christen; maar tegen den staat, welke die vrijheid heeft geproclameerd, als een regt van den Nederlandschen burger verdedig. Deze eenvoudige onderscheiding, moet elk, die een aasje gezond verstand bezit, overtuigen, dat het mommigezigt en het masker, tot wier afwerping de Reformatie ons op den weg wilde hel. Om te doen zien, dat wij de zoo even vermelde on- derscheiding altoos gemacht heben, behoven wij ons slechts te beroepen, op hegene, wat wij reeds vroeg in den eersten jaargang van ons blad bl. 16 en 17, in een artikel, getiteld: Vr@heid van Godsdienst, hebben gezegd. Wij willen uit dat artikel het vol- gende afschrijven : » Men heeft sedert ruim drie eeuwen veel op met e woorden: Vrijheid van Godsdienst : ook inzon- derheid in onze dagen maakt men er veel ophef van om alles te leeraren en te gelooven, wat men ver- kiest. ; : » Maar kan in het Christendom vrijheid van Gods- » dienst bestaan? Men denke niet dat die vraag on- » gerijmd zij, of het doel hebben kan, om iemand te willen dwingen tot een gelof, ’t welk wij met den H. Apostel Pautus erkennen, eene gave Gods te we- zene Want wij vragen hier niet, of vrijheid van Godsdienst in eenen wel ingerigten burgerlijken Staat,*als zoodanig, maar. of zij in het Christendom plaats hebben kan? :.'a Wan’ » Wat is het Christendom? Ene geestelijke mäschappij, aan welke God waarheden en geheimen heeft gegeben, welke moeten gelöd en nageleefd worden, ander bedreiwe ws ws “es © 8 w wis “es © 8 weevwesesewee¥erewvweevwvweevwvweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweevwweev zaamheid. Welnu, die Evangelische onverdraagzaamheid is de grond harer eenheid en duurzaamheid, het kenmerk van haren goddelijken oorsprong, De Catholijke Kerk is verpligt, om allen, die haar gehoor weigeren, als zij den zin der goddelijke Openbaring, waarvan de bewaring aan haar is toe- vertrouwd verklaart, en alles wat de Heer aan haar bevolen heeft, gebiedt te onderhouden, buiten hare gemeenschap te sluiten. Men most gelöteten en den hegenden, was de one veranderlijk Leer des Christendoms aankoadigt en beveelt. Wie een ander Evangelie verkondigt, wie an anders leert, dan de eerste Apostelen des Heeren geleert heben, die zij verviockt (Gan. I.); is dat vrijheid van Godsdienst... “Jin gih: “Zoodanige vrijheid van Godsdienst was voorhee in de meeste Christen Koningrijken, ook volgenede welten van Staat niet veroorloofd... De staatswetten zijn in dit opzigt in de meeste landen veranderd; wijl staatswetten menschelijke inrigtingen aijn, e deze bestending aan veranderingen zijn onderworp maar de Kerkwetten zijn gebleven, wat zij wi om dat ze Goddelijk, dat is, onveranderlijls. Daar de Kerk alle staatswetten eerbiedhaar. Niet willen verpligten, om teg on de Rodd Wet te ‘handelen, eerbiedigt zij ook de vr van Gadedienst als staatswet, zoo lang als de Staat niet vordert, dat zij hare deuren voor die noodlot-wevvevsevscyv ¥ PY; were ingeds Peters (1) Noch orgheid van conscientie: "t welk in dit eval op hetzelfde neérkomt,. resi! feo, »= 103 — » tige vrijheid open get. In dat geval zou zij Gode » meer moeten gehoorzamen dan den mensch. Zij zou »s het geloof moeten verzaken, om in haren schoot » wriheid van Godsdienst toetelaten. In eenen Staat, welks wie vrijheid van Gods dienst toestan, heeft ook de Kerk de vrijheid, om hare onveranderlijke Leer te verkondigen en te beoefenen, meer verlangt zij niets.....” Ziedaar ons principe ontwikkeld. Wij verfoeijen en doemen het principe der godsdienstvrijheid in het Christendom, als ongoddelijk, als de bron van alle kette-rijen en maatschappelijk verwarringen: maar wij verdedigen het principe der conscientie en Godsdienstvrijheid, in eenen Staat, die dat principe, als maat schappelijk beginsel, heeft aangenomen en geproclammeerd. Dit doen wij, om de volgende redenen, 1.° Wijl dat principe, eenmaal door den Staat aan-genomen zijnde, den Staat alle regt beneemt, om de vrije werking der Catholijke Kerk en het belemmeren. 2.° Omdat ons Blad zoo wel van staatkundigen als van godsdienstigen aard zijnde, wij verpligt meenen te wezen om de regten, wel 2.° Omdat ons Blad zoo wel van staatkundigen als van godsdienstigen aard zijnde, wij verpligt meenen te wezen om de regten, wel 3.° ke onze grondwet aan de burgiers van Nederland toekent, tegen alle inbreuken tegen alle inbreuken, of het Joden, Afgescheie denen, of Catholijken betreff, en de conscientieren Godsdienst-vrijheid in Nederland onder de burgerlyke vegien behooren: terwijl, naar ons inzien zij, die honne stemmen niet verhefen, als de Staat inbreukop de regten van anderen maakt, zich van het regt bereuen, om zich over inbreuken op hunne eigene regten tegen beklagen. — Wij verlangen, daarenboven, de vod-homene vrijheid van het Protestantismus (wel te verstaan, waar het zich gevestigd heeft), zonder invloed “ewan den Staat,” en zonder vervolging; en dus verde-digen wij die vrijheid. ‘3° Omdat wij innig overtuigd zijn, dat vrijheid aoodelijk voor alle ketterij is; daar zij uit haren aard van alle gezag afkeerig zijnde, overal, waar zij niet door den Staat beteugeld wordt, weldra de laatste sparen van Christendom verliest, en eene getuigenis te meer, voor de Goddelijkheid der Catholijke Kerk af. legt. — Laat ons zien wat de Heformatie verder zegt : » De Roomsch:Catholyke (Catholijke Nederlandsche) Stemmen ~@enken wel hunne (hare) lezers voor ons bevresd te maken, als zouden wij in eene hevige ijlhoofdigheid verkeeren; ons zijn gualke magtspreuken een bewijs, dat men onmagtig is, om op goede gronden zijne zaak te verdedigen.” - at de Reformatie als goede gronden beschouwt, ‘weten wij niet; dat wij onze zaak op goede gronden verdedigen, meenen wij bij iedere gelegenheid bondig te betoogen. Overigens hebben wij geene vres voor Ge ylhoofdigheid, maar medelijden met die ijlhoofdig- - heid, die immer den aanstaanden val van Rome droomt. trachten intebezogenen: en, waarlijk, dat verdient zij, pelijk uit het volgende opnieuw blijkt: _» Tot geruststelling van verschriftte Catholijken betuigen wij, jive lla sterker dan wij de ‘Sénheid der geloovigen. kan er Jangen en yerwachten; doch eene ‘Sénheid, om welke Coniogus als Tame eeeamaprics ter gebeden heeft, Jou. XVII: 20, 21. Wanneer dit gebed echter deszelfs volkomene vervulling zal verkregen heben, dan zal de Paus met al Zijnen aanhang reeds verwoest zijn door de almagt van Hem, wiens heerschap pij op aarde de Paus zich aanmatigt. Dit berigt hebben wij gemeend aan de Catholijke Stemmen te moeten geven; wan- neer de Heere ons daartoe tijd en gelegenheid schenkt, zullen wij op andere zaken terugkomen. Niet door tijdelijke en stoff- feliike magt, maar met het zwaard des Geestes, het zij dit zich openbaart te Rome, het zij dater uit ons midden mannen opstonden, die verkeerde dingen spreken. Curistus moet als Koning heerschen, tot dat al Zijne vijanden gelegen zullen zijn tot. eene voetbank Zijner voeten. Ken van beide moet de Redactie van de Roomsch- Catholijke (Catholijke Nederlandsche) Stemmen doen: met den Paus het  Paus in twijfel gaan trekken, en dus ophouden Ultramontanansch te zijn. Dat kan eerst redeneeren heten! Zulke goede gronden heeft de Reformatie, om hare zaak te verdedigen! Wij heben reeds overvloedig bewezen, dat wij geenszins in het alternatief verkeeren, ’t welk de Reformatie hier veronderstelt, en zullen straks gelegenheid heben, om dit nog nader te doen. Doch over het erste gedeelte van het hier afgeschrevene, willen wij nog iets zeggen. De Reformatie betuigt, tot geruststelling van verschriftte Catholijken, dat niemand sterker dan zy de eenheid der geloovigen khan verlangen en verwachten. Wie het doch will, most ook de middelen willen: en dat het Protestantsch principe van conscientie- ryheid en verwerping van het kerkelijk gezag, sedert drie eeuwen getoond heeft, alle éenheid der geloovigen, meer en meer onmogelijk te maken en de scheuringen, tot in het oneindige te vermenigvuldigen, kan nie- mand op goede gronden loochenen. — De Reformatie moet derhalve haar verlangen en hoop op de éenheid der geloovigen, of — het Protestantsch principe der vrijheid van conscientie laten varen. Doch, zegt de Reformatie, eene éenheid der geloovigen, om welke Curistus als onze Hoogepriester gebeden geeft. Wanneer dit gebed echter deszelfs volhomene vervulling zal verkregen hebben dan zal de Paus met al zijn door de almagt van Hem, wiens heerschappy op aarde de Paus zich aanmatigt. Hier strait de ijlhoofdigheid, of, wilmen, de verstandsverduistering welke de ketterj zoo vaak te weeg brengt, duidelijk door. Men ziet wel, dat al de scheu-ringen en verdeeldheden, die, buiten het Catholicismus, enden, die zich Christencn noemen, en die door de Reformation geloovigen genoemd worden, niet wel overwen te brengen is, met het gebed van Curistus, om de zijnen en dergenen, die oP HUN woorp in Hem geloven zouden: en dus stelt men de volkomene vervulling des gebeds van Christus, die als God aanstonds alles volkomen kon vervullen, wat hij als mensch bad tot aan de verwoesting van den Paus en van aanhang, dat is nu reeds meer dan achtien eeuwen, uit! Onze goddelijke Verlosser heeft dan het doel, dat Hij met die eenheid beoogde, niet bereikt: want hij bad om die eenheid, als om een zeker kenmerk, waaraan de wereld weten zou, dat de vader Hem gezonden had. Diensvolgens eene zigtbare eenheid; maar de eenheid der geloovigen eener gewaande onzigibare Kerk, kan voor de wereld noort een kenmerk der goddelijke zending van den Verlosser zijn; en dan zou de wereld van dat kenteeken verstoken wezen, zoolang als de Catholijke Kerk eenen Opperherder heeft, dien men Paus noemt! — Kan zoo iets in gezonde hersenen opkomen? De Catholijke Kerk, heeft van hare geboorte af, niet slechts de uitwendige éenheid der geloovigen, maar de éenheid des gelofs aan de wereld kunnen toonen, als het kenteeken, dat hare herders, en de- genen die, op hun woord in Curistus geloven, de kudde des Heeren, zajne schapen en lammeren zijn, die hij aan Perrus beval te weiden; welk bevel hij driewerf herhaalde, gelijk hij ook driewerf voor de éenheid zijner kudde gebeden had. Maor de Catholikke Kerk darentegen, die alle ketterei heeft zien geboren worden en te niet gaan, of van gedaante veranderen kan een geheel ander antwoord op de tegenwerping der ongeloovige wereld geven; 2ij kan zeggen: » Om te weten; dat Jesus Curistus, » God en mensch, waarlijk door den vader gezonden is, behoeft gij slechts te letten op de vodledige vervulling van zijn gebed voor de eenheid zijner Apostelen en dergenen, die, op 4un woord, in hem ges looven zouden, van hunne eerste prediking af, tot aan de voleinding der wereld toe, in die eene kerk, die ook tevens heilig, Catholik, en Apostolisch is, wier Bisschoppen in eene onafgebsokene opvolging, tot de Apostelen opklimmen; wier Opperherder een geregelde Opvolger van den Apostel Perrus en nog op den zetel van dien Apostel te Rome gezeten is; die over de geheele aarde, onder alle volken talen en natien hetzelfde Evangelie predikt, dezelfde leer der Apostelen heeft verkondigd en wier eenheid van gelöst, alliyd en overat eenheid van gelöst, alliyd en overat eenheid van Gelövigen » ten gevolge had en nog heeft. — Zij heeft de verwosling der kettertyjen, die in haren schönen entstanden, niet te verbeiden, om u het kenmerk der goddelijke zending van Jesus Curistus, en van de verhörung zijns gebeds de eenheid der zijnen, te toonen: integendeel strekken: de verdeeldheden van de aanhangers dier ketterijen, die van haar zijn’ uifgegaan, tot een bewijs te meer, dat hare éenheid des gelaofs en eenheid van, ge loovigen, by menschen van verschillende natien, taal, kleur en geaardheid, een voortdurend wonder der goddelijke Almagt en bescherming is, °t welk noch de scheuring, noch de ketterjen, noch de onverschilligheid, noch de magtigen der aarde, nock de listen van satan, nabootsen kunnen. » In een berigt uit Rome van den 20%" Januarij, aan de Allgemeine Zeitung gezonden, leest men: __ » » Bij gelegenheid der begrafenis van de yorst von Lirv. e Protestantsche kerk behoorde, is zeer onverw. de lijkstoet met groote plegtigheid naar de zoogenaamde | testantsche kapel van het Pruissische gezantschap getrokken - k oan y. F ? 2 Pie 6 er, en is aldaar eene lijkdienst verrigt , waarbij ook de leden van het korps diplomatique door den Pruissischen gezant uitgenoo- digd waren. Uit deze gebeurtenis zou het verkeerde begrip kunnen ontstaan, als of er in Rome eene kapel tot openbare uitoefening der Protestantsche eeredienst bestond, en zelfs door de regering erkend of toegelaten wierd. Wij zijn dus gelast openlijk te verklaren, dat gemelde plegtigheid geheel zonder voorweten en tegen de verwachting der Pausse- lijke regering heeft plaats gehad, en dat de heilige Stoel niet heeft nagelaten aan de vertegenwoordigers van Pruissen en Rusland gepaste vertoogen te doen, waarbij men hun bij- zonder heeft doen opmerken, dat de bedoelde zoogenaamde Protestantsche kapel geenszins door de Pausselijke regering toegelaten is, maar alleen tot het bijzonder gebruik der per- sonen van het Pruissische gezantschap geduld wordt.” ” De fkeformatie had dit bewijs wel kunnen sparen, daar niemand er aan twijfelt, of de Paus de vrg- heid van conscientie en riGeENDUNKELIJKE Godsdienst- oefening als wettig principe erkent, dan of hij dat ‘onwetig principe doemt en doemen moet om getrouw te zijn aan zijnen Apostolischen pligt. Het is dus zeer natuurlijk, dat hij, en zijn eigen huisgezin, in de sta- ten, waar hij als Souverein, een vaderlijk gezag uit. Oefent, dat verderfelijk principe met nadruk weert, De anti-Christische politik, die alle Godsdiensten gelijk stelt, zal nooit tot Rome doordringen, zoo lang als de Opperherder der Kerk, zoowel een wereldijk als een geestelijk gezag te Rome uitoefent. — Het bo- venvermelde voorval, bij de begrafenis van den prins von Lieven, levert een nieuw bewijs op van de trot- sche vermetelheid der ketterij, en van de wijsheid van het besluit, om voortaan geene Protestanten als am- bassadeurs, te Rome toe te laten; zoodat zelfs de Protestantsche vorsten, die te Rome eenen gezant wenschen te hebben, verpligt zullen zijn, om Catholijken derwaarts te zenden. — De Reformatie zegt -eindelijk: » Bij het bestaan van zulke daadzaken behoort men het ons niet ten kwade te duiden, wanneer wij vermoeden, dat er iets achter schuilt, wanneer in Nederland menschen, die er opent- lijk voor uitkomen het Ultramontanismus te beschouwen als het eenige behoud niet alleen der Kerk, maar ook der maat- schappij, voorgeven algemeene Godsdienstvrij Held te begeeren.” Dit hebben wij noort voorgegeven en verklaren openk, wat wij reeds dikwerf verklaard hebben, dat wij bet principe der Godsdienstvrijheid, ’t welk eerst met het Protestantismus in de wereld gekommen is, als de bron van alle ketterijen en maatschappelijke verwirringep beschouwen. Wij zouden diensvolgens, dat verderfelijk principe, waar men het nog niet ingevoerd heeft, uit al ons vermogen bestrijden: maar overal, waar het Protestantismus, dat, om zijnen opstand tegen de Kerk te regtvaardigen, dat principe heeft uit-gevenden, zich gevestigd en door zijnen invloed, dat principe ingevoerd heeft, overal, waar de staat, als zoodanig, het principe der conscientie en Godsdienstvrijheid erkend, geproclameerd en zelfs als een Constitutionel regt gewaarborgd heeft, zullen wij. 