De Kracht der Waarheid, Gebleken in de Bekeering van den Eerwaardigen Heer
Scott, Thomas
Hetgeen met manasse gebeurd is, kan onze yoor-stelling ophelderen; want niemand dergenen, die eenigzins in den geest en de belangrijkheid van ditonderwerp is ingedrongen, zal weigeren toe te stemmen, dat hij door het geloof in den belöffenden Za-ligmaker barmhartigheid gevonden heeft. De eerste overtuiging van dalgene, wat hem hoop konde geven is ons in den Bijbel, als volgt, beschreven: «Toen Hij hem benaauwde, had hij het aangezigt des Heeren zijnen God ernstig aan; vernederde zich zeer voor bet aangezigt van den God zijner vaderen en had Hem; — en de Heer, 200 heet het: liet zich van hem verbidden en hoorde zijne smeeking (*).» In het vervolg der geschiedenis wordt deszelfs gebed bij herhaling bijgebragt, uit hoofde de Heilige Geest ons byj-zonder wijzen wil op het tegengestelde van zijn gebrag, vodrdat hij vernederd was, en daarna. Waaruit ik met regt het besluit trek, dal het gebed welbeha-gelijk en de ware vernedering steeds met het zalig m akend gelöw verbonden gaat: De offerande Gods zijn een gebroken geest; een verbroken en verslagen hart zult Gij, 0 God! niet verachten (-). Wanneer dus, tot zamenvalling van onze redening, nederigheid, goddelijke treurigheid, haat tegen al wat kwaad is, opregte schuldbelijdenis, en in een woord alles, wat met het ware berouw vergezeld gaat, benevens een opregt verlangen naar de verlossing van zonde en geestelijk gebedsoefening inderdaad onwankelbare bewijzen zijn van dadelijk geloof in cunistus, dan moet dit geloof eene heilige oefening wezen van eene wedergeborene ziel. Er zal, naar mijn oordeel, toch wel niemand gevonden worden, die ontkennen will, dat er in eene dezer oefeningen, of in alle te zamen, geene de minste heiligheid anwezig is? Aan den anderen kant is het naauweilijk te vooronderstellen, dat iemand voorbedachtelijk zal willen staande houden, dat het regtvaardigend geloof op aulk eene wijze alle vernedering en andere geestelijke genegenheden voorafgaat, dat men zoude An der vorteil des zonders dat de zonders verklagte (de eenwige verklagte) reeds geregt werden voor God is, en vrede met heeft, vérdat hij in het allerminste heeft aangevangen zich voor Hem te vernederen, angst overzijne te zonden gevoelen, dezelve te belijden en te haten, of om geestelijke zegeningen te smeeken! Door dat te willen beweren, zoude men de geheele orde der Heilige Schrift omkeeren; en ik verklagt dal geenwaarachtig discipel van den Heere sezus dit immer ten volle, of slechts ten deele, zal kunnen toestemmen. Ik weet wel dat het geschiedt door hen, die in het der erstematische en in de klanken der oude vormen hunne geheele godsdienstleer zoeken, en andere verachten, welke soms de letters wat anders uilspreken, schoon de zaken hun uit genade voor geene overtuiging vat. Doch het komt allen hier van daan: men is een vijand van het onderzoeck van Gods getuigenis, wanneer men eenmaal cen lievelingsstelsel ombhelsd heeft. Werd dit nagelaten en eene biddende ernstige lezing van des Heeren Woord aangevangen, ont daan van eigen uillegging, dan zoude de waarheid klaar-der en duidelijker gekend worden, en de moeite van enden van erzogen een maarze bewijs met zich brengen. Geschiedde er meer onpartijdig onderzoek met bede tot God, om de waarheid te mogen yerslaan, opdat zij ons vrij make van dwaling. God ook duidelijkheid schenken, om in de voorstellingen het ware van het valsche te leeren enderscheiden. Intusschen daar het zijn kan, dat de dwalingen onwillekeurig plaats hebben, uithofde men zich dikwerf geene behoorlijke rekenschap van de waarheid geven kan, zal het niet onnoodig geacht worden, wanneer wij dit onderwerp eenigzins nader ophelderen, en deswege nog meerdere dadelijke bewijzen aan-toonen, in de De heiligheid van het zaligmakend gelöst behoeft niet alleen yerklaard te worden uit de waarheid, dat God de Heilige Geest deszelfs werkmeester is, en dat de bronader, waaruit hetzelve voorlkomt, Gods eeu-wige voorbeschikking, het gelöst in den tijd van Zijn welbehagen aan de daartoe verordineerden onder de zondaren schenkt; maar kan mede, door een zorgvul-dig onderzock yan deszelfs eigendommelijke natur plaats hebben. De Apostel supas vermaant de Christenen zie/: zele het houwen, op hun allerheiligst gelöst (*). Wat, dunkt u, zal daarmede wel bedoeld zijn? — de leer des gelöst of het gelöst zelve? Zoo men het eerste will stellen, dan vragen wij te regt hoe het mogelijk is, dat de aller- Heiligste leer op een goede wijze ontMriget kan wor- den, door een geloof alles behalve hetlig? Wij lezen van menschen, die de waarheid in ongeregtigheid onderhouden; omdat het hun niet goed gedacht heeft, God in erkentenis te houden (*). En zoo dit het gevolg is van de vleeschelijke vijandschap des men- schen omtrent den hoogen God, ten aanzien yan die waarheden, welke door de Rede kunnen omvat worden, wat moet dan de uitwerking yan dit beginsel zijn, ten aanzien der vernederende en den mensch alle waardigheid ontnemende boodschap des Evangelies, dat elk Adamskind dood is in zonden en misdaden, onhekwaam tot eenig goed? Leert de ondervinding ons niet uit menig voorbeeld, dat daar, waar het vleeschelijk verstand zich gevangen ziet genomen, omdat de gehoorzaamheid des geloofs in de leer des kruises aanvangt het hart te bestralen, dat het juist dan is, dat de hardnekkigste tegenstand bij den mensch wordt aangetroflen? dat het juist dan duidelijk wordt, dat de natwurlijke mensch zich der Wet Gods niet onderwerpt; dewijl hij niet kan? Zoodat de menschen, die aanyankelijk yan hunne doemschuldigheid overtuigd worden, doorgaans ge- woon zijn eenen sluijer te werpen over dat gedeelte der waarheid, hetwelk voor hunnen hoog moed het vernederendste is, en hen het meeste beleedigt. Ja, door het andere gedeelte te misbruiken, stijven zij zich, zoo lang als het hun mogelijk is, in hunne overluigingen, om hunnen tot hiertoe gehouden’ we- (*) Rom. I: 18,. 28. reidschen wandel voort te zetten. Van de mensche-lijke zijde genomen, draagt hiertoe niet weinig bij, de gedeeltelijke en onschriftuurlijke uitlegging van het zalige Evangelie. Wij moeten het zeggen (de Heere geve dat een ieder zich als voor Zijn aangezigt beproeven moge!) dat zulke zich noemende geloovigen, in den geestelijken zin des woords, (soms vrij meer dan het in het naturilijke gedaan wordt,) de waarheid inongeregtigheid onderhouden. Het Christendom, zoo als het ons in de Schrift wordt voorgesteld, onderwijst ons aan de een zijde heiligheid en de regtvaardigheid Gods, met de gruwelijkheid der zonden, waarvoor slechts een eenig middel van voldoening bestaat; en aan de andere zijde, de verschrikkelijke verwachting voor de onbekeerde zondaren, en de eeuwige straffen, welke zij ten volle verdiend heben. Het onderrigt, dat het Evangelie ons geeft, is veel klaarder, duidelijker en doeltreflender, dan alle andere middelen, waarvan de Heere zich bedient, om Zijne Majesteit en Opperheerschappij in de bestiering der wereld bekend te maken. Intusschen zijn ook de yerschrikkendste waarheden in het Woord in volko-mene overreenstemming met de teederste gevoelens en de onschatbaarste opofferingen van een liefde, die het liefste niet te lief had over te gven, voor de groste der zondaren. Maar z00 men sommige zaken in het yerlossingsplan voorbijziet, of daarvan geene aanmerking maakt, door alleen te blij ven staan bij de onbegrensde liefde, de verwonderingswaardige trouw en grondeloosste outferming — dan zullen er door zulk eene voorstelling ongetwijfeld menschen gevonden wor- den, die met een onheilig gelöst, zonder zollening, verzoening, of heiliging, dit Evangelie zullen aanne- men. — En wel verre van daardoor te Jeeren, van on- geregtigheid af te staan, zullen zij zich integendeel, door het bederf dat in hen is, in verwachting van strafleloosheid, zelfs daardoor tot zondigen aangemode digd vinden. Wat blijkt dus hieruit ten klaarste? wat anders, dan dat de allerheiligste leer des waren Christendoms nimmer anders aangenomen kan worden, dan door een heilig gelöst? Jacozsus onderscheidt daarom zorgvuldig een har- telijk aannemen des zuiveren Evangelies, van een dood geloof. Tot het eerste, zegt hij, in de duidelijkste voorstellingen, dat daaronder de opregte toestemming des harten behoort; bewijzende dat het zaligmakend geloof levend en werkzaam is. Alleen daardoor ontvangen wij de waarheid, zoo als z In ein komständiges is, met hartelijke toegenegenheid en de daarmede overeenstemmende gesteldheden, ten aanzien yan onzen eigenen toestand, van ons karakter en van ons waar- achlig. Belang. Van Gods wege gewaarschuwd en de waarheid geloovende, is de geloovige met vreeze en beven aangedaan. Hij beschowwt het niet alleen, maar hij weet het dat de dag der wrake komt. Hij erkent, zich den toorn Gods op den hals gehaald te hebben. Hij onderwerpt zich aan. de regtvaardigheid Gods. Pauv's sprecht van het gelödteten Gods (en verrus wendt zijnne rede tot degenen, die een even dierbaar gelödteten heben (S). De laatste geeft aan het gelödtet hetzelfde opschrift als an de beloftenissen Gods, en aan den Heere curistus zijn; namelijk: dierbaar gelödtet; dierbare beloftenissen; dierbare Verlosser! Voorzeker toch moet dus dat gelödtet heilig zijn, hetwelk zulke heilige beloftenen en hartelijke aanbiedingen in zich bevat; want daar-door immers wordt het regt geschonken, om eenen heiligen en regtvaardigen Zaligmaker te ontvangen. Laat ons echter nog naauwer onderzoeken de bij-zondere daad of oefening des gelödteten, waardoor wij deel bekommen aan de zaligheid in curistus. Vragen wij daartoe, of het in deszelfs eigendommelijke natur vleeschelijk of geestelijk zijn? Al aanstonds komen ons hierbij te binnen de woorden des Heilands: «Hetgene Ue vielesch geboren is, dat is vielesch; roodat dit geheel tegen alles, wat uit den Geest geboren is, overstaat. Een tusschenbeiden is hier niet. Niets van al, wat uit vleesch geboren is, kan in het allerminste met eenig geestelijk begrip betrekking hebben. De Aposiel pautus zegt: «Daarom, die naar den vleesch zijn, bedenken dat des vleesches is; maar die naar den Geest zijn, bedenken dat des Geestes is. En die in den vleesch zijn kunnen Gode niet behagen (*).» Wat is nu naturlikker dan dat het gelöö van een’ onherboren’ mensch volstrekt niet bij den Heer in anmerking komen kan? Laat ons daarbij wel op- merken, dat hier niets te plooijen valt. Het zaligma- kend gelöö is immers Of heilig of onheilig; en geens- zins iets van eenen gemengden aard, tusschen heilig en onheilig in? Het waarachtige gelöö is dus het eenvoudige aanne- men van de getuigenis Gods, in die zaken, welke het meest den hoogmoed en de bedorvene neigingen van ons hart beleedigen. Hij, die gelööft, heeft ver Ziegeld dat God warachtig is; terwijl het ongeloof God tot eenen leugenaar maakt. Het geloof eigent zich den Zone Gods toe, als de Heer van hemel en van aarde; als God geopenbaard in het vleesch; als God, die in curistus was, de wereld met zich zelven verzoeneude, haar haar haar zonden niet toerekenende; als yezus de Gekruiste, den Joden wel eene ergernis en den Grieken eene dwaasheid, maar hun die ge-looven, de kracht Gods en de wijsheid Gods; als de Messtas, door den bepaalden räd en vorkennesse Gods overgegeben, en door de handen der onreguardigen aan het kruis gehecht en gedood; als de man, die van God gesteld is, om te oordeelen de levenden en de dooden; almagtig te behouden of te verderven. Het geloof ombhelst de leer des kruises met hartelijke toegenegenheid als een kracht Gods tot zaligheid, voor een’ iegelijk, die de getuigenis des Heeren daardoor aanneemt; alzoo dat het tevens een reuk des levens ten leven is voor hen, die behouden wor- den; terwijl hetzelfde Woord een reuk des doods ten doode is voor allen, die verloren gaan. Het ge- loof onderwerpt zich aan de regtvaardigheid Gods, belijdende dat elk zondaar ten volle den vloek en de verdoemenis verdiend heeft. Het vertrouwt dus niet het allerminste op iets, dat er in, of aan hem is; maar alleen op de vrije genade en ontferming, verworven door de voldoening, de verzoening en de volkomene regtvaardigheid van den eenigen mMMa- nur, God met ons. Het geloof ziet onv Owendelijk en ten eenenmale af van het vergoelijkken der begane of dagelijks bedreven wordende zonden, en schriftvoor niets meer, dan om eene eigen geregtigheid op te riglen, die een gruwel is in de oogen des Heeren; overtuigd, dat noch eene persoonlijke gehoorzaamheid, hoe breed men die ook beschrijven moge, noch de verstgevorderde heiligheid, hoe breed men daarvan opgeve, op zich zelve beschouwd, en miet van God geschonken zijnde, eenige de minste verwachting geeft, om den toekomenden toorn te ontvlieden, en de verbolgenheid te ontgaan, waarmede de Heer te- 12 178 gen den onbekeerden zondaar rooken zal. Het gelölvert op Gods wijsheid, regtvaardigheid en goed-heid; ook daar, waar naar menschelijken oogenschijn bet tegengestelde gezien wordt. En juist op deze volmaaktheden, of wel dat gedeelie, hetwelk wij als regtvaardigheid deszelfs verwachting op eeuwige zaligheid. Hij draagt met het volste vertrouwen en het onbep Aldste toe- yoorzigt, zijne ziel als in de hand; wetende dat de be- loenden God even magtig als gewillig is, datgene te zulien doen, wat Hij éenmaal verzekerd heeft, en gewis volbrengen zal. Dit alles, mée omdat de geloovige heeft, wo will; maar omdat hij weet, dat den Almaglige niets te wonderbaar is. Zelfs het minsle kenteeken van toevlugineming; het eerste geroep, dat de verslagene zondaar, uit de diepte opzendt, zeggende: « Heere! ik geloof, kom mijne ongeloovigheid te hulp!» overtuigt ten volle, dat het geloof in zich zelf eenen opreg- ten geesl en eenen geheiligden staat van het hart voor- onderstelt. In het gehele Woord des Heeren, wordt nergens melding gemacht van twee soorten van opregt geholfen. Doch zoo het was, dat de eerste daden des gelöst in curistus geheel en al van heiligheid entbloot zijn, en dit alleen bij de bevestigde gelövigen kan gezegt worden, dan moest deze onder-scheiding noodzakelijk yoorhanden wezen. Indien het kon bewezen worden, dat het zaligmakend gelöst de wedergeboorte en elken graad van Evangelische bekeering voorafgaat, dan zoude er nog niemand zijn, die staande houden zal, dat al de ontwikkelingen van bet gelöst, tot op de tijdstip, dat hetzelve in aan-schouwen wordt verwisseld, slechts een eenvoudig gevolg van unatuurlijke oorzaken, of ten hoogste van en invloed des Heiligen Geestes is, die onderscheiden zoude zijn van die, welke de heiligmaking voort-brengt; zoodat ij geheel afgescheiden was van de bekeering en van andere heilige gesteldheden en genegen heiligen der ziel. Veel minder nog zal een gedefeud Christen, na rijpe overwegging, durven bepalen Das dagelijksche behoefle van den geloovige in curis- Tus, aan vergeving, vrede en wijsheid, sterkte en heiligende genade, wezenlijk onderscheiden is van de plaats hebbende eerste ontdekking des zondaars, dat men uit genade moet zalig worden. Is het niet veeleer 200, dat hetzelfde heilige gelof, hetwelk als een zaadkor-reltje in het hart wordt gewrocht, eerst onmerkbaar is, en nog met veel omhulsels van onze verdorvenheid omkleed? Dit zaad ontkiemt, wordt eene planting, en heeft van tijd tot tijd meerdere behoefle aan verzading, uit de volheid van den Heere curistus. Somtijds dringt de getuigenis onzer conscientie, aangedreven door den Geest der aanneming, bijzonder om met vertrouwen te pleiten op de beloftenissen Gods. Somtijds evenwel zijn er tijden, dat wij in donker-heid verkeeren, dat zondelust in al zijne hevigheid, twijfelmoedigheid met al den aankleve van dien, zich zeer krachtig doen gevoelen. In die gevallen, kunnen wij doorgaans niet anders tot den Heere komen dan op grond van Zijne algemeene aanbieding. Niet zielden moet bij den geloovige, om zoo te spreken bet gebouw zijner hoop als van nieuws opgetrokken worden, en deszelfs vroegere ondervinding weder van yoren aanvangen; om als zoodanig terug te ko-men op den van God bepaalden weg, en in cmris tus den eenigen rust te vinden, Allen, die gelooven, kennen dezen vernederenden toestand. «O God! zijt mijy arme zondaar genadig!» is menigmaal de bede dergenen, die het leven in hunne hand niet kunnen vinden, en zich als dezelfde dood en doemschuldige ellendelingen, even zoo jammerlijk blind en naakt aanbicden. als zi) vroeger tot den Heere sezus hunne toe-vilug genomen hebben; ten cinde de voorgestelde hoop Vast te houden. De ondervindern, de begeerte, de gesteldheid des geloofs verschillen in grand, of in de opvolging, waarin zij in de ziel voorkomen; maar derzelver natur is steeds dezelfde. Het is bij de zuigelingen in de genade, wel is waar, gelijk aan het schreeuwen van een jong kind, dat niet weet waar het troost en hulp kan erlangen, of van een’ misdadiger, wien het doodynnis is aangezegd, maar aan welke een weg geopend is om genade te bekomen. Geestelijk genomen, is het dat van een’ armen zwakken kranke, die op zijn sterfleger den dood elk oogenblik te gemoet zict, maar met vertrouwen wacht op sezus den eenigen Medi-eijnmeester, van wien hij in dit bange oogenblik zeker hulp te gemoet ziet; omdat hij weet dat nic-mand, dan Hij alleen, onderwijzing, vergeving, genezing, hulp, troost en zaligheid schenken kan, en er zoodanig slechts mogelijkheid is, in de Goddelijke gunst hersteld te zullen worden. Het geloof wordt ons zoo-danig op nieuw weder kenbaar, als het nederige yertrouwen. V van een’ onmaglig’ en ellendig’ zondaar, dat hem alles wat hem ontbreekt, uit vrije genade zal geschonken worden, geheel in strijd met deszelfs verdiensten, en alléén om de verzoening en voldoening van den Heere sezus curistus; die, gestorven zijnde voor de zonde der Zijnen, opgewekt is ter hunner regtvaardigmaking; die bij Zijnen Vader tusschen-treedt, en door Zijnen Heiligen Geest de verzeering der zaligheid schenkt. Hoe nederiger en hoe kinderlijk eenyoudiger dit gedaan wordt, des te sterker, zal het geloof zijn; en naar dezelfde mate zal de heilige gesteldheid bespeurd worden, die in het hart gewerkt is; al is de persoon zelf er nog onkundig van. De zondaar, die aldus het geloof in curistus oefent, door Hem voor de yervulling van al zijne tal-looze behoeften zonder ophouden aan te roepen, om de verlossing van den regtmalig verdienden toorn, en dus om de vrije genadegift des eeuwigen levens, gaat zijn vroeger gedrag na; bedenkt de pligten, waartoe hij geroepen is En welke hij thans eerst heeft leeren kennen; hij ziet de onwilligheid zijns harten, (hetwelk hij nu veroordeelt, hoe goed hij het vroeger ook waande te zijn); Adj denkt nu laag van zich zielvens veroordeelende alles wat uit zijn hart komt, en niet naar den Heer uitgaat. Hoe meer hem de toestand van zijn bedorven will en genegenheden bekend wordt, des te duidelijker wordt hem de kennis yan de heiligheid der Wet Gods; van de regtvaardigheid in diens handeling met den mensch; van de zonde; van het oogmerk van dit leven en van het toe-komende; van curistus en Zijn Evangelie. In een woord, alles wat voor het natuurlijk verstand onverklaarbaar blijft, wordt hem thans juist wat het zijn moet; namelijk: wijsheid onder de volmaakten. Dit is dus in waarheid zich vernederen, en geeft het zuver begrip van het levend geloof in Gods Zoon te verstaan: want het staat lijnregt over tegen den hoog-moed dergenen, die ieis van zich zelve denken, en zich voor regtvaardig houden; in welke zonde wijden grondtrek vinden der overtredinge avam’s. De opge-noemde nederigheid is dus haren invloed uitoefenende op onze denkbeelden en gevoelens, en is onafschei-delijk aan de wedergeborenen, van het oogenblik af dat de ontdekte zondaar bevende en vreezende uitroept Heer! Help me, täglich vergessen! Der bewertige gelöstige in volle verzerkenden der hoop, bij het slaken van zijnen laatsten zucht, jüngerecht: "Heere sezus! Onvang mijnen geest!" Laat ons echter een het nemen eener proeve voor-slaan voor zulken, die de heiligheid van het zaligma-kend gelöst, of ten minste, in de eerste oefeningen van hetzelve, bij een’ ondekten zondaar, niet gaaf kunnen toestemmen. De heilige blätterlichen maken yoorts wel een schreiben geleekend onderscheid, tusschen het levende en het doode gelöt. Doch tusschen het zoogenoemde Wet-tisch en het Evangelisch gelöt, hetgeen sommige menschen beproefd hebben, en in onze dagen weder yeel in zwang is, vinden wij echter in dezelve energens een’ zweem van verschil vermeld (*). Hierdoor De redenering, die hier nu vyolgt, zal het yoor hen, die 8°,? Hebben wij het bijbelsch gezag voor ons, om te kunnen bepalen, dat deze onbijbelsche onderscheiding verzonnen is, om een onschriftuurlijk systema stande te houden. Het gelöt immers, dat door de Schrift dood genoemd wordt, neemt de leerstukken van het Eyangelie even zoo aan, als al de andere deelen van de geopenbaarde Waarheden; dus ook de Wet en alles wat daarop bhetrekking heeft. Het levende geloof daarenlegen, erkent de waarachligheid Gods en de getuigenis van het bestaan en van de eischen der Wet; van hare vervloekingen over allen, die haar overtreden; van de gew isheid yan het laalste oordeel, en yan den toekomenden toorn, op eene veel eenvoudigere wijze; maar bevindt tevens, dat dit vooral in zijn hart waarheid geworden is: dat een iegelijk, die gelooft dat seus de curistus is, wit God geboren is. Hij gelooft dus waarlijk Hvangelisch; en dit kan nimmer van het Wettische afgescheiden worden. Dan, gelijk wij reeds hebben opgemerkt, het doode geloof is slechts eene toestemming van de waarheid van zekere gevoe- lens als systema beschouwd, maar het is er zeer ver van daan, dat het eene hartelijke vereeniging zoude zijn, met dezelve; als heilig, regtvaardig, goed, en juist geschikt voor den in avam verlorenen mensch; onwaardeerbaar in betrekking tot het karakter, het ro gelukkig zijn dergelijke klippen te ontkomen, duidelijk maken, wat de yoorstanderen yan een tweederlei geloof, s00 als de Dij- bel het niet kent, onder een Wettisch geloof verstaan; te weten: het geloof in de Wet Gods en aan Zijne bedreigingen, in tegen- stelling van het Gelöff in de genade en aan de beloftenissen des Heeren, het welk 2ij het Langelische gelöff, noen, De Vent, Gegenstände in de genade en aan de beloftenissen des Heeren, het welk 2ij het Langelische gelöff, den Gods geboden en regten onvangt en aanemt. Het doode gelöff is derhalve geheel zonder doel. Ontdaan van het geesteilijke leven, kan dat gelöff geene geestelijke werkingen opwekken, veel minder dezelve voortbrengen; het werkt niet door eenig beginsel, dat uit God is. Maar zij werden belust met lust in de woestijn en zij verzochten God in de wildernissen (*). Volgens de uitspraak van onzen Heiland hebben zulken men-schen geenen worten in ziel ziel, maar geloven slechls voor eenen tijd; want ‘in den ‘tijd der aanvechting vallen zij af. Hij zelf geeft ons den toetssteen an de hand, waaraan wij beproeven kunnen, of het gepredikte Evangelie opregt met het geloof des harten, of onopregt voor eenen tijd, is aangenomen en slechts 266 lang stand houdt als het met onze neigingen orenkomt. “Als de Heere suzus dezen sprak, zoo lezen wij bij somannes, gelofden velen in Hem. Hij dan zeide tot de Joden, die in Hem gelofden: “Indien gijlieden in Mijn Woord blijft, zoo zijt gij waarlijk Mijne discipelen. En gij zult de waarheid verstaan, en de waarheid zal wu vrij maken (*).” Het levende gelof is alzoo een werkdadig beginsel. Het ontvangt en betracht de waarheid in liefde. De ziel, aan welke hetzelve uit vrije genade geschonken is, wordt, in de Schrift, Gode levende genoemd; om-dat de onlvangene gave onophoudelijk geestelijk werk-zaam Dlijft op het verstand, op den wil en op de genegenheden. Aan een dood ligchaam, waartoe genomen wordt wie de mensch wil, en men derhalve een welgevormd uitkiest, mag, wanneer het goed bewaard en gebalsemd is, geen lid of vezeltje ontbre-ken; zoodat cen onkundige, een jong kind of een onbeschaafd Heiden, het voor een levend wezen zoude aanzien, terwijl een levend mensch misvormd en gebrekkig zijn kan, ja soms een oog, een be of een arm mist. Het onderscheid is voor hem, die den erste zoowel als den laatste eenige oogenblikken ga-deslaat, echter dadelijk op te merken. Men zoude dienvolgens zeer onregtmatig oordeelen om bij deze twee opgenoemde menschen op den schijn af te gaan. Even zoo is het met het ware geloof; het kan niet John VIIL{ 30-32, vergeleken met Joh. II: 24, 25. 188 beoordecld worden uit de woorden yan iemand, die zegt, de geloofswaarheden te kennen, gelijk uit de stelling van Wellisch en Evangelisch geloof zoude voortyloeijen; maar alleen of men werkdadig en le- vend gelooft. Er zijn vele menschen, die op hunne wijze het geheele Evangelie aannemen; doch niets anders zijn dan huichelaars, dood in zonden en misdaden. Men vindt echter anderen, wier geloof zeer gebrekkig, onregelmatig, ja in sommige opzigten dwalende is, en desnietiemin opregte Christenen’ en deelgenooten des eeuwigen levens zijn. Zulken hebben dikwerf geene gelegenheid gehad om een stelselmatig onderrigt te ontvangen; zijn zelfs geheel zonder on- derwijs geweest; of liggen nog vast aan banden van vooroordeel, waardoor zij onvathaar zijn voor de zui- verheid der Waarheid, gelijk ze in curistus is; of wel, zij zijn zuigelingen in de genade, die nog met melk moeten gevoed worden; en, omdat hunne be- Kkendheid met het Woord Gods ter regtvaardiging nog gering is, geene vaste spijzen verdragen kunnen. Intusschen is hun gelöst devend; het offent deszelfs invited op hun gedrag en wandel uit; zelfs hunne onvolledige inzigten in de waarheid dragen het ken- merk van nederigheid, heiligheid en harlsveranderende genade. Gestadig worden 2ij gedrongen om met de Schriftraad te plegen, en hun gebed is om ver- lichte oogen des verstands in geestelijke zaken, ter hunner opwassing in de genade en kennis van on- zen God en Zaligmaker sezvs cunistus. De Apostel, gezegd hebbende: «Zonder gelöst is het onmogen komt, moet gelöst dat Hij is, en een belooner dergenen die Hem zoe- ken» (*). Ik vermeen, dat dereden, die hij aanvoert, om deze algemeene stelling te bewijzen, aan velen, die zich al vrij vast verbeelden, dat zij er ten minste niet aan twijfelen dat er een God is, niet zeer wel- kom zal zijn. Het komt hier echter zeer juist te pas, dezen grondslag van het waarachlig gelöst te leggen. Hoe lutte! Het schijnen moge in de oogen van hen, die, wat 2zij ook van vrije genade voorgeven te ge- looven, in den grond huns harten nog vol zijn van het stellen van gevoel en bevinding in allerlei ge- stalten, welke naar hunne meening voor de zaligheid noodzakelijk zijn, zoo is het nogtans zeker, dat een, gelijk als men het noemt, algemeen geloof in het bestaan en in de volmaaktheden van den eenen leven- den en waarachtigen God, het eenige fondament is van het zaligmakend geloof. Want hoe kan men an- ders God den Heere gelooven, in Zijne grondelooze barmhartigheid en gereedheid, niet alleen om aan te nemen die tot Hem komt, maar bovendien «te be- loonen al diegenen die Hem zoeken,» niettegenstaande hunne begane zonden en dagelijks voortdurende over- tredingen? En deze eerste vordering aan allen die uit zich zelve uilgaan, en meer of min met onken- nis omhuld, hunne zaligheid in den Heere curistus zoeken, is onder elke bedeeling, onder elke omständigheid, en in elke mogelijke betrekking onmisbaar noodzakelijk, om den mensch uit te noodigen toé God te komen. Het is dus een waarheid, mits menhaar in eenen gezonden zin opvat, dat het erkennen dat er een God is, een (hoewel geringe) graad van geloof uitmaakt. Wij voegen echter hier dadelijk bij, zonder schroom te verklaren, dat velen meenen in God te gelooven, en dus tot Hem komen; die met breede woorden, juist in de vormen sluitende, welke zooge-naamde keurmeesteren bepaald hebben, Hem regt-vaardig, genadig en barmhartig noemen; doch, die dat slechts weten van hooren zeggen, of van het verstandelijk mnagaan der geopenbaarde waarheden. Dit blijkt dadelijk uit de vruchten, welke het door hen genoemde geloof oplevert; want van alles, behalve van het plan Gods ter zaliging van arme zondaren in deszelfs kleinste bijzonderheden, willen en kunnen lijiets weten. Het gelöt, zelfs in de onbepaaldste en onmerkbarste oefening van helgeen wij opnoemden, ont-vangt immer reeds met eene hartelijke toegenegenheid vele van die waarheden, waartegen het hoog-moedige en vleeschelijke hart steeds met afkeer en verachting verachtet is, en die anders zijnne spotzucht uillokten. Het stemt dezelye toe, op grond van de Goddelijke openbaring; ofschoon zij geheel strijdig zijn, met de heerschende meeningen en yermetele redeneringen van den mensch, die hetzelve bezit. Het wordt uilgedefend in verschillende daden, die geheeltegen het wereldsch belang inloopen, en niet zelden des menschen aanzien, zijn naturlikt karakter geheel tenonder brengt. Dit alles nik kan immers niets anders doen yermoeden, dan dat er in het hart van den gehen, die  kenmerk van onheiligheid draagt? Wanneer de verlichting van God den Heiligen Geest den geloovige nog nader verlicht, met de kennis van den Heer en Zaligmaker, en Hem meer en meer bekwaam maakt den Heer en Zaligmaker, en Hem meer en meer bekwaam maakt den Heer curistus te ontyangen, waartoe Hy hem gegeven is, dan worden langzamerhand de vruchten gesmaakt van het geloof, dat een plantinge Gods is. Het geloof van zoodanig een mensch wordt dan de oefening van de ziel, die vernederd, onder- worpen en gehoorzaam is, en drukt een onvoorwaar- delijke toevlugineminig tot God uit; terwijl het, hoe zwak het ook is, alreeds de onmiskenbaarste blijken van de eenige opregte heiligheid aan ich heeft, welke er in dezen staat van onvolkomenheid voor den mensch mogelijk is. Men komt vrij algemeinen en teregt in het gevoelen overreen, dat al de genadegaven van den Heiligen Geest onderling met elkander in verband staan; dat zij een innige mededeelbaarheid hebben, en in een onafscheidelijke betrekking staan. Zij geliken daarin, om een yoorbeeld uit de natur aan te halen, an de glansrijke stralen, die men in de prisma en in den regenboog opmerkt; die, hoe vyerschillend dezel-yen ook zijn, noglans zoodanig oyereenstemmen, dat zij te zamen slechts een heldere en zuivere kleur anbieden. Even zoo kan ook de liefde Gods onmo-gelijk bestaan in een hart, waarin geen geloof aanwezig is; noch het geloof gevondeh worden, in de ziel yan dengeen, die in vijandschap tegen God leeft. Wij herhalten hier weder het vroeger gezegde, en betgegen in onze dagen van bijgeloof en ongeloof, die zich onder allerlei gedaanten kenbaar maken, niet genoeg kan herinnerd worden: ene waarachtige bekeering is een geloovige hekeering; en het opregte geloof is een hekeerend en hartreinigend gelof. Kene ontzag-, maar geenszins schrikverwekkende, vreeze Gods kan niet zonder gelof bestaan; zoo min als de heilige liefde Gods mogelijk is, zonder de onderda- nigheid aan Zijnen wil, en de vrees om Hem te mis- hagen. Eene ernstige begeerte, dat wij de verzoening met God mogten deelachlig zijn, en met de zege- ningen des Evangelies beweldadigd worden, vereischt noodzakelijk cene bestaande gesteldheid om ich ook welven met den Heere te verzoenen, en in alles wat Hlij beschikt of toclaat, eensgezind en onderworpen te zijn; om niet alleen Deszelfs bestuur en wetten goed te keuren, maar ook welbehagen te vinden in Zijne dienst. Hieruit volgt, dat, als de Heilige Schrift het karakler des Christens, dan op deze en den opére andere wijz beschrijft, dit de bij den mensch zigtbaar wordende gesteldheden zijn; heilig in der zijn; doch dat wij ons nimmer moeten yoorstellen, dat ze een afzonderlijk aanwezen hebben, Neen, veelmeer worden wijz daarmede herinnerd, dat daar, waar ééne het aanwezen heeft, alle bestan. Ik heb mede ook reeds opgemerkt, dat alhier, onder het gelöst in cuatsrus, nu niet bedeld wordt 193 dat wij ons verbeclden, aan den Heere curist, den eenigen Zaligmaker van arme zonderen deel te hebben, zonder dat de tegenwoordige toestand onzer harten, of ons heerschend karakter voor God, daarbij in eenige aanmerking komt. Zulk cen vertrouwen moet nood- zakelijk den meesten tijd van alle heiligheid ontbloot zijn. Gewonlijk is dit ook alleen de zelfzockende waan van cen onyernederd, vieeschelijk hart, verleid door een ongevoelig en dwalend geweten. Dit vertrouwen is het gevolg van het gelöst aan een valsch Evangelie; en toch, is dit zeker: niemand kan zalig worden, of hij moet gelöven, zoo als de Schrift zegt. Het goddelijk geloof, of het geloof der uitverkorenen Gods is datgeen, hetwelk zich alleen grondyest op het geopenbaarde Woord des Heeren. Dan hoewel het eene juiste vergelijking is, dat het verbond der genade onder cen Testament wordt voorgesteld , 200 vinden wij nergens de namen van deze of gene, bij- zonderlijk in de Schrift vermeld, Het Evangelie doet deszelfs belofte aan eene bepaalde klasse van men- schen, waarvan het den juisten toestand beschrijft. Ten einde dus verzekerd te zijn, dat ik de persoon ben, aan wien de beloofde zaken geschonken zijn, moet ik onderzoeken , in hoe verre, in mijnen toestand, in mijn karakter en in mijn gedrag, de trekken voorhanden zijn, om met de yereischten tot het outvangen der beloofde zegeningen overeen te komen, De ontferming van den genadigen en barmhartigen God in cunistus , is alleen gedaan, aan zondaren. Dezelve wordt hun ech- ter niet geschonken als aan zondaren, maar als aan geroepene heiligen. Lij, die haar declachtig worden, zija 13 194 wulken, die den Heere vreezen, en voor Zijn Woord beven; wulken, die een gebroken en verslagen hart hebben; zulken, die zich op den Heere verlaten, die Hem volgen, waar Hij hen henen leidt; die Hem he- geeren te kennen, te beminnen en te vereeren; dic des Heeren wil boven den hunne stellen, en aan de voepstem van ZLijne dienstknechten het oor leenen. Gods belötzen en tötegiggenden zijn voor de ellen-delingen en hulpeloozen; voor de ootmoedigen en de kommerden; voor hem die naar de geregtigheids wille vervolgd, versmaad en veracht wordt. In het kort: er is geene enkele belofte in den geheelen Bijbel voor den ongelooyige, maar alle zijn voor hem, die waarlijk gelooft; al kan zulk een, door de duisterheid zijn ziel, nog niet onderscheiden dat er geloof besteht, in hetgeen hij ongeloof noemt. Het geloof immer is de grondslag en de wortel van elke heilige gesteldheid; hoe gering dezelve ook zijn mag. Hoe meer wij ons derhalve rekenschap kunnen geven, dat onze wenschen, onze ervaringen, onze pogingen, onze geworden, onze pogingen, onze geworden, onze geworden, onze geworden. Wanneer men dit evenwelnder onder duidelijke bewor- dingen will brengen, dan is deze gesteldheid bij den uilverkorene niet meer gelööt, maar de wolle verze- kerdheid der hoop, te noemen. Deze moet men met allen verzogen, en, wanncer men dezelve verkreren heeft, haar in de kracht des Heeren, met het werk niet is ook van den nederigsten en verstgevorderden geloovige, zoo heeft de Heilige Geest het op zich genomen, zich in Zijn eigen werk te verheerlijken, en op hetzelve te schijnen. Door denzelfden Geest toch zijn alle gelövigen verzegeld tot op den dag der verlossing en wordt er aan onzen geest getuigenis gegeven, dat wij kinderen en erfgenamen Gods zijn. De minste graad dezer heilige gesteldheden, welke wij vroeger omschre- ven hebben, maakt nu hem die dezelve deelachtig is geworden, tot een’ Christen; bewijzende dat hij ge- meenschap heeft aan de verbondstoezeggingen des Heeren; doch, over het Algemeinen genomen, kan hi slechts door opwassing in de genade, de vrucht en het genot daarvan smaken. Alleen het waarachtige heilige heilige, rijk zijnde in goede werken, wandelt be- dachtzaam, uit vreeze den Geest der genade smaadheid aan te doen, en dien Heiligen Geest te bedroeven door een zorgeloos en nalatig gedrag. Indien iemand twäfte of de Evangelische belöften niet yoor zulke voor zulke voor zijn, en begeerig is, om van dit punt het onderwerp zijn eron onpartidige naspo- ringen te maken, dan noodigen wij hem uit, al de teksten, die hij in den Bijhel daarvan vinden kan, hijeen te zamelen, en ze getrouw in derzelyer zamen- hang te vergelijken. Dit zal hem overtuigen, dat er niet éen wordt aangetroflen, of er is eenige heilige gesteldheid in aanwezig. Daar is er geen enkele, of hij noemt de bepaalde personen op, waaraan zijn, of wel, hij, heeft betrekking op zulke. zege- ningen, die niemand, van alle heiligheid ontbloot, opregt begeeren, noch lang behouden kan. Het is wel niet te ontkennen, dat zulke beloften, welke vermaningen, raadgevingen, waarschuwingen en aanmoedigingen in zich bevatten, zonder uitzon- dering, ook tot den snoodste onder de zondaren gerigt zijn. Dan geene derzelve heeft voor iemand eenig be- lang, vddr dat de menschen aan de roepstem des Hee- ren gehoor gegen; vérd dat zij «door de Goddelijke genade» de waarschuwingen tot zich nemen, en de uilnoodigingen opvolgen. Het zoude waarlijk. dwaas-heid en geen geloof zijn, wanneer men zich verbeeldde dat het feest toebereid was, dat de schat en het koningrijk weggelegd zijn, alléén omdat men genoodigd is; of omdat men onderwezen wordt, hoedanig men zich (van der menschen zijde genomen) in den wegstellen moet, om daartoe te komen; of vermaand wat men vermijden moet, om zich niet tegen den Heer te verharden; gewaarschuwd voor het gevaar van de verwerping van Gods aanbieding van. genade en vergering in curistus; of verzekerd dat alleen het verwandt, hen van dit voordecl berooven kan, waarvan het onophoudelijk in de zonde blijven overtuigt. 