Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
Monseigneur heeft zijnen intrek genomen, in het huis van deszelfs broeder den erfrost. De woonkamer van den Prelaat is zeer eenvoudig gemeuder, en verraadt al dadelijk het ootmoedig, en nederig karakter van haren — hoogen bewoner; de vrome Prelaat is nog altoos met den — erootsten ijver voor de goede zaak bezield, en wenscht niets zoo zeer, dan om naar zijnen zetel terug te keeren, Z. H. W. durft zich echter niet vleijen, dat deze wensch spoedig zal bevredigd worden. De groote hinderpaal tot den terugkeer zoude veroorzaakt worden, door het on- wardig gedrag van het Keulsche domkapittel, dat der hermesianen, in gezamentlijke verbinding met de minis~ ters, welke beide eerste partijen hemel. en aarde bewegen, om den gemoedelijken Kerkvoogd uit zijeRisdem, te weeren, daar zij vreezen, dat de tarwe spOedig van het onkruid zoude worden gezuiverd (hetwelk ook: Jang zoude uitblijven, want het moet met het bestuur des Aartsb Indies mislijk gesteld zijn. Men houdt het er overigens voor, dat de koning zelf den Hoogwaardien korzen genegen is. Naar ik vernomen heb moeten er onder de Geestelijken, aan de Duitsche jijde des Rawns, nog al vrij veel Hermesianen gevo wo den, daarentegen zoude die van de andere zijde des goed wezen. Dit verschil van gezindheid heeft zijner daarin, dat de eerstgenoemde van het gouvernem de laatste van den Bisschoppelijken zetel afhank De pastorien namentlijk aan de Duitsche zijde de behoorden vroeger aan de kloosters en werden, d bediend; na derzelver suppressie, werden zi klaard, en het gouvernement matigde zich an om de pastorale bedieningen te vergeven; van deze afhankelijkheid, moeten er voor en geplaatst zijn, welke de belangen van den ( die der politiek opofferen. — Het is in di bejammeren dat doctor HusceEn in der ti rigen stoel gevolmagtigd is geworden; w: val nict, dan zoude de welgezinde Geestelijen grond, als die van Gresen en P. grond den terugkeer van hunnen Kerkvorclameeren. Monscigneur heeft aan azeer beperkt gezag nagelaten; en i vollem heeft aan de Heiligen St. Men had bij het vrij laten van Mot mwA © de Dp ane. Fhe 2 re wea vant > eenige dagen daarna mij de gro te betuigen voor de hartelijke deelneming vriendschap » Met verzock om UEd, vai . ~ . a ee nnn nn sy terug gegeven, doch de ministers doen het voorkomen omdat zij zulks zoo willen, als of de zaak des laatsten van eenen geheel anderen aard is, hetgeen in het wezen echter zoo niet is 1). Overigens weet men, dat de koning wijlen deszelfs Vader zeer beminde, zoo dat men aller- voorzichtigst moet te werk gaan, om deszelfs nagedachtenis, in *skonings oog nict te krenken, en zoo doende de zaak te verergeren. 5 Lk heb de vrijheid genomen aan Monseigneur te verhalen, dat het schoone denkbeld om door middel  tot stand gebragt, als ook dat UEd. als hoofd- orgaan der Catholijke Nederlandsche pers, de heilige zaak waarvoor Monseigneur zijne stem had yerheven met warmte tegen hare vijanden had verdedigt en de Nederlandsche Catholijken op de uitvoerigste wijze van al het gebeurde had onderrigt, dat UEd. vroeger tot het protestantismus had behoord, doch voor ruim 33 jaren 2) tot de ware Kerk was teruggeerd; dat deze zich gelukkig acht in UEd. eenen harer jverigste verdedigers aangewonnen te hebben; dat de H. Vader hiervan onderrigt zijnde, UE. voor twee jaren wel cene Breve met zijnen Apostolischen zegen had gelieven te verleenen en dat dezelve nu andermaal als blijk van hooge onderscheiding...... ay Se »» Monseigneur had de goedheid mij den kelk te yertoonen, ‘welke-door de: Geestelijkheid van Aken als blij hoog= achting en deelneming aan zijn Hoogw. was ten geschet gegeven. Ik beschouwde met genoegen di met kostbaar gesteente en diamanten als bezas toepasselijke inscriptien versierd. De rijkdom en go in de rangschikking der gesteenten kan ik niet genoeg eff dit stuk strekt den vervaraardiger en de gevers geschenk inderdaad, tot eer, ==. »» Len slotte moet ik UEd. nog berigten, le fe " }, van mij een tegen bezoek te geven. DeF - innemend vriendelijk en verzocht mi om UEd. zijnen i mF we bij de eerste ontmoeting, ig te verzckeren, 6 wales  cae BC "2 ph, ¢ TY) cares gis RY ae ny rat $i Nr Svaygae! to} Rohe. “eae Correspondent oordeelt hier . is yoor de ministers w da: 5 SEPTEMBER 1840, : Nummer 36. a WIV WS WTRAAUUETTE VUTVEVTVASD WU, DRUVCTEUVATEU2AA901008 CATHOLEJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER wee Gowsdicust, Staat-, Geschied- en Lettevkunde. Als Jesus dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hij:,.... Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één zijn gelijk wij.... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in mij gelöven zul-len; opdat xij allen één zijn, gelik Gij, Vader, in mij en ik inU: dat xij ook in ons mogen één zijn, opdat de wereld geloove, dat Gij mij gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gij mij gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, dat Gij mij gegeven hebt. Es ist una van ve CATHOLIJKE NEDERL. STEMMEN, 1s te GRAVE, (Brecinexsraar, B. No. 28). Op dit blad, ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt verzonden, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij de voornaamste Boekyerkoopers in het: Rijk. Hetzelye wordt met den post verzonden yoor den prijs van f 8-50 in het jaar; let half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling Gikbenslen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeyen aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Redactie worden aan het Postkantoor te ntwerpen. ves de TAAK VAN FRANKLIN BIJ DEN AANSTAANDEN. 1. k doorliep eens in de bibliothek der academie van wetenschappen dezer stad (Süßt-Petersburg), het Musseum Sinicum yan Bavaria, een boek, dat, zoo ik meer, vrij zeldzaam geworden is en dat meer bijzonder tot Russia behoort, wijl de schrijver in deze hoofdstad gevestigt was en zijn boek liet drukken, nu ongeveer tachtig jaren geieden. Ik. werd getroffen door eene bemerking van dien e graaf pe Maistre heeft gezegd, dat er geene geleerden en godvruchtigen schrijver: Men zietnog niet, beurten is, die niet is voorzegd geworden; hij zelf is ||,, zegt hij, waartoe onze arbeid, betrekkelijk de talen, bet bewijs voor die waarheid. » dient; doch weldra zal men het bespeuren. Het is niet, Onder de verhevene vernuften van ons tijdvak,.is erniet |,, zonder cen groot docl der Voorzienigheid, dat talen, een, die in eenen hoogeren graad, het voorgevoel van alle |],, die in Zwropa voor twee eeuwen geheel onbekend wa- ’ - godsdienstige en maatschappelijke transformatien, wier ver- ||,, ren, in onze dagen binnen aller bereik zijn gebragt. Het _vulling aan onze eeuw is voorbehouden, heeft gehad, dan ||,, is reeds geordoofd dat doel te gissen, en het is voor «3 de heer pe Maistre. Hoewel dat schoone vernuft te mid- |],, ons pligt, om daaraan uit al” ons vermogen mede te e derjongste revolutien van het Westen.leefde, is het ||,, werken.” Wat zou Bayer zeggen, als hij in onze da- IN HET OOSTEN. Naar het Fransch van L’Univers. Toekomstig kann het Oosten aan zijnen diep doordringen den blik niet ontsnapt. Bij hegene wat tegenwoordig voorvalt en wat voorbereid wordt, is het onmogelljk zich niet de eene of andere der waarlijk prophetische gedachte door den heer pe Matsrre in zijne Soirdes de Saint Peters- g geuit, voor den geest te brengen. en herleze het tweede gesprek van dat heerlijk werk. roken te hebben van het providentieele plan dier yolutie., die duizenden yan menschen bestemt, om under niminer te kennen, van hunne plaats heeft gerukt, rte zamentedoen dwarlen gelijk het stoff der yelden, heer pe Maistre stil, en zie hier wat hij zegt: a gen leefde 2? De gang der Voorzienigheid zou hem wel zeer bespoedigd toeschijnen (en wat zou dan de graaf pr Mats- TRE in 1840 zeggen). Last ons in de eerste plaats letten op de wniyerseele taal. Nooit kwam die naam beter aan de Fransche taal toe; en, wat zonderling is, is dat haar vermogen schijnt toe te nemen met hare onvruchtbaarheids hare schoone dagen zijn voorbij, des niettegenstaande ver- staat iedereen haar, en ik gelööt zelfs niet, dat er eene stad in Ewropa is, alwaar niet sommigen in staat zijn, om haar zuiver te schrijven. Het billijk en eervol vertrov wen, in Engeland aan de verbannen Fransche Geestelijk- heid geschonken, heeft aan de Fransche taal vergund, om oe Ly," ‘ ‘ er diepe wortelen te~schieten,‘ ‘tis welligt eene tweede verovering, die geen gerucht heeft gemaakt, want God maakt er geen, ‘doch welke gelukkiger gevolgen hebben kan dan de eerste. Zonderlinge bestemming van die tweede groote volken, die niet kunnen nalaten van elkander te zoeken. Noch van elkander te haten! (1830-1840). God heeft hen tegen over elkander geplaatst, als twee groote zijn gelijkten, “die aan den eenen kant elkander aantrekken, en aan den anderen elkander ontwijken; want ze zijn gelijk-tijdig vijand en bloedverwant. Dat zelfde LZngeland heeft onze talen in 4zia gebragt; het heeft NEwron in de taal van Manomer vertolkt, en de jonge Engelschen verdedigen te Ca/cwta Thesis in het Arabisch, in het Per-siaansch en in het Bengaalsch. Van zijnen kant heeft frankijk, dat, dertig jaren geleden, er niet aan dacht, dat er meer dan eene levende taal in Ewropa, die alle aange-leerd, terwijl het de natien dwong om de zijne te Ieeren. Vi ‘oegt hierbij, dat de langste reizen hebben opgehouden de verbeelding af te schrikken (de stoom-paketbooten, die Constantinopel minder’ dan veertien dagen van Marseille plaatsen, bestonden nog niet, toen de heer pe Maistre die regelen schreef’; voegt er bij dat alle groote zeelieden Europeanen zijn . Voegt hierbij, dat geheel het Oosten blijkbaar aan het Europisch overwigt toegeeft, dat de halve maan op hare beide punten te Constantinopel en te Delhi gedrongen, noodwendig in het midden bersten moet; dat de gebeurte- nissen aan “Engeland vijftien honderd mijlen grondgebied met 7Aibet en Gina hebben gegeven, en gif 2 zult een denk= beeld hebben van hitgene wat yoorbereidt wordt. _De mensch bedriegt zich in zijne onwetendheid dikwerf. ten opzigte der oogmerken en middelen de kracht en van den wederstand. ten opzigte der werk- tuigen en der hinderpalen. Terwijl hij eenen keten met zijn pennes wil doorsnijden, werpt hij eenen bom, om een rietje te verbrijzelen, maar de Voorzienigheid tast nooit mis en niet te yergeefs brengt zij de wereld in beweging. Alles konnte, dat wij vortgaan naar eene groote eenheid, die wij van verre moeten begrocten, om mij van eene godsdienstige wending te bedienen. Wij ‘worden smar- telijk en Dbillijk gestampt 5 doch als ellendige oogen, zoo als de mijne waarlijk zijn, om in de goddelijke ¢ ‘geheimen - door te dringen, worden wij slechts gestampt, om ‘gemengd “te worden.” Men weet dat het elfde en laatste gesprek ae aircon de Saint-Petersbourg inzonderheid is toegewijd aan het on- derzoek aller daadzaken, die zich vereenigem, om de ver- wachtingen van den heer DE Maistre te regtvaardigen, betrekkelijk de toekomst dier groote eenheid. De » philosophic en de secten hebben getracht die laatste bladzijden van den cheer bewahrtige bewahrtige bewahrtige, en heer de Marstre te exploiteeren, door het verdraaijen van zijne gedachte, en hem eene groote eenheid doende beschouwen als eene nieuwe openbaring » welke die, waar- van de Kerk de bewaardster is, z9u komen volledig ma- “ken. Den heer pe Maisrre ketter.te willen maken, was “eene tour de force, die e “ Eine buitengewone dosis van onkunde en van paradoxismus vooronderstelt. Maar die lassterlijke uitlegging van de laatste bladzen, door den heer ‘pe MatstRE gesprek zelle- wederlegd. Die groote eenheid, die cene derde minder of meer: nabi Y Zt jinde uitbarsting der alyer- mogende goedheid jegens het menschdom zijn moet, is de in- wijding tot de Catholijke beschaving van alle volken, welke de goede boodschap niet heeft doen herboren worden: De heer pz Maistre noemt alle die natien op, die nog vreemdelingen zijn in de Catholijke waarheid, en hij treurt over het weinige succes van den arbeid en het martelaar- schap onzer missionarissen. Maar sedert 1820, toen de heer pe Maistre schreef, is de gang der Voorsienigheid zcer bespoedigd, om ons van zijn te bedienen. Op het gezigt van al die volken steine “de Christe beschafen, “beklaagde de heer pe M: zich over de Weinige | activité der. missién.. Hoe: “yan “het Pritickwoon rd_over é@ gebeck me) aarde! Toen de heer pr Maistre z Gated schreef, was de associ ashe gelof wale ne opgerigt Aleppo, te Damascus, te Tripoli, te Konstantinopel, te Smyrna, te Salonika: te Naxia en te Santorin, Missién der jesuiten te Zyne, te Syra en in Syrié. Missién der capucijnen te Konstantinopel, in den Ar- chapel, in Georgié, en in Syrié. issién der carmelieten in Sy77é en in Persé. Missién van Kaap de Goede Hoop, van Tripoli, van Barbaryé, van Egypte en van Smyrna. Missién van Bulgarié, Walachié, Seryié, Macedonie, Philippopolis, Scutaria, Alessia, Sappe, en Scoppia. Wij spreken slechts van de missién, die gevestigt zijn in de Janden, die thans meer bijzonder betrekking het tot datgene, wat men de kwestie van het Oosten noemt. Men ziet dus, dat in die landen het Catholicismus al het terrein veroverd Hebrewer, het Islamismus verloren wordt; het bezüglich standpunten, die meer en meer in getal en uitgestrekteid toenen, aan welke de gebeurten, de bekwaamheid en de voorziening van Frankrik en de successive ondergang van het Ottomannische rijk, eene kracht en eenen invloed kunnen geven, wier gevolgen moeijelijk te berekenen zijn. Doch de tegenwoordige staat van zaken is reeds voldoende, zoo ik meen, om het voorgevoel te regtvaardigen, ’t welk in 1820 den heer pe Martstre bezielden en om het groote oogmerk blijkbaar te doen worden, met inzigt waarvan, de Voorzienigheid het Oosten aan zulke lange en noodlot-tige stuiptrekkingen heeft overgeleverd. Zoo er nog een feit noodig was, om het doel te doen blijken van het plan ’t welk God in het Oosten schijnt te willen verwezenlijken , zou het voldoende zijn te zien, welke de mogendheden zijn, wier tusschenkomst de verwezenlij- king van dat providentitle plan trachten te verijdelen. In dat opzigt vooral, is het tractaat van Londen eene zeer groote gebeurtenis ; het heeft alle standpunten afgeteckend , aan elk zijne natuurlijke rol aangewezen in den grooten wor- stelstrijd, die over het toekomstig lot van het Oosten be- slissen moet.. ~ Aan den eenen kant ziet gij de vier groote heretieke en schismatieke mogendheden van Zwvropa 1); en aan den an. deren kant eene enkele magt, de grootste Catholijke mo- midheid der wereld, zij, die de beschermster is van het is om te beslissen, of het Oosten tot de Christen be- Oostenrijk in zijne staten het Catholicismus nagenoeg tot den staat gebragt heeft, waarin de Grieksche Kerk zich in’ t; moet men zich niet meer yerwonderen , als men lijke zaak ziet maken met de Ketter enhet i‘ dant. van VUnivers. » _mededeelen. Sai Op te lossen, was er geene allantie mogelijk tusschen de natien, die te harent het Christendom, tot den staat van bederf van onvruchtbaarheid en van anarchie hebben gebragt én de natie bij welke het Christendom is geconstitueerd tot den staat van geregeld, hicrarchick, unitair gezag, *t welk alle noodige voorwaarden vereenigt, om de taak van de inwijding der volken tot cen verhevener morele oder verheren. En bemerkt, dat die godsdienstige eenheid zelve ondersteund wordt door de volledigste nationale en maatschappelijke eenheid, welke ooit ‘bestan heeft, eene dubbelde kracht, die het werk is van vele eeuwen van revolutien en die aan Frankriyk eene geheel except onele plaats in de wereld geeft. Het tractaat van Londen, Frankrigk willende isoleeren en vernederen zal dus enkel hebben gestrekt, om het te versterken en grootér te maken, om de middelen, waar-door hetzelve het hoofdwerktuig, zou kunnen worden van de oogmerken der Voorzienigheid met de hedendaagsche maatschappijen, voor hetzelve gemakkelijker te m Taken, Tet voltozing van een roemrijk werk van herstelling, van geregtigheid, van vrijheid en van beschaving. Wij hebben in verre na niet alles betrekkelijk dit on- derwerp gezegd: wij zullen er op terug komen. IN HET WESTEN. In den grooten worstelstrijd, die, wat vroeger of later de geheele wereld schokken zal, is het noodig, dat de mannen, die geroepen zijn om de zaken van Frankrizk te besturen, zich op geenerlei wijze bedriegen, aangaande de rot tot welker vervulling Frankriyk bestemd is; aan- gaande het doel dat hetzelve zich moet voorstellen, en aan- gaande de geschikte middelen, om het te doén bereiken. Wij het reeds gezegd: het is hier Øerge niet om de oorlogen van de revolution en van het keizerijk te parodieeren; de omstandigheden zijn veranderd; de kansen van succes zouden niet meer dezelfde zijnen de oorzaken yan - rampvolle tegenspoeden zouden ontelbaar wezen. Trachten wij ons niet te laten misleiden door onze herinneringen en door onze voordoelen, het komt op het het des vader- lands aan. - De naderende gebeurtenissen zijn voorbercid en rijp ge- worden; het is voldoende, die wel te kennen en ze te bestudeeren om zich rekenschap te geven van haren gang, van haar karakter, en van de nieuwe bestemmingen, die zij voor de hedendaagsche maatschappijen aanbrengen; want niet te yergeefs brengt de Voorzienigheid de wereld in beweging. ; In het eerste gedeelte dier overwegend het wij het -geheel (ensemble) der daadzaken bijeen gevoegd, die met eene schitterende baarblijkelijkheid aantoonen, dat het Oosten ecene revolutie ondergaat, die van gods - dienstigen en maatschappelijken aard tevens is en tot welker leiding Frank- rijk geroepen is. Het zijn onze missionarissen, die sedert vele jaren zich versterken en uitbreiden op alle standpunten, die zij in Turkey en, in Egypte, in Syrie en in Persia -e_-_— In een yroeger nummer, welks artikel wij ata sae Rev. — 292 — Bezitten. Het zijn onze geleerden enonze kweekelingen der polytechnicke school, onze soldaten van het keizerrijk 5 die in Egypte, in Turkey en in Persia administrativ, militaire, maritime en wetgevende hervormingen organisieren; die de legers commandeeren de arsenalen bestürmen, scholen openen, zitting heben in de rassvergaderingen, in welke de hervorming der burgerlijke en politieke instelten bewerkt wordt. Men ziet het, Frankrigk is overal werkzaam, in het Oosten met deszelfs dubbelden gods-dienstigen en maatschappelijken invloed. Men wachte zich dus van die twee krachten te scheiden, en men trachte te begrijpen welk onberekenbaar vermogen derzelver vereeni-ging aan Frankrik geeft. Wat Frankrigk in het Oosten doet, is het insgelijks geroepen, om te doen in het Westen; en ’t is het tractaat van Londen dat voor hetzelve die nieuwe en heerlijke loop-baan opent. In het Westen, even als in het Oosten, is Frankrigk geroepen, om zich als Catholijk, als beschermer der gods-, dienstige en nationale belang. En, te vertoonen. Bemerkt, bid ik u, met hoeveel zorgvuldigheid, met hoeveel voor- zorg de Voorzienigheid alle gebeurtenissen heeft voor- bereid, om aan Frankrik eene verhevene taak van bescher- ming van herstelling en van vrijheid te geven. - Toen God ons straffen en door ons het oudeEwropa kastij- den wilde, heeft Hij ons overgelaten aan geheel onze godde- looze en revolutionaire razernij, en wij hebben ons op de volken geworpen, om hunne zielen en hunne nationaliteiten tevens te verwoesten. Na, door die overstroomingen Frankryk en Europa te hebben overdekt - met puinhopen, is de stroomin 'zijne bedding teruggekeerd. Hij is kalm geworden. Eene heilzame terugkeering is van lieverlede in de gemoederen te weeg gebragt. De goddelooze en revolutionaire opinionién hebben zich gewijzigd. Het atheismus en het bousingotis-mus zijn belagchelijk geworden. De anarchieke secten in de philosophie even als in de politiek, zijn in het onvermogen gevallen, en haar doel is door eigene verdeeldheid mislukt. De anarchie heeft den doodsteek aan de anarchie te gebragt, de kanker heeft zich zelye verteerd, volgens de energieke uitdrukking van pe Maistre. Toen de werkking van het kwaad werd gestuit, moest het goede nood-wendig de zijne hernemen; de leerstellingen van eenheid, van gezag, van orde en van behoud in de godsdienstige moreele. En maatschappelijke spheer, zijn begonnen beter geworden. verleant; wie heben talle en ongehoopte terugkeeringen tot den Godsdienst gezien, de Kerk heeft zich meer en meer door het gouvernement en door alle klassen van burgers zien eerbiedigen, dank hebben de ver- nietiging vondame voorordelen, de verzwäkking der politikke hartstogten, de voorzigtigheid, en het verheven doorzigt der Bisschoppen en der geheele Geestelijkheid.. Er wordt eene plegtige verzoening te weeg gebragt, tusschen de Kerk en allen, die haar miskenden, of haar vervolgden, en zoo min in het Westen als in het Oosten schaat Frank- rik zich tegenwoordig niet meer zich de oudste zoon der Kerk te noemen. nia. Phy ti En hoe zou men dan, te midden der voorkereid wor- dende gebeurtenissen, in dien voortgang dier moreele we- dergeboorte van Frankryk, de aanwijzing niet zien yan het providenticele plan, dat zich, tot buiten deszelfs grenzen uitstrekt? Beschouvt den waarlijk bewonderenswaardigen toestand, waarin Frankryk door het traktaat van Londen is gebragt. Het heeft de vier groote hereticke en schismatieke modificieren zich, en wie zijn dan deszelfs naturliche en noodwendige geallieerden? De Catholijke nationalität. Ziet en telt welter lerland, Spanje, Portugal, Italie, Homgary, en alle staten, wier nationalität en Godsdienst tevens: door Oostenryk verdrukt wordt; Belgié, de Rhijnproyince, Russisch, Prussisch en Oostenrijksch Polen. Zoo Frankryk nog het Frankryk van de reyolutié en van het keizerrijk was, wenn hetzelve! Want nog maals zou geheel Europa zoo te land als ter zee zich op hetzelye werpen en het verpletten! Maar Frankryk is het Catholijke Frankryk, het stelt zijn dubbele godsdienstige en nationale kracht ten dienste van de Godsdienstvrijheid en nationale onafhankelijkheid der Catholijke volken, die door de heretieke en schismatieke gouvernementen geéxploiteerd, verstikt en gemelden! O! het heeft niets te vreezen; alle kansen van: den oorlog zijn voor hetzelve; in het Oosten en in het Westen, is Frank r#k aan het hoofd van een heiligen Kruistog om de invallen van barbaren te stuiten, om de verwoesting van een rijk te beletten, dat het yoor-naamste werktuig geworden is der wedergeboorte van het Oosten; om de moedige en volhardende pogingen der Ottomannische beschaving, die te midden der Christelijke beschaving verlangt te herleven te beschermen; om Catholikke volken te helpen bevrijden van de onderdrukking, die men hunne conscientie en hunne nationalité doet onderdrukking, die vruchtbarer zijn zou voor de zaak van. den Godsdienst, van de vrijheid, yan de Christelijke beschaving, zoo in het Oosten als in het Westen. Wij geloven, dat? Uniyers, zich door illusien heeft laten misleiden, als hij zich verbeeldt, dat een algemeene orolog in deze oogenblikken, die schoone resultaten zou orover, die hij er van schijnt te verwachten. Wij erkennen dankbaar al het goede, dat door Louis PHILippe en zijn gouvernement ten opzigte der Godsdienstvrijheid en de eer van den Godsdienst is gedaan; maar wij geloven niet, dat de tijd nog gekomen is, dat de gebeurtenis-en nog rijp zijn, waarin Frankrik de verheene rol zal — vervullen, welke /’Univers hier geschetst heeft en die wij, hoewel meer van verre, met blijdschap begroeten! ac oR Per si oe eae DE AARTSBISSCHOP VAN GNESEN EN PO Wij hebben van het publicandum, waarbij de van den grooten von Dunin wordt kenbaar * a” heden toe, opzettelijk niet gesproken; wij hebben den inhoud van het publicandum * Niet medegedekt; deels omdat de bewohner, waarin het vervat is aanstootelijk zijn voor het vrijleidlievend hart van den Nederlander; deels wijl uit den inhoud van hetzelve, waarschijnlijk bij velen het vermoeden zou ontstaan, als of men van den modigen Aartsbisschop concessien had verworven, en als ware hem, uit dien hoofde, zijn vrijheid als eene gratie verleend. Ofschoon wij ons van het tegendeel overtuigd hielden, meenden wij het stilzwijgén te moeten bewaren, tot dat wij dienaangaande, stellige en zekerenarigten zouden hebben bekommen: thans hebben wij dezelve ontvangen, en zien onze gelukkig in staat gesteld, om onze lezers met den waren toedragt der zake bekend te maken. De heer AuLIKE, landgerichtsraad in A/eef, echt Ca- tholijk, zeer ervaren in het canonieke regt, en een warme- voorstander van de regten der Kerk, werd voor eenen ge- ruimen tijd naar Ber/yn geroepen, om aangaande de kerkelijke zaken te worden geraadpleegd. Een onzer vrienden in de Rhijn-provincien, en vriend van den heer AULIKE, heer de goedheid gehad, ons eenen brief uit Berlyn ge- dagteekend 14, Augustus ll. en door eenen vriend van den heer AuLIKE geschreven, mede te deelen. Daarin wordt het volgende gemeld: », Bij de komst van den tegenwoordigen koning tot den troon, schreef Mer. von Dunin eenen brief van gelukwen- sching aan zijnen nieuwen monarch en verzocht daarin zijne vrijlating. De bewoordingen van dien brief waren in de ooren des konings (aan loutere vleijerij gewoon ) niet slaafsch genoeg. Dit bespeurden de ministers en sloegen onderhandlingen met den Aartsbisschop voor, door tusschenkomst yan eenen commissaris ad hoc. De koning keurde dit goed en de heer AuLIKE werd Même le commissie belast. Er werd eene instructie opgesteld, naar welke de heer AULIKE zich zou moeten gedragen: de gemoedelijke man las dezelve, en verklaard rondborstig, met eene dusdanige instructie den opgedragen last niet te willen vervullen 5 hij verlangde onbeperkte volmagt, zonder instructien of restrictien; de koning verleende hem dezelve, en zoo begaf hij zich op reis naar Colberg, alwaar de Aartsbisschop door gendarmes werd bewaard. Aanvankelijk ontving de Aartsbisschop hem zeer koel 5 doch de heer Autixe maakte den Prelaat weldra met zijn verwenden. Vijf volle dagen bleef hij bij den Prelaat, die hem alle middagen ter maaltijd noodigde en met wien hij gedurende al dien tijd zeer aangenamen en verstrouwelijken omgang’ had.-De Aartsbisschop veranderde eenige uitdrukkingen in zijnnen brief aan den koning dien de heer Aurixe had medegebragt., zonder echter iets te concedeeren; waarop de Aartsbisschop in vrijheid werd gesteld, met uitdrukkelijke vrijlating om de gemengde hu-welijken aldan niet in te zegenen. Na zijnne terugkomst in Posen heeft Mgr. von DuniN  zaturdag 29 Augustus het volgende aange-troffen, betrekkelijk de zitting der Tweede Kamer in dub-belen getale, van 27 Augustus: De heer van Son vermeende, dat noch de grondwet, noch eenige andere wet, hem regt gaf om de wetten, die hij nuttig en noodzakelijk oordeelt, af te stemmen. Hij vreest noodlottige gevolgen van eene stelselmatige verwerping van al de voordragten. Hij g@looft dat men , wel op de omstandigheden behoort te letten, waarin »» zich het vaderland bevindt. Onze finantien zijn in eenen » verwarden toestand. Dikwerf is dit de schrikkelijkste » voorbode van de grootste schokken. Hij doet daarbij » Zien, dat alle regeringsvormen menschelijke instellingen » zijn, en men nimmer daarbij de volmaaktheid bereiken » zal. Nederland beleeft slechts eene proeve van den grond- », Wettigen regeringsvorm. Hij beklaagt zich daarbij over » het journalismus, dat zich als cene nieuwe magt in den » Staat opwerpt, en dat zijn gevoelen aan de vertegenwor- diging wil opdringen.” Als het Nederlandsche volk wezenlijk vertegemvoordigd werd; als het zelf zijn vertegenwoordigers had verkozen; als deze den volksgeest, de publieke opinie raadpleegden en overreenkomstig deze, hunne stemmen inde vergadering der ‘'weede Kamer lieten hooren, zou het journalismus hen of ondersteunen, als het wezen Like the public opinion, het zijn gevoelen aan de vertegenweordigers wilde opdringen, weinig bijval vinden in de publican opdringen, die door de vertegenwoordigers werd uitge-drukt, en waarmede alsdan het journalismus in strijd zijn en dus magtelos wezen zou. Maar bij eene schynyertegenwoordig, of liever bij eene kunstmatig zamengestelde vergadering, waar aan men ten onregte den naam van vertegenwoordiging geeft, wier leden grootendeels, enkel hun cigen geyoelen, of hun eigenbelang raadplegende, het gevoelen der natie, de puhliche opdringen verachten of trotseeren, moet natuurlijker wijze het journalismus, een onafhankelijke pers, een onaangenaam en lastig ding zijn. Daar intusschen onze gebrekkige grondwet aan elk toestaat, om zijnne gedachten en geyoelens door de drukpers, als cen doelmatig middel tet uitbreiding van kennis en yoortgang yan verlichting te openbaren 1), spreekt het van zelve, dat het ook geoorloofd is, zulks periodiek te doen En dit periodiek openbaren van onderscheidene, soms zeer verschillende gedachten en gevoelens maakt het journalismus uit. En wat baat het, dat men in de Tweede Kamer, ten voordeele der godsdienst-vrijheid en vrijheid van onderwijs spreekt, als de ministers of leden der departement van eeredienst, die er inbreuk op maken, niet voor de Kamer geroepen, niet verantwoordelijk gesteld worden 2? Wat baat het, zonder die verantwoordelijkheid, in de ijdele hoop, dat de regering eindelijk van haar suprematie- en monopolie- stelsel zal afgaan, onder voorwendsel van ’s lands benarden toestand, alle wets-ontwerpen toestemt? Immers niets! dit heeft de ondervinding reeds genoeg geleerd. Er is geen ander middel, om de regering er toe te brengen, dat zij haar hatelijk suprematie- en monopolie-stelsel latende varen, eindelijk gehoor geve aan den wensch der bevolking, dan het afstemmen van hare wets-ontwerpen en vooral yan de belastings-wetten! Dat is het eenige nog overgeblevene middel, waarvan de Kamer zich bedienen kan, om constitutioneele vrijheden, door constitutioneele waartergen verzekerd, voor het meer en meer misnoegd wordende volk te verwerven, en juist daardoor het v aderland uit dien ha- chelijken toestand te redden, die van dag tot dag dreigender wordt. — SS — Mr. GROEN VAN PRINSTER. De regtvaardigheid, die ons heilig is, verpligt ons, om openlijk te verklaren, dat wij, op grond van onderscheidene uitdrukkingen in de geschriften van Mr. GROEN VAN PRINSTERER en met name in zijne bydrage tot  in de openbare zitting der tweede kamer gehouden worden. op den 27 Augustus gehouden, heeft verdedigt; waardoor hij aanspraak heeft verworven op de dankbaarheid, niet alleen zijner gelösgenooten, maar ook op die der Catholijken. Wij, die ons bereen kunnen, dat wij, van den aan- vang der vervolging tegen de afgescheidenen, hunne Gods- dienstvrijheid en grondwettige regten tegen de regering met warmte hebben verdedigd (waarvoor wij echter nooit de geringste erkentelijkheid bij die menschen hebben onder- vonden), wij verheugen ons hartelijk, een man als de heer GROEN VAN PRINSTER, een taal te hoore voeren, die elken Catholijken zoogenaamden volksvertegenwoordiger, die zich voor heilige Godsdienstvrijheid en het geheiligd vaderregt, niet in de bresse stelt, maar zwijgen kan, waar die heilige regtén behooren verdedigd te worden, moet doen bloozen. Wij meenen hier de voordragt van Mr. GRoEN VAN PRIN- STERER, voorkomende in de Rotterdamsche Courant van zaturdag 29 Augustus gedeeitelijk te moeten oyernemen : »Het gouvernement heeft de liberale oppositie opgekweekt; het heeft alle partijen tegen zich in het harnas gejaagd. Met overhaasting heeft men het zegel van toejuiching aan den opstand te Parzys gehecht. Aan de gevolede staatkunde moet men de betoonde zwakheid, de ontstane botsing toeschriven, en elke botsing kan een strijd te weeg brengen. De spreker vestigt daarbij het oog op den tegenwoordigen toe-stand onzer geldmiddelen, op den zedelijken of zedelösen toestand des volks, het voedsel voor de toekomstige ongelegenhen is, en op de verwarring van begripen, die er ontstaan is, zoodat men waarlijk niet meer weet. - onder welken regeringsvorm men leeft. Slechts twee ma bestaan tegenwoordig in den staat, de Koning en de T Kamer. Regeert de Koning alleen, dan bestaat er geen grond-wettige regeringsvorm meer, maar slechts eene autocratic, en regeert de ‘T'weede Kamer alleen, dan bestaat er een ge-desorganiseerde staat, wre République déguisée. Dit alles vielleicht uit den aard der zake voort. De een partij will steeds ontwikkeling, de andere bebouden en stil-stand ; hierdoor ontstaat steeds eene soort van spanning. In dien toestand is er geene veranderjng der grondwet mogelijk. Men moet tot de wareNederlandsche beginselen terug keeren. Hij verlangt dat er een noodzakelijk verband worde daar-gesteld tusschen de Godsdienst, het-zelfstandig gezag en de wezenlijke vrijheid. Hij verlangt dat men het terrein der historische herinneringen en beginselen betrede. Hij verlangt nationale instellingen, de handhaving der Grondwet en wijziging daarvan naar de historische beginselen 1). Bij het behoenden ‘der liberale begrippen, zijn de wijzigingen der grondwet onbeteekend om het bestaande kwaad te vers — helpen. Het voorgedragen Werk is ongenoegzaam en bevat slechts een zwakken waarborg op ; het voorgec doet niet aan de behoefte, het neemt de zad dragt, die er bestaan, niet weg; de In welke eeuw zal men die beginselen 0 2 We meer in de XVII eeuw. Het getal der aga: 619 is ¥ beld..... Dit is ook historisch » en moet we “a %’, a ;. omtrent de veranderen punten eens moeten worden, en die bij adres aan den Koning moeten onderwerpen, > Maar men heeft het met de vrijinnige begrippen hier te Lande zoo verre gebragt, dat de kamer zich ook tot dat regt niet meer bevoegd verklaard heeft 1). Menig art. had in redactie en inhoud verbetering kunnen ondergaan. Doch vooral zou hij aangedrongen hebben, lo, op de open- baarheid der zittingen van de eerste kamer, waardoor welligt aan dat staatsligchaam die zedelijke magt zou zijn herge- ven, welke het allengs geheel verloren heeft ; 20. het ge- Wigtig onderwerp van het onderwijs behoorde bij de wet te worden geregeld, Hij verlangt : geenszins een ommekeer | van de gouvernements-instellingen op dat punt, maar hij vermeent, dat er eenige vrijheid van onderwijs, behoudens toezigt 2) behoort te bestaan. Ondrageliyk is de dwang, waardoor aan de ouders de magt wordt ontnomen, om hunne kinderen zoodanig onderwiys te geven, als 34 yvermecnen voor God te kunnen yverantwoorden. D I DWANG MOET EEN EINDE HEBBEN. Reeds in 1829 heeft de Regering, nopens dit stuk, cen ontwerp van wet aande Tweede Kamer aan- geboden. Zi heeft toen hare yroegere dwalingen erkend, doch is er later niet op terug gekomen. 30. \Vat aangaat de betrekkingen der hervormde kerk tot den staat, moet hij verklaren, dat men hem ten onregte yan yijandelike gezindheid jegens de Katholijkken heeft beschuldigd 3). Hij is een Christen, een Protestant, maar zou dien naam on- waardig zijn, indien hij den Katholijk eenig onregt aandeed. Hij is steeds een voorstander der Katholiken geweest. Daar-om heeft het betreurd, dat men in Be/gé het voorbeeld van Joseph den I[4en heeft gevolgd 4); dat men in 1825 het Collegium Philosophicum heeft ingevoerd; dat men het und erwissen aan Be/gié opdrong. Dit neemt echter niet weg, dat hij er niets onregtvaardigs in gezitn had, dat aan den door sommigen geuiten wensch, om het art. der grond-wet van 1814, waarbij bepaald werd, dat de souvereine vorst de hervormde eeredienst behoort te zijn toegedaan, ware voldan geworden 5). Nog /Jaatstelik is dat yerzock door 600 Leeraars der heryormde gemeente aan de Synode gedaan en door deze aan den Koning onderworpen 6). Dat  in dat opzigt waartoe echter yroegere vidrukkingen van den heer Gnots van Pain- _sTeRta aanleiding moesten geven. ; "O. En dit doet men in ons vaderland nog..... Men doet nog meer.... Doch hierover zullen wij bij iedere gelegenheid opzet- 5) Daar dit noodwendig eene morele meerderheid aan den Ler- vormden godsdienst zou geyen, zou zulks, nidatalle godsdiensten _gelijk waren gesteld, weder in te yoeren, naar ons inzien, wel degelijk onregtvaardig zijn geweest. Deze openbaarmaking is van t e middelen er zijn gebezigd ior en waar dévelle zijn d, om de Catholijke Geestelijkheid, die daartoe overal behad, van het teckenen en indienen van adressen aan hunne re Kerkyoogden, om deze tot het reclameeren yan volleienst-vrijheid en vrijheid van onderwijs bij Zijne Majesteit en daardoor aan haar verzoek kracht en klem te geven, e a alg ot mya In allen gevalle weet men np, hoe de  van vaderland en ko- hulde toe, dat de Katholikke ambtgenooten hem zoo zeer te dezen hebben ondersteund. Het verwonderde hem echter niet. Let geldt toch dezelfde liberale politick, DEZELEDE ONDERWERPING VAN DE KERK AAN EEN DEPARTEMENT 4), de ongrondwettige suprematie yan het wereld- lyk gezag over de Kerk. Een zoo teeder onderwerp behoort nict uitsiuitend aan het gezag der overheid te worden on- derwerpen. In der deel zijner rede gegründige spreker in het bijzonder de gevolgen na der verwerping van de eerste voordragt, die hij allezins wenschelijk acht. Hij hoopt, dat die verwerping ten gevolge hebben zal, dat de Regering y bij het doen van eene nieuwe voordragt daarvan, an te bieden. Mott zij daartoe niet besluiten, dan zou het uitzigt treurig wezen. Ten slotte ziet de spreker ophet goede dat aan Veder/andis overgebleven. De natie wil het behoort van orde en rust, zij toont steeds liefde voor Oranje, zij vreest voor verandering, maar het volk moet worden geleid. Er behoort cen middelpunt te bestaan, waarom de welgezinden zich kunnen scharen, Er behoort niet gchan-dele e worden zoo als in de laatste zitting der Tweede ‘Kamer, waardoor aan het koninklijk gezag hier te Lande groot nadeel is toegebragt, hetwelk in jaren niet weder san hersteld worden, Wanneer er nergens veerkracht en getrouwheid bestaat, wanneer de goede beginselen, door welgezinden voorgestaan, worden miskend. Dann zijn de gevolgen onberekenhaar; dan zal er een dag aanbreken, waarop nict in deze vergadering over de splitsing van cenig swest zal worden gehandeld, maar dat elders de inlijving van dezen staat in eenig ander groot rijk zal worden uit-gesproken,””” Hulde, openbare hulde van alle weldenkenden, zij den rondborstigen man toegebragt, die zoo denkt en zoo spreekt in de ure des gevaars! Hulde zij toegebragt aan de hee-ren SASSEN VAN YSSELT, LuysEN, VAN RoMME, Storm, vAN Nes, en allen, die in de thans vergaderde Jeeraars handelen; en wij durvyen hopen, dat men in het vervolg, waar het noodig zijn mogt, aan onze Geestelijken dat yoorbeeld zal jaten yolgen. "To Suist! al wat de koopprijs van godsdienstige vrijheden en regten zou moeten worden, behoort niet te worden aangenomen, 2) Zij heeft nog meer gedaan: waar geene verschillen bestonden, heeft zij die doen geboren worden en aanleiding tot verwarringen ge eyen, die zonder hare bemoeijingen niet zouden ontstaan zijn. 3y Pit is wel meermalen metde maatregelen van Zijne Excellentic Mr. Connetis Fenix van Maasen het geval-geweest. 4) Is het niet eene ergerlijke onderwerping aan een departement, als zaak, schrijyen durft: « Die zaak is reeds voorlang bij ons departement beslist? sus. eS ning hebben geérgerd en bedroefd 3). Hiy brengt zdjne. van het initiatief gebruik make, om andere verbeteringen | iemand tot dat departement behoorende, in eene suiver kerkelijke | Tweede Kamer, door het afstemmen der voorgedragene wijzigings-wetten, de regering in de eelegenheid trachten te stellen, om eindelijk aan den wensch en de behoeften der natie te voldoen! Moge het getal dier edel" En de meer- derheid uitmaken en de regering deze misschien laatste gelegenheid, welke haar daartoe wordt aangeboden, niet onbenut Iaten voorbijgaan. HET GEVOELEN VAN DEN KONING DER FRANSCHEN. In?Univers van 29 Augustus leest men het volgende : », Wij heben gisteren eenige vrij oorlogzuchtige woor- den, door den koning aan den minister van oorlog gerigt, aangevoerd. Dat verslag is door onderscheidene bladen met ongeloovigheid onthaald geworden. Om ons verhaal te be- vestigen, allen wij hetzelve door nieuwe narigten, die niet minder beteekenisvol zijn, volledig maken. Wan het kosten te Zw, te St. Cloud komende, heeft de koning het korps diplomatiek ontvangen; de ambassadeur van Prüssen stelde zich voor zijne majesteit, hem zeggende: Sire! de koning mijn meester, gelast mij, om de hoop uit te drukken, dat er niets zal veranderd worden, seeoe vtiendschappelijke betrekkingen tusschen Frankreich en Prüssen; hij blijft de gevoelens aankleven, die zijnen voorzaat beziclden. — Lours Prüssen heeft geant-woord: De koning uw meester, mijnheer de ambassadeur, neemt zonderlinge middelen te baat, om mij blijken van goede vriendschap te geven, hij teekent een tractaat, dat hoonend voor F) ankriph i is! Hij stelt zich in de magt van een heethofd, gelijk dat van lord PALMERSTON om den vrede der wereld te storen; en ai uwe gecensurcerde bladen van Duitschland doen hun best, onl mi-Vveor te stellen, als besloten hebbende, om mij, het koste wat het wil (a tout prix) aan den vrede te onderw pen! Welnu mijnheer de ambassadeur, ik gel ast u, df” An uwen meester te zeggen, dat men zich aangaaride mijne gevoelens, zonderling bedriegt, en ik zal aan », Europa toonen, dat ik den ‘koning der Franschen ben.” ” Men verhaalt ons. slechts sommige woorden des ko- nings, die zeer geanimeerd was, en ‘die ys lang met veel levendigheid heeft gesproken. 