Nieuwe gedichten
None
Wat Neerlands roem verbreidt en baat, Is ver mij 't meest van waarde; Is. Heb minder deel aan deugd en daad, Wie ze elders pleegt op aarde: *i Is daar een namai^, dien ik min, Maar hier, 't is hier mijn huisgezin. Als Begulus zijn eed volvoert En in den dood gaat Snellen, Dan voel ik, door ontzag geroerd, Mijn borst van eerbied zweUen; Maar als het Neerlands Belling doet, Dan vliegt mijn hart in laayen gloed. Stort Cortius zich levende ai'. Met Homes wee bewogen, Dan dreunt mijn lof hem na in 't graf, Dan volgen hem mijn oogen; Maar doet hier Schaffelaar als hij, Dan stort zich heel mijn ziel er bij. VADBBLANDSLIEFDE. 46 Zoo is mijn aard, zoo is mijn leer*, 't Moog regt of onregt heeten; Bij eigen deugd is vreemder eer Mij vlugtig en vergeten; Het eigen gaat voor vreemd belang: Zoo ieert mijn ziel, zoo iuidt mijn zang. Als Wellingtons en Bluchers moed Het Eransch gedrogt doet vallen, Het Eransch gedrogt doet vallen, Dan taintel mij van vreugd het bloed Om 't handgewring der Gallen; Maar als Oraige 't ondier stuit, Dan gil ik mijn vemikking uit! Dat is nujn leer, dat is mijn aard, Dat is mij aai^eboren! Geen lof is meer my 't luistren waard, Laat Neerlands lof zich hooren! Zoo klopt mijn hart, zoo klinkt mijn lied: Een wereldbui^er ben ik niet. VADEBLANDSLIEFDE. Voorwaar, mij is hun deugd verdaclit. Die andre liefde leeren: Die 't heiligst niet het heiligst acht, Wat zou de scheender eerenP Die niet het meest zijn moeder mint, Yoorwaar, is een ondankbaar kind. Neen, neen! (mijn boezem gruwt er van!) Die scbuld drukk' nooit m^'n schouders! Wie 't vaderland vergeten kan, Beschimpt het graf der onders; Yerguist, o schandel smaadt den grond, Waar hem zijn wieg te toeven stond. Gewis, mijn liefde strekt zich uit Tot alle soort van menschen; Zij stroomt, door grens noch pool gestuit. Van zegenen en wenschen, Maar eer zijj reikt tot verder strand, Besproeit zij u, mijn vaderland. JAN HARINK. „Wie uwer is de wakkre gast, „Die de eere boven 't leven keurt, „En van des vlootvoogds eigen mast „De Spaansohe vlag ter neder scheurt? „Wie, mannen, niet gewoon te vreezen, „Wie uwer wil de waaghals wezen?" Zoo riep, van de ingeschoten plecht, Het dapper hoofd van Hollands yloot, In 't hevig worsUen van 't gevecht En 't gieren van het vli^end lood: ^Wie, mannen, tot lets stouts genegen, „Wie durft Bossu dien krijgsroof plegen?" JAN HABINK. En allen zagen weiflend neer; Wei kloek en onversaagd van geest, Wei jookrig naar den buit en de eer, En voor geen wissen dood bevresd, Maar hooploos, schoon zij 't mogten wagen, In 't onuitvoerlijk stuk te slagen. En dole ging de scheepstrijd voort, En luider klonk het woest misbaar, En digter drong zich boord aan boord, En boeg en steven op elkaar, En 't weerz^dsch zwaard werd aangegrepen. En sloeg dooreen van beider schepen. Daar schiet Jan Harink voor den dag, En gr^pt een losgeschoten reep, En neemt een sprong, zoo forsch hij mag, En slingert bij Bossu zich scheep, En dringt zich door de Spaansche knechten, Die razend op het scheepsdek vechten. JAN HABINK. 49 Hij klautert langs de takels op. En houdt aan blok en tonw zich vast. En l^jscht en palmt zich naar den top, De knien schiijjings om den mast; En, kruijend tot de spil geschoven, Scheurt h^' de Spaansche vlag van boven. En, rustig in 't gewaagd bedrijf, Ziet hij manmoedig om zich neer. En met de vls^ geknoopt om 't lijf, Daalt hij langs mast en takel weer; En tot het dek weer a%egleden, Daar staat hij met een sprong beneden. En, dwars door alien, hij alleen, Yert h^ zijn krijgsbuit met zich mee; En worstelt door 't gedrang weer heen. En stort zich met den kop in zee, En st^jgt weer op zijn eigen steven. En 't roekloos waagstnk is bedreven. D. V. N. 6ed. 1. 4 60 JAN HAEINK. Maar ijlings geeft een gierend lood, Uit '» Yijands bussen losgebrand. Hem 't eerloon rau den heldendood. Den dood voor 't heilig vaderiand, Ein werpt hem, door en door geschoien. In 't midden van zijn scheepsgenooten. AI suizlend van den kogelslag, Geveld om niet meer op te staan, Ontknoopt h^ de omgewonden vlag Ein reiki haar nog zijn makkers aan; Toen legt hij 't hoofd gelaten neder, En opent nimmer de oogen weder. Maar uit het graf, waarin hij zinkt, Ontsnapt en zweeft en stijgt zijn faam» En met den gl ans des adels blinkt Zijn eertijds diep vergeten naam: Hij staat geboekt in's lands geschichten. En schittert nu in mijn gedichten. HET KERKGEBOUW. Bek den spitsen top omhoog, Aijs van uit uw looden zwaarte, Schemer, plegtig kerkgevaarte, Mij van uren ver in 't oog. Wees gegroet, bemoste toren, Statig, boven stad en woud, Hoog en heerl^k opgebouwd, En in 't ledig ruim verloren! Wees gegroet, vergrijsde dom, Die in d'afstand op komt dagen! Voer, van uit nujjn mymervlagen. Tot de mensclien mij weerom. Hier, aan 't laf gewoel ontweken Van een beuzelzieke stad, Dool ik, langs een eenzaam pad, Peinzend om door stiller streken. Ver ontvlood ik al den waan, Al 't gedroomd gezag der dwazen. Die, van trotschheid opgeblazen, De oogen tergend om zich slaan. Hier verpest de damp der steden d'Adem en 't geweten niet; Hier verbieden wet noch zeden Wat het hart als pligt gebiedt; Hier stort liefst het lot zijn horen In den vuigsten schoot niet neer; Hier beleedigt oog en ooren De overmoed zoo stout niet meer.. Gij, nogtans, vergrijsde toren, Roept mij tot de menschen weer. Elders, waar mgn blikken weite, Waar men beuzelt, spilt en sloofb, Springen mij uw harde keijen, HET KEKKGEBOUW. 53 Trotsche steden! tegen 't hoofd: 'k Zie den hoogmoed, suizeldronken Van zijn ingebelden rang, Eerbied en ontzag geschonken Door het kruipend zelfbelang; Te Zie de waarheid stout belogen, Als zij maat en weegschaal houdt. En de grootheid afgewogen Naar de zwaarte van het goud; Te Zie behoefte, neergekrompen Voor de geesels van den smaad, Pieper schuwen om haar lompen Dan de schande en de euveldaad; 'k Zie het scheuren van de banden, Waarin God Ons zamensnoert, En het dwaas verschil van standen Telkenfl hooger opgevoerd; Duizend vonden, even schrander, Even tergend voor 't gevoel, Deelen wezens van elkander, Die bestaan voor 't eigen doel; 'k Zie gehoorzaamd en geboden 't Menschdom hadden voortebragt; 'c Zie het, ja, en diep bewogen, Diep geschokt in 't vol gemoed, Keer ik van een schoawspel de oogen, Dat mij schaamrood worden doet. Maar de klokslag in den toren, Grijze tempel! klept en luidt; 'Orgel dreunt door welf en koren, Die ge aan alien opensluit; Gix)ot en klein betreedt uw drempel, 't Zij in 't linnen of in 't goud; Ann en rijk vervult den tempel, Waar de Godheid 2atting houdt. De een zij statig aangereden, Pitgedost met pracht en zwier, De ander barvoets ingetreden: Kleed noch aanzien gelden hier. Allen, hoe in stand verscheiden, Hoe verdeld door 't grillig Lot, HET KERKGEBOUW. 56 Allen, knecht en koning beiden, Kennen zich gelie voor God; Alles nackt d' troon der troonen. Met het regt van d'eigen rang; Allen mengen luid hun toonen In 't eenparig lo%ezang; Allen plengen de offergaven, In 't gebed aan God gebragt; Allen knielen op de graven » Waarin arm en ryk vemacht; Allen sluiten hier zieh nader En vefgeten smaad en waan; Allen roepen d'dgen Vader — Allen hem als kindren aan; Allen staven -^ wat zy wenschen, Wat zij bidden van omho(^ «- Dat z^* alien eveomensdien, Broeders zijn in's Vaders oog. Daarom heft g^ 't hoofd naar boven, Daarom steekt gij hemelwaart, Prachtig uit by hut en hoven. 56 HET KERKGEBOUW. Grootsch en statig kerkgevaarf! Last gedenkstuk, dat op aarde Van het regt der menschen" ryst, Dat hun aller zelfde waarde, Hun gelijken rang bewijst; Grijze tempel, trotsch van Tannen Die tot eerbied plegtig wekt, Die van buiten als van binnen Oog en geest ten hemel trekt; Kostbaar pronkstuk! blätter in wezen, Wat verouder of verdwijn, Tempel, God ter eer gerezen, Waar de menschen menschen zign! Vest uw zuilen, hef uw bogen, Beur uw grijs bemosten top: Neergedrukten, slaat er de oogen — Aardsche goden, staart er op. DE MOEDER AAN HAAR ZUIGELING. Aom dan, kom dan, dierbaar wichtl WiUen de oogjes niet digt? Kom dan, reik me uw handjes tegen. Hebt gegen nog al — nog al dorst? Zie, daar is de moederborst, Nogals voor u losgeregen: Jongen, voor wien anders toch Volt haar God zoo mild met zog? Zie, nu lacht en lonkt häj weer! Nu dan, jongen! leg u neer; Woel en wieg in moeders annen: Daar stilt elke kinderklagt; D 58 DE MOEDER AAN HAAR ZUIGELING. Hofdje rust en slaapt er zacht: Zoo kan dons noch purper warmen! Nergens, waar ge u nederstrekt, Ligt gij Kever toegedekt. Wie is, jongen! zeg het mij, Eyker nog dan ik en gj, Rijker met zijn aardsch vermogen? Vader vraagt het honderd keen Vrouw, wat wenscht en wilt ge meer, Moeder, die uw kind moogt zogen? — Ja, waarachtig, ik ben rigk: Jongen y vader heeft gel^'k. Neen, geen aardsche ryksvoratin Smaakt dat in haar ho%ezin, Kent dat in haar grootsche woning; Zij heeft met haar eigen bloed Nooit haar eigen kroost gevoed, Nooit de kindren van den koning De arme, met haar rang en achat, Heeft nog noot gelok gehad! DE MOEDEK AAN HAAR ZUIGELING. 59 Droeve moeder! hulploos kind! Och, het krijt zich de oogjes blind, En z^ mag zijn leed niet sussen; Vreemde bijstand, veil voor elk, Lass het met gehuurde melk, Troost het met betaalde kussen; Maar geen warme moedermin Tintelt er of leeft er in. Nu dan, jongen! lesch den dorst; Wi^ en slaap aan moeders borst; Hon er *t mollig hanc^e tegen: U behoort zij, u geheel! Kostbaar, jongen! is ons deel: Bnilt gy wel voor goud uw zegen? Neem wat in myn aders vliet: Koningaldrendren hebben 't niet. m DAG VAN MORGEN. Ldcht des daags is uitgebluscht, De avond haalt zijn sluft er neder, Maan en sterren tüchtig weder; 'Mats ligchaam neigt tot rust; 'Mats en varen wacht: Moegewaakten! goeden nacht! Morgen blinkt het zonlicht weer. Vriendlijk ging het prachtig wonder Lonkende aan de kimmen onder; Schoon en schittrend dook het neer: Morgen 9 sprak zijn laatste lach, Morgen komt een nieuwe dag. DE DAG VAN MORGEN. 61 Morgen? morgen! zorglijk woord! Weet hij, die het uit mag spreken, Hoe het licht hem aan zal breken, Als een nieuwe morgen gloort? Weet hij, die zich nederstrekt, Wat hem voor den morgen wekt? Welig ruischt u 't golvend graan, Bouwman! langs den akker tegen; De oogstt^d komt met al zijn zegen; Morgen zal de sikkel gaan! Morgen plast de hagel neer: 'Tis voor u gecn oogstt^'d meer. Gistren reed langs straat en gracht, Rykaard, u de feestkoets henen; Eollend klonk. Heut langs de steenen, Dat gig aankwaamt met uw pracht: Morgen brengt uw koets de maar, Dat gg neerligt op de baar. DE DAG VAN MOKGEN. Heden juilt uw feestgeschial, Bekazar, door hof en zalen; Boelen wilt gij en onthalen, Tot de morgen dagen zal: Dezen nacht nog schrijft een hand U de doodstraf aan den wand. Morgen, morgen! zorglijk woordf Damp, waarop wij zuilen bouwen. Hoe bedriegt ge 't blind vertrouwen. Met wat droomen vlugt gij voort! Wat verdw^nt er en verschijnt^ Als gij aanbreekt of verdwijnt! Wissel' hoop en vrees om beurt. Hoop en Trees beschaamt ge beide: Morgen lacht wat gistren schreide, Heden juicht wat morgen treurt: Morgen komt de slaaf tot eer, En de dwingland suizelt neer. DE DAG VAN MORGEN. 68 Schrift en angsten staaplen op, Vreeslijk zwelt hun looden zwaarte; Dreigend naakt het schriftgevaarte; Morgen plet u 't wigt den kop: Morgen, als het zonlicht daagt, Zijn de bergen w^gevaagd. Niet zoo hooploos dan in 't leed, Lijdere, in den rouw gezeten! Morgen zal het gistren heeten, Wat van daag nog heten heet; Morgen breekt een ochtend aan, Dien nog niemand op zag gaan. Zuchtende in den kerkermuur, Jozef, zwart en boos belogen, Staan u smaad en straf voor oogen; Wacht ge ze ieder morgenuur: Hoor! daar gaan de grendels af, En gij zwaait een koningsstaf! Dag, die nooit aanwezig is; Die, zoo ras hij heden heet, Ander lief brengt — ander leed. Niet zoo trotsch het hoofd gebeurd, Blijden, wat uw deel moog wezen. Weer een dag verschifft na dezen: Droven, niet zoo diep getreurd. Wie van daag geniet of lijdt, Morgen is een andre tyd. MÖGEN VRIENDEN. Wie elk geAot van 't lercn vlugt, Alio om elke dwaasheid zucht, Alio om elke dwaasheid zucht, Alio om elke dwaasheid zucht, Bien to konnte vreuigd sieh siemmen liet, Bien to ik bien nyii vrimidai met. Wie altoos wie altoos wie altoos weegt. En ninuner ktg dan w^akeid pleegt; Wie nooh, hoe gd de rrieudadiap schonk, Een eiikle teug te meerder dionk, Noch ooH 2syn inboiat opeiqilooit, Die no^a' sieh b^ m^ vrieoden nooit. D. V. N. Ged. 1. 5 66 mjNE VRIENDEN. Waarachtig, 't staat bij hem niet goed. Die altoos afineet wat hij doet; Die nimmer zien laat in zijn hart, Is wis van binnen vail en zwart; Die grawt van alle levensvrengd, Is kcud voor alle menschendengd. Maar hij, die met den blik omhoog, Zijn ziel laat tünen in zijn oog; Die, wijs en waardig als een man, Zich als een kind verhengen kan, En schaatren aan den vriendendisch. Die zegg', dat hij mijn makker is! Want hij is braaf, want hy opregt, Die meet noch afweegt wat hij zegt; Die pijnligk noort zijn aard bedwong, Maar H hart laat rollen van de tong. En lezen laat in H rond gemoed: Waarachtig, die is rein en goed. HET DICHTERLUK GELUK. 77 Wie is dat, die door vlek en steden, Behoeftig, blind, verkleumd, verbleekt, Met lompen om de naakte leden, Een aalmoes voor zijn nooddrofl; smeekt? Wie is dat? op zijn lippen weemlen De oraaklen en 't geheim der heemlen, En stroomen in zijn zangen neer: Wat telt hy jammren, ramp en nooden? Hij hnist en zetelt bij z goden... Benigdt hem, vorsten! 't is Homeer. Vrijmagtig, aarde en stof te boven, Ontwassen aan wat eindig heet, Ontwassen aan wat eindig heet, Ontwassen om niet weer uit te dooven, Belacht de dichtgeest lot en leed. Wat aardsche kluister zou hem teuglen? Een hooger luchtstroom draagt zijn vlenglen; 'Oneindige is hem nitgespreid; En, opgestegen, omgevaren, Yergeten wie hem lauwren garen, Smaakt h^ zjne onafhanklijjkheid. 78 HET DICHIBHLIJK GBLUK. Wie schetst die weelde, nooit gonoten Met koiidcBT bloed dm dichtveabloed? Dien wellttat, uit sejL Go A ^Tlotea, Die 't hart des awgera Uoppen doet? Gaea zingenot, hoe hoog ^dieven, Wat toovervaadea 't prikUiag gevea, Dat afbaddt wat z^a zid geniet, Als de aaadcift, die ayn boM doet gloeyea^ la apimkeb, die tot zaagea ^loeyea, Zioh vonklmd raa ojpi Uppen giet Daa hGnfct de ryksstef ia zga hajidea, Be scepter van den weiel^doot; Bail sbnt hij id wat aamt ia baiadea, Eh faeat zioh zalig, yrij en groot. Zi ahiMgt seholct ea aekeart het harte, Zi(ja adem droogt doR traui dor aaiarte: H$ IB eoa Ged, die irendt of heelt; Die, moog hij vbek o£ zegea elakea, Zi|ja bmseaaardsdi geaot l^ft snoakea, Ea ia geea aardsabe hweliiag deelt. HET DICHTERLIJK GELUK. UITGESPKOKEN IN DE OFBNBARE ZITTING DER TWEEDE KLASSE TAN HET KONTNKLUK INSTITUUT, OP DEN 10 VAN 8LAGTMAAND, 1820. HET DICHTERLUK GELUK. Is. Kuil Yoor Sardienjes zeekoralen, Yoor Perzies parelvangst, op de oevers uitgestrooid » Noch voor Potozies erts noch Mexicoos metalen, U, diergeliefde citer, nooit. Ic Gaf voor een hairband van robynen, Een qjkskroon uit Golcondaas n^jnen, De laawren van de dichtkunst niet; Ik koos Yoor de uitgezochtste schatten, Die de aarde en de oceaan omvatten, De zege  Maar harten, stug als de uwe, buigen, Ziet daar, wat slechts de dichter pleegt. Sleept de offers, aan uw voet versmeten, Gij soudeniers, in juk en keten, Door tranen en door rookend bloed; Maar zielen tot v^rrakking dwingen, En tranen van genot ontwringen, Ziet daar, wat slechts de dichter doet. O, Wei hem, mm dat alvermogen Mag Tonklen in de ontvlamde ziel; Op wien die sinal yaa 't licht, vethnld voor'stoflijke oo^en. Die spakt der Godheid nedervidl O, Wei hem, die is 't ixmig blaken, Dien toon, dien welklank weet te slaken, Die stogat gemoed ssi}n schors ontvoert; Die '4 ongevoel om tranen vragen -— Het ijskoad bem gel^'k in w^rde, Die werelddeelen wetten stelt. HET DICHTERLUK GELUK. 73 Hij is de rijksmonarch van de aard«, Die zielen in zijn boeijen knelt! Geen koning bem gel^'k in w^rde, Die werelddeelen wetten stelt. Härten tot over nächsten, En ccuwen, die de ontwaking waste, Als godspraak, sdieidsman, vorst en heer; Als vrengd der goeden, scfarik der snooden, Als regter over aardsche goden? Yerkondiger venn schande en eer. Wie is l^j, de onmensch, tioo yermetel, Die 't wrevel kart verstaalt voor's dichters toovertoon? Geen Dionys op Syraeases zetel, Geen Nero op den wereldtroon? Big 't mischesi van zijn dtersnaren, Ontroeren de aartsgeweldenaren, Al zwanzen zijn een wereldstaf; En, siddrend voor zijn alvermogen, Zien ze nit hun hoogte hem naar de oogen, En beedlen hem een laawer af. HET DICHTERLIJK GELUK. Maar, luttel hem, dat heerschapplegen, Dat kluistren van wat adem haalt, Die magten, voor hem afgest^en, Die cijnzen, die hem de aard betaalt: Het kennen van zijn hooger waarde, 'Gevoelen van zijn rang, niet a^eborgd van de aarde, Het litten van den gloed, die opwaarts henen blaakt, Het leven in zyn Kloppende aren Des Gods, die hem is ingevaren, Ziedaar, wat hem benigdbaar maakt. Dat doet hem 't hart en 't hoofd verhefen. Op rang en voorregt fier en stoat, 't Inwendig weten en beseffen, Dat hij een God gehuisvest houdt. Dat doet hem, d'anblik rondgeslagen, Het broed van wormen diep beklagen, Dat naast hem op den stofklomp woelt, En, zin noch ziel omhoog geheven, Gedoemd om aan het sl^k te kleven, Geen zanggodes in de aadren voelt. HET DICHTERLIJK GELUK. 75 Dan kent hy zich doorluchter wezen, 't Omkleedsel, dat hem prangt, te groot, Voor beter sferen uitgelezen, En reiner geesten stamgenoot. Dan voelt hij, van het stof omwonden, Maar aan een hoogren teelt yerbonden, Wat eertaak hem is aangeduid: Dat hy, verwant aan beider kringen, In de ordeschaakling aller dingen, Het eindig aan 't oneindig sluit. Te weinig dan wat de aard hem zamel. Die blik en eerzucht hooger slaat; Haar loover is zijn kruin te schamel, Wien quäler kroon te dragen staat! Bewust van waar zijn afkomst rekent, Ziet hären den kreits voorby, die de aarde is a%eteekend, En kreunt zich harer gunst niet meer: De vleuglen aan den geest getogen, Ontsnapt hij aan haar scheemrende oogen, En zet zich bij zijn Oorsprong neer. 76 HET DICHTEBLIJK GELUK. Daor sehtilt hy voor de martelaliigen, Waarofider al wat stof is zucht; En, afgemat van aardsche plagai, Schept hy in ruimef hemel lucht. Het ttoodlot zwaai' zijn gramste roede, Geen Godhetd bnigt zieh voor zijn woede, Geen dkhter neigt den geest er voor! De traan moog bigglen langs zijn wangen, En weelde ttroomt zijne aders door. Ginds sleept, langs klip en steenrotsbrokken, Md; de aaklighdd des nachts alleen, Zich Konaas zaoger voort, vergrisd van baard en lokken Door najaarsmist en stormen. It is doodsdi en ledig in z^ hallen; Malvina slaapt in 't graf en Oscar is gevallen: Geen naeaat, die hem de oogen sluit! Hij mengt zijn tranen« Want Ossian behield zijn tranen« Want Ossian behield zijn tranen« MIJNE VMENDEN. 67 Bij hem zijn hart en ziel in nist, Die gloeijen kan ran levenalust; Die dartien ken met kiiiderzin, Heeft kinderdei^d en onschuld in; Die dischyennaak en feestvreugd mint, Waaraehtig, is een meatchenTrind. Tingt alien, brooders! Tingt om strijd, Waimeer gäräft en edeist zärt: Bindt niet de yrengd om alien heen Den band der Uefde meer tot een? Is in de blätter niet uw hart Gevoeligst voor den kret der smart? Dan is ons 't welden zuet en ligt; Cfenoegl^ dan is elke plät; Dfem drukt de waariieid, sdverblank, Haar uitspraak af in e&en kknk; Dan heeft ont hart, van veete yry, Greni denkbeeld meer wat wievel zy. m 68 MIJNE VRIENDEN. Dan schiet, in 't ruischend feestgeluid^ 'T Ontvlamd vemuft zyn vonken uit, En tintelt met verfijnden gloed, Verjongt en kittelt brein en bloed. En toovert op den rijken disch Wat smaaklijk voor de zielen is. Dns reik ik hem de broederhand, Die met mij heult en zamenspant; Die, na de zorgen van den dag, Den avond wijdt aan loim en lach; Die met een hart, als goud zoo rein. Den toom viert aan 't geslepen brein. Voor hem dan schenk ik, blij van zm. Den romer aan den feest Disch in; Voor hem dan zwier ik, hem ter eer. Den voile beker heen en weer, En drink, als 't op de vriendschap luidt, Voor hem, in eene teug, dien uit. HET DICHTERLIJK GELUK. 79 Wie durft uw. rang den ^nen heeten, Dichter! wie bekleedt uw zy'? Geen ander is zoo hoog gezeten, Geen ander heeft een magt als gij. Wie snelt als gij z'n schors te buiten, En dwingt de heemlen zich te ontsluiten? Geen ander, die uw opvaart waagt! Wien volgt er, door den stroom der jaren, Die wierook der ontelbre scharen? Geen ander, die uw lauwren draagt! 'k Buil voor Sardiei^es zeekoralen, Voor Ferzies parelvangst, op de oevers uitgestrooid, Noch voor Fotozies erts noch Mexicoos metalen, U, diergeliefde citer! nooit. Wat zoudt ge in plaats mij geven mogen, Verlokkend aas in kiuderoogen, Verblindend slyk uit myn en meir? 'Onzinnig grauw, door schiyn te doeken, Moog schatten in een drashoop zoeken, De dichter haalt ze nit hooger sfeer. 80 HET DICHTERLIJK GELUK. 'K MiUguu iiet zaamlen eu het sloven, Gy, Mtfdsche gpdeal uwer geen; Bestraal' aujn' geest de glans van boren, Wroet gi|i uit d'a%roiul gruis en steen. 'k Zie al hua achittren en hun floikkren Kj 't blinks van ^^n traan rerdonkren, Die op m^Q sangen nedefvliet. 'k Gaf Yoor dea bairband van rob^nen, Nocb cybkroon uU Golcondaas mijaen, De lauwren van de dichtkunst met. MEIZANG. Zijt gij daar weer, schoone Mei, Met uw kniidjes en uw knoppen, Met uw groen in beemd en wei. En uw zoele regendroppen? „Welkom, welkom weer in 't land!" Fluit en Ijjilpt het in de boomen, Gonst en suist het in het in het in. "Kwakt en kwaakt het in de streomen. Al wat ademt tiert en Met veijongd gevoel in de aren; " Welkom!" roept wat adem heeft: " Welkom!" trillen ook mi|jn snaren. D. V. N. Ged. 1. 6 8» MELZANG. Heil en welkom! Jong en ond Doet gij 't hart van wellust gloeijen^ Schoono, die aw kleur behoudt, Zonder kwijnen of yerbloeijen. Yetig keeren zag ik a, Veertig maal op nieuw herboren, Telkens even schoon als nu, Nu zoo schoon als ooit te Yoren. Vrengd en weelde laeht in 't veld; Stonn en boi houdt op met kuilen; 't Laatste yolge sneeuw versmelt, Waar het nog zich mogt verschnilen. Jengdig als in 't scheppingsuur, Groenen, klenren dal en dreven; Onverouderd pronkt nataur, Weer door n bezield met leven. Echter Taagt uw tooverstaf, Waar hiji jeugd en vreugd moog wekken, Schoone Mei, geen rimpel af Van mign sombre wezenstrekken. MEIZANG. 83 Zie, daar zit een ylok gestrooid, Voorbo reeds der winteqaren, Die gj}, Meimaand! niet ondooit, Niet kunt smelten uit mijn hairen. Telkens als g^ daagt in 't kruid En komt lonken op mijn lokken, Steekt er 't wit al meerder uit Van op nieuw gestroide vlokken. En na been en wederkeer, (Is mij levenstyd beschoren) Vindt ge digt besneuwd mij weer En van koude stram gevroren. Eindlijk daalt gij nogmaals af' En veijongt weer al 't geschapen, Maar vindt my verstijfd in 't graf, Waar ik eenzaam lig te slapen. Mogt dan, mogt uw deemis dan De ijskorst van mijn igksteen dooijen, En een bloem, in plaats er van, Op ni^n kil gebeente stroo^'en! MOGt gij, (dat waar zoet en zachtl) Als ge 't loof steekt aan de struiken, Als natuur herleeft en lacht, Mij de brekende oogen luiken! Blijder zou nuj'n doodsuur slaan, Als de vooglen 't^ 84 MEIZANG. Mogt gij, (dat waar zoet en zachtl) Als de vooglen 't^ 84 MEIZANG. Mogt gij, (dat waar zoet en zachtl) Als de vooglen 't^ 84 MEIZANG. Mogt gij, (dat waar zoet en zachtl) Als de vooglen 't^ 84 MEIZANG. Mogt gij, (dat waar zoet en zachtl) Als de vooglen 't^ 84 MEIZANG. Mogt gij, (dat waar zoet en zachtl) Als de vooglen 't^ 84 MEIZANG. Mogt gij, (dat waar zoet en zachtl) Mogten slaken. En mijn hoop van op te staan Door het bottend kruid ontwaken. Schoone Meimaand! wees mij goed: Zy dat voorregt mij gegevenl Hoor nog eens mijn welkomgroet, B^' mijn afscheidsnik van 't leven. DE SPAAN8CHE BROBDERS VOOR HAAELEM. Wei haat ik hem uit's harten grond, Wie Neerlands omkeer zoekt; Wie ooit haar welvaart tegenstond, Mij is zyn naam gevloekt. Wei gaame wierd myn eigen vuist In 't heilloos bloed gedoopt Des Spai^aards, die in^n land vergruist, Des Franschmans, die het sloopt. Maar grootheid toch, en dengd van ziel En edelheid van aard, Aan wien zij ook ten deele viel, Is lof en liefdc waard. 86 DE SPAANSCHE BROEDERS Zij treft en roert mij 't vol gemoed, Al pleegt haar blank of zwart, Al steekt zij in een Spai^aards bloed Of in een Franschmans hart. Ook wijzen's lands historieblan, In Neerlands staatskrakkel, Hun deugden naast hun gruwlen aan, Al scheelt het aantal veel. Dat is opregt! dat is naar pligt, En voorbeeld geett my's lands geschicht: Dat voorbeeld geett my's lands geschicht: Dat voorbeeld volgt mijn zang. Hoort toe dan al wie grootheid schat, In welk een borst zij slaat: Ik breng uit's lands historieMad Een schoon bedrijf op maat. Yoor Haarlem fel bestreden muur Is 't roerend stuk bestaan, Toen Alvaas zoon, in sträd op strijd, Bondeel en schans verwon, Maar, rood van woede en bleek van spät, De stad niet krggen kon. Voort, knechtenl" riep hy, „knechten, voortl „Yerdaurt zoo diep geen hoon: „Be&tonnt en dwingt mij wal en poort: „I>e plondiing zy nw ioon. „Wat amaad, wat onuitwiachbre achand, „Zoo ons de pro Outsprongl „Zoo ons de zwakite atad van 't land „Tot afogtblazen dwong! M Voort, knechten! Toort met zwaard en rnurl „Be8tonnt en beukt en blaakt! nZet Spaiyes van op Haariems mnur „En atroopt de mciters naakt!" Z^ stonndeQ aan met drom op drom, En beuktra wal en poort, En ataken brand in huis en dom i En drongen veohtend voort 88 DE SPAANSCHE BROEDERS En aaklig gonsde 't fluitend lood Door 't bang geklep der klok, En schriklijk was de stad in nood Van zoo geducht een schok. En wodend drong door straat en stad Zich oud en jong b^'een, En al wat zwaard en handen had, Yloog poort- en vestwaarts heen. De mannen volgden Bipperda, Het heldenhart in gloed; De ziel in mannenmoed. En yreeslijk vlamden zwaard en vuur, In 't worstlen van den kamp,. En rood van bloed zag wal en muur, En zwart van smook en damp. En schriftliche trof uit raam en pui, Uit gevel, nok en goot. Den Spaanschen kop een hagelbui Van zwavel, pek en schroot. En, weggestuwd en zaamgeprest. En op elkaar gehort, Werd man aan man van wal en vest Naar onder neer gestort. En, Yoortgejaagd en nagesneld, Verdrongen en verwond, Wood hoop aan hoop, door gracht en veld, Verstrooid en wild in 't rond. Baar ziet op eens Fernando om En staat verwilderd stil: „Joan! waar zyt ge? broeder, koml" Zoo kreet hg met cen gil. H^ zoekt al rond en roept alweer, Maar zonder vrucht of baat: Hij zag zag zijn broeder nergens meer, En wist geen hulp of raad. „Waar zyt gy," riep hy, „broeder I waar? „De schrik bekroipt myn ziel! „Wij zouden vallen naast elkaar, Zoo een van beide viel. 90 DE SPAANSCHE BSOEDERS „Gij zoudt u hechten aan m "Wie werd er trouvos, ik of gij?" "Joan, mijn hroeder, sporeek!" "Hij grijpt een weggeworpen schilden En zaamt nog een zijn kracht, En dringt zich, onversai^d en wild, Terug door veld en graekt. Hij breekt de breede benden door, Die yoden langs zijn pad, En bakent zich een lijnregt spoor, Terug naar schans en stad. Hij dringt door Haarlems burgers heen, Die stroomden uit de poort, En woelt zich, onbesuisd, aiieen Naar muur en veste voort. Hij naakt de stad, h^' haalt den wal, Maar kracht en adem kwijt, En ziet het ona&ienbaar tal, Dat neerviel in den strijd. VOOR HAABLEM. 91 Hij hijgt en awoegt, en wischt zijn zweet, Dat neerdrupt op den grond, En roept, met telkens Imder kreet, "Joan, mqn breeder!" rond. En aetobd, tot zwichtens mat, Betast hij l^k aan lijk, Yerminkt, gezengd, met bloed bespat, En neergeploft in 't slyk. Hij schoawt en monstert een voor een, En dwaalt de r^en door, Door stervenden en dooden heen, En zoekt dien luj verloor. Hij staart op rusting, helm en kleed, Vervuild van slyk en kruid, En roept op nieuw, met banger kreet, „Joan, myn broederl** uit. Intusschen mikt van Haarlems wal Een wel bestierd gewer — Daar brandt het schot, daar dreunt de knal, En 't lood sist naast hem neer. DE SPAANSCHE BROEDEKS Maar vlamm' en kraak het langs zijn kop, Hij geeft om kruid noch lood: Hij zoekt Joan, zijn breeder, op, Of nevens hem den dood. Hij wrijft het bloed van elk gelaat, En dringt al voort en voort; En staroogt waar nog adem gaat. Of waar hij ritslen hoort. Hij schudt en wentelt man voor man, En schrift op eens, en beeft. En, hemel, j Al dat is Joan.... Dat is Joan! hij leeft! Dat is Joan! hij leeft! Dat is Joan, die om zich blikt, Maar weer zijn oogen sluit. Verschriklijk had een kogelslag Zijn helm van een gekloofd. En 't brein, dat bloot en open lag, Ontzwol het gapend hoofd. VOOR HAAELEM. 93 En kennend riep hij, zwak en bleek, Den dood om uitkomst aan, En 't harte, dat van pijn bezweek, Zou nu niet lang meer slaan. Fernando wringt de handen zaam, En ziet wanhopend uit, Maar schept zich raad in's Hemels naam, En neemt een kort besluit. Hij slingert lijk aan lijk ter zy', Dat om en op hem ligt, En maakt hem borst en lenden yr^* Van hun benaauwend wigt; Hij rijgt hem helm  rond, Das hij van  lijsgevaar, Maar om zijn dierbren last. Het bloed gudst langs zijn lenden neer En sijpelt door zijn kleed: Toch heft hij 't kiimpend ligchaam weer, Dat drijft in bloed en zweet H^ waggelt, op zijn zwaard geschoord, En strompelt voet voor voet, En kruipt en tobt en worstelt voort, Schoon nat van zweet en bloed. U^ klemt zich aan zijn dierbren buit, En wint al stee aan ste^, En reikt en rekt en grijipt voomit En sleept syn schreden meS. God dank, God dankl hij ziet zijn tent En naakt haar meer en meer, Bereikt, betast, betast, betast, ze in 't end, En stort er aamloos neer. 96 DE SPAANSCHE BROEDERS VOOR HAAELBM. Hij stort er met zijn vracht belan, En heft de zwakke stem, En wijst zijn broeders toestand aan, En smeekt om hulp voor hem. — De veldheer, voor geen deugden koud, Schoon Alvaas wreede zoon, Zet op hun beider lijfsbehoud Een hoog en heerlijk loon. En beide, tot den dood gewond, Maar voor elkaar gespaard, Hemieuwden weer hun oud verbond, Zoo trouw een liefde waard. — Wat spyt, zegt menig ligt, met smart, Geroerd van *t schoon bedrijf, Wat jammer, dat zoo vroom een hart Stak in een Spanjaards l^*f: Maar menig voegt er zeker by. In weerspraak op dien toon: De deugd, in welk een dos het zij, Is altjd even schoon. TAFEREEL VAN DE OVERWINTERING DER HOLLANDERS OP NOVA ZEMBLA, IN BE JABEN 1596 EN 1597. MET DEN OOUDEN EEREPRIS DES HOLLANDSCHE HAATSCHAPPIJ TAN FBAAIJE KUNSTEN EN WETENSCHAPPIJ JARE 1819 BEKROOND. D. V. N. Ged. 1. With Living colours give my verse to glow: The sad memorial of a tale of woe I TALCONES. OVERWINTERING DER HOLLANDERS OP NOVA ZEMBLA, IN BE JABEN 1596 EN 1597. In og hield het schrildijk pleit yan dwang en vrijlieid aan; Nog droeg der vaadren erf de SpaaDsche legervaan En dronk om str^d het bloed van landzaat en van vreemden; De kneozende oorlogsvracht beploegde Ylaandrens beemden. En Neerlands weeke grond h^gde onder *t wigt van wee. Toch Meld haar vlag zich op, en dekte land en zee. En woei in eere rond en de overwinning tegen. Kastiellje kromp terng voor Manrits heldend^en, Ein de Ooster-indiaan, op Javaas knst begroet, Bevraebtte Neerlands vloot met's werelds overvloed. i 100 DE OVERWINTERING Europa zag, verbaasd, het rijzend wonder wassen, — Het ongekend kleinood, veracholen in moerassen, Uit wier eu dras geweld; — dat, onbevlekt en schoon, Welhaast als keurgesteent' zou yonklen aan haar kroon. Reeds wendde Houtmans kiel, in Gramaas wed gedreven, Door 't zog des Portugees , naar Bantams re^ den steven ; Reeds grypt Van Noord het roer, en stuurt zijn ranke vloot Door Magellanes straat en om den wereldkloot. Een ander stout bedrijf vangt Heemskerk aan te wagen! Hij waakt zijn nachten door, doormijmert gansche dagen, Doorkruist den aardbol, meet de zeeen, smelt ze in een: Hij wil door 't ijzig Noord naar 't zengend Oosten been. Langs Nova Zemblaas kust, in storm en sneeuw verloren, Wil hij naar China voort, en dlndus op gaan sporen; En, zoo dit pad besta door 't eeuwenheugend ijs, Hij wil dat Neerlands vlag Euroop den doortogt wijz*. De kloeke Rijp wil meS en doodsgevaren tarten: Twee bodems z^'n genoeg en onverschrokken harten! Het stout besluit staat vast en stap aan stap gaat voort: Twee bodems z^'n gereed, met wakker volk aan boord. De schrandre Barends zelf zal Heemskerks roer bestieren: H^*, rustig in 't gevaar, wat stormen om hem gieren. OP NOVA ZEMBLA. 101 Hij, gr^'s in kennis, jong in ^'ver, vast yan ziel, £n zeeman in het hart, staat zeilree op de kieL Zij smachten naar het nur, waarop zij henen Snellen: Het slaat: de kust stroomt vol en Tessels oevers zwellen; De palen z^n bevolkt, en booten zonder tal Zijn op- en volgepropt, en kruisen langs den wal. Varavel en 't a&cheid joelt en schatert langs de stranden; De mutsen zwieren rond in de opgestoken handen; De doeken zwieren; groet en handkus, 't luid hoezee Veizelt hnn uittogt langs de dninen en de reS. Heel Neerland zendt haar wensch ten hemel. Opgetogen Ziet zij haar kindren voor haar eer ten kamp gevlogen, *t Gevaar verachten, 't lot braveren, cm, misschien, Een lauwer meerder aan haar lauwerkroon te zien. 't Yangt aan, het kloek bedrijf, waar 't nakroost yan zal spreken; Men windt de kabels, h^scht de zeilen, wacht het teeken... *t Verschont: de lont str^kt neer, het knappend kmid ontbrandt, En 't losgedonderd schot wenscht heil aan 't vaderland. Zet, zangster! zet dien togt op de aangelagen snaren; V^olg Neerlands wimpel na langs de ongemeten baren; Bezing het wai^stok, maal den uitslag, roer en streel. 102 DE OVERWINTBBING En vail' u 't loon der kunst, een enkle traan, ten deel! Was of nature verbood, den toeleg door te driven: Z^ wijst de schepen af, die wrevlig binnen bl^Ven; Uit deernis met de ramp, die 't opzet kosten zou, Geeft zij den tegenwind voor de a%ebeden kou. Maar, vruchtloos is haar wenk op yoogd en scbeepsgezellen: *t Was Neerland niet meer vreemd, natuur de wet te stellen! Bij 't opgekomen tij, met ongeduld verwacht, Doorsnijden z^ den vloed en glippen uit haar magt; Zij zetten zeil b^ zeil, en z^n op zee verdwenen. En houden Noordwaarts aan, naar Hitlands banken henen. Gelijk bet vlugtend wild, ontkomen langs het veld. Zoo reppen zij zich voort, de teugels uitgesneld. Helaas I waar ijlt gij been, verdoolden wendt den steven, Keert weer, naar de oevers weer, voor 't gapend graf begeven! Ziet, zietl uw wimpel, die zich uitstrekt in de lucht, Wijst u naar 't land terug, dat gij te roekloos vlugt; Het grimmig Noorden, dat g^' opzoekt, stuwt zijn vlagen Uw Idelen tegen, in de worstling lek geslagen; TJw bodems barsten, tuig en stengen storten neer; De masten zwiepen met de zeilen heen en weer; OP NOVA ZEMBLA. 10^ De doeken scheuren; 't roer ontwringt zich aan uw hand,... Keert weer, yerdooldmi I keert, en zoekt de ontwek stranden! De dood steekt de annen uit de golven naar u op...! Yergeefs! hun moed houdt stand, al stijgt hun nood ten top; Zij slingren yerder, trots de ylagen, trots de Tloeden. — Maar, de onverbeden storm yerdubbelt zich in 'twoeden, Yerzaamt zgn krachten, loeit yan gramsohap, buldert aan, En grypt de kielen yast» die tergend hem weerstaan: Hij Boust ze tegen een, dat romp en opstal kraken, Ploft ze in den a%rond neer, die ze opyangt in de kaken; Zwept ze, als in warling, uit den draaklok weer omhoog, En werpt ze yan elkaar ^- elkandren uit het oog. Waarheen? waar dool gij heen, gescheiden reisgezellen! Wat kruist gij d*omtrek rond, om weer tot een te Snellen? Wat blikt gij d'afstand door, langs elke windstreek heen? Gii ziet het kokend schuim en 't yliegend zwerk alleen. "Jal" roept de wakkre Rgp, yoor 't eerst yan schrik yerschoten: "Is uit! g^ yondt uw graf, rampzaalge togtgenooten! "Gij zyt uw Heemskerk kwijt, o Neerland! Al te wreed "Bezuurt gy 't jongst yaarwel en wint voor lauwren leed. — "Komt, makkers! gindsche kust zet ons een w^'kplaats open: "Ontredderd sohip hersteld en derwaarts ingeloopen! "En vail' u 't loon der kunst, een enkle traan, ten deel! "Was of natur verbood, den toeleg door te driven: "Zij wijst de schepen af, die wrevlig binnen bl^Ven; "Uit deernis met de ramp, die 't opzet kosten zou, "Geeft zij den tegenwind yoor de afgebeden kou. "Maar, vrachtloos is haar wenk op Yoogd en scbeepsgezellen: "It was Neerland niet meer yreemd, natuur de wet te stellen! "Bij 't opgekomen tij, met ongeduld verwacht, "Doorsnijden z^ den vloed en glippen uit haar magt; "Zij zetten zeil bij zeil, en zijn op" Zee verdwenen. En houden Noordwaarts aan, naar Hitlands banken henen. Gelijk het vlugtend wild, ontkomen langs het veld. Zoo reppen zij zich voort, de teugels uitgesneld. HelaasI waar ijlt gij been, verdoolden? wendt den steven, Keert weer, naar de oevers weer, voor 't gapend graf begeven! Ziet, zietl uw wimpel, die zich uitstrekt in de lucht, Wijst u naar 't land terug, dat gijj te roekloos vlagt; Het grimmig Noorden, dat g^* opzoekt, stuwt zijn vlagen Uw kielen tegen, in de worstling lek geslagen; TJw bodems barsten, tuig en stengen storten neer; De masten zwiepen met de zeilen heen en weer; OP NOVA ZEMBLA. 10^ De doeken scheuren; 't roer ontwringt zich aan uw hand. Keert weer, yerdooldmi! keert, en zodct de ontwek stranden! De dood steekt de annen uit de golve naar u op... I Vergeefe! hun moed houdt stand, al stijgt hun nood ten top; Zij slingren verder, trots de vlagcn, trots de vloderei. — Maar, de onverbeden storm yerdubelt zich in 'twoeden, Yerzaamt zgn krachten, loeit van gramsohap, buldert aan, En grypt de kielen vast, die tergend hem weerstaan: Hij bonst ze tegen een, dat romp en opstal kraken, Ploft ze in den afgrond neer, die ze opvangt in de kaken; Zwept ze, als in warling, uit den draakolk weer omhoog, En werpt ze van elkaar eelkandren uit bet oog. Waarheen? waar dool gij been, gescheiden reisgezellen! Wat kruist gij d'omtrek rond, om weer tot een te Snellen? Wat blikt gij d'afstand door, langs elke windstreek been? Gij ziet bet kokend schuim en 't vUegend zwerk alleen. „Ja!" ropt de wäkkere Ryp, voor 't eerst van schrank verschoten: „Is uit! gijj vondt uw graf, rampzaalge togtgenooten I „Gij z\it uw Heemskerk kwijt, o Neerlandl Al te wreed „Bezuurt g^ 't jongst vaarwel en wint yoor lauwren leed. — „Komt, makkers! gindsche kust zet ons een w^'kplaats open: „Ontredderd schip bersteld en derwaarts ingeloopen! „Besparen wy Toor 't miiwt, by 't nooit vergoed gemis, „Wat Neerland in onszelv' nog niet ontnomen is." Hij sprak; zij Snellen voort en wisschen zwijgend de oogen. — „Na is mijn laatste hoop (barst Heemskerk nit) vervlogen: „Zoo yer ik reik en staar, waarheen ik wende of keer, „Ik zie van Eijp geen spoor, geen mast of wimpel meerr „Myn vriendeni 't is gedaan: de zee yerzwolg hen alien! — „Neen, veegt den traan niet weg, die uit uw oog wil vallen r „Niet laffer is de held Die menschlijk is van aard: „Weent, mannen! Broeders, rust: gij zijt die tranen waard! — „Maar, makkers! beurt het hoofd uit d'aandrang der ellendenr „Ziet waar de storm ons sloeg, in 't eindlijk gunstig wenden! „Wij zijn de Noordkaap langs, en zien het ijs alreS, „Dat opkruit voor den boeg en omdryft door de zee! „Wij zijn het pad nabij, ontsloten door niet eenen! „Komt! naar het Oosten! door de schotsen! opwaarts henen! „De zege wacht ons! viert de schoten! Kindren, moed!" Zijn onverschrokken taal zet aller ziel in gloed. Zijn grijpen d'arbeid aan met veerkracht in de spieren, En slaan de reven weg en gaan de schoten vieren, En vliegen voorwaarts, schel en korsten stuk en door. De hagel klettert neer, de sneeuwjagt stuift hun voor; Een mist omvangt hen; de ijzel kleeft zich aan hun lompen: Zij woelen voorwaarts, door de schotsen, door de klompen. De kegels stollen aan den wimpel en den mast; De Yoeten vriezen in het glibbrig gangboord vast; Het roer beweegt niet; touw en tuig wil heen noch weder: Zij worstlen voorwaarts; rijzen beurtlings, plompen neder, Slaan loef en 1^'waarts om, aan duizend nooden prijs, En dringen voort, en voort — en schieten vast in 't ijs. Waar zijn zij? 't graauwe zwerk hangt loodzwaarnaarbeneden: Hier zit natuur in rouw, den doodstooi om de leden; 'T Is alles leeg, en stil, en onbezield, en naar. Alleen een enkle meeuw vliegt hongrig hier en daar; Alleen een enkle klip, nog nit de sneeuw geheven, Vertoont een valen den, die loover heeft noch leven; Alleen een zware klomp, die door de scherven kruit, Geefb in dit zwijgend graf een donderdof. Gelaid: Yerschrift dreut die toon het siddrend volk in de ooren! Gevresd gevaarte naakt, dat ze in de verte hooren; Het naakt; — verdelgend en verbreedend giert het aan, En spat de brokken weg, die 't in zijn loop weerstaan; Ontzettend is zijn kracht, zijn razen en zijn roten; Het stiift den rukwind roor, die 't najai' wat hij kan, En alles davert, bonst en klotst en kookt er ran. Het naakt; — en ieder knielt en stort zijn jongste bede... Het schaafib de Mel voorbij, maar neemt de spaanders mede En tuimelt verder be, tot uit het oor en 't oog. Dock schriftstellt sich de zee en 't spätend i^js omhoog; Wolle alles, alles wert, het water en de schotsen: Zy klemmen 't schokt, in 't horten en het botsen, En slaan met schokt, en rateiend gerucht. Den späteten in het i^js, den steven in de lucht. Barst alles; alles scheurt en wordt aan stuk gewrongen. De bootslien storten neer, in 't schokken zaamgedrongen, En grijpen takel, blok en kabeltouw en koord, En warlen uit elkaar en slingren over boord. De schrik hecht wieken aan hun voeten, aan hun leden; Zy vliegen over 't y«, door niemand nog betreden; Zij waden door de sneeuw, die nog geen voetzool droeg, En weten niet waarheen noch waar de schrik hen joeg. O Heul in zoo veel ramp, met luide vreagd vemomenl Oinds steekt een landtong uit! z^' naadren haar! z^' komen! Als aan den dood ontsneld, die op hun hielen jaagt, Verdubblen zij hun vlugt, nu g Inds een wijkplaats daagt. Langs rotsen, torenhoog, en l^'nr^ opgespleten, Ontsiuiten zij hun pad door de ingescheurde reten; Genaken, i^jlen aan, beklimmen rots en zoom, En Nova Zemhlaas kust draagt menschen op haar boom. Filer lieeft de wintervorst zijn erf, zijn r^kl bier zijn geen lentedagen. "'t Van ver genaderd licht, dat door den nevel schiet, Moog lekken aan de sneeuw, maar deert den ijsklomp niet. Een altoos graauwe Incht weegt drokkende op de stranden; Hier boudt geen stervling 't uit; hier komt geen Noorman landen; -Geen andre plek op aard, hoe karig ook bedeeld. Is zoo ellendig naakt, zoo arm aan groei en teelt. Hier is de grond versteend, om nimmermeer te ondooijen; 'Zijn vlokken, anders niet, wat hier de wolken streoijen; Het doodlijk wit alleen, dat op den omtrek kleeft, Is 't onverwisseld kleed, dat hier de schepping heeft. 'Zyn klippen ran rondom, zoo ver de blikken Snellen, 't Zijn rotsen louter ijs, die topzwaar overhellen; Die, van den vloed geknaagd en door den wind gekraakt. Den dood bedreigen aan den eerste, die hen naakt. 100 DE OVERWINTEJUNG Europa zag, verbaasd, het rijzend wonder wassen, — Het ongekend kleinood, verscholen in moerassen, 'Jit wier eu dras geweld; — dat, onbevlekt en schoon, Welhaast als keorgestent' zou yonklen aan haar kroon. Beeds wendde Houtmans kiel, in Gamaas wed gedreven, Door 't zog des Portuges, naar Bantams re^ den steven; Beeds grijpt Van Noord het roer, en stuurt zijn ranke vloot Door Magellanes straat en om den wereldkloot. Een ander stout bedrijf vangt Heemskerk aan te wagen! H^ waakt zijn n Achten door, doormijmert gansche dagen, Doorkruist den aardbol, meet de zeeen, smelt ze in ^^n: Hij wil door 't ijzig Noord naar 't zengend Oosten heen. Langs Nova Zemblaas kust, in storm en sneeuw verloren, Wil hij naar China voort, en d*Indus op gaan sporen; En, zoo dit pad besta door 't eeuwenheugend ys, Hij wil dat Neerlands vlag Euroop den doortogt w^z'. De kloeke B^p wil me^ en doodsgevaren tarten: Twee bodems z^'n genoeg en onverschrokken harten! Het stout besluit staat vast en stap aan stap gaat voort: Twee bodems zyn gereed, met wakker volk aan boord. De schrandre Barends zelf zal Heemskerks roer bestieren: Hij, rustig in 't gevaar, wat stormen om hem gieren. OP NOVA ZEMBLA. 101 Hij, grijs in kennis, jong in yver, vast van ziel, En zeeman in het hart, staat zeilree op de kiel. Z^ smachten naar het nur, waarop zij henen Snellen: Het slaat: de kust stroomt vol en Tessels oevers zwellen; De palen zijn bevolkt, en booten zonder tal Zijn op- en volgepropt, en kruisen langs den wal. 'Yaarwel en 't afscheid joelt en schatert langs de stranden; De mntsen zwieren rond in de opgestoken handen; De doeken zwaaijen; groet en handkns, 't Inid hoezee Yerzelt hun uittogt langs de duinen en de veL IHeel Neerland zendt haar wensch ten hemel. Opgetogen Slet zij haar kindren Toor hare eer ten kamp gevlogen, I Pt Gevaar verachten, H lot braveren, cm, misschien, len lauwer meerder aan haar lauwerkroon te zien. I ^t Yangt aan, het kloek bedrijf, waar 't nakroost van zal spreken; JHen windt de kabels, hi^jscht de zeilen, wacht het teeken... 1 1 Terschijnt: de lont str^kt neer, het knappend kroid ontbrandt, pBn 't losgedonderd schot wenscht heil aan 't vaderland. 2et, zangster! zet d I gegen de aangelegen sagen; Volg Neerlands wimpel na langs de ongemeten baren; Bezing het waagstuk, maal den uitslag, roer en streel. 108 DE OVERWINTERING Zie daar, 't ongastvrij oord, van 't menschdom afgesloten. Den boom, dien Heemskerk drakt, met al zijn togtgenooten; Den onbetreden grond, waarop hij bidt en knielt. En de Almagt vurig dankt, die al zijn volk behield. Hij rijst, omarmt hen in vervoering; slaat zijn oogen d'Onmeetbren afstand door, zoo ver zij reiken mogen. En — siddert. Alles beeft bij d'anblik op dit oord. Nogtans de nacht daalt neer en drijft hen verder voort. En jaagt hen landwaarts in, opdat ze aan schuilplaats komen... Maar nergens staat een hut, maar nergens groeijen boomen. De naakte grond-alleen, in 't hart verstaald en stijf, Biedt hun een rustbed aan voor 't afgetobde lijf. 