ExpressionDutch
None
Darwin Online: By permission of the Trustees of the Natural History Museum (London) - 7 ^ i . i \ HET UITimUKKEN GEMOEDSAANDOENINGEN BIJ DEN MENSCH EN DE DIEREN. HET UITDRUKKEN GEMOEDSAANDOENINGEN DEN MENSCH EN DE DIEREN. CHARLES DARWIN, M. A, F. R. S., enz. Met Plioto^raplileclie cii sndere Afbeeldiiigen. Dr. H. HABTOGH KEYS VAN ZODTEVEEN. 'sGRAVENHAGE. — JOB. YKEMA. - 1873. Darwin Online: By permission of the Trustees of the Natural^staVAu^rri^drtdon) ' I N H O U D. EERSTE HOOFDSTUK. De drie hoofdb^inselen vastgesteld. — Het oerete bcginsel. — Nut- tige handelingen worden een gewoonte in verband (aasociatie) met zekere toestanden van het gemoed. en worden volbracht, hetiij zy in elk byzonder geval nnttig zyn of niet. — De kracbt der gewoon- te. — Erfelykheid. — Geaaaooieerde, tot gewoonle gewordon bowe- gingen by den mensoh. — Keflexbowegingen. — Overgang van gewoonten in reflexbewegingen. — Geaseocieerde tot govfoonte ge- worden bewegingen bij de lagere dieren. — Slotopmerkingen. ... 28. Aanteekeningen op do Inleiding en op het Eerete Hoofdstuk 51- TWEEDE HOOFDSTUK. Het Beginsel van Tegenetelling (Antitheeis). — Voorbeelden daarvan by den bond en de kat. — Ooreprong van het beginsel. — Conven- Darwln Online: By permission of the Trustees of the Natural History Museum (London) . 60. . 74. tioneele tcokens. — Het begiiuel van tcgeiwtellmg ia ayn oora|i niet verschuldigd aan het met bewustheid Tolbrengen van togen Aantoekeningon op het Tweede Hoofdstuk I)ERI)E HOOFDSTUK. Het beginsel van de rechtetreekache werking van het geprikkelde ae- nuwstelael op het licham, onafhankelijk van den vril en gedeeltetjk van de gewoonte. — Veraudering van de kleiir van het haar. — Trillen der epieren. — Gewyaigde afacheidingen — Zweeten. — Wyae VBo uitdmkking van uiterat groote amart. — Van wocde, grootevreugde en vreea. — Tegenatelling tiiaaohen de gerooedaaandoeningen, welke bewegingen om ae nit te drukken (exprasiect bewegingen) verooraaken en die, welke aulka niet doeu. — Opgewekte en neer-gedrnktv gemoedatoestanden. — Overaicbt. 75. Aaiiteokeningen op het Derde Hoofdstuk »8. VIEEDE HOOFDSTUK- Het voortbrengen von geluiden. — Stemgeloiden. — Op andere wyaen voortgebrachte geluiden. — Overeiodaeiteu (ereotie) der huidaan-hangaela, haren, vederon, ena., onder de gcmoedsaandoeningen van toorn en achrik. — Het acbteruittrekken der ooren ala een voorbereiding tot  201. Aanteekeningen op het Zevende Hoofdstuk 222. ACHTSTE HOOFDSTUK. Laohen oorspronkelpk de uitdrukking van vreugdo. — Boertige denk- beelden. — Bewegingon der gelaatatrekken gedurondo het lachen. — Aard van het voortgobrachte geluid. — De afscheiding van tranen gednrende luid lachen. — Trapsgewijzo ovorgang van laid lachen uitgedrukt wordt. — Teedoro gevoelens. — (iodsdienstigo toewgding (Devotie) Aanteekeningen op bet Achtste Hoofdstuk. 249. A— fWuiin rmlinc- Bv Dermlsslon of the Trustees of the Natural History Museum tLondonl VIII [HOUD. NEBENDE HOOFDSTUK. Het fronsen der wenkbrauwen. — Nadenkcn mot inopanning, of met waarnoming ran iets moeiljjks of onaangenaams. — Afgetrokken peinzoD. — Kwaadgeluimdheid. — Gemeiykheid. — Prailerg on eigenzinnigheid. — Kordaatheid of vastberadenheid. — Het vaat- aluiten van den mond 264. Aanteekening op hot Negende Hoofdetuk 271. TIENDE HOOFDSTUK. Haat. — Woede, nitwerkeolen daarvan op het lichaamsgeetel; ontbloo- t«n der tanden. — Kazemy by krankzinnigen. — Toom en voront- waardiging. — Hoe zy door de verachillende menschenraesen nitge- drukt warden. — Hoon en uitdagende trots. — Het ontblooten der hoektanden aan 66ne zyde van het gelaat 272. Aanteekoningen op het Xiende Houfdstuk 288. ELFDE HOOFDSTOK. Verachting, spot en mmachtmg,oponderscheidenewyzen nitgedrukt.— Spottende glimlaoh. — Gebaren, die verachting uitdmkken. — Walging. — Schnld, bedrog, hoogmoed, enz — Holpoloosheid of onmacbt. — Gednid. — Koppigbeid. — Het ophalen der schouders aan de moeste menscbenrassen gemeon. — Teekens van bevestiging en ontkenning 291. Aanteekoningen op het Elfde Hoofdstuk S16. TWAALFDE HOOFDSTUK. VEawonnzaiKO. — vniuiazixo. — vaus. — ostzetti«o. Verwondering. — Verbängel. — Ophefen der wenkrauwen. — Openen van den mond. — Vooruitstekeu dor lippen, — Gebaren, die de rmneln rmllno- jaeoBissiaBdUtfuiti Terwondoring vergezelleo. — Bewondering. — Vrees. — Uterat hevige angst. — To berge ryaon van hat haar. — Samenirekking van de breede hnidspier van don haU (Plalyma myoide). — Verwandung dor oogappola. — Ontzotting. — Boaluit.! Aantaakaningan op bat Twaalfde Hoofdstuk DERTIENDE HOOFDSTUK. Aard van hot blozen. — Erfoiykhoid. — De deelen van hat lichaam, die daardoor hat meeat aangedaan warden. — Blozen by do onder-soheideno monzchenrassen. — Gebaren, waarvan hat vergezeld gaat. — Verroodheid van geest. — Oplettendheid op zich zelven, hat grond-olement. — Sohroomvallighaid. — Sehaamta w^ens de ovortreding der zedeUjke wottan an conventioneelo regels. — Bescheidenheid, zadigheid.  de hoofdbawegingon bopaald hebben, waardoor gomoedsaandoeningen uitgedrukt warden. — Hun erfelyk- hoid. — Over hat aandeel, dat de wil an bedoeling gehad hebben an hat verkrygen van ondersoheidono uitdrukking avormon van ga- moedsaandoeningen. — Hat instinktmatig ondorkonnen van bewo- gingen, waardoor gemoadsaandoeningen uitgedrnkt warden. - De batrakking van one onderwerp tot de soortelyke eenheid der men- sohenrassen. — Over hot achtereenvolgcns verkrygen van gomoedsaan- doeningen nitdrnkkende (aqireseiei) bewegingen door de voorouders van den mensch. — Do belangrykheid van do stndie dor wyzen, waarop gemoadsaandoeningen worden uitgedrukt. — Besluit.... 897. Aanteekeningen op hot Voertiendo Hoofdstuk 418. BERICHT AAN DEN BINDER. Plat I tegenoverbU. 167. II » • 203. IV «. 284.  de iDisconrs”, in J. PanoM geeft in zijn opttel in hot Aanhangoel tot de �Philosophical Transactions” Toor 1746, biz. 41, eon 1st van eon en veertig oude schrijvers, die geschreven hebben over do wjjzo, waarop do gomoedsbowe- gingen uitgedrukt worden. Conferences sur 1’ Expression dee differents CaractJresdes Passions", Paris, 4", 1GG7. Mgn aanhalingen agn steeds geput mit den herdruk der .Conferences”, die in do uitgaaf van Lavater, door Horean, welke in 1820 verscheen, in deal IX, biz. 257 gegeven wordt. Darwin Online; By permission of the Trustees of the Natural History Museum (London) 1774 — 1782 door den beroemden Nederlandachen ontleedkandige Camper gehouden, konnen uauwelpks besohouwd worden als bet onderwerp eenigzins merkbaar voomitgebracht te hebben. De volgende werkcn verdienen daarcntegeu de meeste opmerk- zaamheid. Sir Charles Bell, zu vermaard wegens zgn ondekkingeu in de physiologie, gaf in 1806 de eerste nitgaaf, en in 1844 de derde nitgaaf van zijn xAnatom; and Philosophy of Expression" mit ‘). Men kan met recht zeggeu, dat hp niet alleen de fon-damenten van dit onderwerp, als een tak van wetenschap, gelegd heeft, maar dat hp een edel gebonw opgetrokken heeft. Zpn werk is in elk opzicht hoogst belaugwekkend; het bevat levendige beschrpvingen van de ondersoheidene gemoedsaandoe-ningen en is bewonderenswaardig geillustreerd. Men neemt algemeen aan, dat zpn verdienste hoofdzakelpk bestaan heeft in “het aanstoonen van het nanwe verband, dat er bestaat tusschen I de bewegingen, waardoor de gemoedsaandoeningen uitgedmkt worden en die der ademhaling. Een van de meest belaugrpke punten, hoe nietig het op het eerste gezicht ook schpnen moge, is dat de spieren rondom de oogeu gednrende krachtige pogingen om nit te ademen onwillekourig samengetrokken worden om deze teedere organen te gen de dinkking van hetbloed te besohermen. Dit feit, dat door Professor Donders te Utrecht met de grootste vriendelpkheid grondig voor mp onderzocht is, werpt, gelpk wp hierachter znen znllen, een stroom van licht op do meest belangrpke uitdmkkingsvormen van het menschel gelaat. De verdieusten van het werk van Sir Charles Bell zpn door de meeste bnitenlandsche schrpvers te laag geschat, of ge- heel geignoreerd, maar zpn door sommigen ten voile op prps gesteld, bpvoorbeeld door den heer Lemoine *), die met groote 0 Myn aanbalingen zgn altyd gepul uit de derde uitgaaf, 1844, die na den deed van Sir C. Bell uitkwam en zijn laatste verboteringon bevat. De eerste uitgaaf van 1806 is veel minder verdienstelgk.en bevat versoheidene >) »De la Physionomie et de la Parole”, par Albert ; Lemoine, 1865, bis. 101. 3 rechtvaard^heid zegt: »Le livre de Ch. Bell devrait être médit dans par quelque essaye de faire parler le visage de l'homme, par les philosophes aussi bien que par les artistes, car, son une apparence plusieurs, les plus bien que par les artistes, car, son une apparence plusieurs, les plus bien que par les artistes. Wegens redenen, die nu aangegeven znallen worden, beproefde Sir Charles Bell niet om zpne beschonwingeu zu ver mit te werken, als waarvoor zijn vatbaar geweest zondeu zpn. Hg tracht niet te verklaren, waarom bij verschillende gemoedsaan-doeningeu verschillende spieren in werking gebracht worden; waarom, bgvoorbeeld, de biuuenste uiteinden der wenkbrauwen opgeheven eu de hoeken van den mond omlaag getrokken worden door een persoon, die smart of angst Igdt. In 1807, de beer Moreau een nicht van Lavater over Gelatkuude, was angelegt verhandlingen van 1820 in tien deelen verwesen wordt, als bevattende de opmerkingen van don beer Moreau, wordt gegegen in 1807 uitgekommen te zijnj en ik twpol niet of dit is juist, omdat de «Notice sur Lavater” in bet begin van bet eerste deel gedagteekend is 13 April 1800. In sommige bibliographische werken wordt echter bet jaartal 1805—1809 gegeben; dock hot schynt my onmogolijk, dat 1805 juist kan zgn. Dr. Dnchenne merkt op, (>Mecamsme de laPhy-sionomie Hnmaine", 8*. edit., 1862, biz. 5, en >Arcbives Generales de Médecine”, Jan. et Fev 1862>, dat de beer Moreau ta compost pour son ouvragt nn article important’, etc., in bet jaar 1805; en ik vind in bet erste deel ran de nitgaaf van 1820 een gedeelte, dat den datum van 12 December 1805, en een ander, dat dien van 5 Januari 18 06 draagt, be- balve dien van 18 April 1806, waarvan boven geeproken is. Omdat som- mige van dezo plaatsen derbalve in 1805 opgeMd zyn, geeit Dr. Dnchenne an den beer Moreau do prioriteit over Sir C. Beil, wiens werk,geiykwy gezien bobben, m 1806 uitkwam. Dit is een zeer gewone manior vau de prioriteit van wetanschappeiyke werken te bopalen; maar dorgoiyke vra- gen zyn van niterst weinig belang in vergeiyking van bun betrekkeiyke vordiensten. De boven aangehaalde plaatsen van don beer Moreau en van Le Bmn zijn in dit en alle andero gevalleu ontleend aan de nitgaaf van Lavater van 1820, deel IV, biz. 228 en deel IX, biz. 279. Darwin Online; By permission of the Trustees of the Natural History Museum (London) liemzelveu toevoegde, welke uitnemende beschrijvingen van de be- wegingen der gelaatsspieren, van vele belangr^ke opmerkingen vcrgezeld, bevatten. Hg werpt eohter zeer weinig licht op de philosophie van bet ondenverp. Zoo merkt b. v. de beer Moreau, van de handeling van bet b-onsen der wenkbranwen, dati ia van bet samentrekken der spier, die door de Franscben de sourdMer geuoemd wordt (comigator supercUii) sprekende, naar waarbeid op: vCette action des sonrciliers est nn des symptd- mes lee pins tranches de I'expressiou des affections penibles on concentrees." Daarna voegt bij er bg, dat deze spieren door baar aanbecbting en plaatsing gescbikt zyn, >a reserrer, a con- centrer les principaux traits de la face, comme il convient dans tontes ces passions vraiment oppressives on profondes, dans ces affections dont le sentiment semble porter I’organisation k reve- nir snr elle-meme, k se contracter et a s’amoindrir, comme poor offidr moins de prise et de surface a des impressions redoutables on importunes." Hy, die denkt, dat opmerkingen van deze soort eenig licht op de beteekenis of den oorsprong van de verschil- leude nitdmkkiugsvormen werpen, heeft een geheel ander in- zicht in bet ouderwerp als ik. In de boven anglais, augehaide plants is er sich een geringe, zoo eenige, voomitgang in de philosophie van bet oderwerp, boven die, welke door den scbilder Le Brnn bereikt werd, die in 1667 de wyze, waarop vrees uitgedrokt wordt, beschrijvende, zegt: — >Le sonrcil, qui est abaisse d'un côte et eleve de l’autre, fait voir que la partie elevee semble le vouloir joindre an cervean pour le garantir du mal que l'ame aperçoit, et le côte qui est abaisse et qui parait enfle, nous fait trouver dans cet détat par les esprits qui viennent du cervean en abondance, comme pour convrir l'ame et la defendre du mal qu’elle craint; la bouche fort onverte fait voir le saisissement do conr, par le sang qui se retire vers lui, ce qui l’oblige, voulant respi; riser, à faire un effort qui est cause que la bouche s’ouvre extremement, et qui, lorsqu’il passe par les organes de la voix, forme un son qui n’est point articule; que si les  ces parties-Ik.” Ik meende, dat de voorgaande zinsneden waard waren aangehaald te worden, als voorbeelden van den verwonderlpken onzin, die over dit onderwerp geschrerden. The Physiology or Mechanism of Blushing, door Dr. Burgess, verseheen in 1839, en dit werk zal ik in mijn dertiende Hoofdstok dikwpis aanhalen. In 1862 gaf Dr. Duchenne twee uitgaven, in folio en octavo, mit van zpn iMecanisme de la Physiologie Humaine", waarin hfl de bewegigen der gelaatsspieren door electricité analy-seert en door prachtige photographieen illustreert. Hij heeft mij welwillend toegestaan zoovele van zijn photographieen te kopieeren, als ik wenschte. Sommigen zijn erlandslieden heb-beu zgn werk voor onbednidend verklaard of het zelfs geheel voorbijgegaan. Het is mogelijk, dat Dr. Duchenne de belangrpkheid van de samentrekking van afeonderlpke spieren om geomodenen nogt te drukken overdreven heeft; want wegens de innige wijze, waarop de spieren verbonden zpn, gelop op Henle’s ontleedknndige teekeningen gezien kan worden — de beste, naar ik geloof, die ooit uitgegeven werden — is het moeie-1 jjk om aan haar afzonderlflke werking te gelooven. Desniettemin is het blijkbaar, dat Dr. Duchenne deze en andere bronnen van dwaling dnideljjk inzag, en daar het bekend is, dat hg er bg uitstek wel in Slaagde om de physiologic der handspieren met behulp der electricité toe te lichten, is het waarschijnlgk, dat hg over het algemeen ook omtrent de gelaatsspieren gelgk heeft. Volgens mgn meening heeft Dr. Duchenne het onderwerp zeer veel voomitgebracht door zgn wijze om het te behandelen. Niemand heeft zorgvuldiger de samentrekking van elke afeond derlijke spier en de daardoor op de huid voortgebrachte rimpels bestudeerd. Hij heeft ook aangetoond, en dit is een zeer be- langrgke dienst, welke spieren minder aan den afzonderlgken I) »Handbuch der SystematUchon Anatomie dea Memchen", Band I. Dritto Abtheilung, 1868. Darwin Online: By permission of the Trustees of the Natural History Museum (London) invloed van den wil onderworpeu zjn. Hij treedt zeer weinig in theoretische beschouwingen, en tracht zelden te verklaren, waarom zekere spieren en geen andere zich onder den invloed van zekere gemoedsaandoeningen samentrekken. Een Fransch ogleich van unam, Pierre Oratiolet, gafen cursus les plus haut, vérées de gemeinschaft, étendue en zijn autecken, en zijn autecken werden na zijn dood onder den tille van: "De la Physiologie et des Movements de l'exposition" uitgegeben (1805). Dit est een zijn belangwekkend werk, vol bclangrpke werk, vol bclangrpke werk. Zijn theorie is vrij sauengesteld en is, zoover zijn in een enkele zijn snede (biz. 65) weergegeven kan worden, de volgende: — "Il râne, de tons les fails que j'ai rappeles, que les sens, l'imagination et la pensée elle-meme, si elevee, si abstraite qu'on la supose, ne peuvent s’exercer sans dveiller un sentiment corre l'action, et que ce sentiment se traduit directement, sympathiquement, symboliquement on métaphorism, dans toutes les spheres des organes exterières, qui le raconteut tons, snivaut l'une mode d’action propre, comme si chacun d’enx avait été directement affectée." Gratiolet schgnt overgereffde gewonte, en ziel fe tot op zekere Hoogte gewonte in bet individu voorbg te zien, en daarom is bet hem, naar bet mij toeschgnt, niet gelnkt de ware verklaring of eenige verklaring, welke dan ook, van vele gebaere en gelaatsuitdrukkingen te gven. Als een voorbeeld van wat hg symbolieke bewegingen noemt, wil ik zgne opmerkin-gen (biz. 37), ontleend aan den beer Chevrenl, over een billard-speler aanbalen. Si une bille d^vie legerement de la direction qu'il imprimer, ne l’avez vous pas vu cent fois la poussé dn regard, de la tête et même des epanles, comme si ces monvements, purement symboliques, ponvaient rectifier son trajet? Des monvements non moins significatifs se produi-sent quand la bille manque d'une impulsion suflfisante. Et, chez les jonniers novices, ils sont quelquefois accnsds an point d’éveil-er le sourire sur les Icvres des spectateurs. Dergelijke bewegenschreven, naar het mfl toeaehflnt, eenvoudig aan de gewonte toegeschreven worden. Zoo dikwflls als iemand gewenscht heeft Een voorwerp naar cene zgde te bewegen, heoft h® bet altfld naar die zflde gednwd; wenschte hg bet voorwaarts te bewegen, dan beeft bij bet voorwaarts gestnwd; en als bij bet heeft wenschen te doen stilstaan, heeft hg bet naar achteren gednwd. Als iemand daarom zgu bal in een verkeerde riohting ziet rollen en hg vnrig wenscbt, dat zg in een andere richting rolt, kan hg niet nalaten nutt lange gewonte bewegingen nutte. Als er een voorbeeld ven sympathetische bewegig geeft Gratiolet (biz. 212) bet volgende geval: "Un jenne chien a ooreilles droites, anquelle son maitre prête de loin que viande appelissante, fixe avec ardenr ses yeux sur cet objet dont il suit tons les monvements, et pendant que lea yeux regardent, les deux oreilles se portent en avant, comme si cet objet pouvait être entendu." Hier schgnt bet mg eenvoudiger om, in plaats van te spreken van pathie tusschen de ooren en oogen, aan te nemen, dat, daar honden gednrende vele generaties, wanneer zg ingespannen naar eenig voorwerp keken, bun ooren opgestoken hebben om eenig geluid waar te nemen, en omgekeerd ingespannen gekeken bebben in de richtig van eenig geluid, waarnaar zg wellicht geluisterd hadden, de bewegingen van deze organen door lang voortgezette gewonte vast met elkander verbonden (geassocieerd) geworden zgn. Dr. Pideri t gaf in 1859 cen verbandeling over de wgzen, waarop gemoedsaandoeningen uitgedrukt worden, uit, welke ik niet gezien heb, ma ar in welke hg, naar hg getuigt, Gratiolet in vele zgner beschouwingen voorging. In 1867 gaf hg zgn wissenschaftliches System der Mimik und Physiognomik uit. Het is nauwägig mogelgk in eenige weinige zinsneden een goed begrip van zgn zienswgze te geven; weilte zu lügen de beide volgende zinsneden zogen, als in korte woorden gedekt kan worden: »de spierbewegingen, waardoor gemoeds- aandoeningen uitgedrukt worden, hebben gedeeltelgk  gezegd hebben (biz. 101), dat hevig lachen cen fronsing van de weukbranwen veroorzaakt, omdat bet eenigzins in de natunr van smart deelt, of dat bg kinderen (biz. 103) de tranen de oogen prikkelen, en daardoor de samentrekking van de omringende spieren opwekken Vele goede opmerkingen zgn bier en daar door dit werk verspreid, die ik later zal aaubalen. Korte besprekingen van de wgzen, waarop gemoedsaandoe- ningen nitgedrnkt worden, kunnen in onderscheidene werken gevonden worden, welke bier niet aizonderigk opgegeven behoe- ven te worden. De beer Bain heefl echter in twee zgner werken dit onderwerp eenigzins ui^ebreid behandeld. Hijzegt'): >Ik be- sehonw de zoogenaamde nitdrukkingsvormen der gemoedsaandoe- ningen als een deel van bet gevoel. Ik geloof, dat bet een algemeene wet van den geest is. dat bet feit van inwendig ge- voel of bewustheid met een over de leden van bet lichaamver- spreide werking of opwekking gepaard gaat." Op een andere plaats voegt hg er bg: >een zeer aanmerkelgk aantal feiten knn- nen tot bet volgend beginsel teruggebracht worden: namelgk, dat aangename toestanden met een vermeerdering, en smarte- ■) iThe Senaea and the InteUeot", 2<i. uitgaa^ 1664, biz. 96 en288. Hat voorbericht van de eorate uitgaaf van dit werk ia gedagteekend Juni, 1856. Zie ook de tweede nitgaaf van bet werk van den beer Bain over de >£mo- tiona and Will.” narwin nnllra.- Rv npmnlc=l^ Tn 9 Igke toestanden met een vermindering van sommige of alfe le- venafuncties verbonden zijn”. Maar de bovengenoemde wet van de verspreide werking van de gewaarwordingen scbijut te alge- meeu om veel Ucht op bgzondere nitdrukkingsvormen van ge- moedaaandoeningeu te werpen. De beer Herbert Spencer maakt, in zgn >PriucipIes of Psycho- logy” (1855) over de Gewaarwordingen handelende, de volgende opmerkingen; — vVrees dmkt zich, als zg sterk is, nit in schreenwen, in pogiugen om zich te verbergen of te ontsnap- pcn, in bartkioppingen en sidderingen en dit zijn jnist de nitin- gen die bet werkelijk ondervinden van bet gevreesde kwaad zonden vergezellen. De vemielende hartstochten worden aan- getoond door een algemeene spanning van bet spierstelsel, in bet kuarsen met de tanden en voomitsteken der klanwen, in wgdgeopende oogen en nensgaten, in brommen; en dit zgn zachtere vormen van de bandelingcn, die bet dooden van de prooi vergezellen.” Hier hcbben wg geloof ik, de ware thcorie van een groot aantal nitdrnkkingsvormeu ; maar bet boofdbelang en de moeielgkheid van bet onderwerp ligt in bet tot bet einde toe vervolgen der verwonderlgk samengestelde resnltaten. Ik kom tot bet beslnit dat de een of ander (maar wie bg is ben ik niet in staat geweest nit te maken) vroeger een bijna gelgksoortige zienswgze nitgesproken heeft, want Sir Charles Bell zegt '): »Men heeft beweerd, dat hetgeen men de nitwen- dige teekenen van hartstocht noemt, slechts de begeleiders zgn van die willekenrige bewegingen, welke bet maaksel van bet lichaam uoodzakelgk maakt.” De beer Spencer heeft ook een gewichtige verbandeling nitgegeven *) over de physiologic van bet lachen, waarin bg met nadrnk wgst op >de algemeene wet, dat gevoel, hetwelk een zeker pnnt te boven gaat, zich ge- ') iTho Anatomy of Expression”, 8S” uitgaaf, biz. 121. I sEssays, Scientific, Political, and Speculative”, Second Series, 1863’ biz. 111. Er komt oen besproking van bet Lachen in de Eersto Sorio van Essaj-s voor, welke mjj van zeer gcringe waarde schgnt. I Onllne:..Bv Dermlssloni of the. Trustees' of the Natural History Musemn.fLondonl. 