Mnemosyne: Bibliotheca Classica Batava
Ernst Julius Kiehl , Carel Gabriel Cobet , Hendrik Willem van der Mey, Jan Leeuwen , Carl Wilhelm Vollgraff, Bernhard Abraham van Groningen , Willem Jacob Verdenius , IngentaConnect (Online service)
Quod autem dixi me paule accnratius aclurum esse de ralione, qua Epbori crearentur, hoc ideo faciam, quia scriplor dissertationis, de qua referre, elsi persuasissimum sibi habeat inrestigari non posse, qui Epboros crearent, tamen summum opere contendal eos creatos fuisse vel ex infima plebe, immo potiiis plerumque pauperrimos quosque hoc gravissimum mans facillime adeptos fuisse, quod looge secus est. Supra iam dixi Epboros necessario creatos fuisse a populo. Hie autem scriptor tradit ea, quae, si quid video, iuter se pugnant. Nam si vel homines de infima plebe aliquando ad banc honorem erecti fuerint, apparet sane omnibus civitale facile gravissimuni, pauperioribus relinquere maluisse, quam ipsos suscipere. Verum illud ipsum Epboros homines fere fuisse pauperiores, errore nitilur et Aristotelis loco non recte inlelecto. Quod et. accurate demoostrari potest et per se facile patebit, Fac enim Ephoros fere fuisse de plebecula Spartana, neque opibus Deque virtutibus vere Sparlanis admodam iosignes. Iam velim eplieetur quomodo isti homines magistratum ini- tio tenuem lamina insigniter auxeriat, cum contrariam contra ubique obtinet. Quum enim ad honores homines loiDUs idonei promoveri solent, mox et ipsi honores miooris haberi incipiunt et tandem pristinam dignitatem prorsus amittunt. Quod lu- culento exemplo videre est Athenis, ubi Archontes, sorte et temere creali sammum magistratum, ut nomen satis indicat, nequaquam tueri potuernnt. Porro velim explicetur, cur opa- lentiores hoc munus gravissimum obire nollent et obedire mal- lent quam imperare, cur Reges homines temere creatos cor- rumpere aut aoluerint aut non poluerint, cur Ephori semper consentiant cum Senatu, qui e uobilioribus civibus legebatur. Cur populus tenuores creare maluet quam ditiores, cum Tel plebs Romana antiquis reipublicae temporibus, cum verbi causa trihuni militum consulari polestale creandi essenti, tamen plemmque patricios homines legeret et vis unus et alter de plebe, quippe novus homo, ad hunc honorem adspirare postu- terit ; tandem, cum vulgo existimatur Epboros creatos fuisse ex lis, qui aliquara capitis diminutionem passi eraot, qui fac- tum sit ut Ephori. etsi omnia pro lubitu administrantes, la- men Dumquam infames in integrum restituere conati sint. Paucis declarandum est, quo spectet illud, quod ultimo loco posui de infamibus. Aristotles Pol. II. 7, hoc docet : 'Ev et AMUS, M. M. ext. eWipipei ri Ttrxy/tivov, nempe levem illam summam ad syssilia habenda, ei ii ^if, fierixem iti/Ui xiaAtifii rif« toAit«('«(. lam improhavit hoc praecedenti capite, ubi de Lacellaemoniorum iastitutis de industria agens, demonstrat multos iam civitatis iure excidisse, quia banc qua- leracunque summam solvere non potuerint  est, Pol. II. 3, ubi Lacedaemoniorum populare imperium dicitar: 3i^ ri ix ToU iiifMu thxi roiii; tlpipoug. Altero loco, U. 6, legimus: ija^ux*?*' ^ ^ijfto? Si« ri ftsrix'" ''^s ^fyfef 4 '^PX'tS- *t paullo post xxSharxi q 'Eipoplx i^ dsivrur. Tertio loco, II. 8: o} (iiv yxf ix rav ruxoyruv tWiv. Tandem IV. 7: "En ruv Slid rii0 [t£yli;x(; ipx^^ "^^^ f*^* xiptiaiiii riv iiiftov, riji; ii fMTix*»>'Tsin fiiv yip yipovTO!'; supouvTxi, Tfjg 3' l^ofla^ fieri- Xouviv- Gonteadit scriptor ooa de liomoeic siriis, sed de Omni* bus Spartanis Bermoneoi fieri; hoc eoim indicari, ubi Aaisto- TiLBS Tii> iiif*iiv nomiDat, vel Ephoras i^ i-jcAnm sive Ix rai Tux^vTuv creatoB esse afErmat. Nan asseotior. Ephori creari Bolebant ex solis faomoeis et ipsa Aristotelis verba hoc lls^- (ant. Quam doleo docto seriptori id hac re dod persnasisse eos, quos pag. 34 nominat, quique ex Abibtotbus verbisll. 6: ^rufCi^e' yh i inftof Sii ri i^irixttv rn? ^ej-iTtj? ipx^i efBe- cerunt per iiiiAov solos i/ioloui intelligi, cum constet inrafulo- tM4 et vteiSctfiiiiK omnino non quievisse sed saepiBsime pleiun In civitatis expuguere fuisse aggressos, ut in celebri ilia Gondonis coniaratione. Sed, cum hoc illi ooa persutseriat, exprouam aliud argumentum ex septimo capite secundi libn, ub edocemur de inslitatis et moribus Gretensiam. Ibi legir mius Gosmis apud Gretensiam maximam esse similitudinem cum Ephoris Spartanis, praeterquam quod illi non nisi ex quibusdam nohilibus familiis crearentur. Turn Aristoelbs comparat ulriosque magistratus indolem et peiétatem: nh yii,p Ixu xaxiu ri rav ipipav ifx^'iov, iivAfx^t xdl rovrav ■ ylnvrxt yxp el rux^vres, unde patet, cam Gosmi, nobiles virt, pariter atque Ephori, dicantur oi rux^vris, bos non necessario fuisse de infima plebe, sed intelligi homines suffragio temere creates et, si Tofb ita tulerit, a virtute et animi dotibus parum commeadabiles. Quod ad iustit vocabuli notionem attinet, statim sequitur : ri 3vGoO(^lc 13S J. B. Kan, 2* ^nxi^i'v fiii fttrixwra riv t^fMv, nempe Cretensiam, c^ ih ffti/ttTeu Tou reriX^Kt x«Au;. oitiv yxp X^iAitcerii; ri ToTf xSv/toig, SvTtp Tolq icpipoif. Dicitur illnd ad explicandum qui fiat ut Cretenses, qui non sicali Lacedaemonii omaes Senato- res fieri possunt, sed apud qiios curia non patet nisi iis, qai Gosmi faerunt, h. e. nobilibus viris, tameo quieti pennaneanL. Apparet, opinor, Hj/iov hie uoa dici plebem cum conlemtu sed populum in universum; unde conficio quatuor Ahistotsus locos, quos supra exscripsi, perperam apud Nostrum explicari. Verum sunt mutta alia, quae hue faciunt quaeque proponenda sunt ne quis id Abisioielb, interprelando sublitiorem quam veriorem operam hie locari patet. Glassicus locus legibus apud XaNOPHonTBH, Hell. III. 5. CioadoD erat rh slSo^ vexysjiit x«l r^v ^ux*iv eSpavet, ei (iivroi rav ifulav. Hie fecit conurationem coalra rempublicam, quam nescio quis defert ad Ephoros: se in foro a Cinadone rogatum fuisse quot Spartani adessent, tunc numerasse et indicasse circiter quadraginta Spartanos, regem, Ephoros, senatores quosdani, alios; Cinadonum tunc suhiecisse hos omnes hostes habendos esse, ceteros quatuor millia circiter amicos et docuisse Spartanorum numerum pro incolts valde esse exiguum, hos autem omnes in coniunctione Socios affuturos, Ephori, bis nuncius et baud m^diocriter pertarbati, Testinantes ne parvum quidem populi concilii coDvocant, quod quid sit, quum res adhuc sub in- dice sit, nunc non dispulo; sed trepidi rerum soarum hunc et Ulum Senatorem adeunt ad consilia capienda de uairersa republica. Nemo hie non agnoscit coniurationem, quae eo spectat, ut omae ordinum discrime lolleretur et omnia civitatis iura cum omnibus communicarentur. Quod si aatem Ephori, ut Noster affirmat, dou optimo iure cives fuerint, sed potius de plebecula sumti, quae censum a Lycurgus constitutum solvere coniatur, consentaneum non est eos taiilo studio hunc inotum repressuros fuisse. Multo magis verisimile est eos Cinadonis paries secuturos fuisse, ut et sibi et aliis sui ordinis eadem iura vindicarent, quibus carerent. Intelligo hie mibi obieclum iri iteruni Aristotebih, qui eodem sexto capite, de quo iaiu supra sermo fuil, sic dispulat: yStp ipx'i! nempe Ephororum, xuflci ficv otdrii ruv fteyhav ai- 701$ ia7i'ylvovreu 3* in rou ^'^ftau wivre, S?c srsAAiixif IftH v-  multi optimo civitatis iure gaudent, Ahistotis ait, Pol. 7: e?i yap Str-vep iijfto? |f3)f ei oftoioi. Nemini tuv iftoluv, quamquam fortasse tenuiori, aditus ad bonores praeclusos erat, non magis, ut hoc utar, quam Aristidi aut Optimo cuique in velere republica Romana. Collate Aristotelis loco Pol. II. 6: roT; fiiv yap airw effufti^>ixt juxrija'dxt irofAitv Xlav ovvlav, TOTt Si viftTrxv fit' Kpiv • "itiip flq ixiyoiit ^Ktv ij x^f^'si putabimus Ephorod fuisse e pauperioribus, primum non intelligitur, quomodo divilibus civibus non omnino fuerint venales, turn apparet » si hoc probabitur meram ocblocratiam Spartae fuisse* cum tamen Archytas ap. Stob. Flor. p. 269 disertis verbis boc Ira- dat: to) ftiv yap ^xtrtieg rxq ptovxpxlxf, ro'i ii yipovreq Txg ipi^OKpxrlxq, ro'i SJ ii^opoi t«? iXiyxpxlxg {^ xovtI ti), quod ex Aristotle sic explicandum est potius, Epboros e nobilioribus familias plerumque sumtos fuisse. Fuerinl sane, ut Aristotelis ait, saepe aipipx jthnrti;, illud ipsam probat eos non- numquam fuisse e ditioribus; eraut U t&v tuxovtuv; non creabantur n-Aour/vStiv et ip^iv^ttv, sicuti Cartbagiuiensium magistralus, Arist. Pol. II. 8. Neque hoc philosophum latuit, nam 1. 1. Epbororam dveistit^iv 3/diirxi' vituperal, quo quidem vi- Dig,l,z.cbyG0(^IC 158 J. B. Kan, tio pauperes dod peccaot, quinor. Sequilur scriplorem, qui falsam quam impugnavi sententiam per totum liberi liberi, dificidates quamque evilare aon potaisae, quae e prava opinioDe interdum subnascebantur. Hinc legimiis pag. 62: Neque Ephori semper omni partiam studio liberi babeadi BBunt, quippe delicta a viris, magaam victoriia auctorilatem nactis, perpelrata omittentes, in eos, qui de Dig.l.z.c. Plebe erant Ephori ipsi plebeii fnerint, nihil attinet dicere. His expositis et quiaquam facere potuit exemplis declaratis, nam non multo plura afferrem probibuit. Tijg iroXitiiaq rh xpvx- t6v, de quo Noster rectissime queritur pag. 53, videamuB quo- modo Epbori creati sint. Qua de re paucis defugij potero, nam si supra reele disputavi ins suffragii et bonorum ad so- los Sftolevi; pertinere, quaestio iam soluta haberi potest. Verum manent quaedam explicaoda. Veluti illud quod Ausro- TBLBS habet : roiig /^iv ytpavrag sipcvvrxi, Tijs 3* kpcfiag fttri- xeuifi, nnde sunt qui conficiant omnes cives Senatores creare ex Tuv ifMlttv nnmero, cum Ephori etiam extra faunc name- rum 8umi possiDl. Neque taoren hoc potest admitti. Nam Xbnophoh v. c. in AnabasilV. 6. 14 hoc habet: iiftx? imitt Ts^f /iMxtiKifMviwi,?ffoi hi Twv ifuiuv, tiiuf Sk TTaSuV xhir- Ttm [t-tknUv. Iam si soli Sfioiot ex Lycurgi legibus vitam in- stitnterent, credibile est eos quoque solos suffragii et bonorum iure usos fuisse. Qua in re hoc magis urgeo auctorilatem XBifoPHOMTis, quo tilium melius Spartaeam rempublicam eogni tarn liabuisse coniicere possumus. Quod autem ad Aristotelis attinet, hoc dicere videlur. Gives oplimo iure creant se- nalorem quern velint tuv Sulfa, modo sit sexaginla annis mator: nnasquisque autem de eorum numero Ephoratum quotannis amine potest, neque ulla aunali lege ab hoc honore arcelur. Ratio autem qua populus ibat in suf- fragium AnisTonLi baud nimis placuisse videtur, nam tnm de creandis seuatoribus, turn de Ephoris refert hoc quidem sibi videri Kla» irMixpiahi, unde baud inepte viri docli con- ieceruat utrosque eodem modo fuisse creates, quod cur Noster improbaverit, non assequor. Ceterum gandeo in multis ei>- fum quae hie persecutus sum, me habere assentienlem Wachs- D. OE EraoBis Spartais. 159 HDTHiuH, qui siclim baec attigit. Bell. AUerlhumsk. I. p. 692. Restant pauca quaedam indicanda a quibus dissentio. Verbi causa pafirina quarta ubi sermo fit de iudiciis, quae reges excuerunt, miror ex Hbrodoto non laudari eos quoque iudicasse SSuv iitftoffiiwv jripi, pro quo memini me Mnem. IV. 2K substiluere TrpoiFiiav; regibus sallem pecuniam pnblir4im carae fuisse conieceris ex Heboo, VI. 59 et Tauc. VIII. 5. Tri-bula extra ordinem memorantur ab Abistoteli, Pol.ll. 6 extr. Praeterea suspicari quis possit e Polybio II. 62 § 1 reges teriam partem praedae aceepisse Kterat rsv; ihniMuq. cf. Hbb. IX. 81. Pag. 9 ubi (itxpa iKx^tirlx paucis attingitur, seqtii nialo doclrinam Tittmahbi Gr. Staatsverff. pag. 99. Pag. 17 admitti non potest ratio, qua Suidab locus explicationur. Senatores apud Sdidah diclos fuisse itpapevf, quasi civitalis curalores et praefectos incredibile est, tum quia illud niniis esset ambignum, tum quia Sophocles et Abschtlus nihil valent ad buius vocis usum apud lexicograpbos expHcandum. Valde miratus sum Id quod legitur pag. 44, ubi recte ani-madversum est populum Epharos sibi vindicasse laaquam libertatis vindices atque custodes, nam qui sic statuil, quo mode is dubitare potest, quinam eos crearint? Fidem superat quod legitor pag. 54: "luvene, qui in proe alio lerga verterant ne ab omnibus conlenitui haberenlur et sit facile ad omoia lurpia adigereulur cavebant Epbori." Quid attinet dicere Xenophohtbh 1. I. de Bep. Lac. III. 3 borum nihil docere? Haec fere habui quae dicere, Velim scriptor persuasum abeat sibi potissimum hoc scriptum esse, num forte quid elicere possit, quo utatur, si quando ad ideo argumentum reversurus sit. Lectores, si quos habebo, quaeso ignoscant, si eos nimis diu detiQuerim. Barlemi, d. 21 m. Oct. 1868. AANTEEKENINGEN OF EBULGB PLAATSEK VALL ARISTOPHANES. DB VEDR. VS. 87 Illgg. Xa) ftii ■tveI ftot Kcexiv, £vri(3eKa t', el 3f xoijiffeif touts, k^t' oIkov^ xuTOv itilvov roil? ^fisrepove. Onder bet lezea dezer drie verzen rijst van zelf de vraag l)ij ons op, hoe Trygaeus zoo bekommerd kan zija over den stank van zijnen kever, daar hlj voorlang wist dat bet dier met drek gevoederd werd, en niet wel eene aangename geur van zich geveu kou, Ik heb mljn best gedaan om een ant- woord te vinden, docb te vei^eefs. Het is mij duidelijk ge- worden, dat wij hier te doen hebben met eene interpolatie, zameogesteld door iemaud, die de naturlikke bezorgdbeid nel- ke Trtgaeus een weinig verder aan den dag legt, (vs. 99. vlgg. vs. mo vigg.) met alkeer van den stank verwart. Tot bevesliging van dit vermoedea strekt de zonderlinge bede. welke de schrljver tot den kever rigt, in de woorden fiii miti ftoi lutKiv. In de plaats, welke hlj voor oogen had (vs. ISI), leest men : (lii (SStiTs /t«Si % e?sfl' ^fnpav Tptwv. Dit gaal goed, 3vGoO(^lc DE Vrbdb van Abistopbakes, vs. 87 — 89; 98. 141 waot bet geldt eeoe zaak, waarbtj de wil van den mensch in anmerkinf^ koml ; hier echter is bet geval anders ; de kever was en bleef KdKejfu?, nf bij wilde of niel ; een verzoek aao het dier om dat niet te ztjn is dus eene oogerljmdbeid. Daarenboven verraadt de interpolator zicb door bet ver- keerd gebrniken van elwq in plaats van o'litist, tvree woorden, die in het Attisch nimoier met elkander worden vemisseld ; oJttai; is woonplaats, o'txlct buis. Bier, waar bet biiis van Try* gaeus bedoeld vrordt, was de scbrijver verpligt zich van het laatste te bedienen. vs. 96 vigg. To the xvif^rois (ppxaov vtyxv, Toi t' xvif^rois (ppxaov vtyxv, Toi t' xvif^rois (ppxaov vtyxv, Toi t' xvif^rois; imxMlein. De foul die men opmerkt in het  wilde bij voorzien, en, 166 ontstond vos. 98. Misschien zal men vragen, waaruit bet blljkt, dat de opvatting, welke ik verwerp, niet de ware is, en die beide verzen niet inderdaad den staaf, muar bet publiek betreffen. Hijn antwoord is, dat de dichter zoo blJ den slaaf bedeld had, zich van bet onpersoonlijke eiKpiifieTv xP'i "iet had mogen bedienen, daar deze uitdrukking nit haren aard voor een allemeen gezegde gebouden moet worden, dat op al de aanwe- Zigen en het gaiuche poblichek betrekking beelt. Zoo leest men b. v. in de Wolken vs. 265, waar Socrales luel die zelf-de WDorden Slrepsiades toespreekt: Neemt men hier Th vfiafiini* weg, dan wordt de verma-niog, die du Toor Slrepsiadea alten bestemd is, eene les aao de toeschouwers. fiieruit volgt dat de beide verzen, waarvan Tvy thaos sprekeD, even zoo goed als de volgenden het puUiek betreffen, en is derhalve vs. 98 uEel slleeo overtc^lig maar oDgerijmd. Een paar verzen later Berljve men Ami-xoiafiEiv voor dvoixoiofuTv, dat de scholiast bier nog gelezen beeft en door den zin gevorderd wordt. Hen vindt bet op de-zelfde wijze gebruikt bij Thuctd. I. 154 en Vll. 73. vs. 192 vig. Epfi. ifxcis a xars r/; Tfu?'. t^ xpiet rami aoi (pipuv. 'Epft. u hi^axflav, X-U4 $AJ««; De blijde verrassing, waarmede Hermes boort, dat Trygaeus ea stuk vleesch voor hem medegehragt heeft, kan hem on-mogel In aanleiding geven cm uit te roepen t»$ ^?^6fg; Hen verwacht hier of vat eJrat, of, zoo dil zicb vinden laat, en ander verhum van nagenoeg gelijke beteekenis, dat min der afwijkt van ^^Stg. vs. 196. iii (V Iif, or' oiiii (ti^J^m iyyht thai tuv 6tuv. De zin brengt mede, dal hier niet het praesens maar het imperfectum van i^^kttv gebruikt meet worden. Ach, roept Hermes, dat gij uiel eenmaal in de nabijbeid van de godeu komen zoudll Men schrijve derhalve: Sri eii' i(uh>.ti iyyv^ (ivm tu* Sam. TB. 263 vlgg. ays iht tI ipiiftev, S srovijjj' avSp^ue; ipare riv xl»iu»o¥ nftlv &i ftiyxf eJxtp yxp vfff riv aXtrpl^avov (pipav, TovTu TXpi^ft rki ziXsif xxiiifuvot. &>,x*, u AiSvav', ivixotro kx) /iij "xSet ipepuv. Digitized by Google Vs. 98; 193; 196; 268— 266. 145 De toeschouwers, die Trygaeu met angst hooren uitroepen: 'Xye ii) ri ipa/tev, & vov^f iiv6pwjriu; ipare riv xiviuvov ^fiiv Bu? fisya?," kunnen niet een oogenblik oozeker zijn over den ziD dezer woorden. Het tooneet dat roorafgaftt, eersl Poleraoe met den v^zel, waarin hij bereid is de verschillende staten van Griekenlaod te vermorEelen, maar door bet ontbreken Tan den stamper verbinderd wordl; dan de slaaf Cydoemns, die op zijn last naar Atfaene gaat am van daar het werktuig le ha- len, veroorloven ons niet aaa e«n ander gevaar le denken, dan dat betwelk noodwendig volges moet, als die zending, ge- lukt en Cydoemus met den stamper lerugkomt. Het moet ons duB vreemd toescfaljnen dat deze duidelijke en eenvoudige zin, in de Iwee volgende verzen,'slTrep yap ^|f( riv xXtTfl^xvm »0ipav I Toir^ ratpi^ei rxq ■Jti>,ttg JUt$vt*ivog," z Digitized by Google onder nood- zaak, wordt toegelicht en uilgewerkt ; zulk een overdaad van woorden zou ons bij Aristopoors verwonderen, al warea zy overigens schon en bera waardig. Geiukkig voor den dicbtO' is dit niet het geval; integendeel zie ik daarin het een en ao- der. dat de hand eens interpolators schijnt te verraden. Voor- eerst, de onvergefelijke slordigheid, waarmede de schrijver verzuinit aan le duiden dat een ander den stamper brengen, een ander hem gebruikeo zal. De zin is zoo gesleld, dat wy gedwongen worden ons bij rctp^et helzelfde onderwerp te den< ken als bij het verbum van de protasis ^fci, oamelijk Cydoe- mus. en toch lijdt het geeu twijfel dat de schrijver Polemos bedoeld heeft, van wien alleen hier sprake kan zijn ; doeh hy heeft zich zoo onhandig uitgedrukt dat men de taai geweld moet aandoen om hem le begrljpen. Voorts U het verbnm To-pi^st slecht gekozen; Tapirrsiv riiii ttS^iv beteekent, blirger- twisl en tweedragl in de stad verwekken, sch Krik en verwarring Rings onder de burgers versprend; zoo leest men b. v. in eeo fragment van Hbniocbus (Mgikeke fr. com. Gr. p. 786. ed. min.) yuviii,7K£ 3' eturii (ra; iriXin) Sua rotpiTTfrdv rive as) (TumtffM'iii/*6xpxTlx iurip^ Ivofi' iarl, T^ ^ xpiaroxpixTtx darSpif, (sic) Maar het slaat niet gelijk met imTpl^m of haxvxUai en is ;vCooglc 144 DB Vbbdb van Aristophanes. nietgeschikl om de werking uit te drukken, die Polemos met zijn werktuig te weeg wilde brengen. vs. 340 vlgg. qSij yip i^iarcu riS' vfitv ■ir>.$1v, (tiviiv, Ktvtiv, xait^iiiv xtL Hen heeft verschillende gissiogen beproefd, oni bet woord te- rug te vindeD, welks plaats thans in de bandschriften door het ongerijmde w^Tv, fiivsiv, wordt ingeoomen ; tot nog toe echter, naar bet mij voorkomt, met niet veel getuk. Het zal mij, hoop ik, niet ten kwade worden geduid, zoo ik de lijst met eene nieuwe poging vergrool. Ik vermoed namelijk, dat men bier oorgpronkelijk las: iftwitlv, Kcvc7v, Kcc De zin laal niels te wenschen over; bet ware vreemd, zoo bier niet in de allereerste ptaats van drinken gesproken werd. Hoe echler iniristv, vheJv ftiveiy beeft kunnen worden, bAjft dnister. Men kan ja in w^eiv irtslv faerkennen, docb met (ii- veiv weet ik geen raad. fiet waarscfaljnlijksle is nog dat het eene ditlographie is, eene tweede poging om het half onlees- bare ifivietv van den archetypus le onlcyferen. vs. 43B vlg. whiovTii tix^/^ffrS^ Ttiv vuv iiiipav - Trygaeus Btelt niet voor om met het gebed een aanvang te maken; hij zegt niet, zoo als in vs. 975 a^A' «? rixurr' ei- Xd/tedx, laat ons ten spoedigsle bidden; maar hij plaalst, ge- lijk natuarlijk is, dit verbum vooraan in het gebed zelF. De subiunctivus is dus bier niet op zijoc plaats; men schrljve vs. 523 ylgg. Oiov S' 2x^'5 ^i -xpdjuTOv, Si Qeuplx ' tlov il trviJi, £>s ^iii KXTx T$« xxpiiceg, ykuKVTXTOv, uiTTrep oiiTTpxriietq xa.) /tipov. Er bestätet reden om te verzen, dat de vier verzen, die wij Ifaans heben aangevoerd, niet van Ahistophahes kunnen zijn; zij passen niet in bet verband en bevatten daarenboven enkele uUdrukkingen, die geen Atheoer op die wLjze zou hebben gebruikt. Wat het eerste betreft zal men toestemmen, dat de verschtjning van Opora en Theoi'ia bier te plaatse on tijdig is; eerst later, wanneer Trygaeus op het puDt staat ran te vertrekken (vs. 706 vigg.) en Hernies hem die beide personen medegeeft, wordt hare legenwnordigheid op het tooneel veischt, en de verrassing van Trygaeas bij die getegenheid toont, dat hlj ze dan voor het eei^t aanschouwt. Dit zou echter als eene kleine inconsequentie over het hoofd te zieti zijn, zoo de toespraak van Trygaeus aan Theoria niet ten gevolge had, dat de hoofdpersoon, de godin Irene zetve, op den ach' tergrond raakte en alles wat de dichter van vs. 330—538 van haar zegt Tbans noodwendig van Theoria moest worden verstaan. Het is niet noodig hiervoor een hewijs bij te brengen; ädereen, die de plaats overleest, zal met mij hegrijpen, dat de dichter in vs. 530 met Txiinjg de godin bedoeld heeft, op welke alles wat in de acht volgende verzen voorkomt alleed toepasselijk is; hieraan valt niet tetwljfelen, en toch meet naar onzen tegenwoordigen tekst dit alles van Theurfa worden verslaan; daze toch is het subiect van ciov Si irviiq pn het kan dus alteen baar lierelljke gear zijn, die in de volgende verzen an den stank van den soldalenkoapzak tegenovergesteid wordt* Wanneer wlj thaos van het verhand tot de taal overgaan, komt in de eerste plaats vs. 5S5 in aanmerking en wel om de woorden vMTct tH? x»p^lxg, die van alien zin ontbloot zijo. Het is zelfs moejelijk te gissen wat de schrijver kan hehben willen zeggen: misschien heeft eene schemerachtige berinne-ring van het verbum xxTX7rvs7v bem op het denkbeeld van deze fraaije uitdrukking gebragt. In het volgende vers heeft de schrijver zich deerlijk vergist in de beteekenis van irrpx* Ttlx. Hij neemt het in eenen goeden zin, voor georloofden vrijdom van de krijgsdienst, doch bij de Albeners heeft bet die beteekenis nimmer gehad; asrpxTsia. is bij hen uitsluitend het misdrijf van iemand, die de krijgsdienst ontduikt, waar-toe hij volgens de wet verpligt is, gelijk de persoon die zich daaraan schuldig maakt xarpireuTiig heet. Hetgeen vrlj tot biertoe hehben aangevoerd, is naar ik mag bopen, voldoende om de onecbtheid der vier verzen te be* Wien; doch eine zwarigheid wacht ons nog. Id den toutzoll als die Thans is, rindt vers 627, ftuv suv Sftoiov tuii yuxlou arfiOTiaTixeu; zijne verktaring in vs. K2S, waaraaa bet verbum jrvfj ODtleent. Neemt men echter de Tier verzea weg, dan verwalt daarmede tevens de band, waardoor ts. 627 met bel Toorgaande zamenhangt, en nordt genoemd Ters onver-Slaanbar. Dit argument zou reel afdoen, zoo bet verband Ihans onberispelijk was; doch wij Lebben boren aangetoond, boe bet juist door die verzen aan andere gebrekeo nuiDk gaat. Daarenboven zie men niet voorbij dat zelfa in den legenwoordigen leksl ts. S27 met behulp van tb. B2$ niet goed te maken is. Hoe toch zal men zich den genitiTus yu>dou ffTptertarixei/ TerklarenF Zoo Sl^eiw Toorafging zoa dit geeoe ywarigheid bebben, maar btj jtvtTv staat de zaak. irelke riekt, in den Dominativas. Het blljkt derbalre dat odt tbans bet verband Tan vs. S37 met bet vo Gegenstand gebrekt is, en bet behoiid der verzen de moeijelijkheid niet iregneemt, maar ni^ ingewikkelder maakt. Hen verwerpen ze dus gerustelljk en ne- me met mij aan, dat in de oodsle bandscbriften reeds eene lacune gevonden werd tusschen ts, 522 en ts. K27. die men later op eene onhandige wljze heed willen aanTollen met deze \ier Terzen. TS.S30 Tlgg. T«i>rjK 3' (S^ei) i^ipxq, uTToiox^i, Aiom^lav, xdxxou yuvcttx&y itxrptxovjuv eif iypiv , xri, ■ In we^rwil van de gezochte uitleggiog van xiMrou, die de scholiast geeft, zullen de meeste lezers denkelijk met mfj van gevoelen zljn dat *i>,7rov hier hoegenaamd niets beleekent. On- der de vele bewijzen van een vrolijk en onbezorgd leren, die hier vrorden of^eteld , is er ^^n , dat men in zulk een gezel- schap met bevreemding mist ; ik bedoel den i^ftog. Abistomuibs had geschrcTen: Kufiou, Yvvaixm iia.Tpex°^^^^ *^( dypiv. Deze gissing been naar mijn inzien te meer Traarscbijn- lijkheid, daar de verwarring van de woorden x^/mu en x^a- veu in het uneiaal schrifl zich zoo gemakkelijk verklaren laat. 3vGoo(^lc Vs. K25~B26; 536; 640; 664; 741—745. 147 TS. 659 vigg. etlrlxf Stv vpovTiiijrrei , c!; <Ppo»oT ri Bpxvliou. tlr' Sv ifteJs TouTBv uoTrep Kvvlit' i<ne»piTTtTt. Men schrljve in vs. 640 den indicativu^ <ppovf7. Deoptatirus is htCT Diet op zljne plaats, want de redenaars beschuldigden telkens een bepaald persooD , van wien zij dan ztiiden , at i iehtt (pfavfi Tx Bpar[Sou. Daarenboveu verandere men den pln- ralis aMtct in ulrtxv: Asistopbahbs sprcekt slechts van deze Una beschuldiging. TS 664. ixouirxS' vf^cU , &> htxci ftofi0^v ixti. Het vers , dat wij bier voor dds hebben , kan gemist wor- den zonder nadeel voor den zin ; faieruit zouden wij echter niet mt^en besluiten tot de oneebtbeid, zoo Diet andere rede- nen dit vermoeden kwameo bevestigen. Vooreerst de pluralis dxoviTxi' u(t£7i ; want Hermes rigt van vs. 6S8 niet meer het woord tot het koor, maar tot Trygaens alleen , gelijk men zien kan in vs. 670 Ui vvv ixouvov , vs. 679 en anderen. Voorles de uitdrukkiing ftofiCpiiv Ix^i, die wel bij PiifOjutus en de Iragici voorkomt, maar in de comedie Dimmer; misschien zal men het als eene parodie willen verdedigen, doch daarte-gen pleit het overige deel van het vers, dat zoo alledaagsch me^elijk is. vs. 741 vlgg. TOVi f 'HpxK^iai; roi'S (iirrovrxQ xxi tou$ firstvuvrx^ ixtivotiq i i^ii^xv' irtftaactq irparog x»i Toh? SaiiAou; wa,pihmi9 reiii; ^evyovTxg x/H^XTOTuvTitg km TUTroftivoug Mmisq, ov^ l^iiyov x>.xl9VTciq is), x«l roirou? ovvtx» TOui)i 7v' 3 aivSouXOQ <rxiii^»t xurau t«$ v^tiyttg, tlr' ivipoiro' xri. Deze plaats, weike vroeger bijkans onverstaanbaarwas, beeft veel gewonnea door eene gissing van Tb. Brrgk, die het eerst begrepeo heeFt, dat vs. 742 en het volgende door de afschrlj- vers omgezet waren, en indien men den zin berstellen wilde i n Goodwendig weder zu geplaatst moesten worden, als wij zd hier gegeben heben. Hiermede is echter niet alles afgedan; erst waoneer meil. Tlaarenboven vs. 744, ovg i^iiyov xri. als onecht uU den lekst verbant, krijgt het geheet ztjne oorspronkelijke helderheid eo bon-digheid terug. Dat vs. 744 ingescfaoven is, blijkt vooreerst uit bet verliand, want bet is duidelijk, dat op de woorden w) TtiXTOfthovs iwi-niSti onmiddelijk beeft moeten volgen, Tk' i ovv-SduAof vxiypxi XUT9U rif wt^tiyii; eJr ivipetra, daar anders iviTuhi overtoHig is ea ■s-My's blijkbaar oiet op K?alovTa? slaat maar op rvvroftlvov?. Id het vers zelf zai, ouf l^ijysv KXxlovTct? del, wel Diets anders kunnen beteekenen, dan : die sij allijd huilende het (ooneel Helen verlaten. Maar dit is bet toppuDt van ongerijDtdbeid : de dichlers lieten de Blaven op het tooDeel misbandeleti, om zoo doende aanleidiog te geven tot de platle grappen van hunne medeslaven ; hoe konden zij dus wiUeo dat zij het tooaeel zouden verlaten. en dat vrd jnist als bun toeleg de gewens chte uitwerking had en die Blätter onder de slagen aan bet hiniten waren geraakt f De volgende woorden, xx) rodrout euvsxa touSI, spreken mede voor de onecbtheid, want een ellendigere wljze van dit vers met bet volgende in verband te brengen laat zich Diet denken. Overigeiis is de interpolatie blijkbaar een gevolg van de omzetting en beslemd om eenigermale te herstellen wat deze in den ztD bedorven bad. Eer ik van deze plaats afstap, kan ik niet nalaten met een paar woorden opmerkzaam te maken op het participium (pevrovTxi; in vs. 742, waaraan het Diet mongelljk is eenen zin te hecblen, die voor de gelegenheid past. Het woord is zonder twljfel bedorven, doch wat er staan moet, weel ik niet : KhiirrovTXi , dat wat den zinbetreft, goed zou wezen, wijkt te zeer van de letters af, om waarschljnlijk- heid te hebben. vs. 82S. Ojx. t/ V ixxSsg; Tfii;^. IJKyauv r^ ffxi>,t} itaxfkv SHv Het imperfectum i)^rouv kan bier niet worden geduld. Try- gaeus wil niet zeggen dat zijne beenen hem daar boven zeer deden , maar dat zij hem thans zeer doen. Zie vs. 820 lyuye toi TrewSvuKX xofii^ij tw vxif-t^, . Hier schrijve men xhyH, 3vGoO(^lc Vsi 741— 784; 82B; 854; 908. 149 vs. 83S vlgg. Oix. oix fv £p' oii' £ >.^youji xa/ih tov Hipet , d? dvTipeg yiyvipttS', Stxv ti? ^voSdvifi Tpuy. ititdeTa. Oix- x») t/^ Ivtiv iffr^p vvv ixf?; Tpwy. "Itui' i X7o«, Sffa-ffp iToltfvev vaXxt iv8£ie riv 'AoTtfv Torf' ■ lif 3" ijAtf' , euiita? 'AoTov aiiriv -xivre^ IxiSouv itrrifa. De slaaf verbeerde in bet denkbecld , dat alle ineuscben na liuDiieD dood in sterren veranderden , un ioTipei yiyvifui' , Srav Tiq avoSivif. HlJ beeft diis zijnen lieer onmogelijk kunoen vragen: Ka) rig ivTtv isr^p vvv ixsi; want die rraag onderstett dat de metamorphose slechls in enkele gevallen plaats grijpt. Het Vers is zonder twifel bedorven. Wanneer men in aan- merking neemt dat Trygaeus in zijn unlwoord alleen uitsluit- sel geeft over den personen, die thans de morgenster is, mag men het bijkans voor zeker houden dat ook de slaaf bepaalde- Itjk die sler genoemd bad. Hisscbien had Aristopbanes ge- schreven : t/s M' i^o^ xTTiip vuv hsJi of, zoo men meeni dat bet voegwoord, belwelk deze vraag xan de vorige knoopi, niet neg mag vallen : Behalve deze verandering zou ik een weinig vroeger. to vs. 832, liever lezen 3 >.irov<n. Hen vindt daar tbans £ A^- 7-oua-f, doch de slaaf spreekt sleobts van eene enkele zaak, vs. 806 v]{^. Hkt' ^t rpoSufiug o Tp6r»viq iraptii^Btra, &>X eitt Siv, si Ti TpoTxx ■jrpavxytyslv r'' Sitt, iAA* eSpov &y 9' uviz^vrx t^v ixfXtiptxv. De scholiast, die zich befjvert, cm ons de speling van den dicbter met bet woord ixex^'pl^ Le verklaren, zegt dat hlj doelt vpl? ri l;fjv ti Sv t^ x^'P^ vxpi tuv ieofihav. Ditmaal te regt. want de elymologie iaat geene andere uitlegging toe. Docb hieruit blijkt tevens dat ixex^iplxv op deze plaats aan de boefte van den zin niet voldoet ; want de hand, weike de prylanis uitsteekt, boudt niets, ouHv va ix^i, zij is ledig. Vergel. vs. 936 vlgg. van de Tkesmoph. 3vGoO(^lc ISO DE VEDE TAH AaiSTOPBAHBS. S irfirxvi Tpii riji it^tof, ^vrip (pAsTg xolx^K wpOTflvfiv, ifiytifiov fv nc 3i3^. Ondertissch bevat bet vers ongetwijde eene toespeling op iiuxftfl'^ I ^tx^ Abiftopbanbs had bet voord eene kleine wyzi- ging gegefen, die bet met deo zin in oTereenstemming bragt, en tegelljk de aardigheid verhoogde. Hen leze itxexuplKv dat van Si^^Ea-dai met x^lf ^s» ^oo gevormd is als bet andere Tan Ix*!"- TS. 1043 vlgg. Tpvy- Sm» xoXuf vuv «0t^, leeti yip oitrgst rli &fx wot" Itrrlv; Ojx. £; Axa^uv (fMlvirm ' liivrtq tU h-riv. Tpuy. ou (tx Af, iM,' 'UpoK>J)i(, O'iK. oSrii; yi voi 't6' & xPl^t^^^^y^^ ^^^ 'ilpiou, Het pronomen euro;, waarmede bet laatBte-vers begint, moet nataurlijk doelen op deo naam Hierocles in het vorige; de «laaf scbljnt derbalve te gelooyen, dat Trygaeus dieu man niet kent, maar van hem hooren moet, wat by is en van waar by komt. De ongerijaidheidbierran loopt in bet oog, als men bedenkt dat Trygaeus Beam niet alleen blj name noemt. Maar ook weet hoe weig regt hij heeft op den titel van fuivrti, dien hiJ had aangenomen. Ik hood my overtuigd dat het vers niets is, dan een op metrum gebragt Bcboliam. Men he slechts bet partikel yi weg te laten, om het in zyne eerste gedaante onveranderd wedur te krljgen : out4( itoi hvtv 5 Xpii^f^^iyoi t i IS *n,p£ou. Het woordje ^ov, dat niet te ver- dedigen is, zoo die woorden tot den teksl beboore en van den slaaf zijn, laat zich in een scholium, walks schrijver naar de waarheid gist en niet verzekert, zeer goed begrypen. vs. no2— mo. Het behoeft naauweiyks een betoog dat vs. 1105, (iAA* <I rewrx hiuT, xiy&) 'ftaur^ fSoAvvftVu. oorspronkeiyk niet aan vs. 1103, fyx" 3^ xifioi jwl 9ir>.iyx>''^v (ioTpav Spe^av, heeTt kunnen voorafgaan. Hierocles moet eerst getracht beb- ben om zicb , even als Trygaeus , door den slaaf te laten in< 3vGoo(^lc Vs. 908; 1047; 1102—1110; 1140-1IS9. ISl scbenkeQ, dit werd bem geweigerd en daarop gaf hij te ken- jien, dal hlJ, ais bet dan moest, el ramx iaxeT, ook zich zd- ven wel zou bedienen: d«t hij iotegendeel, gelijk men thans leest , met bet laatste begonn«n zou zijn om later zonder aan- leiding lot bet eerste over te gaan , is te onger^md om door iemand ernstig te worden verdedigd. Oe volgorde ran de ver- zen moet door de slordigheid der arschrijvers veranderd zijn ; wlj willen Irachlen die te berstellen en ze z66 te schikkeo dat de bandeting geiljdelyk atloopt . en nat daar thaus istoo- tends in is , wordt weggeoomen. Id de woorden beboeft niets veranderd te worden, doch men plaatse de verzen als volgt: 1102. T^u^. iyx^' 3^ ffTTOviiiv Ml) Tm wf^iyx*"* ^'P^ ieupl. 1105. 'Upo. h-xei 3^ x£fts) xx) <rv\iyxvav fuiJpxv Spt^ev. 1106. Tpvy. <£aa* oSvti tout' irr) ^l^ov (Acixipevat Sss7<riv, 1107. iM.ai r£it vpirfpov, vtrivitiv ^(iSig , vi i' ^vthStTv. 1103. 'lepo. (cAA* tl tcoitx ^xtt , xiyi) 'ftauT^ &x>,eivsiaa. 1104. Tpvy. wwoviii, avovi^. 1 108. fS Wtvi' Elpt|y>r , irxpApunov rhv 0h» ii(tiv. 1110. 'Ie/w. ttovSiJ. Tfuy- >»' T«tK-i purk Tjff ff-swSS^ hAfit 1109. "Itpi. wpiv^epe t^v yAwTTOsn. xte. (Jottoc. Op die wijze wordt ook aan vs. 1110, dat in de uitgavea het gesjH^k over de iTX>J,yxyK zonderling aibreekt, eene plaals aangeweiea , welke met den infaoud beter overeenslemt. T8. 1140—1159. Deze gefaeele |riaats is niet, gelijk men uit de inlei^unctie in de uitgaven moet opmaken, eene doorloopende rede, maar een gesprek tasschen twee boeren. De eerste, die er ons verständig van geeft en Comarchides beet, is op een' regenachligen dag te huis gebleven. De andere, zijn baurman, die in weer-vril van het weder naar bet veld gegaan is, maar al spoedig bespeard heeft, dat hij met zulk een natten grand niet wer-ken kan, komt by hem en zegt: Wi (ioi, tI mvixxuTX SpSffUV, w Kaftxpxl^ i od yip eiUv t' hri rivTcrn olvctpi^etv vSiftepov oiiSi nivrhi^itv, iwiii^ iroipixxov ra %upiiv. Comarchides antwoordt, dat hi) Inst heeft om een gastmaal an te leggen «n bet zich goed te Uten nuaken, en geelt de 3vGoo(^lc )82 DB VrKDB VA» ABICTOPBAttBS. noodige bevelen aan zijue vrouw : iftiritiv ificty' ifhxii, tcu iaoO Sfuvre; iuc>.u(. ciAA' &0ivt Tu* i )82 DB VrKDB VA» ABICTOPBAttBS. peev^uv, S yiiveu, rfiTt xotvutnf, T&v Tf irufm (H^ov »&To7t, tuv re viittuv t^i?.s, Nu vat de andere weder het nroord om le zeggeD, dat men ook btj hem aan buis eene bijdrage moet gaao halen cq als derde bij het feest Charinades ontbieden: xi^ ifuiu y heyKira ti$ i^xM^ "'^ ^^ vxiva ■ ))v Si xai ffW« Tig Hviov lut) Xxyiftt rirrafx, xrl. Hoe de uitgevers het gemaakt bebben om den spreker, uit wiens noorden blijkl dat bij te buis is blJ zijne Trouw, vs. 1144. (cAA' &<Ptut tSv <px<r^\uii, » yuveu, rpeii xfi^vixxg xtL niet te onderscbeiden van zijn' buurman, die betgeen bij- dragen wil, door een' slaaf van buis moelen lateo balen, vs. 1149. Kiiv i/iov $* iviyxira ri( rtiv xlxXtfii xctt tS> avivK ktL laat ziQb moeijelijk begrijpen. In de woorden van den tekst behoeft nieU veranderd te wor- den; alleen plaatse men vs, 1147 vig., gelijk ik dat boven reeds gedaan beb, iets hooger na vs. 1142. Die beide verzett tocb passen veel beter in den mond van den eersten spreker. die ODs begrijpelijk meet maken, waarom bij verlegen is met zijnen tijd, dan in dien van Gomarcbides, die van de re- den, waarom bij Manes laat roepen geene rekenschap schuldig is. Sfanes is een slaaf en de lezer begrijpt van zdf dat zijn beer bem bij deze gelegenheid noodig kan bebben. vs. 1216 vlgg. Sftug 3' Sti tI f^ijxufi l%st irivov iroXuv, 'Solnv ttv ttuTotv \tyxfli<iv ^P«'5 x^lvixx?, iV ivoxxSccipu t^v Tpiwel^ctv tout^i. Van deze drie verzen is het laatste, dat bijna gelijkluidend is met vs. 1193, ?X' iiroxMaips Van deze drie verzen is het laatste, dat bijna gelijkluidend is met vs. 1193, ?X' iroxMaips Van deze drie verzen is het laatste, dat bijna gelijkluidend is met vs. 1193, ?X' iroxMaips Van deze drie verzen is het laatste, dat bijna gelijkluidend is met vs. 1193, ?X' iroxMaips Van deze drie verzen is het laatste, dat bijna gelijkluidend is met vs. 1193, ?X' iroxMaips Van deze drie verzen is het laatste, dat bijna gelijkluidend Eine polatische van lälften. De omstandige weder zugebragt is, hier voor de tweede maal weder fortschuldig, moet reed bewegte; doch alle twijfel houdt op, wanneer men acht geeft op de armögen, die zich lo het herhaleii van dezelfde woorden openbaart eo op de onhandigheid, waarmede het laatste vers aaa het voorgaande vast gemaakt is. Want daar Trygaeus in dat vers den prijs bepaalt, dieo hij toden zou Tviilen geven, krijgt het den schijo, als of hij zeggen wilde, dat hij, om door hem als veger geluikt te worden, drie schepels gedroogde vijgen kosten moest. Eindelijk verraadt ook de singularis tbvt^T, dien de interpolator ombetmetrumniette bederven uit vs. 1195 heeft overgenomen, de onechlheid dezer plaats: de zin verlangt eenen diiaiis. Katwyk aaa den Rijn. H. G. Hamakbb. Abscbtlos, Smeekelingen 212. In dit vers vermaant Danaos zijne dochters met de woorden: Kcii Zifvi? SfViv Tivis vuy xiieA^oJUTf. waarop het koor antwoordt: ^viv t" 'An-^AAw ^uygS' Alt' ovfxvau 6e6v. De haaddschriften geven geven geheilig. Hxmuwf denkt aan den haan, die volgens Paesanias aan de zon geheiligd was, eu meent dat ^^n vers is uitgevallen, waarin het koor zoa doen blijken tea beeld van den zonnegod te zonnegod te zieo, omatum forlasse imagine galli gallinacd. In vs. 209 rigt Danaos eene hede tot Zeus, waarin het koor in vs. 210 hem navolgt; het- zelfde geschiedt vs. 218 en 219 met Poseidon, en 220 en 221 met Hermes. Met Zttvlq Spviv wordt Apollo bedeld, want dezen noemt het koor in vs. 214 En bedeelt het v. 213 met het anroepen van de stralen der zon, zoo als Poseidon vs. 216 met de vermetding van den drietand; maar Z))v3; Upviv wljst zoo min op Apolto als op Hbbhaiws denkbeeldigen haan : er is geen andere vogel van Zeus dan de arend. Doch de zin wordt duidelijk, zoo wij aan Apollo denken, en dus lezen (vgl. vs. 42. 2S1): Kx) ZtjiiJ? Jviv t6vSs vvv KiK^iirxere. 5 Jan. 1886. E. J. K. 3vGoo(^lc 9e fide et aueloritate Appiani m belUt Rotnanorum civi* libus enarrandit (,) exploraUs fontibwi, quibus umtesse videlur. Scripsil Dr. J. A. W«khb. Groningae, ISSIt. 129 pagg. In July 1884, heeft hel Prov. Ulrichschap van KuDsten en Wetenschappen de volgende vraag voorlijk oder teilige op den 50 November 1866: Examinéur fidei Appiam in bellit Rotnanorum civilibus et KOvamUt, explorativ diligente fontibus, quibus uiut esse videatur. Dat tot deze prysvraag de verhaodeling van Dr. WuintB in eenige betrekking staat, laat zich wel terstond vermoeden, docb blijkt niet duidelijk, daar bet boek geen woord bevat, dat slrekken kan tot toelicbtiog van ztja* oorsprong. Sleefats deelt de S. op bl. S ons tnede, dat by hel aan anderen over- laat, naar de broanen van bet gebeele vrerk van Appuhds te onderzoeken, en het hem last zich te bepalen lot de navor- sching van Dr. W.'s gescbrift verheugen mogen, dan bel betreuren, dat hlj redenen gehad heeft om de vruchlen J. A. WlJNN S, DE FINDI BT FONIIBUS APPIAK IN BULL. CIVIL. 185 Zyner oasporitigen niet eerst, behorlijk gerijpt, ler keuring aan te bieden aan genoemd GenootEchap. Vermoedelijk zou by dan beler bet belaog der wetenschap behartigd bebbeo, die ua door de uitgave van zyo work niet alleeo niet gebaat is, maar welligt te mioder kans heefl oiu spoedig met een goed krilisch Tertoog over de bronneD van Afpianub Terrijkt te wor- den. Zooder elk onderdeel van bet gescbrift naauwkeiirig te ont- ledeo, vertrouw ik in dit verslag te zollen bewljzea, dat mijoe barde uitspraak Diet bernst op losse gronden. Heer opzette- UJk zal ik my met dat gedeelte bezig houden , helwelliL aan bet onderzoek naar de bronnen van Apfiarus gewljd is; docb in het algemeen hem, die bet boek niet van naby kent, op een standpunt tracbten te plaatsen , van waar bij , by een overzigt over bet gebeel , inzigt krijgt in de wetenschappeUjke ^aarde der gedane nasporingen en bevindingen. Met dit doe) wil ik nu sens den S. geregeld volgen , waar hij is vf)orgegaan , en doen uitkomen , in welken Irani en met welken uitelag by ge- werkt beeft ; dan we£r aantoonen , waar ik zyne voelstappen Diet beb aangetroffen, en hoe by, naar myn oordeel, lot meer voUedige en betere uilkomslen had kunnen geraken. Het pleit over laal en styi beslisse ieder voor zicb: want dikw^ls zal ik Dr. W. zelven laten spreken. De S. heeft zyn werk in 8 Capita verdeeld, van weike de 3 eerste tot opschrifl hebben: I. De fontibus , guibus A. libra primo de Bellit GviUbut utus esie iii'delur. II. Invetligalur , (fuomam scriploret A. libro seeundo adhi- buerit, III. Quamtur, quosnam auctorea A. libra lerlio, quarto, qmnto contulml. 