gtu_32400002774481_5
None
Oder den eer de Chateau-Briand es s mint; tenlandsche zaken, in zijn werkje: Le congrés de Vérone me- degedeeldg ‘ca eaaehooad a plaats gehad, onleenen, ‘slechts de bevestiging van het voorschrift der eeuwige Wijsheid: Nodite confi- dere in principibus in filiis hominum, in quibus non est salus; Christenen, Catholijken, die waarlijk gelovenen en verstandig zijn, moeten niet denken, dat het géluk der -maatschappij eeniglijk van de koningen, zelfs van absolute koningen afhangt. |, Als wij vervolgens. overgaan tot de Godsdienstige beschouwing. der zaak, hoewel kiescher en van veel hooger gewigt zijnde, schijnt zij naar ons oordeel, de- selfde oplossing te erlangen. Daar God toegelaten heeft, dat de Catholijke bevolkingen, die zoo dapper voor Don Cantos gestreden hebben, overwonnen en tot het uiterste gebragt werden, door de legers van een gous vernement, dat bij uitstek vijandig jegens de Kerk handelt, mogen wij veronderstellen, dat Hij niet gewilt het Catholicismus Die gelegenheit langs dien weg zeigte zou; of, nog waarschijulijker, om dat deszelfs officieuse verdedigers ontrouw waren. An de wetten en pligten welke eene zoo heilige taak Polegt. — Toen Don Carlos de heilige Maagd tot o- verste en beschermster van zijn leger proclameerde, en de standaard der Moeder van smarten aan zijn krijgsbenden tot vereenigingsteeken gaf, zagen wij in die daad, welke aanleiding gaf tot zoo. vele spotternij in alle dagbladen, die zich liberaal noemen, maar li- beratres zijn, eene edele getuigenis van geloof en oot- moedigheid, en een zeker middel, om de genegenheid te winnen van het Spaansche volk en deszelfs poéti- sche verbeelding op te wekken. Maar wij gevoelden eenen onwillekeurigen afkeer van het gedrag van Don Carlos toen deze onder andere steun zocht bij de twee Noordsche absolute mogendheden, die het Catholicis- mus op de tergendste wijze onderdrakten en vervolgenden; toen wij zagen, dat onder die gewijde banier de Carlistisehe krijgsbenden. En der verpflichtigen opperhoofenen voorall zich overgaven aan al de buitensporigheden van haat en wraak; toen de stelselmatige doodstraffen der gevangenen, en de afschuwelijke wreedheden door Caprera, Moreno en zoo vele anderen gepleggd, met die door welke Mina en Ropr, de wapenen vankonin- | gin CurisTina onteerd hebben, gelijk stonden of die over- troffen. En intüsschen heeft men niet geschroomd, die benden te vergelijken met de edele Vendeërs, die een waarlijk Catholijk leger hadden en aan de wereld het schouwspel gaven van getrouwheid aan al de voorschriften van den Godsienst, welks verdedigers of martelaren zij wilden wezen. Neen, er is niets gemeens tusschen de plunderende moordenaars van Canrera en die held- haftige landlieden, die op de stem van Bonnamp, genade aan hunne beulen schonken, Neen, het Catholikismus wint er niets bij, dat het verdedigt wordt door de wapenen en door de mannen, die men onder dat voorwendsel, sedert vijf jaren gebezigd heeft; het kan niets verliezen, bij het verdwijnen van een bestendig brandpunt van misdrijven, van geweldenarijen en moorden van waar zijne vijanden nieuwe redenen van wan verdienen van vijanden en vervolging onleenden. Sedert het — begin van dien burgeroorlog, zien wij niet dat de coretes in het minste, door eenigen voorspoed van Don Cantos zijn tegen gehouden geworden in den loop hunner goddelooze aanslagen, tegen de 353 = Cantos zijn tegen gehouden geworden in den loop hunner goddelooze aanslagen, tegen de 353 = Cantos zijn tegen gehouden geworden in den loop hunner goddelooze aanslagen, tegen de 353 = Cantos zijn tegen gehouden geworden in den loop hunner goddelooze aanslagen, tegen de 353 = Cantos zijn tegen gehouden geworden in den loop hunner goddelooze aanslagen, tegen de 353 = Cantos zijn tegen gehouden geworden in den loop hunner goddelooze aanslagen, tegen de 353 = Cantos zijn tegen gehouden geworden Regten en vrij- Heden der Kerk. Die aanlagen hebben hunnen grond in den geest van ongeloof en valsche philosophie, die, uit Frankryk in Spanje is doorgedrongen en zich verspreid het hart der oude Catholijke maatschappij te knagen. Het kan niet ontkend wor- den, dat. die geest de Pyreneen is overgetrokken, onder de. dynastie der Bournons; hij heeft er groote vorderingen gemacht, hij heeft alle zoogenaamde, verlichte klassen der natie besmet in de schaduw der absolute monarchie en onder een beheer, waar- door het koninklijk gezag geenerlei hinderpaal ontmoette, waar- door het zou zijn belet geworden, het goede te doen en het kwaad te straffen. Toen Karen IL, kleinzoon van. Lopewiukx XIV en. grootvader van Don Cartos, in zijnen raad toegang yerleende aan de valsche phi- losophie. en aan het Gallicanismas, in de personen van ARANDA en van Fiorina Branca toen hij in eenen enkelen nacht, al de Jesuiten zijner uitgestrekte statten de arresteren, {en hen, nadat hij ze, zonder onderzoek en zonder regtsgedt ing van al hunne goede- ren beroofd had, uit hun vaderland verdreef, leende geenerlei geconstitueerde magt hare ondersteuning aan den haat tegen de Kerk; er bestonden in Spanje geene populaire parlementen, noch vermogende akademien, gelik in Hrankryk; er waren zelfs geene salons van waar de geest des kwaads, de werking der monarchie kon leiden. En evenwel werd er ten dage, toen de Voorzienigheid de zegepraal der vijanden van het goede toeliet, even als in Frankryk, een bloeddorstig gepeupel gevonden, om de kloosters te planderen en de Monnikken te ver- moorden en te verbranden; eene burgerwacht, omdat gepeupel te zien begaan, of zelfs de hand te leenen aan deszelfs zoogenaamde verlichte en wijsgeerige fei- ten en om tegen alle instellingen der kerk te decla- meeren; democratische advokaten , om de gedrog- telijkste wetten te ontwerpen tegen die heilige en grijze Moeder aller ware vrijheden. fe monarchale opvoe~ ding van het Spaansche volk heeft gelijksoortige zoo niet nog ergere resultaten opgeleverd, als die van het latere republikeinsehe en keizerlijke Frankrgh. Eo het is gewis niet vermetel, te beweeren, dat ine dien Don Cantos zich, in plaats van te Bourges, als vlugteling te bevinden, als overwinnaar Madrid ware binnen getrokken, of dat, zoo Hennpaix V ~ morgen de Tuilerien in plaats van Lovurs-PuiipPe bewoonde, de Godsdienstelooze en ongodistische hartstogten, wel verre van in Frankryk of in Spanje te bedaren en te verminderen, uit die nieuwe geheurtenissen nieuwe kracht zouden onleenen en de geheele popularité eener krachtige oppositie de plaats zou doen vervangen van dat onvermogen om iets te scheppen of iets te behouden, welk onvermogen tegenwoordig gelijktijdig de kastijding is voor han succe, en het betoog hunner ellendige nietigheid, Laten wij ons dan toch niet verbeelden; dat de vorm van het een of ander gouvernement of de regering van deze of die familie gevorderd wordt, om de waarheid en het goede te doen zegepralen en dat de onvergankelijk lotsbestemming der Bruid van Curistus, er eenig wezenlijk -belang bij heeft, dat de mannel In the midst of the crowd, van het Bourbonsche huis den Spaanschen troon bezit, Al te lang heeft men bewerd, dat de waarheid, de geregtigheid alle wiedaden en grondslagen der maatschappelijke. Orde onaf-scheidelijk waren van zekere familiestammen, of tak- taken of van zekere regeringsvormen. De oneindig groo- te God heeft die afgoderij gestraft, door ongehoorde rampen over die aangebedene geslachten te brengen, en de maatschappij, die aan alles dacht, behalve aan. Hlem, die de Schepper en Heer van alles is, in dem afgrond te laten storten, waarin zij thans worstelt en zulks, opdat men ondanks de vleijerij en den hoog- moed wete, dat de familien, die Hij aan het duisterontrokken heeft, op de troonen te plaatsen niet noogdig zijn tot zijn werk, nog deel hebben aan zijn magt; opdat ‘men erkenne, dat in deze wereld, waar alles het zegel der zonde draagt, de koninklijke hujzen bestemd zijn, om op hunne beurt te vervallen, en dat er hier beneden niets. Duurzams noch onoverwinne=-lijks is, zoo het niet is de Kerk des levenden Gods, Wat in een tijdvak als het onze, meer dan ooit aan Christenen betaamt, is in het voorledene, de redenen te zoeken van de groote tuchtigingen, waarvan wij getuigen zijn en er voordeel mede te doen voor de toe- | komst. Wij heben, reeds gesproken vanen ontwerp om een gedeelte der Duitsche Catholijken, door middeleener zoogenaamde Dnitsch-Catholijken, onder het be- stour van eenen Patriarch van Rome afgescheiden. | Dat het ontwerp bestondy kan met reden niet’ bes twijfeld worden; doch, toen men bespeurde, dat de het’ oogmerk had gekoesterd. Bezählt das Ontholike Kerk te bedienen geest der Catholijke bevolkingen van geheel Duitschland, wich enkel op dit gerucht, verbittert had; toen, men meer dan ooit, de Catholijken afkeerig vond van alles wat naar schisma zweemt, en de zekelheid verklagt, dat zij zich door niemand, en door niets ter wereld, van Rome zouden faten af- scheuren, toen vond men het voorzigtig, dealgemeen verspreidde geruchten tegen te spreken. Want de Catholijken hadden fuide verklaard, dat zij dezoo hooggeroemde vrijheid der Duitsche Kerk niet begeers den, ‘daar zij maar al te goed wisten, dat die zooge naamde vrijheid hunner Kerk, haar tot slavin der gouvernementen zou maken. Men begreep das, datmen, bij het ontwerp volhardende, slechts de reactie verdubbelen zou, en nu herhaalde men dus dat men nooit Intusschen is het’ evi- dent, dat men van het ontwerp, om ‘eene zooge- naamde Duitsch Catholijke Kerk te scheppen, geens-’ zins heeft afgezien, en wel Degelijk nog*de hoop voedt, om daardoor de Catholijken van het midden punt der eenheid af te brengen. Het geheele onder- scheid tusschen hetgene wat ontkend wordt en hetgene men tracht te bewerkstelligen, bestaat dus alleenlijk in de publicit, men heeft van het storm/oopen afgezien, om het ondermijnen te beproeven. Ena juist dit*maakt het ‘noodzakelijk, om oplettender de“sluwe handelin= gen gade te slaan. Terwijl de gemeenschap der Catholijken met Rome uitwendig vergund wordt, op eene vernederende wijze, die dezelve aan de wilkeur der gouvernementen onderwerpt, daarvan afhankelijk maakty en met de belangen der Kerk lijnre strijdig ivy de een in ballingschap' te Goritz stervende, en de } hehe nelijke wijze, alles te belemmeren-en te beletten, wat de innerlijke 1 gemeenschap der geloovigen met den A’postolischem verzuimt men niet, om, op eene— Stoe! kan onderhouden. Daar de aanhangers vab Her- mes, reeds in eene zoo openlijke opositie Tegen den Apostolischen Stoel zijn geplaatst, dat het onmogelijlx is, hen langer als aanklevers van den H. Stoel te bes schouwen, strekken alle pogingen daarheen, om te beletten, dat er door andere middelen Priesters pes vormd worden, die verknocht genoeg zijn aan den algemeenen Opperherder, om, wanneer men zich een+ maal sterk genoeg mogt gevoelen, om eene scheiding van Mome'te eischen, zuolks rond uit zouden wéiges ren. Aan -het slot wordt gezegd: » wees Zija, woord om hier te, blijven heeft de heer v. Dunin nimmer gegeven, doch in alle gevallen heeft hij gehandeld tegen ’s konings bevel, waarbij hem Ber- ign tot nadere beschikking. tot: woonplaats werd aan- gewezen. Overigens is deze handelwijze geheel naar den geest van vele Catholijke geestelijken, die geene wereldlijke magt boven zich erkennen willen, bhoewel de wereldlijke magt, en niet de Paus (dien zij uit- sluitend als hunnen heer huldigen) hun bescherming en onderhoud verschaft.” _.Het is bijna niet mogelijk, om in weinige woorden meerdere. ongerijmdheden, valsche denkbelden, leus genachtige,en tergende onbeschoftheden, op een te stapelen, dan hier plaats heeft. Filet vertrek van den Aartsbisschop uit Berlin was, het is waar, strijdig met het bevel des: konings; maar dat koninklijk bevel was strijdig met het bevel van God, met de herderlijke pligten des Aartsbis- schops, die hem. voorschreven, om de iudde . Over welke de H. Geest hem tot opziener gesteld heeft, te weiden. — Kon de vrome, conscientieuse Catholijke Bisschop dien men te vergeefs getracht had zijn woord de doen geven, dat hij Berlyn niet verla-ten zou, in dit geval aarselen, om het voorbeeld der Apostelen na te volgen, en Gode meer te gehoorza-men dan den menschen? Voorzeker viet! De Kerk beveelt den Catholijken Bisschop in zijn diocese te pesideren: en Mgr. von Dunix, is Bisschop van de Catholijke Kerk en niet van den koning van Prussen, an wien hij wel in burgerlijke zaken gehoorzaamheid verschuldigd was, maar geenszios in hetgene, wat de nitoefening zijn er Bisschoppelijke waardigheid betreft. Hij moest als Aartsbisschop kiezen tusschen zijn heiligen pligt en eenen aardschen vorst, hij koos zijnen pligt te volbrengen; zijn gedrag was den echt Catholijken Bisschop waardig. Overigens it: geest van vele Catholijke Geestelyken, die geene wereldlijke magt boven zich erkennen willen, — dit behoorde, wat hunne geestelijke bediening betreft, de geest van alle Catholijke Geestelijken te zijn. De we- wereldlijke magt, heeft hare grenzen: zelfs de hena- ming: Wereldlyke mast geeft duidelijk genoeg te ken- nen, dat die magt zic con. in alles wat niet tot deze wereld, ‘maar t. ander leven behoort, heeft zij niet te bevelen; yen de’ vorst, die ‘het geestelifk gezag over- | een ae z00 goed revolutionnair, als de oproerige onderdaan, die hem van het zijne berooven deze handelwijze geheel naar den | alleen tot deze wereld en ale at daartoe behoort uitstrekt': in het gebied van:| les _behoort tot het gebied van het geestelijke | wil. — Hoewel de wereldlijke magt en niet de Paus (dien 29 uistluitend als hunnen Heer huldigen) hun bescherming en onderhoud verschaft. Gelogen is het, dat vele Catholijke Geestelijken Jeden, den Paus uitsluitend als hunnen heer huldigen. Zij huldigen, eerbiedigen en gehörzamen ieder wereldijk gezag, om het koninklijk, of republikanisch, absoe lut of constitutionel zij, in alles, wat, tot de atributen van de wereldijk magt behoort: maar een Geestelijke, in Godsdienstzaken, in alles wat het bes heer der Kerk aangaat, huldigen zij de. Bisschoppen, als leidsmannen welke de H. Geest over hen gesteld het Hoofd van het Bisschoppelijkligchaam den Paus, dien zij als den Vader der vader, den Leeraar der leeraren, den Opperherder over de geheele kudde des Heeren huldigen, en aan wien zij, in geestelijke zaken, uitsluitend een Souverein, dat is, onfeilhaar, gezag, toekennen. En hoe durft. Men beweeren, dat de wereldlijke magt, als men van Prüssen sprockt.en niet de Paus de Geestelijken beschern? Is het bescherming, als men den Aartsbisschop van Keuden, omdat hij zijne herderlijke pligten niet wil verraden met geweld van zijnen zetel en naar een vesting sleurt, waaruit men hem niet laat gaan, voor dat zijne gezondheid ondermijnd en zijne geestkracht bezweken is? Is het bescherming, als men zijnen Kapellaan en Secretaris, even als diens Bisschop, willekeurig, zonder eenigen vorm van proces, van zijnen Prelaat afrukt, om hem in een andere vesting op te sluiten? Is het bescherming, als men, [tegen het gegeven woord, de voorstanders der Hermesiaansche ketterij overal indringt, en beginstigd? Is het bescherming, als men, [tegen het gegeven woord, de voorstanders der herhaald, wat de geheele wereld weet? Neen! het is onregtvaardige verdrukking, willekeurig despo-tismus, schending van het gegeven woord: dat die wereldlijke magt de godsdienstvri jheid der Catbolijken, de vrijheid der Kerk eerbiedigen zou! Het is daar- entegen wel de Paus, die het gedrag dier Bisschoppen openlijk goedkeurt, die de Hermesiaansche leer steltig heeft verordeeld, en door zijn ne heilige, hoewel zwakschijnende, echter magtige bescherming, de schismatieke oogmerken van de wereldlijke magt verijelen zal! ; Het is de wereldsche magt, en niet de Paus die hun onderhoud verschaft. — Tergende taal! Aan die van den struikroover gelijk, die zijn geplunderd slagt- offer een stuk broods toewerpt en van hetzelve vor- dert, zijn bevelen te gehoorzamen, omdat hij het onderhoud verschaft! Heeft de wereldijke magt niet schier overal de Catbolijke Kerk geplunderd, hare rijkdommen geroofd, en ze in heure schatkisten gestort, die door het ge Wigt van dien geroofden schat bodemloos zijn gewor- den? Men geve aan de Kerk slechts de helft van het i derhoud harer beden. Ilenaren behoendet te belasten! Maar welverre van daar; men make of behoendet, die haar verbieden, donatien of erfmakingen aan te nemen., zonder goedkeuring van de wereldijk magt! Men will dat de Kerk arm zij en arm blijve, omdat men tracht haar afhankelijk te houden, en hare bes dienaren.algs ambtenaren van staat, die men aanstellen of afzetten kan, wier onderhoud men kan toestaan of inhouden naar welgevallen, te doen voorkomen. Zoo stapelt de wereldsche magt, ongeregtigheid op ongeregtigheid; zoo gebruikt zij het zwaard, ’t welk . de, Almagt aan hare handen toevertrouwde, om de boozen te straffen en de geregtigheid te handhaven; zoo, matigt zij zich aan, wat Gode toekomt, en ver- zet zich tegen den Koning der koningen, door wien de koningen regeren, die de tijden en stonden veran- dert , en de koningen bevestigt enafzet, die, volgens de schoone vitdrukking van Bossuet: De regerende huizen bevestigt: den tijd bepaalt, dien zy duren moeten,+.. en den geest des oproers zendt, als Ag de troonen wil omverwerpen; .., er is in de we« reld, noch fortuin, noch heerschendgesternte ; niets heerscht, dan God!. ROME EN RUSLAND. Uit Rome wordt ordegen van 26 September het volgende gemeld: Men heeft alhier van de Poolsche Bisschoppen nur angenommen, die het buiten twijfel stellen, dat men stelselmatig te St. Petersburg alle gemeinschapstusschen dat land en den H. Stoel will beletten. In plaats van zich even als in de landen, die het onafhankelijk van Rome zijn, te bepalen, tot het stellen van.een ewxeguatur op de bullen van den Paus, zal, geenerlei gemeinschap tusschen de kerkelijke au-thoriteiten van Polen en den UH. Stoel meer mogen plaats hebben, dan indirectelijk, door het ministerie van baitenlandsche zaken. Het schijot, dat iedere onderhandeling voor die hinderpaal zal mislukken, zoo hij niet; door Rusdand wordt weggenomen, en daar dit nog zoo niet is, is in het begin dezer maand een ultimatum naar Petersburg vertrokken, en de H. Stoel heeft verklaard, dat, zoo men hem geen gehoor verleende, de onderhandelingen. zouden worden publiek gemeld, zoo als men met die van Pruissen heeft ge Daan, ten einde op die wijze een beroep te doen op de opinie der Catholijken van de geheele wereld. Men denkt, dat de allocutie, betrekkelijk dat onderwerp bij het nieuwe jaar of misschien zelfs nog vroeger, zal plaats. hebben. LS 4 mens GUSTAF RINT EL. Munster 20 September. Voorleden jaar bood Dr, L.... in deze stad, aan pins WitneLm van Pruissen, een geschrift aan van den beer GusTaaF Rinrew, schrijver van de uitmuntende brochure, getiteld: Cremzns Aveusr Aartsbisschop Heid gebragt en hebben hem in de Goedgekeurd 22-7. "An zijn jonge Vrienden yerhaald, door L. Drsnovet de vierde, herziene en verbeterde uitgave, uit Met Platen." Van Keulen, legen de beschuldigingen van het Prüise sich gouvernement verdedig, door een Protestant, met verzeich van het oog des konings te willen brengen. Eenigen tijd daarna ontving de Doctor eenen officielen brief van den’ minister, waar-in men hem zeide, dat men regt aan zijn goede be-doelingen liet wedervaren, déch dat het onbegrijpelijlx ware, dat een man van oordeel kon gelooven, dat die brochure wezenlijk door eenen Protestant geschreven was en dat er overigens in de geheele Prüssische monarchie niemand bestond, die den naam van Gus-TAAF Rinten droeg. Die zaak ware’ sleehts eene list, waarvan de Propaganda ‘zich bediend had, om brave lieden, zoo als hij, te misleiden, De heer Le.... haastte zich om den heer Rinren, te Koeningsberg te schrijven en ontving tot antwoord, dat hij des te meer verbaasd was, dat men hem zijn aanwezen wilde be-twisten, daar de policie sedert een huisbe Zek bij hei hei afgelegd en zijne papier verzegeld had; dat’s hij ave- rigens wezenlijk Protestant was en te Koeningsberg woonde..Na dien tijd heeft de heer Riyre in’ Bese. ren, een zeer goed geschrevene verdediging van den Aartsbisschop van Gnesen en Posen doen drukken. Ten zelfden tijde is zijn’ aanwezen, -op een: voor em zeer treurige wijze, gestaafd geworden. Hij is voor zijne eerste brochure in regten betrokken en tos gevangenisstraf in een vesting ‘voor een jaar veroors deeld geworden. Intusschen is die straf zelvye°voor hem de bron eener groote vertroosting geworden, Cons scientieuse en grondige nasporingen, hehben hem door de genade Gods tot de kennis der Catholijke waare ennchoot dior Kerk gevoerd, in welke ‘wij hem, benevens Jaconr, als onze broeders kannen begroeten. Hij galinu de be- proeving, die hem wordt opgelegd, des te gemakkel ijker en met des te meer onderwerping san’ den god- delijken wil, kunnen ondergaan, daar hij gevoelen ‘zal, dat ze hem overgezonden is, om hem te suives ren daar hij zich zal’ herinneren, dat hij slechts deelt in het lot van den doorluchtigen Prelaat, dien ‘hij zoo krachtig verded. Igde het Bijvoegml: tay ff a [olay ANP OND? GUN GL 5 Agkondloy Bg_J. J. ARKESTEYN. EN. ZOON, Bockhandelaats Gn ae Dan vinewis ve ta Bostlt j248 *ban de Pers Sehainch inal n averzondets, Kah@iaitesh) oD alse s Sheer “ - int x 7 { a) »Gemeenzame Preken op’alle Zo i} door M. Bonnarp r de elfde Fransche, uitgave verti door een’ R. C. Septemberen nen Feestdagen van het jaar aald Priester, Tweede Deel. Van den Zone den derden Zondag oe Paschen, © | I BTSIDe SFG Yoel 5 team Bale) Romeinsche Geschiedenis, sedert de stichting van Ro aan het einde van het Westersche Keizerrijk, ten é Scholen. Naar het Fransch van A. M. D- G@. ‘Mer meerderd door een’ R.C.:Priester. Kerkelijk Goedg De Lotgevallen van Pausus Cuoppant, bije ws did onal ay’ - t393) -Hetzelfde met gekleurde Platen 5. ak Val nitelnuay “Rives ne — 357 — BIVOEGSEL TOT DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. Van Zaturdag den 26 October 4839. Bit BiyyoreseL wordt aan de Geabonneerden gratis afgezonden DE GROOTE AARTSBISSCHOP VAN GNESEN EN POSEN, ie gedrag des edelen grijärdards, die het voorbeeld — der Bisschoppen onzer eeuw mag genoemd worden, is z00 groot, zoo verheven, dat de geschiedenis -slechts weinige voorbeelden oplevert, die den edelen von Du- win in kalme bezadigdheid, met den onverschrockten moed gepaard, evenaren. Dit gevoelen de vijan- den van het Catholicismus levendig: daarom trachten zij het vertrek des Aartsbisschops van Berlin, dat zij eene v/ugt noemen, te bezwalken, en de wijs- heid van zijn gedrag, waardoor hij het Pruissisch gouvernement noodzaakte, om, of zijne Aartsbisschoppe- lijke regten te eerbiedigen, of, wat het Pruissisch ministerie zorgvuldig had hopen te vermijden, geweld te bezigen, om hem aan zijne kudde te ontrukken, als eene komedie te doen voorkomen; om de stilte en rust te Posen aan onverschilligheid toe te schrijven en den schijn aan te nemen, als ware he Gedrag des Aartsbisschops in de oogen zijner vijanden kinderachtig! Ja, men drijft de onbeschaamdheid en huichela-rij zelfs zoo ver, dat men durft verwachten, dat de Catholijken de handelwijze van het Pruissisch gouverneement met dankbare toejuiching zullen beamen en dat — alleen de Protestanten daarover te onvreden zullen zijn! Ten minste, dit durft men openlik zeggen. — Alle zotheden en tergende beleedigingen, worden op nieuw in ons jammerlijk Handelsblad, uit Berlijn en Frankfurt opgedischt, en dit noopt ons, om opzettelijk de edele grotoid van het gedrag des eerbiedwaardigen grüsseants von Dunin te ontwikkelen, - ‘Toen men in het vorige jaar zag, dat de Aartsbis- -schop zich noch door bedreigingen bang maken, noch door vleijende beloften bedriegen liet, dreef men de thuichelarij zoo ver, dat de koning hem bij eenen minzamen brief uitnoodigde, om naar Berlijn te komen, ' Aartsbisschops zich te ontrusten, men had te zijn om een einde aan de geschillen te maken. In die hoop * Sneide de opregte, geene achterdocht voedende Bisschopnaar die hoofdstad; en nu ontdekte hij, maar te Jaat, dat men hem slechts derwaarts gelokt had, j om hem van zijne diocese te verwijderen en hem van “ijne vrijheid en van de uitoefening zijner bediening te berooven op eene wijze, die aan de lofredenaars van het | Pruissisch gouvernement aanleiding gaf, om op nieuw de zoo lang met tergende volharding, geroemde zacht- moedigheid, van dat gouvernement uit te bazuinen. Gedügeren het gedwongen verbliss des Aartsbisschops ‘te Berlyn, schreef hij eenen brief aan den, koning, die volgens de gewonte van den gemoedelijken Aartsbisschop, den echt Christelijken geest ademde; en dien men nieder vorkommen, also de Aartsbisschop gratie van den koning verzocht had (1). Eerst na het schriven van dien brief, werd het vonnis van het ge- regtshof te Posen aan den Prelaat beteekend; hij protestere, zoo als hij reeds vroeger gedaan bad, tegen de incompetentie van den wereldlijken regter, om hem in zaken, zijne Bisschoppelijke bediening betreftende, te vonnissen; en verklaarde er bij, dat hij, uit dien hoofde, geene gratie verzocht had, noch verzocht kon. Zoo was de nieuwe list weder mislukt en de valschheid der agenten van het Bisdom in de war; het kapittel, even standvastig als de Aartsbis- schop, liet alle brieven en verzocht liggen, zondefé, dezelve, wat men ook dre ‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘‘� Gade of beloof, te will a & openen; zelfs, de. aanschrijvingen van het gouverne ment bleven ongeopend;.nu begon de conscientie teal opzigte geenerlei geweld gepleggd; men verbood hemk.: wel naar zijn Bisdom terug te keeren en zijne bedienning uit te.ogfenen; maar mogt hij zich aan dat ver “(D Zie ons blad van 10 Augustus 1830 bl. 265. worteod Th pel cubic cbt bolvielotunk bod onderwerpen? Stond het niet gelijk met het ver- bod aan de Apostelen gedaan, toen men tien Het pre- diken in naam van den Gekruistenverboden had? De Apostelen hadden zich daaraan niet onderworpen; ze zeiden: men moet Gode meer gehoorzamen dan den menschen; zij gingen met huone prediking voort, fot dat men hen in den kerker wierp en het alzoo onmo- gelijk maakte, hunne zending te vervullen; doch naau- welijks waren j2ij weder béi igen ‘df iz} Wetted en bitins ne taak yoort. == hij vertrok uit Berlin en begaf zich naar zijn Bismarck, naar de kudde, welke de H. Geest hem had toevertrouwd. lijk begrijpen, dat het Pruissisch gouvernement, hem niet in de vreedzame uitoefening zijn er bediening zou laten; maar “hij, “die al de listen van dat gouverne- ment, om den secbijn van zachteid voor ‘de wereld te behouden, “had ‘teeren kenren-, -had -besloten-,-zich-niet langer door huichelarij of list te laten verschalken, maar enkel voor Geweld te zwichten. Zijn meint gelen waren zijn meint geweld, genomen, dat het gouvernement het gouvernement het, met de uitoefening zijn meest laten voortgaan, of er hem met geweld aan ontrukken moest. En wat is er nu te Posen gebeurd# Wij willen hier de vijanden laten spreken, wier berigten door ons Hij kwam op deze wijze in den.ochtend van den 4 dezer te Posen aan. Hij stapte af aan het paleisvandengraaf — Epbusrp Raczynskt, waar een gezelschap van dames en heeren uit den hoogen adel was vereenigd. Spoedig daarna kwam het aartsbisschoppelijke rijtuig, waarmede. de heer von Dunin zich naar de domkerk begaf, alwaar hij de leden van het ka- ‘pittel in volle prachtgewaad aantrof. Voor het hoog altaar knielde hij neder enkuste deszelfs treden, vatte de monstrans, adrukte hetzelve aan zijne borst en stortte daarbij tranen van weemoed. De tijding van de aankomst des Aartsbisschops had zich als een loopend vuur door de stad verspreid, en men ‘snelde'van alle kanten|toe, om zich van de zaak te verge wissen.” Men lette nu vooral op het volgende: » Hij had eenzeer verflaauwd voorkomen en de hem niet ont- gaande’ opmerking, dat hij slechts het voorwerp van nieuwsgie- righeid en verbazing was, heeft waarschijnlijk niet medegewerk om het beuren. Andere gevoelens werden slechts te kennen gegeven door diegen, wier gezindheid bij hem, ‘ten gevolge ‘van derzelver oorsprong, te’ goed bekend was om hem te ‘kun- men verblijden. ‘Ook deze nieuwsgierigheid was spoedig vol- daan, want alhoewel het terstond bekend werd, dat hi den volgenden dag mis zoude lezen, waren gedurende die mis toch ter naauwernood honderd ‘menschen’in"de kerk versche- men (1!!).” ; Als'het'berigt der agnikomst ‘van den Aartsbisschop ‘dich als een Zoopend euur verspreid had, als het éer- stond békend ware’ gewéest, dathij den’ volgenden deg — ‘Mia ‘zou lezen, “zou de’ Pruissische ‘policie wel! vroe- ger dp°de' been ‘zijn weweéest, “ons dit’ te beletten. Te  “die het “Pruissisch ‘gouvernementchem te Beriga: heeft “doen ondergdan, aléchts @en’ edorwerp van’ nieuwsgic- righeld en vesboriten AON Gerace Dei 2 (1) Handelsblad van Donderdag 17 October 1839, ; . (gen adel vervuld, vooral Zio ‘deed “ook de ‘grdote Von Bunt’ » De grootmoedige. grijsaard kon ligte-. zou geweest zijn, is waarlijk al te kinderachtig, om er érnstig Over te spreken. Wij hebben die regels alleenlijk willen afschrijven, om er later aan te herinneren, Laat ons nu zien wat het berigtverder zegt: "Op den 5 October was zijne woning met leden van den hoo- v ¢ ames, welke laatste hoofdzakelyk de kern zijner aanbidders uitmaken (1). Kerst op dezen dag schijnen de authoriteiten zich tot hem te hebben gewend. Men _vernam, dat hij eenen ambtenaar, die hem kwam bezoeken, openlijk ¥érkla@rde zonder ‘verlof vandea koniag ‘zich in Posen te wvinden., een regtstreeks koninklijk bevel te verwachten en den wensch te koesteren-€at men, voor de ontvangst van hetzelve, hem geenen dwang deed ondervinden; voorts zeide hij dat zijne handelwijze aan den Paus was bekend en door Veceelxte goedgekeurd; hij moest dus volgens dien wil han elen."* Wel zeker! Men heeft immer ook in het Hande/s- blad kunnen lezen, dat vele Catholihe Geestelij " Den Paus uitsluitend als hunnen Heer erkennen (2). Men moest dus nach den Aartsbisschop laten zegen, dat hy den witvan den Paus volbrengen moest t In allen gevalle zou die wil van den Paus overreen-stemmen met het gedrag der Apostelen, die zich de uitofenen hinner bediening niet ‘lieten verbieden. Bovendien vernam men, dat de Aartsbisschop reeds den volgenden dag de plegtige inzegening van vele jonge geesteilijken wilde verrigten, en door afgezonden boden een 200 groot mogelijk getal geestelijken uit den omirek- Bi die plegtigheid trachtte te vereenigen; eindelijk, dat insgelijks de quewaiding van het nieuwe altaar van een naburige kerk ten spoedigste Fe geschieden en de ‘adel daarbj talrijk zoude tegenwoor- ig zijn. Van dit alles bediende hij zich als van gelegenheren om een demonstratie der openbare meening tegen de regeringte weeg te brengen, en zich alzoo van het eenig gehoopte. Randhaven; tot dat een optonp of schandaal de Bedocling der partij, verder zou gediend hebben. Dit alles zal de Aartsbisschop toch wel niet hebben verteld; men moet dus de bedoelingen des grijsaards lo zijn hart hebben kunnen lezen, of men handelt zeer vermetel, door hem zulke oogmerken toe te sehrijven, die hij niet had, en hem daardoor, met afschuwelij-ken laster te bezwalken. Daarenboven heeft men immer den Aartsbisschop laten zeggen, dat hij den wid van den Paus volbrengen moest. Welnu, men weet zeiker nog wel, uit de jongste allocutie des H. Vaders, dat de Paus openlik verklaard heeft te willen, dat de Pruissische Catholijken zich rustig in het burgerlijke onderworpen, en dus, zonder demonstratién te maken, of schandaal te gven, zullen gedragen; daar toe heeft de Opperherder hen vermaand; dit weten zi, en zij h ouden zich rustig... men verge ecliter niet te veel van het menschelijk geduld, "t well al- derminst tergende bh al Het is, daarenboven, bij uitstek dom,_eerst te ve tellen, dat de ‘Aartsbissebop, als ware het > mi ere tig was omdat hij bespeurde, dat hij slechts een voc werp was van niewtsgierigheid en verbazing, _-_-_--—-~ 4 ech a) St PMR aes (1) Het is gelukkig dat de Aartsbisschop een grijsaard val jaren is; men zou Ons anders nog wél komen yerteHen 4, Fs Meme sp © alle dames op hem’ verliefd-zija! ~ (2) Zie ons vorig Nw BA eB? fe ath -oaete uichelarij verdragen kan. + re wittie ¥ gelfden man het plan te veronderstellen, om demon- stratién der publieke opinie en schandalen te weeg te brengen. Ook ware daartoe -het oogenblik.zijner aan- komst, of zijne Mis op den volgenden dag beter ge- kozen geweest, dan daarmede te wachten, tot dat de policie hare maatregelen kon genomen hebben, om het een en ander te beletten . Het sprekwoord zegt: een leugenaar moet een goed geheugen hebben. In een Berlijns-berigt, eenige dagen vroeger door het Handelsbiad medegedeeld, leest men hetgeen hi zelf had vooruit gezien (zane arrestatie). MAAR GOK GEWENSCHT, omdat zijn geweten veronirust was, dat hi zijn ambét niet kon vervullen, terwil hi toch ligchamelyhk niet daar-in werd verhinderd (1). ‘Doch de faster zal zich werde wert, dat is de oude deu deu deu lieve -sachteid van het Pruissisch gouvernement is over-bekend; zij heeft veel van de Juliaansche is het intusschen niet gekomen. Men weet niet of hetgeen verder gebeurd.is, geschiedde ngevolge ontvangene bevelen des konings, of dat:het maat-vegelen waren, uit eigene beweging door den’ opperpresident-genomen. Den 6 October, ten 3 ure des morgens (dus weder een werk der duisternis)! begaven zich onderscheidene Staats: Beamten naar het aartsbisschoppelijk paleis. Ongeveer hon- derd man troepen stonden voor hetzelve. In eenige gedeelten der stad zag men ook kavallerie patrouilles kruisen. Was ulks, gelijk te vermoeden is, een maatregel van voorzigtigheid, Qyel zeker! bang behoefde men niet te wezen, dit bewijst het nachtelijk uur dat men gekozen had!) dan schijot dezelve on- goodig geweest te zijn, want {jhoewel er een vreeselijk gedruisch ontstond, hetwelk de ingezetenen van Posen in den omtrek wakker maken moest, bleven echter allen rustig in hun ‘bed.” Dit is weder ongelooflijk dom! eene nieuwsgierige — bevolking, die op het gerucht van de aankomst des Prelaats, van alle kanten toesnelt... biijft niet rus- tig tejbed liggen, jals zij een vreeselijk gedruisch hoort, - dit_is menschkundig zeker. Men moet hier dus, voor dat rustige te bed blijven,  deur van het Aartsbisschichke paleis, waarmede zich het geklop bijna. Niemand deed open, ‘hoewel het geklop bijna.een half uur voortduurde. Rindelijk ‘besloot men, de paneelen der deur te verbrijzelen, schoof al- goo de grendels terug en stond nu binnen in het paleis. Kene | oude meid vertoonde zich, bad echter slechts dat men zonder 4 ‘haar tot ‘haren Heer zoude gaan. Aan de bovenste:glasdeur | es corridors klopte men wederom vruchteloos en opende de- | zelve op gelijke wijze. Apeieatd anes phen -- - _ uF v. ° S @ Handelidiad)van den: Qctobers Alp. ieuas ‘ 4 Noemt. men dit eene commedie? Te lang had, men op zachiheid gezwetst; te lang had.men.gesnorkt over de urijheid, welke den Aartsbisschop gelaten werd; te lang had men hem om den tuin geleid; men had hem de verguoning, om naar zijne diocesen terug te keeren, geweigerd;. hij mogt niet Janger de.speelbal eener gehuichelde zachtheid wezen, of den, schijn geven van zwakheid; hij moest ‘het zachtheid huichelen-de gouvernement noodzaken,, om openlijk nieuwe bewij- zen van deszelfs despotiek:geweld, ook te 2ijnen opzigte, te geven! Hij was naar Poeen teruggekeerd, om niet te zwichten,, dan woor geweld! Giedaar een trek van de verhevenste grootheid, die den Aartabis- schop van Posen.tot den rang der grootste mannen verheft, en die, in eenen grijsaard, schier zonder voorbeeld ig, » In dezen geest is het verdere voorval karakterestiek. (Ja, zeker! Apostolisch » Karakterestiek). De politie-directeur tradete voorschijn en gaf hem zijnen Jast te kennen om hem onverwijld naar Berlyn terug te voeren. De Aartsbisschop deed wich hierop door zijne bedienden in alle gemakkelijkheid aan-kleeden en verscheen vervolgens, Loogst bedaard. met reverende, sjerp en kruis in stede van reisgewaad, in het voorvertrek, werwaarts de ambtenaren zich tot op dit oogenblik hadden verwijderd. (Hoe beleefd!) Hij zeide het bevel tot wegvoering niet zoo snel te hebben verwacht, en wees twee rollen goud, welke zijne zuster hem zond, terug met de woorden: “Wie mij vangt kan mij ook onderhouden.” (Welk een edele trek! O, -von ‘Dunn! hoe groot sijt gij!) Hij gaf den wensch te ken-nen, om van zijne zuster Mej. Scuoxastica von Dunin afscheid te ‘nemen. Deze trad daarop binnen, wierp zich aan zijne yoeten en liet tot op zijn vertrek veel ongerustheid blijken. Nad beide een tijd lang haddengesproken, gaf hij zelf aan de amb tenaren te kennen, dat de gendarmen konnen, en wilde er niets van weten, toen men hem betuigde, dat men slechts met de aan zijne jaren en zijne waardigheid voegende toegefelijkheid (!!) wenschte te werk gaan. » De wereld zal zien, dat ik met geweld wordt weggevoerd!” riep hij uit, en voegde er, onder het toetreden naar. ‘Dit den de Apostelen ook niet. Men zou 200 iets welligt geweld heben: en de spijt, omdat de Aarts- Aristoph, aan:den -eenen kant, niet gaen- wilde, voor dat mea geweld deed en hem aantastte, en aan den anderen kant, door zich ‘tegen dat geweld niet te verzetten, aan het gouvernement de gelegenheid ontnam, om zijn verzet als eenen-nieuwen grond van beschul- diging te bezigen, schijnt zeer duidelijk te blijken, “4 » Hen; jeder, Mje, den heer Yon, Dunn 9p dit oogenblik heeft aanschouwd, moet zich hebben overtuigd, dat de ultramontanen in hem een bysonder ondienstig werktuig voor hunne oog merken hebben gekozen.” Een ernstig antwoord verdienen zulke zotheden niet! — De zaak der Ultramontanen, dat wil hier zeggen: vyanden van alle schisma, die aan de wereldijke magt nooit het regt om in of over de Kerk te heer schen, zullen toekennen, hebben alle reden, om den goddelijken Insteller der Kerk te danken, dat Hij a An eenen zwakken griszard den schier bovenmenschelij- ken moed schonk, dien Mgr. von Dunin, met een zoo verhevene wijsheid paarde, dat de nageslachten er zich over verwonderen zullen! Men is eet: in de rijtuigen, de directeur van politie plaatste zich bij den heer von Dunin; een detachement huaz- ren vergezelde hem een einde weegs. Men verneemt, dat de prelaat gedurende de reis opgeruimd en spraakzaam is geweest.” Geen wonder! De Catholijke Bisschop had sijnen pligt, op eete voortreffelijke wijze vervald; de vijanden van zijn gelöst, de onderdrukkers van zijae Kerk, had- den geweld moeten plegen, om hem van gijne kudde af te scheuren; Aa werd waardig geacht, om voor den naam van zijnen Heer versmaadheid te ligden! Hoe kon hij dan anders dan opgeruimd wezen? Maar de berigtgever schijnt hier zich niet meer te: herinneren, wat hij vroeger gezegd had, of moet den mensch zoo weinig kennen als een kind, dat nog gee- nerlei ondervinding heeft. Hier had een zeer verflaauwd voorkomen en de hem niet ontgaande opmerking, dat hi slechts het voor-werp van nieuwsgierigheid en verbazing was, heeft WAARSCHIJNLIIK NIET MEDEGEWERKT OM HEM OF TE BEUREN. Daarenboven heeft men hem ook de bedoeling aangetijgd, om eene demonstratie der puhliche opinie en schandaal te bewerken; en die man, die slechts nieuwsgierigheid en verbazing yond, waar hij teedere belangstelling mogt verwachten; wiens. Plan verjedeld was, die grijskard, dien men, in den nacht van de hem zoo noodige rust had beroofd, is, nu de agenten van een brataal dispotismus hem weg- }{ yoeren, OPGERUIMD EN SSPRAKZAAM!! ee Als men nu het medegedeelde berigt van alle ongerijmde wartaal en even ongerijmde vermoedens ont- daan, met aandacht leest, dan gevoelt men zich door- drongen van eerbied, jegens den grooten opvolger der Apostelen, die tranen van weemoed stort, als hij de trappen van het altaar zijner hoofdkerk kuscht, en de heilige Eucharistie aan zijn harte drukt: en die, uals hij gevangelijk wordt weggevoerd, gedurende de reis opgeruimd en spraakzaam is, in de verblijdende overtuiging, dat hij, door zijn gedrag, de hnichelarij der vijanden van het Catholicismus voor de oogen der geheele wereld, op nieuw ontmaskerd heeft! Vroeger had hij gezegd: contrast. Van verdrukking, glansrijk weder op, en  weder stoff, tot eene curieuse cronijk leveren, die wij dan ook even als in het vorige jaar niet verzuinen zullen op te stellen. Volgens het Handelsblad van vrijdag 18 October, is Mgr. von Dunin, die men naar de vesting Kolberg heft vervoerd, den 8 October aldaar aangekommen. Hij wordt er weder even als te Berlin met de achting aan zijne waardigheid verschuldigd, behandelt en geniet er alle mogelijke vrijheid...! Welk eene huichelarij | Terwij! de Catholijken van Nederland zich dank: baar verheugen, over het e/f honderd jarige Jubilé, dat zij eerlang, gedurende veertien dagen, vieren zullen; omdat de Apostel en eerste Bisschop van Nederland, die door zijne prediking, en die zijner meds gezellen, een groot gedeelte onzer Heidensche yoorva- deren tot de omhelzing van het Christendom heeft gebragt, en tevens onderscheidene gedeelten van het te- genwoordige Pruissen tot het Catholijke geloof heeft bekeerd, komt het Handelsbiad (1) ons verhalen, das men in Mark-Brandenburg op den 1 November, dat is, op den somberen dag, dien de Catholijke feest van alle Heiligen en te Berlin op den 2 November, dat is, op den somberen dag, dien de Catholijke Ke Kerk heeft ingesteld, om op eene bijzondere en plegtige wijze voor de overledenen _ tevbidden, het derde eeuwfeest der invoering van _ Lutruers nieuwe Evangelicleer, met grooten op het derde eeuwfeest vieren, der Luthersche, dat is menschelijke Evangelieleer, die door de invoering eener nieuwe koninklijke, dat is, even menschelijke Evangelieleer, onkenbaar ge- worden is niet alleen, maar in zijne gefrouwe aan- hangers vervolgd wordt! — En wij, Catholijken van Nederland, zullen het elfde eeuwfeest vieren van de verkondiging der Apostolische leer, door den H. Wiz- ‘LIBROBUS en zijne m dearbeiders, in ons vaderland: en in die Evangelieleer, is, na elf honderd jaren, nog geenerlei verandering, geenerlei wijziging geko- men, omdat zij goddelijk, dat is, onveranderlijk is; en die Catholijke Evangelieleer, beurt, in ons vaderland van deszelfs Apostel’, in Engeland het Grain hoofed, na bijna drie eeuwer Nommer 44, — 361 — CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST+-, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit gesegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hi:.. Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat 2 éen tun gelijk wi.s.ess En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my gelooven sullen: opdat ry allen éen zijn, gelyk Gy, Vader, intiny en ik in Uz dat <i ook in ons mogen een xin, opdat de wereld geloove, dat Gij my gegeven hebt. En tk heb hun de heetlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zi touden éen zijn, gelijk wy ook één tijns Ik in hen en GY in my, opdat ti volkomenliyk éen zijn: en dat de wereld wete, dat Gij my gézonden hebt. JOANN. XVII, Op é dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en bij de yoornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; het half jaar Of kwartaal, naar evenredigheid ; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave ; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brieven sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. % DE KERK EN DE STAAT. BD. hedendaagsche politik, tracht overal de Kerk an den invloed en het tozigt van den staat te on- derwerpen, waardoor eene verwarring ontstaat, die ges schikt is, om overal de rust en het geluk der maat- schappij te storen; want de Kerk, is nit hoofde has rer goddelijke agnding en den goddelijken last, om alle volken te onderwijzen en hen de bevelen des Heeren te leeren onderhonden, volstrekt verpligt te reclameren tegen datgene, wat zij niets anders, dan als usurpatie hater goddelijke regten beschouwen kan. Zij is dus in oppositie met de gouvernenienten, die de volledige vrijheid van 4iodsdienst en onderwijs niet alleen wil- Jen beperken, maar die den Godsdienst willen regle- menteren en het onderwijs beheerschen. — ; De Kerk leert nog hetzelfde, wat de eerste Apos- telen geleerd hebben: Onderwerping aan allée door God gestelde magten en diensvolgen's, de onderwerping loovigen aan de burgerlijke magt, in burgerlijken, en gehodrzaamheid aan de ‘Kerk, in ges- telijke zaken : terwijl de politik wil, dat men zoowel ih geeetelijke als in burgerlijke zaken, aan het burgerlijk gezag tab re zal; dat is, zij wil den Godsdienst en het onderwijs tot takken van administratie des gouvernements maken en benoemd daarom ministers van eerediensten en ministers van onderte wijs; hetwelk even ongerijmd is, als wanneer het A-postolisch Opperhoofd der Catholijke Kerk, voor de orderscheidene koningrijken en staten, Prelaten van binenlandséhe betrekkingen van soch zoghalten, en enz. zou willen benoemen, Op die wijzé berooven de gouvernementen zich van den steun dien de Kerk, waar zij vrij is, aan ieder gouvernement kan geven, daar de volken nooit groveter eerbied voor de Kerk hebben, hare voorschriften nooit zorgvuldiger naleven, dan wanneer ze overtuigd zijn, dat zijn werkelijk geheel vrij en buiten allen weiden invloed is. vinding heben aan de volken geleerd, dat zoogenaame de staatskerken, gedrogtelijk inrigtingen zijn, die geenen anderen gtondslag hebben, dan een wankelend menschelijk gezag en dat dusdanige kerken weldea de verachting der volken moeten verduren en zich ein* delijk in verschillende sekten, die zich van haar af+ scheiden, ontbinden. Aan den anderen kant zal eene regering, die zich met de zaken van den Godsdienst will bemoeijen en vooral die invloed wil uitoefenen op de benoeming der kerkelijke overheden, overal he verhoeden te weeg brengen, dat zij den Godsdienstx )~ whey ts 2 NOVEMBER 1839 De geschiedenis en de onder ;// ~ wh é AS 'S Oi — 362 — aan hare oogmerken wil dienstbaar maken en dus wan- trouwen jegens hare bedoelingen, doen ontstaan en le- vendig houdene Op die wijze, zal eene zoodanige re- gering, noodwendig zich zelve hatelijk maken, de Bisschoppen en kerkelijke Overheden in minachting brengen en den Godsdienst van zijnen heilzamen in- vioed berooven. De Kerk zou hare goddelijke zending miskennen, als zij tegen dusdanige gedrogtelijke ongerijmdheden niet reclamererde: de Godsdienstverdedigers, zouden dien naam niet verdienen, als zij niet, bij iedere gelegenheid het anti-Catholijke suprematie - stelsel van den staat, met nadruk bestredens — Eene regering, welke zich de suprematie aanmatigt, geeft alzoo daar-door zelve aanleiding, tot eene oppositie, die men te vergeefs door verbodswetten en censuur, zal trachten te onderdrukken. De ondervinding heeft zoo dui-delijk geleerd, wat afhankelijke kerken zijn; alle Catholijken zijm zoo innig overtuigd, van de volstrekte noodzakelijkheid der vrijheid hunner Kerk, dat het onverbeterlijke dwazen zijn moeten, die van het su-prematie-stelsel nog eenig heil voor de gouvernemens ten kunnen verwachten. Eendragt, vertrouwen en te-vredenheid, zijn daarbij niet mogelijk. Dat de staat aan de Kerk, het bestür zich zivel, over hare inrigtingen en wetten, geheel over-late: en in dat geval, zal de Kerk altoos de getrouw-ste en magtigste geallieerde van den staat zijn: in het tegenovergestelde geval, zal de Kerk, als oppositie voor de regering geducht, of als slavin door de volken veracht worden. IS HET APOSTOLISCH VOORSCHRIEFT VAN ONDERDANIGHEID AAN DE BURGERLIJKE O-VERHEID STRIUDIG MET HET OPENBAAR MAKEN VAN VERKEERDHEDEN EN ON-REGIVAARDIGHEDEN, DOOR DE BURGERLIJKE OVERHEID BEGAAN? Om deze vraag wel te beantwoorden, moet men de onderwerping en gehoorzaamheid aan de burgerlijke of menschel overheid, geene andere, dan de onderwerping in burgerlijke of menschel. Like zaken, beveilt. Zoo die burgerlijke overheid wil verbieden, wat God bevolen heeft, of bevelen, wat God verkoren de Apostelen ronduit: men moet God meer gehörzamen dan den menschen. Niets. is er, waartegen de Apostelen sterker waar- - schuwen, dan tegen scheuring en verdeeldheid: om deze te verhoeden en de eenheid des gelöst onder de Christenen te behouden, heeft de goddelijke bouw- meester der Kerk aan haar die inrigting gegeven, die, gedurende meer dan achten eenwen, hare eenheid a gehandhaafd heeft, en bestendig werkzaam is, om al- len tot die eenheid te brengen. » Hij zelf (Jesus Curistus) heeft sommigen tot Apostelen, sommigen tot profeten, anderen tot verkondigers van het Evan- gelie en anderen tot herders en leeraars gegeven.... Tot dat wy allen te zamen komen tot de eenigheid des gelöst....”” (Epuese IV; 11 — 13). Niet slechts volgt hieruit naturwiss, dat de Christenen, om tot de eenheid des gelöst te ko-men, aan die Apostelen, en andere door Jesus Curisrus gestelde kerkelijke overheden, onderwerping en gehoorzaamheid verschuldig zijn, maar het is een stellig bevel van den grooten Apostel Paulus: “Weest uwen leidsmannen gehoorzaam, en zijt hen onderda- nig: opdat zij, die over uwe zielen waken, als zullende rekenschap ‘daar van geven, hetzelve met vreugde mogen doen, en niet al zuchtende.” (Hepr. XIIL: 17). Maar als nu de voorschriften der Apostelen en herders strijdig zijn, met die der menschelijke overheid, wat dan? Dit kan voor Christenen, niet twijfelachtig wezen: men moet God meer gehoorzamen dan den menschelijke overheid! En hoewel de H. Pautus ons leert, dat er geene magt is dan van God; en, diensvolgens, z00-wel de menschelijke overheid, als de geestelijke overheid van Godelijke instelling is, zoo volgt uit den aard der zake van zelve, dat de menschelijke of burgerlijke overheid. In menscheli-ke en burgerlgke za-ken en de Geestelijke Overheid in geestelijke zaken moet gehörte worden; en dat de laatst gemelde wegt heeft, om zulks te vorderen, daar zij alleeir re-kenschap van de zielen zal moeten geven. 