Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
J. J. ARKESTEYN EN Zoon te sais + 49h CHEZ, een Bremer van geboorte, die uit louteren Gods- dienst-iver Priester geworden en onlangs gewijd is, als Herder daar henen, De gereformeerde gemeente is te P/et- tenberg zect klein, die der Catholijken reeds grooter en zullen er misschien ‘naar redelijke berekening in de eerste jaren wel 12 en 15 kinderen afvallen, die anders lutersch zouden geworden zijn. Aanzielijk begint de gemeente reeds door een aantal Catholijke fabriek-arbeiders te’vermeerderen, omdat er nu Catholijke Godsdienst-oefening gehouden wordt. Maar verbeeldt u nu mijne heeren! dat in de Kerk nog geen tabernakel, geen ciborium, geen predikstoel, geen banken, geen rokuloren, geen kast voor misgewaden (die er 5 half versleten aanwezig zijn) en geen kerkhof te vinden zijn; noch eenig fonds voor het onder- houd eens kosters, en tot aanschafling van Catechismus- sen voor arme kinderen, en het den heer Pastoor bijna aan alle huis Ran enthreit. En den vermeidenen ik bij menschen van een opregt christelijk gevoel en medelijden, hier niets bij te voegen te hebben om de van UEd. verzochte hulp en medewerking om eene inzameling door uwe Stemmen te openen, te verkrijgen. Ik vertrouw gerust niet vergeefs verzocht te hebben, en verzook vriendelijk te mogen weten of dit zal kunnen geschieden wanneer ik mij bemoeijen zal dadelijk eenige geden op te zenden tenzij UEd. mogt beter achten, dat ook bij mij even als aan uw bureau de milddadige giften tot dit doel zou kunnen bezorgd worden, in welk geval iik mij is ingeckomen. of ae Terwijl ik in afwachting van uw antwoord mij in de strelende hoop op een gunstig effect, met achting onder-teekene, sie UEdw, Dienaar, Me oi G..B. TEN POL, Adyoc. en Notaris te Ootmarsum. ~ ce” : i tiie | % Wij hebben den heer Ten Por aanstonds van onze be- | reidvaardigheid verwittigd en zullen ons dan ook op nieuw met de inzameling van liefdegaven voor de nieuwe Ca- tholijke gé¢meente te Plettenberg volgaarne belasten, voor zoo verre die nict gemakkelijk regtstreeks aan den heer en Mr. G. B. ren Por , advocaat en notaris te Ootmarsum sakeee mogten kunnen worden bezorgd. ee 7 i. F —_ ~ S135: a 26 SEPTEMBER 1840. Nummer 39. = wey WRARARAAAAUEANAUM, WVUDDE VRARBAARESD VUTEC CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER Godsdiceust, Staat-, Geschied- en Letterkunde. Als Jesus dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hii: ..... Heilige _* Vader bewaar hen, die Gij mij gegeven hebt, in wwen naam; opdat zij één zijn gelijk wij .... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen , die door hun woord in mi gelooven zul- len : opdat xij allen één zijn, gelijk Gij , Vader, in mij en ik inU: dat aij ook in ons mogen één zijn, opdat de wereld geloove, dat Gij mij gezonden hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gij mij gegeven hebt: opdat xij zouden één zijn, gelijk wij ook één zijn. Ik in hen en Gy in mij , opdat xij volkomen één zijn: en dat de wereld wete, dat Gy mij gezonden hebt. Joann. XVII. Her eureav van pe CATHOLIJKE NEDERL. STEMMEN , 1s 2 GRAVE, (Becersnenstraat, B. No. 28). Op dit blad, ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij de voornaamste Boekyerkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar; bet half jaar of kwartal, naar eyenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kun-nen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Re-dactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 centen den regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren ‘aan het Postkantoor te Antwerpen. Martinus Dontz, door de goddelijke barm- hartigheid en de gratie van den heiligen Apostolischen Stoel, Aartshisschop van Gnesen en Posen, geboren legaat, ridder der orde van den rooden adelaar, dan de geheele geestelijkheid der Aartsbis- dommen van Gnesen en Posen, zaligheid in den Heere! geliefde Broeders in Jesus Curistus, niemand uwer, gewisselijk is het onbekend, welke gevolgen voor ons zeer onlangs de zaak der huwelijken tusschen Catho- ijken en oncatholijken heeft gehad en tot welk punt die oppositie tusschen de wetten en discipline onzer kerk en de wetten des koningrijks zijn gebragt geworden. Gij betreurdet ons onze ballingschap buiten het gebied onzer Aartsbisdommen, over welke wij, door de goddelijke you’ gesteld zijn en dien jammerlijken weduwen staat, die niet alleen u bedroefde, maar ook de geloovigen, welke aan uwe geestelijke zorg zijn toevertrouwd. Doch hoewel onze bitterheid en onze droefheid zeer groot waren, ren wij niet alleen den moed Niet, in de hoop dat die noort de bedroefden van harte verlaat, troost aan 1 zou toebrengen, maar ook vol van vertrouwen aard dier zaak zelve en in de geheele zuverheid Posen verschenen, in welke wij naar billijkheid de plig- onzer conscientie, hadden wij er nooit aan getwijfeld, dat de goedertierenheid van zijne koninklijke majesteit ons vergunnen zou, tot u weder te keeren. Wat wij zoo vu- riglijk gewenscht en gehoopt hadden, heeft zich verwe- zenlijkt. Niet alleen was onze zeer goedertieren koning, wiens dood in dien tusschentijd voorgevallen, ons opreg-. Telijk bedroefd heeft, op het punt, om onverwijld aan onze van hunnen herder beroofde schapen weder te geyen, maar ook zijn zoon die hem is opgevolgd, de doorluchtige koning, die ons tegenwoordig bestuurt, heeft niets verzuimd, om aan onze verslagenheid en droefheid een einde te maken, dat wij zoo zeer verlangden. Und- daad, zijne kovinklijke majesteit heeft ons, bij zeer goe- dertierene brieven, die hij ons reeds onder dagteckening van 29 Julij dezes jaars heeft doen tockomen mildelijk de vergunning verleend, om tot u weder te keeren. Ge- lijk het in onze wenschen lag, zoo om in uw midden de pligten onzer bediening te vervullen, als om u voor ons zoo aangenaam bijzijn te genicten, hebben wij onze reis bespoedigd en op den dag der transfiguratie van onzen Heer, zijn wij in de Cathedrale Kerk van ons Aartsbisdom ten der godsvrucht vervullende, den almagtigen God ge- dankt hebben voor onze bevrijding en voor ons behoud en van Hem alle soorten van heilen voorspoed voor zijne ko- nink Like majestät, wenn welwillenden en minzamen geest, ten onzen opzigte wij ons altoos zullen herinneren en voor. Zijn geheel doorluchtig huis hebben afgesmeekt. Dien pligt Ob ASF Sas 1 Pm. - Sse. =. Verwandte hebend, konden wij tevens niet nalaten, u, zeer geliefde Broeders in Jesus Curistus! Die onze mede-helpers zijt in den wijngaard des Heeren en de deelgenoten onzer smarten en vertroostingen, u vaderlijk te vermanen en in conscientie te verpligten, om, terstond bij den ontvangst dezer letteren, zoo gij het nog niet gedaan hebt, op aanstaande zondag, of op eenen anderen feestdag, den lofzang van den H. Amprosius, het Te Deum 5 tot dankzegging te zingen. Daarenboven zult gij de geloovige onderdanen van Curistus vermanen, dat zij, met ons, alle weldaden en allen voorspoed, voor zijne koninklijke majesteit afsmekendé, in de vervulling hunner pligten, jegens hem, zoo uithofde van den Gods-dienst, als om voor God eene zuivere conscientie te hebben, zich ware onderdanen toonen en de grootste zorgvuldigheid in acht nemen, door de werken, waartoe zij gehouden zijn om zich meer en meer de welwillendheid en mildheid yan zijne zeer goedertiere majesteit waardig te toonen. Daar ten gevolge van onzen terugkeer, de ourzaken, om welke wij gemeend heben, zekere magten onzer ka-. », pittels te moeten beperken, betrekkelijk het diocesaan be- heer, hebben opgehouden, haasten wij ons u te verwit- tigen, dat de gemelde beperkingen thans geheel en al zijn opgeheven , en dat zoowel de algemeene administratie der beide Aartsbisschoppelijke Diocesen, als de jurisdictie, betrekkelijk de geestelijke uitspraken, door ons in, der- zelver primitieven staat hersteld zijn. Doch daar het niet anders zijn kon, of daaruit moesten eenige ongelegenheden yoortvloeijen, hetzij voor u zelven, hetzij voor de paro- chianen, die gij bestuurt. Zult gij, voor zoo veel zulks van u athangt, de grootste zorg hebben, om dezelve te doen verdwijnen, en u met den grootsten ijver, waar zulks noodig zijn mogt, tot bemiddelaars te stellen. Ook in dit opzigt vermanen wij u vaderlijk, om, zoo de vre- de en de eendragt ergens mogten zijn geschokt geworden , tusschen de parochianen en de andere Christenen niets te --verzuimen, ten einde dezelve , door gepaste middelen, te herstellen. 5, Doet, u in alles aan de liefde houdende, zelven, en beyeelt aanallen, die aan uwe zorgen zijn toevertrouwd, te doen, hetzij ten opzigte uwer parochianen, hetzij ten opzigte der andere Christenen, alles wat regt en billijk en in harmonie met onze allerheiligste Religie is. Hebt gelijktijdig voor oogen, dat gij allen nijd, en alles, wat en discipel van onzen Heer Jesus CurisTus onwaardig is, van u verwijderende, u jegens hen, die andere geholosbegrippen volgen, gedragen moet, en ook uwe parochianen zich moeten gedragen, op eene wijze, dat gij, met blijdschap van harte, gehoor gevende aan de wen-schen van onzen zeer menschlievenden en milden koning, niet in het minste moogt te kort schieten, en nicts doen mogt, *t welk u zou verdacht maken van booze en kwaad-willige bedoelingen. Meer regtstreeks tot de zaak komende, welke aan-leiding heeft gegeven tot de gebeurtenis, waaraan wij herinneren, of tot den twist over de gemengde huwelij- Kälte, bevelen wij u het volgende in acht te nemen: Daar de burgerlijke wet u verbiedt in die soorten van huwelijken van de nieuwe echtgenoten yoorwaarden te vorderen, welke onze kerk gewild heeft, zoo met berekking tot de gevaren, door welke. de Cathalijke echtgenoot bedreigd wordt, en dat die voorwaarden, al waren zij gesteld en toegestemd, verklaard worden noch kracht, noch waarde te hebben; ten einde, diensyolgens de mocijelijkheden en ongelegenheden te vermijden, die gij op u zoudt kunnen laden, onder het gebied der gemelde wet, en de wet en de practijk onzer kerk raadplegende, moet gijzelven niets doen, waardoor gij schijnen zoudt daaraan uwe goedkeu- ring namens de kerk te geven. Daarom wachten wij ons van te vergeten u de verzekeren, te geworden dat volgens de verklagende van zijne konipk-lijke majesteit, die ons is medegedöde geworden, en volgens de voorschriften der burgerlijke wet (pars II, tit. XI, § 442) gij geheel en al vrij zijt, en het u geenszins verboden is, zooals wij hebben aangewezen, uwe assistentie als ook iedere godsdienstige verrigten te weigeren bij de huwelijken van dien aard, en dat niemand het regt heeft, om u op eenigerlei wijze te verpligten tot het geven yan rekenschap van de redenen, die er u toe bewogen hebben. Daarenboven zullen wij aan den heiligen apostolischen stoel, de handelwijze berigten, die wij gemeend hebben u te moeten voorschrijven, betrekkelijk die soorten van huwelijken. U bevelende, deze dingen na te komen, meenen wij het onnoodig te zijn, u door vele woorden te yermanen om u voorzigtig en waakzaam te toonen in dit gedeelte uwer pligten, om alle uwe zorgvuldigheid aan te wenden, voor- namelijk door het onderrigten en catechiseeren uwer pa- rochianen, en vooral door het opvoeden van de Catholijke jeugd, wier Geestelijke Vaders gij zijt, u het voorbeeld herinnerende van onzen Zaligmaker, voor alles uwe zorg aanwendende dat uwe parochianen, voor zoo veel doenlijk is, de Catholijke religie grondig kennende en begrijpende, niet alleen hun leven naar derzelver voorschriften regelen, maar zich ook gewennen om in alles te gehoorzamen aan hunne Kerk, wier kinderen ze zijn. Zoo gij dit alles met den grootsten godsdienstigen ijver volbrengt, hopen wij, dat gij vele moeijelijkheden zult vermijden, die gij tot hiertoe, maar al te dikwerf ontmoet hebt, zoo ten opzigte van velerlei andere verpligtingen, als ten opzigte der gemengde huwe- lijken Dat God, van wien alle goed voortkomt in u zijne genade vermeerdere, u doe overvloeijen in alles wat strekken kan tot uitbreiding der Christen-gemeente en tot uwe Zigheid als ook tot de zaligheid van hen, die uw woord hooren. Opdat gij daartoe door de vereeniging onzer krachten, gcraken moogt, geven wij u,, ten blijke onzer genegenheid te uwaarts, met liefde onzen apostolischen zegen, - 5, Gegeven te Posen, in onze Metropolitaan-Kerk den 27 Augustus 1840.” Frater, qui adjuvatur, a fratre, quasi civitas firma, et judicia, quasi vectes urbium. Prov. XVIII. 19 Vereenigen zich vele menschen tot een bepaald doel, onverschillig of zij daarbij het tijdelijk, of het eeuwig welzijn hunner medemenschen, of beide te gelijk beoogen, in elk eval zullen zij door verstandige zamenwerking, door onderlinge deelneming  op ziel zelven staat: — Vaeh soli! wee! den mensch, wien de hulp van zijnen medemensch ontbreekt! Maar gelukkig zij, die zich met anderen tot hetzelfde doel vereenigen, gemeenschappelijk werken, ondersteuning, troost en dienstvaardigheid van hunne naturgeneoten ondervin-den; — ze zijn sterk, als eene met vestingen omringde stad, ut civitas firma, et vectes urbium. Prov. XVIII 19. De Catholijken der Neder/anden schijnen dit niet te waarøren, of te begrijpen, althans niet zoo goed te begrijpen, als onze protestantsche broeders, die, waarlijk, in dit opzigt zeer verstandig handelen. Deze vormen allerlei genootschappen, zij hebben de waarborg-vereeni- ging voor arbeiders en werklieden, in de maatschappij der bevordering van onderstand en voorlichting, het beruchte nut van ’t algemeen, — verschillende tractaat en bijbelgenootschappen enz. enz. daargesteld; en wij, mijne be minde gelösgenooten, verzuinen de oprigt van Catholijke maatschappijen, of sluiten ons binnen enge kringen, die wegens het onbeduidende van derzelver omvang zelden iets großen oder onderen. Het Broederschap van den HH. Geest, het welke is opgerigt, zoo wel om de bekeren der ongeloovigen te bevorderen, als om de evangelie-verkondigers onderen, en het fonds voor minvermogende studen- ten in Gelderland, zijn de-eenige mij bekende inrigten der Nederlandsche Catholijken, door welke zij op eene maat-schappelijke wijze het eeuwig en tijdelijk welzijn hunner medemenschen trachten te bevorderen; ofschoon een ieder, die met derzelver werkkring bekend is, gereedelijk zal toe-stemmen, dat deze en dergelijke broederschappen van zuvergodsdienstigen aard, hoe loffelijk zij overigens ook mogen wezen, slechts middelbaar. Mijne klagte tegen ons zelven is derhalve niet overdreven. Reeds voor twee jaren hebben de Catholike Nederlandsche Stemmen hetzelfde met den meesten nadruk gezegdonder de rubriek: "Wat doen wi 2 en daarbij verständige en geleerde mannen uitgenoodig, om hunne gedachten mede te deelen, betrekkelijk een plan van doelmatige zamen-werking van allen, die het wel meenen met de waarheid, van welke de Kerk des levendigen Gods, de bewaard-ster en tevens de kolom en steunpilaar is. Dan wat heeft deze uitnoodiging gebaat? Welligt is daardoor de veree-niging van Friesche Priesters naauwer verbonden. Maar heeft dezelve de gewenschte vruchten opgeleverd? geenzins? In Neérlands hoofdstad is onlangs door cenige menschlievende mannen de proef genomen, om kleine verhandeligen over godsdienstige onderwerpen voor een’ geringen prijs uit te geven en te verspreiden. Algemeen verheugden zich de Catholikken over dat nieuwe tractat-genootschap. Deszelfs plan was schoon, de vooruitzigten veel heil belovend; doch naauwelijks wa-ren uit het zelve drie werkjes, — deaalmoes, de eeuwige waarheid, bemint uwe vijanden, — voortgesproten, of he pas begonnen werk viel in duigen. Zeker omdat de geachtte uitgevers dier traktaatjes zedelijker wijze alleen en op zich zelven stonden, werd het boven vermelde vaeh soli oon hen toepasselijk, en mitsdien is ook ditmaal ons verlangen naar heerlijke vruchten, welke voedsel moesten leveren aan goede zeden, deugd en godsvrucht, deerlijk te leur gesteld. Zoo gaat het met bijna alle onze proeven. — Heeft voor eenige jaren de Mentor, een verdienstelijk tijdschrift niet het zelfde droevige lot ondervonden? Is de uitgave van het Haagsche godsdienstig-, letter en geschiedkundig Maandschrift niet zeer spoedig tegen aller verwachting gestaakt? De Uitspannings-lectuur houdt zich met moeite stande, de Kleine Nederlandsche Bibliothek. Dor den Weleerwaarden Heer Horpermans, is te jeugdig, om over dezelve ons oder dezelve ons oder dezelve ons oder dezelve, te vellen, terwijl de Godsdienst-yriend, welke een twee en twintigjarig bestan telt, een kele, maar roemvolle uitzondering maakt, hetgeen welligt aan onbaatzuchtigheid en buitengewone opofferingen des schrijvers moet worden toegeschreven. Wanneer onze Nederlandsche gelöstgenooten naar ons woord luisteren, zich naar het voorbeeld van hunne protestantsche broeders in maatschappijen en genootschappen vereenigen, dan, en dan alleen, zullen voortaan hunne ondernemingen beter gelukken, en om eens bepaald iets te noemen, — een Catholijk nut van ’t algemeen kunnen daarstellen. — Immers te midden eener bevolking van ruim een millioen Catholijken zal men ligt eenige honderden men- schen-vrienden opspeuren, die, zoo als duizende lieden jaar- lijks ten*behoeve van het heryormd nut van °t algemeen aan de hoofd-directie van hetzelve, te Amsterdam geves- tigd, / 5.25 betalen., niet weigeren, om alle jaren eene dergelijke bijdrage belangloos af te zonderen, ten cinde daar- ‘door aan eene gedachte Catholijk Directie of Commissie, de noodige middelen te verschaffen,, welke vereischt wor- den, om niet alleen voortdurend nuttige werkjes te doen drukken, en, des verkiezende, gravis te verspreiden, maar ook belangrijke boekwerken, welke de waarheid in het hel- derste Licht stellen zer goedkoop uit te geven, en voorts langs alle andere wegen, welke men dienstbaar oordeelt, bet rijk van Curistus uit te breiden. Daarbij_behoeven zij het 291 art. van Napoieon’s strafwetboek niet te vree-zen. Het luidt letterlijk; — 316 — Nulle association de plus de vingt personnes, dont le but sera de reunir tous les jours ou 4 certains jours Marqués pour s’occuper d’objets religieux, littéraires, y politiques ou autres, ne pourra se précédé l’agrément du Gouvernement, et sous les conditions qu’il plaira 4 Yautorité publique d’imposer à la société.” Ene directie derhalve, welke uit minder dan twintig personen bestaat, en op geene bepaalde dagen, met de aanhaar contribuerende leden vergadering houdt, valt in het geheel niet onder het bereik van het aangevoerde artikel, en diensvolgens heeft dezelve niets kwaads van het gouvernement te duchten, — Indien dus ecenige gezaghebende mannen zich aan het hoofd onzer onderneming plaaten, de bed Eide directie kiegen, derzielver werkzeitig, de aanwendend der bijdragen, de jaarlijksche verantworten, op eene verstandige wijze regelen, dan ben ik zeker, dat ons Catholijk Nut, veel, ja! belangrijk nut zal stichten. Der Apost. VI. 1. Een R. C. Priester. VRAGEN DE CATHOLIJKEN IETS ONBILLIERS? Van de beantwoord, dezer vraag, hangt, in deze oogenblikken, zeer veel af: kan dezelve met: ja? wor-den beantwoord, dan hebben mannen als Gevers, Rap- PARD en anderen, gelijk: dan mag de,regering hen geene meerdere godsdienstyrijheid, geene vrijheid van onderwijs toestaan. Kan daarentegen de vraag niet anders dan met; neen! beantwoord worden? Dan heeft de regering geen regt, om hunne reclamatién te verachten, en langer te weigeren, wat zij reeds 25 jaren lang vruchteloos gevraagd hebben; maar zij is verpligt, hunne eischen in te willigen, hen toe te staan, dat zij, even als alle andere burgers vatr den staat, hunne burgerlijke regten doen gelden, hunne godsdienst-vrijheid en de vrijheid yan onderwijs tegen alle gouvernementale inbreuken yerdedigen, en alle constitutionele waarborgen vorderen, om dusda-nige inbreuken voor te komen: want ieder gouvernement is verpligt, om regtvaardigheid kan geen gouverment op den duur bestaan. Wij heben, eenige maanden geleden 1) rondborstig verklaard, wat de Catholijken door volledige godsdienst- vrijheid en vrijheid van onderwijs verstaan. Men zou daarin te vergeefs iets zocken,.wat met de regten en vrijheden van anderen strijdig is, of dezelve zou kunnen krenken; en als sommige mannen, die zich volks-yertegenwoordigers noemen, met onze gevoelens, met onze gevoelens, met onze kerkinriging, en met onze burgerlijke verdraagzaamheid (die oneindig grooter is dan de hunne) beter bekend waren, zouden zij zich in de dubbele tweede kamer verstandiger gedragen hebben, en niet zijn opgetreden als verdrukking-stelsel, dat den Catholijken ondra- gelijk begint te worden.... en dat hun getal meer dan cen millioen bedraagt, kon de heer Grvers wel tot zijnne schande tegenspreken, maar het blijft daarom niet min- der een bewezene daadzaak 2). Wij herhalen, wat wij in ons blad van 16 Mei hebben gezegd: Wi verlangen geene yoorregten, gecncrlei inyloed yan de kerk op bur- Gerlijke zaken, die wy in de tegenwoordige er pelijke orde even noodlottig yoor de rust zouden beschouwen, als den inyloed yan den staat op de zaken der kerk... Wij willen voor onze kerk geene heerschappij, geen in- vloed op den staat, maar yrijhcid, volledige vrijheid; en wat wij daardoor verstaan, hebben wij meermalen ont- wikkeld.,, Het schijnt, zeiden wij den 16 Mei, dat men y, het wil doen voorkomen alsof wij door yolledige y ‘if », Acid van godsdienst en onderwijs verstaan: onbeperite » vrijheid. — Onbeperkte vrijheid, in den eigenlijken » zin, kan in de maatschappij nict bestaan: volledige » vrijheid, zoo als wij die begrijpen, is de vrijheid, om al datgene te doen, wat niet sttijdig is met de heid van anderen, die insgelijks dezelfde volledi heid behooren te hebben.”. oa En, nadat wij ontwikkeld hadden, wat wij do godsdienst-vrijheid en vrijheid van onderwijs ver den wij er bij: behoudens het rest des gouvernemente ” wash 1) Zie ons blad van 15 Mei Il. bla. 162. : 2} Men zie yerder de statistiek onzer bevolking, ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i ¢ — 317 — personecle overtredingen der wet ~ 6 “i � ten op de gewone wijze te yeryolgen en te straffen. Men kan dus met geenerlei grond beweren, dat de Catholijken iets onbillijks vragen : wie dat nog beweren wil, toont domheid of verregaande onverdraagzaamheid. — Maar gelukkig denkt het verstandige deel onzer protes- tantsche medeburgers, er zoo niet meer over; allen, die ware yolksvrijheid, door echt constitutionele waarborgen verzekert, noodwendige eendragt, op burgerlijke verdraagzaamheid geerond, verlangen, gevoelen de billijkheid van hetgene wat de Catholijken vragen, en komen er reeds openlijk voor uit, zoo als blijkt uit het merkwaardig ar- tikel : Vriheid yan Godsdienst en yan onderwis, VOor- komende in de Arnhemsche Courant van 16, 17 en 19 September. Zoo heeft zich reeds deeendragt tusschen de onafhankelijk Catholijken en constitutionele partij in Nederland gevestigt. Die eendragt is het gevolg van wederzijdsche ophelderingen en openlijke verklaringen, door de Catholijke en constitutionele organen gegepert: men heeft ‘elkander de hand gereikt, ten einde, door vereenigde  met verantwortlichke ministers en andere dieneren, en eenen entbindbare tweede kamer begeert. Het kan er nur dus maar op an komen, om de legale middelen van zamenwerking te bepalen, en dezelve alsdan, met vaderlandsliefde, belangenswiegen en standvastigheid, in het werk te stellen; en wij hopen eerlang in staat te zijn; om die maatregelen an te wijzen, en wijfelen niet, of alle Catholijken, die het om waarheid en regt te doen is, zullen deel aan die maatregelen nemen, gedachtig aan de spreuk onzer yaderen: ENDRAGT MAART MAGT! Het belang der zaak noopt ons, om der zwakken wille, hier nog eene gewigtige aanmerking bij te voegen. Meermalen heben brave Catholijken ons geschreven of gegen, Ik heb een talrijk huisgezin: ik moet veelal as de protestanten leven. Ik heb in 1829 gepetitio- neerd, en heb er vele kalanten door verloren. lk dur geen deel aan openbare maatregelen nemen, uit vrees, van mijn gezin of mijn handel, andermaal te bena- len. Zij, die zoo denken en voor zulke gevolgen beducht N, Overwegen, dat wij niet in 1829, maar in 1840, lie dat een groot deel, en zeker het verstandigste gedeelte protestanten medeburgers thans hetzelfde begreß, wat alle verstandige Catholijken verlangen en dat zoodanige welgezinde vaderland- en vrijheidlievende protestanten, wel verre van het aan hunne Catholijke medeurgers ten kwade te duiden, dat zij pogingen helpen anwenden ter verkrijging van deze/fde godsdienstige en. burgerlijke vrijheden en waarborgen voor a//en, hen daartoe veel eer zouden opwekken. — Enmogtal de een of ander uit bekrompene of heersch zuchtige inzigten, hen daarover zijne onbillijke gramschap doen gevoelen, dat zij dan de oongunst van zoodanigen als een offer aan het vaderland en an de godsdienst-vrijheid brengen, en niet schroomen, om de namen van zulke bekrompene zielen, die, als het in hun vermogen stond, hen van hunne eenmaal wetsig verkregene regten en vrijheden geheel zouden berooven, openlijk bekend te maken. — De tijd zal komen, waarin zij, die tot zulke onedele middelen de toevlugt nemen, om hunne medeburgers in eenen staat van slaafsche afhanke-lijkheid te houden, voorwerpen van algemeene mipachting zullen worden!!! Daar het van belang is, dat onze Catholijke landgenoten, met zekerheid weten, hoe groot hun getal in Nederland is, hebben wij gemeend het statistieke ar-tikel, in den Nord-Brabander van Donderdag 17 September voorkomende, te moeten overnemen, ten einde daaraan des te meer pupliciteit te geven: De Roomsch-Katholijke Bevolking van Nederland. Volgens de offenkop gegen den door het gouvernement bewerkstellige Xjarige Volks, telling, bedroeg het aantal Katholijken op den 1. Januari 1840, inde egen Nord-Nederlandsche provincien des Rijks NEGEN HONDERD EN TIEN DUZEND, TWEE EN TACHTIG ZIELEN; — bijdit, getal komen nu, in het zevende Kerkdistrikt (zijnde het Nederlandsch gedeelte des bisdoms van Luik) nog HONDERD ACHT EN ZEVENTIG DUZEND, DRIEHONDERD Roomsch-Katholijken; in het Passchopperik Vicariaat-General yan Maastricht en Luiks-Gestel zijn DRIE EN TWINTIG DUZEND, ZEVENHONDERD Roomsch-Katholijken; en, ein-delijk in de Limburgsche landstreken, die, ten gevolge van het tractaat van 19 April 1839, onder het gezag van Z. M. den Koning der Nederlanden zijn teruggekeerd, bevinden zich HONDERD VIER EN VIJFTIG DUZEND ZES HONDERD Roomsch-Katholijken; derhalye 178,300 23,700 154,600 + Zamen: 1,266,682 Dat will zeggen: EEN MILJOEN, TWEEMAAL HONDERD EN ZES EN ZESTIG DUZEND, ZES HONDERD TWEE EN — 318 — FACHTIG Roomsch-Katholijken. — Heeft jonkheer vAN SASSE VAN YSSELT nu te veel gezegd, toen hij, ter vergadering van den 27. Augustus jongstleden, in de Dub- bele II. Kamer uitriep:,, Men kan aan een MILJOEN Catholijken, EN MEER, geene gegronde redenen tot klagen laten, vooral mag men hun de oop niet benemen op ver- betering van hunnen toestand. Want bestaan deze redenen al dan niet? Klagen zij ten onregte? — Edel Mogende Heeren, ik vraag het u in gemoede af; werpt cen blik om u heen en telt het getal Catholijken, die in deze ver- gadering het miLjo—EN hunner Geloofsgenooten vertegen- woordigen; — en antwoordt, zoudt gij, ware het geval omegekeerd, dat de Hervormden de minderheid, en wij, Catholijken, de meerderheid bezaten, niet met regt klagen, wanneer gij 266 behandeld werdt, als thans de Catholijken! — Het hangt yav wen van de Regering af, om inéér dan een MILJOEN menschen tot den stevigsten Den hechtsten steun van den Staat, of tot een kowden, wezenloozen volksdrom te maken, die, vreemd in het land zijner inwoning, met de armen op de borst, de gebeurtenissen afwacht! — Nog is het tad!” Ja, dat heeft er inde II. | I. Noonp-Baananp. ment, TOT ZWAKHEID TOE, voor de Katholijken, wwe Landgenooten , inschikkelik en toegevend1s!! — Europa, het onpartijdig Europa beslisse: de yrce mada ine beslisse, waar de Landgenoot-zelf 266 partijdig-blind is ! TIENJARIGE VOLKS-TELLING VAN 1840. I. Den 4. Januarij, 14830, waren er in de negen Noord-Nederlandsche provincien 2,4.27,206 zielen, waarvan 1,541,748 Protestanten , 836,920 Roomsch-Katholijken , 45,482 Israéliten, en 3,056 van niet genoemde Gezindheden. Zamen 2,4.27,206 zielen. Den 1, Januarij , 1840, waren er in de negen Noord-Nederlandsche provincien 2,562,489 ziclen, waarvan 1,598,342 Protestanten, — 910,082 Roomsch-Katholijken , 51,127 Israéliten, en = 2.938 van niet genoemde Gezindheden. Zamen 2,662,489 zielen. De bevolking is derhalve in X jaren vergroot met 235,283 zielen, | wWaarvan 156,594 Protestanten , 73,162 Roomsch-Katholijken, en — 5,645 Israéliten, Zamen 235,401 . , Daarentegen zijn er minder I18 van nict genoemde Gezindheden. Zamen 235,283 TIENJARIGE VOLKS-TELLING VAN 1840. ; Il. 1830. 1840. - ~]| WVermeerderd met 348,891 zielen. 878,437 zielen. 29,546 zielen. Il. GeLDERLAND. — P 309,793» 344,497» 34,704» PILI. a Noornp-HoLianD. 413,988 » 443,334 » 29,346 » If. 6 Zorp-Horrasp. -. 479,737» 526,020 » 46,2838 » | IV. Zeetanp. © ; P 137,262 » 151,381 » 14,119 >». V. Utnecut.» ‘132,359 » 145,182» 12,773» VI. Vaiestanb. 204,909» 227,859 » VII. Oventjsszx. 178,895» 197,694 » VIIL. Groningen. ; 157,504 » 175,651 » IX. Drenraosg. 63,868» 72,484» 2,427,206 ziclen. | 2,662,489 zielen. of i 908 487 | verminderd met 236. 578 |Verminderd met 377. ° 41,840 12476 124 24,117 955 Ill + 114;705 pet 305,446 + 271,211 Protestanten, . . . . « Israéliten. ijken. Van niet genoemde: Gezindh. Katholijken. Katholijken. ijken. ijken. . « Protestanten, Van niet genoemde Gezindh. Ta 4 3 a a > o 2 2 b=) g o ° a 2 20 > QV 2 a a Gj > Van niet genoemde  van Henri VIII tot het pairschap verheven werd. De heer STAPLETON is de eenige afstammeling en erfgenaam van die familie. Monseigneur WisEMAN, die den 9. Augustus Rome verlaten heeft, zal bereids in England zijn aangekommen. Zijn Hoogw. heeft eenige plaatsen van Beigie bezocht, alwaar onze landgenoot de Eerw. Heer W. van DE Beek, Pastor van Stockholm, die zich voor zijne gezondheid naar Rome begeft, den Engelschen Prelaat ontmoet heeft. Behalve tot coadjutor van het midden-district, is Monsieur WisEMAN Ook tot President van het collegie der. H. Maria te Oscozt benoemd. De Hoogw. Dr. Grirritus, Catholijke Bisschop van Londen, heeft zijne bekrachtig gegen aan het entweder om in Lngeland de religieusen van O. L. V. des Goeden Herders te vestigen. Onderscheidene Engelsche dames hebben het voornemen, om haar noviciaat in het 24 59,362 8,543 ea ne ie er ey ee 497 87 I555 2,427,206 2,662,489 eae +18 S” ae oe. Israéliten... sea Sy, jken.. ijken, Van niet genoemde Gezindh. ijken. Van niet genoemde Gezindh. Van niet genoemde Gezindh. Van niet genoemde Gezindh. Van niet genoemde Gezindh. Roomsch-Katholijken.. Israéliten... Roomsch-Katholijken.. Protestanten.. Israéliten. Protestanten.. Israéliten.. Roomsch-Katholijken.. Protestanten... Protestanten... Roomsch-Katholijken.. Protestanten, V Urnecar, VI Vaiestanp. IX Drenue. VII Ove RusseL. klooster du Bon-Pasteur, te Angers, in Frankrik te doen. Wee Het klooster der zusters van barmhartigheid te Bermondsey (Londen) gelegen, ziet het getal van deszelfs leden dagelijks toenemen. Vier nieuwe. zusters hebben er voor eenige dagen in het bijwezen.eener menigte van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Het klooster der zusters van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Het klooster der zusters van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Het klooster der zusters van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Het klooster der zusters van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Het klooster der zusters van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Het klooster der zusters van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Het klooster der zusters van aan- schouwers, welke die indrukwekkende p Legtigheid der- waarts had gelokt, den sluijer aangenomen. De consecratie van den Kerw. Dr. George Brown, Bisschop van Buvgia, Apostolischen Vicaris van het Lancaster-district, heeft te Liverpool plaats gehad in de kerk van den H. ANTONIUS, met alle de plegtigheid en den luister waarvoor die ceremonie vatbaar is. Er waren vier Bis-schoppen tegenwoordig, de Bisschop van het Noorder-district Dr. Brices; Dr. Grirrirus, Bisschop van het Londen-district; Dr. Murpock van het Wester-district van Schotland en Dr. Lemc, Bisschop van Terra-Noya. - Ongeveer honderd Priesters assistenerden bij die gelegenheid. De takken der Engelsche associatie, bekend onder den naam van het Catholijk instituut, breiden zich meer en meer uit. Eene bijeenkomst (meeting) van de leden der afdeeling van Lincoln’s-Inn-Fields , die op den 4 September gehouden werd, heeft de groote resultaten aangetoond , welke reeds door dat schoone systema van associatie ver- kregen waren, daar hetzelve a/ de Catholijken yan het ko- ningrijk , in cene associatie yereenigende , hunne krachten honderdyoud yerdubbeld en hen over alle hindernissen doet segepralen 1). De Eerw. Dr. Batpaconi van Lincoln’s- 1) Zal men dan bij ons nooit begrijpen , dat wij nooit iets groots wullen bewerken, nooit ons doel , volledige godsdiensturijheid en — 320 — Inn-Fields, heeft de vergadering niet kunnen bijwonen, uit hoofde van ongesteldheid. De Eerw. Hecr Georce SPENCER heeft de vergadering gepresideerd. Het bouwen vari Catholijke Kapellen gaat voort , met ecenen ijver ,- die aan het geloof onzer vaderen herinnert. In Schot/and en in de onderscheidene gedeelten van Enge- land , worden bijna onophoudelijk nieuwe Kerken en Ka- pellen gebouwd. Wat alleen het inwendige van Londen betreft, zullen de nieuwe Kapel van London Read en die van Islington , door de edelmoedigheid waarmede de inschrijyingen gedaan worden eerlang worden gebouwd. De referend Doyte heeft eenen briefin het Engelsche journaal the Tab/et geplaatst , over de noodzakelijkheid, om in de eerste plaats de bijdra- gen aan te wenden tot het bouwen van nieuwe Kapellen, wier behoefte zich meer en meer doet gevoelen , in plaats van kerken te vernieuwen, die uithoofde van het ge- tal der Catholijken , in de wijken alwaar dezelve zich be- vinden , toereikend voor de bevolking: zijn, zoo was’ het bouwen eener Kerk in London-Road alwaar zich meer dan vijf en twintig duizend Catholijken bevinden eene volstrekte behoefte geworden. De Catholikke dagbladen van Londen zien dagelijks hunne circulatie vermeerderen; zij worden even gretig door de protestanten als door de Catholikken gelezen. Er zal binnen kort weder een nieuw Catholik dagblad verschijnen, onder den titel van: “The Catholic-Cronicle. De Tablet vindt veel bij-val: the Catholic-Magazine 1) en the Orthodox Journal maken veel opgang. BELANGRIJKE BERIGTEN. De godvruchtige en geleerde P. Lacorpaire, die, gelijk men weet, in het vorige jaar zijne klooster geloften in de orde van den H. Dominicus heeft uitgesproken, is thans in het klooster Santa-Sabina te Rome ijverig onledig met het opleiden van eenige jonge Franschen, tot leden, dier grize en beroemde orde, die door den marteldood van verscheidene harer leden in Cochin-China een nieuw leven heeft ontvangen. De Eerw. P. Requepa die met den Eerw. P. La- CORDAIRE, Frankryk. verlaten had, om met hem in de order van den H. Dominicus te treden, ten einde dezelve in Frankrik te doen herleven, is, in den bloei zijns le-ven S, in Santa-Sabina overleden. Hij heeft de schönene verwachten, die men van het hieligen gestorven. Zijne laatste oogenblikken het gehele klooster gesticht. Zijne ich acht heeft op den 1 September plaats gehad. Op den 3 September zijn te Rome twee jonge Chinesen aangekommen die zich in het Collegie der Propaganda zul-betamelijke vtijheid van onderwijs zullen bereiken, zonder zamen-werking, zonder associatie? Rep. Dit Maandschrift neemt gewonlijk onze artikelen, die wij aan Uv Univers ter plaatsing zenden in de Engelsche taal over. Rep. OY a“ GRAVE, ter BozKDRUKKERIZ van J. Witz. len begeven; ze zijn gezonden en aanbevolen geworden door Mgr. SALVERTI, Apostolischen Vicaris van Chandia. De oudste genaamd Joannes Vuana, is twintig en de andere JoanNes Baptista Inom is 18 jaren oud, Zij dragen het Chineesch costum en worden gewonlijk verzeld door een hunner landgenooten, die zich reeds in het Collegie der “ag ch bevindt en door eenen Pater Jesuit die er toe behoort. Hunne verbaasdheid, bij hunne erste beschouwing van de St. Pieters-Kerk, laat zich niet beschrijyen. Zij toonen veel aanleg te hebben en zijn voorbeelden van godsvrucht. In den nacht van den 4 op den 5 September, is de Kardinal Lambrus, Secretaris van Staat, Pro-tecteur-General der orde van den H. Franciscus, naar Assisién vertrokken, om er de Kerk van de H. Maria ter Engelen, te Consacreeren, die door de EE. PP. Franciscanen van de observantie bediend wordt; welke Kerk, drie jaren geleden, door eene aardbeving vernieder werden en door de zorg dier godvruchtige Monniken weder herbouwd is geworden. Uit Breslau (Silecié) wordt, onder dagteckening van 1 September gemeld, dat de Confiscatie van 180 Catholijke — Kerken in S¥/ Ein het behoßen der protestanten, door het gouverneement was bevölgen geworden. Men had reeden een begin met de unverging van dat bevel gemacht, toen een cabinets-ord des konings, te Bresau aankwam, waarij erboden werd, met die zaak verder vorte te gaan. — Dat verbod werd minder aan de goede gezindheid van het Pruissisch gouvernement, dan aan de vrees voor Frankryk en deszelfs invloed, die bij eenen mogelijken oorlog zoo noodlottig yoor het Pruissisch gouvernement zou kunnen worden, toegeschreven. Mer. Wiseman is den 9 September, door Mgr. Watsu, wiens Coadjutor hijis, met groote plegtigheid, tot president van het Collegie van de H. Maria te Otcatt geinstalleerd geworden. Monseigneur Antonucci is tot Bisschop van Monte Feltre in den Kerkelijken Staat benoemd en zal, naar wij vernemen, ’s //age binnen kort verlaten, cae —————————————. — : = LIEEDEGAVEN. _ Wij hebben de gewone halfjarige liefdegift van £20 voor onderscheidene bestemmingen weder ontvangen. Biydragen voor de Abtdij yan Melleray in Terland. . sew 7 a re 2 Tele at f GL, 422 aes . » 30,00 er Blijft in Cassa'ty.its/ Sw Van den Eerw. Heer Y. M. ) Voor de niewve Catholijke gemeente te Plett in Pruissen, ‘ Door het intermediair van C. te D. « « Van 0. C. te G... a.... 68 , Nummer 40. mewn Whe ee enn — 321 — 3 OcTOBER 1840. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER — Godsdicust » Staat-, Geschiced- en Letterkunde. Als Jesus d — Godsdicust » Staat-, Geschiced- en Letterkunde. Als Jesus d — It gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hij:..... Heilige Vader bewaar hen, die Gij mij gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij een zijn gelijk wij.... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in mij gelooven zul_ len: opdat xij allen een zijn, gelijk Gij, Vader, in mij en ik inU: dat xij ook in ons mogen een zijn, opdat de wereld geloove, dat Gij mij gezonden hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat xij zouden een zijn, gelijk wij ook één zijn. Ik in hen en Gij in mij, opdat xij volkomen een zijn: en dat de wereld wete, dat Gij mij gezonden hebt. Joann. XVII. Her purest van pe CATHOLIJKE NEDERL. STEMMEN, ts 12 GRAVE, (Beecunensräar, B. No. 28). Op dit blad, ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervoled, skan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den post yerzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; bet half jaar of kwartal, naar evenfedigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Re- dactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 centen den regel geplaatst, behalyen de 35 centen zegelregt. - Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. RECLAMATIE VAN DEN H. STOEL TEGEN DE ORGANIEKE ARTIKELEN DES JAARS 1802. I het consistorie van 24 Mei 1802 verklaarde Prus VII in zijne allocutie, dat hij de verandering of wijziging dier ieee artikelen had gevorderd, als Zijnnde opgesteld, zonder dat hin er deel aan had genomen, en strijdig met de discipline der Kerk. Intusschen was het officiele stuk, waarbij die reclamatie werd gedaan, tot hiertoe niet pu- blieck gemaakt en is eerst onlangs bekend geworden. Men ziet uit dit document, waartegen inzonderheid de klagten des H. Vaders gerigt zijn en tevens met hoeveel gematigheid en zachtmoedigheid de Apostolische Stoel zijnne klagten motiveert. Het stuk is in den form van brief door den has Carrara, legaat van den H. Stoel, aan den heer pe TaLLeyranp, minister der buitenlandsche be- trekkingen, gerigt, en van den volgenden inhoud: Monseigneur! 