handelingen
algemeene synode
Gedeeltelijk nit eene bloemlezing van het beste, dat onze vaderlandsche pers opleverde, bestaande voorzag het op eene verdienstelijke wijze in eene dringende behoefte en vend oke geenen geringen bijval, terwijl het gouvernement de uitgave door eene inteekig voor 100 exemplaren krachtig steunde. Maar deels gebrek aan hulp, deels de verplaatsing van den verdienstelijken redacteur naar het verwijderde Rembang hebben dit tijdschrift reeds na eenen kortstondigen bloei doen sterven, en tot nog toe is de wensch der waarlijk weet-gierigen en heilbegeerigen naar een nieuw tijdschrift, echt-EvangeHsch van inhoud, boeijend van vormen, en bepaaldelijk voor de Indischebehoeftenberekend, een piumvotum gebleven. Een bewijs, dat velen in Indie "Nach wat beterszoeken dan de Do^ro hangeven kan, en dat er zich tegenover dat moderne materialisme, scepticisme, pantheisme en anti-christian look eene verblijdende reactie openbaart, is dit, dat  de doodsche rust, den vadsigen stilstand der onverschuldigen stilstand der onverschuldigen. Te zijner tijd zal de Heer ook hier nit de worsteling tusschen licht en duistemis het moigenrood doen dagen van eene nieuwe eeuw. d. Verkouding tueschen Proteetanten en Roomech-katholieken, De verhouding tusschen Protestanten en Boomsch-katholieken, De verhouding tusschen Protestanten en Boomsch-katholieken, D. Sten tijd op enkele plaatsen, met name te Baiaviay eenigermate veränderd. De Ultramontaansche propaganda strekte hare armen ook naar Java uit. Vooral het oprigten eener Urselinenschol te Batavia, waarheen men, vooral door den geringen prijs, ook vele protestantsche kinderen lokt, heeft gisiing te weeggbragt. Overigensis de magt der Roomschkatholieke geestelijkheid nog te geriug, om voor alsnog met groot gevaar te dreigen. Te Batavia is er behalve den bisschop van Colophon i. p. i. nog sleclits 1 pastoor en 1 onder-pastoor; te Samarang I pastoor en 1 kapellaan; te Soerabaija 1 kapellaan; te Padang 1 pastoor en 1 hulppriester; te Banka 1 paetoor, en te Soengieslan 1 hulppriester. Het gevolg daarvan is, dat de verstrooide Rooms ch-katholieken in sommige streken, vooral in de binnenlanden, bijna nooit een herderlijk bezoek ontvangen, en ziet men nu, wanueer er gens de Mis bediend wordt, ook een aantal Protestanten naar de Roomsche kerk lieengaan, zulks geschiedt in den regel uit bloote nieuwsgierigheid, terwijl er omgekeerd bijna nooit een predikant in de van zijne hoofdplaats verwijderde gemeenten predikt, of de Roomsch-katholieken komen er in bijna even grooten getale als de Protestanten op. Ja, ook in meer dan eene hoofdplaats, waar slechts van tijd tottijd een Roomsch-katholiek geestelijke verschijnt, b. v. te Djodjokarta, waar de heer BegemanUymQi ijvcr en in den geest der liefde werkzaam is, komen niet ^^'einig Roomsch-katholiek. Oleken tot den predikant, met verzeek om hunne kinderen te doopen, ja zelfs om die kinderen te onderwijzem en hunne krankeu te vertroosten. E. Christi, kommen, Ein der beste, zoo niet het beste allef geneemiddelen voor de Indische gemeinde, is zer het ondetwijs, b'apaldelijk de Christi keopolde opvoeding der jeugd, en als is er in dit opzigt nog veel te doen en te verbeteren over, meer en meer wint de waardering en bevor dering der heilige zaak, zööl bij de gemeinde als bij de overheid veld. Predikanten wijden daaraan hunne beste krachten, sommigon met voorbeeWigen ijver; eH, terwijl het genootschap van In- en Uitwendige zending te Batavia, volgens het laatste Regeringverslag, op zich genomen heeft, de veftpreiding in Indische te bevorderen van kleine geschriften, welke in Nederland worden uitgegeven in het belang  luna en la luna. Onder de oproedings-urigingen en godshuizen van algemeinen christelijk of zuver protestantisch kaiakte. Der melden wij met eere: het gesticht tot verzorging en opleiding van But. D. 8 Verwaarloosde kinderen te Djaitie {Batatna), het Parapatan-weezengeeticht, met zijne 6S verpleegden te BtUavia, het diakonie-armenhuis op MclenvUei {Baiavia)y met 49 verpleegden en 74 bedelden; het protestantsche wees- en annenhuis te Samarang, met 206 verpleegden, en de protestantsche weesenen te Soerabaija en Makassar. Mogen die gestichten in waarheid Godshuizen zijn, waar, door de zorg der christelijke liefde, menig jeugdig hart tot eene woonstede Gods in CAristus gevormd wordt! g. Zendingzaak. Indien het op den weg der Commissie lag, met haar verslag Ook op het gebied der Zen-ding te treden, zoa zij hier verlegen vezen, niet met de karigheid, maar met den overvloed van stoff. Maar terwijl het bestuur van het Nederlandsche Zendelinggenootschap, behalve in haar Maandberigt en haar nitnemend tijdschrifl;, getteld: Mededeelingen vanwege het Nederlandsche Zendelinggenooiechapy nog bovendien telken jare, in eene algemeene vergadering van het genootschap een voUedig overzigt van den arbeid der zendelingen en den toestand der inlandsche christenen en gemeenten geven, dat door ons steeds met hooge ingenomenheid en belangstelling begroet wordt, ware at een onvnichtbaar werk hier in eene dorre schets zamen te vatten, wat daar in meer boeijenden vorm wordt uitgebreid. Daarom bepalen wij ons eenvondig Tot die bijzonderheden op het gebied der Zending, welke meer in verband staan met de Nederlandsche protestantsche kerk in Indien y of buiten den kring der bemoeijingen van het Nederlandsche Zendelinggenootschap liggende, door de Begering meer bijzonder aan de aandacht onzer Commissie worden aangeboden, of vel bepaaldelijk betrekking hebben op het verband tnsschen den arbeid der ZendeUnggenootschappen en onze Commissie gelegd. In het eerste opzigt verdient het besinnen, het besinnen von het Protestantsche Kerkbestümung genommen, dat de inlandsche christengemeinte te Depok voorstell van het Protestantsche Kerkbestümung genommen, dat de inlandsche christengemeinte te Depok voorstell van het ressort van den kerkeraad van Batavia gestan hebenden, voortaan zal behooren onder het ressort van den kerkeraad te BuUenzorg, terwijl die te Toegoe, onder het tozigt van den Evangelischeu kerkeraad te Batavia blijft, en de zorg voor beide gemeenten bij voortdnring blijft toevertronwd aan eenen zendeling-leeraar. In 1858 is magtiging verleend om, na eene vijfjarige werkzaamheid in Indie, het traktement van het traktement van het Nederlandsche Zendelingen von Rotterdam, verhoogen met/lS5 tot /1 75 "smaands. Hnnne standplaatsen waren te Alang, Waaij. Saparoea, Kamarean, NoesaloMt en Elpapetu Ten einde vreemde zendelingen, die zich in Nederlandeheinde komen vestigen, door een verpligt verblijf te Batavia geene moeijelijkheden te doen ondervinden in het bereiken van hun bestemmingsoord, werd de Gouvernement-Gouvernement gemagtig hnn te veq^nen, om zich, in afwijking der publicatie van 10 Jaunarij 1834 {Indies Staatsschad n°. 3), ook elders in Nederlandsch Indien dan te Batavia op te honden. Eene som van 1800 ^s jaars werd ter beschikking gesteld van het Rijnsche Zende-lingenotschap tot het bezoldigen van 15 Dajaksche leermeesters in de Znider- en Oester- afdeeling van Borneo. Aan eenen zendeliug der Doopsgezinde vereeniging ter Evangelieverbieiding in de 9 BiJL. p. Nederlandsch O ost-Indische beziende, gevestigt te Anterdan, werd bijzondere toelating verleend om zijn dieiistweik in de afdeeling Japara te mogen verrigten, op den voet, bezald in art. 123 van het regeringsreglement Om te vooizien in de xedelijke behoeften der bevolkingen van de Sangir- en Talaut-eUanden, heeft de Begering. 4000 "sjaars beschikbaar gesteld, gedeeltelijk tei besoldig van 20 inlandsche onderwijzers, gedeeltelijk tot het bezoldigen van zendelingen. Nadat het der Begering in 1856 gelnkt was, een viertal zendeling-werklieden voor de Sangiflauden te doen bestenunen, dass zijn ook, doch vrachteloos pogingen  herinneren wij tevens aan de orthodox-Mohammedansche beweg, die zich in den laatsten tijd op Java nu en dan zorgwekkend genoeg og openbaarde. Zekere in PekaUmgan gevestigde Hadji Mohammed Rifangi, die ak goeroe eene school voor het onderwijs der Mohammedansche leer had opgerigt, was de eerste, die door zijnen orthodoxen ijver de aandacht tot zich trok. In het eerst deed hij wel niets strafwaardigs, maar terwijl hij zich weldra alzoo gedroeg, dat het gouvemement hem, in H belang der opcubare orde en rust op Java y naar Amboina, de hoofdplaats der Molukken bande, zag de regering zich nu meer genoopt*om met emst op de gedragingen der Hadjrs of uit Mekka terug- gekeerde bedeavartgangers te letten, vooral daar men bemerkte, dat hetgetal der heengaande venninderde, terwijl dat der teruggekererden zich bijkans verdubbelde. *t Is van algemeene bekeudheid, hoe noodzakelijk die voorzorg der Begering was, en hoe het onderzoek gevolgd is door de ordonnantie van den Gouvemeur-General van 6 Julij 1859 [Indiach Staat-hlad tP. 42), waarbij nieuwe, belemmerende bepalingen omtrent die gevaarlijke bedeavarten naar Mekka zijn vastgesteld. Yerde het bespreken van de zaak van zendingen en inlandsche gemeenten ons als van zelve tot het uit zijnen doodslaap ontwakende Mohammedanisme, na dien nitstap keeren wij tot de laatste daden der Bering, met betrekking tot de zendingzaak, terug. Het bljkt uit het laatste, boven door ons gebruikte Begeringsverslag, hoe mild het oonvemement in den laatsten tijd geweest is, met het toelaten, uitzenden en bezoldigen van zendolingen of zendelingwerklieden, welke niet gelijk de arbeiders door het Nederlandsohe Zendelinggenootschap te Rotterdam gevormd en uitgezonden, aan een examen voor onze Commissie waren onderworpen en due ook niet door ons geordend waren. Deze moeijelijke kräk trok de aandacht zoowel in Indie als in Nederland. Was het Nederlandsohe Z Endelings- genootschap te Rotterdam er over verwonderd, ook het protestantsche kerkbestüre in iMfc'tf vond zulk eene handeling strijdig met de waarachtige belangen van godsdienst en kerk in de Indien, en onze Commissie, aan welke krachtens art. 6 van het Koninklijk besluit van. 7 December 1820, het examineren en ordenen van voor de Indische kerken bestemde # candidaten, zendelingen en alle godsdienstige onderwijeers ^\ was toevertrouwd, kon na- 2 BuL. D. - 10 tuurlijk niet nalaten eerbiedige maar ernstige vertoogen tegen deze hasdeling bij de Begering in te dienen. En nu mag zij met Uijdschap en dank berigten, dat deze gansche zaak gereed ataat een gewenscht einde te nemen. Na uitvoerige correspondentien van en met de Ministerien van Eeredienst en Kolonien, ontving zij een ministerieel plan, waarop zij consideratien en advies moest indieuen, en dat plan was van dien aard en strekking, dat het alle billijke wenschen bevredigde. Zoodra het in werking treedt, zal wel de nitzondering op den regel in zeer buitengewone gevalleu niet aan het Indische Gouver- nement verboden , maar toch de regel vastgesteld worden , dat geene zendelingen of zen- deling-werklieden in Nederlandsch Indie van Begeringswege gebroikt, nitgezonden of bezoldigd zuUen worden , tenzij zij voorzien zljn van eene akte van examen en ordening van wege de Commissie tot de Zaken der Frotestantsche kerken in Nederlandsek OoH- en Weat-Indieuy terwijl de commissie tevens zeer het denkbeeld toejnicht, om in Indie zelf eene Commissie te vormen, welke daar toezigt houde op diegenen, welke, van waar ook komende, of door wie ook gezonden, de hand aan het werk der zending willen slaan. En hiermede verlaten wij de Oost-Indische kerken, om op enkele zaken , welke zoowel op de West- als op de Ooat-Indien betrekking hebben, nader terug tekomen, als wij a een overzigt gegeven hebben van den staat der kerk in n. West-Indie bn Guinea. In de lateste zitting der Algemeine Synode des vorigen jaars, werden reeds door den secretaris onzer Commissie gedetailleerde mededeelingen gedaan omtrent de gemeenten op de West-Indische eilanden, Liep hij — 't was op aandraiig derhoo^ kerkvergadering,— door die mededeelingen na het arresteren en ter Synode-tafel brengen van het voorige Jaarverslag onzer Commissie, op het tegenwoordige vooruit, fzou nu zeer gemakkelijk, maar ook met het oog op de in de Synodale handelingen van 1859 opgenomene berigten, zeer doelloos zijn thans datzelfde weder te herhalen, Maar dat behoeft ook niet, want ten gevolge der bij ons ingekomene berigten kunnen wij hier omtrent iedere gemeente in t bijzonder min of meer belangrijke mededeelingen doen, a. Suriname. AUereerst wenden wij On a oog naar het schooue, maar nog altijd met. den vloek der slavemij beladene en daaronder zuchtende en kwijnende Suriname, terwijl wij met blijd-schap de nadering begroeten van den dag, waarop die ban van dat door de natunr zoo rijk maar voor zijne eigene bewoners en voor het moederland nog zoo weinig gezegende land zal worden opgeheve. En niet alleen wij verlangen er naar, maar vuriger nog dan wij, het beste deel der christelijke gemeente in die oorden, gelijk wij door tieffende proeven zouden kunnen aan toonen. De vrije bevolking bestond op den Isten Januarij 1858 nit 15,115 zielen, met uitzon-dering van de vrije Indianen, Boschnegers en de Lep Frozen in het gesticht Batavia. De slavenbevolking telde 37,175 hoofden. Het getal Bosch negers werd op 8000 be- groot en onder de Lep Frozen in genoemd gesticht waren 21 vrijen en 861 slaven. 11. BuL. D, De boschnegers nemen jaarlijks af, yooral ten gevolge van losbandigheid, syphilitischeziekien en lepra. De milde bepalingen in 1856 omtrenthen gemaakt oefenen eeneu ganstigen invloed op hnnne levenswijze nicht en men ziet er tegenwoordig velen behoorlijk geklcpd in de stad komen. Het aantal zieleu aan de Moravische broeders toevertrouwd is klimmende en het geheele getal bedraagt thans ruim 25,000, meest negers. Deze zendelingen wijden bijzondeie zorg aan het onderwijs der kindeien. Op hunne neger-school ie Paramaribo, waar het onderwijs geheel kosteloos gegeven wordt, ontvangen ruim 500 kinderen, waaronder bijna Vsvrijen, onderwijs in 't neger-Engelsch, en voor een gedeelte ook in 't Nederdnitsch, schrijven enz. Over den invioled der Moravische broeders, wordt zwei onderscheiden geordnet. Velen roemen hen hemelhoog, anderen betreren zwei hnn pietisme en methodisme en twijfelen of hnn ijver niet te ver gaat, als zij om voor Hemhut veroveringen te maken ongeroepen tot anderer arbeid en bepaaldelijk in den weg der predikanten treden. Ook is men niet zonder zorge voor de toekomst, als menbedenkt, wat er vande Moravische neger-christenen zal worden, wanneer eenmaal de emancipatie haar beslag heeft verkregen. De inlanders schijnen de Moravische eeredienst te beschouwen als wel voor slaven, maar niet voor vrijen geschikt. Het kon zijn, dat zij das, vrijverklaard zijnde, nu ook tot de godsdienst der blanken zouden. willen overgaan om daardoor voor een groot deel Rome in den schootte vallen, waar men zich natuurlijk op zulke veroveringen voorbereidt. Deze vrees wordt echter verminderd door de gedachte, dat de fioomsche godsdienst in het oog der bevolking, beneden de Protestantsche staat en deze laatste eigenlijk als de godsdienst der vrijen en blanken beschouwd wordt. Wat de Broomsch-katholieke bevolking betreffend, zoo bestaat deze, volgens de opgave van den heer G. ScAepers, bisschop van Mellipoiamos i. p. i. en apostolisch vicaris van suriname, uit ongeveer 1,550 vrije Europeanen en inboorlingen, waarvan 1,400 te Paramaribo en gedoopte slaven, behalve die in de districten Coronie en Nickerie. De leprozen in liet gesticht Batavia zijn bijna alien Boomsch-katholiek. 1. Paramaribo. De protestantsche gemeente in deze stad bestaat uit ongeveer 5000 zielen en telt omstreeks 2200 idmaten. Nog geen vierde deel der aldaar gedoopte kinderen is in wettig huwelijk geboren, een gevolg van den ongebonden echt met negerinnen. Aangenomeu lidmaten tusschen de 110 en 140'sjaars. De predikanten van Schälkenden Conradien bei den gemeinten gemeinsamen gerechteten en den ook van tijd tot tijd een uitstap naar de buiten de stad verstrooide leden hunner gemeinte, waar de heer van Schaick dan ook wel eens in 't Ne-ger-Engelsch voor de inlanders preekt. Het wordt door niet weinigen zeer betreurd, dat de godsdienstoefeningen in de kerk te Paramaribo uitslmtend in het Hollandsch gehouden worden, daar het grootste deel der bevolking die taal te weinig magtig is. Ook is dat arbeidsveld, onder zulk een klimaat, en bij den veelzins treurigen godsdienstigen en zedelijken toestand der gemeinte, voor slechts een tweetal predikanten waarlijk te groot. Behalve de beide predikanten bestaat de kerkeraad uit 6 onderlingen en 6 dünken. (Er is eene commissie van kerkelijk beheer, bestaande nit 4 leden). De benoeming geschiedt dgor den kerkeraad zelve. Aftreding heeft men niet plaats wegens gebrek aan persoueel. De namen der benoemden vorden driemaleii van den predikstoel afgelezen » eer de bevestiging plaats heefl. Boyendien heeft men nog divisiediakens » speciaal belast met de inzameling dei liefdegaven op.de plantages. Zij hebben echter geene zitting in den kerkeraad. De rergaderingen van den kerkeraad hebben in den regel maandelijks plaats ^uitgenomen in October en November, dat is in den tijd der groote droogte, waarin ook de catechisatien moeten stilstaan, omdat dan al wat daartoe bij. Magte is, de stad verlaat. Het praesidimn wordt bij beurten telkens voor een jaar door de predikanten waargenomen. De kerkraad is gebeel vrij, zonder inmenging van de wereldlijke magt. De diakonie bezit geene een fonds van p. m. y 18,000. De kerk bezit geene eigendommen, maar moet beataan van de loo-pende inkomsten. De weeskinderen, vroeger zonder onderscheid van gelölbelijdenis, onder eenen van Gouverneementswege aangestelden weesmeester, zelfs een tijd lang onder toezigt en bebeer van een Israelitischen weesmeester verkeerende, zijn sedert een paar jaren onder het toezigt van den kerkeraad, tot welken zij behooren, geplaatat, aan welken nu van BegeriBgwege de gelden door den weesmeester worden nitbetaald. De doop wordt enkele mal En aan huis bediend, om kinderen voor de Boomsch-katholieke kerke te bewaren, en de heer van Sehakh bedient ook nu en dan het H. Avondmaal in het hin van melaatschen, omdat deze niet ter kerke mogen komen. De gewezen Gouvemeur Schimpffy aan wien de kolonie zeer veel te danken heeft, ver- schafte op verzoek aan al de godsdienstleeraren gelegenheid om dienst te doen voor de militairen op post Sommelsdijk , het fort Nieuw Amsterdam en post Gelderland , en zalks per stoomboot alle veertien dagen. Deheer t;an^^aie^, die wegens denabijheid van S»ri»aa«>McA MeUray ^hiyuA iedere week op post Sommelsdijk komt prediken^ werd door den Goavemeur uitgenoodigd, tot het houden eeuer inspectiereis over al die posten. De Lnthersche gemeente bestaat nit ongeveer J,500 zielen, meest kleurlingen. Dekeik was vroeger rijk, maar de finandele toestand is aanmerkelijk verachterd. In 1857 werdeo bij haar gedoopt 3 volwassenen (vrijen), 89 kinderen waarvan slechts 26 echte, en 11 slaven, en aangenomen 47 nienwe leden. De kerkeraad bestond uit 5 onderlingen en 8 diakenen. Overigens bestaan bij deze dezelfde gebroiken als bij den kerkeraad der zaster- gemeente, en o&choon beide kerken op zich zelve staau, zoo is toch de verhooding tas- schen beiden viedelieveud. Sedert bijiia 20 jaren werd de Lnthersche gemeente bediend door den heer C. M, Moee^ die eehter thans gereed staat om naar het vaderland terag te keeren. Eene schonen stichting van den laatsten tijd is hel Protestantsche MeUray, na veel arbeid en zorge verrezen en op den 15den April 1857 plegtig en feestelijk door deheeren van SeAaiek en Canradi in tegenwoordigbeid van den gonvemear en een aanzielijk gezelschap ingewijd. Na het uitspräen der feestrede werd er eene collecte gehonden, die de aanzielijk som van y^ 1000 opbragt. De kweekschool, waar landbouw- school- en godenst-onderwijs aan jongelieden gevallen wordt, die anders licht in *t wild ofgfi- groeid of in Roomsche banden gevallen waren, begon met 4 knapen, dodi dit getal is later reeds tot 20 geklommen. Indien men middelen genoeg had bezeten zou dit getal reeds aanzielijk grooter zijn. De stichting heeft nog altijd met Grosse bezwaren te kampen, maar belooft niettemin eenen rijken zegen zijn. 13 BijL. D. 2. In dit district, waar vioeger de waardige Wickers werkzaam was, tot dat hij onder den vereenigden last Yan klimaat en arbeid bezweek, en dat toen een tijd lang mede aan de zorg der predikanten van Paramaribo werd overgelaten, is sedert October 1858 de heer O, L, Batanhurg werkzaam als predikant. In September 1558 te Paramaribo ^mi\etxA ^ predikte hij daar tot veel genoegen, en kwam reeds den 6den October te Nickerie aan, waar de heer vam Sciaici hem ingevolge opdragt va)i den Groavemeur bij de gemeente zou hebben in-geleid, indien de ziekte van den heer Oouradi het niet verhinderd had. Hij werd met groote blijdschap ontvangen, deed des Zondags na zijne aankomst zijne intrede in 't Hollandsch en preekte reeds in diezelfde maand o Oft in 't neger-Engelsch. Hij bezoekt vrijen en slaven zonder ondezscheid en catechizeert zoo geregeld als de plaatselijke gelegenheiten, dat toelaten. De aistanden tusschen de plantagen, de rivieren, die men daartoe altijd met tent- of roeibooten gebruiken moet, het heete en ongezonde klimaat en andere omstandigheden zijn hier even zoo vele hinderpalen. De taak van den heer Baienburg is zeer zwaar en een helper ware hem wel noodig. God geve den jongen ijverigen maar niet sterken man, kracht om staande te blijven, waar de tronwe Wickers bezweek. De kerk te Nickerie is in vrij goede orde, maar sedert de komsi van den heer Batenburg worden er plannen tot het bouwen eener nieuwe gemaakt. H. Indien iedere kerkeraad in de Ooet- en Wes^Indieu het goede voorbeeld van dien der Cnra^aosche gemeente volgde, zonden wij niet alleen een duidelijk inzigt in de kerkelijke toestanden erlangen, maar welhaast in de Indische gemeenten met al hare behoeften, belangen en eigenaardigheden nog meer te hois raken, dan in die van het vaderland. Ving deze kerkeraad ten vorigen jare veelbelovend aan, zijn tweede jaarverslag doet in uitvoe-^righedd en aanschonwelijkheid voor dat eerste niet onder, terwijl het met de verklaring aanvangt van groote blijdschap over de verlevendiging van de betrekking tusschen de Indische commissie en de gemeente van Curasao. Zonder in herhaling te treden van datgene, wat reeds op de Synode des vorigen jaars (vergl. Hand, der Synode Van 1869, Uadz. 201 v.) over den algemeinen toestand dezer belangrijke gemeente berigt werden, deelen wij ait het thans ontvangene verslag de volgende bijzonderheden mede. Bij eene meer naauwkenrige opneming bleek, dat de gemeente 2000 zielen telde, metongever 1000 lidmaten. Van deze 1000 lidmaten zijn er ongeveer 100 in de bnitendivisien woonachtig. Het getal bejaarde nieirJidmaten bedraagt 170, van welke er 60 in de buitendivisien gevestigd zijn. Onder het opgegevene zielental der gemeente behoore er 285 tot de offioieren, onderofficieren en verdere manschappen van het gamizoen, met hunne vronwen en kinderan. In 1859 werden gedoopt 1 bejaarde, na afgelegde belijdenis, en 50kinderen, waaronder 7 onechte. Slechts viermalen in het gansche jaar is Eene doopsbediening in de kerk gehonden. De kinderdoop is en blijft in zwang. Angenomen werden 37 idmaten, waaronder 7 militairen, van welke, wat anders, op. But. D. 14 Cwraqao eene zeldzaainheid is, 1 uit de Boomsch-katholieke kerk. Ingediend werden 6 attes-tatien; afgegeven 11. Elf voltrokken huwelljken werden ingezegend. De dood eischtte 68 ofifers, waaronder niet minder dan 23 militairen. De toestand der gecombineerde kerkenden armen is nog altijd niet gunstig, terwijide armoede op onrustbarende wijze toeneemt. Het vaste kapitaal bedroeg op lJanaanjl860 f blyllZMK De ontvangst gedurende 1859 / 4,156.05, terwijl de uitgaveii / 45.88* meer dan de ontvangsten beliepen. De begrooting van I860 loopt over eene som van 3,950. Het weesfonds was op I Januarij 1860 groot/ 6,843.12, en hierbij had men en batig saldo van 410.40. Bij den klimmenden uood der armoede heeft de kerk niet in alien deele in de behoeften dec armen knnnen Toorzien, en vurig weuscht men in dezen verbetering van toestand. Bij de heerschende ziekte des vorigen jaars verzocht men eene subsidie van het Gouvernement voor den armendoctor, die in de maanden October en November meer dan 173 behoefligen behandel had, en dat wel vooral ten behoefligen behandel had, en dat wel vooral ten behoefligen behandelen; maar ofschoon de Begeringwel eenigermate te gemoetkwam in den wood, verklaarde  gaf daartoe onlangs bij den boekhandeläar Ellerman te Amsterdam eene leerrede uit over 1 Samuel: X. 246, welke hij op's Konings verjaaidag had uitgesproken, en die, & 50 cents verkrijgbaar, tot verspreiding door ons wordt aanbevolen. Met groote iugenomieid ontviugen wij berigten omtrent de stichting eener Frotestantsche maatschappij van weldadigheid, onder presidium van den heer van Dissel ten järe 1856 opge-rigt, en waarvan ons de statuten zijn toegezonden. Ofschoon niet over belangnjke sommen te beschikken hebbende, heeft zij toch geene geringe geldelijke hulp verleend. Zij trekt zich vooral de arme kinderen aan en wil zijn, wat men gewoon is een armen-patro-naat te noemen. Wat nu het godsdienstige leven betreft, zoo werd de predikantsbediening in al hare deelen getrouw vervuld, maar de klagt over traag kerkbezoek wordt niet terug genomen. Alleeu opde eerste dagen der hooge feesten, op Goeden Yrijdag en Oudejaarsavond is de opkomst zeer talrrjk. In de maand Jan Uarij des vorigen jaars werd er eene Zondagehool geopend, onder de leiding van den gunstig bekend staanden serjant Baerecke, met oogmerk om de arme volksklasse, die des morgens uit gebrek aan voegzame kleeding niet ter kerke kan komen, des avonds in een daartoe goedgunstig afgestaau lokaal eenige godsdienstige kennis te doen erlangen, en daar ook deze over het algemeen de Hollandsche taal zeer moeijelijk verstaat, werd aan genoemden Baerecke, behalve audere geschriften een Evaiigelie van Mattheus en een geschiedenis van den Bijbel beide in de landstaal verstrekt. Het onderwijs werd gegeven tegen eene karige bezoldiging van 50's jaars uit de kerk- en diaconiekas, onder toezigt van den kerkeraad, daarbij altijd in Een zijner leden vertegeuwoordigd. Aanvankelijk 15 BiJL, D. vond men belangstelling, maar weldra liet er eicb geen arme meerzien, zoodat in December de Zondagschool helaas! reeds moest gesloten worden. Het kerkgebouw werd van binnen en van bunten geverwd voor rekening van het gouverneement, dat daarvoor den dank dee kerkeraads heeft ontvangen. Op den 9den Mei werd in werking gebragt het ten approbatie aan de Begering in edelke Reglement op de administratie der kerk- en armenkas. Na de in het vorige jaar door ona verleende magtiging tot wijziging van het Huishoude-lijk Reglement is de kerkeraad, onmiddellijk overgegaan tot de verkling van eenen oderling door de stembevoegde leden der gemeente. Deze werden van den predikstoel opgeroepen, en zij die niet persoonlijk komen komen komen komen in te dienen. Een aangenaam blijk van sympathie voor den kerkeraad was, dat bij zeer groote meerderheid van stemmen een der diakenen tot oderling verkodzen werd. Terwljl de Algemeene Synodale commissie blijkens hare missive van 5 Octobev%Jl ontevreden was. Dat de kerkerad van Curasao de opbrengst der collecte voor het Fonda van noodlijdende kerken en personen ten behoeve der gemeente van Afuba gebruikt habben, heben wij den kerkeraad daarvan kennis gegeven en nu de belofte ontvangen, dat ditmaal de collecte, die op den gedenkdag der Hervorming gehonden zal woiden, weder voor het gewone doel zal bestemd en nu ook uitgestrekt zal worden tot de buitendistricten des eilands. Overigens is men te Curasao zeer blijde met de aan Amba toegestane subsidie van y^ 200 nit het  geestelijkheid eene groote bedrijvigheid. Te voren waren in de buiten-districten evenmin Boomschen als Protestantschen kerken. Nu zijn er, vooral door de bemoeijingen van den onlangs overledenen ijverigeii paatoor Nenwindi reeds 5 gesticht en van dienstdoende geestelijke en kapellanen voorzien. Met groote bezorgdheid staart men dus op de kleinere kudden van Protestanten in die districten verstrooid. In de Oost-divisie wonen er ruim 120, in de Midden-divisie 100 en in de West-divisie 80. De meesten wonen veel te ver van de stad, om daar te kerk te kunnen gaan en voor eenigzins geregeld herderlijk bezoek zijn de afstanden te groot, zoodat het meermalen gebeurt, dat men uit die streken lidmaten moet Amen, die weinig of geen godsdienst-onderwijs genoten hebben. Geen wonder, dat men, bij zoo dringende behoefken, zeer vurig verlangt naar eene uitbreiding der Evangelie-bediening op dit eiland. De predikant Meijer ^ vroeger tevens belast met de dienst op Aruba en Bonaire^ is Bi/L, D. 16 onder dankbetuiging voor zijne vele diensteu, ter opbouwing ditr nu afisonderlijk ge- vestigde gemeenten , op zijn verzoek eenrol door ons van zijne betrekking tot die gemeenten ontslageu. * c. Arvha. Deze gemeente , gelakkig in het bezit van een' eigen predikant en door den dienst- ijver van den heer Kuiperi nit hare kwijning tot e«n nieuw leven opgewekt, verkeert naar het tijdelijke in eenen zeer benarden toestand. Zij is ann. Hare weezen, vioeger tot Curaqao behoorende, worden nog met beholp van die gemeente verpleegd, maar men hoopt op de ondersteuning der Begering , ten einde ze op Aruba zelf te knnnen verzorgen. Het Huishondelijk Beglement voor de gemeente, aan onze goedkeuringonderworpen, is door ons gerevideerd en daama geapprobeerd , terwijl het zooveel mogelijk in overeen- stemming is gebragt j^et de Beglemeuten der Nederlandsche Hervormde kerk. Met dankzegging heeft men het berigt ontvangen van de snbsidie ad / 200 uit het Fonds voor noodlijdende kerken en personen, ten behoeve der tweede kerk, genaamd Canaokito d. i. Klein Kanadn, Tn de befaoefte aan eenige bijbels en kerkboeken voor de arme gemeente hopen wij door de hulp van het Nederlandsche Bijbelgenootschap te voorzien. De heer Kuiperi gaat voort elken Zondag te Oranjeetad in het NederduUecAch en om de 14 dagen te Canachiro in het Papiamento te prediken. Hij is tevreden over de eerste vrachten van zijnen arbeid, gelijk hij ookzich dankbaar verheugt over de wel niet groote,maar toch hoogstwelkome vermeerdering van / 400 door het Gouvemement aan zijn al te sober trac- tement van/ &,000 toegevoegd. De gemeint van Amba is een voorpost op de osterste grenzen der Frotestantsche beschäftigt. Het Christendom der Boomschakken op het eiland is niet veel meer dan paganisme. Alleen heeft het namen en klanken in het volksleven oveigebragt, geschikt om de Evangeliepredikation voor te bereiden. Tegenover het eiland ligt het rijke, maar ge-demoraliseerde Venezuela, te weinig ontwikkeld om zelfstandig te kunnen zijn, te veel ontkkeld, om zich langer gedwee te buigen onder den ijzeren scepter van Bomes hierarchic, maar ook te materieel om zich, uit eigen beweging tot een hooger leven te kunnen of te willen verheffen. Door een Venezulaner, onlang op AnAa aangenomen en bevestigt, daartoe opgewekt en met dezen als gids en eenen onderling van Aruba Als medehelper will de volijverige Kuiperi de proef van een zendingreis onder de Venezuelans, om in die ^(a«iropa de verstrooide kudde van NederlaiMers, Duitschers, Franschen en Yeuezulanen op te zoeken en zooveel mogelijk bijeen te vergaderen; hij wil hunne kinderen doopen, hun het Heilig Avondmaal hedienen en het Evangelic verkondigen in hunne eigene talen. Terwijl hij zelfs de Spaansche volkstaal meester is, hoopt hij met behulp van eenige Duitsche en Fransche preken daar veel goeds te znllen doen en wacht op de toezending van eenige Duitsche, Fransche en Spaansche Bijbels en vooral Duitache gezangboeken, waartoe de secretaris onzer Commissie hem zijne hulp beloofde. Hij behoeft z in dat rijke land niet weg te geven en zoo hij slechts Eenige vrucht op zijnen Mieeione, arbeid mag inoogsten, hoopt hij genoeg over te houden om in de lateire behoefteu aau bijbels, tractaatjes enz. te voorzien. Moge het den waardigen man gelokken om zonder zijn eigenc eigenc een Evangelische gemeinte te doen sehade lijden, in de Venezulaansche republik een Evangelische gemeinte te stichten.  geen doop bediend, geen doop bediend, geen doop bediend, en reeds heeft de magtige partij, die tegen het bestaande Gouvernement in opstand is: el libertad del cuUus geproclameerd. Bonaire, Met groote blijdschap zag de Commissie hare pogingen om voor de gemeente op dit eiland, waar ruim 140 Protestanten, en daaronder 70 lidmaten zonder eigen predikant te midden der Roomsch-katholieken leven, een zelfstandig bestaan te verzekeren, met den gelukkigsten suitslag bekroond. In het najaar van 1859 heeft de Begering aan Bonaire een eigen predikant toegestaan op een tractement van 2,000 en daartoe benoemd den heer Larei, tot dusvere predikant op ^i^. Eustatius. Wij heben nog geen berigt ontvangen omtrent de overkommst van den heer Laret, maar voor bet laatst bragt de kerkeraad van Curasao, onder wien Bonaire tot dusverre ressorte de bet jaarverslag over die gemeente uit. Zij werd in den loop van 1859 driemaal bezocht door de predikanten van Curasao namelijk in Februarij door den heer van Diesel, en in Junij en November door den heer Meijer, Er werd slechts en kind gedoopt en slechts een drietal lidmaten aangenomen, na onderrigt te hebben ontvangen van den godsdienstonderwijzer Meinha/rdt, Het Kerkelijk Eeglement der Curaçaosche gemeente, werd met enkele noodige wijzigingen bij die van Bonaire ingevoerd en nu een kerkeraad zamengesteld, bestaande uit 2 ouderlingen en 3 diakenen. Voor drie leden, die hun ontslag verzochten werd en door de manslidmaten nieuwe keuzen uitgebragt. Een benoodigd getal bijbels en gezangboeken werd uit het Moederland ontboden en ontvangen en een eigen stel tafelgoed voorde bediening des Av. ondmaal aangekocht, dewijl men dat tot nog toe bij een der gemeentelen moest leenen. De begraafplaats, vroeger met een een cactushaag omtuind, maar sedert eenigen tijd geheel openliggende, werd uit de opbrengst eener daartoe gehoudene coUecte ten bedrage van en met behulp van gouvemements-arbeiders van eenen steenen muur voorzien. Met het kerkbezoek was het op Bonaire tot heden toe treurig gesteld. O&choon de godsdienstonderwijzer Meinhardt met de taakvan Evangeliedienar belast was, zoo kon er in den tijd verloopen, tusschen het bezoek van de heeren van Diesel en Metier slechts tweemaal en in den tijd tusschen het eerste en tweede bezoek van laatstgenoemde geene enkele maal godsdienstoefening gehouden worden, omdat er geene kerkgangers waren. Na het tweede bezoek van den heer Meijer, werd er eens bij de aanwezigheid van den kommandant, een paar officieren en de roaiischappen dei Bijks stoomboot Fesuvius kerk gehouden door den heer Meijiardij maar geen enkel Bonairiaan woonde haar bij, zelf niemand van de ketkeraads-leden, zoodat de Prediker zelf na de godsdienstoefening als diaken colecteren moest. Yeel droegen daartoe bij de heerschende ziekte en de zorgvolle omstandigheden, waarondar eenige der voomaamste eilanders gebukt gingen, en terwijl men in weerwil zijner versmadiug van de voorlezingen des godsdienstonderwijzers verlangend ait ziet naar de komst van den degen predikant, hopen wij, dat gelijk op ^rvba zoo ook op Bonaire met het bezit van een een eigen herder en leeraar het kerkelijk leven uit zijne kwijning zal worden opgewekt. St. Justus, enz. Gelijk ten vorigen järe in de laatste zitting der Synode werd medegedeeld, was de toestand der Hollandsche gemeente op dit eiland allertrenigst en de positie van den predikant Zarel, die daar in 1856 voor een sober loon als Evangelieanar en onderwijzer werd aangesteld, bepaald onhoudbaar. De invloed der Boomsch-katholieken breidde er zich in den laatsten tijd aanhoudend nii Een groot deel der Frotestanten is geheel onverschillig yoor de godsdienst. De bijna niet dan Engelsch sprekende bevolking heeft niet aan de Hollandsche dienst en is geheel aan den arbeid der Engelsche methodisten gewend. Een en ander heeft de regering doen besluiten, om den heer Zaret te verplaatsen naar Bonaparte y en terwijl St. Eustatius nu, na znlk eenen koiten tijd weder van Eenen Holandschen predikant verstörte wordt, maken de belangen van dat eiland een emstig point ons overwegens von ook vestigt op de eilanden Saha en St. Martin, waar zich wegens het kleine aan de Hollanders evenmin een predikant bevindt. Ktut van Guinea. Wij zijn genaderd aan de laatste gemeente, omtrent welke wij u berigt te gevenhebbeo en na ons bezoek aan Azie en Amerika doen wij nog even de West-kost van Afiriia aan. Daar, te St. George del Mina, de hoofpost der Nederlandsche beaittingen aan de Gtoojkust werd eerst in het vorige jaar eene Protestantsche predikant. Als eerste predikant voor die gemeente werd door Zijne Majesteit benoemd de heer P. van der Metdeuj. Die den 15. Januar des vorigen Jahres door onze Commissie met oplegging der handen in de Evangelienst bevestigt werden en tegen het einige blanke vrouw aan de knit. Toen hij ons schreef, was hij aldaar ongeveer mångeveer, maar en dat met ingemieren, en aanvankelijke vracht; maar eene onvoorziene zwarigheid belenmert hem zijn en aanvankelijke vracht. Hij meende derwaarts gezonden te zijn tot bevestiging en opboawing der nog jeugdige christengemeente aan de Kust en tevens tot hare überhaupt bevölking onder de zoo talrijke heidensche bevolking. 't Was toch de christelijke gemeente, welke adch bunten het fyit in de negerjstad, of het zoogenaamde iromj in het midden der Aasantijn, gevraagd, had, welke om eenen predikant had gevraagd. Dat vensoek wesd wel oudæreieimd door de drie laatste gouverneurs' ter Kuste, maar 'twas geen verzodc migaande van de Hollandsche bezetting op het fort. Aan de Beq nestranten werd eindelijk het bent van en predikant toegestaan, en nn word de hear Miiifor JTiw/m aangeoteld tot pndikant ten 19 BrjL. D. 0 dienste van de Nederlandsche bezittingen aan de Ku9t van Guinea, Maar nn blijkt het. Dat er geen verband bestaat tasschen die aanstelling en de vraag, waarvan zij het gevolg moest vezen. Nederlandsche bezittingen toch zijn alleen, welke zich aan de kust bevinden en met een zeer gering personeel van Nederlanders beziet zijn, maar de hrom of negerstad is in geenen deele eene Nederlandsche bezitting, zoodat de gemeente van klenrlingen, die meende dat deheer van der Jfi^i^^ uitsluitend haar predikant zou zijn,nu krachtens zijn aanstelling niet  liefde uit Nederland overgezonden zer te stade komen zal. Hij ziet echter weinig kans, om bij de niterst gebrekkige verstandelijke en zedelijke beschaving dier inlandsche gemeente, nur dat doodende, ligchaam en geestafmattende klimaat, naar eisch in de dubbele behoeften der Nederlandsche bezittingen, wier predikant hij heet, en der nabnrige negerstad te voorzien. Dit bezwaar, waarop niemand denken kon, die niet geheel en al met al de plaatselijke ommstandigheden der zoo weinig bekende Afrikaansche kust vertrouwd was, maakt nu een emstig punt van overweging bij onze Commissie uit. Moge deze zaak zonder veel moeite een gelukkig einde nemen en terwijl de Vieetvan der Meulen, die wegens haar openbaar. verlangen naar godsdienst en gelölvermeerndering al spoedig een hart voor de inlandsche gemeinde gekregen heefk, inmiddels kracht, lust en liefde bewaren, om zoo veel in hem is, in hare dringende nooden te voorzien. B. Werkzaanilieden der Commissäre. Kan het uit vorenstaand verslag omtrent den staat der Indische kerken blijken, dat onze Commissie doordrongen van het gewigt barer roeping, een levendig verkeer met de overgeschne gemeenten op hoogen prijs stelt en alles doen wil wat in haar vermogen is om den welstand en bloei der Indische kerken te bevorderen, zij mag haar verslag niet eindigen, zonder melding te makeu van eenige belangrijke dingen haar zelve en hare werkzaamheden betreffende. Yooreeist dan wijst zij op hare tegenwoordige zamenstelling. Had zij in het vorige jaar de aftreding van haren praeses, dr. H. P. Timmera Verhoeveny van haren secretaris, dr. O.Ruiten-sekildy alsmede van den heer J. H. de Dompierre de CAaufepiete betreuren, met leedwezen zagen de overblijvende leden die verdienstelijke medebroeders afscheid nemen, maar verheugden er zich in, dat de hoogleeraar van Hengel zich nog bewegen liet, om bij hen te blijven. Zij hadden den eerwaardigen grijsaard, wien de Indische belangen zoo na ter harte gaan, niet dan zeer noode gemist. Met de nog altijd onvervulde plaats van den heer mr. Vaillant, bestonden er nu vier vacaturen, en op voordragt der commissie werden nu bij verschillende Koninklijke besluiten nieuwe leden en functionarissen benoemd, zoodat de Commissie alsnu op deze wijze is zamengesteld: F. de ^^7%m, predikant te 'Gravenhctge^ president, dr. 7. C. Zalberg Pz,^ predikant te 'Gravenhage en secretaiis der Evangelisch-Luthersche  man mogtvinden, die met de Ost-Indische toestanden was, koesterde zij toch den wensch, dat er nog meer mannen, die met de Indien, en voomamelijk een, die met de Wesl bekend was, aan haar mogten wor-den toegevoegd. Bij de voordragt ter vervnlling der twee laatste vacaturen wda zij eehter gebonden aan art. 7' van het Koninklijk besluit van 7 December 1820 n°. 113, waarbij bepald wordt, dat er ten minste vijf dienstdoende predikanten en onder deze de Secretariat van de Synode der Nederlandsche Hervormde kerk toe behoore moeten, en ofschoon dat getal vijf thans wel stilzwijgend tot vier mogt reduceerd worden, nu de Secretariat der Synode, naar de tegenwoordige kerkelijke bepalingen geen Dienstdoend predikant meer wezen kan, zoo bleef het desniettemin onmogelijk nog een Ost-Indisch ambtenaar voor ie dragen. 