Catholijke Nederlandsche
None
Als men in dezelve, een eed, hoe ook genaamd, aflegt, of als men er zijn woord van eer geeft, als men in dezelve gehoorzaamheid beloofd aan bekende hoofden of lijdelijke gehoorzaamheid aan bekende hoofden, als er in dezelve graden of eene hierarchie bestaan, dan zal de straf voor de oprigters, voorzit-ters en fonctionnarissen, bestaan in opluiting in eene vesting, van 18 maanden tot 10 jaren. Wat zullen de liberalen en vrijmetselaars hiervan zeggen $ * * Heden nacht omstreeks 1 uur, behaagde het den almagtigen God, onze dierbare Moeder Mejufvrouw JOANNA CLARA SMITS, weduwe van den Heer PETRUS JOES. ZANDERS in den ouderdom van bij-na 68 jaren, uit ons midden weg te nemen. Smarte-lijkk valt ons dit verlies, doch wij eerbiedigen de wil van God, die ons zoo vele jaren het genot van eene deugdzame en zorgelijke Moeder schonk, en haar de onwaardeere genade gegeven heeft, om door het ontvangen van de laatste Heilige Sacramenten tot een Waar Christelijk afsterven te worden voorbereid. ij heilig vertrouwen hare ziel Dood der Regtvaardigen. Deze diene tot kennis gewing aan alle, die onze dierbare Overledene gekend hebben, dewijl wij hen, en tevens den Catholijke Lezer verzoeken voor de rust ha- rer ziel te bidden. VLAARDINGEN, H. J. ZANDERS, Cath. Pr. den 7 Kebruargy 1838. ook uit naam van mijnen Broe- der, Zuster en Behuwd-Zuster, * Door P. van pen BRAND, R. C. P. en Rector der Latijnsche Scholen te Uden, zal op den 14 en 15 Maart 1838 verkocht worden, eene zeer schoone en met fijnen keus verzamelde BIBLIOTHECK, nagelten door den Zeer Eerwaardigen en Hooggeleerden Heer C. van pen Brann, gewezen Professor in de H. Godgeleerdheid aan de Hoogeschool te Uden. De Catalogus is verkrijgbaar bij J. R. van Dieren te Grave, tegen slechts 10 Centen. Commissien kunnen aan den Verkaupfer worden opgedragen, mits men het werk en den prijs naauwkeurig bepaald, = De Boekhandelaar J. T. Sommer, heeft den. 27 Januarij 1838, aan het gemeentebestuur der stad. Almelo ter vertaling vertoond: Versuch zur Krleichterung des inneren Gebeths, von CLEMENS Droste zu Vischering. Münster, 1833. Nommoer 8. — 61° — 24 February 1838. mer = ap eee gon SRS RE a aT Tes ee CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN OVER GODSDIENST, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, reide Hj: s+. Heilige Vader bewahren hen, die Gy my gegeben hebt, in uwen naam; opdat xy één zijn, gelyk wy. cece En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove zullen: opdat zy allen één zyn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in U: dat «yj ook in ons mogen eén zyn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. En sk heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zy zouden één zyn, gelyk wy ook dén syn. Ik in hen en Gy in my, opdat zy volkomenlyk één syn: en dat de wereld wete, dat Gy my gegeven hebt, Joann. XVIIe — rir inenenneninnnnnnREiaieniemmen anette nana Op dit blad *t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post; verzonden -voor jden prijs van f 8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Al Le abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Bries ven sullen door de Redactie worden aangenomen, — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. BRIEF OVER DEN HEILIGEN STOEL, (Vervolg van bladz, 50.) I. zal van deze aanmerkingen niet afstappen, zonder u nog eene andere van denzelfden aard te maken; want zij zijn veel gewigtiger dan gij misschien denkt. Niets is in de dingen geisoleerd; het ligchaam, de geist, de goddelijke genade, alles is verbonden, alles is oyereenstemmend. Het ligchaam van den mensch, is niet het ligchaam van het redelooze dier; de uitterlijke gedaante van een land, hetwelk tot een bestemming is geroepen, is niet die van een ander land, *t welk eene andere bestemming heeft, en de algemeene gestalte van onzen aardbol, is evenredig, als zij geheimning is. Als de ouden, die zoo vele dingen bij overlevering wisten, eene stad wilden bouwen, dan stelden zij eene grondige en naauwgezette onderzoeking van de plaats, in het werk. Op die wijze gebeurde het, dat de Romeinen Etruskische priesters inriepen om de Jaats der vestiging van Rome te beslissen, en wij weten, reeds van onze voor het capitool, een versch afgehouwen menschenhoofd vond, waardoor die heuvel den bewonderenswaardigen naam heeft ontvangen, dien hij nog draagt (1). Ik wil u dan den aard van het Oord deen opmerken, waarin Rome is gebouwd, dat zoo verheven en zonderling is, dat men zijn geheele leven kan reizen, zonder dat de verbeelding ergens elders onder den hemel eene herinnering van het agro romano. Kome is nagenoeg in het midden van het Italiaan- sche schiereiland geboswd, meer in het zuiden dan in het noorden en omgekeerd meer in het westen, dan in het oosten. Rome ligt op eenige heuvelen, die meer door holle wegen dan door valefjen van een ge- scheiden zijn, aan den over van den Tiber, een vaal gele en statige stroom, wiens wateren langzaam tus- schen zijae van groen beroofde boorden heen rollen. Vijf of zes mijlen ten oosten, strekt zich, gelijk eene sombere lijn, de Apennijnsche bergketen uit; op vier of vijf mijlen afstands naar het westen, ontwaart men. (1) Eertijds eene Romeinsche sterkte.. Men7noemde dezelve Capitolium, naar het Latijnsche woord; Caput gee hoofd /.- ERTes : ¢ Tar — 6 = > enna - 7 ri 1&5. BYES van eenige verhevene punten, de witte en schitterende streep der Middelandsche-zee; ten noorden verheft zich een eenzame berg, dien men den Socrates noemt en, die daar, even als een reus, aan den ingang der viakte staat; ten zuiden zijn het de heuvelen, waar- op zich Castel-Gandolfo, Marino, Frascati en de Colonna prachtig vertoonen. ‘Tusschen deze vier gezigteinders, waarvan de een niet op den andere gelijkt, en die onderling in grootsche pracht en schoonheid wieder, opent zich, even als een uitgebreid adejaars-nest, de Romeinsche vlakte, (Campagna Romana,) het uitgdoofde overschot van onderscheidene viikan. En, een uitgestrekte en ernstige eenzaamheid, tallooze weilanden, waar de beekjes schaars in aantal den grond doorklieven, en zich onder hunne wilgen verbergen, waar de boomen, die zich hier en ginds vergessen, onbewegelijk daar staan, even als de bouw- vailen die het oog overal ontekt, ‘praalgraven, tem- pels,. waterleidingen, majestueuse. overblijfselen van de natur en van het Romeinsche volk, te midden van welke het Christen Rome zijne beelden en vreed- zame tempeldaken verheft. Dat de zon opga of da- Je, dat de winter of de zomer daar voorbijgaan, dat te-wolken over die ruimte heenzweven, of dat er de lucht eene liefelijke doorschijnendheid, volgens de jaartijden en de stonden, aanneme., -alles verandert, alles wordt bezield, alles verbleekt; ee- ne eindelooze nieuwheid treedt uit dien onbewegelij- ken grond te voorschijn, gelijkvormig aan den Gods- dienst, waarvan de ouderdom zich met de jeugd ver- eenigt en die van den tijd, ik weet niet welke be- werken. Korlijkheid ontleend, waarmede hij zijne tegenwörde omhult. Overigens, geliefde vriend, zulängige gij begrepen heben, dat God, Zijnen Stedehouder, te Rome aanstelende, de zwarigheid niet had afgewend, maar, dat hij aan dezelve het hoofd geboden heeft. Rome was het natürliche middelpunt der wereld, en haar werkelijk middelpunt op het tijdstip van Jesus Christus, zoodat het des te onmogelijker moest schijnen, om er het middelpunt van de Catholijke Kerk te ves-Aigen als men de twee uitersten overweegt, de heilige Perrus te Rome onder Nero en Grecorius XVI, in het vatikaan, en als men dan bedenkt dat die herschepping (métamorphose) heel nataurlijk volbragt is, door de kracht der zaken, dan weet men de zwakheid van den mensch, of de kracht der waarheid niet ge-noeg te bewonderen. Gij kent de volgreeks der gebeurtenissen, derhalve zal ik ze u niet verhalen; doch Lastste geheim bestät voorzucker in de eeuwige raadsbesluiten van God. Hij die de wereld geschapen heft, bestuurt haar ook door Zijn voorzienigheid; Hij verheft en vernedert de heerschappijen; Hij kentee- kent aan de volken hunnen tijd en aan de dingen hunne lotgevallen, echter niet willekeurig en zonder andere beweegredenen dan Zijn opperste wil, maar door eene besturing, die billijk overeenstemt met het leven dat Hij aan Zijn schepselen heeft geschonken, door hun de onveranderlijke wet te geven. Nu, voor alle wee zens die met verstand begiftigd zijn, is het Christen dom de wet zelve van hetleven; het is de naauwgezette uitwerking. van de betrekkingen, die er den aard en de ontwikkeling van uitmaken, en toen God aan den eersten mensch aankondigde, dat hij zou sterven, als hij Zijn geboden. schond, openbaarde Hij hem deze waarheid, dat alle geboden van God eene innige be- trekking hebben met den aard zelve van het leven. Geene maatschappij, is te gronde gegaan, geen koninklijk geslacht is uitgestorven, geene magt is te niet gegaan, dan omdat-zij.de.wet van het leven had gee schonden, die in het Christendom vervat is: insges lijks heeft zich ook. geene maatschappij gevestigd, geen koninklijk geslacht heeft geblceid, geene magt heeft voortgeduurd, dan door de naleving van de levens-wet, die vervat is in het Christendom, en de Schriftuur zegt het ons met een enkel woord: de regvaardigheid verheft eene natie (1), hi gunt van daar afleiden, welk eene kracht van organisatie en onsterfelijkheid aan den H. Stoel is medeged eed geworden, enkel, doordien hij opdeaar-de de bron en de band zelf van het leven heeft geworden. Zijne grootheid heeft hij ontvangen, door die heerlijke donatie der éenheid en niet door de donatien van Pepyn en CuariemaGne, of liever, de Sousvereine Opperherders, hebben veel ontv Angen wijl zij oneindig hebben gegeven, gelijkvormig aan den Oce- aan, aan wien alle stroomen schatpligtig zijn, omdat hij de Vader is der wateren. Onder de uitstekende hoedanigheden, die voor den Fi. Stoel de uitkomst zelve geweest zijn, van zijn roeping en die hij behoefde, om er aan te beantwoore den, zijn er twee hoofdhoedanigheden, die schier zijn- ne geheele geschiedenis verklaren: eene volmaakte voorsigtlanelt en een in alle beproevingen, lijdzame moed. De dwaling van vele menschen, die zich aan het hoof der menschelijke zaken bevinden, of die verlangen, zich aan hetzelve te plaatsen, bestaat hierin, dat zij wanen de wereld te scheppen. Sommigen willen de maatschappij daarstellen, anderen den Godsdienst; deze eene partij en de meest bezadigsten zijn. Sloven hun geest en hun leven af, in dezen moeillevolle arbeid en zij zijn alvorens zij sterven, door de gebeurtenissen, schier altijd overtuigd geworden, dat zij juist het tegenovergestelde hebben gedaan, van hetgeen zij hadden willen doen. Lees aandachtig de geschiebenenen en gij zult in dezelve duidelijk, een der treu-rigste dingen voor den menschelijken hoogmoed zien, ik wil zeggen, die eeuwigdurende tegenstrijdigheid, tusschen den wil van den mensch en het gevolg van zijae pogingen. Wie aan ALEXANDER het lot van zijne familie en van zijn rijk, na zijnen dood, zou hebben gezegd, zou hem verbaasd hebben. Wie aan de ‘Romeinen de toekomst van hunne veroveringen en de toekomstige ergenaam hunner stad, getoond had, zou hun stof tot nadenken hebben gegeven. Wie aan Pr-LATUS, alles wat er in dat vlugtige oogenblik opgeotoken lag, toen hij zijne handen van den dood des Regtvaardigen, reinigde, geopenbaard had, zou hem voorzeker verniectigd he Bben, de kracht van die verschijning. Hij alleen, die God in zijnne Kerk dient, sweet wat hij doet en die alle beweging van de wereld wijst, zal slechts de kiemen van de scheping en van de genade ontwikkelen, en eerbiedigt diep in zijnne daden, dennaturijken en logischen loop der dingen, die ze tot hun einde voert, langs den kortsten, als ook, langs den geluktigsten weg. Dat was eene deugd van de NSouvereine Opperpriesters, en de evenredige basis van hunne goddelijke voorzigtigheid. Tegenover de twee werelden geplaatst, de spirituele en de mate-riele wereld, als geschikte arbeiders der eeuwigheid, heben zij erkend, dat zij geene regtreten, waarvan God alleen het geheim bezit, de voorbijgaande zaken moeten ten zegepraal verstrekken, aan de immer durende en ondanks hunnen hardnekkigen tegenstand zich eindelijk, hijgende en overtuigd, in de armen der waarheid werpen. De H. Stoel, heeft reeds onder-sche idene dier plegtige oogenblikken gezien, waarin de tijd en de eeuwigheid elkander ontmoetten; maar hem zijn de tijdstippen onbekend en hij kent ook de wegen niet, welke in den onbepaalden sfeer van het mogelijke, het een tot het ander, het een tot het oneindige, terug brengen. Wie heeft al de groote rijken gesticht? De oorlog ge- volgd door de overwinning, en het bezit, dat is het geweld, door den tijd, vrijgekocht, Als gij, integen- deel, de bron van de tijdle Souvereiniteit van den H. Stoel oppoort, dan zult gij zien, dat zij afhankelijk was van vier omstandigheden, die gelijktijdig hebben zamengewerkt, zonder dat eenige voorzie- ning haar had kunnen vereenigen, noch zelfs eene enkele, behalve de laatste, verwerven; ik wil zeg- gen: de verzwakking van het Oostersche keizerrijk, hetwelk Rome, niet meer tegen de Barbaren verdedig gen: de eerzucht van de Lombardysche koningen, die hetzelve aan hunne kroon wilden onderwerpen; de achtereenvolgende bescherming van de twee grootste mannen Prpyn en Cuaruemaene; eindelijk, de liefde die al de bewoners van zij zijnne weldaden. Door de kracht van die vier omstandigheden. Verlosten de Pausen Rome, van het overschot eener magt, die van zelva te niet ging; zij ontrukten hetzelve aan de onvermij- delijke overheersching der Barbaren, terwijl zij dea roem verwierven, van door het vestigen van hunnea staat, alleen het van hunnea staat, alleen het van hunnea staat, en staat waren eenige onregaardigheid te ple- gen. Hoe veel heeft hun eene zoo gedenkwaardige gebeurtenis gekost? Waren zij het, die het Ooster- sche keizerrijk ontzenuwd, de Lombardyers in stadie geroepen en aan Pepyn en aan CHARLEMAGNE, de ge- boorte gegeven hadden? neen. Wat had hun dan zulk eene zwaarwigtige hervorming gekost? Zij had hun acht honderd geduldige jaren van aanwezen, in de regtvaardigheid gekost. Dat geduld, ten opzigte van den tijd, het reeds zoo bewonderenswaardig is, als men het op ziel-ve beschouwt, will het den menschen uit hoofde van hunne beperkte natur eigen is, om den tijd te wilten verhaasten, of liever daar te stellen, dat geduld, wordt der overwegung nog waardiger, ‘als men opmerkt, dat het niets gekost heeft, dan een onverstoorbaar vertrouwen op de toekomst der waarheid, gepaard met een heldhaftigen moed, om het hoofd, bij de snelheid en het geweld van de menschelijke gebeurtenissen, te kunnen ophouden. De moed, dien de Roomsche Opperherders moesten ontwikkelen, was niet die moed, die den dood trotseert, terwijl hij hem geeft en die regtvaardig zijnde, achtingswaardig is, evenwel gewoon is onder de menschen. Er is een veel zeldzamer moed, die de wraaklust der vorsten en hunne vleijerijen doorstaat, zonder bevresd of verleid te worden, die de rust aan het geweten opoffert, en die den treurigen do od in de gevangenis, de behoefte en de vergeteldheid braveert. Zoodanig was de moed van de Roomsche Opperpriesters. Zij hebben 300 jaren in de hoofdstad van het rijk, stand gehou-den, van de wijze huns doods, verwittigt, door den dood hunner voorgangers en behalve een éenige wiens oderdom, haastiger was, dan de scherpregters, hadden zij allen de eer, van op hunnen zetel getroffen te worden, terwijl zij Gode dank zegden. Het Westersche keizerrijk verlangde misschien van hun nog meer geestkracht. Dadar namen die ketterijen en die scheueringen eenen aanvang, die einde!ijk de Oostersche kerk van de Catholijke cenheid hebben afgescheiden, en die allen met verbittering werden onderhouden, door de keizers en de gesnedenen van het paleis. Der naauwernood vond men in een tijdsbestek van 500 jaren eenige vorsten, die waarlijk getrouw en vreemd waren aan de woede van de Grieksche spitsvondighe den De Pausen, die zelfs tot binnen Rome bestuurd werden door eenen keizerlijken landvoogd, verzetteden zich onophoudel. ijk tegen de onderneming der dwaling en eenkel voorbeeld, zal een denkbeeld geven, van betgene zij somtijds te lijden en menigwerf te duchten hadden. Als de Plaatsbekleeder van Jesus Curistus, een enkele keer slechts aan zijne zending, uit zwakheid, ontrouw ware geweest, dan kon, menschelijker wijze gesproken, niemand zeggen wat er zou zijn gebeurd. Maar in die lange geslachtrecks van het Pausdom, treft men niet een enkele aan, die laag genoeg ge- weest is om de waarheid aan de wereldlijke magt te verkoopen. De Bisschoppen van Engeland, hebben de Catholijkke Kerk aan Henpuix VIII, overgeleverd; een gedeelte der Bisschoppen van Zweden, heeft de Catholijkke Kerk overgeleverd aan Gustaar Wasa; de Bisschoppen van Rusdand hebben de grieksche kerk aan Peter I overgeleverd; vele.priesters en bisschop- pen zijn aan de hoven door vrees en hoop bezweken: maar nooit een Roomsche Opperpriester! Zij hebben gewonlijk de inschikkelijkheid tot hare uiterste grenzen gedreven: zij hebben onderhandeld, gesmeekt, verbeid, zij hebben van alle omstadigheden gebruik gemaakt, opdat zij, als hun uur gekommet was, zonder verwijt zouden kunnen lijden, en Gode in zijne algeheele rein- heid het schouwspel zouden kunnen vertoonen, van de ootmoedige en ontblootte regtvaardigheid, in strijd met het geweld en den hoogmoed. Er is in den moed, om Lette der ganze, ‘t welk men zich op den hals heft gehält, een edelheid gelegen, die de harten terugbrengt; maar als een engelachtig geduld een stalen moed is voorgegaan, en als die twee geaard- heden uit den hemel op hetzelfde hoofd afdalen, met de majesteit van het ongeluk en van de jaren, dit brengt iets voort, ’t welk uit zich zelve de ingewan- den beroert en waarvan geene glorie het onfeilbare uitwerksel op de menschen kan doen opwegen. Ons geslacht is er getuige van geweest. Het behaagde der Voorzienigheid ter vernering van de wereld, in eenen enkelen man, alles te verzamelen, wat het ge- nie der eeuw kon doen, en in het pausdom zonder verdediging, ‘t welk vertegenwoordigd werd door een- nen grijsaard van eene gewone bekwaamheid, de meerderheid van het geloof boven het verstand, en de zwakheid van personele ontwerpen, vergeleken met de eenvoudige en onderworpene goddelijke ontwerpen, die door de overlevering bekend gemaakt zijn, te toos nen. Men gevoelde in P Ius VII, den man die overwähnte was, die wilde toegeeflijk zijn jegens het ge-nie, dat door de overwinning was geopenbaard, maar die in zijn geweten eenen onoverwinnelijken hinders paal vond, die zich tegen zijn zijn zwaard; hij was even zoo onverbiddelijk als hij meester was. Men weet dat het stoff van Pius VII onder het gewelf van Sr. (Het vervolg hierna.) AUTHENTIEKE STUKKEN, BETREKKELIK DE GEMENGDE HUWELISKEN IN PRUISSEN. Kabinets-orden van 7 October 1825. ‘Ik verneem, dat in de provincien van den Rhyn en van Westphalen, de Catholijke Geestelijken voortgaan, met het misbruik, om van verschilende gelosbeijdenis de belofte af te vorderen, om de kinderen, die uit hun huwelijk zouden geboren worden, zonder onderscheid, in den Catholijken Gods- dienst op te voeden, en dat zij zonder die voorwaar- de, hen den huwelijkszegen niet geven willen. De Catholijke Geestelijken, hebben geen meerder regt, om die belefte te vorderen, dat de Evangelische Geestelijken in het tegenovergestelde geval. In de ooste- lijke provincien van het rijk, bepaalt de wet, dat in gemengde huwelijken, de kinderen zonder onderscheid van geslacht, zullen worden opgevoed in het geloof des vaders. Er hebben in die provincien gemengde huwelijken plaats en zij worden door Catholijke Geestelijken ingezegend en er besta At geene rede, om te heletten dat die wet, ook tot de westelijke provincien worde uitgestrekt. Diensvolgens beveel ik, dat men in de Rhin- Provincien en in Westphalen, de verklaring van 21 November 1803 volge, en dat dezelve, even als het tegenwoordige bevel in het bulletin der wetten en in de officiele bladen des gouvernements, die zulks aan- gaat, geplaatst worde.. “De verbindtenissen, die ver- volgens door verloofden, dienaangaande, mogten wor- den aangegaan, moeten als: niet verbindend, worden beschouwd. Ral ' Decreet van 21 November 1830. Z. M. de koning van Prussen, heeft in overweg gegen genomen, dat de bepalingen van art. 11 § 76, van het algemeen burgerlijk wetboek, volgens welke in de gemengde huwelijken, de zonen tot den vollen oderdom van 14 jaren, in den Godsdienst huns vaders en de dochters in die harer moeder, moeten opgevoed worden, geene andere strekking hebben, dan om het verschil van Godsdienst in de familien te doen voort-duren, en oneenigheden te doen ontstaan, die dikwerf tot nadeel van derzelver leden, hunne onderlinge eens gegenden vernietigen. Diensvolgens beveelt Z. M. bij dezen, dat. de kinderen altoos zullen worden opgevoed, in den Godsdienst van hunnen vader en dat nie-mand der echtelingen, den anderen kunne verpligten, om door overreenkomsten van deze legale verpligten af te wijken. Er wordt overigens niets veranderd in de bepalingen van § 78, van het burgerlijk wetboek, volgens welke niemand het regt heeft, om zich te verzetten tegen den wil der ouders, zoo lang als zijn, aangaande den Godsdienst Wärme van den kinderen mögen worden opgevoed. Het Journal de la Haye van 28 Januari, deze huwegstede stukken mededeelende, laat daarop een soort van regtvaardiging van het tegenwoordige gedrag van het tegenwoordige gedrag van het tegenwoordige gedrag van het hütten. Prüssisch gouvernement volgen, wij hebben gemeend daarop iets aan te moeten merken. Het Journal-zegt: Dit document, is in meer dan een opzigt merkwaardig. Men ziet daaruit, in de eerste plaats, dat de Geestelijkheid in de. Oostelijke Provincien des Rijks de gemengde huwegken inzegent, niettegenstaande de bepalingen van het burgerlijkregt t welk verbiedt, van de toekomende echtgenooten de belofte af te vorderen van de kinderen in den Catholijken Godsdienst op te voeden. Wij zullen niet noodig hebben, te doen opmerken, hoe gewegtig die omstandigheid is, ter regtvaardiging van het polityk gezag, ’t welk de onderdanen van de Rhyn-Provincien en van Westphalen, de volheid der voordeelen wilde laten genie-ten, welke de Geestelijkheid geenerlei zwarigheid maakte aan de bewoners der andere gedeelten van Pruissen toe te staan.” Wij willen gaarne geloven, dat tijdelijke regerin-gen het overtreden van de wetten der Kerk als voor-deelen beschouwen; maar de Kerk denkt er geheelanders over: zij beschouwen alle gemengde huwelijken als zeer nadeelig voor de zuiverheid des gelöst; en heft ze daarom stellig verboden; ten ware de On-eatholijke partij zich verbindt, om al de kinderen, die uit zoodanig huwelijk zouden geboren worden, in den Catholijken Godsdienst op te voeden, in welk ges val zij zoodanige huwelijk zouden geboren worden, in den Catholijken Godsdienst op te voeden, in welk ges val zij zoodanige huwelijk zouden, 52 dispensatie toestaate. Die wet der Catholijke Kerk is ouder dan de Pruissische monarchie, en diensvolgens kan de Pruissische regering, in de Rhyn-Provincien En in Westphaten, alwaar zij plegtig belöffden heeft den Catholijken Gods- 66 — dienst te zullen beschermen, peene wetten invoeren, welke dienst de Godsdienst op de gevoeligste plaats aan- tasten, en waardoor de Priesters dier Kerk, zouden gedwongen worden, om, door het overtreden der wet- ten van de Catholijke Kerk, ontrouw te worden aan hanne heiligste pligten. Zeker is het, dat het schandelijk overtreden van de wetten der. Catholijkke Kerk door de Geestelijkheid der Oostelijkke provincien, heeft medegewerkt, om de Pruissische regering in het denkbeld te brengen, dat ook de Geestelijkheid der altoos Catholijk geblevene provincien, die haars ondanks, door de elkander opgevolgde revolutien, onder den Pruissischen schepter zijn gebragt, gemakkelijk tot dezelfde laffe trouwe-loosheid zou kunnen overgehänd worden. Maar des niettegenstaande, kan zulks niet ter regtvaardiging van het fruggierten strekken; wijl deszelfs gedrag in de westelijk provincien strijdig is met de plegtige belofte, van de Catholijk Kerk te zullen beschermen. En het gedrag der Geestelijkheid, in de oostelijkke provincien is en blijft altoos onverschoonhaar en is het gevolg van het trouwe-loosze pligtverzu der Bisschoppen, waarover men zich almede niet verwon-deren kan, als men weet, welke voorwerpen, door de bemoeijingen van het tijdelijk gezag, op de Bisschoppelijk zetels  vorsten, den staat van het Germaansche Rik ujtmaakten, volgt daaruit, dat die bepaling weder in werking gesteld, door den thans regerenden koning van Prussien in de westelijke Provincien zijner staten, eertijds is goed-gekurd geworden, door de geheele Catholijke Kerk van Duilschland, en dat deze daardoor plegtig verklaard heeft, dat zij op geenerlei wijze afkeurde, dat de kinderen, uit een gemengd huwelijk geboren allen in het geloof des vaders worden opgevoed zelfs dan, wanneer deze tot de Evangeliesche of Protestantsche belijdenis behoorde.” Geheel de Catholijke Kerk van Duitschland Welke denkbeelden vormt men zich toch van de Catholijke of universele Kerk? ’t Is met het Catholicismus, niet even, als met het Protestantismus gelegen: het Protestantismus, kan, in onderscheidene landen, vere schillend leerende en handelende kerken hebben, zoo als het die ook werkelijk heeft; maar dit kan met de Catholijke, altoos em Overal hetzelfde Jeerende, en bevelende kerk het: geval. niet zijn: haar. gelöö en hare wetien, zijn -overal degelfde. Het Duitsch gelde; dior universele kerk, kan zoowel als eenigander gedeelte van dezelve, strijdig met haar gelödte van dezelve, en hare wetten overtreden; maar dan is zoodanig gedeelte ontrouw aan deszelfs bestemming en schuldig aan de hoogste pligtsverkrachting, die meest altoos scheuring en afval ten gevolge heeft. Dit heeft reeds zoo menig gedeelte der Catholijke Kerk, zelfs de eertijds bloeijende en voorbeeldige gedeelten dier Kerk in Azie en Afrika ondervonden. Het is hier de plaats niet om te spreken over den Westphaalschen of Munsterschen vrede, dat monster-achtig verdrag, waarbij de Catholijke vorsten, inzunderheid de Geestelijke vorsten van het oude Germansche of Roomsche Rijk getond hebben, dat hune ne personele belangen, en een valsche vrede hen meer ter harte gingen, dan de belangen, en de vre-de der Kerk — de slooping van dat grize keizer-rijk; de secularisatie der eertijds onafhankelijke geselteijke prinsdommen; het vervallen hunner kerken,onder deo tijdle heerschappij van protestantsche regeringen, die haar de wet voorschrijven willen en haar kwellen, dat alles hebben wij beleefd en gezien, en het geeft op nieuw aan de volgende eeuwen getuigenis, van de regtvaardigheid Gods! En zou men zulk een misdadig gedrag der vorsten en Bisschoppen van dien tijd, aan de tegenwoordige Geestelijkheid van het duitsch gedeelte der Catholijke Kerk tot voorbeeld en regel willen stellen? Zouden de tegenwoordige Bisschoppen, op dien verderfelijken weg mo eten voort- gaan en daardoor de goddelijke regtyaardigheid uitda- gen, om aan hun de bedreiging eertijds door den Heer Jesus Cuisrus aan den Bisschop van Laodicea gedaan omdat gy laduw zt, zal ik uit mijnen mond spawen! ten uitvoer te brengen? God beware het Duitsche gedeelte der Catholijke Kerk, tegen dat rampzalig lot, dat reeds zoo vele andere kerken ge- troffen heeft! Intusschen moeten al die gebeurtenissen en de on- juiste, soms geheel valsche argumenten, die men er uit afleidt, alle verstandigen meer en meer over- tuigen van de goddeliike wijsheid des Eeuwigen Op- perherders, die aan zijne Kerk een zigtbaar Opper- hoofd, aan zijne kudde, eenen zigtbaren Opperherder, Zijn Plaatsbekleeder op aarde, heeft gegeven, om voor de bewaring van het pand des geloofs en voor de handhaving van de wetten der Kerk, te waken; zijne broeders, de Bisschoppen, in hunne zwakheid te versterken, bij afwijkingen, tot terugkeer te verma- nen, en ingeval van halsstarrigheid, zelfs de sloutel En van het rijk der Hemelen tegen hen te bezigen, en gebruik te maken van zijn Goddelijk regt, om te bin-den. Daardoor alleen blijft de Goddelijk eenheid der Catholijke Kerk immer ongeschonden! Zij kan kinde-ren, zij kan geheele landen, werelddeelen zelfs ten gevolge van derzelver laauwheid en ongehoorzaamheid an de ‘Stem. — Js. dat ter goeder trouw handelen? Kan zoo iets ge- regtvaardigd worden? Daraop. verzochten de Bisschoppen den Paus hunne bekommeringen te doen ophouden, en het Gouvernement deed van zijnen, kant, alle redenen gelden, welke ten voordeele van de hoofden der diocesen strekten. © $9 i — Leo XIb, in Duitschland geleefd hebbende, en die er de gelegenheid en -behoeften van kende, zou welligt een middel gevonden hebben, om alle wenschen te bevredigen; maar die Paus gedurende de onderhandelingen gestorven zijude, werd die gzaad eerst. onder, zijnen -opvolger, Prus VIII., ten ¢inde gebragt, en zulks op eene wijze, die het doel, ’t welk men zich tot Rome wendende zich had voorgesteld, niet veel nader bijkwam. Het doel, ‘t welk men zich van den kant der Prus- sche Regering had voorgesteld, is niet twijfelachtig, na alles waarvan. wij getuigen zijn geweest: het doel der Bisschoppen kon niet anders zijn, dan het verkrij- gen yan eenen Zeh keren regel naar welken zij zich in deze moeijelijke conscientie-zaak, te gedragen hadden; en dat doel zou volkomen zijn bereikt geweest, als het Prüssisch Gouvernement, de uitspraek des H. Vaders, op-eene loyale wijze, aan de Bisschoppen, die dezelve verzocht hadden, maar die zij, almede, volgens de despotieke en met de Goddelijke vrijheid der Catholijke Kerk, strijdige Prüssische wetsbepalingen, niet anders dan langs het kanaal des Gouvernements bekommen konden, aanstonds had medegedeld. Verder dan Pius VIII gegaan is, kon en zou Leo XIII niet gegaan zijn: meer dan Pius VIII toegegeven heeft, kan geen Paus toegeven, of hij zelf zou de heilige wetten der Kerk.moeten overtreden en hare deuren yoor de dwaling openzetten... en dat is en blijft eeuwig onmogelijk; want eeuWis zulfen ate woorden van ‘deh ‘God-mensch gelden:° Gy zt PR-FRUS en op deze steenrots zal ik mijne Kerk bous wen: en de poorten der hel zullen haar niet oversweldigen! MASE GMs F De H. Vader vaardigde op den 25 Maart 1830 (en das lang voér dat ‘het bovenstaande decreet van 21 November 1830 genomen werd, toen echter het Pruisisch Gouvernément met den inhoud der Breve reeds lang bekend was) ‘aan de vier Bisschoppen der Westlijke Provincien van Pruissen, eene Breve uit; die twee dagen later, door eene Instructie van den Kardinal Axpant gevolgd werd (1). LETTERK UNDE. _ DE DOOD VAN JESUS EN VAN DE ZONDE (2). De Catholijke Kerk kent geen middel zoo krachtig en he ilzaam om de regtvaardigen in hun Jevendig ge- loof te versterken, en het hart der zondaren door be- rouw voor de ‘liefde van hunnen Zaligimaker te ont- shuiten, dan de overweg van Jesus Jijden en dood. Gelijk het opperhoofd der Apostelen zijne eerste leer- rede begon met de uitlevering van Jusus van Nazareth en ‘diens ‘smartelijken «kraisdood,.om het huis van Israéx tot boetvaardigheid te bewegen (Hanns I]. 23; 36), zoo hebben al zijme deelgenooten aan — alle opvolgers in het Apostelambt>‘het heilig geheim van den déod; huns Meesters, welken Hij uit onbegrijpelijke ontfer- ming jegens het menschdom onderging, als het eerste hoofdstuk van het Evangelie beschouwd, dat zij ter bekeering der volken moesten verkondigen, naar welke de Stedehouder des Heeren hen uitzond. En wat dit voortbragt leert de geschiedenis: de Jood was niet vere hard genoeg (37.) om den indruk der preek van Pe- TRUS te wederstaan; de Heidenen voelden het woord des priesters op hunne harten branden, dat hen toeriep: » Doet boete en ladt u doopen, dan is Gods koningrijk uw erfdeel” terwijl zijne hand op het beeld van den gekruisten Curisrus wees. (Orr. Hout, 12. Nov. (3). En inderdaad. Wat dreogt dieper inde ziel, dan de doodsangst van eenen Godmensch, die voor zondaars is gestorven? Wat schokt meer ons gemoed, dan de ge-schiedenis van Jesus lijden', met herinneringen door-weven, welke ons onze ontrouw en ondankbaarheid voor oogen stellen, dia weenende, als ware het, zich beklaagt, over onze onverschilligheid, die het éenen ondankbaarheid voor oogen stellen, dia weenende, als de zenen onverzichlijk, die onze verlosser, na afgrijsselijk folteringen, van het leven (1) Zie de Aankondigingen, (2) De éen H. Lesuinus in ons Vaderland sta hier, om het akkerwerk en den oogst, het wedervaren aller Apostoliesche Zendelingen van de 1,  looze dat de heerschende ondeugd verbergt, in den- toon der homilie, onmaskerd, des zondaars ontrouw en ondankbaarheid, bij elke smart en verguizing van Jesus liefde, op den voorgrond gebragt en het offer, dat Gods Zoon zijnen Vader opdraagt, om ons van dit onheil te verlossen, als de bron en het onderpand der zaligheid, onzer wederliefde aanbevolen. Dikwerf leent de H. Curysostomus zijn licht ter ontvouwing en zui- veriog der laatste plooijen van het zondige gemoed ; deze Homelién zijn nog met eene treffende Homeliene op den Aschdag vermeerderd. ——————E—EEEE LORENZO, eene Geschiedenis uit de 'tyden van Maria Srvarr, Koningin van Schotland; enz. (Men zie de Aankondiging in ons N.o van 3 Februarij jl.) Ohne dem Urtheil des Lesers vorgreifen zu wollen, glauben wir diese, Geist und Gemiith in gleich hohem Grade ansprechende Schrift (Lorenzo) als eine der interessantesten Er- scheinungen der neuesten Literatur bezeichnen zu diirfen. SION. April-heft, 1836. Sipney, de pupil van den Markies Anruur van Ros- line, die op het schavot zijne getrouwheid aan den Catholijken Godsdienst en aan zijne wettige koningin (Maria Stuart), met zijn bloed bezegelde, geeft in het onderhavige werkje een verhaal van het leven van Lorenzo (de broeder van Antnur), dat ons tevens een treffend voorbeeld oplevert, van de heldendaden tot welke het Catholijk geloof de krachten verleenen kan. Wij zien in Lorenzo het toonbeeld van eenen Catholijken Christen, voor wiens nagedachtenis wij eerbiedig het hoofd behooren te buigen, De geestige en dichterlijke schrijver van deze gesehiedenis, die de koude seete der Non-Conformisten verlaten heeft om den Catholij- ken godsdienst te omhelzen, heeft zijn doel, om het heilig Catholijk geloof, door de deugden van deszelfs be-. lijders , -heerlijk te doen schitteren, meesterlijk bereikt. Zich zelvölle voor vrienden op te offeren is edel; — aan vijanden te vergeven is ware grootmoedigheid; — doch men moet eene aan het bovenaardsche grenzende ziels-kracht bezitten, om zich voor zijnen vijand van de genoegens van het leven te berooven, — om voor hem de vrijheid en het daglicht te derven, ten einde hem daardoor te redden; — eindelijk, het is een ons begrijpelijke strijd, om ouder- en broeder-liefde te kunnen verbergen, om daardoor te verhelen, wat men aan zijnen vijand groots heeft gedaan! Zalk een heer- lijk ‘tafereel schetst ons Lorenzo’s geschiedenis. Zij is zeer aantrekkelijk en verteederend; weinige lezers zul- len ze uit de hand leggen, zonder teedere aandoening en opwekking tot godsvrucht en naasten-liefde, te hebben ontwaard; Lorenzo is een flonkerlicht in de reijen der martelaren van het Catholicismus. Oppere viakkige zielen zullen zijne grootheid niet begrijpen; slechts de ware godvruchtige kan ze geheel bevatten; doch de laauwe Christen zal hem met eene sprakelooze verbändigen möchten bewunden. Voorbeeslden treffen het hart des lezers, terwijl woorden slechts vermanen: in deze betrekking kan dit werkje niet dan nattig wezen, tot bevordering van het Catholicismus. Het zou wenschens- waardig zijn, dat werken van zulk eene strekking, eene buitengewone verspreiding ondergingen. Het onderhavige boekske verdient te meer aanbeveling, wijl de schrijver in zijn verhaal vele leerstellingen van de Catholijke Kerk, op eene duidelijke en bevattelijke wijze heeft weten in te lasschen. Overal heerscht in hetzelve de toon der ware Christelijke liefde, terwijl het geheel vreemd is aan beleedigende uitvallen tegen — andersdenkenden. Het Catholicismus schittert in het zelve niet ten koste van anderen, maar door de deug- den van deszelfs belijders. One bestek gedoogt niet, om hier uittreksels uit dat fraaije werkje te leveren; bovendien is het publik ut het hiervoren gezegde, genoegzaam, aangaande. den aard en de strekking van hetzelve, ingelicht. Het is op velin papier gedrukt en met eenen fraaijen gelitho-graphieerden titel versierd. Het is in gr. 12.0 VIII, en 269 bladzijden groot. AANKONDIGINGEN. Bij J. J. ARKESTEYN en ZOON, Boekhandelaars te ’s Bosch, ziet het licht en is alom te bekomen: DE DOOD van JESUS en van pe ZONDE. Zes Overweggingen in den Vaste. Voorgedragen in de R, Cc. Kerk te Bemmel othe! 3% hed Me tet te fied @ oF: 1.00. Aan ust Bureau vay pg CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave. B,'N.° 2g. OE G S LD L CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. Van Zaturdag den 24 February 4838. Dit Biyvoresen wordt aan de Geabonneerden gratis afgezonden. BREVE VAN PIUS VIII AAN DE BISSCHOPPEN ‘DER WESTELIJKE PROVINCIEN VAN HEE KONINGRI BREVE VAN PIUS VIII AAN DE BISSCHOPPEN ‘DER WESTELIJKE PROVINCIEN VAN HEE KONINGRI BREVE VAN PIUS VIII AAN DE BISSCHOPPEN ‘DER WESTELIJKE PROVINCIEN VAN HEE KONINGRI BREVE VAN PIUS VIII AAN DE BISSCHOPPEN ‘DER WESTELIJKE PROVINCIEN VAN HEE KONINGRI BREVE VAN PIUS VIII AAN DE BISSCHOPPEN ‘DER WESTELIJKE PROVINCIEN VAN HEE KONINGRI BREVE VAN PIUS VIII AAN DE BISSCHOPPEN ‘DER WESTELIJKE PROVINCIEN VAN HEE KONINGRI BREVE VAN PIUS VIII AAN DE BISS JK PRUISSEN, PIUS P. P. VIII. AN ONZE EERWAARDIGE BROEDERS y Ferpinanp Avucust, Aartsbisschop van Keulen. Joseru, Bisschop van Trier. Freperik Clemens, Bisschop van Paderborn, en Casper Maximiniaan, Bisschop van Munster. EERWAARDIGE BROEDERS, HEIL EN APOSTOLISCHEN ZEGEN! iF den brief, dien gij twee jaren geleden, aan Leo X11, onzen voorzaat, roemvoller gedachtenis, ge- schreven hebt, hebt gij zorgvuldig den moeijelijken en critieken toestand voorgesteld, waarin gij u geplaatst ziet, door eene bepaling der burgerlijke wet, sedert weinige jaren in Pruissen afgekondigd, die, ten op- gigte der gemengde huwelijken, wil, dat de kinderen van beiderlei geslacht, in den Godsdienst des vaders opgevoed worden, of ten minste op de wijze die hij begeert ; gelijktijdig aan de Priesters verbiedende aan de personen, welke die soort van huwelijken aan- gaan, eenigerlei voorwaarde op te leggen, betrekke- lijk de godsdienstige opvoeding der kinderen, welke nit die vereeniging zouden geboren worden. Wij zel- ven hebben van dat oogenblik af in de levendige droef- heid gedeeld , welke de breedvoerige voorstelling u- wer uitstekende verlegenheid aan dien voortreffelijken Paus heeft veroorzaakt. Doch daar het thans, door een ondoordringbaar oordeel Gods, aan onze nederig- heid is voorbehouden u het antwoord te geven, ’t welk de dood onzen voorzaat -verhinderd heeft, u in der tijd te zenden, gevoelen wij nog grooter smart. De H. Stoel kan, inderdaad, volstrekt niet toestaan, al wat in uwe oorden gevorderd wordt, ter uitvoering der burgerlijke wet. Twee redenen vertroosten ons echter, in de eerste plaats uw ijver en die uwer gees- telijkheid voor het verdedigen van de leer der kerk, en voor de handhaving van de regelen, die zij heeft vastgesteld, een ijver, waarvan wij een bewijs vin- den in den brief zelve, dien gij aan Leo XII gezon- den hebt; ten andere de goedheid des konings van Pruissen, die, zoo als gij ons eenparig te verstaan geeft, u eenigermate geraden heefi, ons eene getrous we en volledige schets van den staat van zaken te zenden en den H. Stoel te raadplegen, aangaande het onderwerp uwer bekommeringen. Wij hopen dus met grond, dat gij u niet alleen volkomen zult gedragen naar ons rescript van heden, maarook, dat Zijne Ma- jesteit, zich niet beleedigd zal vinden, als gij hem van harte gehoorzamende in tijdelijke zaken, u echter voorbehoudt, om de heilige regelen van den Catholij- ken Godsdienst te volgen in de zaken, die betrekking hebben, niet tot de burgerlijke uitwerkselen, maar tot de heiligheid zelve van het huwelijk en de gods- dienstige pligten der echtgenooten. Aldus tot het vraagpunt komende, meenen wij, dat het onnoodig is u, die in alle gewijde wetenschappen varen zijt te leeren, hoedanig de regel en het gdrag der kerk is, ten opzigte der gemengde huwelijken, waarvan het zake is. Het is u, diensvolgens niet onbekend, dat zij afschuw heeft van zalke echt-vereenigingen, die zoo vele geestelijke wanstallizhe-.den en gevaren opleveren, en dat zij om die reden, altoos met de grootste zorgvuldigheid heeft gewaakt, voor de naauwgezette uitvoering der canonieke wetten, die dezelve verbieden. Men vindt, wel is waar, dat de Roomsche Opperherders somwijlen dat verbod hebben opgeheven en gedispenseerd van het nakomen da heilige canons; maar zij hebben zulks niet gedaan, dan om gewigtige redenen en met veel tegenzin. Ook was hunne standvastige gewoonte, om bij de dispensatie, die zij vergunden, eene uitdrukkelijke clausule te voegen betrekkelijk de voorloopige voorwaarden, op welke zij die huwelijken toest onden, te weten: dat de Catholijke echtgenoot, door den niet-Catholijken niet zou kunnen bedorven worden, en dat integendeel, de eerst gemelde weten moest, dat hij gehouden is, om de eerst gemelde weten moest, die te zijner beschikking staan te bezigen, A go om den anderen aan de dwaling te onttrekken; dat daar-// enboven, de kinderen van beide geslachten, die uif// 3 dien echt zullen geboren worden, uitsluitend zoudens{ ei worden opgevoed in de heiligheid van den Catholijke \\ = OS Godsdienst. Gij weet, eerwaardige Broeders! dat ae = die voorzorgen, ten doel hebben, om in dit punt, de “; natuurlijke en goddelijke wetten te doen eerbiedigen. Het is inderda bekend, dat Catholijken, hetzij man- nen, hetzij vrouwen, die met niet-Catholijken huwe op eene wijze die hen, of hunne toekomende kind blootstelt aan het gevaar van bedorven te worden, /sivé alleen de heilige canons schenden, maar daarenboyvet lijnregt en zwaar zondigen tegen de naturlikke‘ pnciinan 70) —- goddelijke wet. Gij begrijpt dan ook, dat wij zelven ons zouden schuldig maken aan een groot misdrijf bij God en bij de keck, als wij, betfekkelijk de gemeng- de huwelijken in uwe oorden te toltrekicen bij uy, of | bij de Pastors uwer diocesen, een gedrag bekraeh- tigden, waaruit mea zou kunnen besluiten, dat, zoo men die echtvereenigingen al niet formeel en met woor- den goedkeurt, men dezelve ten minste, zonder onder- scheid, metterdaad en in wezenlijkheid goedkeurt. Diensvolgens den ijver prijzende, waarmede gij tot hiertoe getracht hebt, de Catholijken van die huwelijken af te houden, wier Diensvolgens den ijver prijzende, waarmede gij tot hiertoe getracht hebt, de Catholijken van die huwelijken af te houden, wier Diensvolgens den ijver prijzende, waarmede gij tot hiertoe getracht hebt, de Catholijken van die huwelijken af te houden, wier Diensvolgens den ijver prijzende, waarmede gij tot hiertoe getracht hebt, de Catholijken van die huwelijken af te houden, wier Diensvolgens den ijver prijzende, waarmede gij tot hiertoe getracht hebt, de Catholijken van die huwelijken af te houden Zielen aan uwe zorgen zijn toevertrouwd, vermanen wij u dringend in den Heer, om voort te gaan inet zorgvuldig in hetzelfde doel te arbeiden in alle geduld en leer; de pogingen, die gij zult hebben gedaan, zullen overvioediglijk in de hee melen beloond worden. ; Volgens deze instructiendus, zaltelkens als iemand die Catholijk is, eene vrouw vooral met een’ niet- Catholijken man mogt willen huwen, de bisschop of de pastoor, haar zorgvuldig moeten onderrigten, aan- gaande de canonieke bepalingen, betrekkelijk die hu- welijken, en haar ernstig waarschuwen tegen het mis- drijf waaraan zij zich bij God zal schuldig maken, als zij de stoutheid heeft van die te schenden. Het zal. vooral betamen haar aan te sporen om zich te herin- neren, dat het onwankelhaarste leerstuk van onzen Godsdienst, is, dat er buiten het Catholgk gelöst niemand zalig kan worden: en dat zij, diensvolgens erkennen moet, dat haar gedrag wreed en gruwelijk zijn zou, jegens de kinderem die zij van God verwacht, als zij zich in een huwelijk verbindt, waarin zij weet, dat hunne opvoeding geheel en al zal afhangen van den wil eens niet-Catholijken vaders. Die heilzame waarschuwingen zullen zelfs, naar dat de voorzigtige heid zulks zal aanraden, moeten herhaald worden, ~ inzonderheid bij het naderen van den dag des huwe- Yjks, en tijdens het plaats hebben der gewone pro- clamatien, en waarin men onderzoekt, of er geene andere canonieke beletselen zijn, die zich tegen de voltrekking verzetten. Als in zekere gevallen, de vader lijke waarschuwingen der herders geen gehoor vin- den, zal men zich inderdaad, om alle onlusten en grootere onheilen voor den godsdienst voor te komen. On thunden van die personen, 6% namen te censureren, doch van den anderen kant, zal de Catholijke herder zich ook moeten onthouden, van door eenigerlei gods-dienstige ceremonien, hoe ook genaamd, het huwelijk dat zal plaats hebben, te eeren; hij zal zich moeten onthouden van iedere daad, waar door hij zou kunnen schijnen zijne toestemming er aan te geven. Alles wat, te dien opzigte is getolereerd geworden in zekere oor-den is, dat de pastoors die, om grootere onheilen voor den godsdienst voor te komen, zich genoodzaakt za-gen om bij de cermonie tegenwoordig te zijn, gedoog-den dat dezelve in hunne tegenwoordigheid plaats had {in gevalle er geene andere Canonieke beletselen plaats hadden ) ten einde zij de toestemming der beide partijen gehoord hebbende voorts, volgens hunnen pligt, de aete der geldige voltrekking in hunne huwelijks-registers “konden aanteekenen; maar zich alioos wachtende, van _ die illicite yereenigingen goed te keuren, door welke verriging zulks ook zijn Most, en vooral door zich te onthouden van eenigerlei gebruik der Kerk hoegenaamd er onder te mengen. i Ec-blijft ons nog overig te spreken van diegenen, ‘diengemengde huwelijken hebben durven aangaan, in _ afwezigheid van den Catholijken pastoor. Zie -hier wat wij gemeend hebben, te diem opzigte te. 