gtu_32400002774481_5
None
Arrest gelegd, en hetzelfach zal bij executie worden verkocht, als onze gelöstgenoten, zulks niet beletten; — want ik en mijne kleine gemeente zijn er niet toe in staat! Komt ons dan spoedig te hulp, edele Gods-dienstvrienden! opdat gij niet met mij den ondergang te betreren zoudt hebben, eener Catholijke gemeente, die nog te helpen is! Helas! reeds hoort men hier overal mompelen, hier en daar zelfs met blijkbarevrengde, luide, zeggen: “Zij wordt toch verkocht.” — ‘Neen, neen! Ik heb den Heer vurig gebeden, dat Hilij deze ergernis van ons mogt afweren; en Hilij heeft mij het vertrouwen ingeboezemd, dat zijne voorzie-nigheid in het afdoen onzer schuld van zestien hon-d gulden voorzien zal; dat onze gelöstgenoten, daartoe, door u opgewekt, zullen medewerken om het licht des gelöst hier ten minste nog flikkerende te houden en niet gedoogen zullen, dat wij op eene zoo enterende wijze worden beroofd van ons bedehnuis. Welk door de liefdijk van de Catholijken der Hollandsche Missie is opgerigt; „t welk de Catholijken der omliggende steden, Rotterdam en Dordrecht immer heben beganst, en aan „t welk Z. M. nog in 1838 eene toelage uit’s rijks schatkist ter verbe-terterterte verbeterterte verbeterterte...! Uw ijver is te algemeen bekend, dan dat ik zou aarselen, om van uwe goedheid eene spoedige plaat-sing van dezen mijnen noodkreet te verzoeken; terwijl ik God bidde, dat hij de rijken tot liefdadigheid en de armen tot bidden bewege, opdat allen ons ter hulp komen; en dat Hij u zegene voor alles, wat gij ten beste van onzen H. Godsdienst reeds gedaan hebt en nog doet! Intüsschen heb ik de eer, mij met opregte achting te noemen, Op den UwEd. Dw. Dienaar in Christo, 1 Jung 1839. (Get.) J. A. HOEFNAGELS, _ Pastor in Oud-Beverland Prov. Zuid-Holland kanton Dordt. De Oud-Reijerlandsche gemeinde heeft gebrek, aan schier alles, wat tot het betamelijk verrigten der plegtigheden van onzen H. Godsdienst gevorderd wordt: doch wij willen daarvan thans niet spreken, en gul-Jen nader op de behoeften en belangen der Oud-Bei-jerlandsche gemeinde terug komen. Ten gevolge eener mondelinge mededeeling van het bovenstaande, aan eenen achtingwaardigen Geestelijke, heben wij het uitstekend genoegen, van reeds dadelijk eene aanzielijke gift te kunnen vermelden. Van de Redactie... Van den Eerw. Heer van DER Wirtex ‘Pastor te Kekerdonk.. sie TEN BEHOEVE DER MOEDER VAN DEN EERWs HEER MIcHELIS EN HAAR GEZIN. Montant in N.° 16 van ons blad vermeld. Van den Eerw. Heer NSB.. 2.. Van SMe Vi0.) ere eahe, 2 ¢ @ ‘ » 5,00 Door tusschenkomst van M. uit U. en G.. » 10,00 Van twee Gezusters «. 2. 2 + © «6 » 2,00 J 110, AANKONDIGINGEN, TIJDSCHRIFTEN en BECKWERKEN. C. van GEMERT ex ZONEN, te ’s Bosch, door den Heer Kersten te Luik, aangesteld als espons dent ter bezorging van alle Boekwerken aldaar en el ders verkrijgbar, noodigt de lfeeren geabonneerden uit, welke vroeger de origineele exemplaren van het Journal Historique et Littéruire bekommen heben om zich ter verkrijging van het N.° 1 en volgende van het zesde Deel bij hun te adresseren, zijnde reeds de uitgekomen nummers bij hun aangekomen. By J.J. ARKESTEYN EN ZOON, Bookhandlers in de Kerkstraat te ’sBosch, is van de Pers gekommen en alom verzonden: Volledig Gebedenboek voor Catholijke Gehuwden, welke het welzijn hunner kinderen en onderhoorigen ter harte gaat, door L. F. Manx, Doctor in de wijsbegeerte en Godgeleerdheid, geestelijken Raad van den Aartsbisschop van Regensburg. Vit hat hoogduitsch vertaald, door J. J. Buremetser, R. C. Priester. Kerkelijk Goedgekeurd. Dit Gebedenboek onderscheidt zich boven vele andere door de regt hartelijke taal, welke het den biddende tot God laat voeren en is een getrouw geleider in alle voorvallen van den huwelijks stand, daar er geene voor ouders belangrijke gebeurt waarvoor men in dit boek geen gebed aantreft. Het mag ‘van dien kant met regt Volledig genoemd worden, daar het wordt goedgekeurd en te Venes den geloovigen wordt aanbevolen. — Hetzelve is in al- lerlei banden te bekomen. Aan ner Bureau vAN pe CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B. Nio 28, Nommer 25. 22 Juni 1839. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST-, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. - Als JESUS dit gesegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, xeide Hj: ». «+ Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat sy ¢én syn geljk wir esees En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my gelooven zullen: opdat zy allen één zijn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in U: dat i ook in ons mogen één tin, opdat de wereld geloove, dat Gy my gezonden hebt. En tk heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy mi gegeven hebt: opdat sy souden én zijn, gelyk wy ook dén zyn. Ik in hen en Gy in my, opdat 2 volkomenlijk één zijn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden hebt. Joann. XVII. Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd , kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren , en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid ; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave ; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie- ven zullen door de Redactie worden aangenomen, — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. PS PT PE EE ETL LE LEE ET Le TLS LE RTL EE ETE YE TT ET PE 4 f GESCHIEDENIS DER HERVORMING IN NEDERLAN D. g. X. Oprigt der universität te Leijden; — vergade- ring der Staten van Holland en, te Dordrecht; — vergade-handelingen te Breda; — na het afbre- ken der zele, wordt de Prins van Oranje, met het hoogste gezag gedurende den oorlog bekleedt; — zijn ne instructie betrekkelijk de zaken der Religie; — wreedheid aan Catholike landlieden, in Noord-Hol. land gepleegd; — aanslag van den Landvoogd op Zeeland; — zijn dood. D. Staten van Holland en Zeeland, en de Prins van Oranje, lieten aan de regering der stad Leyden de keuze over, tusschen vrijheid van tollen, of eene universiteit Linnen hare stad: zij koos het laatste ; en op den 6 Januarij 1575, werd daartoe het octrooi ver- Jeend, waarvan de geschiedschrijver P. Bor, (achiste B. bl. 85) den tekst mededeelt. Dat stuk is te merks waardig, om het niet over te nemen; vooral wijl daare uit blijkt, dat de prins van Oranje, wien de koning van zijne waardigheden en met name van het stadhou- derschap over Holland, Leeland en Utrecht had ont- zet, desniettegenstaande, en hoewel hij openlijk strijd voerde tegen de koninklijke troepen, die het land one der de gehoorzaamheid des konings wilden terug bren- gen, in openbare stukken, niet slechts in naam des konings bleef handelen; maar in dezelve, den koning eene taal voeren liet, die lijnregt met ’s vorsten be= kende denkwijze streed, Welke benaming eene dus- danige handelwijze verdient, moge ieder gemoedelijk mensch beoordeelen, —- Dat stuk is van den volgen- den inhoud; » Puuups by der gratien Godts, Coninck van Cas- tillién, van Leon, van Arragon, van Napels, van Sicilién, van Maillorque, van Sardeyne, van den eylanden Indién, en de vasten Lande der Zee- Oceanus, Eerts-hertoghe van Oostenryck, Hertoge van Bour- goingien, van Lothier, van Brabant, van Limburch, van Luxemborch, van Gelre, ende van Milanen, Grave van Habsburch, van Viaenderen, van Artoys, van Bourgoingien Palsgrave, ende van Henegouwen, van Hollandt, van Naemen, ende.van Zutphen, Prince van Swaue, Marckgrave des Heylighen-Rycx, Heere van Vrieslandt, van Salins, van Mechelen, vander Stadt Steden ende Landen van Virecht, Overryssel, ende Groeningen, ende Dominateur in Asié ende Af- Srycque. Also wy bevinden, dat mits die jegenwörderende ende langdurighe Krijchsberuerten binnen onsen Landen, ende Graefschappe van Hollandt ende Zee- lant, alle goede institutie, leeringhe, ende stiches tighe des jeuchts, ende de oeffeninghe derselver in scientien en vrije consten geheel ende al in vergeten, ende nicht eenighe jaeren achter rugghe ghestelt -is, ende dat d’ ingesetene der selver Landen, vree- sende eensdeels die swaere oncosten, eensdeels de periculen daer inne zyluyden, ende heure kinderen souden mogen gheraecken, indien zyluyden deselve heure kinderen tot eenige studie ende ter Schoolen souden moeten senden, in eenighe Vniversiteyten van andere onse Landen ende Provincien, sonderlinghe mit de verscheydentheyt ofte onderscheyt vander Re- ligie, ende de oeffeninghe van dien, d’ welcke aen- gaende die van Hollandt ende Zeelandt, metten an- deren Provincien niet al verdragende ofte over een- comende zijn, behalven dat. oock alle onvrede, twist ende vyantschappe by den Hertoghe van Alva mit zijn- nen aenhaengeren, vy. anden der Landen van Hollandt ende Zeelandt tusschen den ingheren van de voor- schreven onzen Landen ende Provincien, ten wedersy- den gheconciteert ende gemacht, niet S00 haest be- slicht oft wech genomen en sal kunnen worden, ten genuegen van eenen yegelijcken, in der voughen, dat bij langhe ophout ende ghebreck van goet onderwijs, leeringe, discipline ende oeffeninghe der jongeren, in de voorschreven onse Landen van Hollandt ende Zeelandt in alle sedicheyt, scientie, ende geleerthe vergaen ende te niet comen soude, tot verminderinge van de eere Godts, ende groote quetse van de ghe- meene staet, policie ende regeringhe der selver Landen, daertoe als in alle goede republikanische bequemen persoonen van scientien van noode zijn, ghebruyckt te werden, ofte souden de selve van Hollandt ende Zee- landt veroorsaeckt worden hen te vernoeghen ofte heure jongeren ende kinderen de verseynden, in andere uyt- heemsche Schoolen ende Vniversiteiten buyten onsen Landen ende gebiet van eender Religie mit hen we- sende, ’t welck wy om seeckere insichte liever wilde ver Host sien. toren en de Leervers voorsz.te maecken alsuleke Ordonnantie ende WStatuten, als daertoe noodich ende’ dienlijck sullen mogen-zijn, by advys van de staten der voorsz. landen van Hollant ende ‘Zeeland. Alle welcke ordonnantien ende statuten, met ‘e gunt aer- aen dependerende is. Wij willen onderhouden en- de achtervoleht worden, als of die van ons wytgegaen waren, gelyck wy de selfde oock voor nu alsdan enden, den als nu houden by ons bevestig, ende bevestigen by desen, sonder dat wij nochtans willen: eenighe andere ghelycke schoole tot eeniger tijt in Hollandt, ofte Zeelandt gefondeert, ofte opgerecht te werden, ‘t welck wy voor ons, ende onze Sucesseurs expresselyck verboden hebben, ende verbieden by desen. Hebben voorts gegunt ende georlooft, gunnen ende oorloven by desen, den Burgemeesteren ende der voorsz, stede van Leyden, den sel ven oock gevende volcomen macht ende auctoritéyt voor so veel des noodts zy totter plaetse van de yoorz. schoole, t'allen tyden te mogen Aenvaerden, gebruycken, ende eygenen alsulcke gemeene ofte private plaetse ende huysingen, als hen luyder goetduncken sal, de selfde totte voorsz. schoole accommoderende ende tim- merende, oack veranderende, ende getinmert demo. lierende, sulex yluyden bevinden sullen totten be- quaemheit niet alleenlycken der selver miaer oc tot commodite ende stichtinge van eenige der doc- toren ofte studenten woonplaetsen ofte. gien midts- gaeders tot cieraet der selver, ende recreatie der studenten eenichsins dienlyck te wesen, behoudelyck dat zyluyden gehouden werden den particulieren eyghe- - Daers ofte besitters van de private huysen alleenlycken. ; ; pe te vernoegen tot schattinge van Schepenen nae de keus re ende ordonnantie der selver stede, niet tegenstaen- de eenige appellatie ofte tegenseggen van yemande. Ontbieden daeromme onsen Neve ende Stadhouder, midtsgaders die van de Raede ende Staeten van Hod. lant ende Zeelant, beveelende ock allen onsen Jus- ticieren ende Officieren, Regierders ende Wethouders der steden van de selven landen, midtsgaders van de voorsz. Universite, toecomende, ende allen anderen die dit eenichsins aengaen mach, dat zyluyden ende elck van hen, in syn regard, dese ordonnantie, institutie ende octroye naer heur forme ende doen olk van leyden, daer van volkomentlyck te laeten ghenieten ende gebrnycken, sonder henluyden daer inne te doen ofte laeten gheschieden, eenige verhinderinge ofte be- Jet: maer ter contrarien alle vorderinge ende onder- stant des versocht, ofte van noode synde, want onze meeninghe sulex es. Gegeven tot De/ff, onder on- sen zegel aen desen hangende, den 6 January in ’t jaer ons Heeren 1574, stylo curia Hollandie, van on- sen Rycke, te wetene van Spaengien, Sicilie etc. ‘t 20. ende van-WVapels ’t 22 opteplycke stont, By den Coninck, ter relatie van de Stadhouder en Capiteyn- Generae]. Ende was onderteyckent, A. Geniers, en- de was bezegelt mit een root wasse zegel, uythangen-de aen eenen doobbelen Franchynen staert, beslooten den voorsz. Zegel in een doose van bleck. Dezelfde Bor, beschrijft mede den geheelen optocht en de straten langs welke dezelve trok, toen op den 8 Februarij daaraanvolgende, de installatie der hooge- schoo! plaats had: » in de plaetse, die te dier tyt tot » dese nieuwe academie was bereyt, ’t welck voor ty- » den ‘t clooster van Sr. Banevara Sasteren is ge- » weest, ende namaels tot het Princen Logement is > gemaeckt ende toegerust.”’ Op den 25 Janvarij van hetzelfde jaar vergaderden de Staten van Holland en Zeeland en hunne bondge- nooten te Dordrecht, op eene aanschrijving van den prins van Oranje, ten einde, commissarissen te bee © noemen, die met de commissarissen des konings, vre- desonderhandelingen zouden beginnen; waartoe de ko- ning besloten had, ten gevolge van een request in het vorige jaar, door de Staten aan hem gerigt. » De Prince ende Staten van Hollandt ende Zee- » landt, hebben oock openbare vast- ende bededagen » gheordonneert, om Godt almachtig te bidden, dat » Hy die herten dergeender die in dese handelinghe » ghebruyckt werden, wil begaven met wysheyt ende » selve tot vrede buygen enz.” (Bor, VIII B. blz. 88° verso.) i ‘Ziedaar dan reeds toen de Staten en de prins, naar het voorbeeld der Protestantsche vorsten van Duitsch- land, zich het ordonneeren van gebeden en godsdien- Seeecningen aanmatigende, ‘ adat, van ’skonings zijde, Gijzelaars, tot zeker- heid der onderhandelaars op den 2 Maart te Dord- recht waren aangekomen, vertrokken deze naar Geer- truidenberg en vervolgens naar Breda, alwaar de on- 203 — derhandelingen op den 6 Maart begonnen, doch onge- lukkig vruchteloos -afliepen; daar men blijkbaar niet als oproerige onderdanen met hunnen vorst, maar als mogendheid met mogendheid onderhandelen wilde. Men beordele zulks, uit hegene, wat de zoo partiidige Brann, daarvan zegt. (Hist, der Ref. bla 558): » Onderwyle quam men 't Breda, met de Spaenschen te woordt om van vrede tehandelen. Men versocht aen der Staeten syde 't vertrek der der Spaensche soldaeten, met aenbieding van sich in 't stuk dec Religie, en 't geen meer in geschil stondt, het oor-deel van de Staeten aller Neder/anden 't onderwerpen. Reyp verhaalt, hoe Exserrus Lionius, een der gemagtigden van de Spaensche syde voorsloeg, dat de Koning gedoogen soude, vrijheit van beide Religien, mits herstellende de Roomsche kerken en daerby stilstandt van wapenen voor vier of vyf jae-ren, om ondertusschen het verschil over het stuk der Religie, door de byeenkomst der algemeene Stätten te laeten beslechten: dat oock de Prins en de Staeten van Holdandt, tot beide genegen waeren. dan ter saek komende wilden de Spanjaerden den Gereformenen niet dan tydt toestaen, om hunne goederen te gelde te maeken en Te vertrekken. It was seidense, onbillyk, dat men zu großen Koningh, der macht om in 't stuk der Religie ordre te stellen naer believen, wilde benen, daer toch de minste vorsten van Duitschland, sich dat gesagt aenmaetigden. Ziedaar, aan den eenen kant de magt, welke de Duitschland vorsten, die de hervorming hadden omhelsd zich hadden aangematig, om op 't stuk der Religie ordre te stellen, aangevoerd, als een bewijs, dat men den destijds magtigen koning van Spanje, eene dusdanige magt niet kon betwisten: hij toch kon met grond beweeren, dat hij ten minste even zoo veel regt had, om eene nieuwe Religie, die hij als eene gewarikke ketterij beschouwde, uit zijnne staten te wearen: als de Protestantsche vorsten, zelfs de geringste hühner meenden te hebben, om den voorvaderlijken Godsdienst, die men voorgaf in afgoderij en bijgeloof te zijn onard, te verbieden en te verbannen: aan den anderen kant vertoont zich hier, toen reeds de overdrasgzame inconsequentie, die vervolgens aan de Pro… testanten van alle landen gemeinen werd, en die in later tijd ook immer de inconsequentie der philosophie of rationalisten en ongeloovigen van alle landen geworden is; te weten, om overal’, waar men de zwake ste was, vrijheid van Godsdienst en conscientie te vorderen, en, waar zij geweigerd werd, met geweigerd werd, met geweigerd werd, anderen van diezelfde vrijheden beroofde. — Zoo was het toen: en zoo is het nog. Thans echter ‘is het in sommige landen nog erger. «+ « «3 doch het is hier de plaats niet, om daarover te spreken. (Het Vervolg hierna.) evewrveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveve De Peotestanten en de rationalisten reclameren bij Eidere gelegenheid de vrijheid van conscientie; zij be- | schuldigen de Catholijken, van dezelveniet te willen, en de Kerk, van haar te verbieden. Laatons zien, wat die beschuldiging beteekent: die heeren erkennen onge- | twijfeld wel, dat de goddelijke wet, de wet der ge- | regtigheid en der diefde, verbindend is voor de con- | scientie, en dat de mensch het regt niet het, omde | dwaling te omhelzen, en het kwade te doen; zij er- | kennen ook, denk ik, dat wij op deze aarde een mid- | del hebben, om de waarheid van de dwaling het goede | van het kwade te onderscheiden, en dat wij allen ge- | houden zijn, om dat middel te bezigen. Als wij hen beschuldigden van door conscientie-vrijheid, de vrij- heid, om de bekende waarheid te loochenen,.en het regt, om het kwade te doen verstaan, zouden 2zij ‘het voor laster uitkrijten. Ziedaar dus een punt, waar- | omtrent allen overreenstemmen, behalve, de athéisten en materialisten. Die God en de conscientie zelvelochenende, zichweinig over hare vrijheid bekommeren. Maar in de Protestantsche en rationalistische stelsels, wordt de wet, die verbindend is voor de conscientie, die aan het verstand den pligt oplegt, om zich aan de waarheid te onderwerpen, en de dwaling te verwerpen, en de dwaling te verwerpen, en aan den wil, om overreen te stemmen met den goddelijken wil, om het goede te doen, en het goede te doen, en het goede te doen, en het bekend gemacht, door zijne eigene rede, en heeft hier beneden, geene andere bekrachtiging, dan de wroeging. Zoodat, ten slotte, de conscientie de wet maakt, zich er aan onderwerpt en haar toepast; zij is gelijktijdig wetgeefster en regter. tien en ordandere deze de religieen de moral zijn zuiver personeele dingen; elk verstaat ze gelijk hem behaagt, zonder dat iemand het regt heeft, omer zich mede te bemoeijjen, zoo min de nabuur als het huis- gezin, zoo min de maatschappij als het gezin, zoo min de Kerk als de maatschappij. Dat zulk een stelsel verwoestend zij, zoo voor het huisgezin, als voor de maatschappij en voor de Kerk, wijl hetzelve de eenige banden verbreekt, die de menschen vereenigen, de banden door welke de verstanden en de wilsneigingen zich -krachtigijk vast hechten, dat dezelve bij wettige gevolgtrekking uitloope op het loochenen der waarheid, op het loochenen van God, ‘wijl het de eenheid der waatheid verbreekt en den mensch onzeker en dobbe- rend laat tusschen duizend tegenstrijdige gevoclens, gou zeer gemakkelijk te bewijzen vallen; dan wij heb- ben thans een ander doel. Dat stelsel vormende, heb- ben de ketterij en het philosophismus de conscientie willen wrij maken; laat ons doen z Ich, dat het selle Tot noodwendig en overmijdelijk gevolg heeft, haar Slavin te doen worden. In de eerste plaats maakt het Haar slavin, van de dwaling en van het kwade, want Van daar, verschillen de consequen- Heut ontneemt haar ieder middel om met zekerheid de Waarheid en het goede te onderscheiden, te midden Van al de gevoelens, welke de menschen verdeelen en Heut doet- den mensch als waarheid alles aannemen, wat An zijne brooze rede behaagt en als goed, alles wat zijne Hartstogten streelt. Sommige Protestanten en de rationalisten antwoorden hierop: De rede is onfeilhaar Waarom dan hervatten wij, wederspreekt zij zich zel- ve. Doch die aanmatiging van onfeilhaarheid veron- derstellende zoo wettig te wezen, als zij ongerijmd is, vinden wij altoos de conscientieslavin en zonder waarborgen tegen het geweld, zoo als men zien zal. Als de Protestant, de rationalist alleen in de we- reld was, zou hij in vrede aan de trapswijze openba- ringen zijner rede kunnen geven en met volk. omene vrijheid de woeste ingevingen zijner conscientie kunnen volgen. Maar hij leeft te midden van menschen, hij leeft te midden eener georganiseerde en gewapende maatschappij, die, te regt, of ten onregte, heweert regt op hen te hebben en die somtijds het vrijwillige zijner beweggingen belemmert. — Gij hebt de kret aangeheven: A/toos menschen tus-schen God en my! En gij hebt den Priester en de Kerk afgeschaft. Nu zijt gij te vreden, er is niets tusschen God en u, doch er is ook niets meer tus-schen u en de bezitters van het geweld! Ik zeg nog meer, in het Protestantsch en rationas listisch systhema, is de rede van den sterksten altoos de beste # De maatschappij is boven den individu, he! individuel belang moet dus, in allen gevalle onder doen voor het maatschappij belang. Zoo vee! als im hen ies bes Beer van Jesus CurisTys: tigende, door het loochenen der geestelijke uni maatschappij, welke door den elignal ge! en verheven boven de tijdelijke en bijzondere maat-schappijen, door van religie en moraal iets zuiver individneels te maken, hebben het gandergechk ge rationalismus het godsdienstig belang ondergesch maakt aan het politiek belang, en de conscientie worpen aan de rede van staat. Hoe, inderdaad, zal men aannemen, dat de staat zich onderwerpe a An den individuen is het niet evident, dat wanneer de maatschappij en een particulier tegenover elkander staan, de laatstgenoemde moet onderdoen. Lutruer en Catvyn erken-den die waarheid, toen zij zeiden, dat de vorst regt het op aller gehoorzaamheid, tot handhaving der or-de; de Protestantsche volken het erkend, door van hunne koningen zoo vele Pausen temaken, overal an het tijdelijk gezag een groot gezag toekennende, over de zaken van den Godsdienst; en de Protestant-sche of Schismatieke Gouvernementen, die tegenwörde de kerk vervolgen, gaan van dat principe uit, als zij beweeren, zoo als laastelijk de koning van Prussien heeft gedaan: » Dat de Catholijke Geestelijkheid en bevolking gehouden 2ijn, om niet de wetien en constitutien der Kerk, maar de wetten en constitutie van den Staat na te leven.” Maar Jesus Cunistus is: op de aarde gekomen en gestorven, om aan de menschen de wriheid der hin-deren Gods te verzekeren. Véré zijne komst kende het menschelijk gezag zich insgelijks het geben. Ein de Religie toe, en de koningen waren Opperpriesters, zij proclameerden zich tot vertegenwoordigers der God-heid, zowel in de geestelijke, als in de tijdelijke orde. Een Aartsbisschop slaat een kreet, en die kreet weere galmt in de geheele wereld; de herders stellen zich in de bresse voor hunne kudde; zij braveeren de gevangenis en den dood, dien.zij bevat, ten einde voor de het gzwaard des woords tegen den vorst, die zoon en see be ” ie } ¥ (1) Zie de yerklaring van den Apostolischen Stoel in ons blad van Il Mei 1839, bl. 149. e geloovigen de conscientie-vrijheid te behouden, en Divotger van Petrus verheft zich, gewapend met vader der dwaling is, die door talrijke soldaten om- ringd wordt. Inderdaad dit is een heerlijk schouw- spel, en wij verzoeken de secten-hoofden en die der school, ons te zeggen, wat dergelijks zij voor hunne sectateurs zouden kunnen doen? -Intusschen is de dwaling zoo blind, dat zij in het gedrag des konings van Pruissen, niets dan zeer wettigs ziet, en alsmen haar hoort, dan is hij de verdraagzame en de Paus de vervolger. Le Constitu- tionnel, le Siecle, le Journal de Paris en vele ane dere bladen, hebben in de jongste verklaring van den heiligen Stoel, niets anders gevonden, dan versetene, Sanatieke leerstellingen, de strekhing hebbende om, de oude aanmatigingen van het hof van Rome op te warmen, en ziedaar een schrijver, die door het gouvernement betaald wordt, om over buitenlandsche politik te schrijven, die ons in goeden ernst zegt: men is te Berijn: verdraagzamer in het stuk van religie dan in dat der politik ( 1. — Zoo die heeren het waarlijk zeer goed vinden, dat de koning van Pruissen de conscientie zijner Catholijke onderdanen geweld aan doe, dat zij het dan ronduit zeggen, maar dan moet men afzien van al die brommende declamatien, tegen de onverdraagzaamheid, die men zoo gaarne herhaalt. Zoo zij, integendeel; volgens hunne over- tuiging spreken, wanneer zij de conscientieevrijheid voor allen proclameeren, zoowel voor de Catholijken als voor zich zelven, waarom liegen zij dan tegen hunne conscientie, door het prijzen van den vervolgers waarom vereenigen zij zich niet met ons, om de onderdrukking te schandvlekken, en het Opperhoofd der Kerk te bedanken, die alleen de onderdrukken verde- digt. — Beweerende, dat de individu, in zaken van Godsdienst, aan den staat moet onderworpen zijn, gelijk in al het overige, zal die anti-christelijke leer het regt geven om het gedrag goed te keuren van Freverik Wilhelm en van die koningen, die in zijne voetstappen treden. Maar gij moet het veroordeelen zoodra als gij aan de waarheid en aan de geregtigheid regten toekent, die onafhankelijk zijn van den wil der koningen. Catholijken! gij behoort God te dan- ken, dat hij u de kerk heeft gegeven, om uw ver- stand en uwe conscientie tegen het geweld te be- schermen. DE NIEUWE BISSCHOP VAN TRIER. Eenige Duitsche dagbladen verhaalden, in de maand a) Revue des Deux Mondes, nummer yan 15 Mei Ul, lettre sur les affaires extérieures, p. 594. — 206 — April 11, dat de Prussische regierung aan het kapitel van Trier had doen verkleinen: » Dat zij de verkleinen van eenen Bisschop door het kapitel, geheel ort] laten, en de keuze, hoedanig die ook ware,. » goedkeuren zou.” De bijeenkomst van het kapitel, was tegen 1 Mei bepaald, de opperpresident Borscunwine verscheen in de vergadering van het kapitel en stelde (als wij aan eene particuliere correspondentie geloof kunnen hechten) eenige personen voor, met de’ verklaring, dat het Z. M. aangenaam zijn zou, als een derzelve tot Bisschop verkozen werd. Het kapitel begreep echter te regt, dat hier niet hetgene wat aangenaam was aan den koning, maar hetgene, wat door het belang der Kerk gevorderd werd in aan- merking komen moest, en verkoor, met bijnaeenparige stemmen, den Eerw. Heer Winnetmus ARNOLDI, welke keuze an den opperpresident bekend gemacht zijnde, verklaardige deze, die verklaardige, namens zijne Mojesteit niet te kunnen agreeren. Ziedaar weder een staatje van de gevolgen van het suprematie-stelsel en van de slavernij waarin hetzelve de Catholijke Kerk houden will! Doet een Bisschop zijn pligt; is hij gehoorzaam aan de stem des Opper- herders, dan vervoert het Pruissisch gouvernement, hem met geweld van zijnen zetel naar een vesting, en houdt hem daar, zonder eenigen vorm van proces, tot dat de moreele tortuur het ligchaamsgestel van den eerbiedwaardigen grijsaard geheel verwoest en zijnen geest verzwakt heeft; zoodat hem slechts weinige da- gen levens meer schijnen over te blijven: of het doet eenen anderen Bisschop, om dezelfde reden, door eene regtbank, die in zuiver geestelijke zaken incompetent is, tot afzetting van zijnen post enz. veroordeelen: is een Bisschops-zetel vacant, en benoemt het kapittel eenen man tot Bisschop, van wien men veronderstelijk ver- vullen zal, dan weigert het, dien te agreeren! Welk eene les, voor de geheele wereld! Aanvankelijk doet men het. Vor kommen, als of een dusdanige agreatie Sie een formalität ware; maar heeft men zich, Eenmaal aan onderworpen, dan zal men zich weldra moeten bepalen, tot de keuze van personen, waarvan de gouvernementen partij zullen meenen te kunnen trekken. Alles moet strekken, om te doen zien dat volstrekt alle bemoeijingen der tijdelijke magt met kerkelijke zaken en kerkelijke reglementen, noodlot- tig voor de Kerk en lijnregt strijdig met hare godde- lijke vrijheid zijn. Als de gouvernementen regt had- den om Catholijke Bisschoppen af te zetten, en de benoeming van Bisschoppen, door het niet agreéeren, buiten effect te stellen, dan zou de Catholijke Kerk weldra niet meer Catholijk, maar even als het protestantismus een verdeeld rijk, een chaos wezen! Die handelwijze van het Pruissisch gouvernement heft op nieuw de gemoederen in. gisting gebragt. Men schrijft het volgende uit Rhijn-Pruissen. Daar men algemeinen verwendig is en elkander vraagt, waarom de Prussische Regering hare goedkeuring heeft ge- weigerd aan den Hoogw. Heer Witneumus Arnocor', die op den 1 Mei ji. tot Bisschop van Trier benoemd is, aangezien er nergens eenige klagt ten zijnen laste gehoord is, kan mis- schien de volgende biographische schets betrekkelijk den nieuw verkoren Bisschop, eenige opheldering geven. De Hoogw. Heer Witneumus Arnovor is 43 jaren oud en te Boden‘, in het District van Bitthurg, geboren; hij deed nog zeer jong zijnde, zijne studién in het gymnasium Van Trier, en wijdde zich vervolgens in het Clementijnsche Seminarie in gezegde stad, aan den geestelijken stand toe. - Zijne vorderin- gen evenaarden door onvermoeiden ijver aan zijn waarlijk god: vruchtig en onbesproken levensgedrag, zoo ais zijne Professo- ren en medeleerlingen dit eenparig betuigen. Hij had dentheologischen cursus reeds afgelegd, voor dat hij nog den kano- nieken onder dom bereikt had om tot de H. Priesterwijing tegelaten te kunnen worden. De toenmalige Regent Bruuen, wilde hem als Priester naar de universiteit bevorderen, wartegen zich echter de toenmalige Vicaris Generaal Cokpen, die. En vriend der Duftschule Universitäts vorming was, verklaar- as Hij droeg hem echter in het Seminarien een Professoraat, in den wijsgeerigen cursus op. Hier onderwees hij de Hebreeuw: sche taal, archologie en de geestelijke welsprekendheid en hij verklaarbe daarenboven nog de voornaamste H. Vaders. Hij poogde zijnen leerlingen vooral liefde tot de studie der H. Vaders, inzonderheid van den H. Gaecorius van Natiance en van den H. Curysostomus, in te boezemen. Nadat hij meer dan drie jaren zijn Professoraat bekleed en zich de algemeene lief- de en achting verworven had, greep onder den Hoogw. von Hommer de nieuwe organisatie des Bisdoms plaats en het Seminarien werd in eenen anderen zin ingericht. Den Domheer Bitten werd zijne plaats van Regent onommen en om de spanning te vermijden, die daarvan het noodwendig gevolg wezen modest, besloot ArnoLpr, tot het aanvaarden eener pastory, terwijl hij in zijnne diepe ootmoedigheid groote zwarigheid maak- te, of hij wel voor zulk eenen zwarigheid post, waaryan hij e En maal rekenschap zou moeten geven, herekend was. Nu ontving hij de kleine pastorij van Lauffelt, drie uren van Wittlich gelegen. Zijn onvermoeide ijver, verschafte hem buiten de ziele zorg, nog tijd tot het vervaardigen eener Hoogduit- sche vertaling der Homilién van den H. Curysosromus. De gen op hem, zoodat zelfs de Bisschop niet oubeliens. maine wezen kon, En toen, na verloop van eenige jaren de pastorij van Wittlich vakant werd, kwamen de inwoners dier plaats, hun Bisschop zoo driogend smeeken dat hij hen Annonpi tot Pastoor geven zou, dat hij het hen niet wéigeren kon. flier jegde hij de ware grootheid van zijnen pastoraal geest, aan den dag. Niet alleen waren zijne predicatén z00 aantrekkelijk, dat oud en jong daaraan deel nam en er in dit eenigzins ver- basterde oord eene wezenlijke herleving in het godsdienstige plaats greep. Daarbij was hij een vader der armen ‘en een trooster en onderwijzer der rijken, my » Na verloop van drie jaren, viel door de ziekelijkheid van den Domheer Drewora, de bediening van D Comprender te Trier open en order de Domheeren z00 wel als onder het overrige gedeelte der Geestelijkheid, had zich in niemand zulkeen grot talent tot prediken ontwikkeld, als in den Hoog Eerw. ArnoLp1, zoodat de Bisschop von Hommer, die vaak motu pro- prio handelde, hem tot Domheer en Domprediker benoemde, Hij nam die plaats tot groote droefheid zijner Gemeente aan en verliet Wittlich even als Lauffelt, Pauper venit, pauper egressus est. In zijnen nieuwen werkkring verwierf hij zich de hoogste achting van alle welgezinden, en wel voornamelijk die van het zoogenaamde gemeene volk of der geringere klas- Geloof gehecht of ouderwetsch geloovig waren. Wat zijn k yakter aangaat, kan men hem een uitstekend man noemei Zijne vriendelijke wellevendheid is even groot als zij d heid en zijne zachtmoedigheid. Slechts op den pred is hij voor de Gemeente vurig en hevig, als hij door deng! den ijver van den Geest Gods ontvlamd wordt endeze hem tot beris- ping en, ernstige vermaning aanspoort. wriiyy » Men behoort op te merken, dat hij als Pastoor van Witt- lich, zijnen Kapellanen met een goed en werkdadig voorbeeld voorlichtte, 700 dat de eene reeds als Kapellaan eene geschies denis der Hervorming en de andere Kleinere Pastoral geschrieben en verschillende vertalingen in het licht gaf. De Homiliens van den H. Curysostomus, waarvan Agnouni beteils 4 Dec in het licht gegeven het, voeren dezen titel, en ten jährlich. Enparige hijval der litterarische wereld, vestigde vele osen, dat is, van allen die nog vast aan het oude’Catholijke — 207 — Trier bij Kart Troché, het eerste Deel derzelve uit gegevin. — De vreugde over deze keus is algemeen, en te meer nog, wijl het Kapitel slechts tusschen twee waardige Priesters verdeeld was. Of te Berlyn het Placet gegeven zal worden, moet men afwachten. Het schijnt evenwel niet, dat men bij deze aangelegenheid van de Telegraphen gebruik heeft willen maken.. : Te Trier was het volk zoodanig overtuigd, dat deHoogw. Arno~pr verkoren was, en dat het Placet onverwild volgen you, dat bereids eene algemeene illuminatie en een optogt bij fakkellicht beraamd waren. Ten lfaatste zijn allen misnoegd uiteengegaan. Men hoopt dat Berlyn aan de z00 bepaalde en algemeene stem gehoor geven zal, ten einde bij onyerhoopte -weigering de zaken niet tot het uiterste te drijven.” HUISHOUDELIJK REGLEMENT DER UTRECHT. SCHE AFGESCHEIDEN. ’ (Vervolg van bladz. 188). Vierve HoorpstTuk. Over de kerkelyke vergaderingen. y Art. 35 zegt (Vervolg van bladz. 188). Vierve HoorpstTuk. Over de kerkelyke vergaderingen. y Art. 35 zegt (Vervolg van bladz. 188). De kerker, bestände uit de opzieners en dünkenen, zullen wekelijks ten minste eenmaal vergaderen, om met elkander over de belangen der gemeente te handelen, en zoodanige verordeningen en besluiten te maken, als het welzijn en de goede orde der gemeente zal vereischen. Alle conscientie Lindende besluiten zullen duidelyk met Gods Woord, ‘moeten bevestigd worden, dat Opzieners en Dünkenen eener afgescheidene. gemeente het regt hebben, om. derke. Égjke reglementen te maken. — Kan men dat niet, zoo als men dat noort zal kunnen doen, volgt daar-uit, dat dan dit geheele reglement van geene kracht is. — Het is waarlijk ergerlijk, voor allen; die wezenlijk eerbied hebben voor Gods woord, en de deldes goddelijken zin, getuigen te moeten wezen van het beuzelachtige spel, dat men er mede drijft. Volgens art. 36 zullen de mans ledematen toegang tot de kerkeraads-vergaderingen en eene raadgevende stem hebben. Art. 37 bepaalt de verkiezing en het werk van eenen voorzitter; in die verkiezingen hebben de Diena-ren des woords den voorrang, — De gelijkheid tusschen hen en de Onderlingen, strekt zich dus niet zer ver uit,. Art. 38 betreft de verkezing van eenen secretaris, die des noods uit de mans ledematen kan gekozen worden. De werkzaamheden van den secretaris wore den verder in dit artikel omschreven. Art. 39 zegt: Geene zaken van kerkelijke tucht, wat be- treft de toepassing derzelve op bepaalde met name genoemde personen, zullen in de kerkeraadsvergadering behandeln worden, tenzij die personen vooraf afzonderlijk zijn ver- maand geworden, alles volgens den regel Marra. XVIII, 15, 16. Indien echter de zonde algemeen bekend is, zal de kerke- raad dadelijk de zaak behandelen,” Alles volgens den regel Marrn. XVIII: 15, 16!!! Onze goddelijke Verlosser gaf, volgens deze verzen aan zijne gezamenlijke Apostelen eene magt, die Hij reeds vroeger aan Pzrnus alleen en dus ook, over zijne mede- Apostelen gegeven had: » Al wat gij zult binden op » aarde, zal ook gebonden zijn in den Hemel; en al wat » gij op de aarde zult ontbinden zal ook ontbonden zijn » in den Hemel.” — Hetis, inderdaad, onbegrijpelijk, hoe men zich ooit heeft kunnen in het hoofd brengen dat eene zoo groote, waarlijk goddelijke magt, die aan de Apostelen en in dezen aan hunne wettige opvol- » Gegen zijn, niet meer geldig was, toen deop volger van Perrus en de opvolgers van de Apostelen, in de Kerkvergadering van Trente, het Apostolisch anathema! tegen de leer der mannen, die in de XVI. Ein hervorragender optränken, uitspraken; das, daher der magt beständig zu, in genossen Schappen die zich van der Apostolische Kerk heben afgescheiden; of zu kunnen uitgeoefend worden, door men-schen, die, und das, de Kerk te hooren, door haar ais Heidenen en Tollenschaften moesten beschulden, ja, das men het overstand of der vermeteld, zelfs in onze dagen, nog zehre verdrijft, om te beweeren, dat de kerkeraad alleen op zich zive staande, afgescheidene gemeenten en door dezen gehozen, het regt zou. hebben, om hetgene, wat Martu. XVIIE, als aan de Apostelen gezegen en verleend, beschreven wordt, op zich zive toe passen. —- Men moet deernis heben met menschen, die zulke ongerijmdheden kunnen gelöven. Art. 40 bepaalt, dat de Diakenen bovendien wekseljhs zullen vergaderen, ter bezorging der ingezeigen gelden en der bedeeling der behoefligen. Volgens art. 41. Zal van. een voorstel, waarover niet gevoegelyk in het openba Übergehält kommen, dass die ganze kennen, dass die kennen geben, die dass eine dünne geworden vergaderingen belegen, den kennen zu kommen, zu kommen. Bij die hütengewöhnen vergaderingen, schijnen den  den rustdag driemaal tot gemeenschappelijke Godsdienstoefening, zal bijeenkomen, op de uren, door de opzieners te bepalen. Art. 45 zegt: In eene dier bijeenkomst van de Heidelbergsche Catechismus worden verklaard voor de gemeente, Hij, die in deze verklaring voorgaat, zal vooral zorg dragen, dat de overreenkomst van dien Catechismus met Gods Woord dui- delijik worde aangetoond, opdat de gemeente meer en meer Jeere verstaan, dat onze belijdenis niet gebouwd is op men- schelijke redenering, maar op Gods getuigenis, Verder, da. de verhandelde waarheid diensthaar gemacht worde aan de prächtigen der Godzaligheid. Men zal het, naturlik, wel zoo aanleggen en Gods woord dusdanig draaijen, wringen en plönen, dat een-voudige mensehen de overreenkomst van dien Catechismus met Gods woord duidelijk meenen te hooren be-toogen: maar het zou nog al curieux zijn voor verstandige en onbevooroordeelde menschen, duidelyk aan te toonen, dat b. v. de 80 vraag van dien Catechismus, en het antwoord, dat er op gegeven wordt, met Gods woord overeenkomt en diensvolgens, dat hetgene, wat in de geheele Catholijke Apostolische Kerk, ten ge-volge van’ het bevel des Heeren, doet dit tot miner gedachtenisse, gedaan, en,-uit dien hoofde, als de heiligste verrigt van den Godsdienst beschouwd wordt, eene vervloekte afgodery zij! — Heer! vergeef het hen; want zij weten niet wat zij doen! Art. 46. De dienaren des Woords zullen in die bijeenkomsten der gemeente het Evangelie prediken en de Sacramenten bedienen, volgens de Formulieren, daarvan in de Christelijke Gereformer de Kerk aanwezig.” Neen, zoo is het niet; maar 2ij zullen aan hunne aanhangers den ongerijmden, vaak van het Evangelie afwijkenden en zelfs tegen het Evangelie strijdenden zin inscherpen, dien hunne secte aan het Evangelie geeft; en daardoor de ingezogene vooroordeelen en wanbe- grippen der menigte aankweeken en aan dezelve voed- sel verschaffen. » » » Art. 47 zegt: De onderlingen zullen in die bijeenkomsten zorg dragen voor de goede orde in de gemeente. Zij zullen toezien, dat geene vreemde leer worde voorgedragen. Zij zullen de dienaren des Woords in alle voorvallende zaken behulpzaam zijn.” 4 De Onderlingen zijn dus deels, huishoudelijke Commissarissen van politie en tevens superintendenten. Door vreemde leer wordt hier waschaft, alles wäre tegen de Gereformen van Eenigheid strijdt: maar door wien zou die vreemde leer kunnen worden yoorgedragen dan door de dienaren des Woords? En hoe zullen de Ouderlingen zorg dragen, dat zulks niet geschiedde? — Zij kunnen wel, als het geschieden is, dusdanigen dienaar des Woords berispen, aanklagen en hunne genootschaps-discipline aan hem uitoefenen; maar het te beletten, zorg te dragen dat zoo iets niet geschiede door iemand, van wien men zulks niet gewacht had, dit zullen de Ouderlingen wel niet kunnen. Volgens art. 48 zullen de Diakenen, bi het eindigen der Godsdienstoefeningen, de liefdegaven der aane werzigen verzamelen enz. Art. 49 bevat bepalingen, betrekkelijk het voorzins gen en voorlezen. Volgens art. 50 zal er op de werkdagen zoo dikwils gelegenheid zijn tot byeenkomst der gemeente, als de herkraad stichtelijk zal oordeelen. Art. 53 zegt: Indien er leden u It den kerkeraad of mans-leden der gemeente zijn, die ten H. Avondmaal zijn toegela- Aan ner Brveav van ne CATHOLISKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B. N.o 28. tus, betrekkelijk het werk van Utensere: ten, en die van den Heere de gave ontvangen hebben, om Gods Woord bekwamelyk uit te leggen, tot stichtings vermaning en vertroosting der gemeente, zal het gebruik maken van deze gave geenszins versus: Bear intexnlogt door de opzieners er gemeente geregeld wurden, naar de ordening da i Gods Woord I Con. XIV.” r ahs. alae De geestelgjke gaven, van welke de Apostel 1 Cor. XIV sprecht, waren bütengewone gaven, waartoe ook de gaven der talen en die der Prophetie behoorden, In het eerste vers lezen wij: “Tracht naar de liefde, Ijvert om geestelijke gaven, maar vooral dat gij moogt profeteren.” Nu schijnt het uit dit artikel te blij- ken, dat de Utrechtse afgescheidenen, de mededee- ling dier buitengewone gaven ook voor de huanen ver- wachten, en hoewel zij slechts driederlei diensten er- kennen, en er dus in het reglement niets van Pro- pheten gesproken wordt, wil men toch, zoo er deze zijn mogten, hen gelegenheid geven, om te spreken. Maar is het Protestantsch, als men in dit artikel veronderstelt, dat er eene bijzondere gave van den Heer noodig is, om Gods woord bekwamelyk uit te leggen # — Kan men bij die stelling nog langer bewe- ren, dat. de Bijbel zonder gevaar in aller handen kan gegeven worden, *t welk daarenboven strijdig is met Gods woord. zelve, dat ons duidelijk leert, dat de ongeleerde en onvaste menschen de brieven van den H. Pavutus, ge lyk ook de andere schriften, verdräaven tot hun eigen verderf? — Doch waar blijft men dan met de stelling: dat de Bijbel alleen gelden moet: dat hij de eenige regel voor geloof en zeden is? en dat hij den wille Godts volkomelick vervat, ende dat al 't gene de mensche schuldigh iste gelooven, om saligh te werden, daer in genoegsaem geleert wert (1). Waartoe, als men dat gelooft, nog dienaren des woords, en anderen, die de gave van den Heer ontvangen hebben, om Gods woord bekhwamelyk uit te leggen? == Zoodra als men beweert, dat Gods woord interpretatie noodig heeft, is de Babel alleen niet meer genoegzaam. BELANGRIJK BERIGT. 