Willem Christoffel Berkenmeyers ... de onveranderde a. c. toegedaan, getrouwe herder- en wachter-stem aan de Hoog- en Neder Duitsche Lutheriaanen in dese gewesten, eenstemmig te zyn vertoont met twee brievan en andere redenen Lutherscher Heologanten: ... 1728
Berkenmeyer, Willem Christoffel.
Ne 1 Lad ah. — e n 4 A 3222 5 75 Sulk cen 186 een Log wY 8 * n IS. N. 5 OD g; Tah oder 3. e asf Christo und e Wort, auf * fn Ant, auf, ſein Befenl und Ordnung. Vat Seggen heeft 'klem den Dorrit uit te bannen, doch geenſins dienende, om eenen onwettigen 4 Leeraar, —. —,, — en ſyne Moeder in 't Predikamt te kruien. En diere f mogen hen bedienen, die mogelyk in haar Gemoed beroert konnen geraaken, over de Sacramenten ontvangen te hebben van de Hand eens onwetten Leeraars. Want byaldien de Kracht der Sacramenten uit God, en niet uit Menſchen is; byaldien niet elk cens werk is de Wettigheit des. Leeraar te toetſen; 80 mogen ſy tot bediaren komen, die meer de Kracht Gods dan de Wettipheit des Leeraars gaade. ſlaan, die REPLY. Leerage te toetſen; 80 mogen ſy tot bediaren komen, die meer de Kracht Gods dan de Wettipheit des Leeraars gaade. ſlaan, die REPLY. Leerage te toetſen; 80 mogen ſy tot bediaren komen, die meer de Kracht Gods dan de Wettipheit des Leeraars gaade. ſlaan, die REPLY. Leerage te toetſen; 80 mogen ſy tot bediaren komen, die meer de Kracht Gods dan de Wettipheit des Leeraars gaade. ſlaan, die REPLY. Leerage te toetſen; 80 mogen ſy tot bediaren komen, die meer de Kracht Gods dan de Wettipheit des Leeraars gaade. ſlaan, die REPLY. Leerage te toetſen; 80 mogen ſy tot bediaren komen, die meer de Kracht Gods dan de Wettipheit des Leeraars gaade. ſlaan, die REPLY. Leerage Zu können nicht, wenn nicht den bebben weeten konnen. In tegendeel, jetzt kann, wanneer jemant de. Sacramenten onvangt, nätig zu können. Gewiſe ſv, lichtelyk ſwichten zaj en- fuülen. Gelvk als wy hoopen, dat God übung onwettig beſigun niet zal doen vergeefsch. noch verdoem- lyk wezen: Alſo is gewis te geloven, dat God 't overtreeden. van ſy - ne heilige Order wreeken zal aan de gene die 't doen, en hebben welbe. hagen aan die gene die t doen. En ſchoon ontrent de Sacramenten de- Luther ſche Kerk ſchynen mogt, meerder Vryheit te gedoogen, uit hoofde van des Doops Noodfaakelykheit; fo is echter deſe Vryheit voorſiehtig· 17k bepaalt, boyen dat alleenlyk op het Doopfel, en ook dit op 't ge- val van uiterſte Nood en Perykel des Levens toepaſſelyk: noch is ooit_ van rechtſinn ige Luthe raanen toegeſtemt worden, dat heilige Sacrament des- Avondmaals te mogen adminiſtreeren, als waar mede de acfiening dec Hoaglien Macht des Leeramts of der 8leutelen vermaagſchapt is, ſouder cen ordentely k Beroep. [e] Daarom is t dat onſe Belyders Art. XIV. A. c. die Woorden Leeren, Prediken, of Sacramenten bedienen, bedachtelyk onderſcheiden : : Aanduidende, dat ſonder beroep een Leeraar onhebbe-. lyk is om. te prediken, en noch. meer om de heilige Sacra menten te bedienten. Een Looper of Current, Hel yk als nem Carpzovius 1 1671 wot Die durch unrec h te Neige und Thür in den Schafstalt eingehen, die nicht. Warten bi, sich der Heilige Geistet über die eme ine, und ihnen die + Thure auftukt, Joh. X. 3. 6% mocken es fast wie Ahamatz, den der © Toab nieht dalten konte, er das konnte, er das konnte, allein Ahamat z blieb auf seinem fin; Lieber las wick laufen! Wie, wenn ich liefe? Es ele? el. len leuten fast wie manchem jungen lappen, der sich kein gluckose eliger leben einbildet dan des bolden leben. Solche vergleicht der fromme Frendiger im Jochimthal Matt beſius denen Sennen-Rrameryn Via die Sonne a KN 1 1 | 2 z - i 7 * a. pf 4 *, ” - * * 4 e * 4 IS od eo pet, LEA IR —— 0/44 —p— — kk h*ſ 4 Ae ater —— — —äů— —äw u — en geſondene, 630% : Te XXIII. 21. (G9) © on * by gevoig wat ſuller Menſchen Fredi ing 2 © niets goets. (60) e wachten. En niemand (6 1 *© moet ſich de  * ſcheinet * nber dencket Colt * len, =o bindet e er ee 33? © auf; gehet aber ein trubes wolhlein herein, und die ware wil auf einem andern Kermis mehr gelten, da packet er wieder ein, und fahret. Lauf, es bleibe Mutter oder Braut, daran der Sohn- GOttes so viel ge- „endet, wo fie wil. Andermeit halt er dafur Ein Hausgenosse, arr © ae halbe Jahr, einen neuen Wirth; ein Burger, der alle Jahr eine neuen Dierfl begebrt.;, feyn © einer 6 viel werth als der ander. [58] Want de Sending van Gods wegen maakt de Leeraars tot geſon-dene of Engelen des Heeren; ſo D. Hoe onvergelykelyk aanmerkt [874 en by gevolg is by geen Geſondene noch Engel des Heeren, die onwet beroe pen is. Want dit is de Grond waar van dp! Ber des. Leeramits - aingt, _ Bs [59] Dit Capittel van Jeremia: mag vry Sn met aandectit delete worden van hen, die er waanen, een onwettig berospen Diensar heete niets, en hem aanhangen, hebbe noch weiniger om t lyf,. So wie alle toetſe en betoog van menſchen verdacht houd; die geef doch Cod. de. Fer van ſyn Woord ter Herten te neemen! Niets Goets ten opfichte van ſodaanigen Looper; - daarvan. gepr. ov. ſegt [b7] Ach uo wil der Segen, wo all zn Wiedorwer tigheit der Troft her kommen, wen unser eigen Gemwifsen uns erinnert: Freund. wiebiſtu_ kerein kommen, | Wer- ungerußen in Abaluert Pallaft eintrat, mut. erben. | Und wer cine ruf in Gottes Voorhofe trit, hat pervis fich Weng guts ver ſeken. Solte Gott damit? xu frieden ſeyn, der Konig aller Konige, en einer ohne Beruf in seine Vorkofe, ja zer in sein Zimmer, in seire Hirche hinein lauft? - NIETS GOETS, ten opfichte van de Gemeinen- te, die uit 't Berot p Nechts over tuigd kan worden van hunner Zielen acht ing voor God; van des Leeraars waardigheit, geen Mordenaar, maar Zielen-herder te zyn; 3 van vc gewühlte Segening en bedyen, *t welk God niet gee ven zal, is 't dat men Gods Werk niet behandelt naar ape? obs Order, [i7] 6}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 6}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 6}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 7}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 8}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 9}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 10}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 11}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 12}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 13}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 14}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 15}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 16}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 17}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 18}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 19}; Uiemand.; 3 t'en 27 by 20}; U fich ver merten will, Opperbeer te. wezen van — 2 7 - * as LO net 2 **ͤ 1118 oo Og, ' delbaar, (62) Heb. V. 4. Er url doen V Ferw. voor ſichtig fich van dlien Man te ont- * houden, en ook te weeren, als hy f ich op een. © ge wyſe by UV Eerw. intedringen. * Accordeert met ſyn Ori gineel, t air lon- a de 0p Loonenborg, in de Ci ounty van Albany, 1728, den 13 May. X. G Sa. Ten Broek. Tot dus verre Jt Anſterdan ſche Conf, Movie, noopens van Dierens beroep. Eenigen tyt Anarne' quam het te 2ebeuren: dat Sommi- ge op Remrepuch woonende Hoog-duytſcbers, die nooit by van Diren t Avondmaal genooten hadden, my verſochten om deerwaarts te komen, zynde geneegen t heilige Avond- maal te ontvangen met diegene Cerimonies, die by onſe Lu- therſe kerk ooit en ooit waren geweſt: Maar de Nieuw- -Torkſche Kerken-raad ſloeg een ander weg in, om hen weet te doen, dat ſy welkom zouden zyn, hen van onſe Kerk bedienen willende ter e (63) By deeſe ge- a | . * van; Cos. Kerk, en meer tan. ſelfs Chrifius "Had. V. = en wie Cults ont kent, die tegenſpreekt God en ſyne Kerk in it Aange ficht. [k7] mede wie andert handelt, die beroaft het Amt van die Eer dewelke bet van God heeft; en is deen yettig Leeraar, maar de schandely kite Kerk- roover. [74] Wie van een dc beroep rept, die geeft blyken van En- thuſia� [62] Wie van een dc beroep rept, die geeft blyken van En- thuſia� [62] Wie van een de beroep rept, die geeft blyken van En- thuſia� [62] Wie van een de beroep rept, die geeft blyken van En- thuſia� [63] Wie van een de beroep rept, die geeft blyken van En- thuſia� [64] Wie van een de beroep rept, die geeft blyken van En- thuſia� [65] Wie van een de beroep rept, die geeft blyken van En- thuſia� [66] Wie van een de beroep rept, die geeft blyken van En- Étienne en is ten eene maal onreeht ſinnig. [my] fegenheyt dan, indie 't ſweemt naar Anti-Christiansche en overdraugelyke dwinglandye, Godſdienſt pleegen moeten met Cerimomes die in eene gemeente vreemd zyn; over- ids ook andere op Hakking ſuk in haar conſeientie ge- voelig zynde, dairtoe quamen; fo vond ik my noodſaakt ons Luiterſche'gevoclen ontrent deeſe Cerimonie breeder uyttedrukken, indachtig zynde der woorden van onſe Voor-ganger Lit herts, die geen Christiſten, ik laat ſtaan een leeraar van Christus afkeuren kan. (64) Sulks geſchiedde 1726. Dom. 8. p. Trinit, het Evangelie ons waarſchouwende by uytmuntentheyt voor Pietiſtiſche leer- raars, "die een Wolfs-herte onder een Schaapen gewand verbergen, Met een verklaarde ik, niet van fins te zyn, ten waapen kryten tegen die Gereformeerde; naade- mal SyL, grootendeels toeſtonden, deeſe Cerimonie van ls ag dt db. TY Hen L. 64] Ir machet euch mit ſtilſ * chaveigen und bemantlen verdaclitig; so ih aber glaubet, wie es vor  Glauben, Sarrament, Kirch & Schulen verrahten und über geben, er liegt entaneder mit den Fein den under einer Decke, oder ist ein weifler und wind fahrer, und eben, wenn es binaus wolle, ob Christus, oder der Teufel obfiegen werde, oder ist ganz. und gar in fich schuldig, unge mich, und nicht wurdig, das er. ein Schuler, will geſcügen ein Lehrer zeiſen fol, und will niemand erzurnten, noch Christus das Wordt reden, noch dem Teufel und der Welt wie Thur, Hec ex Luthero B. Jo Winklerus rechtigte S. Edx in Arimade ver. ad Weiſmanni H. E. Ps 100. 101. 5: — 89 — i — — Fl — W th. — og it es ene rep IT _—_— — pol 7” 5 7 480 Hen. p volgt, een E te hh 7 integene eel dat de aanhangeren van |Socinus breed o phebben met des Brood-breekens noodſaakelykheyt. {us A toont D. uenſied (650% byſonderling het cerſte bewaarhe Door t getuig van. Beza, H. Kromay e (66) deſgelyks G. Koning. (67) 't voorbeeld van de Baſeler en Berner in wy” Switzerland aanhaalende, die niet alleen *t brood niet bree- ken, maar, een van hunne Leeraars ſulks willende tegen- ſp reeken, hem publica auforitate ſilentium hebben opge legt. 8 18 uytmuntend, gelyk ſyn faam onder de Gere- fermeerde uytmuntend is, t getuigenis van H. Zanchius, dewelke uytdru ckelyk ſeydt : t Broodbreeken ſy niet intevoeren, de meeſfle van de kerk haar daartegen aankantende, op dat niet Dany bedreeven, en r lichaam van Christus, welke de kerke ts, verbrooken worde : 7 fy al evenveel, of bet brood. ganſcb, of gebrooken 72 de Tafel kome; anderſms zouden veele kerken te verdoenen ſyn: Diegeene waren verre mis, die voorgeeven, fſulks van Christus geboden te æyn: Hy weet? ook wat Christus, wat de Apôtelen gedaan hadden, alſmede dat C briſfus ons ter nauolging ſtaat; ; maar vinde nergens bevel van t brood breeken, Zanchius eige (6) waorden yu aanmerkenfwaerdig, om dat 99 Au- Woriteyt | — ä * _—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_—_— Couverſia, viriliter contra ad verſur ios noſtros defendit. Scribit namque Epistolarum 15. 1. Tum. heb " | 4 ad. 4 Grurad inter alia e et an bis ver bis. O RS — »4- » {_ 49 toriteyÞf 87 node to ohh, (69).: 6nywikbaar. *keefk geſtelt. By olg beweerde ik, winneer hey den gepre-. tenden Eutherſche predikant, met cen dwang van conſoientie, tegen wil en dank van de Gemeente invo egen wilde, felf die 't anders doen verdoemende; twelk niet geſchleden konde ſonder van de algemeene Kerk te sſchenren, en die fwakke in een particulier kerk te ergeren o betatnde men diegeene niet te beletten, (79) aan ons  nodale belunen, gearukt te Dore. 1627, 8. in de Voorrcde aan de Hervormde Kerken. 1 b. it, + 2. b. 275 | 1 Noch meer ben ik hierin. my e de op Fan Amor fs Za Jer. defcheid; aan J Weill Mate 1561. op die Vraag: © 0h ein Cir Nn von den Adiaphorifien "iy Aberd mahl empſargen morge? © Wir antworten mit Urter/cheid, fo ts ohre Frgernis goſchebon kan, % nag s ein Ca riſt von ihnen wen ent fat n. Wa aber Ergerais der K TW”. 2 44. au Hose 10 kann und 50 kein Christiſt das Factent entfalten. ben 6 Ji, weil fle in wielen, fta ken mit dem Anti-Christiſt vircipizet waht re 5 „glielen, damit fre C Ar ind. 5 Wordt verleugnet ta ben, ehen, i das fig tec Enangeliicm predigen, so konnen fie keine Crit %, sondern mus ein Rot und Synagoge des Teuffels feyn und bleiben. Den nicmand; an xugleic x weilen Herren dienen, Christo und lei cen, A Anti Ch. — Unt + kilft fie micht, das fie fort recht lelren. Den Wie einem A & wirecht is, * der I in allen sucken unrecht, wie Jacobus Jags” Und Paulus: War el Seſentiden leſt, der i {as Zan xe Geſe1%, Nun / dg; „ wer nin einem rartel des C uchen Glaubens irret, dir irr:t in alien, und © kay keinen recht lehren. — M MDerhalben muſen wir fie enen und meiden : und kein Sacrament von- ihnen entfahen, nicht ilncy Perſba und Sacre- nenten halben, fordern Ergernis halben. Den wen wirs wan ihnen ent- ; * fingen, so mathten wir uns ih * Verstand der Sunde, die die gegenwärtige und ähnliche, als willigten auf ihr Adiditur, und Biller Mutiven, das hatten wir uns mit ihnen verglichen, welches ein gegenwärtigen Erger, in der Kirchen anrichten, die. — 80. Jennen Wir von ihnen Reta. S 4+ "Clementiert" entfaltet, denn of, verdammt ammen uns als Ketzer, und ruhten fic. "Die reihte Christen, welches wir uns nicht vollend, dulden, noch leiden folgen; "10 en An Code Wort und uns gelbst werdammen, Darst haben." 17 die Carren, vell he von ihrem Biſchopf Macedonio aus Sac rame nt kicks 5; © türfte wen, recht gethan, das fie kein Ergernis eben, als Hatten a "an ſein? OY, * IVE: | 2 "WP. or von“ den Adiaptio- Joy. a7 Ry. . te totes, noodfazkt waren, t oy te neemen, zyn; noch minder kon ik een abs in een vreemd Amt grypende, nademaal ook hier te pas quaame, tgeen voorns. Conſiſtorze van t doopen in vreemde Ge- meenten ſchryſt: cor al, als de prediker nie: Orthodox of niet wettig Berozpen en Geordineert is, ' Dit. dan van Diren te ooren gekomen ſynde,  niet Fen Dieren aanſtonts, Aden 5 de eerſte Reys my quam beſoeken, met” 't O ſeidum Fraternitatir ontvinz; noch tot ſyn Schobn- Vaders vriendelyke bede geſeyt had, fat! Van Dieren zal ach- eee prediken, ik 8 ochtens. Myn Aantreeds-pre-dicatie gehouden hebbende ; of you gewonen Aard gn. Drifiziell, euangelium alle 8 te erbondige heißt deeſen Van Dieren it harnas doen aantrekken, om naa boven in myn Albanische Gemeinde melden te doen. Voor de eerite reys was t hem ca dis naar een loopend Levyt uitlagen, mifflukt. Maar PR, will somnige miſnoegende waren over 't kieſen van die Feen niettegenſtaande de geheele Gemeinde, kie- en noch kavelen will ende, den 8 February, 1726. aan 5 e my 15 g riſten 441 Sacrament ent ungen, /o ergerten wir die pyantz.e Kirches der man wurde denchen, wir willigten in ihr Mutiren und Adiaphorifire. Vir hetten geirret, wad fle hatte recht und wohl gethan; damit, ver- damten wir Cettes Worn und uns ſelbft, und geben ihnen und ihren Tra- te di tionibus yecht, wad rechtfertigten ihr Mutiren: Das thue der re | in nter Stadt. [715 Nen kan denke, wat Christenen dat Zym : Die ſodaanig een al Zodik vil: gebruy ken, als er iet zepredikt word; dat niet naar den leeſt van boſs finnelykheyt is geſchoent 3 al waaren 't Woorden en uyt- druk kirgen, die de Geeſt Code in den Mond tee ft. | § 5 geſteld had, uit Lg: plaatſen te mogen neemen, IG ik daarvan bequaaniſt zou achten : ſo hadden er drie van hen, ſchoon de. 15 April de Loonenbocg ſche Plat- ſe en al t. gedoen goed gekeurt was, eenen Brief doen copftellen, met Order, denſelve uit hupne Naam te on- derteekenen. [72] Dat was water op Van Dieren: Meu- len, die niet lang vertoefde, om daarop aftegaan; al eer ik, aan Dit loopend nieuws geen gelof flaande, den Kerkraad op Hakking ſaek verſoeken konde, in ſodaani- ge dwarſdryverye niet te mogen gedoogen; onſe miſnoe- gende geen ſchyn van reden tot Alles Hebbende: : t Weh van my, van een ſwaare Ziekte berf elt zynde, geſehied- de den 23 February, 1727. Middele er Wyle cen gert acht {ich verarydende met grout juichen, van uitge heime Brie- ven verſtaan te hebben, dat Van Dieren, van Sk:ghary te rug keerende, op Klinkenterg aides, en onder myne Gemeente het Avondimaal 173] untdcelen Zoude, fo on- dervond ik, dat myne Miftive aan die Hakk-nſabker te laat gekomen, of londer Kracht Was geweſt, Noch e 83 CT L „ o 6 ', 3 # ” : * el » my * A — 4 FY a _— 4a ill. — um — — ———— wan — — — 5 5 as * * kt * 2 — _ * — — a. tet tn. | 72] Om een en 3 van een Beroep op de eee nagen te veilipen, lo zal ik  Godus namer. „Een verſe aan die Her kraad in aan Doonie wy ꝛerſoc ken dan ulicven Breeders van hakk of ter geen midelen fenden weſen, dat wy van Een Donie ſaamen' ſouden gedien neuen worden. Want Joannins lagranſie domie wil ons niet diener. Wei wer ſock Ireven Brozders of bei met Een Ferſien wel! tierop untword ſeuren. Dus luyd den brief; en er volgen drie naazmen met deſeive hard. on dertee kent, die den brief geſchreeven had. en Daar uit is op te maakeh. dat hy teven alles becngt heeft; door ſyn. miſvormde Avondmas!] het $ heurings Eruuwel. te'vergrootyn,- en cen Bethel en Dan te gichten. pg On TIE > x - # " We;. ; *, : 4 * S, $1 i * 3 725 2 * * / 44 7 I > os 2 ; f | IEP Bag as BBS 55 * As 66.5 6 tan was hy, ontrent les Hilige Bediening, tot tin. Oogmerk. niet gekomen. De Oorzaak, ſo ik n der hand $ heb verſtaan, was,  hen ge- deelt been Dirom 't ook van ſyne Aanhangers met cen ſchyn van reden opentlyk [74] ontkent en tegen ſprobken is; geſchied te zullen zyn. [75] Den tyt quam. dat ik naa boven zou' gaan; ſo. waagde ik er acht dagen aan, am een keer te doen naar Penhluanie; en die 't gras in t Voor par konnen waſen hooren, badden ter ſtond cen quaad vermoeden, vam gegaan te Zyn, om {ſyn Beroepiuge naa te ſpeuren. Wederom en na boven. gekomen zynde, keurde de Loonenborg ſclie Gemeente goed, an die van Hakkinfik te schryven; fo 't moogelyk war, Van Dieren naar Kerkelyke macht te houden, alwaar by geroepen was, en niet eenen porn vit huane Voct te rukken, en in dien van de onde te sotooten. Nademaal by: rt. 2 tt. ltd. *  Hel duurwaarde Pang- des Ligbaams en Eloeds van den Zoon Gods te migbruiken ter ſpyt yan de 9 ge finthecden. federeen mag oordeelen of t niet dus geſchapen is? of diarop "piet paſt 't geen Fxechie! Cap. XIII. 18. — 23. feryſt van de gene Herdes die de Handen der Godlooſen über, dat fe fich van hah booke. wefen nietbekeeren op datſe levendig mogten biy ven, Van Dieren! Jeet dat niet Zielen kaidraayen, ver kogpen, verreden, verreden, of hoe wilt gy 't ndemen? Maar gee ft 't Antwoard aan hem, die zefeyt hecſt. welken Ergervis 2 89955 * 2 PY 572 „ : 1 ce 2. een 4 n 2 RN, en Fan Dieren, die ſonder den Kerk-raad te kennen, lo fe opentlyk gebe bene 77) dit ſpet gerokkent had, niet willende te voorſchyn komen; io heeft de Kerk-raad op Hak tne ſk en de Gemeente het Beſluit genomen, Ven: Nieren dus lung de Poedikſtoel en kerk te verb: ede n, tot dat by had: ſyn: Buantje ſchoon gemarkt voor de Gonen van *t Eerw. Sweedſebe Conſiſlorie. Hoewel by daaran ich wei- n 8 kreunende, ſlaat die wegen in, War van 't Haking ſak- 5 Jroe - %16) 7 Dit. Aw 9 gelchrift voor den Dug te 1 9 bad ik 0 Fan reden, dewylen my voegde gen, Wolf uit myne Gemeente te heu- an,. penbaurt moe worden, KP. Yan een. Herrder onfetſcheiden, te e " aft, &: port: \paſcere, &: lupum arcere,. 11 1 ee Mate diſcant, & pretivfum u wil! diſcer rere. Wo: 3, ES Siet "Nieuw- Yorkſche %16) 7 Dit. Aw 9 gelchrift voor den Dug te 1 9 bad ik 0 Fan reden, dewylen my voegde gen, Wolf uit myne Gemeente te heu- an,. penbaurt moe worden, KP. Yan een. Herrder onfetſcheiden, te e " aft, &: port: \paſcere, &: lupum arcere,. 11 1 ee Mate diſcant, & pretivfum u wil! diſcer rere. Wo: 3, ES Siet "Nieuw- Yorkſche %16) 7 Dit. Aw 9 gelchrift voor den Dug te 1 9 bad ik 0 Fan reden, dewylen my voegde gen, Wolf uit myne Gemeente te he Pro okef! bladf. v2. | bekennends niet in dat - x roep Ledoogen te hebben „Maar dat het Fay Wc voor. "A W ere Wy | W 9 2.� 2 — Z ebe kchrpwen aan die Heeren Swreden' gh, 't gebeut· de korten tyt daarna, indien ik maar drie maarden be. Van Dieren in dit gewrigt der zadken aangeſtelt, niet minder daartoe genegen was: Ik zou eens afkomen al-daar te prediken, en te gelyk het Avondmaal uitdeelen belemmert naar Neum-Tork onmogelyk hadden konnen. Frox mus ardet. zyn wy tot dit beſluit over gehaalt. En komen die Woorden hier wel te pas. Ei lieber wer verdenket doch einem eerlichen. Deſe Versacbting van Vrecde, en om dat ik 'Dienen Mietanders dan als eenen on wet igen Legroar..kon anmerken, heeft my an- ven was, dat Van Dieren ſchielyk van Hakkingſak- 1 9 ken was, Ik 20 gelouven, om die op Sog bary te be- ſoeken, war 't niet, dat de Mader bocfſehe Briefwiletiog over myn Band, van wegens de Mbaniſchye' Gemeente my twyffelachtig maakte. So dan verſockt my de onde Kerkraad op Habkingſoł, verſekerende, dat de nieuwe, door an hen, die door ouderdom en ongemakken der reyſe komen. t ware er hoops van door Verſoeninge, of door in 't openbaar getoonde. Onwettelekheit des Van Dierens het. 'Twik-vuur te blüſſen. Sodaanige haop bewoog den 78 Kerk-raad te Nene: Turk my te: laten afgaan, (79 ſton- | rende Fg De Nee Lor he. Kerk-rud, beeft tons in 1 geſjaan, na t vee le klagten niet luiſteren willende; doch de Hoop om tt quaad te Ruiten, volgens 't ſpreekwoord, June tua res agu, partes cum « Manne, wann er by einer annahenden_ Feurrs-brurſt in der Stadt Feuer! „Feuer! ruffe# ud ſeine Mitburger aus dem schlaf wec let, 05 ]] es Orts kein erdentlicter Nacht avachter iſt. Man hat ja deswegen x © Kom die Ganſe. nicht abgegurgelt, weil fie beym fiſten ſchlaf” der Hunde, £ als ordentlich Jzeſtelts Wachter des Capitolij, uit ihrem Lam tern den | d einbreckenden Find werrathen haben, Livius lib. V. c. 24. Warum ui! man den folch nothrechi mir visa ordinirten Prediger nicht goemnen 2 4 Haß jc den  met my two 83. Oo ſchepten vy goede moed. wanneer twee van de nicuwe Kerk-raad ver- Flaarden, niets te pretendeeren, dan dat Van Dieren onderſocht en beprocft wierde. Waarop ik aan weers kan- ten verſeekerde, ſo hy voor eenig Conſiſtorie getoctſt zyn- de, wettig beproeft wierde, dat ik gereed was, hem de rechterhand en ſatiſfactie te zullen geeven. Maar eilaas onſe en de Droeſem van de laatſte ecune heeft ons de we'erga van Donna Olympia (80) due waargeeimen, On- der tus chen quam Van Dieren in geſelſchap van twee of drie, die hem na boven ontboden haden, weder 't truis, dewelke die op Haktingſak ſele aanmoedigden, te buigen of te breeken. Want ſy dachten Van Dieren mogt win nen of onderleggen, ſy L. hadden 't ſpeel op den dui m, en aan Van Dieren onfeilbaar eenen Predikant, om na boyen. alarm te maken; *r hiet overal : in t vuur met hem, hy Hier. Zal fich Karen. Maar hoe? Mond by Mond, daar zal men fie n, wie gelyk heeft! Dit was de begecr- Commer my, 2. „„ — b —— CY ” Fan ſulks vun Dieren tot geen verſchooning dienen in 't geen hy in myne Gemeente doet. Want ik heb 't niet gedaan, I. I. Niet ter fluik, twee gedeputeerde my verſeilt hebbende. III. Niet nit eige Drift, maar orgentelyk verſocht zynde, met Conſent van beide Kerk-raaden. IV. Niet t eerſt; maar naa dat hy alreeds tweemaal was nas boven geweſtz" om my te onder krui pen. V. Oaſe milno2gecnde do niet 't mioſte tegens my it te brenyen hebbende. Paar van baale uit Nepo!i/mi Hiſtoria, p. 304 KrumSholiz, (r)) dee te Weinkn: wa. Olympia babebat abſelitam authoritatem, non ſolum ſuper. -fiam & cceleſiaſti cum ſtatum, ſed etiam ſuper el ſonam Pape, quam. fine bujus Donne Olympiæ natu & permiſ- hone movere- non.andebal. Talem exemplum nec viderat ert le — Pie: ner Famine 75 L elgerunt. | 4 EN. * * a, dat 't beſt zou weren, gelyk de Nerk-raud eit de ſy L. kans wiſten, eenig ander Confiſtorie *Uaartbe te konnen beweegen, ik ware gereed, He van ſy L. kans wiſten, eenig ander Confiſtorie *Uaartbe te konnen beweegen, ik ware gereed, He van ſy L. kans wiſten, eenig ander Confiſtorie *Uaartbe te konnen beweegen, ik ware gereed, He van ſy L. kans wiſten, eenig ander Confiſtorie *Uaartbe te konnen beweegen, ik ware gereed, He van ſy L. kans wiſten, eenig ander Confiſtorie *Uaartbe te konnen beweegen, ik ware gereed, He van Hierop een beſluit te zullen neeme die ook binnen de Stad, en in een ander Huis wäref. 80 verſchlynt Vun Pieren met deeſ- hoog· pol ſehe begroetin; nn getonmen ar” Antevorl 1 381 geherle Gemeente ecamaal Beſloctert Had, de Zadk an Seedſele Conſiſtorie te brEngen,” die uit broederlyke Trouwe ons niet zouden aten zyn verlegen. Of §6 vewel in pladtſe „ met diegene Sit ringen. De Kerk-raad op nieuws gevraagd Zvn- de, war befluit der gevallen was ontrent over my" en Van Dieren te vonniſſen, met wien te redekavelen niyn toe- leg fo weinig was, als weinig 't Zonde baaten konnen: $9 hernam Van Bieten: Lach bin geton,)u die Ant- © * woord Si. bringen. Sie wiſſen mein Herr Berken- meyer, was ſie fler Briefe geſcbrieben baben, ilie der. Klere ich vor Tiegens, und wils wahr machen, Vers andere, haben fie geſagt, ich fey ein Siel-verkouff und Siel-verderber, das find. Sie haben keine Chriftliche Liebe an nuch bezenget. Vors dritte haben sie begehrt, wey gute Nenner ellen wits schließlich, schließlich hoffe ich mit GOttes. Genade in be-Re Heben. Ich habe nun meine Vrantportung getan, se konnen mich nun gut. [82] Men kau hier- ich lichtelyk opmaaken, warmeer ik wederom igekagt, He’s wat uitkomſt one Verantwoording Zo u gebtae t heb- ich 3 1 — .. - * 4.? * v4.. is, es — > 1 RG Js "3 "OR e #17 WR 152 siet t mae, En 24 one, 1717 bf, I 771 Oe % > 3 7 37 ben: En wie mort niet 5 ſtaan, -verpwernahda hoe mooy, G83 Jof hoe bevuilt deſe mooye praater het geklaart heft? Vermits ik niet van fins was, my * * Te verwaardigen, om hette antwoorden; ſo genocgde ik my met deſe Aan- tpraak, met meer andere ſoetyloeiende Pietiſtiſche Liet- taaligheden [84] doorſtrengelt, (die ik bedachtelyk. over- hoorde,) te papier te ſtellen; 5 hoewel hy daarover ge- heel en al gebelgt was, dat iyn Woorden te Bock ſtaan zouden. Voorts vraazde ik a Kerk-raad, Mat uitſiuit- je * #4 genegen waren te geeven op myn van te vooren ge- jaane Verklaaringe wan. wegen 7 Sweedſche Conſiſtorie? ag, Van Dieren nam weder 't ar: fu op, en alles draa!- de daarop uit, 1. dat hy voor 't Sweedſche Conſiſtorie! niet Haan wou', Nh Want un! euere. (krom- . 8 tongde 2 W — — — r ITC Ree 4 83] siet | Ahn Ooorſpronk der. Neder:duitfche ſpreckwoorden. p. Ä. v0... Ja even ſo mooy als de Laſter aar Petilia ans, van wien Aueſtinus ichryft, Retratt- lib. 2. c. 25. Tetilianus iratus reſpondere conatus 4%, in me pot ius dicens, quiquid ei libuit, m cauſa vero omni 1 deficiens, it. ſi tibi ꝛcllem maledictu pro mal;diitis repourre, guid alud, quam duo maledici efſent. Hy oft anders den naam van mooy te konnen praaten. Van Broder ly ke tiefde gaat hem de mond over, lo dikwils als hy. te precken: Mar wonderwel paſt op deſe lieftaaligs Man en ſyn bende- i 't geen D. Nicolai Zalr. by ander Occa sis by Sebracht heeft: * Glaubet auch ihren Worten nicht, wenn fie viel liebkoſen, und ouch an © fi:h locken wollen. Den anie der Teufel fich han ver fi llen in einen ui, en Engel, da er doch iſt ein $chwartzer Bengel. 2006 Halten fie fauch gegen die ar mon einfaltigen mit den rſten, 418 uren ſie eitel A- braham, Iſeac und jacob, Plauderen viel © von iiren Creutz, Leiden, Tie- derwertigheit wid Verfolgung, fulres auch Goites Wort (hier behoort) mede Heer de Naam van JESUS) auf der Lungen, wir fer Teuffel den Phaiter.. ſagen viel von der Christlichen Liebe, siecken auf inmendis roller lebendiger Teuffel, Bafilis ten und Seel-moerdeviſche Kreeten: Und gedien damit um, Das fie die Hirche ite allerdings um. T 2710 an umbringen, und deim 8 at bau u. A At. „tongde hy) ſole" ich darbin geben, das thue ich nicht, die Schweden find meins Feinde Jbr babt ihnen das leib sabon gelagen. Nochtans veranderde hy van Taal, hoorende, dat ik genoodſaakt was; om naa bove u. Te gan, en ſeyde, Hy was. den anderen Dag klaar. 2. Dat hy van twee uit den Kerk-rad wilde gevonniſt wezen, naa de Schriftuur. Want Lutherus had geſeyt, [85] en [85] Een bedenkely ke Zak is t, en my altoos cence Vreugde, dat niet alleen andere van ons verſchillende Gefintheeden, breed op hebben van- Lutherum homopſephon te toonen; maar wat ook voor Ketterye de Sta- tan, wat Sotternye Dwaal-pgeeften te Markt brengen, ſo. poogen ſe alles op vaſte blyken voor te ſtellen door t Verzieren met Lutherus woordea, en dus te verkoopen onder ſyn Naam: Hoewel dan niemand verweert is; Kat anthropon Ye ergueeren.; ſo men de Woorden geen anderen draay geeft en onbeknibbelt voordiſcht: Schoon onſe Godyeleerden ſelve de Schriften van Luthefus, gelyk ook die ſommiger Kerk-Vaderen voor ſynen tyt, met een Graantje Souts op te neemen recommendeeren : - Overmids - Lutherys - Het Licht, hem meer en meer opgaande, ſommiges verandert en gebeden heeft. Entrent ſyne eerſte Schriften ons toegee yflk te gedraagen. () Nochtans raakt dit de Hoofdfaak niet. Luther blyft wel Luther, en ſy- ne Geſcriſten een onbewimpeit Getuigenis Goddelyker Waarheit, alſchoon ſe. aange vochten en van die of ees ander miſduid worden. Hy beeft in ſyn Leeven veele dingen voorfpeld, die naer fyn- Overlyden ſyn be- waarheidt; Daartoe behoort meede t geen hy ontrent 't miſduiden van ſy ne ſchriften (ty) noch leevende- beklaagt heeft: Wat fal ik ſeggen? © Hoe ſal ik blaagen? Ik ben noch in 't Leeven, dagelyks ſchry vende, © predikende en lefende: Noch vinden wy ſulke vergiite menſchen, niet alleen onder. Partyen, maar onder valſche Broederen, die onſe ſyde wil- lende houden, fich enderfinan myne schriften en Leere directlyk tegen myte voeren, Jagtende my toefien en tochooren, ſchoon fy weeten, dat ik anders leere, en willen (y hun fenyn met myn arbeid oppron- "Nach meinen Doktor, en het erme Volk onder myn Maam verlyden: wat fal 't noch ja ik zoude billyk alles verant worden, ter- "ilk noch leeve:: Marr wederom, hoe- kan ik alleen alle monden © des Duyvels floppen? In ſonderbeit van degene (vermids ſy alle vergiftig zyn) die niet villen hooren noch opmerken, wat wy. ſchryven, maar ſich felven flechts met alle neerſtigheit daarin oeffenen, hoe ſy on- * ſe Woorden in elle Letteren op 't schandelykſt verkeeren en verderven- mogen? Aan ſodaenige laat ik. Gods toern, gely k ſy verdienen. ww r 1 2:70 . 391 8 ik- was een Lurhenſch Leeraar, een Kind van ſeven Jaaren 86. koff die Sohriſtuure handelen. Naa ſommige Re- TOR AR, ATOP GT any) BG daeekavelingen 9 *. N - * 1 _—_— es. Amr oe re in toO. * ode. Aon. -— — W. —_— „— 86] Dus acht de goede Man van Predikers fe oordeelen, een Kinder- werk te wezen! voor wet moet hy dan houden, dat ſtaat te denken, cen Predikant te wezen? Geen wonder dat hy 't fo licht heeft opgenoomen, Opus. Angelicis bumeris iremendum! Immers in dien Sin gebruikt Lutherus de ſe ſpreckwyſe, Tom. 3. Jes. f. 386. a. * Fraze du aber bie eine ls kluge vernunft, oder eis Kind vos 7 Jalren. Indien ik ali de Werken van Lutherus niet en beſit, ſo kan ik niet naaſpeu ren, waar deſe Woorden ſyn opgeraapt. Miſſchien heeft Js Dicren diergely ke iets in een van Tyner Heiligen Poek je geledebraakt geleeſen. En das zu den Verklagten te vinden zijn in D. Frückings abzusetzen, einiger zerstörten, ein licht. Endes Nützliche des Philadelphienschen Gesellschaft in seinem ſogenanien eigen. Fuangelio werdacktig æu machen, sich uaderflanden. Geheugt my iets. Aaat van geleeſen te hebben, dat daar na wweemt, om de maat der Kennis van Christus, die wy onder t Nieuwe Verbond hebben, die van 't ou- de to beven gaande, uit te drukken; Namelyk, dat cen Kind van Christus- Ike Ouders wel opgebracht, pertinenter op die Vraag, Wet dunkt U wax Christus, wiens Soon is hy? zou konnen antwoorden, dan certyts de Pha-ſeen, en Saduceen, en Schriftgeleerdle. Dar ben ik ſeeker af, dat de Woorden van Lutherus, ſo als Vun Dierea sie te pas brengt, niet beter paſſen als een Vuiſt op 't Oog. Op t ſelfde ſlag is 't geen Lutterus sichryft J. XI. Witteb. f. 369. ſuy] * Ein Diener dis Euangelij, der da prediget und fauffet, it ein geeſer Prophet den Jacob oder Woſcs ętweſes fad, die klaarke. It unser Prophezeuber übertrift weit jener tlaarleit. Sie haben en einer ley Speise und Trank und Glauben gehabt; aber unser Euter find ereich, das auch ein Kind 32 lviren konte; und aus dem Reich des Teuffels in das Reich Gottes verſetäen, und das ist die durch nichts anders denn durchs Wart, gleich wie Jeſaias ſagt, c. XI. 6. 8. En p. 499. Das fol man oftnahls miederhohlen, und fleiſig treiben, des wir das Pre-digamt lernen in ehren halten, und Gott dancken, das wir noch treflicher Propheten find als die Vater und Propheten im Alton T. tam it geweſen. Denn ietxt xur zu kan auch ein Kind oder Weis xu mir ägen; Ley getroft, mein lieber Sohn, ich verkurdige dir vergibung der Surden, 40. Viere dick, Iſts richt a? Wer des haerdt und gladbel, dus derſels: Vergebung der Sunden und das Ewige Leben hat? Waar u t dat nu iemand hieruit beſluiten wilde, volgens Latherus Getuigenis had een Kind, Ipreeken konnende, macht om te abſolveeren, te doopen en prediken; ey lieve, waar blyft de. hoogactifying des Predikamt, die Lafherus door de, a a Har _ | N 77 f | fe uitdraͤk 15 & Red LEY 8 dekavelingen gins en wärter, en onder malkanderen; nänsten die met het teliatſt waren gekommen, ſchielyk af ſcheid. Doch bleeven er twee van die t' eerſt gedepu- teerde 2 66 „ 1 — — a A ome. HH 6. — „ F ²˙·-mw Ü. a... 4 ”.# 1 Een fo mal waar t beſlooten, wanneer Aarde wrosten: Curiſten fur Augen jt glauben, und nim? fa © uns ”.# 1 Een fo mal waar t beſlooten, wanneer Aarde wrosten: Curiſten fur Augen jt glauben, und nim? fa © uns ”.# 1 Een fo mal waar t beſlooten, wanneer Aarde wrosten: Curiſten fur Augen jt glauben, und nim? fa © uns ”.# 1 Een fo mal waar t beſlooten, wanneer Aarde wrosten: Curiſten fur Augen jt glauben, und nim? fa © uns ”.# 1 Een fo mal waar t beſlooten, wanneer Aarde wrosten: Curiſten fur Augen jt glauben, und nim? fa © uns ”.# 1 Een fo mal waar t beſlooten, wanne darin, das wir allenthalben, vis genus. Finden — das ift auf recht Himmlich und Deutsch d a vun gered, wie God und seine Engel reden. Barum ob die Welt folche sprache nicht kan, noch wertelet, so mußen doch wir freilen die Zunge schienen die Zunge schienen und die lem, wes auf Erden wegen, wenn auf Erden wie auf Erden wie auf Erden, und da von reden kongen. — Ärzt leuteren, das wir man nicht sehen noch kalten, fondern für ungehen, is gehen, und nur werden and jauffen, und von allem was da Vachſet, „0e fort eine Sau über den Acker lauft, oder im Acker fich Wahler, and fie wieder mit inen. Den fie sie nicht. daran, wie fie frühren wollen als die Saue, fondern Gottes Merk darin furgemalit, das er uns. thun will und diejen Artitel als so darin faſſen. As ein köfflich Kleinod in eis tuchlein gewickelt, damit unſeren Glauben - u starken und beſtatigen, den wir zwar in der Schriften gegrundet la- Sen. Voor 't overige, is geen wonder, wanneer Jun Dieren de schriftsten van Lutherus averrechts aanſict, en verklaart, Si? malus interpres, nunquam bona vera WWW 9 e ee . W by %., W \Y : 5 D 0 I). r a 1 * 8 / "5. 9 n * r 2 1 n . 1 teerde in 't ruim, dewelke ongerußt waaren in haar Ge moed over geen uitkomſt te sien, begerende van my, om naar Conſcientie hen te raaden, wat voor een weg most imeſlaan wezen. *t Stweedſche Confiftorie, hernam ik, is buiten twyffel 't naaſte voor ons: En op dat y 5 be kennen mogten, dat Van Dieren: Zaak op geen goede 21 lage, ſo belofde 21 lage, ſo belofde 21 lage, ſo belofde 22 lage, ſo belofde 23 lage, ſo belofde 24 lage, ſo belofde 25 lage, ſo belofde 26 lage, ſo belofde 27 lage, ſo belofde 28 lage, ſo belofde 30 lage, ſo belofde 31 lage, ſo belofde 32 lage, ſo belofde 32 lage, ſo belofde 33 lage, ſo belofde 34 lage, ſo belofde 35 lage, ſo belofde 36 lage, ſo belofde 37 lage, ſo belofde 38 1k, des anderen Dags henſchickt voor te leggen. Tegens den midday p den Kerkraad gewacht hebbende, quaamen er trops- 1 "vi aan, die de Overwinninge vast hadden. Daaron wierde den tyt verſleeten met muggeſiften en Kemelen verflokken, dat is in 't korte geſeyt. Edoch 't ſaakelyk- tie dat op tapyt quam, was, dat Fan Dieren een wet- tige Leeraar zyn moeſt, indien hem D. Pebm [87] Beere 6 hocwe — — ů 2 — wm * „ ITY 8 n. 87] Dat Van Dieren door D. Anthon Niihelm Boehm geſonden te zun, die op Scoghary bekout heeft, is alreeds hier voor No. do -getoont. Kan ook toe, dat D. Boehm hei aner mae mag hebben, in dit Land  wenn fie es nicht hoher bringen konnen. Maar ik heb niet minder aangemerkt, dat deeſe wan-gedachte meer andere Hoofden op den loop gebolpen heeft. Den Aucteur van ſeeker Poek. (w7)'gecft p de Vraage wie man fich am beſten einrichten konne zur Hauſhaltung. B, dit — d. Wer nichts und — Srac hen * der lan, effentlicks. Hoewel hem te promoveeren [88] mogelyk bad vergeeten; indien CR ⁵⁵⁵—— 8 6 1 ofentli; he Schulen anffellen, hh fs 3 Gott $51.9 ofa. Abe faciet.' Daaruyt is duydelyk te zien, dat deeſen Vogelen en Lelien op 't Veld verlooren hebbende Dladf. 414. Von fin gewell is, School te bouden. Maar in plaatſe van dit, is hy op. t lantfte een Voorlefer en eyndelyk een Domine, f Diiſplares | geraakt. De Grond van deeſe metamorphef ie bladf. 56. te vinden, ſchryvende 31. daar: die ſagenandten Geiſtlichen verlieren unter uns gahr fehr das Mong-.. © polium, indem man die Geistlichkeit nicht an die schavartx.e Kappe binder." Sodanige dingens worden in de wereld gefchreeven, niet anders dan of America een Babel ware, en alle geeſtelyke alhier 't Sedom en Hoof bouwden. Want met die woorden is beaant woordt die Vraage, ane. Heß die ſogenandten Geistlichen unter /s mancherley Secten in Amerigo, guffukren, und ſowohl unter fich ſelbſt, als $6907 andere.compartiren, /- De Vruchten van diergelyke naarichten kan men fi n in Toh. IIſters das grofſe geheimnis in allen ſhes, oder das durch Turken und. heydenthum beſchamte Curiſtentham. (x7) "Deſelve.heeft neffens andere, dee ſe en Paſtor ius naarichten mee ten gronde "Wi van buitenſporige ergerlyke le] lingen daarop te bouwen. b. v. ie. op den Bibel ſteunt, die. 2 voor al andere menſcben in i Geraar van miſleyd te worden. 2. iedereen moge Zaalig worden op ſyn religir. 2, de Christus Religien waren niet de, waars Keligie, 4. 1 ſou beter geſtelt ſyn, wanneer Kerlen, /Doop, Biecht ama en Predikken aan tant gedaan wierden. 5. de wet in de menſchen ſy i Christus Jelf, uc. En wat bladf. -46. fait: Gods woort und. Religion felt, wird zu einem verdgemlichten Commercio gemacht; daartoe had megen die naerichter die Naamen dergeene ſchryven, die niet ſchroomen, wanncer de broeders ven de groene kiſt ontrent To/epk den Artfichenk in Egypten ſpeslen; waneer met den waar ſegger geeſt de hoop. van Gewin uytgevearen is; of wanneer twalf, Ambachten met dert ien Ongeluk ken niet baaten; de wagen Bileams in te flaan: De bogen be. houden ſynde, om niet 't Swaerd des Straf- enge ls te voor ſien. Schande ge- noeg! eerſt haaken en magen naar School te houden;, hiernamaals. t Befje draagende niet eens daarna omkyken! dit zyn die yveraars voor God, die Welarn, way.” has e Chritte te een enen . * * a ow Jes. Riſa: earatis _ amici | Is dat niet else ly. dat D. Boes fou hebben'vergeeten getad, Van Diren te promoveren? Ten eerſte heeft hy hem niet vequeam Aartoe Ee vonden, beter weetende, wat tot een N Predikant * * * rere':, +! : ' 444 — — rr. ——— n 63 } indien deſelvenaaderhand geheele Kiſten inet Boeken [89] dan |. _—_—_— e ee n —. _—_—_—_—_— r 2 2 — 1 * —— e 6 —— mcat dre behoort 58 "ih Ray en syn Mut; met Verloof, dat ik Ye Lirens taal ſprecke En hoe, ſou hy ſodaanig kerken-licht nar America geſtuurt hebben, ſonder aan De. Falkener kennis daarvan te geeven, dle van hem een bocfem Vrind wes? Ten tweede wiſt De. Hochm, dat 't niet door den beugel gaat, eigennacht ige promot ies te onder neemen. 