Algemene konst en letterbode
None
DeHeer J. ten Brink, door vroeger.e overzettfngen , met name van Sp/iustius over de zamenzwering van Cat i Una, de Catilitiarifchc redevoeringen van Cicero , den Krijgstogt van '.Xenophon en rueer andere Biikken, a!s< vcrtaler van Griek- fche en Romeinfche Schrijveren reeds met den grootllen ;iof bekend, heeft zich op nictnv omtrent zijne l^ndgenoo- teu en lmnne Jet terk unde verdiennelijk gemaakt, dooreene u ' 7 vo ( 4*». > yortaltng van de Cyropcdic van den laatstgenoemden Schry- ver te vervaardigeti , vvanrvan wij hot genbegen heboen thans hcc eerfte deel nan te konefigen. lmmers, wat ook eene te ver getrokkene vrees voor de verwaarloozing dcr oude talen foaimige geleerden cegen bet overzetten van de voortrefFelijkfte overblij Helen der Griekfche en Romeinfche ©tidheid moge doen inbrengen, wij houden ons verzekerd, dat het ontwijfelbare nut van goede vertalingenhet gevrees- dc nadeel daarvan zeer verre overtreft. Gaarne Itemmen wij toe, dat ook de best geflaagde vertaling de fchoonhe- den van het ooripronkelijke llechts onvolkomen kan terug- geven: dan deze onvolkomenheid, hoewei groot genoeg, om ten waarborg te ftrekken tegen de vrees voor eene ge- fceele verwaarloozing der oude talen, is echter niet zoo Sroot, dat het levcrcn van goede vertalingen uit dien hoof- e niet voor zeer nuttig zou te houden zijn. Veel toch van de ooripronkelijke fehoonheden moge daarbij verloren gaan, ’er blijft nogtans ook zeer veel behouden, *c welk den genen, die buiten de gelegenheid zijn zich in de oude ealen te oefenen, van grooten dienst kan wezen. En moet niet het leveren van wel geflaagde vertalingen als eene zeer gewigtige verriiktng van den letterfchat eener natie, als een wltnemend middel ter befehaving en volniaking van hnretaal befehouwd worden? Wij meenen derhalve den Heer ten. Brink grooten dank fchuldig te zijn, dat hij voortgaat met de voortrcIFelijkfte gedenkllukken .der Griekfche en Ro- meinfehe befcbaafdheid in de moedertaal over te brengen. Gelijk te voren,.zoo moeten wy ook tbans wederom zijne keuzc toejuichen, welke zich tot de Cyropcdic van Xeno- ritoN bepaakic. lmmers, gelijk de werken van dien Schrij* ver in ’t algemeen, zoo munt inzonderheid zijne Cyropcdic , of, gelijk de kundige vcrtaler dezen tied zeer gepast om- fchreven bee ft , zijn gefebrift over dc opvocding en net /even ran den ottden Cyrus , door behagclijkheid van ftijl en voor- dragt en belnngrijkbeid van inhoud grootelijks uit, enwerd ten alien tijde door de kuudigfte regters, zoo niet als eene historie, ten min lie ils een historifehe Roman, vol van Rant- en zedekundige wijsheid, op hoogen prijs gefteld. 1 let gehcele werk is in aebt Boeken verdeeld, waarvan yijf in dit eerftc Deel vervnt zijn, cerwijl de drie overige tnet eene breede Verbandeling over het oogpunt, waaruit men hot werk te befehouwen bceft, deszelfs verdienflen en wat dies meer zij , den inhoud van bet tweede en laarlle Deel der Vertaling zullen uitmaken. De vijf eerfte Boe- ken, in bet thans anngekondigde Deel begrepen, waarvan elk weder in meerdere Hoofdllukken verdeeld is, bevat- ten in de eerfle plants een zeer belangrijk en onderhondend verflag van de opvoeding van den jeugdigen Cyrus onder de ^Perzen, en zijn verkeer aan het hof van zijnen grootvadcr.. Digitized by Google K 4IS ) flfcn Medifchert Konfrfg Astyages y en vodrts edri nice Iniii leerrijk en belangwekkend verhaal yan zijne verrigtingChV als bevelhebber der Perzifche hulptroepen, in eenen oorlog van deMeders tegen de Asfyfiers.; Recenfent heeft de over- zetting dezer vijf Boeken met zorgviildigheid tegen het oor- fpronkelijke vergeleken, en bij die vergelijking bevonden, dat dezelve zich over ’t geheel door getrouwheid , naauw- keurigheid en eene beha.geiijke Iosheid grootelijks aanbe- veelt en op vele plaatfen zdfs de fijnere fchoonheden van het oorfpronkelijke op eene gelukkige wijze terugg.befbi Ook draagt de overzetcing alomme diiidclijke blijken, dafc hare maker der* Ho!Iaridfche: tale'nict min magtig is dan der Griekfche, en zich daririn met duid>eli|kheid , bevallighefd en zuiverheid weet nit te drukken.v Intusfchen , geiijk a! het werk1 van menfehen, ten gevolge eener algemeeneeigen- fchap htfnner nature ,'onvolkomen is , zoo hebben wij oofc in deze vertalfng eenige kleine gebreken opgemerkt, wel-» ke de geleerde Vertaler ons gewisfelijk gaarne vergunnen zal, hier, althans gedeeltelijk , optegeven. Vooreerst daji zijn wij van oord eel,' dat hij niet zeer gepastelijk eenige Griekfche benamlngen vooral van krijgskundige voorwerpert met hedendaagfche verwisfeld heeft. Zoo heeft hij ont mi)' tot dit eene voorbeeld te bepalen) den Griekfchen naam **%toipxosy betcekenende een bevelhebber over eene bende van nonderd man, r«f tg genaamd , nief'z'eer eigenaardig door Luitenant - Koloncl , en de bende zelye (raj/?) door bataillon- vertaald. *' In de hedendaagfche krijgskunst tocli voert een Luitenant-Koloncl een veel aanmerkeiijker gebied , dan over honderd man, en is een bataillon uit een veel groo- ter aantal manfehappen zamengefteld ; weshalve het , on- zes oordeels, niet misfen knn, of het bovengemelde geT bruik dier beide benamingen moet den FJollandfchen lezet in verwarring brengen. , Voorts meenen wij;* dat de Heef ten Brink den zin van het oorfpronkelijke op enkele plaat- fen niet’ volkomen naauwkeurig heeft uitgedrukt. Zoo lei * Zen wij op bl. 12 , waar de redenen worden opgegeven ; on welke de Perzen de jagt, als de natuurlijkfte voorbereiden- dc oefening tot den oorlog, aanmerkten, ten befiuite deze wo or den : zoodat het niet gemakkelijk is op de jagt iets a an te trefj'en , V wetk vcrfchUt van V gecn in den oorlog voorkomt. Hiervoor moet men,’volgefis den zin der oorfpronkelijke woOrden, lezen: zoodat het niet gemakkelijk is rets nit te denken van V geen in den oorlog voorkomt , dat op de jagt niet gevonden wordt. Van meer gewigt nog is een mis Hag op bf. 23, in de woordwisfeling van Astyages en Cyrus , waar de Inatfte , na reden gegeven te hebben, waarom hij meende* dat Sacas (de fchenker van Astyages ) dezen en zijne vrien- den vergif had toegediend, en de daarop gedane vraagvan •den Medifchen Vorst, of dan zijn vader nimmer dronken *werd, ontkennend beantwoord te hebben, op nicuw door •. • v * Digitized by Google i &4 j *i}a grootyadcr gevraagd zijnde t hoe de*r het dart mrakii\ ten .antwoord geeft: ty Hij hceft monr wcinig dortt : (n hni* tcndien he* ft hij 'cr geen letfeL rati. " -Die antwoord hnd * geiyk ik vertrouw, dat bij vergelijkirig van den Griekfchen tekst aan ieder blyken zai, dus moeten vertaald worden: Hij houdt op , dont to hebben • anders heeft hij 'cr gem Ictfcl van. De misvaning van den kundigen vertalcr !ir»d wiws fchijnlijk haren oorfprong in zij lie overzetting van de vrang Van Astyagcs^ op welke dit ieggen van Cyrus ten antwoord nroet ftrekken: hoc. waakt hij bet dan ? waarvoor wij liever zouden vertalen: hoe is hij dtw gejlcld ? wpnneer hij nanu’* lijk gedronken lice ft. — - Op hi. 47 is ons mede eene klei- ue ommuwkeurigheid voorgekomen. Xenophon verhaaltaN daar, dnt Cyrus y u|t Medie naar Perzie teruggekeerd, eer>t door zTjne .makkers befpoc werd, daar zij meenden , dat hij door de weelderige levenswijze der Medcrs vertrceteld wasj doch dat zij weldra van gevoelen veranderden, torn zij hem %agen eten , gelijk zij zelve atm , cn wet fmaak zagen drini ken. Deze woorden in het Grieksch lezende , ontdekt men* dat het bijvocgfel met Cmaak evenzeer tot het eten ais tot het drinken bchoort. .Liever zouden wij dusvertalen: tpfa pij hew hetze/fdc voedfei en denzetjden drank , als zij , met fmaak zagen gebruihen. — — Op bl. 85 zouden wij insgeljjks «ene kleine vcrgndenng voorfiann, om de vertaling betef nan de kraeht van het oorfpronkeiyke te doen beantwoor^ den. Zoo wetnig (leest men aldaar) west de wenfchelijke wijs ■* he id het beste te kiezen , gelijk hij , die dat gene doet , wat het (ot hem heeft aatige we zcn. Dit ware, ouzes oordeeU, beter dus vertaaid : zoo wept de menfchclijke wijshcd e' en wcinig bet beste te kiezen , a/s hij enz. — - Op bl. 107 kuain ons vnede eene plants voor, waarnan wij meenen eenige verbeteringte kunnen toebrengen. Dezelve, limit dus: Aglaitadas (dit is de naaiy van een ftug en getnelijkbcvelhebber, diede klnch- tige vertellingen van anderen onder den maalrijd met veel flrengheid beoordeeld had en door een zijner vrolijkc mak- iers diu werd toegefproken), Aglaitaaes ! zoo wij get racht hadden u te doen fchreijen (, gelijk fommige dichters en rede <■ maars door ahelige fehiideringen pogen te doen ) dan zoifdt gij op ons zeer 0 ntevreden zijn ; nu , daar wij , gelijk gij ze/fweet , v 1 eillen verm a ken cn niewand leed doen , veracht gii ons nog- tans zoo zeer • Hiervoor Inzen wij , ter before uitdrukking van den zin van het oorfpronkelbke, liever her volgende: *pigl ait ados ! zoo wij get racht hadden ute doen J'c treiien Qj?- fijk fommige dichters en redenaars door ake/ige jc'tilder ingot pogen te doen) zoudt gij greis zeer outer re den op ons zijn , daar gij , zelf wetende , dat wii u wiflcn ver waken eti niemand h ed doen * ons nogtavs zoo zeer verac rit. — Op bl. 120 hebben wij een bijvoegfel van den Griekfchen tekst in de vertaling gc- tnist. Achter de woorden namely k : doch zij hegrijpeu niet , dat wij dit 00k gekerd hepbtn , cn wei ran tea beter kcrvuts* tet Digitized by Google { 415 } 4er , daft zij, teest men in hetCrieksch het roigende: JVattf 'er is geen be ter leer mees ter van dezc d ingen dan de noodzaker lijkheid , we Ike ons da or van ze/fs eene zccr naanwheurige ken- 7i is heeft doen verkrijgen. — r Eene andere aanmerking op de .volgende bladzijde zal misfchien fomraigcn te verre ge«- zocht voorkomcn: dan wij meenen, dat de kicschheid eii keurigheid der vertaling ons regt geeft, om dezelve te ma- ken. Zij betreft de volgende plaats: Cyrus, die hetremuft van den bevelhebber en dc gchoorzaamhcid der foldaten met ge- noegen opmerkte, dewijl dcze oefcning bun t evens tot ver - maak diende en die genen Qverwonnen , die de Perzifche wapen* rusting nabootsten : (Cyrus') dan, dit met genoegeii opmer- kcnde, noodigde hen ter maaltijd. Met het geweer kan ik niet vechten zeide Romberg, maar ik ftel u eene andere foort van Duel op leven eii ddod voor: laat ons elk eene Opera componeren, en hij wiem werk uitgefloten wordt, moet zich. dan voor den kop fchieten. GEBOORTE- , TROUW-.en STERFLIJSTEN. Presburg, den 22/len October .** Men heeft laatftelijk, te "cVisnijs, in het coinmitaat van Neutra, eene Boerin begra- ven, met name Eva Znachor , die, ingevolge het register van gebooren der Gemeente, den ouderdom vau '113 ja- ren bereikt had. Hare haren waren nog geheel zwart, haar Voorhoofd was* daarmede geheel bedekt, zij bezat nog s! hare tanden, die zeer wit waren; haar gehoor was volko- meu, en haar gezigt zoo doordringend, dat zij, op duizend Voetftappen afflnnds, de verfchillende foorten vee in de . weiden onclerfcheiden kon; eindelijk, zij had nog het voile genut harer zintuigen; alleen het geluld barer ft cm was ver« Digitized by Google ( 4*6 ) Veranderd. Men had hnar dikwijls omtrent hare ondervraagd ; zij antwoordde: Ik at en dronk hetgeen ik had, doch alleenlijk dan, wanneer ik honger en dorst had, ik ging altild met de kippen op ftok,.en ftond ook met haar op. Weinige dagen voor haren dood onderwees dfe vrouw nog den Katechisraus aan een kind van 4 jaren. • « ’ STERRE- en WEERKUNDIGE VV AARNEMINGEN. » * « _ « Foru, den 26/Ien September, Op den eirten clezer heeft men door geheel het Dcpartcmcnt eene Aardbeving ge- voeld, maar het District Paenza heeft daarbij her meest geleden. . Veertien lieden uit deze Stad zijn gekwetst ge- raakt en meer dan zesduizend fchoorftcencn werden omver- tc geworpen. AIlc huizen en bfjzonder het Stadluiis heeft veel geleden. Een groot aantal muren is omvergevallen. Eenige uren na den fchok Is 'er een huts ingeftort, dan ge- lukkig waren de bewoners hetzelve ontvlugt. ’ In de andere Gemeenten van het District is ’er niets gebeurd, dan het vallen van bijna alle de fchoorfteenen. WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN, BU1TEN HAARLEM. 1813 J Nov. | * BARO- ME- . TER. THRR- I .ME- TER. W1NIV STREEK. marrv GE4TBLD* HR ID. - ir < ra8. 7I a8. 7* I29. 2 36 43 38 W. N. W. If. PC. w. fneeiiW - en rcgcnbutjea ; voormkld. ftornndjug. fag. 3* 29. 4l [29, 6} 42 , 46 43 w. N. W. w. t.W. w. t. 7, beivoikt; ’s morgens ui *savonJs buijig. 19 < 1 29* 7l 2 9- 7k L29. 7! 33 44 41 . z. w. T. t. * W. 7. voonnidd. bowolkt; verders betrokken; • *s nvonds iets rci*en. 20 4 fag. a* 29- 9 1 L30. 0 | Isl Z. W. 1 *. w.t. w. z. w. 1 voonuidd. betrokken; *s iniod. b^wolkt; ’savonds betrokken * iets regenachtig. f3°- ol .30. [30. o| LsJ 1 z. ■ t . 0. = « betrokken. \ZO. ok | £ ol | $ z. 0. » betrokken. 23 < *. r3o. ok 30. 0 j 130- 0 1 l&l | a.- z. 0. bewolkt ; meest ointrenc betrokken. i Te Haarlem, bij A. LOOSJES Pz. * Ter Druk kf.r ijf. van \\ Loosjr. s tc HaArlim. (Lange Vcctiluat VV. 3. N. 6,) \ A L G E' M -k E N E K O N S Txt&p} EN LETTER-BO VOOR HET JAAR 1813. ♦ .* ' * N°. 5 6. Vrijdag den %dcn December B E R I G T E N. 4 K.. • openhagen. De Koninklijke Maatfchapplj dcr ‘Wetenfchappen dezer Stad heeft voor het jaar .1813 de volgende PrijsIlolFen opgegeven: 1.) In de Wiskundige iviusfe: In folutione problem , matum phyjico -mathcmaticorum interdum occur rit haca yl* •• • x > cries. lilt t 1 1 -A A 1- ««• !• 3 5* 7 9- to t3* 15 17- 19 . * ye I ft ter minis generalioribus hacc / cries exprimatur * a ‘ ’ a a ■■■■” j — | ■ii.i.i «.«■.— n 4. etc*, b(b+d) (b+2d) (b+3d) (b+4d) (b+sd) Deftdcratur invenire formnlam fummatoriam genera* lem hujits feriti , aut faltem monfir are , quotnodo in Hto convergentem transforman potest • ’ * dat is: • Bij de oplosfing van Natiiurkiindig-Wiskundige Vraag*. ftukkeri komt ibmtijds doze reeks voor 1 11 1 1 1 — — | h h 1 1- etc. ‘ 1* 3 5* 7 9* 1° 13. 15 17. 19 of indien onder algemeener termen deze reeks wordt uitgcdrukt ' * * * • a * ; a - — H — — H + etc# .■ 6 ( b+d) (b+ad; (b+3d) (b+4d) (b+5d>/ : ... II. Deb l. Dd Nil f Digitized by Google t - t m* ) Nu Verlangt. men eene algemeene korte fortnnle cfezer reeks te vmdcn, of ten minfte aangetoond te zien , hoe uien dezelve in eene beknoptere kan veranderen. a.) In de Natuurkundige Klasfe: Quodlibet acidun duas habet partes conftitutivas . Pars una est oxige- mum feu prirtcipium illud univerfale , quod aciditatis cattfa ' ifficiens eft. ^ Pars -'altera est fubjlantiq aut fubfiratuth, quod accscere potest , quodque\bafin yd rad scale nomitiatit. Qjiaedam dantur acid a , quorum radio alt a prorfus ignorantur . Societas Regia Hay nienfts pracmio ornablt eum9 qui ignota haec radices lia detegere Valet. Difficult at cm hujtts indaginis Societas perfpicit , ideo- que pradmlum deeernetur ei , qui uni us' folummodo aci- dt radicale , hucusquc incognitum , detexerit. * v dat is: Elk zifur heeft wee zamenftellende deelen. Het eene deeMs de zuurftof of dat algemeen grondbeginfel , dat de eigenlijke oorzaak van de zuurvvording h. Het an- der is de zelffhndigbeid of het fab ft return 9 dat ver- zurcn kan, on wdke men bafis of radicaal noemt^ Er zim eenrge zuren, welker grondftoffen geheel nietr glketid* worden. De Koninklijke Kopenhager Maat- Jchappij zal hem dtis den Prijs toekennen, die deze on- bekende grondftoffeii kan .ontdekken. De Maatfchappif gevoelt de moeijelijkheid van dit onderzoek l en derhal- ve zal liem ook de Prijs worden toegewezen , die llechts van zuur de tot bier onbekende bafis ontdekt en door zekerc en ontwijtelbare proefnemingen zal aan- getoond hebben. )# In . tie Gefchiedkundige Klasfe. * Colligantur df* ( )♦ * 4v> In de W^sgeerige Klasfe : Cum \ leges illius nexus pcrcc ptionurn , quern asfociationem idcarum vulgo no- mi nan: , fatis jam cxplicatuc jint , fed ejus ratio phy - ftca y-adhuc prorfus obfeura jit , quaeritur primusn. qhatenus tentamina jam facta ad kanc vcl ex orga- tiica corporis fabric a ' vcl ex ipftus animi indole ex- plorandam , cert is cautionibusr adhibit is infer vice quo-, ant ; dcinde fi hacc conamina forte, parum profuisfe vidcantur , quacnam, alia via iueunda est , tit htdc rei ■ aliqua lux afundaTur , et ita quidem , ut conflict udi- num , O.Z'e dezefve reeds AJg. Konst- en Letterb. 1813. Df. . 321 , betrekkelijk het verznrncfen der berigten van de Gefcbiedeais der Tcekeukunst in de Decnfche Staten* • Digitized by Google I • G 4 f9i h ' » Hum- ft- habit mtm vires et origines cod cm -tnoclo fimub, ape riant ur+ >r.‘ ; dat is : . Oaar' de regeleti van dat verband derbegrippen , betgeen. men gemeenUjk aaneenfcbakeling van deiikbeeldennoemt , r$eds gcijoeg verklaard zijn^maarderzelverhatuiirkundige. oorzaak tot .Tiler geheel duister is, wordt vooreers.t ge-„ vVaagd,. in hoe verre de reeds te werk geftelde pogingeu kun-N nen dieneii , om , met inachtiieming van zekere behoed- zaamheid, haar nit de werktuigelijke 2amenftelUng de$ - ligchaams .of uit den aard der ziele zelve optefporen? VoortsT iiidien vcelligt deze pogingen weinig af fclrij* nen gedaan te hebben , welken. weg men ipoct inflaan, opi eenigr licht over deze zaak te ver'fpreiden , en wel zoo, dat tevens daaruit de kracht en oorfprong deif gewoopren en maniertn gelijktijdig blijken kunnen? . De Prijs voor ieder bestgekeurde beantwoording de* zer vragen beftaat in eene gouden Medaille ter waarde. Van vijftig Deenfche Dukatcn. De antwoordeu kunnen door de. gclcerden van allc volkefen (met uitzondering van dc te ^Copenhagen wonende Lederi der Maatfchap- pij) in de Latijnfcbe, Franfche, Duitfche, Engelfehe, 2J\veediclie. en r de. Deenfche talen, voor bet einde van 18.13', Vaan den Hecr Thomas Bucge, Staatsraad , Hoogleer^af in de Sterre en Wiskundc, Ridder der1 Dannebrogs- Ordc en Sccretaris der Maatfchappij , mec, bljvoQging van fprcuk, biljet c nz4 als naar gewoonte , Worden iugczondeii. Ecu Honorair Lid der Maatfcbappij heeft* behalve deze, nog bet volgend Prnsondcrvverp opgegcven: Qjiacritur an in No/ vegia dantur monies tertii or * dinit qui vulgo Fioetz Gebirge Vocanttir ? , Si hi mo ri- tes tertii onlinis r ever a existent , juxta rcgulas Geo * gnofiac contra fpcciet , flructuta , extenfio , ct fit us ver- fits pla gas mundi atque horizontem deter mi tm rid a • fosfifia , quae masfas corum confiittiunt , deferibendet funt ; pet rej acta , quae in i/s occur runt fort as fe , enu- tnc rand a , ct fpecimina , quae ad harm rein Must ran* dam pertinent , exhibendu [tint. Si vero monies tertii or dims nott* reperiantur , ixplicetur ratio , ct origo il • It us gypfi terraeformis , quod in Goldsbrandalia reperi * iur , nec non feat uriginum Murine communis , quae pas * ftni v arils in locis vcluti prope Dronsbcrgvm et Fridi* copoliti etna riant. dat is: Zijn ’er in Noonvegen benten van den derden rang. D d 2 - ' die C 420 > die gewoonltjk Fhets Gtbitgc hecten ? Indlen deze bergen van den derden rang dadelljk beftaan, welke zijn, volgens de regelen dcr aardkunde, hunne foorten, za- mcnftel , uitgeltrektheid en ftrekking naar de ftreken der aarde en den gezigteinder; wdke de fosfilia, dre der- zclvcr masfa’s zamcnltellen; welkc de verfteeningen , die in deze misfehien voorkomen; welke de bewijzen, die tot opheldering dezer zaak kunnen dicnen? Doth indien ’er geene bergen van den derden rang gevonden worden, wat is de oorzaak en oorfprong dier aardach- tige gips, die in Goldsbrandalie voorkomt, en van die bronnen van het gewone zeezout, die hier en daar op verichillcnde plaatfen, als bij Dronsberg en Fredriks- (lad, voorkomen. Tweehonderd Deenfche Rijksdaalders worden nitge- loofd op de beste beantwoording dezer Vraag, over welker tocwijzing de Maatfchappij , aan welke 00k , on- der boven opgegeven adres, dezelfde bepalingen en bin- nen denzelfden tijd de Verhandelingen behooren te wor- den ingezonden, zal uitfpraak doen. Amsterdam , den 22/lcn November* Daar het * op den iften dezer niaand, vijf - en - twintig jaren geleden was, dat het gebouw der Maatfchappij van Verdien- ften , ondcr de Zinfpreuk : Felix Merith * door den Iiooglceraar J. H. van Swinden plegtig werd inge- wijd (*)', was het belluur derzclve al vroeg bedacht, om dit lieugelijk tijdftip met al dien luister te doen vk- ren, welke aan haar voegde. Om aan allc de Leden der Maatfchappij , als 00k aan de vrouwen, de gelegenheid te verfehaften van deze plegtigheid bij wonen , werden tut dezelve twee af- zonderlijke avonden beftemd, namelijk op Donderdag den 4den en Vrijdag den 5den November Iaatstleden — doch de plegtigheid van den eerften avond, nicer bc- paald voor de Leden gefehikt zijnde , waren bij dezelve feene vrouwen genoodigd , wier fchitterende tegenwoor- igheid den luister vail den tweeden avond verhoogde, terwijl, om den riiimlten toegang,'bij die bcide plegtig- lieden , aan ceil groot getal hoorders te geven , de Con- certzaal, het grootftc vertrek in het gebouw der Maat- fchappij , daartoe al vroeg werd ingerigt. ' Deze uitmuntende zaal, door hare bouworde met regt aloin ('*) Zie Alg. Konst- cn Letterb.4*. I. Deel, bl. 147. Digitized by Google t C 431 ) k - . T alom bcroetnd, was ter dezer gelcgenheid , nog op de * volgende vvijze ftatig gedecoreerd : aan het einde derzel- ve, in de groote his 9 welke \r boven het orchest ge- vonden wordt, was een zinnebeeldig fchilderftuk ge- plaatst, naar de ordonnantie en onder het opzigt der lieeren A. de Lelie, H. Numan cn J. Smies ver- vaardigd, voorftellende de onderfeheiden Departemen- ten , in eene bevallige grocp van vijf beeldcn , wier at- tributen dc verfchillende werkzaamheden dcr Maatlchap- pij duidelyk afbeeldden, brengende hare offers op een altaar, verfierd met een oijevaar, het zinnebecld der dankbaarheid. — Ter zijde , in het verfcliiet, zag men den trotfehen voorgevel van het gebouw , door een hel- der licht uit den hemel befehenen, in wclks glansrljkst middelpunt , het oog der Voorzienigheid , vereenigd met het zinnebeeld der eeuvvigheid , gezicn werd , welk liclit tevens de Romeinfche tajletters XXV, in een* boog, gelijk aan dieu van den Zodiak,' beltraaldc; zijnde,, op denzelfden gordel , het talmerk L , In het opkomeri , ge- plaatst, verbeeldende de hoop, om cens het vijftigjarig beftaan van hetzelfde gebouw, met geen’ minderen luis- ter te vieren. Ttisfchen de pilasters dcr zaal, hingen tropbeen , doe- lende op verfchillende vakken van geleerdheid en kun- ften, terwijl festonnen en guirlanden de ganfehe zaal ' omringden en alle de aanwezcnden als tot <*<*n ligehaam vereemgden. Op donderdag den 4den November , werd de feestvie- ring geopend met eene overfehoone fymphonie van An* dr£, waarna de Heer Martinus Stuart, eene tref- fende redevoering deed , waarin zijn Ed. , na eene gepas- te inleiding , de Maatfchappij belchouwde : ♦ i°. Als een fieraad voor Amfterdam. 2°. Als een Tcmpel voor den roem en de onderfelijkheid. 3°. Als een praaltooneel voor kunften en wetenfehappen. Wordende dezelve met gepaste zegen- en gelukwen- fchen befloten, terwijl de geheele plegtigheid geeindigd werd door#een uitmuntend Muzijkftuk van Mozart. Op den volgenden avond , vrijdag den 5den November, werd, nadat de Dames gezeten waren, bij het binnenko- men van het Beftuur der Maatfchappij en den Redenaar, wclke den vorigen avond gelproken had, cn met dien* welke dezen avond, een Dichtftuk zou voorlezcn , een* marsch van Mozart uitgevoerd; de Heer Corneus Loots het fpreekgeltoelte bekloramen hebbeude , ipeelde * Zhi i mai i Digitized by Google C 4^ ') men eene heerlijke ouverture van den Heer A. Fodor, waarna zijn Ed. eene ter zake pasfende aanfpraak en irki- ding voordroeg , dewelke vervangen wcrd door her Orclkst, met het uitvoeren der Muzijk van de eerfte tn tweede afdeeling, des derden ftuks , uithetOratorium deSchcp- fing, van den vermaarden Haydn , vergezcld van toe- ■ paslelijke zangen , terwijl vervolgens dc Dichter in ecu lUtm untend Dichtflnk den lof der Maatfchappij en hare verfchillende Departenienteu bezong, wordende het .fchoone van de werkzaamheden van het Departement der Muzijk , door eene fraaije harmonie, gecomponeerd door 'den Fleer Rauc her , oitder eene kleine verpoozing van den Dichter, als verzinnelijkt , zijnde het Dichtfiuk af- gewisfeld en befloten, door het fpelen en zingen van toepasfelijke Muzijkftukkcn en Zangen, waarvan de laat- lle alien door den Dichter vervaardigd waren, terwiil de muzijk, (buiten de hicr bovengenoemde ) beftaan liceft uit die, welke door de Heer A. Fodor, bij ge- legenbeid der viering van het vijf -eil - twintig -jarig be- 'ftaan der Maatfchappij, is zaiueiigcucld. Alzoo eindigde deze plegtigheid , tot algemecn genoe* gen, in de beste orde, en moedigde op nieuw den ijvcf aan,‘voor de beoefening van kunlten en wetenfehappes, bij Amftels burgeren en inzonderheid bij de leuen van deze Maatfchappij , dewelke wij ivenfclien , dat zij ixg ]ang de fieraad dezer Stad cn de eer van Nederland inu* gm wezen! B T E R I G 1 ; ' WE GEN-S HET , LEVEN.Un de GESCHRIFTEtt VAN * ; E L I E L U Z A C. ’ » ( Vcrvolg cn jlot van bladz . 409. ) De roem van Luzac verbrerddc zich aamnerkelft door zijne * uitgave van la In /tit ut ions da Droit dc 1a at tire ct des Gens dc IVoljf in 1 772< Zijne bijvoeg- ’ felen en uitgebreide aantcekeningen maaktui dit bou iuderdaad tot een klasfiek. Werk. Hi; had zidi voorai tot ‘doel gc field, 0111 VVijsgecrige Ophchkiingen over de . ! 1 . 1 . 1 A T »rv L •« < vl r» if i U 1 ii m. r>1 Rome i life lie VVktgeving en ov^r de beiangriike ' ' gtt,rmtea "tier '* ‘oude - ilegtsgckerdeu 'ic go veil 3 :ar C Z * - Frag- otn^iw HV Digitized by Google \ ( 4»3 5 weten , in hoe verre liij hierin flaagdc , is het tocreikend * zijne aan me rk ingen over de bezitting (J. 200.), over* * de terugeiiching (§. 262.) , over de bezitting ter goe- der trouw (§. 276;), over de toerekening enz. te lezen. In andere deeloi van dczcn uitmuiut udeii Com- mentarius , welke de vruchtetv zijner langdurige over- ‘denkingen en begunftigde It adieu be vat, itaat Luzac “dikwijls ftil bij lang wederfproken en betwijfelde pun- * ten van het Natuurregt , en eindigt liet onderzoek der- zelve bijna nooit, zonder de twijfclingen opgehcven en ' de meaning des lezers gevestigd te bebben. Zoo toont hij (§. 927.) aan> dat het rcgt, om over de goederen te befchikken, die men bij zijn’ dood achterlaat, niet enkel een zuiver burgerlijk rcgt is en op dan wil des Souvereins gegrond, maar een rcgt, den mcnsch zoo aangeboren dat zulbs hem volgens de wetten dot na- ‘ tuur niet kail betwist wordcn. Zijne, bcwijsredeneti, voomamelijk tegen den Prefident van Bynkershoer ingerigt, tchenen zoo Berk en bcllislend over dit vraag- punt, dat de geleerde Redacteiirs van de Gottingfchc jrfnzcigcrit daarvan in der tijd verflag doende, niet kon- den nalatcn te erkenuen, dat dit gefehil nu volkomcn 1 beflist was (*). Te midden der eenftemmige loftuitingen , hem over dit Werk toegezwaaid en na zoo veel verrigt te heb- ben, kon het flechts ddn menscli in gedachten komen, om nog voorttegaan, en dit was de Schrijver zelve. . Hij fchijnt zich, van dit tijdftip af, nogvbczig gchou- den te hebben met, in een groot Werk alle de begin- felen zijner leer van Wijsbegcerte en de voornaamlte ontwikkelingen , waarvoor ■ zij vatbaar was , bijeen te brengea. Zijn oogmerk was , eerst den mensch voor- teftellen als redelijk wezen, en den aard en de grenzen * dezer rede te onderzoeken , om daaruit regelen aftelei- den, welke zijne daden moeten beftieren* De noodza- kelijkheid, om deze regels ftelfelmatig te rangfehikken ^en de Zedekunde als eene weteni’chap te behandelen, een- Men verg. Bibliotk. des Sciences et beaux Arts , Tom. . XXXVII. P. I. p. 285 et P. II. p.294. — Dit Fransch Tijd- {ichrift fpreekt 00k Tom, XLV1II. P. I. p.521 van een Werk Lcs Devoirs du Prince , ou Discours fur la'Juftice &c. par Mr. JVIoreau. Het welk Luzac heeft doen vertalen, en met zijne fraalje aanteekeningen heeft uitgegeven » onder dezeu fitel: De Pligten der Over he den of Fertoog over de Regtvaar- digheid cnz. tei Drukkery van E, Luzac en van Damme 9 Leyden 177$* ^ > Dd 4 Digitized by Google ’ ( 424 ) <enmaal bewezcn zljnde, moest hij het beginfel der ge- zelligheid ontvouwen en in het algemeen de menfche- lijke Maatfchappij befchouwen met de pligten, welke zij vooronderftelt , en de wetten , welke haar behoud noodzakelijk maakt. Bijzondere nafporingen werden toe- gewijd aan het regt van eigendom en de verfchilltnde overeenkomften , door welke deze regten overgedrag«yi of gewijzigd worden in het burgcrlijke lcven* JVa ein- delijk de burgers in alle hunne wederkeerige betrekkin- gen befehouwd te hebben, itelde hij zich voor, om den aard cn het wezen van die pligten en regten tc doen kennen, die tusfehen hen en den Souverein bc- Jtaan moesten , en zijn werk te eindigen met een al- gemeen en lhel overzigt van de grondllagen van het regt der volkeren. Maar ik .heb ongelijk met van dit werk enkel te fpreken als van een uitgebreid ontwerp; want het be- ftaat; cn de reden, dar het niet geheel gedrukt is, hceft men te zoeken in de geringe aanmoediging, wei- Ite de ijver der Boekverkoopcrs ondervond, uie de eer- fk helft in drie Deelen, zeven jaren na den dood dcs Schrijvers, uitgaven onder den volgenden titel: Du Droit naturcl , civil ct politique , cn forme (f ail re- tiers , par M. Elic Luzac ; Amfterdara bij Geyler en ■ Comp. 1802. Laat ons wenfehen , dat de terugkeering der ware (ludie, en de meerdere aandacht op de z£* dclijke wetenfehappen en de regtsgeleerdheid , ons we 1 lira genot mogen docn hebben van het andere gedeelte , mede in drie Deelen bevat: en dat de gihecle uitgave van cen Werk over zulke belangrijke ftotte, ophoude ccue nadeeligc ondememing te zijn! Voor het overige zag Luzac zelf, en reeds te vq- xen, en nog metr, na 1780, al langzamerhand het be- lang afnemen en verdwijnen , dat, gedurende een groot deel der achrtiende eemv, wijsgeerige overwegingen in- boezemden; en, bij deze groote verandering, welke de -geesten tot gefehilpunteu van teederdcr aard overbragt, haastte hij zich , om de (km der regtvaardigheid en ge- •matigdheid te doen hooren. Zijne Annalcs Belgique* kunnen dit bewijzen. Dit Tijdfchrift, dat , gedurende zijn te kort beitaan (*), met het uitmuntend Nieuws- Iapier ’ verdiende vergeleken te worden , dat een andere rUZAc fchreef , leert 011s , met de onpartijdigtk naauw- .Jteurigheid , den oorlprong en de ecrite aankidingtn der i*) Seder c 1772 tot in 1776, 15 Vol. in , ’ * 1 # on- Digitized by Google ( 425 ) * oneenighedcn kennen , welke eindigden met Engeland van zijne Amerikaanfche Koionien te berooven. De Schrijver betoont zich bij lang niet ongevoelig voor de fchoonheid van het fchomvfpel, dat een volk oplevert, gcwapcnd , om zijne rcgtcn tcmg te eifchen ; maar. hij. dringt nicer bijzonder aan op de zvvarigheden in zulk - ecnen ftaat van zaken ; op de zeldzaamheid der gcval- len, waarin pogingen van dezen aard met eenen geluk- kigen uitflag bekroond gevvordcn zijn;. civ op dc geva- rcn van allerleijen aard, die de ovcrdrijving van vader- * landsliefde vergezellen. Aan deze overvvegingen , bctrekkelijk den politiekeri . toeftand van zijn vaderland , had dc werkzame en mg- . thodieke geest van Luzac reeds vroegtijdig uitgeftrek- te De Zucht van den I Jeer Rand - Pcnfionaris de Witt lot zijn Fader land en deszelf* Frijheid uit zijne daden nage- [poor a , Leyden 1757 en Het oordecl over den Raad-Penfioiue - ris J. d« W. zoo als het in het Wcrkje genaamd: de Zucht €nz. verm is , bekracktigd, bevestigd en bewezen, ibid. Dd 5 1 Digitized by Google ( 426 ) te en gczette nafporingen gepaard, nopens de bronnen en de onrwikkeling van dcszelfs opmerkelijken voot- fpoed. De uitkomst derzelve bragt hij in het uirmuntend ■ work bijeen , getitcld: La Riches fe de la Holland e (*), dat etrst in bet Fransch uitgegeven , vervolgens in de Ilollandlche door den Schrijver zelven verzorgde uitga- ve (f), vericheiden veranderingen en belangrijke ver- beteringcn hcelt oudergaan. Onder eene menigte van ~zaken, waarin de verifienfte van nieuwheid zieh aan 'die van het nut verbindt , moet ik de aandacht vesti- gen op cie bcwijzen , die ’er aangevoerd worden voor den bloeijcndcn ftaat, waarin zich de Hollandfche Koop. baudel bcvond, niet alleen voor de vcstiging van het Goneencbest, inaar ook voor dat het land zulke mag- tige Vorstui als de Spaaniche Koningcn tot Graven had. De reden hiervan was , dat men reeds in de vroeglle tijden bier eene vrijheid, in de naburige lan- den onbckend , niogt genieten, en dat, door middel 'van den heilzamen invloed der masfa V3n burgers, het Gouvcrnunent alle* zijne niaatrcgelen fchikte en bere- kende naar het welzijn der Trafijken en van de Volks- vliit. Luzac, die tot opfchrift voor een ziiuer laatlle Wcrken deze vvoorden van den Kanfelier Baco geno- mui had: Ret rake res ad primatn can/m inflitutionm ' it circamjpice in quibus , et quibus modis de gent ray (• tint , liet ook niet at* , oin deze vermaning als een grondllag van alle zijne raadgevingen te leggcn cn prces eene Ipoedige terngkeering tot de oude grondbeginfelen aan, als het wtrkzaamst middel, om de zaken te her- ftellcm Maar welk oogenblik, om zulk eene leer te prediken , wanneer door eene gehcele omwenteling , eene razeniij , om alles te verandtren, allcs om te arbeiden, de plaats bad ingenomen van eene uitlluitende bewomk- ring, die ons needs aan de iniiellingen onzer voorva- ders met cerbied gckluisterd hield! Luzac liet evin- ivel den moed niet zakken en ftelde zonder ophou- den de onvoorzigtige nieuwheidzotkers de Itcrke wa- penen tegen , welke hem zijne krachtige redencerkwnde en grondige kennis in handen gaveii. Zijne Brieven vtin Reader Vryaard (§) cn zijn Vaderlandjche Slaatsbc- fchouvtr Londrcs [Leyde] 1778, 2 Vol. in 4*. (tj Hollands Rijkdom , door Mr. Elias Luzac, Leydea 1780, 4 Dn. in 8°. (§) Re inter Hrjaards Openkarfigc Brieven , Deventer eft JKwol, 4 Dn. 1781— 1784. Digitized by Google C 427 > bonder bclang aan de Hollandcren in, altbans bi) tfe onvooringcnomene Hollanderen , die gettiigcn en Hagt- otFcrs war'en der oiicenighedcn, vvdke toen him vadcr- land teisterJen. Thans, nu de hartstogcen zijn nitge- doyfd, blijven het altijd gtdenkltukkeii cener zeldzame fcnranuerheid , cn bevattcn in zieh een groot aantal van gedachtcn cn gezcgdui, die men niet lezen kail, zonder met ver wondering zicli te vrdgen : was de Schri$- ver een Profeet? De Brief over het gevaar , gelt gen in de verandcring van de Slaatsrcgcling van ten caunaal gcvestrgd Be - Jluur , die in 1792 het'licht zag; was de hiatfie po- ging van Luzac in dezen te ongJijken Itrijd tusfehea de wijsheii en de wotlzucht, tusk hen de geestdrife ut de rede. Hij was toeu zevenfcig ‘ jareii oud eu de ge- beurtenisien , die tlkander met eene telkens aamvasfcnbe 'fnelheid opvolgden, moesten hem de iaatlk twijtcling benemcn liopcns de nabijheid vail ecu’ wuvemujdelijkyi , omkeer in de eigendommen, in de ouiic inltellingcn, in alle do voor de niaatfchappeliike orde belangrijkc denkbeelden. II ii overleed te Leyden in 4796, in dat -tijdsgcwrieht zelve , dat te midden van volksbewcgingen en de daar van onafieheideiijke buittniporigliedui, men den val der ' Holla ndiche Staatsgeilaltcnis geheel vol- tooid had. Konden linartdijker g^vodeiis dien mdi naar het graf geleiden, die zijne dierbaaritc overdenkiu* gen en zijn geheel ievtli aan het welzijn van ztjn va- derland en de verdediging der waarheid had toegewijd V Ver zij echter van 011s de gedachte , dat luj gecne vertroostingen zou getondtn hebben , het zij in de ita- nerlijke overtuiging van altijd de pligten volbragt te hebben van een’ vriend der verlichting en van ecu* dcugdzaam burger; het zij in het vooruitzigt op eene toekomsf, miskhien ver verwijdurd * niaar zeker, waar* in zijne ftem , door zijne tijdgeuooten miskend, door min onlecrzame geflachten eemnaal zou gehoord en ge- eerbiedigd worden. Wat mii betreft, die aan de raad- gevingen van Litzac de vnichten verfehuldigd benf die ik uit de beotfeuing der VV’c ten k happen cn der Wijsbegeerte getrokken heb , ikzou, indien mijne kraeh- ten mijne erkentenis evenaarden, die gelukkig tijdperk ^ ^ ver* .( * j Fad tr land [dien Staatsicfchou^er , 1784— 1790 C 4=3 ) verbaisten , ik zou ceir onvcrgankelijk gedcnkteeken ter ziintr cere oprigten. NIEUVV-UITGEKOMEN BOEKEN. . ■* X * 3305. Tot Streeling van het Oog cn Voedfel voor het Hart, Leesboek voor jonge Lieden vjmi alle Standen , door tS. Swaan. Met 29 Platen. In 8\ 9J bl. opl. 500 exempl. rukk. van 0. J. v. Paddenburg te Utrecht. Bij denzelven aldnnr./: - 18 : 3309. Kort Begrip der Christelijke Religie, enz. In S*. 2‘ bl. opl. 1000 exempl. Drukk. van Breeman te Am- ft crdam. Te Haarlem bij J. J . Beets. * 33>o. Vertellingcn , Gefprekken en Brieven voor Kin- deren, door C. G. Salzmann, 11 it het Iloogduitsch. In 12 bl. op!. 600 exempl. Drukk. van //. van Mu after te Amfterdam. Bij J. van der Hey nlriaiir .f 1 - 10- : • UITTREKSELS bn BEOORDEELINGEN. OuDE Letterkundk. Cyropedify of over de opvoeding en ket Icven van den ouden Cyrus door Xenopfion : uit het Grieksth rertaald door Mr. Jan ten Brink. Eerfte Deei. Te Am- fterdam , bij Jan ten Brink Ca. mdcccxiiu {Vervolg en [tot van bladz. 415.) Op bl. 130 vinden wij weder eene kleine uitlating achter de woorden : dock tevens komt het tnii ongtrijmd voor atles van u te verwachten ; waarbij nog gevoegd moet worden, die ik zie y dat veel uitgeeft . — Meer nog wordc de zin he- nad’eeld door eene andere weglating, welke zich op bl. 188 voordoet. Aldaar leest men: tot dat de overtuiging zich bij f hen gevestigd /tec ft , dat dapper e en geecrdc menfchen de gc- lukkigjle van alien zijn y terwijl men, volgens den Griek- febeo teksc, moest lezen: dat dapper e cn geecrdc menfchen ds Digitized by Google / 1 de gelukkigfle , lafhartige en veracftte daarentegen do ottge- lukkigjle van alien zijn. — Eindelijk geven wij den taalkuri- cttgen lezcr en bijzonder den geleerdeu overzetter nog fix bedenking, of de volgende plants op bl. 243 wel volkomen* nnar den zin van het oorfpronkeliike zij overgebrngt. Zijt gij dan van weening, manncn ! dat wij alien bij alles wdt Vr - te doen v alt , tegenwoordig moeten zijn -, en dal ik niet g'nocg te doen zal hebben met voor u te wcrken , waar V noodig is , titeh gij voor otis? Mij althans komt het voor, dat de vol- gende Vertaling beter aan de kracht van het oorfpronkelijke 2ou beantwoorden : Zij t gij dan van meening , mamien! dat Wij alien bij alles vat Vr te doen valt , tegenwoordig moeten * zijn , en dat ik mijnen fligt niet zaf volbrengcn met voor: u ,. nock gij met voor ons te werken , waar het noodig is ? — Wif 2'ouden, fndien de aard en het beftck van dft WcekblacI 2ulks gedoogde, bij deze aantnerkingen nog gaarne eene enkele voegen, betreffende een kleiner of grooter verfchil van gevoelen ten aanzien der Tezing Van eenige moeijelijke plaatfen, waarover de kundige Vertaler in zijne aimteeke- nlngen onder den tekst handelt: dan, gelijk wij de voor-' dragt van dezelve hier minder gepast keuren, zoo meeneit wij insgelijks omtrent de gemelde aanteekeningen ons met de algemeene verklaring te moeten vergenoegen, dat dezel- ve, fchoon van alien geleerden praal ontbfoot, niet te mfn cene groote mate van grondige taalkennis, gezonde oor- deelkunde en gezuiverden frnaak aan den dag leggen. ■ ■ ■ - De Hollandfche ftijl (om bij het gezegde nog dft te voegen) Is, gelijk wij boven reeds cinmerkten, doorgaans befchaafd,* 2\iiver en krachtig. Slechts eene enkele onnaauwkeurig- heid is ons voorgekomen. Op b!. 4 wordt van Cyrus ge- 2:egd, dat hij de Syriers en meer andcre volkeren, wler na* .men worden opgegeven, veroverde. Men zegt wel eene ves- ting, eene flad , een land veroveren; maar een volk overwin- then, te onderbrengen enz. niet veroveren . — ’Minder dtiide- Jtjk en jufst is mede de uitdrukking op het begin van bl. io: De kinder en worden 00k in de matigheid onderwezen ; tot wier aanleiding hen niet weinig helpt , dat zij de oude lieden den ganfehen dag matig zien leven • Voor de woorden tot wier aanleiding lazen wij hier liever: tot wier Q of welkcr) aanleering enz . — Bl. 52 Iezen wij in eene aanfpraak van Cyrus tot de Perzen: Gij houdt dc vermoeijenisfeh voor de ge- hiidfter tot een aangenaam leven ; waar wij voor gcleidflcr liever leidsvrouwen gefehreven zagen , te meer daar in her oorfpronkelijke 00k het meervoud plaats heeft. — Op bl. 84 ontmoeten wij de uitdrukking de ftraf voor lets boeten ; <eene uitdrukking, die minder naauwkeurig is, en q^ene overtoliigheid behelst, daar het denkbeeld v zn ftraf in. boe^ ten reeds ligt opgefloten. — Onnaauwkeurig is het 00k ’c geen wij op bl. 117 lezen: ik erken , dat naar ’/ geen ik met tnijn eigen ligehaam verrigten zal , ik niet dc eerjle , noch voor it tweede , megelijk niet voor de duizendjle of ze If s de tiendub* * c * 4 * * f ; ztni* Digitized by Google C 48® > t&tdjle in rantf xal kunnen g erekcnd warden* Hicr mo ft blijk- baar of het tweenaal gcplaarst voor wegvallcn, of hetzelve Gok voor de eerCre geft'Hd on Han bier voor den ccrflcn , ge- Ujk in *t vervolg den duizendlen , den tienduizendflen gele* zen worden. — Dan waarfchiinlKk , of liever rteker, heeft filer eene druk- of fchriifieil plaats, die wij Insgelijks heb- ben opgemorja op bl.-e*, wanr men van den broedcr van ziin oow leest in plaats van den broedcr von zijne moedcr , of ziin oom "an moederszifde. Eene andere fchrijfTeil kwnm onS. voor op bl. 15, in de volgende zinfiiede; Doch ai leek die genen dotn zulks , die in ft a at zijn hunne kinder en , zander hen eenig wiwtgcvend bed riff te doen lecren , kunnen npvoeden — waar in float zijn of kunnen blijkbaar moet worden doorge* baald. » * ■, » * Ziet bier cenige meesra! geringe- en weinig beduidende nanmerkingen , die; wij onder bet -vcrgeliiken der vercaling met bet oorfpronkelijke opteckenden. Zij kunnen ten be- wijze. ftrekken van de- zorgvuldigheid, waarmede wij den arbeid des geleerden verralers hebben nagegaan, en zullen dns, liaar wij vertrouwen, niet weinig dienen om gezag bij te zetten ann de lofTprank , die wij'dezen arbeid overX gebeel mcenen.fcbuldig te ziin. — Om de gegrondheid dier Ipflpraak nog verder te ftnven en de lezers van die tijdfchnftf door eene proeve ter gezette lezing van die in alle opzfgren voortreffelijk werk uit te Iokken, laat ik hier nog het ver-, haal volgen, door Xenophon gegeven van den overgang van een voornaam Asfyrier, Gobryas geheeteu, met een gevolg van ruiters tot Cyrus , in den oorlog, dien deze, als bond- genoot der Meders, tegen de Asfyriers voerde. * Hetzelve fc,omt voor in het Vide Hoofdftuk van het IVde Boek, bl# 248 der Hollandfche Vertaiing, en .illicit in dezelve dus* 99 Terwijl dezen Uiermede bezig waren, naderde Gobryas* „ een Asfyrier y een man van jaren , te paard zittende, met „ een gevolg van. ruiters , welke alien ruiterlijke wapenen v badden. Zij, die gefteld waren*, om de wapenen aan ter ,, ncmen, bevalen hen, de fperen over te geven, om die te „ verbranden, gelijk <je overige. Docb Gobryas zeide, dac ,, bij eerst Cyrus wilde zien: waarop de bedienden de ove~ ,, rige ruiters op de plaats lieten, en Gobryas bij Cyrus brag- ,, ten. Toeu hii Cyrus zag, fprak bij aldits ; ,, o Vorst! ik „ ,, ben een Asfyner van geboorte, bezit eene fterke ves- ,, „ ting, en heersch over een nitgeftrekt land. Ik Iever- ,, „ de aan den Koning van Asfyrie omtrent dulzend rui- ,, ters, en was hem lioogst genegen. „ „ Ik verkies 11, zoo. vecl zulks mogelijk is, tot 99 „ zoon, want ik heb geene mannelijke kinderen. De „ n eenigfte tocb ». dien ik had , iehqun , o Vorst I pn goed* .. ff M dfO t Digitized by Google ( 43V > „ die mij beminde en eerde, zoo veel een zoon kirn, om - ,, een’ Vader gelukkig te maken, is door den tegeriwobf- • „ M digen Koning, terwijl de toenmalige Koning, de Vader „ „ van dezen, hemontboden had, met oogmerk, omzijne ,, „ dochter aan mijncn zoon te geven/ ik nu zond hem ’ „ » weg, trotsch zijnde, dat ik mijn’. zoon als fchoonzooit „ ,, van den Koning wedr zou zien: dc tegenwoordige Row „ „ ning dan noodigde hem ter jagt, en gaf hem vrijbeid* „ ,, om uit alle magt te jagen^, meenende veel becer miter, ,, „ te zijn, dari hij. Hi) nu jaagde met hem, als met eenT „ „ vriend. Toen ’er eene beerin te voorfchijn kwara, vervolgden zij beide dezelve; doch dc tegenwoordige. yy „ heerfcher miste in zijn’ worp To. dat zulks nooit ge-» „ „ beurd ware!) terwijl mijn zoon ( hex had nietbehoefdY ,, ,, de beerin relde. Nu was -deze [ Vorst } wel wrevef- ,, ,, moedig, d^ch verborg nog zdn* nijcL Maar toen hj „ wederom cen' leeuw, die oplchoot, miste, (ikge«.. 