Dertiende bijdrage tot de kennis der vischfauna van Borneo
Blecker
Lug. corpore subelongato compresso, altitudine 4V.i, ad 4^/5 in ejus longitudine, latitudine IV-j clerciter in ejus altitudine; capite acuto vix convexiusculo 4V.i ad 5 in longitudine corporis; altitudine et latitudine capitis I'/s ad IV3 in ejus longitudine corporis; altitudine et latitudine capitis I'/s ad IV3 in ejus longitudine capitis, iV-j ad 2 fere in capitis parte postoculari, diametro 1 et paulo ad 1^/3 distantibus; inembrana palpebrali anticc et postice iridis inarginem externum tegente; linea rostro-dorsali declivi, capite rectiuscula; naribus posterioribus rotundis multo majoribus; osse suborbitali squamato, parum emarginato, oblique postrorsum descendente, apice truncato vel rotundato et margine inferiore conspicue denticulate; rostro acuto non vel vix convcxo junioribus et aetate provectioribus. Oculo breviore, toto fere squamato; osse supramaxillari ore clauso conspicuo angulina suborbitalem superante; labio superiore gracili, pupillae diametro duplo circiter humiliore, nec papillato nec fimbriato; maxilla superiore denticulis oculo nudo conspicuis; maxilla inferiore denticulis oculo armato tantum conspicuis, tuberculo sympliisiali conico-quadratiusculo, labio inferiore nec fimbriato nec papillato, symphysis emarginato; linea rostro-inframaxillari concaviuscula; fossa praevomerina nulla vel valde superficiali, dentibus vomeris nullis, palatinis parvis utroque latere in thurinam oblongam poculis in palato dispositis; lingua linea mediana tota edentula, peripheria aetate provectioribus vulgo thurmulis denticulorum scabra; maxilla inferiore inferne squamata, utroque ramo poris vel distantibus sat conspicuis; praeoperculo margine. Posterior obli-Quo anulo rotundato, limbo fossis mucosis 4 ad C; squamis capite superne totis cornels vulfo cvcloideis, corpore margine libero subinembranaceis ctenoideis vel fimbriatis, rostrum inter et spinam dorsi anteriorem 18 p. B. 6. D. 4 — 1/8 vel 4—1/9. P. 2/13 vel 2/14. V. 1/5. A. 3/9 vel 3/10. C. 1/12/1 et lat. brev. Hab. Java (Pasuruan), in fluviis. Sumatra (Padang, Trussan, Priaman), in mari. Banka (Toboali), in mari. Celebes (Macassar, Manado), in mari. Sang, in mari. Amboina, in mari. Ceram (Waliai), in mari. Timor (Timor-dehli), in fluviis. Longitudo 15 speciminum 88" ad 166". Aanm. Ik beschreef Mugil ceramensis voor het eerst iiaar drie kleinere voorwerpen van Noord-Ceram, in het jaar 1852. Sedert ont-ving ik meerdere en ook grootere voorwerpen van de verschillende bovengenoemde eilanden. De soort is na verwant aan Mugil sundanensis, maar van deze teonderkennen aan Spitser profiel, lageren kop, smal ooglidvlies, verder achterwaartsche plaatsing van den In rugdoorn, bijkans dubbel zoo hooge als lange tweede rugvin, bijkans geheel voor de straalaclitière ruo-vin p’eletrenc aarsvin, enz. Mugil hontah Blkr, Descript, pise, javan. nov., Nat. Tijdsclir. Ned. Ind. XIII (1857) p. 336, XVI p. 278. Atl. Mugd. tab. 3 ficr. 2 Mug. corpore elongate compresso, altitudine 5 fere ad Gb's in ejus longitudine, latitudine 1-5 ad P/4 in ejus altitudine; capite acuto depresso 5 ad 5/4 in longitudine corporis; altitudine capitis 1/5, latitudine ll/3 ad l’/3 in ejus longitudine; oculis diametro S'A ad 7 50 4i/.2 in longitudine capitis, 2 et paulo ad 2-/3 in capitis parte postoculari, ad 2 distantibus; membrana palpebrali iridem antice et postice totam vel magna parte tegente; linea rostro-dorsali declivi, rostro et nucha convexiuscula, vertice recta vel concaviuscula raro convexiuscula; naribus posterioribus oblongis naribus anterioribus rotundis iniilto in majoribus; osse suborbitali squamato, sulcato, inedlocriter emarg 50 4i/.2 in longitudine capitis, 2 et paulo ad 2-/3 in capitis parte postoculari, ad 2 distantibus; membrana palpebrali squamato, sulcato, inedlocriter emarg 50 4i/.2 in longitudine capitis, 2 et paulo ad 2-/3 in capitis parte postoculari, ad 2 distantibus; membrana palpebrali squamato, sulcato, inedlocriter emarg 50 4i/.2 in longitudine capitis, 2 et paulo ad 2-/3 in capitis parte postoculari, ad 2 distantibus; membrana palpebrali squamato, sulcato, inedlocriter emarg 50 4i/.2 in longitudine capitis, 2 et paulo ad 2-/3 in capitis parte postoculari, ad 2 distantibus; membrana palpebrali squamato, sulcato, inedlocriter emarg 50 4i/.2 in longitudine capitis, 2 et paulo ad 2 distantibus; membrana palpebrali squamato, sulcato, inedlocriter emarg 50 4i/.2 in longitudine capitis, 2 et paulo ad 2 distantibus; membrana palpebrali Inato, oblique postrorsum descendente, marginé inferiore et margine posteriore convexo vel truncato denticulato; rostro acuto convexo oculo junioribus breviore aetate provectis paulo longiore, postice squainoso; osse supra-maxillari ore clauso conspicuo angulum suborbitalem superante; labio superiore mediocriter carnoso pupilla humiliore nec fimbriato nec papillate, denticulis conspicuis; maxilla inferiore nec fimbriato nec papillato denticulis denticulis maxilla superiore minoribus; linea rostro-inframarum concaviuscula; fossa praevomerina nulla vel valde superficiali; dentibus vomerinis nullis, palatinis minimis utroque latere in vittam gracilem elongatam postice in palate dispositis; lingua linea mediana edentula perlplieria thurmulis denticulorum parvis scabra; mento poris ad 6 parum conspicuis; maxilla inferiore squamosa; praeoperculo margine posteriore obliquo, angulo rotundato, limbo fossis mucosis 4 ad G; squamis capite superne totis cornels cycloideis, capite, lateribus corporeque margine libero submembranaceis subctenoideis vel fimbriatis, rostrum inter et spinain dorsi 20 p. m., lateribus 33 vel 34 in serie longitudi-nali et 11 p. m. 15. 6. D. 4 _ 1/8 vel 4 — 1/9. P. 2/14 ad 2/1 G. V. 1/5. A. 3/9 vel 3/10. C. 1/12/1 et lat brev. Svnon. Jiontah Huss. hish. Corom. II p. Gl fig. 180? MiigiL helanak Blkr, Descript, pise, javan. nov. in Nat. Tijdschr. Ned. Ind. XIII (1857) p. 337. Vussumicrii CV?, Blkr, Descript, pise, javan. nov. in Nat. Tijdschr. Ned. Ind. XIII (1857) p. 339 (nec Journ. Ind. Archip. II p. G37). Ikan Belanak sipit Mai. Batav. 51 Hab. Java (Batavia, Surabaja, Bezukl), in mari, ostiis flaviorum et piscinis. Madura (Kammal), in mari. Banka (Muntok), in mari. Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Longitudo plus quam 30 speciininum 126" ad 320". Aaiiin. Het koint Mij voor, dat het artikel in de groote Histoire naturelle des Poissons over Mugil cephalotus GV. tot meer dan eene eene eenikele soort betrekking lieeft. Te betreuren is het, dat de beer Valenciennes van de soort, welke hij heeft waargenomen en als Mugil cephalotus vermeld, geene eenigzins naauwkeurige beschrijving heeft gegeven. Alles wat hij daarvan zegt, betwelk tot hare onderscheiding zou kunnen dienen, bepaalt zich tot de opgave, dat het zeer moeijelijk is haar van Mugil cephalus CV te enderscheiden, doch dat zij den kop naar den snuit toe wat smaller heeft en dat de bovenkaak meer voor de onderkaak uitpuilt. Overigens zou zij geheel aan Mugil cephalus C V. beantwoorden, zelfs wat betreft de kleuren en den zwartachtigen band op de basis Der borstin. Ik ben geneigd mijne voorwerpen te beschouwen als te behoorente, door Eussell onder den naam van Bontah afgebeeld en beschreven, doch welke door den heer Valenciennes tot Mugil cephalotus wordt gebragt. De beschrijving van Eussell laat echter zooveelte wenschen over en zijne afbeelding is blijkbaar zoo inkorrekt, dat i mijne meening omtrent de identiteit dier soort met de onderwerpelijke niet tot zekerheid kan brengen. Zooveel echter is wel zeker, dat mijne Mugil bontah gemakkelijk van Mugil cephalus te onderschei den is, al ware het slechts door het aantal schubben, wat bij Mugil cephalus gezegd wordt ongeveer 43 op eene overlangsche rei en alzoo 10 meer te bedragen dan bij onderwerpelijke soort. Overigens zou, volgens de beschrijving van den heer Valenciennes, bij Mugil cephalus de kop slechts 41/2 niaal gaan in de lengte des ligchams, het endroogkuilsbeen niet uitgerand zijn, het bovenkaaksbeen bij geslo-ten bek niet zigtbaar, gehemelte en tong tandeloos, de aarsvin verder achterwaarts beginnende en met een straal minder. Op grond van de genoemde verschillen, zijn mijne voorwerpen niet tot Mugil ceplialotus CV^ te breno’en. De beer alenciennes wijst in zijn artikel over lusseirs Bontah, op afbeeldingen en beschrijvingen van Valentijn, Renard, Forskal en Buchanan, welke tot die soort betrekking zouden liebben. At de aangehaalde afbeeldingen van Kalentijn en Renard betreft, zij koinen mij voor, Veeler betrekking te liebben tot IMiigil cunnesiiis CV? Blkr. Forskal’s Mugil is dezelfde soort als IMugil ceplialotus, altlians naar de bewerinr van den beer Valciicieiines, en beeft in alien o’evalle een’ dergelijken donkeren band over den borstvingrond. De beer Ruppell zegt van IMugil Tnir, dat er zicb in bet ooglidvlies of vetvliesonder bet oog eene boogvorinige rei porieii bevindt, en dat de leiigte van den kop er 4'V4 niaal gaat in de lengte des gebeelen ligcbaams. Deze opmerking bevestigt, dat Mugil boiitab eene andere soort nioet zyn. Van de bedoelde porieii is bij mijne voorwerpen niet bet geringste te bespeuren. Of Bucbanan’s Mugil cepbalus (Ganget. Fish. p. 219) tot IMugil ceplialotus CV. of tot Mugil bontab beboort, laat zicb naar de nietkarakterl Stücken, befürchtet van Bucbanan nicht bepalen. Het is zelfs de vraae, of deze soort tt een der beide genoemde beboort, verinits baar tanden in do kaken Avorden onzcgd. De beer Cantor beeft in zijne // Catalogue of IMalayan Fishes” een uitvoerig artikel aan Mugil ceplialotus CV. geAvijd. ik beb mijne voorwerpen met de bcscbrijving van den beer Cantor vergeleken een bevoiiden, dat zij ook niet kiiiinen bebooren tot de soort, Avelke de beer Cantor als Mugil ceplialotus CV. bescboinvt. De voornaamste kenmerken, door den beer Cantor van deze soort vermeld, zijn de volgende. Ooo' 8 malen in do lengte van den kop; kop malen in de lenote des gelicclen ligaments; boogte van den kop 2 malen in zijne lenote des gelicclen ligaments; midden op de tongbasis een over-laiigscbe band taiidjes; twee kleine dwarscbe groepjes ploegbeens-// tanden- ccrste ruadoorn midden tusscben snuit en staartvingrond. If ingeplant; ecrste rugviiistraal aan liet midden der aarsvin tegenover- //gesteld; 33 tot 35 schubbeii op eene overlaiigsclie, llofl2opeene If dwarscbe rei.” Naar deze gegenstoorden, is Mugil cephalotus Cant, niet alleen eciie van de onderwerpelijke verschilleride soort, maar misschiieri zelfs eerie andere dan Mugil cephalotus CV. Eydoiix en Souleyet liebben wel in de Zoblogie der Reis van de Bonite eene korte beschädigt ving en eene afbeelding van Mugil cephalotus bekend gemaakt, maar het komt mi] voor, dat deze beide niet kunnen leiden tot eene meer naauwkeuri^e kennis der soort. Voor erst toch schijnen Eydoux en Souleyet zelve aan de identiteit van heer door hen afgebeelde voorwerp met Mugil cephalotus Val. te hebben getwijfeld, niettegenstaande de heer Valenciennes zelf het had beaald, en zulks op grond van eenige verschillen van gering belang, alsmede wegens de langere zeisvormige borstvinnen van hun voorwerp. Ten tweede is de beschrijving van Eydoux en Souleyet niet veel meer dan eene korte en onvoldoende aanduidin. Ten derde eindeliik freest  bedoelde afbeeldino- overdreven is , blijft het verschil daarvan met dat van mijne Mugil bontah en dat van Mugil cephalotus Cantor toch al te groot om aan eene identiteit der soort met een derzelve te kunnen denken. De lange borstvinnen en lange aarsvin sluiten Mugil cephalotus Eyd. Soul, overigens genoegzaam van Mugil bontah uit. Men ziet hieruit, dat de kennis van Mugil cephalotus noo’ veel tc wenschen overlaat en dat in de eerste plaats als uitgangspunt voor nader onderzoek noodig is eene naauwkeurige beschrijving der voor- werpen, aan welke de heer Valenciennes dien naam heeft gegeven. Omtrent Bussell’s Bontah en Buchanan’s Mugil cephalus zal men wel voor altijd beperkt blijven tot gissingen. 54 Een groot aantal voorwerpen van Mugil bontah heb ik aaii een naauwkeurig nader onderzoek onderworpen. De hoogte-evenredig- heden des ligchaams, de profiellijn van den kop en de hoogte-evenre- digheden der rugvinnen verschillen soms vrij aanmerkelijk , hoezeer altijd binnen de in de beschriivino: aangeo-evene grenzen. Bij geen mijner voorwerpen bestaat een donkere band op de basis der borstvin. De overlangsclie bruinaclitig-violette ligchaamsbanden zijn niet stand- vastig aanwezig. Ook de gedaante des ligchaams nadert meer of minder liet cilindervormige , dock is grootendeels af hankelijk van den toestand van bewaring, want de soorten van Mugil liebben met vele grootschub- bige visschen nit andere familien gemeen, dat zij bij niet zorgvmldige bereiding bij bewaring in alkoliol zeer opzwellen en hare natuurlijke gedaante verliczen. J)e voorwerpen , welke ik vroeger onder den naam van jMugil be- lanak heb beschreven , zijn mij sedert voorgekomen minder goed be- waarde exemplaren te zyn van Mugil bontah, bij welke de kruinlijn eenigzins bol is en de overlangsclie ligchaamsbanden ontbreken. Evenzoo breng ik tot jMugil bontah terug de voorwerpen, vroeger door mij met een vraagteeken onder den naam van Mugil Dussumierii CV. beschreven. Hoezeer ik vermoed, dat Mugil Dussumierii CV. underdaad wel dezelfde soort zou kunnen zijn als Mugil bontah, laat de onvoldoende beschriving van den heer Valenciennes niet toe hieromtrent tot zekerheid te geraken. Wat de heer Valenciennes zegt van het hoekig zamengedrukt zijn van het onderoogkuilsbe, zou men ook van Mugil bontah kunnen zegen en het eenige, waardoor zij zou verschillen, zou zijn de mindere uitbreidinn; van het ooglidvlies. Andere voorname gegevens ter bepaling of vergelijking der soort outbreken, zooals het aantal schubben, hoogte En lengt-evenredigheden van ligchaain en kop en vinnen. Dentitie, cnz. Tot de soorten, welke aan Mugil bontah verwant zijn wegens een Celik of nafmnoeo- o;elijk aantal schubben, behoore Mugil borneensis Blkr, Mugil Engeli Blkr, IMugil cunnesius Ijiki j Mu^il Itibiosus C\ • en l\Iugil Cantori van inijii kabinet en voorts, voor zoover ik nit do bestaande gegenvens kannagaaii, Mugil cirrostomus Forst., Mugil melinopterus CV., Mugil niacrolepis Smith, Mugil liza CV., Mugil curema cv. en Mugil ceplialotus Cant. Mugil boriiecinsis Blkr en Mugil labiosus CV. kunnen iiiet met Mu¬ gil bontali verwisselcl worden wegens meerdere kenmerken, grooten- deels Yoor de 2^ rugvin gelegene aarsvin, zeer smal ooglidvlies. En el mismo. Mugil cunnesius Blkr lieeft tot 3 schubben meer op eerie overlangsche rei, een’ overlangschen band tandjes op de tong, enz. Mugil Engeli Blkr lieeft insgelijks den overlangschen tongtangband doch bovendien een’ zeer lagen staart, welks hoogte nabij den staartvingrond 21/2 tot 2/5 inalen gaat in de lengte van den kop. Mugil Cantori voorts verschilt door aanmerkelijk minder slank ligchaam, boiler prohel van den kop, smal ooglidvlies, enz. De verschillen met Mugil cephalotus Cant, zijn hierboven reeds besproken. Muo’il cirrostomus Forst. kan niet met MuMl bontah verward worden O O wegens hare breede getepelde lippen, enz. Mugil melinopterus CV. heef een smal ooglidvlies en den eersten rugdoorn nader bij den staartvingrond dan bij de snuitspits inge plant. Bij Mugil niacrolepis Smith is de eerste rugdoorn insgelijks meer achterwaarts ingeplant, de kop betrekkelijk hooger, de opening van het ooglidvlies rond, enz. Mugil liza CV. zou tong en geheelte geheel tandeloos hebbeii en 35 schubben. Ook van Mus'd curema CV. worden 35 tot 36 schubben vermeld, terwijl er de tong of de kiel der tong geheel met tandjes zou zijn bezet bij overigens tandeloos gehemelte. Mugil horneensis Blkr, Vierde Bijdr. Ichth. Borneo, Nat. Tijdsclir. Ned. Ind. II (1851) p. 201. Atl. Mugil. tab. 5 fig. 3, Mug. “B. 6. D. 4—1/8 vel 4 — 1/0. R 2/13 vel 2/14. V. 1/5. A. 3/9 vel 3/10. C. 1/12/1 et lat. brev. Svn, adustus Blkr, N. Tient. diagn. visclis. Sumatra, N. Tijdschr. Ned. I. V (1853) p. 503. Bcianakh Mai. Born, meridion. Jab. Java (Patjitan), in fluviis. Hintang (Hobart), in mari. Porneo (Ibandjermasin, Sungi-duri), in fluviis. Sumatra (Padang, Sibogba), in mari et in fluviis. Celebes (Macassar, Manado), in mari et in fluviis. Temperamento (Timor-kupang), in mari et in fluviis. Amboina, in mari. Lungitudo 19 s)eciminum 145’ ad 225 Aanm. Hugil borneeiis is, onder hare archipelagisclie verwanten gemakkelijk licrkenbaar aan haar sinal ooglidvlies, grootendeels Vd. der de 2^ ruo'viii freleirene aarsvin, hooiren staart eii afweziglieid van ploegbeeiis- eii inidden-tongtandeii. Mugil melinopterus CV. moot insgelijks aan Mugil borneensis verwaiit zijn, dock van deze soort wordt gezegd, dat de bovenlip dik is en de meeste vinnen citroengeel zijn. Naar de af behelding te oordee-len, zou er ook bet aantai schubbeii geringer zijn, bet ligcbaain slanker en roider, bet oog grooter, enz. Ook de bescbrijving van Mugil Dussumierii CV. past grootendeels op niijne vooinverpen, docb van baar wordt gezegd : // le museau est compriine en coin”, en // une peau epaisse adipeuse (est) an devant de boeil”, alsmede dat er bet midden der zyden met drie bruine of zwartacbtige overlangscbe stre. Pen geteekend is. Mugil macrolepis Smith, eene zoetwatersoort van de Kaap de Goede Hoop, beeft insgelijks 34 scbubben op eene overlangscbe rei, dock verschilt door kleinere oogen en verder vaneenstaande rugvinnen, welke bovendien meer naar voren zijn ingeplant. Ook de amerikaanscbe soorten Mugil curema CV. en Mugil liza CV. Worden gezegen 35 scbubben op eene overlangscbe rei te bebben, dock bij beide zouden de gebemeltetanden ontbreken, terwijl bovendien Mugil liza CV. een breed ooglidvlies beeft en slankere vormen en ludil curema CV. de tongkiel gebeel met tandjes bezet, enz. Drie mijner bengaalscbe soorten van Mugil bebben mede een gelijk of nabijkomend aantai scbubben als Mugil borneinsis, t. w. Mugil Buchanani Blkr, Mugil planiceps CV. en Mugil Cantori Blkr. Zij zijn ecbter alle drie gemakkelijk van Mugil borneensis te onderkennen : Mugil planiceps CV. door baren lagen kop, welks boogte bij kans twee malen gaat in zijne lengte ; Mugil Buchanani Blkr door bare 36 of 37 scbubben op eene overlangscbe rei, grootere oogen, slanke rug- Doornen, tandbandje op bet midden der tong, langere borstvinnen z.; en Mugil Cantori Blkr door meer voorwaarts ingeplante doorn-acbtige rugvin, welker eerste doom nader staat bij de snuitspits dan bij den staartvingrond, enz. Speujleri YjWv ^ Xat. Tijdsclir. Ned. IiiJ. XVI p. 279. Atl. Mugil. tab. 7 fig. 1. O ^lug. curpore subolongato, al elongate compresso, altitudine tVj ad 5'/5 In ejus longitudine, latitudine 1^5 ad 1-/5 in ejus altitudine; capite obtusiusculo, 5 fere ad 5^3 bi longitudine corporis, altitudine capitis ad 1 bu, latitudine 1^5 ad 1-/5 in ejus longitudine; oculis diainetro 3^/. ad 0^5 in longitudine capitis, li/fj ad P/b ia capitis parte postoculari, 1 ^3 ad 1 75 distantibus; inembrana palpebrali iridem antice et postice maxima parte tegente; linea rostro-doisali declivi convexa; naribus posterioribus oblongis naribus anterioribus rotundusculis multo majoribus; osse suborbitali scjuamato, vix vel parum emarginato, ante oculum quam postice latiore, oblique postrorsum descendente, marginibus inferiore et posteriore truncato vel rotundato denticulis parum. conspicuis; rostro obtuso convexo postice sqnamato oculo junioiibus et aetate provisio breviore; osse supramaxillari ore clauso conspicuo nugulum suborbitalem superiore parum carnoso pupilla duplo circiter liumiliore, nec papillato nee fimbriato nec transver.sim sulcato; maxilla superioriore denticulis nullis con spicuis; maxilla inferioriore denticulis oculo armato tantuiii conspicuis, tuberculo sympliisiali quadraeo integro vel emarginato; labio inferioriore nec fimbriato nec papillato, syinpliis emarginato; linea rostro-inframaxillari non concava; fossa praevomerina irregulari non profunda; dentibus vomerinis nullis, palatinis parvis utroque latere in thurmain oblongam postice in palato dispositis; lingua peripheria thurmulis denticulorum obsita et medio basi vitta denticulorum mediana longitudinali. Márquina inferiore interne squamata mentum versus poris vel 4 parum conspicuis; praeoperculo margine posteriore obliquo, angulo rotundato, limbo fossis ad G mucosis; squamis capite superne totis corneis cycloideis, cetero corpore margine libero membranaceis ciliato-crenulatis, singulis dimidio basali striis ad 8; squamis rostrum inter et spinam dorsi  Eydoux en Soulevet in de Zobloo'ie der reis van de Bonite onder den naam van Mugil ceplialotus C\^. afgebeeld, maar die afbeelding vertoont oene schubben op eene overlangsclie rei en voorts de oogen kleiner, tandjes in de bovenkaak, den 1“ rngdoorn midden tnsschen snuitspits en staartvingrond ingeplant, de straalaclitige rugvin vrij nanmerkeliik liooger dan lang en de staartvin sterk nitgerand. Mugil haematocheilos T. Sold, van Japan lieeft, bij een vrij breed oog-lidvlies, insgelijks 41 of 42 schubben op eene overlangsclie rei, maar bet ligcliaam slanker, den kop lager, de borstvinnen aanmerkelijk korter, den overlangschen taiidband op bet midden der tong niis-sende, enz. Ook niiji I tweede Japansche soort, Mugil japonicis T. Scbl. beeft bet ooglidvlies zeer breed en 40 tot 42 schubben op eene overlangscbe rei, maar iusgelijks ligcliaam en kop slanker, even als den star, welks boogte ongeveer 2Vt nialeii gaat in de lengte van den kop. Ik beb iMugil Speigleri daarom als nieuw voor de wetenscbap bescbouwd en niet geaarzeld baar op te dragen aan een mijner tee-kenaars, die mij sedert ruiin G jaren met ijver biistaat in de vol-tooijing van inijnen grooten icbtbyologiscben atlas van den Indiscbcii arbipel. GO Fam. Gobioidei. Tnjpauchen vagina CV., Poiss. XII p. 115 tab. 351 ; Plclids., Ptcp. Ichth. Chin. Jap. in Rep. 15th Dept. Brit. Assoc, p. 206 ; Blkr, Verb. Bat. Gen. XXII Blenn. Gob. p. 37. rrypauch. corpore valde elongate compresso, altitudine ad 10 in ejus longitudine, latitudine 1’ jad IV5 in ejus altitudine; capite obtuso 6'E'5 ad in longitudine corporis; altitudine ca-pitis lp5 ad l'2, latitudine 2^/ ad 2 in ejus longitudine; linea rostro-dorsali obtusangula, rostro et fronte declivi rectiuscula; oculis minimis, cute ceplialica velatis, postice in P tertia capitis parte sitis; cute capite ubique laevi, non reticulato-cellulosa, sed (oris cons])icuis mento et interoperculo pliiriseriatis, operculo in seriem sub librum dispositis; rictu valde oblique; maxilla superiore maxilla inferiore vale adscendente, elevata; mento valde convexo; dentibus maxillis pluriseriatis acutis, serie externa iis serlebus ceteris. majoribus ex parte caninis et caninoides; toto capite, nucha regioneque gulo-ventrali alepidotis; squamis corpore cycloides, ventralibus et lateralibus anterioribus anterioribus subjuxtapositis, caudallus ex parte superpositis, ventralibus ceteris minoribus, caudalibus ceteris majoribus; squamis mediis lateribus in serie longitudinali; linea lateral conspicua nulla; pinna dorsali paulo post basin pectorallum inclpiente, partem spinosam inter et radiosam non emarginata; dorsali spinosa humillima, non convexa, spinis debilibus non pungentibus corpore quinquies ad sexies liumilloribus, sat longa a distante; dorsali radiosa radiis postrorsum magnitudine sensim accrescentibus, posterioribus corpore duplo circumciter brevioribus; pinnis pectoralibus acutis capite triple circiter brevioribus; ventralibus in discum suctorium postice non emarginatum unitis, 2’/.2ad 3 in longitudine capitis , radio externo similam debilem radiis omnibus ceteris breviorem et sufficiente; anall antice in 2 quarta corporis parte incipiente, radiis populus magnitudine sensim accrescentibus, dorsali radiosa non vel vix humiliore; caudali acutiuscule vel obtusiuscule rotundata, ad 7½ in longi tudine corporis; colore corpore roseo-rubro, pinnis roseo-livalino. 11. 4. 1). G '48 ad C/'49. P. 17 vel 18 (externi tantum similiees). V. 1/5-5/1. A. 1/44 ad 1/4G. C. 17 (lat. omn. Indus.). Gobis vajina Bl. Schin., Syst. posth. p. 73 n° 20. Golno Jesu, Ruber Bucli., Gang. Fish. p. 38, 365. Trupanchena vagina Swa^s., Fish, llept. 11 p. 279; Cant., Cat. Mai. Fish. p. 1 90. Pauchene C, Poiss. XII p. 115. Ilung-lae Chinens. Seicoli Incol. Tranqneb. Yalla-tanwi nei veWj Ind. Ponticer. Tungon, Djanjan, Trihang Jav. Hub. Java (Batavia, Tjilatjap, Surabaja, Banjuwangi), in nquis fluvio-marinis, Bali occidentalis, in mari. Madura (Kammal), in mari. Sumatra (Prlamnii), in aquis fluvio-marinis. Borneo (Sampit, Siiikawang), in aquis fluvio-marinis. Celebes (Macassar), in mari. Longitudo 15 spocimiiium 92" ad 222". Aanin. Seclert liet bestaan van me Er den soort van Trypanclien bewegen is, heb ik geincend, dat de talrijke voorstellen, welke ik onder den naain van Trvpanclien vagina sedert king bewaard heb, inderdaad de soort voorstellen, door Bloch on Schneider als Gobioide.s uber van Bengalen, en dtoor den beer Valenciennes als Tiypauchen vagina van Coromandel en Bombay beschreven. De beschrijving van Bloch-Schneider gaat niet genoeg in bijzonder-leden en past gelieel op de beide soorten, in mijn bezit, en ik zou in bet onzekere verkeeren, tot welke dezer soorten hunne Gobius vao'ina zou te brengen zijn, indien niet de beer Valenciennes bet Blochsche voorwerp met zijn, indien niet de beer Valenciennes bet Blochsche voorwerp met zijn. Alboewel daarin sprake is van 52 aarsvin- en 20 borstvinstralen, is daaruit niet af te leiden, dat de soort van Tiypauchen vagina Val. zou verscbillen, aansiezien bet bekend is, met hoe weini^r naauwkeurigbeid Buchanan de getallen der vinstralen in den regel terug gaf. Ook zijnne bescbrijving, de vinstralen en Zijne pinna cauda discreta niet medegerekend, past op mijne beide soorten. Zeker is bet evenwel, dat mijne voorwerpen alle tot Tiypauchen vagina van den beer Vandalenciennes bebooren. Zijne afbeeldino' ecbter laat te wenscben over, vooral wat bescbubbino; en de geaardbeid der vinstralen betreft. Tiypauchen vagina is ver door den Indischen Arcbipel verbreid. Belial ve bij de bovengeuoemde eilanden en aan de kusten van de Hindostan en Bengalen, leeft zij ook bij Pinang en aan de kusten van China. Sir Bicbardson vond de getallen der rugvin-en aarsvinstralen bij verschillende cbinascbe voorwerpen verscbillende, die der rugvin tusseben 6 41 en 6/4G en die der aarsvin tusseben 40 en 46, dock daar hij overigens geene bescbrijving zijner voorwerpen geeft, valt daaruit alleen nlet afeloklcii of zljiie opgaven tot Trypauclien vagina of eene andere soort betrekkino; hebben. O Trypauclien microcephalus Blkr. Irypauch. corpore valde elongato compresso, altitudine 8/4 cii’citer in ejus longltudine, latitudins circitei’ in ejus altitudine; capita valde obtuso S^/-2 circiter in ejus altitudine; capita valde obtuso S^/-2 circiter in ejus longltudine; latitudine capitis 1^4 ad l*/5, latitudine 1^5 circiter in ejus longltudine; linea rostro-dorsali regulariter valde convexa; oculis minimis cute ceplialica velatis, postice in quarta capitis parte sitis; cute fronte, rostro, genis, mento interoperculoque celluloso-reticula; rictu valde obllquo; maxilla superiore maxilla inferiore maxilla inferiore breviore, sub oculo desineiite; maxilla inferiore valde adscendente, elevata; mento valde convexo; dentibus maxillis pluri seriatis acutis, serie externa lis seriebus ceteris majoribus inaequalibus sed canlinis veris nullis; to capite, nucha, regione postoperculari totoque ventre. Alepidotis; squamis corpore cycloideis, caudalibus ils corpore antice majoribus ex parte superpositis, lateribus antice subjunctis; squamis inediis lateribus 05 p. m. in serie longitudinali; linea lateral! conspicua nulla; pinna dorsali paulo post basin pectoralium inciplente, partem spinosam inter et radiosam non emarginata; dorsali spinosa humilium non convexa spinis debilibus non pungentibus corpore quinquies circiter humilioribus, O' sat longa a b' distante; dorsali radiosa radiis postrorsum magnitudine sensim accrescentiis, posterioribus corpore duplo circiter humilioribus; pinnis pectora-libus acutis capite triplo circiter brevioribus, inferne emarginatis; ventralibus in dlscuin suctorium justice profunde emarginatum unitis 4'/.2 circiter in longitudine capitis, radio externo spinam debilem radiis sequentibus brevioribus, efferente emarginatis; anali antice In 2 quarta corporis parte inclpiente, radiis postrorsum magnitudine sensim accrescentibus, dorsali radiosa non vel vix liumiliore; caudali acutluscule rotundata circiter in longitudine corporis; colore corpore roseo, pinnis roseo-hyallno. J. 4 1. 5/50. P. 17 (superiores aliquot tantum fissi). V. 1/4-4/1. A. 1/44. C. 17 lat. brev. inclus. Hab. Sungi-duri, in aquis fluvio-marinls. Longitudo specieminis unici 120. Aanin. Trvpaiiclien microcephalus is eene uitstekend goed onder keiibare soort, welke gcinakkclijk van Trvpauchen vagina te onderkennen is aan haren korten regelinatig bollen kop, aan de zeer dui-delijk zigtbare hüdccllen, welke netsgewijze op meerderc deeleii des kops zijn bijecnireplaatst, aan de kleinere kaakstanden, aan den geheel schui)loozen buik, de aan bet einde diep ingesnedene buikvinschijf, cnz. klet haar is bet bestaan van eene enkele soort van Trypancben bewezcn en zij vomit bovendien den overgang tot bet zeer na aaii Trypauclien venvaiite geslacht Trypauclien vorwärts geslacht Trypauclien vorwärts geslacht. Cr a'cscheidcne biukviiicn verdceld is. Corpus eloiigatiim coiupressum, squamis cycloideis ex parte juxta positis vestituii. Dentes inaxillis pluriseriati, voineriiii vel palatini nulli. CeuU niinlini cute tegente vix conspicui. Ossa opercularia anacantha. Fossa suprapercularis profunda. Apertura branchialis verticalis. Pinnae dorsalis unica longissima et analis longissima cum pinna caudali unitae. Pinnae ventrales jugulares, discretae, distantes. Menibrana branchiostega radiis. Aanm. Het geslacht Trypauchenichthys is een voorbeeld te mccr, van de geringe waarde, Avelke soms de buikvinnen of hare geaardlicid hebben voor eene natuurlyke rangschikking der geslachten. Hot is zoo na aan Trypauclien verwant, in algeineen habitus, in bouw van kop, oogen, kaken en ongepaarde vinnen, dat het er niet van zou verschillen, zoo niet de buikvinnen geheel vrij waren. Deze vinnen zijn niet alleen nergens met elkander zamenhangende, maar zelfs ver vaneenstaande en zii bezitten ook in haren bouw ei2:enaardio-heden, welke ze geheel van de geheel of gedeeltelijk (Periophthalmus) tot eene schijf vereenigde buikvinnen van andere Gobioiden doen verschillen. De eerste straal namelijk stelt een’ platten, betrekkelijk breed En doom daar, welke niet korter is dan de 2 volgende buigzaine stralen, terwijl er de twee achterste stralen geheel rudimentair zijn en bij een mijner voorwerpen zelfs naauwelijks waarneembaar. De doom on stralen zijn overigens digt bijeenliggende en slechts door een zeer smal vlies verbonden, zoodat de vin meer gelijkt op de buikvin van de een geslacht, hetwelk in verwant-schap ongetwijfeld het naaste staat aan Trypauclien. 'frypaudienicJitJnjs tijpus Blkr. Trypaucheniclith. corpore valle elongato comprosso, altitudine 10 ad in ejus alimentum, latitudine 1/2 fere in ejus alimentum; capite obtuso 7/3 ad 7% in loivdtudine corporis; altitudine capitis 1/3 circiter, latitudine 2 circiter, latitudine 2 circiter in ejus longitudine; lineu rostro-dorsali obtusangula rostro et fronte decllvl rectlascula; oculis minimis cute obtusangula rostro et fronte decllvl rectlascula; oculis minimis cute obtusagula, laevi, genis et meiito tamen leviter rugosa, nec cellulosa; rictu valde obliquo; maxilla superiore maxilla inferiore valde adscendente, elevata; mento valde convexo; dentibus maxillis pluriseriatis, acutis, serie externa iis serlebus ceteris majoribus sed caninis veris nullis; toto capite. Nucha, regione postoperculari et regione gulo-ventrali alepidotis; squamis corpore cycloideis, caudalibus ceteris non vel vix majoribus ex parte superpositis, lateribus antice juxtapositis, mediis lateribus 50 ad 55 in serie longitudinali; l'aeua laterale conspicua nulla; pinna dorsali paulo post basin pectoralium incipiente, partem spinosam inter et radiosam valde emarginata, dorsali spinosa parte radiosa humiliore convexa obtusa spiniis debilibus sed pungentibus medis ceteris longioribus coiq)ore plus duplo humilioribus, sat longi a 5=1 distante; dorsali radiosa radlis postrorsum magnitudine sensim accrescentibus posterioribus corpore duplo circiter huinilioribus; pinnis pectoralibus acutis capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus non longe ante basin pectoralium insertis, basi longi distantibus membrana intermedia nulla, acutis, capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus non longe ante basin pectoralium insertis, basi longi distantibus intermedia nulla, acutis, capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus non longe ante basin pectoralium insertis, basi longi distantibus intermedia nulla, acutis, capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus non longe ante basin pectoralium insertis, basi longi distantibus intermedia nulla, acutis, capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus non longe ante basin pectoralium insertis, basi longi distantibus intermedia nulla, acutis, capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus non longe ante basin pectoralium insertis, basi longi distantibus intermedia nulla, acutis, capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus non longe ante basin pectoralium insertis, basi longi distantibus intermedia nulla, acutis, capite duplo circiter brevioribus, inferno einarginatis; vontrallbus brevis, spina sat valida radiis non breviore, radiis postilicis rudimentariis interdum vix conspicuis; anali antice in 2½ quarta corporis parte incipiente, dorsali radiosa paulo humiliore; pinna caudali acutluscule rotundata, 7 circiter in longitudine corporis; colore corpore rosco, pinnis roso-hyalino. B. 4 D. 6/5G ad 1/59. lb IS (superiores aliquot tantum fissi). V. 1/49 ad 1/51. C. 17 (later, omn. inclus.). Hab. Sungi-duri, in aquis fluvio-marinis. Longitudo 2 speciminum 113'” et 127'”. Aaiim. De onclerwcrpelijke soort is tot nog toe de eenige bekende vail haar geslaclit. Toeii ik haar het eerst zag, meende ik haar voou eiie Ti-vpaiichcn te moeten houden, zoo groot is hare overreenkomst ill habitus met Trypaucheii vagina CV"., doch al dadelijk toch viel mij 111 het oog de betrekkelijke grootte der schubben, welke bij Tiypaiichcn veel kleiner zijn. Ik werd hierdoor tot eeii nader onderzoek eeleid, hetwelk mij leerde, dat de Soort niet alleen stellig van Tiy-pauchen vagina verschilt, maar zelts, wegens hare geheel vrije niet vreein de buikvinnen, tot cen  ’• .• ' 4. '■ » ■ '''it •*;t.> W .'* ' S' ^ /* V. /-s;.' ^ '.;■ " ' <s r-- ^-v-vlv.-,: , : ■; ■ . ^ vc i; -^^.^ rv .V . -.- ■' ^'.^s 'i' i' •‘>»'i'‘^v'^'.;^■ ■;' v-'.f ■;%,"•'■;■ J ' I • < . X-'* - , ' V t ' ' ’ ■ • » . ■^^. , <' r '■'' • ■ • . , •i . ■ _ , ■ ' ■»' j -• V ' . ■ » ~ • . j .- •' _ , • - ^ i >' * . . •' * r '. ^ "T i , ^ • .- '*'* fiT^ * - ■. ■»■• * A'.-.-’ • * ■ '. . .‘^ v<:, -; y ''*■' V -* '■ ■ >' ' ' ■' '• '■ f^' J ’•. - , • * »' , . •• I . ■ „ * . _ • • « A. . ^ .» 1 • ■* f ■•> •! > -- .. ■ -»>V _ ■'• V ' , . **1' ■■, ' V ■' ■-> i ■' .- V. -;: '' ’- v, V. ■' ->■.?'*. \ P^"' .* . ) f * ,'V • ^ ^ ■ . ■ . . . » ' ' j' ' X f > ^ ‘ ‘ J . ■*'<-'• * ■ • .. •>.. V' ‘ ■ . ,^' ^ 'Tt.vjsV' */•■ y -Sl '■^. ;;,■■• ■<. »* -■ x»' « ^ #• . » • i J . ••'. ■ ' .T5*#s. 