gtu_32400002774481_5
None
Kan men het ons ten kwade duiden, dat wij onze innigste gedachten, onze vurigste wenschen, rondborstig hebben uitgedrukt; dat wij onze yreugde hebben aan den dag gelegt, dat wij eenige. der flikkeringen van hoop, die de Hemel an de Kerk toezendt, hebben geopenbaard? Sommigen zullen het zeggen; zij zullen zeggen, dat men Gode de zorg moet overlaten, om zijne werken uit te voeren en te verheerlijken; zij zullen het zeggen, en wij zullen niet staande houden, dat zij geene gegrond-de redenen hadden om zoo te spreken; maar misschien hebben wij er ook, die ons genoopt hebben tot het houden van een gedrag, dat zij niet goedkeuren. Wel hoe! het kwaad is ten top gestegen; de roof-zuchtige bedriegerij, de georganiseerde hebzucht; eene schaamtelooze conenbinage, de echibreuk, de kinder-moord, de vergiftigingen in den schoot der huisgezinnen, de moorden, de bloedige oneenigheden der familien, en de zelfmoorden; die misdaden en nog vele anderen zijn de verschrikkelijke gebeurtenissen en de doodsche geschiedenen van elken dag. Iedereen ijst er van; de maatschappij gaat te gronde; zij bevindt zich in dood-strijd; zij slaakt den kret der pijnlijkste smarten; het is eene lamp die uitdooft, wijl zij gebrek heeft aan het noodige voedsele Moet men er geen medelijden mede gevoelen? Moet men haar niet ter hulpe snellen? Is het niet zeer goed, is het geen dure pligt, haar te zeggen, waar de verlevendigende olie van de toekomst der natien is? Wel nu! te midden van zeer vele smarten, van smaad en van misdaden, hebben wij ten minste eene wetgeving, die de overheersching niet toelaat, doch dat is niet Goodig, maar, die de vrijheid der Christenijke instellingen waarborgt; en zij zouden yan de wettelijke bescherming geen gebruik maken, om zic in het heldere daglicht te ontwikkelen! Neen, neen, dat zij zich organiseren, dat zij zich met vertrouwen an den arbeid begeven. Maar, de voltairianen, die nog overblijven, de verkankerde mannen der achtiende eeuw, die mumiéa eener vernielende en achteruitgaande philosophie, heben wij geen overvloedig voedsel aan hunne hatelijke lasterzucht verschaft?...,. Dat zij dit voedsel dan grijpen, dat zij blaffen, dat zij bijten, dat zij verscheuren. Hunne tanden zijn reeds stomp gesleten en hun beet zou voortaan niet zeer diep meer wezen. Zullen zij na al het gebeurde, dan eens bewijzen, dat hunne voorbijgaande heerschappij voor de mensch-heid gelukkig geweest is. Zullen zij bewijzen, dat zij, welke zij aanvallen, niet een heerlijk spoor van licht des verstands en eene ontelbare reeks van wel: daden hebben achtergelaten? Zullen zij bewijzen, dat eenige misbruiken, de heilzaamste inrigtingen moeten — ANTWOORD op het boekje van den Heer J. J. Le doen verbieden, dat eenige dagen van versopping i | Ror, Predikant te Oude-Tonge, getiteld: Ze ries het voortzetten van hun edel doel, eeuwen van vuri- || wen over de onfeilbaarheid van den Paug en van de. gen ijvex en openbare nuttigheid moeten doen verge- || Kerk van Rome, enz., door H. Hoepermans Pastoor ten? Zullen zij eindelijk bewijzen, dat de voorledene van der kant. Der Christenen, in oppetvakkig zeerongelijke stellingen en met zeer ongelijke kracht yan wapenen is voortgezet geworden. Aan welke zijde igs evenwel het voordeel verbleven? Is de Anti-religieuse haat vermeerdert? Koestert men tegenwoordig vooroore deelen tegen den Godsdienst of tegen de philosophie? Dat de philosophie zich derhalve niet late afschrikken, dat zij een strijd voortzette, waarvan de vitslag roem-rijk voor ons is. Ongetwijde zullen er nog goddelooze aanwervingen en geduchte worstelingen aanbreken. Ongetwijde zullen er stormen opsteken, en uw schip, heilige genootschappen! zal tot op den rand des afgrands voort-gestuwd worden; doch, vreest niet: Hij, die overde golven gebiedt, is met u; de zon zal verduisteren en eeuwige duisternissen zullen dreigen de aarde te omhullen; dan zal alles wat goed en heilig is, heen en weer geslingerd en schier vernietigd worden; doch, veest niet; na de duisternissen zal het licht: met wezene. Wast en vermenigvuldigt das voor het geluk der wereld en de glorie van den name Gods; wast en vermenigvuldigt, kweekscholen van Apostolische pre-dikers, bekwam onderwijzers der jeugd, nederige en edelmoedige Apostelen der land-hutten, onvermoeide die den hemel met de aarde verzoent en die de neére slagtigste en ledigste harten met onbesefbare vreugde vervul; wast en vermenigvuldigt onder het bezielend oog des plaatsbekleeders van Jesus Curistus, die u zeg Ent en die zijnne krachten leenen zal; die Apotheker aan de ver afgelegene volken, die nog in de schaduwen des doods gezeten zijn, zendt, en die ugelijktijdig in het midden der beschaafde natién welke zijn ingesluimerd, en die in hunne beschaving zelve verflaauwen en uitdooven, afvaardigt, ten einde dezelve tot het leven en tot de zaligheid op te wekken. Bis C. L. VAN LANGENHUYSEN te Amsterdam. Is van de pers gekommen, en alom verzonden; es Hee eGs cope Aan net Bungav van pe CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Gaave, B,N.° 28, on | = - y ae diensten? Niet in onze. dagen is de strijd losgebarstene Hij is met meer hevigheid vernieuwd geworden, vooral: piaats hebben, er zullen nog dagen van beproeving nieuwen luister schitteren en uwe glorie zal grooter by Nummer 3. 17 — 19 JANUARTT 1839 CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN OVER GODSDIENST=, STAAT-, GESCHIED=- EN LETTERK UNDE Als JESUS dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hy:. « Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat zy één syn gelyk WH eevee En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun - woord in my gelooven sullen: opdat zy allen één zyn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in U: dat Zi ook in ons mogen een syn, dat Guy my gezonden hebt. En ' tk heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat ty touden één zyn, gelyk wy ook één zijn. Ik in hen en Gy in my, opdat x4 volkomenlyk één zijn: en dat de wereld fears : wete, dat Gy my gezonden hebt. 2 Joann. XVII. Op dit blad 't welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en — bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Briéven cullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. Geschiedenis der Hervorfornung in NEDERLAND. (Vervolg van bladz. 12). XII. LEONARDUS VECHELIUS, Oaaste Pastoor van Gorinchem, werd in 1507 te Hertogenbosch van aanzielijke ouders geboren. Zijne kleine studien volbragt hebbende, werd hij naar Leuven gezonden, alwaar hij in het collegie van Paus Apriunus VI aangenomen zijnde, negen jaren in de H. Godgeleerdheid studeerde en onder de bekwaamste theologanten gerekend werd. Tot Pastoor van Gorinchem benoemd zijnde, aan-vaardde hij die bediening niet alleen met beschroomd-heid, maar moest zelfs door zijne vrienden tot het aanemen derzelve gedrongen worden. Inderdaad was — de uitmuntende Ruarpus Tarrerus, destijds de be- berechtste Leerar en Canceller der Universität, hier- in werkzaam. In zijn openbare lessen, welke Ve- CHELIUS bijwoonde, had Ruarpus meermalen gezegd: Er zijn er onder ulieden die voor Curistus en het Catholijk gelööd worden. We waarheid dezer voorspelling bleek naderhand bij den Marteldood zijns waardigen leerlings. Pastor te Gorinchem zijnde geworden, schitterde hij door Godgeleerde kundigheden en zonderlinge wele sprekendheid, zoo op den predikstoel als in de za menleving, zijne vermaardheid was zoo groot, dat vele wankelmoedige Christenen van Aidere plaatsen naar Gorinchem kwamen, om door hem in het geloof versterkt te worden, Te midden zijner diepe ootmoedigheid en voorkomende vriendelijkheid, wist hij zijne waardigheid te handhaven. Zijne milddadigheid jegens de armen was zeer groot, hij onderhield hen van zijn inkomen en gaf zoo den rijken een voorbeeld. De kuischheid be- minde hij in den hoogsten graad, zelfs de lasterende kwaadwilligheid durfde geen vlek in zijne gestrenge zeden vermoeden. Als zijne bediening het vorderde of de liefde van Curistus hem drong, ontzag hij niemand, maar be- rispte vrijmoedig de gebreken. Desniettegenstaande was hij de zachtmoedigheid zelye, ook jegens de). Worden en da-delijkheden beleedigden, zoodat zij. zelfs meermalen bij den nacht zijne glazen aan stukken sloegen. Aanstonds deed hij dezelve herstellen, opdat men het niet bespeuren zou; waardoor zijne vijanden dikwijls ge-troffen werden, hem vergiffenis kwamen vragen en zich weder met de H, Kerk verzoenden, Hij was volijver om zijne parochianen in de leer der zaligheid teonderwijzen, de wankelmoedigen te versterken en te besteigen en de afgedwaalden tot den éenigen schaap-stal weder te brengen. Toen de nieuwe predikanten te Gorinchem kwamen, vraagde Pastor Vecnexius hen dadelijk naar hunne zending, hetwelk hen. niet weinig in verlegenheid brogt. Het opgeruidde graauw, welverre van hierdoor tot nadenken te komen, woedde des te. sterker en wil- de den Pastor dwingen, om naar hunnen zin te prediken. Het kwam gewapend in de Kerk en dreigde tot dadelijkheden te zullen komen. De getrouwe Herder bleef onbevresd, na alvorens gebeden te hebben, beklom hij den predikstoel, verklaarde de Catholijke Leer en bewees, hoe nietig de tegenwerpingen der nieuwgezinden waren, en de Almagtige hield hunne handen tegen: zijn getrouwe Dienaar keerde ongemeid naar zijne woning terugi = Toen echter de secte der nieuwgezinden meer en meer aangroeide en, derzelver aanhangers hoe Jan- ger zoo meer tegen de Geestelijken verbitterd werden en hunne handen met het bloed der Priesters en Re- |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||| te ontwijken, || maar hij was er niet toe te bewegen. Hij wist, dat een goede herder zijn leven voor zijne schapen geeft, en hij gaf zijn leven voor de zijnen. Wij was 45 ja- ren oud, toen hij, na eenen standvastigen strijd de onverwelkelijke kroon der overwinning behaalde. XE, NICOLAUS, PORREL, Tweede Pastoor van Gorinchem, was te, Welde een. dorp in de Kempen geboren, van arme maar Zeer, deugdzame ouders. Hij had te Leuven in het Stan- donks-Collegie gestudeerd’, en was eenigen tijd onder-. Pastor te Gorinchem geweest voor dat hij, door het splitsen der Pastorij, Ambtgenoot van Vecnexivs werd, voor wien. hij echter alijd veel ontzag behields Hij wag bijna™altoos in overdenking, en onvermoeid’ in zijn herderlijk werk. Zijne hartelijke godsvrucht deed hem naar eene meer volmaakte wijze van leven ver- verlangen, en i maakte het voorhemen om zich in de ‘destijds ontluikende Societeit van Jsus te begeven, van wier heilzamen invloed bij zoo gaarne hoor- de. Doch Pastor Vecnetivs oordeelende, dat ay : dienst te Gorinchem noodzakelijk en Gode aan me was, liet hij zijn voornemen varen, Ve vergeefs kwam zijn vader hem smeeken, dat’hij het’ gevaar voor eenigen tijd ontwijken wilde. | Hij ge- ‘ niettegenstaande de oproerige nieuw _ bragt. ‘in zijne vaderstad® v  vaders hem niet bewegen, In zijne Jaatste predikatie op St. Jans-dag vermaande hij het volk nog nadrukkelijk tot getrouwheid aan God en den Koning; gezinden reeds voor de poort waren. Den volgenden dag las hij zeer vroegtijdig de Misse, zich zelven in leven en sterven aan zijnen Heer op-offerende, GZijne beste kleederen aangetrokken heb-bende, werd hij met de overige naar het kasteel ge-Men vraagde hem of hij ter bruiloft ging. Waarop hij ten antwoord gaf, inderdaad zoo ben ik gesteld, er bij voegende: Ach! of ik voor het Ca- tholgk geloof mogt mijn bloed vergieten! De Heer, die hem dezen edelmoedigen wensch inboezemde, vervulde denzelven, versterkte hem in den strijd, schonk hem de genade der volharding en sierde hem met de Martelkroon in den onderdom van bijna 40 jaren. ‘Groot was de vriendschap en broederliefde  scrupuleus, dat hij ongeschikt werd: tot. de: here derlijke bediening. Hij verliet dezelve en keerde: na Gorinchem terug, abwaar hij. zich met een klein Boner ficie vergenoegide. aby, Poe! Hier leefde hij even als voor: dezen, onb hijk des woendags en vrijdags: was hij: gewoor Meestal bragt hij een groot gedeelte van de Kerk door, met) bidden en godvruchtige: — werken. © hash, sundisaT SP ae pal Eindelijk heeft: de: Heer. hem de* genadeove: Hae Kijedite de beleedigingen der. nieuw ezinden, ellenden des kerkers! on usin en schandelijken toy co 49 Te; nist “gedald ‘kloekmosdigheid wéerdaurde, Hij was bijia 70 jarén ‘oud’, ‘todn ‘hij dé ‘vertieven ‘Tang ‘van Martéloar verkreég. XV. JOANES VAN OOSTERWIK, In het dorp van dien naam niet verre van ’s Herto- genbosch geboren, behoorde tot de Kanunniken regu- dier, der orde van den H. Avcusrinus, en werd uit het klooster ten Rugge bij den Bried naar Gorinchem gezonden, om een Nonnenklooster van dezelfde orde te besturen, hetwelk door zorgeloosheid en overdaad van eenige regenten zeer arm geworden was. Doch juist deze armoede had eene geregelde tucht doen invoeren: en de Nonnen, door de vaderlijke vermaningen van Joannes aangemoedigd, hebben deze fot het einde toe, getrouwelijk onderhouden. Intüschen hadden de nieuwgezinden, die den naam van.watergéuzen voerden, den Briel bemagtigd en het -klooster ten Rugge uitgeplunderd en verwoest. Toen Jodnnes hoorde, dat een zijner kloosterbroeders den. Marteldood ondergaan had, riep hij uit: Och of God mij de genade verléende om ook zulk eenen dood ie sterven { Dit hoorde eene oude Non en zeide ver- schrikt; Dat verhoede God, Vader! cee ores dat g¥ uw ‘ Leven door een’ ‘strop zoudt verliezen....+ die dood is schandelijk! Maar ‘hij, ‘zoo min de schande als den dood vreezende, herhalte meermalen: Och of God my die génade wilde -bewifjzen’ God vervulde | zijn heilige begeerte. Devgoede oude man had door zijn vurig'verlangen den dood der Martelaren verdiend, en ontving de Kroon der overwinning op de puinhoo- pen zijns kloosters. De voorgemelde vijftien Martelaren waren reeds eenigen tijd te zamen op het kasteel van Gorcum ge- vangen geweest, toen de Heer hun getal met de vier wolgende vermeerderde, :om dezelve in hunne over- winning te doen deelen (1). lis se XVI. Ree en ~ PATER JOANES, ‘Van “de Orde der Predikheeren, behorénde tot de ‘Keulsche Provincie, werd door zijne oversten naar ornaar getonden, om er de Pastorj te bedienen. ‘deed Zulke in wereldlijke kleeding, uit vrees voor @ woede der niedwgezinden. Toen Gorinchem zich in hunne magt bevond en de geestelijkheid dier stadt we Oe, 4 i's 3 om een ‘kind te doopen, ‘werd hij op den weg gevat, — he ¥ ue Ais ag M4 dé we h ag t d Bul silts ote Niae Se UE es RE ,y onder welke twee afvalligen waren, — por ya nerd Wien en. ) eal mét de ‘andere géestelijken opgesloten’, eh ‘met he ter dood gebragt. XVII. _ ADRIANUS BECANUS, Van de Orde van den H, Norserrus of Prémon- treit, geboren te Hilvarenbeck, werd in den jare 1547 Religieus in de Abtdij te Middelburg, alwaar hij 25 rustige jaren sleet. In 1572 werd hij als Pas- toor van Monster, niet ver van ’s Gravenhage, naar Holland gezonden. Een zwaar onweder overviel hem op deze reis; de Heer bewaarde hem in hetzelve om hem, drie maanden later, de Martelkroon te schenken, Op den 7 Julij overvielen de Brielsche landloopers Hem in zijne Pastorij, en namen hem ‘en zijnen Vicaris als gevangenen mede; zij werden met de zoo even angekomene Gorcumsche -geestelijken opgésloten ‘en vervolgens :gehangen. XVII. JACOBUS LACOPS, In 1541 te Audenaarde in Viaanderen, geboren was reeds in zijn jeugd zeer ervaren in verscheidene taten en werd Religiens in de zoo even génoémde Abtdij van Middelburg. Door den omgang met nieuwgezinden werden hij, bij de-eerste béldstormerij in 1566 in hunne strikken, gevangen. Hij verliet zijn klooster, werd afvallig van het gelöt en zelfs een prediker der zoo-genaamde hervorming: Spoedig echter betreurde. hij zijnen diepen val, keerde naar zijn klooster terug für. Smeekte vergiftet aan zijnne bedrukte medebroeders, verfoeide zijnne dolingen, een vergiftig boekje, dat hij geschreven had in het vuur werpende en zich aanbie-dende tot ‘het plegen der gestrengste boetvaardigheid. Kort daarna werd hij ter boetpleging gezonden naar de Abtdij van Marienweerdt in Gelderland (1) alwaar hij een groot gedeelte van zijnnen tijd besteedde mettegen de nieuwe dwalingen te schrijven. Toen zijnne standvastigheid behoorlijk was beproefd, werd hij Monster gezonden, alwaar zijn broeder Anrianus Lacops Pastoor was, om hem in zijn herderlijke bedienen behulpzaam te zijn. Na diens dood bleef hij er als Vicarius van den opvolger zijns broeders, den zoo even genoemden Anrianus Becanus, wien hij het geluk had in den kerker te verzellen. Lumey verweet hem zijnen afval, en veroordeelde hem met de overige gevangenen ter dood en hij wischte door denzelven zijne gegevene ergernis uit in den oderdom van 30 jaren. XIX. ANDREAS WOUTERS. Wiens geboorteplaats onbekend is, was Pastor te Heinoord bij Dordrecht. Hij werd door de nieuwgezinden opgeligt en naar den Bried.gevoerd. Men vera cumed Bijdragen van de Godsdienstoriend ent, Eetste Déel a —— (20 nm) haalt4 dat. hij niet zeer stichtelijk leefde:en onacht- zaam was in het waarnemen zijner herderlijke bedie> ning. Doch de oneindige barmbartigheid Gods verleen- de hem de zonderlinge genade, om door eene kloek- moedige standvastigheid in de belijdenis des gelofs en de opoffering van zijn leven, alle vlekken uit te wisschen en de onverwelkelijke kroon der Martelaren te verwerven. -» Toen deze gewijde personen in den Brie? waren aan- gekomen, werden zij door hunne beulen gedwongen, om, processie-wijze, onder het zingen van psalmen en lofzangen, rondom eene galg te gaan en zoo wer- den eindelijk, die eerwaardige mannen, van welke de meesten reeds verscheidene dagen, de ongehoordste kwellingen hadden verdourd, op den 8 Julij 1572, buiten de stad Briel Le, naar het verniede klooster wan ten Rugge gevoerd, en aan twee balken in eene schuur van hetzelve, opgehangen; doch, als wij som- mige schrijvers geloven zullen, op eene zoo barbaar- sche wijze, dat de meesten eerst den volgenden dag den geest gaven. ‘Op die wijze vestigde zich de hervorming overal in Nederland, dat grootendeels voor den afval rijp was, door geweld, bedrog en moord; maar er is geene stad in Wederland, die even als Gorinchem, de eer genoot, dat al hare Geestelijken (een of twee afvalligen uitgezonderd), de martelkroon verwierven! Waarlijk, zoo laauwheid en onverschilligheid, die, uit zooge- naamde verdraagzaamheid, of, om andere onedele re- denen, zelfs de historische waarheid zou willen be- wimpelen of verzwijgen, ergens onverschoonbaar is, dan zeker is zij het te Gorinchem! (Het Vervolg hierna). AFSCHEID DES BISSCHOPS VAN ALGIERS VAN DEN HEILIGEN VADER. De Bisschop van Algiers, die eenigen tijd te Rome heeft doorgebragt, en voor wien de HH, Vader eenigen achting en genegenheid heeft getoond, heeft den 16 December afscheid genomen van Z. H., die an den Prelaat kostbare geschenken heeft vereerd, und andere eenen gouden kelk, met edele gesteenten bezet. Die geschenken waren verzeld van de volgende sandenlijke Breve, welke de H. Vader den nieuwen Afrikaanschen Bisschop zelf heeft willen voorlezen. GREGORIUS P. XVI. Eerwaarbe Broeper HEIL EN APOSTOLISCHEN ZEGEN Wij ontmeten altoos met genoegen diegen enzer Eerwaardige broeders, die alhier de gewijde verblijfplaatsen der Apostelen komen bezoeken, die zij noodig hebben tot de  om ze aan uwe cathedrale kerk te brengen, die aan den H. Pumppus, Apostel, zal worden toegewijd; te weten: het ufterste van den tweeden «teen genomen van de heilige overblijfselen des gemelden Apostels en een deeltje van het gebeente van’ den H. AuGUsTiNUs’s Bisschop van Hippone, wiens. eertijds zoo beroemde kerk gelegen was binnen de.grenzen der diocese die u is toevertrouwd, en daarenboven eenen zilveren kas, met goud omzet,‘om de bovenvermelde reliquién op het altaar ten toon ‘te stellen, en eindelijk tot het cele- breren der goddelijke: Offerande, eenen gouden kelk, door eenen zilveren steilen voet ondersteund met een gelijkelijk goude pateene. Wij hebben door die god- wrachtige geschenken u een blijk willen’ geven van onze bijzondere. genegenheid jegens de Kerk van Ad- giers.. Maar het schoonste:geschenk dato wij haar kun nen toestaan, zijt gij zelf, Eerwaarde Broeder! wiens tegenwoordigheid eenen Zoo grooten troost gaat toe= brengen aan de kudde van Jesus Curistus, die nog zoo klein -is in die ordens © 6 «009885 Se eee _ » Een uitgestrekt veld is geopend voor de uitoef- ning van uwen ijver; het omvat de geheele uitgestrekt- heid van het voormalig rijk van Algiers, alwaarinde eerste eeuwen een zoo groot aantal van kerken bloeide, die later onder de heerschappij der ongeloovigen ver- vallen zijn; die dusdanige verwoestingen te verduren hadden, dat er naauwelijks»nog eenige sporenovan den Christen Godsdienst overbleven, vode het tijdstip, waarin de nieuwe orde van zaken is opgekomen. Gegeven te Rome, den 24 December 1838. Het achtste jaar yan ons Opperherderschap. GREGORIUS XVI. Mgr. de Bisschop van Algiers, aldus door. den H. Vader versterkt en gezegend zijnde, is den 27 Dec December des voormiddags ten 10 ure naar Civita-Vec- chia, vertrokken, om met het stoomschip van staat, hetwelk ’skonings gouvernement ter zijner beschikking heft gesteld, regtstreeks naar) Algiers te vertrekken, -alwaar hij op den 30 December hoopte aan te komen. HENRI PERCY, par Madame (a Princesse DE Craon ’sHage, A. Kuoots, 1839. £4,90. HENRI PERCY, door Mevrouw de Prinses pe Craon ’sHage, A. Kuoots, 1839. £4,90. Ingezonden. Mevrouw de Prinses de Cr. is, mijns bedunkens, in vhare taferelen uit het tijdperk van Henprix VIII van Engeland, datgene, hetwelk.Mevrouw pe Genlis voor het hof der koningen van Frankryk was. Met dit onderscheid echter dat pe G, door hare liefde voor den ‘oudsten’ tak. der: Bournsons, zich zoo ver heeft laten -yervoeren; dat zij aan bijna alle derzelver misslagen nog “eenen glimp van deugd heeft willen schenken; ‘terwijl Mev. de Cri daarentegen in de door haar geschet- sste taferelen slechts eenige personen eene zachtere tint — geeft, ten einde de overige, die zij in hunne natur , ne 4ac Wiayv Nel fs ab) eene godsdienstige associatiein Frankryk syorden uitgegeven en bestemd zijn, om onzedelijk ‘Stingene heyattende Bo fp) Ta eh tah findrg nov hat cve@werdloy bad, e Te | Syr 419 fe ‘ 1) Dit werk behoort tot eene serie van werken, welke docr — godsdienstelooze, gevaarlijke ‘Stingene heyattende Bo fp) Ta eene serie van werken, welke docr — godsdienstelooze, gevaarlijke ‘Stingene heyattende Bo fp) Te vervangen en te vers: Rep, om 7 Lijke kleuren, voorstelt, des te beter zonden uitko- men (1).. ; > ae Deze opmerking, welke voor zoo ver mij bewust is nog door geen’ anderen gemaakt is, achtte ik voor- al hier niet te moeten achterhoaden ; terwijl dezelve bij het volgende verhaal, bijzonder in het oog springt, Voor hen, die het in mij, op wien reeds zoo veleen zoo verscheidene werkzaamheden rusten, welligt zou- den misdaiden, dat ik des niettegenstaande. ook nog dit verslag op mij genomen heb, vermeen ik vooraf te moeten aanstippen, dat, daar ik slechts weinige wecken geleden door eenige personen aangezocht zijnde, om H. P. van Mev. deCr. te vertalen, echter nog voor dat ik in dit verzoek toestemde, reeds door mijne relatien met den boekhandel, vrewittigd werd, dat zekere A. Kuoots, boekhandelaar te ’s Hage, genoegzaam als uitgever van Protestantsche werken bekend, de vertaing van dit werk, onder den jaartitel van 1839, in bei licht had gegeven. Ik beste omm experimentis causa en origineel en vertaling onderling te vergelijken, MHieruit nu bleek het mijne weldra, dat de vertaling niet te zeer van ’t origineel afweek, maar dat de bij deze vertaling geplaatste noten geheel anti-Catholijk waren. Het is dus om toch mijne gelössenooten, die welligt door den titel tot het koopen verlokt mogten worden, so spodig mogelijk te waarschuwen, als ook om tevens eene proeve van boekbeschouwing te geven, welke in ons vaderland niet gevolgd wordt, en welke echter niet geheel achter de gewone wijze, ten minste nisi fallor, te stellen is; Men gelieve dus in dit verslag, als eene proeve van het behandelen eener stoff als de onders havige bijna geheel vreemd is, de welligt al te menigvuldige feilen goedgunstig te verschoonen. Men had reeds vroeger, eenige verhalen van Mey. de Cr. in het Nederduitsch overgebragt, en ofschon ik geene dier vertalingen geheel doorlezen hebbende, ook thans niet beslissen kan of dezelve inderdaad vertalingen of verdärten (2) zijn, gelöt ik echter, daar zeker Eerwaardig schrijver, mij vroeger dezelve prees, dat men de vorige vertalingen den Catholijk ter lezing kon aanbevelen, maar het is juist daarom dat ik tegen de- ze vertaling vermeen, te moeten wrarschuwen. De Vertaler toch heeft zich niet geschaamd de twee steun- pilaren niet alleen onzer H, Kerk, maar ook van de geheele maatschappij, men begrijpt dat ik hier van de (1) Welligt ware het hier niet ongepast geweest om het nut dezer beide handelwijzen te toetsen. Daar dit echter mij te ver zoude yoeren, wil ik hierop eens later en wel bij het op- maken eener beredeneerde Catalogues der voor de Catholijken minst schadelijke boeken, terugkomen. 4B ~ (2) Men weet maar al te zeer hoe meesterlijk, zekere Nico- LAAS VAN KamPen, ook door onderscheidene hatelijke artikelen tegen het Catholicismus genoeg bekend, in het verknoeijen van anderzins goede werken, zich heeft onderscheiden. Welligt ia se deze ellendige kladderi dat hij zijnen Professoralen Röem te danken heefts 9% 0 0 OF oo: ter debhid tifgen mo seb H. Sacramenten der Eucharistie en Biecht ‘spreek, anteranden. Henry Percis, de eenige zoon van den rijken graaf van NorrnuumBerlaup, bekleedde voorzeker niet de geringste plaats onder de edelen des rijks. Hij schitterde echter hier niet zoo zjer door zijne doorluchtige afkomst noch door de uitgestrekteid zijner goederen, al door zijne echt Catholijke gevoelens. Men ziet deze zijne deugden vooral in zijne betrekking tot An- WA_ Boxeyn, uitschitteren, : H. P. was reeds in zijne jeugd de yriend van de jongere en toen nog deugdzame A. B.; later werd A. door haren vader Lord Wixnsuire aan het hof gebragt, waar zij onder het gevolg van de koningin opgenomen, door Hennrix VIIL werd opgemerkt. Ofschoon reeds met H. P. verloofd, liet A. zich des niettegenstaande zoo door den aandrang van haren vader als door dien van haben ijdelheid hiertoe gedreven, zich door ’s konings anbieding overhalen. Nadat zij omstreeks een jaar met Henvrix VIII, in het geheim, in het huwelijk getreden wasen nadat deze zich van zijne echte v Von Arracon had done scheiden, werd A. openlijk tot koning uitgeroepen. Zij beheerschte  haars — Levens., bijna steeds in volkomene afzondering doorbragt, Zag daar aan de yoeten van haar sterbed den Spaan- schen gezant, en den rijksten graaf des lands H. P. | met de teekenen der diepste aandoening tegenwoordig Gene zag in haar de zoo naauw aan zijn’ meester verbondene bloedverwante, deze echter zag in hidar en zijn’ koningin en vooral dé dodr Anna ‘B. bes leedigde, zwaar gekwetste vrouw. HP. had zich wel is waar van het hof zoo spoe= i 3 dig en zoo ver mogelijk verwijderd; maar hij ‘kon © ‘immer ‘de hem tog altijd ‘Yoo Zeer ‘eliefde Anna Vere | ‘geten, Hij leefde geheel afgezonderd dp zijn ‘kastel | niet zoo zeer voor zich dan wel voor ANNA’ den Heer dag en nacht biddende dat het haar niet alleen hierop allen ‘het ‘déodvonnis ‘uitspreken. Hetwelk.  leven voor haar gelukkig zijn mogt. Mevr. de Cr, heeft hat niet wagd om de klagten, die vurige gebeden, welke dior iL P. aan den voet des op de beenderen zijner voorouders rustenden altaars voor ANN. B, werden gestort, te schetsen.. H. P, leerde daar dat er geene zaak was, welke A.'B, bij haren dood meer zoude beangstigen dan de vlock dee door haar verdrongene echtgenoote. Hij had dus 'ndaus. welijks vernomen, dat C. van Arr. weldta zoude stére ven, of hij was naar haar sterbed toagesneld, ten'einde zij Anna toch nog zegene. Hij, de verachte, We vere guisde bruidegom wierp zich voor de voeten, de door zijne, voor hem nog steeds dierbare, ANNA, zoosnood beleedigde vrouw, Op het oogenblik dat C. van AwR. haren Schepper en Verlosser only, erlangt H. P. de verkrengt dat zij alles wat Ann. B. inimer tegenhaar misdeed, volkomen vergeest. H. P. dacht er toen weinig aan dat deze door Ann. verkregene vergiffenis, habere werden van zuverlässigen gewigt zuverlässigen. = De koning had toen reeds onder het gevolg van A. B, zekere. Joanna Seymour opgemerkt, en verlan de weldra niets vuriger dan deze te bezitten. Hij k °B daardoor eenen afkeer van A, B. en hierddor. werd de snoode Cromwell aangezet, om de veelvuldige nadelegie geruchten, welke men zich ten opzigte van AN-na By, veroorloofde ‘den koning zelve ter, ooreh te brengen. Ofschoon het nu wel niet waarschijnlijk ig, dat H. VN, deze geruchten als waarheid beschouw-de, maakte hij er toch gretig gebruik van om zich van Ann. 8. ‘te ontdoen.. Cromwell had eer tot Anna’s verh werkt, maar toen hij vernomen had, dat de eerzuchtige Witsnire, hem den voet wilde ligten, gelofde hij, en zich en zijn vorst ge En beter dienst te kunnen bete kannen bete kannen, dan om Ann. op het schavot te doen sterven. Ten dien einde belastte hij er zich mede om haar schuldig te doen verklaren. Daar er zich über hae 'yen stoet eéhige jongelieden bevonden, met welke zij zeer vrij omging, zoo dat de Fama 'Publica verhaal- de, dat A. niet alleen den koning, maar zelfs haren broeder, drie harer edellieden en een' muzijkant in hare gunsten liet deelen', maakte Cromwell, 'hiérvan 'gebruik, Hij deed den muzijkant onder bedreiging van'straf 'en 'belofte van vergiffenis belijden, dat 'het algemeen gerucht, maar al te 'zeer waarheid was. 2: Deze bekentenis, de snodde aantijgingen 'van 'Ro- Cheornt's gémalin, deden ondanks dat -ANN. zich'slechts van eenige veroorloofde vrijheden beschuldigde 'en dat de overige gevangenen, alles wat men -hu 'te laste legde, als grove laster uitkreteny, over on 'dan 'allen, '(de muzijkant werd ondanks de gedane :belofte niet uitgezonderd), voltrokken werd. Beate, Voor Haren dood deed Henpix, VI p. Rip nea an ANN. op dien grond scheiden, dat 2ij als aan Hi. I A (tet doodvonnis NB. dat twee dagen Titer aan Waar volfrok-), ken werd, had echter geen anderen grond dan de haar t ~+ épzigte van H. VIIL, aangetijgde huwelijkssehending,) “HL P. die door Henprix VII1, mede tot haren reg- ter benoemd was, bezocht haar in hare gevangenis, en bragt haar toen den door C. van Arr. verleenden zegen, Hij trachtte haar nog uit haar gevangenis te doen ontylugten, maar hier in werd hij door de te spoedige witvoering van het vonnis belet. Daar hij zich, om hare viugt te doen slagen, zich voor eenige dagen verwijderd had, vond hij toen hij haar de blijde tij- ding wilde brengen, slechts haar lijk, maar ook tevens de verzekering, dat zij met gelatenheid en als eene hoetvaardige was afgestorven. Hij begaf zich zoo spoed dig mogelijk naar zijne goederen, beschikte over de- ‘;zelye ten einde niemand zijner betrekking En zich over hem mogt beklagen, en zeide toen de wereld vaar- wel, om het oversehot zijner dagen in een’ geestelij- ke orde te slijten. Daar men dus C. van Arr, als eene Christinne, E. B. hare voedsterlinge en H. P. als Heiligen; An-NA Bouteyn als eene boetvaardige zondares, in den schöne der Kerk ziet sterven; kon het reeds hierdoor lever. de Cr, aan geene stof ontbreken, om ons schöne, tafereelen te leveren. Niets kon ons meer treffen, dan de beschrijving van het sterfbed van C. van Arr. Mev. de Cr. schetst ons daar die liefdevolle zorg, waarmede, Jesus Bruid hare kinderen bij hare afreis ter eeuwig-heid uitrust, bij de lezing hiervan zal menige Christen zijn hart van dankbaarheid en liefde voelen kloppen, Bij deze beschrijving nu heeft men noten ge- Voegd, in welke men durft beweren, also Gods hei-lig woord niet op het heilige leerstuk der Eucharistie, dat gedurende meer dan achten eeuwen is gee leeraard geworden, maar op die koude parodie, welke de Calvinisten hun Nachtmaal noemen, ware toe te Ist tegen het H. Sacrament, der Biecht voorgedragen. 3 ‘De vertaler het H. Sacrament, der Biecht voorgedragen. 3 ‘De vertaler het H. Sacrament, der Biecht voorgedragen. 3 ‘De held dezer geschiedenis, wordt ons door - Mevr. de Cr. gemaald, als een waar Christelijk edelman, die. in, zijn jeugd ANna’s hart zoo zeer had leeren- schatten, dat hij, zelfs toen zij zoo diep mogelijk gezon- ken was, haar nog altijd om hare vroegere deugden bieef beminnen, Het hem aangedane leed schijnt hij niet zoo zeer aan haar dan wel aan haar toe ce aeuhven: Ofschoon zijn geheele levenswandel steeds rein was, begint hij dan eerst zich geheel aan Godes dienst toe n, wannee. Niet meer kon Miaada on adit is just het punt, waar ik het karakter van H._P. minder prijzenswaardig zou- de achten. F a ‘ii ats Tremamee rasa eee Asa se pp m9) wvrouw SraEev heeft reeds ezegd: » Que l'amour est mY Uhistoire de la femme, qutP n'est qu'un épisode dans celle d'un homme.” e wijden, wanneer hij A. Boreyn, r is “echter geen verhevener deugd voor den Chr ise Toi en nw —— er er rer _bemind zijne Anna te veel om haar zelve, | zich wel is waar diets, dat hij hare vroegere deugden ten, dan de, volkomene zelfsverloochening, en. er. ix | welligt geene, welke het vrouwelijk geslacht mnelbeinkey valt dan deze. De vrouw toch zal gaarne zich zelve geheel opofferen, om het beminde steeds te kunnen beminnen, Hare liefde schijnt zich steeds op. het een of ander zine Iijk voorwerp. te  misdadig wordt, door haar verlaten worden, (1). Het. is hierdoor dat Mevr. de Cr. haren held met echte mannelijk deugden mapr met een te verwijfd hart heeft geschilderd. H. P.' Hij maakt op, te, wekken, -hetwelk. nimmer nut kan) stichtens “Anna’ Bs, odie ‘waarschijnlijk wel:bij eenige kleine _ligchaamsgebreken, de gaat, 6m dezelve meesterlijk te _ bedekken zal bezeten, hebben, heeft zich niet zoo, zeer. _ door haren hoogmoed, dan wel door de zucht tot ge-— PTSD beg pisediney ten a9. oP,. Beet Ey Cyan 25 BRU 0 ns LAK 9 Poi a ) LUBY BEiUto Ww (1) Laat ons ter bevestiging dezer stellingen slechts de oogen _slaan op. die veelvuldige, soms.zeer strenge regeleny-welke den ~bestuurders van het godvruchtige vrouwelijk geslacht, gegeven zijn,. — 24° Not in Henric's bestehen, seit lange sehen. De Northumberland was haar van haar jeugd af reeds bekend, zij wist dus bij ondervinding, dat hij rein was, dusdanige man moest bij deze vrouw wel achter den schandelijken Hennorix VIII staan. Een welluste-ling, die aan eene brave gade verbonden is, za! steeds aan elke vrouw, die zich door hare schandelijke drift niet geheel Jaat beheerschen, slechts afschuw verwekken. A. B. was dus reeds zeer laag gezonken voor dat zij zich aan H. VIII overgaf, zij had daar-enboven het Catholicismus, dat hare ongeregeldheden verfoeide, reeds verzekt en zal welligt de ingebeel-de verzeering ontvangen hebben, dat zij gepredestiene was om al die gruwelen te bedrijven, tot welke zij door hare snoode driften is gesleept geworden. Ikzie dan geen’ grond waarop men haar van de veelvul-dige schanddaden, welke men haar heeft aangetijed. Wien, wäre het H. Evangelie van den verloren zu zegt, niemand gaf er het genoeg van te eten. Anna B. gelöst ist als eine andere Messina te mötzen beschouwen, en darom vind ik het niet zer navolgingswaardig om haar als eene soms zwakke, maar toch altijd goede en eindelijk als eene heilig afgestorvene vrouw te doen voorkomen, Heeft Mevr. de Cr. hierbij wel gedacht, dat de aanhangers LuTHertr, Catvini, en Cons. er mede steeds op uit zijn om de geschiedenis ten voordeele van deze vrouw, welke eene hunner voornaamste medewerksters was in den wijngaard der Hervorming, zoo veel mogelijk te verdraaijen. Laten wij Catholijken, er toch vooral op bedacht zijn om hen op geenerlei wijze door het vervalschen der waarheid, eenigzins in de hand werken. Daar Henpar VIII, Cromwell en eenige der edelen van zijn' tijd meer naar waarheid voorgesteld zijn y komen zij des te beter in alle hunne afschuwelijkheid voor. En het is als dusdanig dat deze geschiedenis welligt eenigzins nuttig zijn zou, daar Mev. de Cr. hier bewijst hoe de misdige 't zij dan dienaar 't zij vorst zelfs in 't midden van zijn magt en voorspoed of door het wangedrag zijner lotgenooten, of door zijn eigene driften gepijnigd wordt. — Ook het portret der vondelinge Exia, die door Carn. van ArraG. opgevoed, later toen zijn van het hof verwijderd werd, de eenige was die haar in hare verdrukking, ziekte en zelfs bij haren dood nimmer wilde verlaten, is welligt voor deze of gene lijdende verbeelding daarom minder geschikt, dewijl hare sinds den dood der koningin (1) Men zal hiertoe wel niet haar heilig karakter van me- dehervormster der kerk willen aanvoeren; want ik zoude mij juist op den kuischen Luruer, op den Niet minder heiligen Land- Aaf, den zuiveren Beza, den steeds zijn geweten volgenden MELANCHTHON, den zachtzinnigen Calvisn, fen vredelievenden ZWINGEL en verders op die geheele reeks van protesterende heiligenden, die, en door voorbeld en door leering elke Christen- woning van het echt Christen karakter beroofden, beroemen, hier geschetste levensloop te zonderling, ja op som mige punten berispenswaardig is. B. v. haar gedrag is steeds rein, maar is zij wel genoegzaam overgeven in den wil des Heeren. Niet dezen maar zich zelye neemt zij tot rigtsnoer op haar levensbaan, en 'hier- door haalt zij zich eene menigte rampen op den hals, welke haar fort intéressante maken, maar bij welker verhaal bijzonderheden voorkomen, waar E. niet van eene zekere geringschatting der in Cunistus Kerk uite gedeld wordende Sacramenten geheel vrij te pleitenis. Geen karakterschets heeft mij echter beteiligen dan die van C. van Arrac. Deze na van haren gemaal verwijderte zijn kon zich een’ vrijen, onafhankelijken ja zelfs rijkenstand verschaffen, wanneer zij slechts er- kennen wilde, dat zij geene regten op de hand van H. VIII had. Zij kon des niettegenstaande buiten ’slands. ingevolge haren staat leven. Ook dit wilde zij niet. Zij is de ‘wettige gemalin van H. VIII, en als dusdae nige mogt noch kon zij eenigen afstand van hare regten doen. Men verdrukte haar, zij leed geduldig; men beschimpte haar, zij zweeg; maar wanneer men haar dwingen wilde dat zij zelve haar schandvonnis zoude onderteekenen dan bleef zij steeds alhoewel met zacht- heid hare regten verdedigen. Zij verliet het rijk niet: of omdat zij dit met hare waardigheid strijdig achtte; of, omdat zij nog altijd op H. VIII terugkeer hoopte.. Deze laatste gissing komt mij als de niet minst waar- schijnlijke voor. Zij beminde In H. nog alti das haben Echten, zij had alle reden om te hopen dat hij, In wien zij vroeger zooveel G Umbel, door wroegingen gedrongen, nog eenmaal Zich aan hare voeten zoude komen werpen, en deze. Hoop is haar welligt tot in hare laatste dagen bijge- bleven. Maar God schijnt dit zoo gewild te hebben. Engeland’s geestelijkheid, dit blijkt genoegzaam uit de schandelijke medewerking welke hij in zijn schis- ma van dezelve ondervond, was zoo diep gezonken, dat het licht des gelöst den lande werd ontnomen. De tiran wentelde zich nog eenige jaren in alle wel- lusten, tot dat hij, welligt voor de hel geheel rijp gee worden, voor den hemelschen regter geroepen werd op. En oogenblik dat hij zulks het minst vermoedes Ik heb mij dikwerf, bij het lezen van dit gedeelte der Engelsche geschiedenis, de vraag gepperd nee het. toch mogelijk geweest is, dat de beestachtigheid eens konings, de vruchtbare moeder geweest is dier onaf- zienbare reeks van gruwelen en onheilen, welker bloote. lezing ons nogtans met afgrijzen vervuld. Met deze vraag willen wij ons in een vol#end ar- | tikel, dat het slot van dit verslag zijn zal, bezig ho —————— sap ain Hi > -'Pane +o 9 “0 ~ aes iee ae 519 > ie PPPS | iat 3399 ISAT VM eae Nummer 4. — 2 26 JANUARIS 1839. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVE R GODSDIENST=, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERK UNDE Als JESUS dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, reide Hf: +... Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in  in my geloven zullen: opdat zy allen één zijn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in U? dat 24 ook in ons mogen één syn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gezonden hebt. En ik heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat ty touden één zijn, gelykwy ook één zijn. Ik in hen en Gij in my, opdat zy volkomenlyk één zijn: en dat de wereld 