gtu_32400002774481_5
None
Zoo spraken juist de oude Phariseen van onzen go delijken Verlosser: zij verweten Hem, dat hij met de Tollenaars en zondaren at (Marru. 1X); dat zijne Discipelen met ongewasschen handen aten; dat Mi) op den Sabbath de zieken genas enz. Dat is: dat Hij Phariseesche präyk der Godzaligheid, volgens Goa ligmaker, die hen geveinsden, slangen en add gebroedsel noemde, die zelven niet wilden ing op hunne huichelachtige aantijgingen: dat de zonden den geneesheer niet van nooden hebben de zieken; dat hij gekommen was om zondaars te roe- pen en zalig te maken, en dat hoeren en tollenaars die Pharisee souden voorgaan in het rijk van God! God is liefde{ zegt de§§Apostel, dien Jesus lief had: zoo is cok de Catholijke Kerk liefde; gelijk de barm- hartigheid van den Hemelschen Vader eindeloos is, zoo is ook de wijte van den schoot der Catholijke Moeder de Kerk, eindeloos! Zij zegt, even als haren goddelijken Stichter: » Komt tot mij, allen die belast en beladen zijt en ik zal u ruste geven.” — O Allen, die u door blinde leidenslieden laat Jeiden en misleiden, die u door Phariseen, die den kemed door-zwelgen en de mugge ziften, die ieder onschuldig veroordeelen, maar zich laster en liefdeloos-heid (veroorloven, van de Catholijke Moederkerk laat afhouden, weet, dat duizenden, zoo wel groote vernuften als eenvoudigen, zoo wel magtigen en rijken als armen en geringen, die het wezenlijk om waar-heid, om onwankelbaar geloof en heiligheid des levens te doen was, dat alles in de Catholijke Moederkerk gevonden hebben, nadat zij het elders overal te vergeefs hadden gezocht! Weet, dat vooral tegenwördig, in alle landen, eene menigte van Godzoekende zielen, in den schoot der Moeder, de Catholijke Kerkterugkeeren, en er God vinden, zoo als Hij is, /ief-de. — Maar weet er bij, dat juist omdat de menigte Jesus volgde en in Hem geloofde, de nijdige Phariseen hun lasteren verdubbelden, en zelfs zco ver gingen, van te durven zeggen, dat Hij den duivel had, en door den overste der duivel den Viele uitwierp.....! Doch, waartoe zouden wij de opeenstapeling der Phariseesche magtspreuken der Reformatie schrijvers verder ontleden? — Slechts dit eene nog. Dait echter, zeggen de Reformatie-schrijvers, waar Gods Woord gekend en gelöst, en het Evangelie van Curistus den Gekruiste, zuverlik verkondigt en beleefd wordt, is het onmoglyk, dat Hy, die eenige kennis en vreeze Gods bezit gemeenschap met het Pauselgk Antichristendom kan houden...... Hoe lang zult gij nog straffeloos de eenvoudigen be- driegen, vervalschers van Gods Woord! die de brie. ven van Pauxus en de andere schriften verdächtig verderfügt tot uw eigen verderfügt. Het Woord Gods, het Woord van God, die liefde is, dat op uwe haat ademende lippen is bestorven, en dat gij den menschen diets maakt, dat wij niet kennen, zegt uitdrukkelijk en met ronde woorden: dat al wie den Zoon loochent, al wie loochent, dat Jesus Curistus in het vleesch is geko- men de Antichristen levert de zoogenaamde hervorming met heren bijbel zonder gids, met haar eigen onderzoek, met haar ongerijmde leerstukken in menigte op; in de Catholijke Kerk, in, het Pausdom, zoudt gij te vergeefs zoeken; ip den schoot der z die Antichristen opgenomen; het zijn kinderen die z baard heeft; haar schoot is wid genoeg om er aaa Srravss in te ontvangen, die zelfs het aanwezen van Jesus Cunistus durft loochenen! De Catholijke Moeder= kerk, die hare Moederschoot voor de grootste zondaars aamde hervorming, worden al opent, heeft er nooit de Curistus-verloochening, dat is, het anti-Christend opent, heeft er nooit de Curistus-verloochening, dat is, het anti-Christend om, in laten binnen slupe. Dat dut niet mogelijk ware, wist satan zeer goed; en daarom bedacht hij een nieuwe schoonchijnende ketterij, die een een eenvoudig en Evangelisch voorkomen had, die zich beriep op Gods Woord, dat zij behen-dig verdraaide en, verduisterde, met verwerping van het onfeilhaar leerend gezag der altoos durende Apostolische Kerk; opdat men eindelijk van Gods Woord zou kunnen maken wat men wilde, en op die wijze de Curistus-verloochening in te voeren en algemeen te maken! — Nu, de geheele wereld is in onze dagen getuige, dat, de vader der leugenen zijn doel volkomen bereikt heeft! In een vorig nummer der Catholike Stemmen wordt gesproken van een gezantschap aan ExizapeTaH, om haar, onder zekere bedingen, de souveretät dezer landen aan te bieden. Eene bijzonderheid deswegen, die niet algemeen bekend is, en die, daar zij tot de regte beoordeeling dier beruchte vorstin iets kan bij-dragen, meer bekend verdient te worden, vinden wij in P. C. Hoorrs Henrik de Groote (Hoorts wer-ken. Amsterdam 1671. blz. 105 en 106). De geschied-Schrijver verhaft daar, hoe Henri x aan ExizapeTaH zijnen overgang tot den Catholiken Godsdienst deed bekend maken. » Waarop zij (zegt Hoorr), bij- ster ontsteld, zijner majesteit aldus met eigen hand » geschreven heeft. Oij me! wat ween, wat opwelling van droeffenis, wat zuchten bedngstigen münen gemoedt, om ’t geen ik uit Morwant (’s konings ambassadeur) vernomen heb. Ach trouw der menschen! wat eeuw beleven wij?-Is *t mogelijk geweest dat een wereldsche zaak u.de vree Zo Gods heeft doen vergeten? Kann dit werk welgelukken? oft ghy geloven, dat, die u dus lang met zyn’ rechterhandt ondersteunt en bewaart heeft, u nu verlaten zal? Vol gevaars is "t quaadt te doen opdat er goedt af kome. Wij- zer geest nochtans, zo, ik hope, zal u beter ver- standt inblaazen, Daarentusschen wil ik nemmer laten, in ’t vurighst myner gebeden u Gode aan te -beveelen, ende Hem te smeeken, dat Esaus hand Jaxops zegening niet en bederve. Dat ghy my uwe vriendschap hartgrondelijk opdraaght, weet ik voor- waar dierlijk (duur) verdient te hebben. Ende ’t zouw mij niet berouwen, hadt gy slechts geenen anderen vader gekooren. Nu voortaan, zeker, zal ik u geen’ zuster van vaderswege kunnen wezen; maar altijds bet eenen eigen, dan eenen aangenomen vader, beminnen. *t Welk God volkomentlijk weet, die w wederom op ’t rechte pad van beter raadt stiere, Uwe Zuster, zo ’t zij op d’ouwde ma- niere, met nieuwe Led by the text: "Do you know, ELIZABETH K." Daarop nu  zij dit, onverschilligheid verradend, antwoord aan de Hollandsche gezanten gaf, reeds onderscheidene wetten tegen de Catholijken had uitgevartig, zelfs had zij in 1571 eene bill in het Parlement doen voorstellen, waarbij allen, die tot zekere jaren.gekomen waren, verpligt werden de Communie op de door haar ingevoerde wijze te ontvangen. Mij dunkt dat hier klaar uit volgt; 1.° Dat ExizapeTu iederen vorst in zijn rijk als oppersten wetgever in het stuk van Religie beschouw- de, zoo dat de onderdanen zich naar's voorsten wil, ten minste voor het uitwendige, schikken moesten, slechts de inwendige gedachte vrijhoudende. Een protestant zal dus aan datgene, wat hij voor brood houdt, goddelijke eerbewijzingen moeten doen, en een Catholijk, die gelooft dat geene vrouw gezag in de kerk. kan oefenen, zal openlijk moeten belijden, dat de koningin het hoofd der kerk is. En deze dubbel- hartigheid, die geweldenarij tegen de waarheid, dat grenzeloos despotisme-is haar beginsel van regering! © protestantisme, hoe zuiver van harte, hoe vrijzin- nig waren uwe helden en heldinnen! 2.0 Dat ExizapeTu omtrent den Godsdienst geheel onverschillig dacht, en tot die staatkundigen behoorde, die den Godsdienst slechts als eenen breide! des volks beschouwen, Hoe toch kon zij, indien zij inderdaad eenigen Godsdienst voor den Waren heißt, tot größer, Aanmen, dat ieder vorst den Godsdienst van zijn volk regelt? Hoe kon zij den onderdanen van Paivips ras den de Mis bij te wonen, terwijl zij dit in haar rijk verbood? Doch men zal tegen dit oordeel over Exiza- BETH misschien haren boven medegeden brief aan Henri willen aanvoeren. Daar schijnt“zij waarlijk gansch niet onverschillig: zij spreekt van droefenis, van vreeze Gods, van vurige gebeden enz. Doch dit alles laat zich zeer wel verklaren, zonder een greintje Godsdienst in Euizaperu te veronderstellen. Dat zij over Henri verandering groote droefenis gevoelde, kan niemand verwonderen, die de omstandigheden van dien, tijd eenigzins kunt. De partijzucht alleen, daar zij nu toch eenmaal het protestantisme voorstond, zou ‘die droefheid kunnen uitleggen; maar het eigenbelang was er de groote bewegoorzaak van. ExisapeTn had wvewwvevwevevwevevwevev iw in haar rijk nog vele, zeer vele Catholijken. Altijd vreesde zij, dat dezen in haar rijk nog vele, zeer vele Catholijken. Altijd vreesde zij, dat dezen in haar rijk nog vele, zeer vele Catholijken. Altijd vreesde zij, dat dezen in haar rijk nog vele, zeer vele Catholijken. Altijd vreesde zij, dat dezen in haar rijk nog vele, zeer vele Catholijken. Altijd vreesde zij, dat dezen in haar rijk nog vele, zeer vele Catholijken. Altijd vreesde zij, dat dezen in haar rijk nog vele, zeer vele Catholijken. Altijd vreesde zij, dat de Zich tegen haar wapenen zou- den, vooral wanneer de koning van Spanje, gelijk hij reeds gepoogd had, eene landing op haar eiland mogt endernemen. Was nu de koning van Frankr@yk one catholijkk, dan kon zij van dezen eenen bestendigen oorlog tegen Spanje hopen; was hij integendeel Castholijk dan stond het {te vreezen, dat de vrede tuse schen Frankrik en Spanje tot stand zou komen. bordeel geleek? Wie zal vertrouwen stellen op de vue. rige gebeden eener Furie, die gewon was hare gesprekken met vloekwoorden te doormengen, en, in drift geraakt (hetgeen haar niet zeldzaam overkwam) de ijsselijkste verwenschingen uit te braken? Neen, neen, geen zucht voor Godsdienst bestuurde Exisa- BETH, maar eigenbaat, heerszucht, trotsheid. Dat men nu met baar Pnitips van Spanje vergelijke, Puinips, die in bijna alle geschiedenissen zoo zwart gemerkt staat. Al zijne maatregelen van gestrengheid, zoo men wil, van wreedheid heeft men altijd aan zijne. dweepzucht toegeschreven, dat wil zeggen, aan zijne innige overtuiging van de waarheid der Catholijke. leer, en van zijnen pligt om deze met alle hem ten. dienste staande middelen te verdedigen. Is dan deze vorst niet ver boven Exizapern te plaatsen, die duizende van slagtoffers, door haar wreeder da Puitippus omgebragt, niet aan eenen vermeende! maar aan hare heerszucht opofferde? Eo it en Pui« Lipus om zijnne handelwijze moest gebran wor: at er 1 ats — 399 — REGTSTREEKSCHE VERKIEZINGEN. Das het Nederlandsche volk, bij het kies-stelsel zooals het tot dusverre in het koningrijk der Veder- danden heeft bestan, niet vertegenwoordigd wordt, maar onze Tweede Kamer niets anders is, dan eenen schijn-vertegenwoordig, bestemd, om den afkeer, die het Nederlandsche volk van het absolutismus heeft, te verminderen, door eenen uitwendigen constitutio- neelen vorm, doch die gedurende vijf en twintig jaren gebleken is, ook niets anders, dan vorm te wezen, dit alles zien tegenwoordig alle verstandigen, die hun vaderland beminnen en deszelfs bloei wenschen; allen verlangen eene ware volksvertegenwoordiging, en diens- volgens, regtsireeksche verkiezingen. Het is niet alleen van het ufterste belang, dat de algemenheid van dit verlangen, aan de regering ken- baar worde; maar ook, dat de gevoeleas der voorstanders van regtstreeksche verkiezingen, zich onderling verstaan, aangaande de wijze der verkiezingen: met uit. eenloopende gevoelens, aangaande het stem- en kies- regt en de wijze van verkiezingen, zou gewisselijk het doel niet worden bereikt: ook dit hebben verstandige mannen gevoelens; zij hebben begrepen, dat er een be- paald ontwerp noodig ware, waarmede alle voorstanders van regtstreeksche verkiezingen, zich zouden kunnen vereenigen, met opoffering van bijzondere gevoelens, betrekkelijk de meerdere of mindere uitge- breidheid van stem- en kiesregt. — Dit heeft, aanleiding gegeven, tot het schrijven ee- ner belangrijke brochure, getiteld: Ontwerp van regtstreeksche verkiezingen en zamen- stelling der Staten-General in Nederland door Mr T. M. Rozst van Limsure (1). One bestek gedoogt niet, den kundigen schrijver ‘ip zijn betoog over het gewigt van regtstreeksche verkängen, op den voet te volgen, en hetzelve breedvoe- rig te ontleden; hetwelk ook bij de algemeene over- tuiging van de noodzakelijkheid der regtstreeksche verkängen, wel niet noodig zijn zal. » Onze natie in- > zonderheid is te oud geworden, om bij voortduring » aan den leiband te loopen, zegt de schijver; zi) ge- » voelt zich sterk genoeg om zelve te gaan, wijs ge- » noeg om, wel onderrigt, den goeden weg te volgen, » Beproef nu eens aan het kind, wat het doet » als men » het, ontwikkeld van krachten, tegen wil en dank » aan den leiband wil houden, — het gaat liggen, of » breekt den band een van beiden; beproefd het.” Het ontwerp van den heer Roest van Limburg is geheel en al gegrond op het principe, » dat, in elken » staat, hoewel onder verschillende benamingen, en » met verschillende kracht, drie beginselen aanwezig » zijn: het monarchale, het aristocratische en het de- > aristocratische; dat dezelve in elke welingerigte staats- > ordening op eene wellige wijze behoore vertegen- » woordigd te zijn; huone onderlinge werking en te- ee ee (1) Te Arnhen, bij C. Ae Tuieme. 1839, » genwerking, zegt hij, alleen kan, bij voortduring, overheersching of verkwijning weren.”’ » In dien zin, zegt de heer Roest verder, wordt hier het navolgend ontwerp van regtstreeksche vere kiezingen en zamenstellingen der Staten-General voorgesteld, Regtstreeksche verkeyingen door al de tegenwoordig stemgeregtigden voor de stedelijke en gemeentelijke besturen, waarbij ieder ingezeten het meest dadelijke belang heeft; regtstreeksche verkeyingen voor de Tweede Kamer door al de tegenwoordig tot kiezers verkiesbaren, bij welke men meer algemeene kennis onderstelt, en wier getal beperkter zijn moet, wil men groote volksvergades ringen vermijden. Het kiesregt daarbij toegekend niet alleen aan geldelen Like middelen, maar ook aan verkregene kunde, door akademischen titel gewärter, Verkänzungen voor de Eerste Kamer aan al wat tot de factische aristocratie behoort. "Zo is aande drie beginsels invloed gegeven op het staatsbestuur, en middel om het wettig te doen gelden."  3 » de elf bevolkste steden des rijks (elke stad » 660, gekozen door den stedelijken räd... IL » de ridderschappen, (elke één) »« « » + IL — 49 wewevev vs Art we enz. » VIERDE AFDEELING, » VAN DE PROVINCIALE STATEN Art. 1. » De staten der provincien worden verkozen voor de helft door de steden en gemeenten der provincie, yoor de wederhelft door de grondeigenaren derzelve, die aan grondlasten opbrengen de som bij den hier- voor te maken rooster bepaald. Een derde derde derzelve valt jaarlijks uit.” wwe €© w Arr. 2. » De staten benoemen uit hun midden een kollegie van gedeputeerde staten. Art. 3, De commissar des konings of gouverneur der provincie presideret de vergadering der provincialen en gedanken staten; hij is geen lid derzelve en brengt gevolgelijk geene stem in derzelver besluiten of benoemingen uit. VIJFDE AFDEELING. VAN DE PLAATSELIJKE BESTURENs Art. 1. In elke stad of gemeente bestaat een raad. De leden van dien raad worden voor den tijd van 4 jären gekozen door de doctoren, alsmede door de ingezetenen der stad of gemeente, in de directe belastingen, het patent daaronder begrepen, opbren gende de som bij de plaatselijke reglementen bepaald.  "De wethouders en ase "sessoren worden voor 4, de burgemesser voor 2" jaren benoemd." Overigens geeft de heer Rozst, doelmatige middelen op, om te verhoeden, dat aan onbevoegde personen het stem en kiesregt worde toegekend, of bevoegden er van verstoken worden. Na een aandachtige en rijpe overwegging, is het utwerp van Mr. Roest van Limpure ons doelmatige on deszelfs invoering wenschelijk voorgekomen; wes- eevee te eelve wij gemeend hebben, aan hetzelve openlijk onze — | hthesie te moeten geven. VERTREK VAN DEN EERW. HEER LEDEL te tea NAAR CURACAO. De Kerw. Heer J. J. A. P. F. S. Lenet, Missio- naris Apostolicus, voor de Missie van Curacao bestemmende, is met het schip de Jonge Willem, in het midden ‘dezer’maand, naar zijn bestemming vertrokken; zoo als blijke uit eenen brief, door dien ver- nen Priester naar zijn domein. Voedt het volk op? Eene Homilie, voorgedragen in dé uistellens dienstelijken jongen Priester, wit zee, aan den Gode- dienstoriend gerigt (1), met een vaartwel! aan zijn betrekkingen en talrijke vrienden, in wier gebeden hij zich aanbeveelt, gelijk ook de belangen en behoefen der hoogstewigtige Missie dier oorden. — Er zijn brieven uit Samarang van den Kerw. Heer C. Rewnen, Missionaris in Oost-Indié, aangekomen, Zijn Kerw. is den 7 April te Batavia, en den 17 Me te Samarang aangekomen, alwaar hij door den Hoog Eerw., Heer  God. Een gebedenen enden onderrigtingsboek voor R. C. Christenen door F. Danur, R. C. Pastor te Sendenhors, vilt het Hoogduitsch vertaald door B. J. Gervinc, thans’ Aarts- Bay Ae van Holland en Zeeland en President ‘in het Bestellungen hierop geschieden bij de meeste Boek-handelaren. Bij van GULICK ex HERMANS Boekhandel, zal nog in den loop van het Jubeljaar 1839 worden uitgeven, een Eevwmonument, tot Halde an den Apostel der Neder/anden, den H. Wittr-Brorpus, Lithographisch in Kleur bewerkt, ter Steendrukkerij van H. J. Backer te Dordrecht, en behalven de Afbeelding des Heiligen in acht Medailions, de voorname trekken ijn leve orstele oO Cond groot folio ve papier, en begeleid door een fract gedrukte verklaring. Tot primo December dezes jaars staat de Inteekening bij de Uitgeverg en alle voorname Boekhandelaars in het Rijk open. Bij J. @. MEYER, Boekhandel te Arnhem is uitgegeven: ici Witteorpus, Heer van Elst. eworden, zond rn aarom? of: Wie R. C. Kerk te Hist, op het Patroonfeest van den Hi Werenrrinvus, den 27 Augustus 1839, door Sim Tueop. Messing, Pastor te Bemmel. — Kerkelijk Goedekeurd. OWE « Bij bevengenoemden is van denzelfden geestigen Schrijver ter perse: Mab Bag De H. Wriitiprorpus, Apostel van Nederland: Eeuwrede op diens elfde Eeuwfeest, $25) P 4 5 + inf a Door plaatsgebrek moeten wij de vermelbijdragen voor Schaffhausen, tot ons volgen ‘ », main had « iPyi a2, Bg! mW A « (I) Zie Godsdienstvriend XLII deel (December 1839.) Aan net Bureau van pE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B. N,o 28. Nommer 49. am 401 — 7 DECEMBER 1839. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST-, STAAT, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit gesegd had,hebbende Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat zi éen xin En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun gelyk wy.eeeee de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hii:.. +... de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hii:.. +... woord in my gelooven sullen: opdat zy allen één sun, gelyk Gy, Vader, in my en ik in U: dat sy ook in ons mogen ¢én syn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gezonden hebt. En ik heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zi touden één zijn, gelyk wij ook één syn. Ik in hen en Gy in my, opdat xj volkomenlyk één sijn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden hebt. + . Joann. XVII. Op dit blad 't welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd , kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid ; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave ; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie- wen sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgi¢ kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. DE TARWE EN HET ONKRUID. (Ingezonden), Laat beiden — tarwe en onkruid — op wassen tot den tijd des oogstes. . . Marru. XIII: 380. D. Heer duldt alzoo in zijn rijk of op zijn rijk of op zijn rijk onkruid: deze goddelijke toe-lating, is noch eene goedkeuring des onkruids, noch eene onreguardigheid jegens het goede graan, maar behoort meer tot die goddelijke besluiten, waardoor vele wijzen tot dwazen geworden zijn, en welke de verlichtste en beste van dit rijk liever met ootmoed anbidden, dan met gevaar hunner zielen pogen te doorgrondens Want het geldt hier niets minder dan den Jaatsten grond aan te wijzen, waaraan wel de eeu-wige wijsheid en goedheid het kwaad eene plaats in de wereldorde hebben ingeruimd??? De onderzoeker der natur, vindt lieht en duister-nis, rein en onrein, glad en ruw, hoog en laag, regt en koud, zwaar en ligt, zoet en zuur, sterk en zwak, warm en koud, eenvoudig en zamengesteld, aantrek-kende — terugstootende, middelpuntschuwende — naar het middelpunt — strevende kracht, gezondheid en ziekte, leven en dood nevens elkander, de schoonhe Idealer vindt schoon en hältigkeit; de geschiedenen schrijver oud en nieuw; de gewinzeit heeft voor deel en schade, winst en verlies voor oogen; de bespiegende vindt nevens de waarheid dwaling; de zeindesser nevens heiligheid zonde, nevens liefde haat, nevens vrijheid slavernij, nevens vrede oorlog, nevens vrede oorlog, nevens vrede droefheid en. En deze tegenstellingen, staan dan weder eens scherp tegen elkander over, doordringen dan weder eens elkander, en verliezen zich dan weder eens dermate in elkane der, dat de uitersten te zamen treffen, gelijk en ogelijk in elkander vioeijen; kortom een onverklaarb dualisme doordringt al het eindig zijn, al het ein leven, denken en gevoelen, Het oneindige slechts vrij van deze tweespalt, is rein goed, is slechtk. Oneindige voortbragt, in den beginne goed. Ja goed NOP was het, zoo gelooven wij met een kinderlijk geloof, en stellen aldus zonder Dit verder te willen ontwik - M2 a kelen ter neder; zoo was dan het goede voor het kwade, de waarheid voor de dwaling, de liefde voor den haat, Curistus voor den anti-Christ, de ware Apostelen voor dwaalleeraren en verleiders daar. Zoo zijn dan waarheid, heiligheid, liefde, wrengde in God, Gods zaad en plantsoen, terwijl het tegenovergestel-. Wat volgt hieruit? Hieruit volgt voor allen, tot welke belijdenis wij ook behoore, dat ook wij het kwaad, dat wij daar- voor houden, dulden moeten tot den oogst, wanneer de Heer zijne knechten zenden zal, om het onkruid van de tarwe af te zonderen. Deze verdraagzaamheid, de oors- pronkelijke dochter der Christeijke liefde, is geene onverschilligheid in zaken van geloof en zeden, zij belet ons niet het kwaad als zoodanig af te keuren daar- tegen op onze hoede te zijn, op onze overtuiging, op onze grondregelen te blijven staan, maar zij verbiedt ons voor den tijd uit te roeijen, liefdeloos te regten, te veroordeelen en te vervolgen. Daarom zou men strikt genomen, de staatkundige verdraagzaamheid, waarop de verlichting als op het werk harer handen zoo zeer pocht, niet noodig hebben: indien alle men- schen deze goddelijke verdraagzaamheid zich ten yoor- beelde namen en in alle voorkomende gevallen, met naauwgezette trouw onderhouden wilder. De. wijsbe- geerte en Staatkunde hebben niets, wat het Christendom niet beter heeft. — Ja de Catholijkke Kerk moet bij alle lastering, schimp en hoon en flaauwe kost, welke zij, sints haar ontstaan, van wijsbegeerte, van ståtke en van Onroomschen heeft moeten ondervinden en-epeten, niets anders: in het oog houden dan de stipte onderhouding dezer bijbelsche. verdraagzaamheid, en zij heeft meer gewonnen, dan derzelver vijanden daarbij winnen konden. Dit is het punt, vanwaar de helderdenkende vijand van het Catholicis-mus begint bang te worden, want de waarheid dulden is even zoo veel, als de dwaling verdelgen, em de dwaling houdt het op te zijn, naarmate zij de waarheid daldt. Daarom kan men vrij de schrandere bollen den waan gunnen, alsware de verdraagzaamheid ten opzigte der andersdenkenden eene vrucht der. wijsbegeerte: want esne wijsbegeerte, welke de verdraagzaamheid, eene staatkunde, welke deze Verdraagzaamheid handhaft, wordt juist daardoor, ofschoon zij het niet bekennen willen, eine Catholijke wijsbegeerte, eine Catholijke staatkuode, Zie hier het bewijs er van. Tot de eigenschappen der Catholik Kerk, behoorten ein gelöst en liefen. Wie als het Catholik gelöst verdraigt, bewijst daardoor, dat hij in het element der Catholik liefen is, of schoon hij nog niet op den grondslag der Catholik en Apostolische waarheid staat en wandelt. Dan de liefde behoort mede tot de wonderkrachten van het Evangelisch zur- deeg, *t welk langzamerhand de geheele massa meels doorzuurt, en deze kracht zal gewis niet zonder wer- king blijven, hoe zeer het meel zich ook hier tegen verzet. Daarom kan het Catholicismus getroost in de toekomst zien, zoo lang deze verdraagzaamheid door de rede geboden en door de staatkunde gehandhaafd wordt, wijl' het hieran als eenen bondgenoot heeft, die de gisting des hemelsehen zurdeegs ongehinderd helpt voortrijzen., waardoor tevens de terugkeer der van de waarheid afgewekenen niet slechts 1 Vem alle wordt, maar werkelijk reeds tot stand komt, Van anderen kant is het Protestantismus, ’t welk ook niet tegen de duldende Liefde protesteert, slechts een half en een bij uitstek ongevoegelijk, ongerijmd Protestan-"tismus, wijl het juist door het dulden der andere gedindten de kiem zijner eigene ontbinding in zich draagt; want deze gisting der duldende liefde zal on- gemerkt tot het meel der dwaling voortrijzen, en dit zal aan de goddelijke kracht niet kunnen wederstaan. De schubben zullen van de oogen vallen en het onkruid zal verdorren, en in deszelfs plaats het mostaardzaad der waarheid opchieten, en met zijne kracht hersehen reinigen en ingewanden versterken. Zoo heeft de Eeuwige, paardien Hij den mensch rede schonk, ook de kiem van het Catholicismus en het geneesmiddel tegen de dwaling in hem gelegd, en dit is buiten kijf en van het stille geheimen der Godheid, welke me- de de voortduring en uitbreiding van het Catholijk beginsel waarborgen, Gelijk de zaken thans staan, daar GamaxreL’s wijsheid,; aan de hoven en onder de groten meer aanzien begint te krijgen, hebben de vers dwaelde schap En slechts ordreuse herders en zout noodig, om naae dem schaapsstal terug te kee. ren. Daarna is uit een hooger oogpunt (en het oogpunt der gelijkenis van het onkruid onder de tarwe is het hoogste, wijl ’t het oogpunt Gods is) geen grond voorhanden, om aan de voortduring + Wat meer is aan den heerlijken voortgang van de Catholijke Kerk of van het. zigtbare rijk Gods op aarde te. twijfelen, hooseer zich ook het onkruid op het gebied van. I ees Paeee ie e Oa ae 42 (1) Hoogstmerkwaardig is in dit opzigt; wat de Berw. Heer Spencer Ons in zijnen jongsten f schrijft: »... Ik heb kant van » welfs. reeds npese rkelijke kennisgevingen. van dG » verscheidene Protestanten ontva pis ie, reg » mij of aan andere Catholijken zijn gezo iden ge » 2), hoewel tegen onzen Godsdienst zijn gezo iden ge » 2), hoewel tegen onzen Godsdienst zijn gezogen.” — 403 — dienst vertoonen, en hoe nijdig en vijandig ook het booze principe tegen het goede in het godsdienstig le- ven der volken optreden moge. Waarheid en liefde zijn nooit sterker, dan wanneer 2ij zich, van al het toe- vallige beroofd, op zich zelven verlaten moeten. Zelfs het onkruid op den akker Gods, zelfs de giekte in den schaapstal, moet ons niet beangstigen. Hebben wij geen zout, geen licht? Hebben wij niet een waakzamen Herder en Deurbehoeder, hebben wij gee- pen rijken schat aan schuts- en geteesmiddelen? Men heeft Zeer kleingeestig en bekrompen, Gods langmoedigheid veroordeeld, en veel fe kleingeloovig over de herstellingskracht der Kerk gedacht, toen men in de dagen van schijnbare duisternis en ver om zich heengrijpend zedenbederf, de bruid van Christus tot eene Babylonische h... verlaagde en de rots van Perrus zoo gehavend en zwak beschouwde, dat de | stad Gods weldra noodzakelijk instorten moest: die Profeten waren wel niet de regte Sionswachters, an- ders zouden zij ziel zelven op de borst geslagen, en zich ernstig afgevraagd hebben, of zij dan werkelijk bijbelsche tarwe, en niet welligt bijbelsch onkruid waren? — Zij zouden eerst den balk in het oog van Jesus bruid hadden willen trekken; zij zouden voor de eigene wolfshuid geschrikt heben, eer zij de ziekte der schapen hadden willen gene- zen! met een woord, zij zouden niet het onkruid met de tarwe uitgerukt hebben, om den akker Gods met giftbloemen en ander in het onkruid met giftbloemen en ander den Tug — met predestinatieleer — met verdoeming voor en nog den val, en nog veelmeer te bezaaijen. Indien zij goed zout en zuver licht bezaten, hadden zij hiermede, zoo ver het reikte, denongezouten omtrek moeten zouten, en de duisternis in de nabuurschap moeten verlichten, maar niet den wijnberg moeten verbranden om de distelen uitteroei-jen. Zij zouden niet van achter in den schaapstal ingebroken zijn, om hun zout te brengen en de ziekte te hezen, niet de schapen geslagt, gestolen en in den strik gelokt hebben, om ze den huurlingen te ontne- men en op beter weide te brengen; zij zonden den verloren penning niet buiten het huis, maar in het fuis gezocht, en de rots, indien zij haar voor wankelend hielden, liever onderschraagd en versterkt heb- ben, in plaats van tegen dezelve storm te loopen, | waardoor alzoo de bouwlieden in de stad Gods, in plaats van rustig voort te bouwen en het pomperium (1) te vergrooten, genoodzaakt werden hunne beste krachten ter verdediging der buitenwerken aan te wenden. On- kruid blijft onkruid, het moge in of buiten de Kerk wassen, maar het sondig schepsel moest niet regten ~en Gods langmoedigheid niet vooruitloopen of de wijs- heid der Voorzienigheid niet leermeesteren willen, wijl niemand voor zich zelve instaan kan, of hij tarwe  op heiligheid en loutering der zeden Berekend is, welke zoo vele Heiligen in haren schönen, millioenen zondaren teregt bragt, eene dusdanige Kerk te willen leermeesteren omtrent hare tucht, is eene ware dolzinnigheid en zoude ongeloof- lijk schijnen, indien de daadzaken er van niet voor ons lagen. Geest (Rom. V: 5.); begeippen, begegen, vormen geene liefde, de H. Geest stort ze in het hart, dan dit hoogste is zelden, dikwijlder het spinneweb van Kant. Bij hunne zedeleer te vinden, bij de Catholijken zoo niet. Godsvereering? Zij wordt zoo geestelijk, dat zij geen geest meer heeft en GéruE doet dichten, o hadden wij een offer met de Catholijken, Sacramenten met hen, hiermede wil ik niet zeggen, dat de EKere- dienst der Catholijken in alle opzigten volmaakt is, dan dit raakt slechts het toevallige, het wezen- lijke is daar, en die geen Lurner is, want die man was te driftig om te verbeteren, hij nam de tarwe ook meé, zal met het oog op de besluiten van het concilie van Trente, dit toevallige wel weten te wij-. Zigen; het ruwe bei wel wat schaven. Treffend ins tusschen, ja niets treffender is er te vinden, dan de Eredenst des Catholijken — Curistus is daar!!! En waar wordt meer zelfverloochening, 200 dringend door Curistts gevorderd; waar meer vasten, onthou- ding om Jesus te volgen, dat is handelen naar de les- sen van Thomas van Kempen gevonden, getuigt eens gi) Lurner van liefde enz., ja maar eindelijk worden meer Heiligen vereerd, vooral met op hun voorbeeld te wijzen en minder kniegen gebogen voor menschen! Martinus van Gnesen en Posen, Cuemens AuGust van Keulen enz,, weten van geen knielen voor men- schen, al waren het ook koningen, zij' eeren den ko- ning, zij' eeren den ko- ning, zij' eeren den ko- ning, zij' heeft de Kerk dit onkruid niet gezaaid, maar het komt van den vijand, van de kwade leeringen der Oncatholij Indien echter in weerwil van dit streven naar hei- ligheid in de Catholijke Kerk, in weerwil van het groot getal ascetische middelen, veel onkruid nevens de tarwe te voorschijn komt, zoo heeft de Kerk dit onkruid niet gezaaid, maar het komt van den vijand, van de kwade leeringen der Oncatholij Endlich echter in weerwil van dit streven naar hei- ligheid in de Catholijke Kerk, in weerwil van het groot getal ascetische middelen, veel onkruid nevens de tarwe te voorschijn komt, zoo heeft de Kerk dit onkruid niet gezaaid, maar het komt van den vijand, van de kwade leeringen der Oncatholij Endlich echter in weerwil van dit streven naar hei- Könnte, welche Catholijken nach den, door eenen te gemeinen, omgang, door te veel vertrouwen op eigene kunde, door de zucht om te vileijen, van de kwade voorbeelden en onwilligheid, van zich naar goddelijke en kerkelijke wetten te schik- ken, van de menschelijke onvolmaaktheid en. traag- heid, welke de heilmiddelen der genade ongebruikt laat. Dit wist de Heer, toen Hij zijn zijn zigtbaar rijk op aarde, de strijdende Kerk stichtte en daarom be- val Hij het onkruid te laten tot den oogst, gaf echter de magt om zonden te vergeven aan de Apostelen, aan dezelfde Apostelen, waarvan een Hem verloochend had, een ander zijne Opstanding- niet gelooven wilde, voor en aleer hij zijne hand in de zijde des Heeren gelegd had; wederom anderen, vuur van den Hemel verlangden, om het ongeloof te straffen, waarvan de meesten zelfs de vlugt namen, toen hun Meester gebonden naar het geregt gele id werd. Waar- toe deze magt om zonden te vergeven, indien de ware Kerk vrij van alle onkruid zijn moest. Naar dezen goddelijken voorzigtigheidsregel, moet alzoo de Catholijke Kerkregering beoordeed worden, indien men hierover naar behoore oordeelen wil, en dan zal het blijken, in hoeverre het Apostolisch ambt: in zijn bestuur der Kerk aan den geest van haren Stichter is getrouw gebleven en blijken dan ook tevens zal het, wat den naam van onbezonnenheid verdient. — Zouten en lichten, in den wijnberg arbeiden, hemelsche tarwe zaaijjen en waken, dat er geen onkruid gezaaid wordt, de kudde op de weide leiden en hoeden en beschermen, tegen wolven en dieven, de ziekte der schapen genezen, het Evangelisch zurdege onder het meel mengen, dit is Apostolisch werk. Het on- kruid als zoodanig erkennen, is Apostolische wijs-. heid, het onkruid voor den tijd des oogstes uitroeijen is onbezonnenhéid, en deze heeft meer geschaadt dan voordeel gedaan, wij behold, I haar Evangelische voorzigtigheid entbrak; hij werpe den Catholijk de brandstapels, de Godsdienst- en ketteroorlogen, de Bartholomeusnachten voor: ij sproten niet voort uit de Kerk; dit echter kan slechts de bedaarde en onpartij- dige navorscher uit de geschiedenis beoordeelen, niet a - Catholijk | de hartstogtelijkke niet de oppervlakkige. — Hadt gij u niet van deze Kerk afgerukt, het zou voor u niet yerborgen zijn. Nu echter zal het u niet yerborgen zijn. Nu echter zal het u niet yerborgen zijn. Daarom ziet toe — gij, die u in het bezit van ge- schiedkundige waarheid waarheid opvangen kunt. Daarom ziet toe — gij, die u in het bezit van ge- schiedkundige waarheid overdrie der waarheid opvangen kunt. Daarom ziet toe — gij, die u in het bezit van ge- schiedkundige waarheid overdrie der waarheid overdrie der waarheid overdrie der waarheid opvangen kunt. Honderdjarige leugens geregt houden zal, niet te laat en te kort komt. Want deze naakte geschied- kundige waarheid, behoort mede tot de huisgenooten van Jesus bruid, en zij is den valschea tooi moede, (men heeft haar. te veel opgepronkt), welke men haar heeft aangetrokken, wijl men haren eenvoudigen blik niet verdragen kon. Nu moogt gij wel voortgaan op den grondslag door den Heer en de Apostelen gelegd, hout, hooi en stroo te boawen, terwijl anderen met goud, zilver en kostbare steenen daaraan metselen en timmeren, dan weet, dat een ieders werk zal openbaar worden, het vuur zal het beproeven (I Cor. Ill. 12, 13). — Uit een Cathoe lijk oogpunt behooren tot onkruid alle ontijdige here vormingen, welke juist, omdat zij niet van het regt- matig gezag uitgingen, de tarwe met het enkruid nite trokken, of zelfs het onkraid staan. lieten en de tarwe we wegnamen; alle tucht tot volmaking des gelöds, alle leeringen en bespiegelingen, welke den bouw Gods, der tarwe des Heeren den grond betwistten; verder alle. inrigtingen, alle boeken, al het doen,. spreken, denken, hetzij in het geheim, hetzij in het. openbaar, dat aan het zaad en den wasdom der Evane gelische tarwe hinderlijk is; de Gatholijke Kerk echter gal steeds gedachtig zijn aan de woorden van ha= | ren Stichter, laat beiden met elkander opw Assen tot den tijd des oogstes enz. ue a 4 : ii J, V. Vv. r4?! C. Priester. : nl : iy sad rita ivi 4 MO ae sp ee po vgn ea a | aes DE ENGELSCHE ZENDELINGEN IN. NIEUWSZEEBLAND, Berigten, v. Londen. der bijzonderheden, mede, betrekkelijk de Catholijke Missie in WView-Zeeland en de moeijelijkheden welke Monseigneur PompaLigrs ant £ } ahi is e 0 Saas — 405 — Bisschop van Maroni, (Apostolischen Vikaris voor de Zuidzee-Hilanden), ondervonden heeft: In Nieuw-Zeeland aangekomen zijnde, ontscheepte Monseigneur DE PompaLIER, aan de rivier van Kogiang en genoot de eerste gastvrijheid bij eenen Catho- ken Ierlander, De aankomst van den Bisschop werd weldra in het geheele distrikt van Kogiang en aan de baai der eilanden bekend, alwaar de Engelsche predikanten hunne residentie hadden gevestigd, op eenen Plakatien genaamd, Die tijding bragt de re- yerend-ministers, die eenen Franschman, eenen Catholijken Priester, niet vreedzaam konden onthalen, in beweging, Zij besloten om er, zich,, het koste wat het wilde, van te ontdoen. De laster was het eerste middel, Wärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvärvär Ressekten bedreigenden dier woedende bende verschritt, ging de brave er hen te gemoet, en vroeg aan de Wilden, wat de reden was van het geruchtmakende bezoek, betwelk zij aan zijne woning deden? Zij sloegen gee-nerlei: acht op de woorden van den Ter en maakten zich gereed, tot het begaan van alle mogelijke. De aanlagen der Engelsche zendelingen bragten een tegenovergesteld gevolg te weeg van hetgeen zij gewacht hatten, Ok vermeerderde hunne woede door de schande der mislukking van hun doel, Zij poogden nogmaals de Wilden op te ruijen tegen den Catholijken Bisschop, Maar ditmaal vonden zij geen gehoor; de Wilden weigerden iets te doen, Toen wendden de predikanten zich naar eenen anderen kant, zij sloegen hunne oogen op de Ieren, bij wien zij Monseigneur DE PoMPALLIER voordroegen als eenen Fransche yerspieder, die gezonden was, om het land te bestudeeren, en er eenen Fransche emigratie in te voeren, die door een twintigtal schepen werd aangebragt. Gij zijt de dupes, zeiden zij tot de Teren, van den Bisschoppelijken titel, dien deze man aanneemt; gij zjt verraders, als gij ons aan de Franschen wilt overleveren; maar gij zult de eerste slagtoffers zijn; gij zult de eersten zijn, die beroofd. Worden, —Wat hebt gij met Fransche Priesters te doen? Hebt gij te Sidney niet eenen Bisschop? Vraagt yan hem Priesters; hij zal ze u zenden; doet hem zelfs weten, dat die intrigant hier is, en gij zu zelfs weten, dat die intrigant hier is, en gij zu zelf de waarheid bevestigt, van hetgeen wij u zeggen, En uw Fransche Bis- schop, niet den cenen of anderen ellendigen, geluk zoeker is,” pape ay iin vomblel. Die nieuwe Jeugen slaagde er in, om eene yer-deeldheid tusschen de Ieren te bewerken; een geldeelte werd den Heer pg Pompatuigr vijandig; hetander gedeelte bleef hem getrouw,. De räd der Engelsche zendelingen werd gevolgd, men schreef aan Monseigneur Pwatpine, Bisschop van Sidney. Die een zijner Priesters naar den Heer på Pompatier zond, om hem al, het crediet te verzekeren, het vielen hij tot zijn werk behoefde, Thans Jaat men hem, volkomen met rust en de yruchten welke zijn pogingen yvoort-brengen, vervallen zijn hart met troost. De Indianen toonen zich gewillig op zijn stem en gretig om. het woord; Gods te hooren, 6 0. 2h) alo atulate broasa De enkele vergelijking van de. zeden, en leefwijze der Catholijke Priesters, met het gedrag der Engelsche zendelingen, trekt al den eerbied der Indianen tot de erseigemelden, Tot hiertoe hadden zijn de Europeanen slechts van den ongunstigsten kant gekend. Allen, die zich tot dusverre onder hen hadden gevestigd, waren het uitschot der Europesche maatschappij, lieden zonnder bestan, Engelsche gelukzeckers, Amerikaansche deserteurs en anderen, zoo als misdidigers uit Port-Jakson ovtsnapt; de zendelingen zelven, die men zijn arme  en de begeerlyjkheid, die hen de bef van Geneve doet aannemen, om in ver gelegene streken, in de soldij van het Engelsch zendeling-genootschap te gaan leven. — Welverre van de beschaving der volken, in welter midden men ze zendt iets toe te brengen, houden zij zich enkel met de zorg hunner fortum bezig. Gelukkig de landen aan welke zij geene lessen van onzedelijkheid komen geven! In dat opzigt is Wieuw-Zeeland niet gelukkig geweest, alle zeevarenden, die sedert eenige jaren de Hilanden-baai hebben bezocht, schetsen het jammerlijkste taferee], van de onzedelijk-heid der bevolkingen dier streken, Die zedeloosheid is zoodanig, dat, in de vijftien laatste jaren, de bevolking tot de helft verminderd is. Welnu! De Engel-sche zendelingen leven, te midden dier verdorvenheid met eene revoltante onverschilligheid, Welverre van haar tegen te houden, schijnen zij integendeel, te arbeiden om dezelve te onderhouden en te vermeerderen, Ongetwijfeld vordert het belang van hun fortuin vulks, Sedert twintig jaren, dat die eerzuchtigen, zich in dat ongelukkig land hebben neérgestagen, hebben zij ongeveer een millioen morgen lands verkregen, die de beste en bestelegene zijn, voor den prijs van kleinigheden, zoo als: slechte wollen dekens, bijlen, messen, wier geheele waarde niet meer dan 10,000 Franken bedragen zou. Het gerucht eener colonisatie heft den prijs van een morgen land, reeds tot 25 Franken doen stijgen; zoodat de aankomst van colonisten, eene waarde van 25 millioenen Franken, in handen dier heeren realiseeren zal, wier hardvochtig en egoistisch karakter zelfs ergerlijk is voor de planters der Engelsche woekeraars, hunne landgenooten en protestanten gelijk zij, ' Liedaat, hoe de Engelschen aan de beschaving arbeiden, Weldra zullen alle landerijen der beide Hilden van Wieuw-Zeeland, in de handen der Engel- schen’ zijn en de afgezette inboorlingen, zullen terag- gedteven worden naar een hoekje, dat te beperkt is, om er te kunnen bestaan, Gedwongen om de plaats, naar welke zij-verdreven zijn, te yerlaten, zullem die ongelukkigen daardoor een voorwendsel geven tot de moord-tooneelen, die men hun voorbereidt. En dat men dit ‘niet als”eene overdrijving beschouwe, Die voorspelling zal van punt tot punt verwezenlijkt wor- den. Hervan leyert ons de nieuwe heuchelijke tijding, dat, terwijl in Zonkin in Cochinchina het H. Catholijke geloof hard bedreigd en vervoled wordt, hetzelve in Mieuw-Zeeland, zich hoe langer zoo meer vitreidt en zulke vorderingen maakt, dat elk geloovig harte, daardoor in, zoete verrukking geraken moet, re Naauwelijks zija er drie maanden verloopen, schrijft de Apostolische Vicaris van dat gewest (Monseigneug pe Pompatier) sedert dat wij de landtaal van deze inwooners kennen, en reeds zijn 44 menschen, voor het meerderdeel hoofden van stammen met vrouw en kin-deren, nadat zij het noodige onderrigt in onzen heiligen Godsdienst ontvangen hadden, door het heilige was ter des Doopsels herboren geworden. Vijf en dertig of veertig mijlen van mijlen residentie te Kogiang, zijn vele andere volksstammen, die met grooten ijyer om hetzelfde gelak smeeken. De uitstekendste en vermogendste vrouw van Nieuw-Zeeland, heeft zich ten voordeele van het Catholijk Gelöver verklaard. De kleine protestanten, maakt daar niet alleen geene proselijten, maar verliest diegenen nog welke zij geben, nog kortelings heeft een geheele volksstam, die haar vroeger aankleefde, de ketterij augezwo-en en is den eenigen waren schaapstal ingegaan. Andere stammen zijn te Xogiang, op de eilanden van Baja te Kai Para en te Nungo Nui, insgelijks tot het aannemen van het Catholijk gelöö bereid en zij zullen, zoodra het mi mogelijk wezen zal, hen een missionaris te zenden, het Doopsel ontvangen, Het aantal dergenen, die met vurig verlangen op het helig Doopsel wachten, beloopt, reeds van zes tot zeven duizend. Dezelfde Apostolische Vicaris, zegt verder dat zich in die gewesten in grooten getale heterodoxe predikanten bevinden, aan welke het in geen opzigt aan tijde-ljke middelen ontbreekt tot de uitbreiding van het wangelöö, terwijl hij en zijne missionarissen zoo wei-nig in aantal en zoo -arm en behoeftig a. An aardsche middelen zijn, dat zij niet weten hoe zij aan de mid-delen tot het oprigten van slechts eene enkele houten Kerk zullen komen; doch dat ten spijt van dit alles, de heilige Catholijke religiezich op eene snélle en bewondering, als men bedenkt, dat de Catholijke Godsdienst voortijdelijk gewin niet alleen niets aanlokkends heeft, maar in tegendeel hare nieuwe aan-hangers aan vervolgingen, martelingen en pijnen bloot-stelt. 