Afschaffing der slavernij in de Nederlandsche West-Indische kolonien, uit officiële bronnen zamengesteld microform
Sypesteyn, C. A. (Cornelis Ascanius), Jonkheer van, 1823-1892
AFSCHAFFING DER SLAVERNIJ IN DE i\EDERLAftl)SGHE WES I I MM Si II F KOLOMEN, UlT OFFICIELE BRONNEN ZAMENGESTELD DOOR Jmt. C. A. van SYPESTEYN. Referendarii bij liet Departement van Kolonien. OVERGEDRUKT UIT HET BIJBLAD VAN DE ECONOMIST 1866. KE WOlQ Digitized by Google AFSCHAFFING DER SLAVERNIJ IN DE NEDERLANDSCHE WEST-INOISCHE KOLONIEN, CIT OFFICIE BRONNEN ZAMENGE8TELD DOOB Jhb. C. A. van SYPESTEYN, Keferendaris bij het Departement van Kolonien. Het was an Engeland voorbehouden om, zowel in het tegengaan en het afschaffen van den slavenhandel, als in het opfering van de slavenhandel, met opoffering van de aan de Britsche natie zoo eigene energie, an de overige volkcn van Europa het voorbeeld te geven. Reeds bij het tractaat van 13 Aug. 1814, had Ncderland zich, op aandrang van Engeland, (*) verbonden om den slavenhandel met alle beschikbare middelen te keeren, doch, toen de daartoe aangewende pogingen bleken niet afdoende te zijn, raoest naar andere middelen worden omgezien. Daarop werd toen den 4 n Mei 1818 te 's Gra- venhage tusschen Nederland en Groot-Brittannie gesloten een trac- taat tot wering van den slavenhandel, waarbij zware straffen tegen de overtreders bedreigd werden en tevens een gemengd geregtshof, tot het uitspreken van die straffen werd ingesteld. (f) Dit middel bleek afdoende te zijn en van dat oogenblik kan men den slavenhandel op de West-Indische koionien — althana voor zoo ver Nederland daarin was betrokken en welligt met eene enkele uitzondering in do eerste jaren na 1818 — feitelijk als geheel afgeschaft beschouwen. (§) Omstreeks dezen tijd begonnen zich van alle zijden, doch het meest in Engeland, stemmen te verheffen, om met kracht aan te (*) In de merkwaardige zitting van het Engekche Parlement van 25 Maart 1807 was, vooral door toedoen van den beroemden Pitt, in begintel aongenomen, dat slaveohandt-1 nls eene raisdaad, op zware straffen moest worden verboden. (+) bit geiegtshof Lestaat nog en heeft zitting te Sicrra-Lcone op Atoka's West- kust. Nederland betaalt daariu zyn aandeel, doch er is Ibans geen JJederlandsch regter meer daarin gesield. ($) Eene zeer bclangrijke en nitvoerige beschrijving dezer aangelegenheid wordt aangetroffea in het l e rapport der btaats-cowmistie voor de etnaucipatie, I, bl. 11—16, 1 Digitized by Google 2 dringen op het afschaffen der slavernij en reeds met 1 Augustus 1834 werdeu alle slaven in de Britsche West-Indische kolouien vrij verklaard, onder voorbehoud van een leerlingschap van 6 jaren voor plantage- en van 4 jaren voor particuliere slaven. Den lo Augustus 1838 volgende daarop eene geheele en onvoorwaar-delijke emancipatie van alle slaven in de Engelsche volksplantingen. Iutusschen begon de publieke opinie zich ook in Nederland hoe langer hoe meer te doen hoore ten gunste van eene verbetering van het lot der slaven in ooze kolonien, en toeu ook Frankrijk in 1848 het door Engeland gegeven voorbeeld had gevolgd, werd er luider en luider op aangedrongen, dai ook de Nederlandsche grond geen slaven meer zou drageu. Waren in die tijdeu ouze fiuautiele omstandigheden zoo bloeijend geweest, dat de Kegering een offer als tot eene eerlijke oplossing van dit moeijelijke werd geeischt, had kunnen verantwoorden, dan zou zeker toen reeds een einde aan de zaak ge-niaakt zijn. De toestand onzer geldniiddelen liet dit echter niet toe, en het is opmerkelijk, dat die overtuiging toen zoodanig bij de natie was gevestigd, dat de menigvuldige plannen van emancipatie in uie dagen, hetzij aan de Kegering iugediend, hetzij in drk verschenen (*) nagenoeg alien uitgingen van het beginsel, dat de emancipatie voor de fiegering zoo niet geheel, dan toch grotendeels kosteloos behoorde te zijn. Geen dezer plannen had euig direct gevolg, dochzij droegen er niettemin veel toe bij om de aandacht der natie op deze aangelegenheid te vestigen en om belangstelling op te wekken in de zoo weinig bekende West Iudische Kolonien en in het lot van huune vrije en niet vrije bewoners. Voorai de laatsten, de slaven, vonden krachtige verdedigers en de algeraeene belaugstelling in hun lot werd van dien tijd of door een aantal geschriften opgewekt en levendig gehouden. De eerste stap door de R?gering in het openbaar op het zoo moeijelijke terrein der emancipatie questie godaan, viel niet ge-lukkig ult. Bij Königke boodschap van 17 December 1851 werd namelijk (*) Onder de roornaamsten van die geschriften noetnen wg hier »lechU: Emnucipalie door centrallatie. (W. H. Lans) 1844. Opmerkiogen omtrent deo Afrikaanacheo slaven haodel en de emancipatie tat. (0. S. de Veer) 1818, welk laaUte beluagrijk geschrifc oader eenigzios gewijtigden vorm en in het Fransch reeds was oitgegeren in bet tydachtift 1$ Moniteur det Indu. Digitized by Google 8 aan de Tweede Kamer der Staten-General ingediend een wets- ontwerp op het beleid der Regering in de West Iudische kolonien, waarvan het 92 e artikel de bepaling inhield, dat kinderen, uit slavinnen, na de afkondiging der wet geboren, vrij zouden zijn. (*) Van alle zijden, zoowel in Nederlund als uit de kolonien, werden tegen het daarbij aangenomen beginsel — vrijverklaring van de slavenkinderen, zonder schadevergoeding aan de eigenaren — ge- wigtige bezwaren aangevoerd en de nagenoeg algemeene afkeuring welke daaraan §§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§§ Zuwel in als buiten de Kamer ten deel viel, deed de Regering afzien van deze wijze van emancipatie. Toen dan ook bij Kon. boodschap van 16 November 1855 een nieuw ontwerp Regerings reglement voor de West Indische kolo-nien aan de 2" Kainer der Staten General werd aangeboden, bevatte dit niet meer de gewraakte bepaling. Bij art. 106 daarvan was slechts in algemeinen zin bepaald: (f) „dat de slavcrnij op een nader te bepalen tijdatip zou worden afgeschaft op de wijze bij „de wet te bepalen." Ook dit wets ontwerp bleef onafgedaan en ook daarop werd geen voorloopig verslag uitgebragt. Inmiddels was, op voordragt van den Minister van kolonien (de heer Pahud), bij Kon. besluit van 29 November 1853 n° 66, eene Staatscommissie benoemd, (§) aan welke was opgedragen, te oderzooken welke maatregelen door de Regering ten aanzien der slaveubevolking in de kolonien van het Rijk zouden behoore te worden genomen, met opdragt om ter zake de noodige voorstellen te doen. Toen dit ontwerp in de sitting 1851/52 onnfgedaan bleef, werd het by Kon. boodsch. van 7 October 1852 no^maals en niigenoetr onveraoderd ingediend. Ook op dat ontwerp werd geen voorloopig venlag uitgebrngt. Eene gelijkluideode bepaling was ook opgtnomen in art 115 van het toen reeds tot wet verheren RegeringS'regleojent voor Need Indie. (Wet van 2 Sept. 1854. St.-bl. No. 129.) De commisjie bestond, na het overlijden van den vice-ndmiraal Rijk en na het vrijwillig terugtredeu van Mr. G. Groen van Prin*tcrer, a t de hecren J. C. Baud, vooriitter, J. Heemskerk Qta., R. F. Baron van KaJers, R. H. E. Ster, Mr. P. Kiers Sroeding, Mr. A. A. Brugmans, G. C. Bosch Reit en Jhr. Mr. H. G. C. L. Janssens, secreturia. (**) Ofschooa de slavenbevolking in N. I, ook eigenlijk een onderwerp van de beinot-jingen der commissie uitraaakte, het-ft xij zich daarmedc niet beziggchouden, toen de emancipatie der sloven in N. I. in begins! was aangenomen by art. 115 der bovengenoemde wet van 2 Sept. 1854, (St.-bl. N«. 129.) Onbeschrijfelijk groot was de sensatie wclke de tijding van de benoeming der commissie in de West-indische kolonien, vooral in Suriname, maakte. Nu kon het toch niet lang meer duren, — zoo dacht eigenaar en slaaf daar algemeen — of de zoo lang verwachte, door welen gehoopte, door andereo gevresde emancipatie zou plaats hebbeit Met hoog gespannen verwachting werd naar de voorstellen der commissie uitgezien en toch moest en door eigenaar, en door slaaf nog geruimen tijd geduld worden uitgeoefend. Er moest, alvorens de corauiissie haar eigenlijk werk kon beginnen, antwoord komen op de door haar aan de koloniale besturen gevraagde inlichtingen, en erst in het Last van het jaar 1854 kwam de commissie in het bezit van het voor haar omnesbare gegevens. Het eerste rapport der Staatscommissie, waarin zij de meestbe-langrijke West-Indische kolonie, Suriname, behandelte, werd onder dagteekening van 16 Augustus 1855 den Koning aan Z. M. werd ingediend. De beide lijvige rapporten werden in drnk uitgegeven en voor bet publiek verkrijgbaar gesteld. (*) Ofschoon aan de voorstellen in die rapporten gedaan, geen verder gegeven is gegeven, mag op dien merkwaardigen arbeid der Staats-commissie nog steeds worden gewezen als op eene hoogst belangrijke bijdrage tot toelichting van de moeijelijke emancipatie-questie. Voor de geschiedenenen der West-indische kolonien zahl het werk der commissie — uitvoerig en holder als de geheele aangelegenheid daarin is uiteengezet — eene blijvende waarde behouden. De verschilltsude stelsels en plaunen van emanoipatie van af 1833 aan de Regering inediend, of door de pers publiek gemaakt, vindt men toch onder meer in het eerste rapport der commissie (f) uit- voerig beschreven en beoordeeld op eene wijze, welke ook aan dat gedeelte van den arbeid der commissie hooge waarde bijzet Toen Mr. P. Mijer den l n January 1856 den heer C. F. Pahud als minister van kolonien opvolgde, vond hij eene moeijelijke taak voor zich weggelegd. Uet vooratel der Staatscommissie betreffendt (') Bij de Gebr. van Clcef te '» Gravenhage. — 1855 en 1858. Bij bet eerste. rapport was ook eene kaart van Snrionme gevoegd. (+) Niet minder dan 29 emancipntieatelaeU en oog 8 plaonen in den boeiera der eommiaiie voorgrdragen, vodt men op die wgie eritiscb beoordeeld. Zie Eerste rapport, bL 33 tot 92. Digitized by Google 5 Suriuame (*) werd toch van Tele zijien aangevallen en mout even- rain de sympathie ran het publiek in Nederland en de kolonien, als van de geraadpleegde koloniale autoriteiten voor zich verwerven. Vooral werd het denkbeeld der gedwongene onteigening van alle gronden, waaraan slaven waren verbonden, en de voorgeatelde toepassing van het dessa bestuur van Neerlandsch Indie op Suri- name, door de meerderheid der Staatscommissie voorgestaan, nagen met algemeene afkeuring begroet. Zelfs zij, welke overigens geheel instemden met de denkbeelden door de commissie voorop- gesteld, achten toch die twee beginselen onreguardig en on- uitvoerbaar (). De heer Mijer aanvaardde de moeijelijke taak met een bijzondere voorliefde en reeds werd den 17 n Julij 1856, een ontwerp van een emancipatie-wet aan de Tweede Kamer aangeboden. Aan den heer Mijer komt dus de eer toe, dat hij de eerste volledige wetsvoor-dragt tot afschaffing der slavernij bij de wetgevende magt aanhangig heeft gemaakt. (§) Van dien tijd af zijn nog verschillende wetsvoordragten tot opheffing der slavernij aan de Tweede Kamer der Staten-General in-gediend, welke echter alien onafgedan bleven, en eerst den 8 n August 1862 werd de emancipatie-wet, zooals die thans is uitgevoerd, door den Eoning vastgesteld. Eene zeer uitvoerige mededeeling omtrent deze verschillende wets-ontwerpen, omtrent de grondslagen waarop zij berusten en omtrent het daarover verhandelde, wordt aangetroffen in de memorie van toelichting van het wets-ontwerp onder het bestuur van den Minister van kolonien Mr. J. Loudon, bij Koninklijke boodschap van 20 Nov. 1861 aan de Tweede Kamer Eiend, door zijnen opvolger overgenomen en later, ofschoon door amendementen veel gewijzigd en geheel omgewerkt, tot wet verheven. Het volgende overzigt van het tijdetip der indiening van die. Het werk der StaaU-commissie lokte eenige tegenscbrifteo uit. Als de belnngrijksten kunneo worJeo genoemd: Tela over de emancipate der tlaveu (6. S. de Veer) 1857. Het vrijverklaren bij de geboorte der tlaoenkinderen etc. door R. F. Baron?an Raders, en: Vrijmaking der tlavtn in Suriname etc. door A. Halberstndt. 1856. (*) Bij de ootwerpen van een Regerings-reglement, waorvan vroeger sprake was, werd toch alleen het beginsel van afschaffing der slavernij aangrroerd. Be wze van uitvoering werd daarby niet, of althans alechts met enkele woordeo, oomschreven. Verschillende wets ontwerpen is aaa boveugenoemde en mcrkwaardige memorie van toelichting ontleend. Mr. P. Mijer, Minister van Kolonien. (1 Januarij 1856 tot 17 Maart 1858.) I. Het eerste ontwerp eener emancipatiewet, ingediend bij Koninklijke boodschap van 17 Julij 1837. Bit ontwerp bleef onafgedaan in de zitting 1856—57, en werd bij Kon. boodschap van 23 September 1857 nogmaals aangeboden. Daarop werd dd. 31 Januarij 1858 door de Tweede Kamer een voorloopig verslag uitgebragt. De Minister van Staat J J. Itochussen, Minister van Kolonien. (18 Maart 1858 tot 31 December 1860.) II. Tweede ontwerp-emaneipatiewet, ingediend bij Kon. boodschap van 25 October 1858. Daarop werd onder dagtcekening van 7 April 1859 door de Tweede Kamer een voorloopig verslag uitgebragt. Dit ontwerp werd ingetke. Iir. Derde ontwerp, ingediend bij Koninklijke boodschap van 30 April 1860. Er werd den 18 u Junij 1860 daarop door de Tweede Kamer een voorloopig verslag uitgebragt. Er werd den 18 u Junij 1860 daarop door de Tweede Kamer een voorloopig verslag uitgebragt. Doch het ontwerp bleef onafgedaan in de zitting 1859 — 60. IV. He vierde ontwerp eener emancipatiewet werd ingediend bij Kon. boodschap van 18 September 1860. Daarop werd reeds den 23 n December 1860 een voorloopig verstag door de Tweede Kamer uitgebragt, doch toen do heer Rochussen als Minister van Kolonien aftrad. bleef de zaak onafgedaan liggen. In de drie ontwerpon gedurende het bestür van den heer Rochussen aan de beordenigenden kamer onderworpen, waren telkens, naar aanleiding van  loop der einacipatie. De heer Cornets de Groot verzocht namelijk aan drie bij uitstok daartoe bevoegde personen hem voor te lichten en bij te 6taan in het ontwerpen van grondslagen, waarop de afschaffing der slavernij in onze West Indische kolonien, zonder bestaande regten te krenken, op de minst sohadelijke wijze voor industrie en welvaart, zou kunnen plaats hebben. Behoeft het gezegd te worden dat's Ministers keuze bijzonder gelukkig was; immer de heer C. P. Schirapf, toen generaal-majoor en eerst onlangs afgetreden als gouverneur van Suri name, was uit- nemend goed bekend met de belangen van die kolonie, alwaar hij zoo kort te voren, in moeijelijke jaren met strikte regtvaardigheid, veel beleid en de zoo noodige energie het bestuur had gevoerd. Vooral bij de zoo moeijelijke invoering der gewijzigde slavenreglementen in 1856 had de heer Schimpf getoond hoe goed hij de bevolking van Surinamo kende. Jhr. I. J. Ram m el man Elsevier Jr., die een lan go reeks van jaren op de West-Indische eilanden, het laatst als gouverneur van Curasao en onderhoorigheden had doorgebragt — en die reeds vroeger tot de beoordeeling der emancipate e-questie nuttige bijdragen had geleverd (*) — was roeer dan iemand bekend met den toestand en de belangen van die kolonien. Bovendien was hij, en door een vroeger verblijf in Suriname, en door zijne plaatsing als chef der afdeeling West Indische Zaken, — later als Ra ad-ad viseur — bij het departement van kolonien, volkomen bekend met al hetgeen de West-Indische kolonien betroffen en met al hetgeen aldaar gebeurde. De heer A. D. van der Gon Netscher eindelijk, vroeger Nederlandsch zeeofficier, had later door een veeljarige ondervinding als plantage-eigenaar, magistraat en lid van het hof van politie (wetgevend ligchaam) in Britsch Guijana, uitnem End gebruik gemacht van de gelegenheit tot grondig onderzook, en beordenen van alle maatre- (•)!• Rapport der SUtt».commi»sie, bL 78 en 8e rapport, bl. 225—252. Digitized by Google s gelen en gebeurtenissen, welke met emancipate en immigrate in verband Staan. Door het voorstellen en verdedigen van verschillende belangrijke en zeer geroemde verordeningen, had hij zich in de genoemde engelsche kolonie een welverdienden naam verworven. Het advies van den heer Netscher, die practisch bekend was met den aan-voer en den arbeid van imraigranten, en die door herhaalde beroeken in onze West-Indische kolonien ook in staat was den toe-stand aldaar te beoordeelen, (*) was in deze belangrijke aangele-genheid van groot gewigt. In eenige conferenz met den Minister Cornets de Groot werden door deze drie heeren voorloopig de grondslagen besproken, waarop de te raaken wet zou behooren te rusten, doch alvorent er zake iets was vastgesteld, verving reeds op den 14" Maart 1861 de heer Mr. J. Loudon den heer Cornets de Groot als Minister van Kolonien. Bij kabinetsbrief van den 23 n Maart 1861 (f) werden de drie genoemde heeren formeel door den heer Loudon uitgenoodig, om ook hem, even als zijnen voorganger, voor te ichten en zich in commissie te willen stellen ten einde den aangevangen arbeid voort te zetten en te voltooijen. Aan die unodiging werd voldan, de commissie werd geconstitueerd en na rijp overleg werden in herhaalde hijeenkomsten met de commissie, door den heer Loudon de grondslagen vastgesteld, en een volledig wets-ontwerp tot afschaffing der slavernij uitgewerkt. Dientengevolge kon de Minister Loudon reeds in de zitting der 2 s Earner van 26 April 1861, in antwoord op eene vTaag van den heer Elout van Souterwoude (§) mededeelen, at hij bezig was met de zaroen- Belling van een wets-ontwerp, rustende op de vier volgende grouslagen : 1« gelijktijdige eraancipatie; 2« toekenning van vergoeding; (*) De heer van der Goo Nefgcher had toen reeds zijne denkhelden omtrent emancipatie, vrijen nrbcid eo imtnitratio door zijne ^cschriften Id Nederland bekeod gemaakt en daarover een helder licht verspreid. Zie: Bijdragen over de aftchaffi»g der thternij. April 1858. Beaehouwing over het Wetsonltoerp tot afichaffing der slavernij. Dec. 1858 De questie van vrijen arbeid en immiyratie in Fett-lndie. Nov. 1859. Van zijae latere geschrifien apreken wij te zijner lijd. (f) Zie Over het beheer onzer Kolonien, door J fir. J. P. Cornets de Groot. 1862. bl. 222—224 en de frünkre van arbeidert utt China in Suriname, door A. D. van der Gon Netscher, bl 2 (noot) (Koloniale Jaarboeken 1863). (J) Zie Bijblad 1860/61, bl. 586. Digitized by Google 9 8e *taatstoe*igt gedurendp tien jaren; en 4 e immigratie onder leiding en toezigt van het gOttverndinent. Bij Koninklijke boodschap van 20 November 1861, werd het toe- gezegde ontwerp, naar deze vier grondslagen bewerkt, aan de Tweede Kamer ter overwegging aangeboden. De daarbij gevoegde memorie van toelichting mag met regt dien naam voeren en genoemd worden een hoogstmerkwaardig staats- atuk, hetwelk, vooral op het punt der immigratie en door de uit- voerige bijlagen, steeds eene groote en blijveude waarde zal behouden. Nog voor dat het voorloopig verslag van de Tweede Kamer op dit wets ontwerp was uitgebragt, trad de heer Loudon reeds den 31 B January 1862 af als Minister van kolonien. Toen het, den 26" Mei 1862 vastgestelde, voorloopig verslag over het algeraeen zeer gunst Digitized by Google 9 8e *taatstoe*igt gedurendp tien jaren; en 4 e immigratie onder leiding en toezigt van het gOttverndinent. Bij Koninklijke boodschap van 20 November 1861, werd het toe- gezegde ontwerp, naar deze vier grondslagen bewerkt, aan de Tweede Kamer ter overwegging aangeboden. De daarbij gevoegde memorie van toelichting mag met regt dien naam voeren en genoemd worden een hoogstmerkwaardig staats- atuk, hetwelk, vooral op het punt der immigratie en door de uit- voer Ig voor het wets-ontwerp luide, las men in de memorie van beantwoording — den 16 n Junij 1862 geteckend door denin-middels opgetreden Minister van Kolonien — de verklaring, dat het nieuw opgetreden bewind „de wet als van zijde ingediend" beschouwde, waarop reeds den 2 n Julij de openbare discussien in de Tweede Kamer over het wets-ontwerp A. — Opheffing der slavernij in de kolonie Suriname — een' aanvang namen. Het ligt niet in ons bestek, ora in veel bijzonderben de, van 2 tot 10 Julij 1862, over de beide wets-ontwerpen in de Tweede Kamer, gevoerde discussien na te gaan. Wij zullen ons dan ook bepalen tot het aanwijzen en het toelichten van de voornaamste wijzigingen welke, ten gevolge van het aanwijzen en het toelichten van de voornaamste wijzigingen welke, ten gevolge van het aanwijzen van amondementen, in de beide ontwerpen werden gebragt, waardoor deze in zeer gewijzigden vorm werden aangenomen ; het eerste ontwerp (L". A. Suriname) den 9" Julij met 47 tegen 11, en het tweede (lA B. Curasao en onder- hoorige eilanden) den volgenden dag met 45 tegen 7 stemmen. Het eerste Hoofdstuk der beide wets-ontwerpen bevatte in eenige Weinige artikelen (*) de algemeene grondslagen, waarop de geheele emancipate zou berusten. Het was dus te voorzien, dat bij het behandelen van die eerste artikelen, van de gelegenheid om de hoofbeginselen tebespreken en daarop amendementen voor te stellen, ruimschoots gebruik zou worden gemaakt. Dit geschiedde dan ook zoo, en de discussien Over de vier eerste artikel van het ontwerp L. A. kunnendebe-langrijksten genoemd worden. (*) Voor Suriname 4, voor Curtgao 3. Deze grondslagen wareu in boofdzaak de vier bovengenoemden. Digitized by Google 10 Bij art. 1 was in de beide ontwerpen het tijdstip van de opheffing der slavernij, — dat oorspronkelijk bij de eerste indiening door den heer Loudon op den In Julij 1863 was gesteld, — tot op den l n. October van dat jaar verschoven, en wel omdat sedert geruimen tijd was verloopen en een behoorlijke voorbereidingstijd tot het wel gelukken van den grooten raaatregel noodig voorkwam. Naar aanlei-ding van een daartoe door eenige leden der Earner te kennen gegeven verlangen, werd door de Regering weder op nieuw het oorspronkelijk tijdstip van 1 Julij 1863 in de wet overgenomen. In art 2 was het word vergoeding aan de eigenaren van slaven toe te kennen, — zoo als dit in de oorspronkelijke wet was gesteld, — ten gevolge van eene opmerking in het voorloopig verstag, door de Regering bij de wederindiening der wet, veranderd in tegemoetkom. Op biz. 3 van de memorie van beantwoord van 16 Junij 1863 vindt men daarbij aangeteekend, dat de Regering nogtans niet kan toegeven, dat de voorgestelde som te hoog zou zijn, vooral wanneer men in aanmerking necmt, dat in Britsch- en Fransch Guijana, met welke kolonien Suriname moet worden vergeleken, 51—17 pd. st. of /622 — en 618 francs of ongeveer / 300 als vergoeding per hoofd werd toegekend. Een amendement door den heer Mijer ingesteld met het doel, ora in de plaats van het woord tegemoetkomme, schadeloosttelling te lezen, werd verworpen, doch niet zonder een belangrijke discussie over het regt der eigenaren op. en over het wezen der vergoeding, schadeloosstelling of tege- moetkomme te hebben uitgelofet Bij art. 3 der beide wetsontwerpen was bepaald. dat de vrij gemaakten — met uitzondering van die op St.-Martin — voor den tijd van tien jaren onder een bijzonder toezigt van den Staat zouden staan. Dit denkbeld van een Staatstoezigt over de geemancipeerden had reeds bij de algemeene beraadslaging bestrijders gevonden en verscheiden leden meenden, dat op die wijze slechts ten halve aan het voorgestelde doel werd beantwoord en dat eene zoodanige res- trictive vrijlating ook bij de negers — die sedert lang eene geheele vrijheid verwachten — telegraphelling en wrevel zou opwekken. Na eene langdurige discussie, waarbij het denkbeld van Staatstoezigt ook krachtige verdediging voud, (*) werd art 3, en dus een Staats- toezigt, voor Suriname in beginsel aangenomen, doch niet voor dat er (*) Vooral van de rijile van den heer Mijer, die duidelijlc deed uitkomen, dat het behoad dsarvan vooral in het belang van de vrygemaakten moest worden gewenacht. Digitized by Google In der artikel door het met insterring der liegering toevoegen van h*»t woord hoogi'ent, was uitgemaakt, dat deze dat toezigtzou kunnendoen ophouden. wanneer dit noodig of wenschelijk zou blijken te zijn. (*) In verband hiermede, werd later door het aanuemen van een amendemeut ingediend door den heer van Bosse, een nieuw artikel 20 in het ontwerp voor Suriname gebragt, waarbij aan den gouverneur van die kolonie de bevoegdheid wordt gegeven, om vrij- gemaakten, die zich door zedelijk gedrag en arbeidzaamheid gunstig onderscheiden, van het Staatstoezigt te ontslaan. Voor Curasao ondervond het denkbeeld van een Staatstoezigt zeer groote tegenkanting en nadat, door het ainnemen van een op art. 3 van het ontwerp L". B. door den heer Mijer ingesteld araendement, reeds was uitgemaakt dat er, evenmin als op St. -Marti n, op het eiland Curacao een bijzonder Staats toezigt over de vrijgemaakten zou worden uitgeoefend, werd bij stemming het geheele art. 3 Von den dat ontwerp, en darauktion elk Staatzeit op Curasao en al de oderhoorige eilanden verworpen. Bij art 4 van het wets-ontwerp L. A. was bepaald, dat de regering de immigratie van vrije arbeiders in Suriname gedurende tien jaren, te rekenen van 1 Julij 1863, zou regelen, leiden en ondersteunen. Voor Curasao en de onderhoorigheden daarentegen was in het onwerp L. B. geene sprake van immigratie. Het denkbeld dat de Regering het initiatief, de regeling en de leiding der immigratie van vrije arbeiders in Suriname aan zich zou behouden, ondervond bij verschillende leden der Tweed Kamer veeltegenstand. Vooral de heeren van Bosse en Elout van Soeterwoude hadden daartegen bezwaar en zij bragten hunne bedenkingen tot e'en amendement. dat na eene langdurige discussie werd aangenomen, en thans als een geheel gewijzigd art. 4 in de wet aldus luidt: „De vrije kolonisatie van Suriname wordt van Staatswege aan-gemoedigd. „Voor den aanvoer van vrije arbeiders in Suriname wordt van Staatswege premien uitgeloofd gedurende hoogstens vijf jaren na afkondiging dezer wet. „Het gezamenlijk bedrag dier premien kan de som van een mil- „lioen niet te boven gaan. (*) Een door dco heer van Lynden voorgesteld aroenderaent. strekkende om het Staats toezigt tot haogttent tier jaren te beperken, werd in de fitting van 4 July met 88 tegeo 20 •temmen verworpen. (t) In de sitting van 10 Julij 1802, met 28 tegen 24 ttemmen. (j) In de sitting van 5 July met 40 tegen 19stemmen. Digitized by Google Dft voorwaarden walker vervulling noodig is, om aanspraak op „uitbetaling dier premien te verkrijgen, worden door Ons vastgeateld, „en het toezigt op den aanvoer door de Regering te houden wordt „door Ons geregeld." De Minister van kolonien had zich zeer tegen dit amendement verzet. Hij wees er vooral op, dat, zooals in de gewisélde stukken uitvoerig was uiteengezet, de Regering gemeend had de tegemoet- kotning te „moeten verdeelen in eene regtstreeksche uitkeering van „geld en in het leveren van arbeiders" (*), dat van immigratie niet veel te wachten was indien de Regering de zaak niet zelve in handen nam en dat juist dit het beste middel was, om demis- bruiken te weren, die bij het aanvoeren van immigranten door particulieren kunnen plaats hebben en dit kunnen doen ontaarden in vermomden slavenhandel. Ook andere sprekers verdedigden het door de Regering voorge- stelde beginsel, — immigratie van gouvernementswege gedurende tien jaren, d. i. zoolang als het Staatstoezig Digitized by Google Dft voorwaarden walker vervulling noodig is, om aanspraak op „uitbetaling dier premien te verkrijgen, worden door Ons vastgeateld, „en het toezigt op den aanvoer door de Regering te houden wordt „door Ons geregeld." Dft voorwaarden walker vervulling noodig is, om aanspraak op „uitbetaling dier premien te verkrijgen, worden door Ons vastgeateld, „en het toezigt op den aanvoer door de Regering te houden wordt „door Ons geregeld." Dft voorwaarden walker vervulling noodig is, om aans "Zou worden gehäft — doch zonder gelukkig gevolg. Door het aan men den het amendement trad daarvoor in de plaats het aan moedigen der immigratie, /toogstens gedurende vijf jaren, door premien ten gezamenlijke bed rage van hoogslens e'en millioen. Het goavemement behield zich daarbij voor, om door aan het verkrijgen der premien te stellen voor-waarden en door het toezigt op de immigratie, miebruiken te weren. Ten gevolge van die verandering was eene groote vereenvoudiging in het wets-ontwerp gebragt, vermits toch het geheele V e Hoofd-stuk — Fan de immigratie — daardoor verviel. Het II e Hoofdstuk der wet, handelende over de tegemoetkomings, gaf aanleiding tot eene langdurige discussie. Nad at de vraag was behandeld of, — nu de immigratie van Gouvernementswege geen plaats zou hebben, — het cijfer der tegemoetkomings niet behoorde te worden verhoogd, omdat het door de Regering toegedachte be- drag anders zou worden verminderd, werd art 5 door de Regering ingetrokken en daardoor uitgemaakt, dat de tegemoetkomings slechte zou bestaan in het betalen eener geldsom voor elken slaaf. Nadat een amendement van den heer J. Heemskerk Az., strek- kende, om voor de particuliere slaven eenen gewijaigden grand- er Art. 5 der oorspronkelijke wet waa ^erekeod op een snbsidie van 8 millioen gulden door de Regering tot bevordering der immigratie aan te wenden, met welk bed ran tevena de aanrankeiijk toegedachte som voor vergoeding aan de ilaven- eigeoaren waa verminderd. Digitized by Google 13 slug voor het toekennen der tegemoetkomings, (f) Bij de oorspronkelijke wet waa ^erekeod op een snbsidie van 8 millioen gulden door de Regering tot bevordering der immigratie aan te wenden, met welk bed ran tevena de aanrankeiijk toegedachte som voor vergoeding aan de ilaven- eigeoaren waa verminderd. Digitized by Google 13 slug voor het toekennen der tegemoetkomings, (f) Bij de oorspronkelijke wet waa ^erekeod op een snbsidie van 8 millioen gulden door de Regering tot bevordering der immigratie aan te wenden, met welk bed ran tevena de aanrankeiijk toegedachte som v Aan te uemen, was verworpen, was verworpen, was voor Suriname, door het aanemeu van art. 9 der conceptwet, aan de eigenaren van art. 9 der conceptwet, aan de eigenaren van staven tege- moetkoming van 300, voor elken slaven, onverschillig of deze tot plantages en gronden behoorde, dan wel als particuliere slaaf bekend was en zonder onderscheid van ouderdom of geslacht. Voor slaven, die regt op manumissie hadden verkregen, werd / 60 voor ieder hoofd toegekend. De volgende artikelen van dit Hoofdstuk bevatten bepalingen ten opzigte van de wijze van toekenning en de uitbetaling dezer tege- moetkoming en van de forraaliteiten ter zake in acht te nemen. Na een zeer belangrijke discussie over de uitlegging der termijn van verificatie van de in te dienen borderellen van aan-gifte, — waarbij de Minister van Kolonien volhield, dat die termijn zoo nabij mogelijk den l n Julij 1863 moest gesteld worden — werd door het aannemen van een amendement van den heer van der Linden bepaald, dat voor tegemoetkommen niet in aumerking zouden komen, slaven, die weggeloopen of vermUt zijn langer dan een maand, (f) voor den dag der verificatie bjart. 7 der wet bedoeld. Bij de toelichting van zijn amendement, had de heer van der Linden (§) met groote helderheid doen uitkomen, dat de geveri-fieerde borderel van aangifte de onveranderlijke grondslag moest worden vastgesteld en uitbetaald, en dat de meening van den Minister van Kolonien, dat de toestand der slavenbevolking op 1 Julij 1863 — den dag der vrijverklaring — tot grondslag daarvan moest worden aangenomen, niet kon ljggen in de bedoeling van den wetgever, vermits alsdan de termijnen voor in te stellen procedures aangewezen, illusoir zouden worden gemaak In de volgeude duidelijke en kemachtige woorden nam de heer van der Linden elken twijfel dienaangaande weg. Hecft eenmaalde verificatie plants gevonden, dan is de grendel voor de deur. Een amendement van den heer de Bieberstein, overgenomen door de Regering, had ten gevolge, dat in art. 10 van het wetsontwerp nog bij een nieuwe alinea werd bepaald, dat voor tegemoetko- In de sitting Tan 7 July' met 45 tegen 10 stemmen. Bij het wetsontwerp waa daartoe een termyn van twee jar«n getteld. Venchillende andere emendementen, om dien termyn tot een jaar te beperkan of geheel te doen Tervallen, werden »erworpen. U de xittiog v.u 7 July, Bijblad  wijzigingen werden aangenomen, werd in hoofdzaak bepaald, dat gezette arbeid verpligtend is voor alle onder het Staatsozt geplaatste vrijge-maakten en dat deze van den oderdom van 15 tot en met 60 jaren gehouden zijn overreenkomsten te sluiten, voor hen welke op plantages of gronden werkzaam of gevestigd geweest zijn, tot het verrigten van plantage-arbeid. Deze overeenkomsten worden met planters te hunner keuze, ten overstaan van de district-conimissarissen, gesloten, voor plantage- arbeid voor niet minder dan 66a jaar en niet meer dan drie jaren en voor anderen arbeid of diensten voor niet minder dan drie maan- den en niet meer dan een jaar. Daarbij was bepaald, dat alien die niet binnen drie maanden na de opheffing der slavernij — en dus vddr den 1° October 1863 — overeenkomsten zouden hebben ge- sloten, te werk moesten gesteld worden door de zorg van het bestuur op gouvernements-plantages of bij werken van algemoen nut. Hot geheele vijfde Hoofdstuk t „vnn de XMm'njralie", was, zooala reeds werd geraeld, uit de wet geligt en daardoor was het zesde Hoofdstuk, — D* algemeene bepalingen, — thans het vijfde gewordeu. Daarbij werden nog, gedeeltelijk met door amendementen aange- bragte wijzigingen, verschillende bepalingen vastgesteld, strekkeude (•) In antwoord op gedane vragen aotwoordde de hcer de Biebertteio, dat ilaven r6dr 1 Julij 1863 overlijdende aU slaven zonden sterrco, maar dat alavenkindcren, na de afkondiging der wet ia Nederlaad, geboreo zoadeo wordea als wy> twartt htdirlandtrt. Digitized by Google 16 om den arbeid in het algemeea, en diea der vrijgeniaakten in het bijzonder, te regelen. Zoo bepaalt art. 27 der wet thans, dat alle arbeid op gouvernenientsplantages of bij werken van algemeen nut, met uitzondering van strafarbeid, tegen loon wordt verrigt en dat dit loon even als de arbeid zelf, van gouvernementswege bij tarief wordt geregeld. Be bepalingen van dat tarief gelden ook voor plantage-arbeid ten behoeve van bijzondere personen, ingeval bij overeenkomst geene andere bedingen zijn gemaakt. Een werkdag wordt daarbij berekend op acht uren arbeid in het veld of op tien uren arbeid biunen de gebouwen, en een werkjaar op drie honderd werkdageu. Lediggang en zwerverij zijn daarenbovcn bij art 29 strafhaar gesteld volgens de bestaude en nader vast te stellen verordenen gen, terwijl de straffen op het niet nakomen der overreenkomsten bij art. 36 zijn beperkt tot: voor den huurder boeten en voor den arbeider, LoHt-n of strafarbeid aan de openbare werken. Bij de di8cus8ie over dit artikel gaf de Minister, in antwoord op eene daartoe tot hem gedane vraag te kennen, dat het in de be- doeling der Kegeriug lag, om bij de handhaving van het Staats- toezigt op de vrijgeniaakten geene lijfstraffen toe te passen. Overigens werd nog bij artikel 25 bepaald, dat het godsdienstig en schoolonderwijs van staatswege aangemoedigd en zooveel mo- gelijk ondersteund zal worden, terwijl art. '62 zegt, dat van wege het bestuur wordt gczorgd dat er voor de onder Staatstoezigt ge- plaatsten gelegenheid zij tot geneeskundige hulp en verpleging van zieken. Art 35 eindelijk stelde vast, dat het bestuur zich, zooveel noodig, belast met de huisvesting en verpleging van onverzorg de weezen en andere hulpbehoevenden, terwijl — ter tegemoetkomme in de uitgaven hiervoor gevorderd — al de vrijgemaakten, in de termen vallende om overeenkomsten te sluiten, zijn onderworpen aan eene jaarlijksche belasting, de mannen van f'6. — en de vrouwen van /1.50. De aldus gewijzigde wet werd in de zitting van den 9 B July 1862 in haar geheel in stemming gebragt en met eene groote meerderheid (47 tegen 11 stemmen) aangenomen. Den volgenden dag hadden de beraadslagingen plaats over het tweede wetsontwerp (L a. B.) tot afschaffing der slavemij op de Neder- landsche West-Indische eilanden. Zooals reeds vroeger is gezegd (biz. 11) had eerst het aanneraen van een amendement van den heer Mijer ten gevolge, dat het Staatstoezigt op de eilanden werd Digitized by Google 16 beperkt, terwijl door het afstemrnen van het daartoe betrekkelijk art. 3, van het ontwerp L». B. later werd uitgemaakt, dat noch op Curacao, noch op een der onderhoorige eilanden eenig toezigt van den Staat hoegenaamd, over de vrijgemaakten zou wordea uitgeoefend. Deze beslissing had eene groote vereenvoudiging van het wets- ontwerp teu gevolge, daar het III e Hoofdstuk geheel verviel, ter- wijl ook een aantal wijzigingen in de overige artikelen noodzakelijk waren geworden, ten einde diegelijkluidendtemaken, metdedaaroede overeenkomende voor Surinaroe aangenomene beginselen of redactie. Bij de beraadslaging over art. 7, waarbij Digitized by Google Heer bedrag der tegemoetkomme was bepaald, stelde de heer van Bosse een amendement voor, strekkende om die tegemoetkomme aanzieulijk te verminderen. Door de Regering was voorgesteld om de tegemoetkomme voor elken slaaf te stellen: a. op Curacao, Bonaire, Aruba en St. Eustatius op / 250 per hoofd; b. op Saba op/ 200 per hoofd; en c. op St. Martin (N. G.) op / 150 per hoofd. De eigenenardige toestand waarin de eigenaren op St Martin tegenover hunne elaven in 1848, ten gevolge van plaats gehad hebbende ongeregeldheden waren geraakt, had reeds aan de Staats- commissie voor de emancipate, aanleiding gegeven tot een op- zettelijk underzoek (*). Als slotsom daarvan had de Staats-commissie, by een afzonderlijk wetsontwerp, aan de gezamenlijke slaveneigenaren op 8t. Martin toegedacht eene tegemoetkomme van / 200,000 (f). De heer van Bosse meende uit het betoog der Staatscommissie te kunnen afleiden, dat deze van gedachte was, dat de slaven op St. Martin van af den l n Junij 1848 als vrije menschen moesten worden beschouwd en op grond daarvan stelde bij voor, om de gemoetkomme voor de elaven op St. Martin te stellen op/ 30. — Voor Curacao en al de overige eilanden wenschte hij die terug te brengen tot / 200 — per hoofd. De heer Heemskerk Az. verzette zich tegen deze uitlegging ten anzien van den toestand der slaven op St.-Martin en hij trachtte door het indienen van een sub-amendement, (§) waardoor het amen-dement van den heer van Bosse minder nadeelig voor de slaven-eigenaren op St.-Martin zou zijn gemaakt, aan die bezwaren te-gernoet te komen. Nadat dit sub-amendement was verworpen, werd het amen-dement van den heer van Bosse met een meerderheid van 30 tegen. Zie 2« Rapport der Staatj-commissie bl. 60—70. (t) Tegenortr 1600 tUveo, du overreenkumende met meer of mio/12B per hoofd. Dil werd met 32 le«en 20 atetuitieo »trwur| Digitized by Google 17 22 stemmen goedekeur, zoodat door de aanneming ran het aldus gewijzigart 7 voor alle slaven op de West-Indische eilanden — met uitzondering van die op St. Martin, waarvoor slechts / 30 werd toegekend, — eene som van / 200 als tegemoetkomme werd bepaald. Bij art. 39 der wet voor Suriname was bepaald, dat jaarjikks, te beginnen met 1863, aan de Staten-General door den Minister van kolonien wordt ingezonden een verslag omtrent de uitvoering der emacipatie-wet. Na een daarover ontstane discussie bij het daar-mede overreenkomstige artikel van het ontwerp L*. B., werd bij het aanemen van art. 26 dier wet voor de eilanden bepaald, dat binnen een zoodanig verslag zal worden iogediend. Men meende daarbij met e'en verslag omtrent de uitvoering der emancipatie-wet te kuunen vol st aan, oradat het staatstoezigt over de vrijgemaakteu, en daardoor de directe bemoeijingen van het bestuur met dezen, waren vervnllen. De aldus gewijzigde wet werd in diezelfde zitting van 10 Julij 1862 aangenoraen met 45 tegen 7 stemmen. Reeds zeer spoedig werd de behandeling dor beide wetten ook in de Eerste Earner der Staten-General aanhftigig gemaakt en naat uit het voorloopig verslag aan de Kegering ingediend, bleek dat tegen die ontwerpen Weinig bezwaren waren gerezen, werd het antwoord der Regering reeds den 14 B Augustus 1862 door den Minister van kolonien aan de Eerste Kamer toegezonden. De openbare discussien vonden plaats in de zitting der Eerste Kamer van den 6 n Augustus 1862. In deze zitting werden de beide wetten aangenomen; de eerste, voor Suriname, met 26 tegen 6, en de tweede, voor Curasao, met 18 tegen 13 stemmen. Bij de discussien over het ontwerp L. B, degen zich verscheiden stemmen krachtig hoore in het belang van de ongelukkige slaven eigenaren op St. Martin, en menig lid kwam op tegen do tegemoet- komig van 30 door het amendement van den heer van Bosse an dezen toegekend. Dit had dan ook ten gevolge, dat bij de stemming over dut ontwerp slechts eene kleine meerderheid over de aanneming besiste. Zoo als bekend is, vonden deze eigenaren later nog krachtige verdedigers, waaronder in de eerste plaats de oud- gouverneur van Curac,ao en van Suriname, de generaal-majoor R. F. Baron van Raders moet genoemd worden. gehecht aus de beide werden tot opfänger der slavern in Suriname en op de Westlindischen eilanden. Dit Tond echter niet, zooals uit net bevengemeide is op te maken, plaats, dan nadat de Tweede Kamer door een aantal amendementen seer groote veranderingen had gemacht in de oorspronkelijk ont*werpen door de Regering ediend. Vooral de heer Harteen, lid der Eerste Earner, wees er met nadruk op, dat die veranderingen van zoodanigen aard waren, dat de daardoor ontstane toestand door de woorden der Memorie van toelichting zel ve werd veroordeeld, zoodat hat scheen, dat de Regering, ten einde slechts een einde aan de zaak te maken, over elk bezwaar was beeugestapt, zeifs waar het behoud der kolonie, naar hare eigene meening, gevaar moest loopen De Minister van kolonien antwoordde daarop, dat de grondslagen der wet, zooals die oorspronkelijk was ingediend, onveranderd waren gebleven, en hij voerdjB een en ander aan, om te trachten de overtuiging te vestigen, dat welke veranderingen overigens waren aangebragt, van die grondbeginselen niet was afgeweken. De thans aangenomen wetten werden den 8 n Augustus 1362 door den koning bekrachtigd en opgenomen in het Staats Blad van 1862 onder n 164 en 166. Zoo als reeds werd gezegd, is bij art. 39 der emancipatiewet voor Suriname, voor Suriname, datjaarlijks (te beginnen over 1863) an de Staten-General een verslag zal worden ingediend omtrent de uitvoering aan die wet gegeven, terwijl bij art. 26 der wet voor Curasao is bepaald, dat slechts üea raaal, en wel vddr den 31st July 1864 een zoodanig verslag aan de Staten-General zal worden io-gezonden. Het voorsohrijven van een jaarlijktck verslag voor Suriname kwam noodig voor, met het oog op het aldaar voor de vrijgemaakten voor hoogstens tien jaren ingesteld bijzonder toezigt van den Staat Vermits zoodanig toezigt op Curasao en onderhoo- door bet Trijverklaren der kinderen by de geboorte. In vericbillende geecbriften werde deze meeuiog door dien oud-goavemear ungrprezea eo verdedigd. De Regering kon neb eobter met dal beginiel niet vereenigea. 19 rige eilaadea aiet  de verslagen welke, ter zake door de goa-veraears vaa Surinaaie ea vaa Cara9ao ea oaderhoorighedea aan frem warea iagezondea. 4aa die uitvoerige ea hoogst belaagrijke verslagea, waarheea aog voor meerdere bijzonderhedea daa hier, met het oog op de plaatsruimte, koadea worde medegedeeld, wordt verwezen, is onileead het volgeade overzigt, dat dus, eve als het eerste geldte vaa dit opstel, geheel op officiele bescheidea berast. 