gtu_32400002774481_5
None
Omdat de Aartsbisschop te Minden zieht, heeft hij van Berlin verlof gekregen, om zich när Darfeld te begeven, om er zijn zijn groot rijtuig, waarin een bed was, met twee bedienden. De raadsheer Buscu, geneesheer, werd door bet gouvernement gelast, zich när Minden te begeven, ten einde den prelaat te verzellen; en de Heer AveusT Droste reisde met hem. Den 21 April, te half zeven ure des morgens, passende Monseigneur den Aartsbisschop, in alle stilte, door Munster, voor dat de inwoniers er gedachten op konden hebben; zoo hij des avonds ware aangekommen, zou er gewis beweging zijn ontstaan. Reeds den vorigen dag had een groot aantal van jonge beden zich naar de Maurits-poort begeven om hem af te wachten, de paarden van zijn rijtuig te ontspannen en hem in zegenpraal de stad binnen te voeren. Bij den Heer erf-Drost, was eene kamer in gereedheid gebragt, om den Prelaat te ontvangen, want men dacht. — Dat hij er een' nacht blijven zou. Maar hij heeft moe-fen passeeren, zonder zich op te houden. Le mande het rijuig van Monseigneur den Aartsbisschop genaderd zijnde, op het oogenblik van zijnen doortogt, heeft verhaald, nooit zulk een staat van verval, als die des Prelaats te hebben gezien; zijne han-den waren zoo mager, dat men ze zou hebben kun-nen doorzien. We slechte gezondheids toestand van den Aartsbisschop wordt door de getuigenis van den kanunnik Korrr, die te Munster gekomen is, besweres (I) Underdaad, de ligchamelijke pijnbank is minder wreed, de morele tortuur, die eenen onveroordeelden gevangene, maanden Jang allen vryen omgang met de zijnen belet, enhem niet toestaat, buiten de bespiedende tegenwoordigheid van kerkerker *t welk aan reeds veroordeelde gevangenen geoorloofd is. — Dit moet wel de geestvermogens krenken. Yarders of gendarmen met zijne vrienden te spreken, *tigd; hij zegt, dat hij. nooit iemand zoo heeft zien vervallen als de Prelaat; elken dag, dat hij hem te Minden ging bezoeken, vond hij hem magteloo *t* Verwandt vier menschen noodig, om het rijtuig te dragen. Men zegt, dat de Eerbiedwaardige Prelaat, toen hij de Jaan van Darfeld bespeurde, van blijdschap in de handen klapte. Twee gendarmes hebben hem verzeld; zij zullen te Darfeld blijven, gedurende al den tijd van zijn verbiijf (1), Men zegt ook, dat Monsieur de Aartsbisschop heeft moeten beloven, zich niet van Darfeld te zullen verwijderen. De staat zij- ner gezondheid is zoodanig, dat men eerst, na vere loop van eenige dagen zal kunnen weten, of er hoop op herstel is. Men hoopt overigens, dat dit verblijf, genoegzamen invloed op den Prelaat zal uitoefenen, om op zijn behoud te kunnen hoopen. Men kan zich niet verbeelden, welk een belang men te JMunster in den goeden Aartsbisschop stelt. Men zegt, dat de Bisschop dier stad, die blind geordnet is, door die zaak uitermate bedroefd en neer-gedrukt is. Het geestvermogen van den Aartsbisschop schijnt ook te zijn aangedaan (2). Hij was zoo onge-duldig om Minden te verlaten, dat hij ieder oogenblik zeide: paarden, paarden! Ziedaar, wat te Munster algemeen verhaild wordt. DE VERVOLGINGEN TEGEN DE KERK IN EUROPA. (Naar het Fransch van L’ Univers). De vervolgingen en de strijd, welke de Kerk in het Noorden van Huropa verduurt en volhoudt tegen de Protestantsche Mogendheden, en het schismatieke Russland, hebben onze bestendige opletendheid tot zich getrokken, en zijn het aanhoudende voorbij gegenstand, van het listige enkelen dag voorbij gegaan, waarop wij niet beurtelings en somtijds gelijktijdig, gesproken hebben, van het listige en brutale despotismus van het Berlijnsche kabinet, dat met de eene hand liefkoost en met de andere straiten; en van de aanhoudende p ogingen van den Ruse sischen autocraat om het gelödt der bevolkingen, die met de Moeder-Kerk vereenigd zijn te bederven en ze in te wikkelen in zijn national schisma, en van.....en van de kwellingen van het helvetisch radicalismus, dat, naar welgevallen, het Bisschoppelijk gezag besnoeit of ver- breekt, de Kkloosters vernielt en zich derzelver eigen- dommen toeeigent; en eindelijk, van het altoos onge- lukkige, altoos arme, altoos Jijdende, en altoos ge- (1) Het vertrek van den Aartsbisschop van Minden naar Dar- feld, was eene vervoering, wijl men vreesde dat hij er bezwij- ken zou, en geenszins eene in vriheidstelling. (2) Het schier onvermijdelijk gevolg van gedwongen werkeloos solement, vooral bij een zwak ligchaamsgestel. Men moet er iets van ondervonden hebben, om het te begrijpen!..... — 160 trouwe Jer/and, welks naam aan alle deugden en aan alle rampen. herinnert. Doch terwij de kerken van het Noordelijk Europa. dien grooten strijd volhouden, lijden die van het Zuiden even bejammerenswaardige en nog jammerlijker vervolgingen; want in het Noorden bestaat de strijd tusschen vijanden en in dat opzigt, is hij natuurlijk, noodzakelijk zelfs: maar in het Zuiden, zijn het Cutholijk Geloof, en de strijd bestaat tegen de natuur, in den schoot der familie zelve. Wij erkennen het, de oplettendbeid die wij vithofde van het groote belang dat zich aan de onderscheidene kerken van het noorden het noorden het noorden het zeer de ongelukkige kerken van Spanje en vooral van Portugal, Doch men weet niet welke stilte des doods, op die twee natien drukt. De wereld houdt er zich naauwelijks mede bezig. Hare zuchten komen niet tot onze ooren; en toch is er het kwaad groot, zeer groot ontwijfelbaar. In Spanje is niemand onbekend met de onwaardige plunderingen, zelfs met de afschuwelijke moorderijen van welke de Geestelijkheid en de Mon. nikken, de slagtoffers zijn ge-weest, In Portugal is het nog erger. Het schisma hestaat er met al deszelfs haat en woede. De preläten, die door het gouvernement benoemd zijn, ter vervanging van hen, die met pon MicuéL waren nitge-weken, hebben van Rome hunne kanonieke institutie niet bekommen. De ware geloovigen, weigeren, te regt, hun gezag te erkennen, en deze zijn het, die men als schismatieken behandelt en op dien grond ver-volet, omdat zij weigeren, met het middenpunt der eenheid te breken! Er heeft in Portugal iets plaats, ’t welk aan de vervolgingen van de eerste eeuwen der Kerk herinnert: de zoogenaamde schismatieken (die de ware Catholijken zijn), verrigten den goddelijken dienst in het geheim, zoo als de eerste Christenen van het Heidensche Rome. Nog zeer kort geleden heeft de policie van Agoar- dente, nabij Oporto een huis ondekt, waarin een ruim vertrek in eene Kapel was veranderd. Verscheidene Priesters officiererden er, in tegenwoordigheid van >| eeren verbazenden toevloed van geloovigen. Men had die omstandigheid opgemerkt, zegt eene locale correspondentie, door te zien, dat de parochiale Kerk sehier alle Zondagen ledig was. Wat deed toen de politie van Dona Maria? Wat die van Néno en DomitAan deed: zij greep de Priesters, die officieerden, rukte hen met geweld van het altaar en wierp hen in de gevangenis, met eenige der vurigste geloovigen. De ornamenten en gouden en zilveren vaten werden ge- roofd en ‘geconfisqueerd... en alsof het zake ware van openbare misdigers, die, volgens de wet, van de werktuigen des misdrijfs beroofd worden. Ziedaar dan, in bijna geheel Kuropa de Kerk vervolgd., Zoo wordt de voorzegging van Christus vervuld, die aan gijne Kerk, niet dan lijden heeft toegezegd, ten einde zij even als de H zije Pautus, hare kracht in zwakheiden hare sterkte in het geduld vinde. Dre. BINTERIM, IN DE GEVANGENIS TE WESEL. Een Priester, die, voor eenigen tijd den beroemden Pastor Binterim, in de vesting te Wesel bezocht, geeft daarvan in de Cutholijhe Kirchenzeitung van Hrankfort, het volgende berigt: de heer general Lenesur, vergunde den verzoeker in plaats van een uur, een vierde uurs tot het bezoek. Een luitenant en een soldaat, die de sleutels droeg, vérzelden den bezoeker in de gevangenis. De officier, die ook de gevangenis binnentrad, ontschuldigde zich met zijn meest (1). Een blik in het verblijf, toonde meer het voorkomen van een vertrekje, dan van een kamer. Het bed, twee tamelijk groote tafels, de kagchel, bij den eenigzins uitspringenden schoorsteen en een kas, vervulden de plaats zoodanig, dat er nog voor ¢wee stoelen en yoor eenige menschen, als zy staan blijven, ruimteis. De heer Binrenim, zeide mij, dat men hem te Dussel-dorp beloofd had, dat hem geene verhinderingen zou-den worden in den weg gelegd, om zijnen weten Schappelijken arbeid, namelijk, de geschiedenis der Duitsche nationale concilien, voort te zetten; dat hij eenige boeken had, maar dat hem geen schrijfgereed-schap gegeven werd, — bij) welke gelegenheid hij zich tot dea officier. wendde en dien verzocht, hem een half vel papier te geven, om aan de zijnen berigt te Aunnen geven van zijnen welstand. Wat hem het meeste grieft, is, dat hij in zijnen schrijvers arbeid verhinderd wordt. Voor eenige dagen, had hij op derekening, ook drie zilveren grossen, voor briefport vermeld gevonden, voor eenen brief dien hij niet beko men had. Op de aanmerking dienaangaande, had de plaats-majoor geantwoord, dat het een anonyme smaadbrief was geweest, die hij hem, om hem te sparen, onthouden had. Op mijne bemerking, dat ik deze welmeende zorgvuldigheid niet voor overtollig hield, stemde Dr, Binrerim, zulks met mij in en voegde er bij, dat hij reeds sedert negentien jaren, dikwerf zulke naamlooze smaadbrieven ontvangen had. Toen ik Hier vroeg, of hij liever in Dusseldorp zou gebleven zijn, zeide hij, dat daar het Jokaal zoo sleeht was, dat het zijne oude kwaal namelijk bet bloedbraken, weder te weeg had gebragt, doch dat hij daar, door de toegestane bezoeken zijner vrienden, meer verligting en veel troost genoten had. (1) Dusdanige barbaarsche bevelen zal men bürgen, prüfungen  DEN KAR- DINAAL SECRETARIS: VAN STAAT LAM- BRUSCHINI AN Dr. HUSGEN, VICARIS-GENERAL VAN KEULEN (1). Admodum Rde Domine. Datum die 28 Novembris elapsi anni responsum dominationis tue ad meam epistolam pontificis nomine seriptam die 4 precedentis Octobris non ante proximum mensem Januarium aceepi. Nil equidem distuli quin illud subjicerem Sanctissimo Domino nostro, cujus prudentissimo judicio illa erunt perpendenda, quibus stam hactenus per te istius archidiecteseos administrationem excusare conatus es, Interim ut spirituali fidelium commodo consultum sit, Sanctitatis Sow men-tem aperiam circa facultates quas plures postulasti. Et quod in primis respicit dimissorias litteras ad ore dines, tibi, utpote vicario generali archiepiscopi Clementis Augusti, integrum erit eas concedere ad sengum juris canonici, cap. Cum nullus 3 de temp. ordinat in 6°, adjecteque ibidem gloss: licet enim is in remotis proprie non degat, itatamen, ut cumque ex aliena vi, abest, ut ab ordinandis nequeat conveniri. In re autem hujusmodi preter inditam conscientia tux gravissimam curam cavendi, ne quis in ecclesiz ministerium adsciscatur destitutus meritis dotibusque per sacros canones requisitis, et illud insuper tibi Sanctitas Sua vult omnino demandatum, ut neminem ad ordinationem admittas, cai archiepiscopus quacumque demum ex causa illam denegaverit, utque a singulis ad gacros preesertim ordines promovendis exigas declamationem, qua profiteantur se apostolico de Hermesii li.bris jadicio pure, sincere ae simpliciter adhzrere, Facultates porro per S. Poenitentiariz tribunal, et Conionem Concilii Tridentini interpretem pridem archiepiscopo tributas, quas nuper cessasse compertum est, sanctissimus Dominus benigne jussit prorogari. Site aing de vertaling van dezen brief in ons velanty Ita ut per te etiam, donec alias provideri contingat, valeant, servatis ceteroquin servandis, exerceri, quem admodum perspicies ex pagellis una cum hac epis tola ad dominationem tuam perferendis, Nil vero at- tinet dicere de facultatibus uti vocant quinqueaonalibus, queis ad quinquennii exitam ati poteris juxta Sancti tatis Suz litteras ad te datas die 9 Maji superioris anni. Post hee celestis auxilii copiam felicitatemque tibi precor ex animo, Rome, die 15 Februarii 1839. Het opescritis was dus; Adm. Rdo Domino Domino D. Joanyt Huscen, vicario gene- ralali archiepiscopi Coloniensis. Coloniam.” OCONNELL. (Uedegedeeld.) Jongstleden zomer reed ik met eenen vriend, wiens gezelschap mij daarom steeds zoo onschathaar is, wijl zijne edele eenvoudigheid tot een ongemeen sieraad aan zijne benijdenswaardige diepdenkendheid verstrekt. Pas waren wij dien ochtend tot op een half uur gaans buiten de Oosterpoort van Sneek gevorderd, of hij deed mij het voorstel van eenen kleinen omweg te maken. Met zijn steeds beredeneerd financismus bekend, vroeg ik of het was om de vijf tolcenten te besparen; waar op hij terstond met » ja” antwoordde, » maar’ er bij-voegende, » wij zullen nu van daag nog vocht genoeg te koop kunnen krijgen;” — en daar ik wist dat hij som eene aanminnig uitstekende hand der lafenis met eene teedere maar lieve hartelijkheid tusschen de zijne knelt, zoo gehoorzaamde ik hem als mijne overheid, Nogtans had ik spoedig reden van mij zulks te beklagen; aangezien wij bevonden dat de brug, over welke weder op den gewonen weg moesten ko-men, zoodanig onder heelmeesterlijke handen was, dat hij slechts aan wandelaars zijnen dienst kon schenken. Een weg aan onze linker zijde moest ons, wist ik, elders op de heerbaan brengen; maar ik kende hem als zeer gebrekkig, en had bovendien alle reden om te onderstellen dat de vier andere voeten van ons gezelschap denzelven nog nimmer betreden hadden; wat mij dan ook iets bezorgd maakte Om den zweiten in te slaan; niet te min ik deed het. Geene vijftig roeden waren wij voortgestompeld, of ik beklaagde reeds die onvoorzigtigheid, Nu eens stonden wij bijna, dan we- der voelde ik dat ik al het stuur miste, en meer ver- tooningen hadden er plaats; zoodat mijn reisgenoot zijn » wat scheelt dien knol?’’ niet langer kon binnen houden, « Och,” hervatte ik, » dat dier wrijft zich den slaap uit de oogen en begint te begrijpen dat het wel nacht zal worden, eer het zich die zoete verkwik- king weder zal mogen gunnen. Hij bestudeert thans het middel om ons van daag op het doelmatigst te dienen. Ik heb bij ondervinding dat hij niet gaarne in zulke mijmeringen gestoord wil zijn, en gij kent hem goed genoeg om te begrijpen, dat, als hij zich zijn vrijheid volstrekt wil aanmatigen, het niet aan de noodige kracht ontbreekt om ons eens door een’ ander: » wat scheelt u, heeren!” te Jaten vragen. — Hij begreep mij. Een enkel vleijend troostwoord nu en dan door mij aan het paard gegeven onderbrak onze ongewone stilte. Tot overmaat van schrik moes- ten wij nog eenen jongeling ontmoeten, die, op een paard gezeten dat voor een oogenblik, door de be- gunstiging eener brug, van zijnen zwaarsten last ont- heven was, vrolijk het onvrolijke horengeluid uitdreun- | de, terwijl zijn beest, tot diepe verwondering van het onze, de jaaglijn langs het jaagpad sleurde; en te naauwernood waren wij hiervan bekomen, of wij had- den op onzen buitendien niet te breeden weg nog de treurige bewijzen dat onze linker sloot zeer nieuwee lings uitgebaggerd was. Wij ontkwamen echter al die moeijeliikheden zonder de minste moeijelijkheid, en toen wij den weg tusschen Bolsward en Leeuwarden onder de wielen hadden, was » Goddank!” het eerste woord des deelhebbers mijner bevreesdheid, » ik moet u mijn compliment maken: maar o, wat heb ik toch vaak gewenscht dat wij O'Conneti bij ons mogten gehad hebben!” Ik verschrikte nu nog meer dan vroeger; want, schoon wel overtuigd dat mijns vriends zigt- bare ledematen niet het geringste letsel bekomen had- den, was ik toch zeer ongerust wegens zijne hersens. Na verloop van een paar minuten waagde ik evenwelte zeggen: » hoe kwaamt gij daar zoo even bij O’Connor. NELL? Ik heb u tusschen beiden wel hooren zuchten, maar meende alsdan dat gij aan "t bidden waart, en wel verre van u daarar te verhinderen; want wij hadden uw gebed hoog noodig; ook betuig ik u mijnen dank daarvoor,’’ — » Mooi zoo!’’ antwoordde hij met eenen glimlach over mijne onnoozelheid; » neen! Ik dacht an niemand anders dan aan O'Connor.” — Dit gezegde was zeker zeer ongeschikt om mij gunstiger over zijnen toestand te doen denken: maar toen ik hem eens goed onder de oogen keek, hielp hij mij met de volgende toespraak tot mijne overgroote voldoening uit mijne ernstige bekommering. » Voor dien grooten man,’ sprak hij, » heb ik eene groote achting verkren, van het oogenblik af, dat ik wist, dat hij eene menigte vijanden had, en wel bijzonderlijk toen ik zag dat zijne vijanden hem schier noort anders dan. De de wolksmenner noemen. Een kocesier die dikwijls met vier goed gekoesterde en bij gevolg, welderige paar-den uitgaat, dezelve ment waar hij ze hebben wil en er altijd even gelukkig mede over de wegen komt, was altijd iets groots in mijne oogen; doch ik bewonder hem nu te meer, nu ik gezien heb dat zelfs eenkel paard in goede handen wezen moet, als het den menner en zijn gezelschap niet ongelukkig maken zal, Maar die O'Coynent ment mij daar een geheel volk! dat is te zeggen, honderden, duizenden, ja millioenen van menschen! En dat nog wel, zoo het heet, domme, onbeschaafde en woeste menschen! dat is te zeggen, in mijn oog, slimmer dan toomelooze en ongedresseerde paarden. Hij ment ze tegen de schrikbarendste vertooningen in; ja als hij wil, zullen zij des gevorderd door water en vuur viiegen! Wat dunkt u? Had ik ook reden om zoo even aan dien verwonderlijken man te denken? — Maar niets bewonder ik meer, dan dat bestrijders der geregtigheid doorgaans zoo Links de namen voor hunne hatelingen kiezen, Zij noemen zoo ook onze Pausen door de bank: stijve, onverzettelijke pilaren, die, ten spijt van den voortgang der hedene daagsche verlichting, het punt dat zij eens gekozen hebben, nooit verlaten; even weinig als de obelisk, welke de onnavolgbare Sixtus V op het St. Pieters- plein heeft laten oprigten. Zij denken er niet aan, dat Hij, wiens kerk de Pausen bestürzt, tot iederzelve gezegd heeft: wrees niet voor hun aangezigt 5 want ik zal maken dat gi daarvoor niet behoeft te vreezen. Ik heb u immers heden tot eene welverzorgde stad gemaakt en u geste/d als eene wzeren kolom en een hoperen muur, over de gansche aarde, tegenover de koningen, prinsen, priesters en alle wolken. Zi zullen tegen u strijden, maar & niet overweldigen; want ik ben met u, om u ord te mae ken, zegt de Heer (Jenem. I, 17 — 19). Het heeft vrij wat in, eer een Paus zijn punt vat, dat is, eer hij eene leerstellige uitspraak doet; hij doet het noort, dan na zich in een vertrouwend gebed tot zijnen god- delijken principaal begeven en de zaak met zijne ver- trouwendste broeders overlegd te hebben; maar is deze uitspraak ook geschied, zoo is de Paus zelf de eerste om zich daaraan te onderwerpen, nademaal hij den geest kent, uit wiens adem die uitspraak in zijnen mond gekomen is: vandaar dan ook, dat nog novit een Paus eene leerstellige uitspraak ingetrokken heeft; wat gedruisch en geweld de geweldigen der wereld ooit¢ gemaakt mogen hebben.” Mijn vriend bespeurde dat ik zulke aandachtige ooren naar zijne voortreffelijke leering had, dat hij, zelfs op den breeden dijk, bijna wel eens weder naar den grooten menner O'CONNELL moest verzuchten; en na mij zulks opgemerkt te hebben, vervolgde hij: — » In het begin van mijnen leeftijd werd de Paus door eenen keizer, in den Letter lijken zin van het woord, dringend aangezocht om zijn von uns aangezocht van Pistoje in te trekken; magtige vorsten en Aartsbisschoppen drongen bij hem aan, oi zijn besis- sing wegens het gebeurde aan de Hems terug te nemen; Pius VI stierf, na schandelijke mishandelingen, in eene uitputtende en vermoordende ballingsehap; wat Pius VII wedervaren is, weet de geheele wereld; — en toch trokken zij hunne beslissingen nietin, Mij dankt, als ooit een Paus zoo iets had willen doen, zou het ~ ten tijde van Henprix VIII geschied moeten zijn, wat misschien het schon Hngeland tegen de gruwelijkste van alle scheuringen bespaard zou hebben: maar de rots bleef rots, en bekommerde zich geenszins wegens de gevolgen, die niet van menschen afhangen, maar steeds toegelaten worden van Hem, die dezelve in zijn wijsheid, of in zijn vreesselijke regteeateaas heid op de hoofden der verdrukkers nederplöffen laat, Thans willen de Pruissen dat onze groote G i zijn voortreffelijke allocutie terug trekke. De halzen & Het is hun evenwel iets te verschoonen, daar zij zich eenen Stadhouder van Curistus naar eenen stadhouder yan Luruer idealiseren; doch wat kan het schelen of een Paus Pius, of Cuemens, of Grecoris heet, daar hij toch altoos de zigtbare Plaatsbekleeder van Cunis- rus is? En men zou toch, niet alleen volgens de uit- drukkelijkste en duidelijkste beloften, maar ook volgens den loop van niet minder dan achttien honderd proefjaren, moeten denken dat Curistus zich wel eenen Plaatsvervan- ger weet te kiezen, welke geene bedreigingen of mag- ten der aarde ocoit van zijnen post zullen werpen.” Zoo keuvelde mijn man tot aan onzen eersten aanleg in® éénen adem voort, en het is te begrijpen dat ik niet de minste lust gevoelde om hem het woord te ontfutselen, alsmede, dat het ons de geheele reis niet aan stof ontbrak, °“T huis gekomen, mijmerde ik over onze gesprekken na, en maakte mij bereids gereed om derzelver kern op te teekenen, toen het nieuwsblad van den dag juist aankwam om dat goede voornemen te verhinderen. Maar o! wat speet het mij, mijnen vriend niet bij mij te hebben, om hem daaruit het vol- gende berigt te kunnen mededeelen! » Lonpen. — Na zijnen ouden wederstrever, het hoog kerkelijke medelid voor de universiteit van Dudbdin, den heer Frenerik Suaw, hief O’Connexy zich op, met de bemerking dat hij gaarne post hune sed non prop- ter eum aan het woord wilde komen. Daarna hield hij de tory’s een lang zondenregister voor, waarin de zeven honderdjarige onderdrukking van Jer/and en der zeventig maal honderd duizend Catholijke Ieren vooral niet vergeten werd. » De ware vraag is: wat uwe laffe huichelarij altoos zoekt te vermommen, de ware vraag is: hoe zal Ier/and geregeerd worden?” (Hoor! Hé! Wat?) » Ja, ja! Hangt het versletene manteltje uwer liefde tot het Protestantismus en uwer verfoeijing van het Papismus er maar over! Dit blijft toch de eerste vraag, zoo als het reeds ze- ven honderd jaren lang de vraag geweest is.”  zahm vielen, denken kleinen dank niet vermögen, en, hoop ik, den kleinen dank niet vermögen, denn ik hem hiermede, voor zijne onvergelegenen onderwijzingen en bemoedigingen, aanbiede. DE JONGE O'CONNELL. Een adlaar teelt geen duiven. SCHARP. Brief van Joun O’Connect (1), aan den heer Raimonp THomassyY. Londen, 15 April 1839. Mun Heer! Gij hebt mij de eer gedaan, om van mij narigten te vragen betrekkelijk de politieke denkbeelden, die in Jerland de overhand hebben; ik haastie mij, u dezelve te gven. Er zijn in Ter/and, meer dan acht millioen vijfmaal honderd duizend inwoners, waarvan zeven millioenen Catholijk zijn. Er zijn twee partijen, die der Refor- misten en die der Tory’s. De eerste bevat al de Catholijk en een goed gedeelte der Protestanten; maar de meerderheid dier Protestanten, ten getale van one geveer acht maal honderd duizend, zijn Tory’s, of wel, zoo als zij zich zelven noemen Orangemen, een naam, die ontleend is uit de herinneringen van den burgeroorlog van 1688, toen de Iersche Catholijken zich aan de zijde van Jaconus II, geschaard hadden, terwijl de Protestanten, even als hunne medebroederg in Engeland, hulp verleenden aan de zaak van Win- tem III, prins van Oranje (2). De Heer Jonn O’Connell iseen zoon van den grooten DaniEL O’Connell, en lid van het Parlement, Rep. Men weet’, dat Witiem III., die eene dochter van Jacopus II. gehuwd had, door de Protestantsche partij in England werd ingroepen, zijnen Catholijken schoonvader Jacopus Ii. van den Engelsc hen troon stiet, om dien zelfs te beklimmen, en dat met dien Witte ILl,, de tak yan Wittem I., Prins yan Oranje, uitgestorben is. Rep. var co De Catholijken van Ier/and, zijn lang beroofd ge- bleven van hunne regten, uit hoofde van hunne religie. Gedügerende den loop der jongste euw, bestand er voor hen volstrekte uitsluft van burgerlijk of mi-litaire bedieningen en eereposten. Het was aan eenen Catholijk, op straf van verbanning naar de co-lonien, of op doodstraf verboden, school te houden, of er zijn kinderen henen te zenden, (zoo het ten minste niet naar eene Protestantsche school was; — Priester te wezen, — de Mis te lezen of die te hooren, de Sacramenten toe te dienen, — om deel te nemen, eindelijk, aan eenige plegtigheden, van 2ijn-nen Godsdienst. — Een Catholijk kon even weinig grondeigenaar zijn; hij hield zijn landen onder eene zeer beperkte pacht en elk zijnner kinderen kon, door zich Protestant te verklaren hem van de helft zijnner goederen beroven, Het zou overtollig zijn hierbij te voegen, dat de Catholijk geenerlei stem had, in de verkiezing der parlementen. Op die wijze werd voor hem elken constitutionelen weg gesloten, om de vers betering van zijn lot te beproeven. Hoewel vele dier beperkingen tegenwoordig opgeheven zijn, bestaan echter sommige derzelve nog in spyt van de Wet, die voorgaf, ons er van te ontslaan. Zoo heeft men voor ons het leger, de marine en de municipaliteit opengesteld; maar er bestaat niet een kele regiments-kolonel, niet een enkele scheeps- kapitein, die Catholijk is en de municipaliteiten, ziju voor ons even goed gesloten, als voor honderd jaren. Er bestaat nog in onze dagen een schreeuwende grief, die in al hare kracht aanwezig is, — het is, dat wij tien- den betalen moeten aan de Protestantsche geestelijk- heid; die geestelijkheid, wier wezenlijke kudde ten hoogste het cijfer van zes of zeven hofiderd duizend bedraagt; want het zou eene groote dwaling zijn te gelooven, dat alle Oncatholijke Teren, Protestanten der Anglikaansche kerk zijn. Dit gesteld zijnde tot verstand van het voorledene, en van den tegenwoordigen toestand van Jerand is hetgeehe, wat wij Tersche Catholijken vragen en dat _ wij wel en krachtig besloten hebben te verwerven, het volgende: In de eerste plaats: volmaakte gelijkheid voor de wet, voor ieder mensch, hoedanig zijne religie zij. Door gelijkheid verstaan wij de verkiesbaarheid, tot de waardigheden, eereposten ‘en bedieningen, zoo burgerlijke als millitaire, voor allen, zonder ander on derscheid, can dat der bekwaardheid.. Ten tweede: Electorale hervorming gelijk aan die welke Hngeland sedert zeven jaren geniet. ’ Ten derde: eenige hervormingen in de kamer der lords om haar te verhinderen, datgene te doen, wat zij ieder jaar straffelods doet, — te weten, alle wets- ontwerpen, ten voordeele van Jerand te verwerpen (1) Zoo was het ook in Nederland, tot 1795, Rep. -inwendig gebed, door den Hoog Eerwaarden en F 0g Aan HeT Bureau VAN DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B, N.° 28 Aan HeT Bureau VAN DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B, N.° 28 Aan HeT Bureau VAN DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B, N.° 28 Aan HeT Bureau VAN DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B, N.° 28 Aan HeT Bureau VAN DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B, N.° 28 Aan HeT Bureau VAN DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B, N.° 28 Aan HeT Bureau VAN DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B, N.° 28 Aan HeT Bureau VAN DE CATH en te vernietigen. Wij zouden zeer sterk verlangen, twee ellective kamers te zien, en die verantwoordelijk waren aan het volk, beiden onder denzelfden titel in plaats van de onregelmatigheid eener niet verantwoordelijk inamovible kamer, die als het haar goed dunkt, al wat de kamer der gemeenten doet, vernietigt, Ten vierde: Het ophouden der tienden betaling aan de Protestantsche geestelijkheid; — dat iedere Gods-dienstgezindheid, hare eigene bedienaren onderhoude. Gedügerende den geheelen loop der vervolging, die wij ondergaan hebben, heeft het lersche volk, zijnne ges- telijkheid en derzelver hierarchie onderhouden, hoe wel, dat volk het meest verarmde volk der wereld was en nog is. Het principe der vrije en vrijwillige betaling tot instandhouding eener Kerk, is in Jerland gegen problema meer. Wij hebben er sedert lang onze ondervinding van gemaakt; en het resultaat is, dat wij in Jerland eene volledige hierarchie, eene zeer talrijke, en door het geheele land verspreidde geestes lijkheid, — kloosters van mans en vrouwen, in groten getale hebben, en wij thans in onderstanden steden ruime en schonen kerken bouwen; — en dat alles, zonder de geringste aanmoediging, zonder eeni- gen onderstand van het gouvernement of van de open- bare schatkist. Dit alles, ik herhaal het, wordt ge» -daan door geheel en al vrijwillige bijdragen. En niet alleen zijn wij, leeken, het, die dit groote en schonen principe erkennen; onze Aartsbisschoppen, onze waar- dige Bisschoppen. Patten, onze uitmuntende Priesters allen — allen erkennen het; en morgen als wij het geluk hadden, van ons geliefd vaderland, zich tot eenen onake hankelijken staat te zien verheffen (zoo als het gewiss-and in het miskennen zijn erregten blijft volharden) zoudt gij onze waardige gegestelijken zich het eerste zien verheffen, tegen ies der voorstel, om in Jerdand de Catholijke Kerk met den Staat te associeeren. Zoo gij de goedheid hebt mijn Heer, om mij andere feiten of andere principes op te geven, waaromtrent gij bijzondere ophelderingen mogt verlangen, zal ik bereid zijn om u die te geven op de beste mij mogelijke wijze; en ik verzeek u de verzeering wel te willen aannemen van mijne volkomene achting. JOHN. O°’ CONNELL, By do. T. SOMMER Boekhandelär te Almelo, is aan Heeren Inteckenaren verzonden: eon to Proeve eener gemakkelijke handleiding voor he geboren Heer, Baron Ciemens Avucust Droste tot Vischering, Aartsbisschop van Keulen, — us et Hoop duitsch vertaald door P. Krors, R. C. ‘astoor- te dam, (Met Portret.) Kerkelyhk goedgekeurd. — De prijs is op ord. papier 1-40 met bijlege 1-80 opvel. » ow 1-80 » » 2040 Nummer 21. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMIEN. OVER GODSDIENST=-, STAAT-, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit geregd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, teide Hii: ++» Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één syn gelyk WY eo ceeve En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my gelooven zullen: opdat zy allen dén zyn, gelyk Gy, Vader, in mi en ik in U: dat 2% ook in ons mogen één xyn, opdat de wereld geloove, dat Gy mi gezonden helt, En tk heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zy zouden één zyn, gelyk wy ook dén tun. Ik in hen en Gy in my, opdat zy volkomenlyk één zijn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden hebt. Joann. XVII. ‘Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren, en p bij de yoornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; het-half jaar of kwartaal, naar evenredigheid ; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle - abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave ; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie- GESCHIEDENIS DER HERVORMING IN NEDERLAND. Leijden, gedurenile het belegen ; — ware reden 2 q van het ontzet. BD. geschiedenis der groote revolutie, die, in de XVI eeuw, eene verandering van regering en van Godsdienst te weeg bragt, is, door de schrijvers onzer zoogenaamde Vaderlandsche Geschiedenissen, meest al in een verkeerd daglicht geplaatst: men heeft de omstandigheden van dien tijd, de aanleidende oorza- ken en de personen, die er eene groote rol in speel- den, niet genoeg besteudendeerd; en dus heeft Men ein- delijk de geheele natie in het denkbeld gebragt, dat Nederland deszelfs onafhankelijkheid van Spanje, leen aan de hervorming en de hervormden te danken i, Intusschen is de zaak zoo niet gelegen; hoe. » hervorming behendig gebruik van de revolutie kte, om de heerschappij in handen te krijgen en den Catholijken Godsdienst te verbannen. vw it Ne derlanders waren ten allen tijde zeer vrij« heidlievend: zelfs de magtige Romeinen hadden hen nooten, doch nooit tot afhangelinge a “wen sullen door de Redactie worden aan het Postkantoor te Antwerpen. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. Kunnen maken; de Hertogen, Graven en Heeren der onderscheidene Nederlandsche gewesten, hadden aan de verschillende steden, talrijke pri- vilegien geschonken, die zoo vele regten waren ge- worden, die zij zelven voor hunne inhuldiging moes- ten bezweren, te zullen eerbiedigen. Door vers schillende sterfgevatlen en huwelijken, waren al de Nederlandsche gewesten eindelijk onder denzelfden Heer, keizer Karen V', gekomen, en vervielen door diens afstand aan zijnnen zoon Puitippus II, die hij in Spanje had laten opvoeden, en, diensvolgens, als een Spanjaard beschouwd werd en algemeen bekend stond, als een vorst, die heerschzuchtig, wreed en tevens zeer gehecht aan de Catholijke Religie was. Het is-dus natuurlijk, dat hij de hervorming, die reeds onder de regering van zijnnen vader, tot de Nederlanden was doorgedrongen en tegen welke de kei- zer, als souverein der Nederlanden, onderscheidene plakaten had uitgevaardigd, door middel der Spanache inqguisitie poogde te beteugel En un te roeijen; Terwijl Spaansch krijgsvolk het land bezettede. Dit een en ander streed te veel tegen de geaardheid der Nederlanders, om hunnen afkeer van Parirrus II en diens regering, niet op te wekken. Afhankelyk van Spanje te wezen, was een denkbeeld, dat hunne vrij- heidsliefde en national gevoel krenkte en daardoor ge- lukte het den heimelijke aanhangers en voorstanders der nieuwe leer, die: Vriheid wan Godsdienst en conscientie, tot hunne leus aangenomen hadden, om Catholijken van allerlei rang en stand, in hunne ont- werpen te doen deelen en met hen gemeenschappelij- ke zaak te maken, in het verdedigen van de regten, vrijheden en privilegien der Nederlandsche gewesten. Men kende toen den heerschüttigen en unverdrukgenkamen aard der gewährende hervorming nicht gehen; men dacht er nicht aan, dat hare erejheid wel-dra de verdrukking en vervolging van het Gatholicis-mus ten gevolge zou hebben. Tad zij in hare banieren de woorden: Verandering van Godsdienst, in plaats van: Vrijheid van Godsdienst, geplaatst, dan zou de prins van Oranje er noort in geslaagd zijn, om den opstand zoo algemeen te doen worden: de Catholijken zouden geene gemeene zaak met de nieuws gezinden hebben gemaakt: eerst toen het te laat was, opende men de oogen; maar men kon deels niet meer terug; geheel Nederland, was (met uitzondering van eenige provincien; in den opstan® gewikkeld; men was, met. reden, beducht voor de wraak der Spanjaar-den, die zich ook reeds hier en daar (’t welk alme-de niet te verwonderen is), bloedig had doen gevoe-len; Oranse, die zijne ook reeds hier en houden, scheen de Catholijken niet onge-negen te zijn, en Men meende dus in allen gevalle, minder van hebben, dan van Spanje, te duchten te heben; en zoo bleven vele Catholijken, zijne zijde houden; terwijl anderen, die doorzigtig genoeg waren, om uit het reeds gebeurde, te berekenen, wat nog gebeuren zou, te gering in getal, of te vreesachtig waren om den stroom tegen te houden. Dat de zaken allerwege, voorall in de Noordelijke provincien, zoodanig gesteld waren en dat de veranndering van Godsdienst hier te lande, geen gevolg is geweest van overtuiging, maar, in de meeste plaaten, met geweld is ingevoerd en doorgaans het eerste gevolg was, van het binnenrukken van het leger der opstandelingen, ’t welk’s Prinsen leger genoemd werd, moet elk terstond in het oog vallen, die de geschiedenis dier dagen, zelfs door de partijdigste hand beschreven, oplettend bestudeert. Zoo denke men dan ook niet, dat het ongelukkige Leiden, ’t welk in de belegeringen van 1573 en 1574, maar inzonderheid gedurende de Jaatste zoo veelte lijjden had en dat van zoo veelte belang was, reeds geheel was gedecatholiseerd, toen het die lange belegering, met hongersnood en pest, verduurde, Men denke niet, dat de Catholijken er toen reeds van alle yrij-heid van Godsdienst en van de hoop, om die te behouden, beroofd waren: een openbaar testament, op den 2 Augustus 1574, voor den notaris Wittem Ciars-ZoEN Ouwsk, Vier, (dezelfde die het huis bewoende, alwaar de vrome Musius gefolterd werd), en dus toen bet beleg meer dan twee maanden geduurd had, gepassseerd, en waarvan ons, reeds yoor abet bak een af-schrift, door den toenmaligen eigenaar van het oorspronkelijke, op pergament.geschreven testament, is vergund geworden, laat dienaangaande geen den minsten twijfel over, Dat testament, is van den volgen den inhoud.  andere Ordnungen van Uterste Willen hoe die ghenaempt zouden mooghen wesen, die Zyluyden Conninctim vel Duusi voor {Jatum van desen in eeniger manieren ot a neert, gemaect ende gepasseert mooghen hebben, — Ende van nyeus disponerende hebben heure Zijelen bevolen die barmhertiche Gods ende haere Lichamen als die Ziele daer wt verscheijden zal wezen der h, liger gewyder aerden. — Eligerende heurlayder Ss pulture, ende begreven te wor Pancnazs Kereke binnen der yoorschre Ende aengaende heure Temporele gzy Testateuren malcander ende al weten den Jangstlevende van heur genaem van den eersten overly alle die. goeden ende erffenisse die dezelfde met G24 O25) go gly nOibe ogee SO eR eee (1) Het volgende woord was in het sorspronkelijke onl gheruijmpt ende achtergelaeten zal hebben, Roerende ende Crediten nyetter Werelt vuytgesondert noch buyten ghehouden, omme dacr zyne vrije wille med Et mögen, ende dat om zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige heur Testaments dar tätige. — Des heur Testaments vuyt de zäcken heur Testaments dar tätige Te moogen altereren, muteren off veranderen, verminderen ofte verminderen, zulem hemluiden ende een yegelicken van hegoetdancken ende ghelieven zal Ende t’gunt zy- Inyden off elx van hem zulx in t’particulier maecken aiaiapentsen zullen t’sij bij alteratie, additie ofte diminutie van t’gundt voorsz. Staet voor  na den gheestelyke en waerlicke Rechten, Costume ofte gewonte best subsisteren ende effectualen zal moghen, henstaende alle solemniteyten van Rechten hyer inne nijet geobserveert noch onderhouden en waeren, Aenroepende hijer toe bystandt, offitium ende assistentie van allen Heeren en Rechters. — Ende versochten Bs thi derscreven heurluyden Testanten h ore he De icircnwodet ad hts hae tan van ghemaec geredigeert te worden een ofte meer openbair Jnsira- mentens — Aldus Gedaen binnen der Stede van Leys den ten Wwoonhuyse van de voorn. Testanten staende by onse Lieve Vrouwen Gasthuys, Jn den Jaere, Jadictie, Maent, Date, Ure, Paeusdomme, ende Key- serrycx als boven, ter presentie van den EKerbaren Mannen Heeren Jacop Louwens zoon, Canonick der voorsz. Collegie ende Disck Louwers zoon, Priester ende Vicarius van Sinte Pieters Kercke der voorsze Stedeals ghelooffwaerdighe ghotnygen hyer toe gere- quiréert ende bij de voorn, Testateuren zonderlinge gebeden zynde.” U It dit stuk blijkt, onwraakbaar, dat men toen te Levden, den Paus nog onzen allerheiligsten Vader in Gode, in openbare stukken durføde noemen; dat de kae pittels van St. Pancras en St. 677 zegt, dat het eerste plakat tegen de Pausgezinden in 1581 werd afgekondig; van welk plakat echter in het Groot-Plakatboek geene melding wordt gemacht. Uit alles blijkt duidelijk, dat, in die gevaarvolle dagen, de Catholijken in Nederland, in twee partijen waren verdeld, te weten: in voorstanders van den opstand, die wezenlijk vrijheid verlangden, en waar- van men zich zoo lang bediende als men ze noodig had, en in koningsgezinden, die wel voorzagen, wat de gevolgen zouden wezen, als eenmaal de aan- hangers der nieuwe leer-de overhand kregen. Intus- schen werden zij, die zoo dachten (en hiertoe behoore de schier de geheele geestelijkheid), vijanden van den Staat en verraders genoemd; zoo ver was het toen reeds gekommen; en dit was dan ook het voorwendsel waar van men zich bediende, om de uitoefening van de Catholijke Religie te verbieden, zoo als wij later zien zullen. Wie revolutien beleefd en bijgewoond heeft, weet bij ondervinding, dat soms weinige, stoutmoedige, ond ernemende koppen, door een handvol gewapend volk ondersteund, zoo veel schrik weten in te boezemen, dat zij eene geheele bevolking, die hen anders gee makkelijk, zou hebben kunnen weerstaan, in angst en werkeloosheid houden; ’t welk des te zekerer het geval zijn moet, als zij een gedeelte der plaatselijke regering, uit welken hoofde dan ook, op hunne hand hebben, Dit schijnt werkelijk gedurende het beleg te Leyden, het geval te zijn geweest; want, dat een gedeelte der bevolking, meermalen de overgave der stad verlangde en verzocht, wordt door al onze geschied- achrijvers erkend. Ook schijnt er eene soort van sehrik- bewind te zijn uitgeoefend. Althans P. Bor zegt B. 