Vaderlandsch woordenboek. 35 deelen and Byvoegzels 13
Jacobus Kok
mede van den Scheidkundig Stookhuis voorzien, De vermieder Zempel Sa/omous, door en onder. opzigt van den Hoogfeeraar DavID MILL vetvaardigd, worde in een der..bovene vertrekken bewasrd, Het if een gevaarte van omtrent veertig voeten in de lengte, en vijféntwintig voeten in de breedte zijnde de El op een duim gerekend.. +) sg te alt! Van het Obfervatorium, of de Starrekyndige. Schouwpleats » als op den alouden Smeetoren geplaatst,. hebben. wij. ceedg nh; elders a4 UTRECHT. € De Stad} elders gewag gemaakt. De Bibsictheek is een deftig gebvouw, Weleer het Koor der St. Jans Kerk, gelijk wij insgelijxs reeds hebben asngemerkt. Het -getal en de hoedanigheid der boeken is zeer eanzielijk. Uic het Kerthuizer Klooster, weleer aan de Vegr gelegen, zijn de boeken herwaarts overgebragt. Verfcheiden voornaamé boekerijen van geleerde man. men vindt ‘ Er ook Handfchriften, en ordre dezelve eenigen, die zeer fraai zijn gefchreven. Men weet, dat het Usrechtsch Hoogefchool, niet gelijk elders, van Landswege, maar. uit Stads Ka:fe bekostigd wordt, en dus eine Stedelijke Akademie is. Van de inrigtingen van dit Hoogefchool zullen wij niet verder (pteeken, alzo zij met die der overige Nederland. The Akademien genoegzaam over een koomen, Alleen mere ken wij asn, dat volgens Befluit der Vroed{chap van Utrecht, van den zévenden December des Jaars 1685, allen, die hier met de Kap, zo als men ’t noemt, openlijk gepromoveerd worden, het Burgerfchap der Stad, met alle de Vvorregten daar aan verknogt, op hun verzeek, om niet ontvangen, be- nevens de vrijheid van wagten en togten; welke vrijheid ook verleend wordt aan allen, die, naa het houden van openbaare Disputatien, gépromoveerd worden. Wij voegen hier nog, pevens, dat, van tijd tot tijd, aan het Utrecht{che Hooge- school,; meer of min aanzielijke geldfommen, bij Uiterfted Wille;- 2ijn - befproken, ter voortzettinge der Studien van dé fulken, die daar toe ecnigen onderftand behoeven. Met het Hoogefchoo! flaat in naguw verband het Latijn- Sthe; of het’ Hieronijmus-School, das genaamd naar het Klooster van St. nieronymus, ’t welk daar toe is gereed ge | Mamake. Het gebouw fta At op de Nieuwe Graft; de Recorderheft daar in tevens zijne wooning. Behalven de nu gemetde’ Openbaare Gebouwed, ontmoer men te Utrecht, meer dan in eenlge Nederlandfche Stad, een grogt aantal oude Geftigten, die nog de dutdelijke ken-merken draagen, hoe zij weleer: doot aanzientijke mannet bewoond -wierden, en tot Huizen van verfterkinge of Keftee.len dienden. Hier toe behdoren het Bis/chops Hf, de Paws enhuizen, Fredenburg, Blankenbutg, Grocnewoudé, en nog eenige andere; de  gewapende Schawtrij, hotde ‘er josgelijks.. eenig) Krijgswolk van den Staat. bUzetdng in de Stad 5 waanwwan, egiers-Heropetat niet vast bepaaid is... 2 Met een berigt, wegens de aloude geftcldheid: det ‘Regeda vinge. vam Usrechké,: waat/dmtrenr’ meerniaalen verandering ig woorgetalien;' zulien. wij ons “Hier niee bezig houdens De tegenwodrdige »*Regeering der’ Stat’ beftaat «uit Hoofdofiieier’s eppkcopuneage teh? Schepéened et. Vroedfchap. stu Volgens. het: Régeering-Reglethant ‘van Koning wittes oun Ill, site den Jaaré 1674 :Ingevoerd, en vetvatgens, in Gen Jasre: 174 7y°dij: de ‘verheffing wan Prinfe witiet pan 1V vervieawd ;worde*de Hoofdofiicier of Schout, zondesreenige Woorafgaande Benoeming, door’ den Stadhouder voor - zija leeven nangdfteld.. Hij is geen lid. det. Vroedfchap. Chapelen vers fébtjoc alleentij insdenzelve. off den dag. der gewonlij la. jaar lijkfché “weramdefinge der..Regeerloge, -of iwanneer <'ef tue fchentljds eene Regentsplasts openvalt, om de nieuwe Regents in den eed te neemen: De Burgemeesters zijn twee in getal, De eéne draagt dea - biam van Eérfle~ of Schepen«Burgemeester, de andete died van Tweede- of Raad- Burgemeester, Zij worden, doot ded Stadhouder verkoozen, uit cen dubbel geal » door Burgemeester en Raaden gemaakt; de Burgemeester; die flegts “ &XX, peet. P ate “a ig NS Ia ere ee eee 226 UTRECHT. (De. Stad) €0° jear gediend heeft,- wordt \altoos op: deeze Nominatie gebragt, ».en--meestal verkoozen. Hun bewind duurr rwee jraren, ‘6h » gemreenlijk,, even lang hun ftilo'zitten: slthans meogen.ze.nier, dan nas verloop van dezeive, van: nieuws verkoozen worden. Zij moeten gebooren Sarees zip, of aichahs ven sjessew “ Hebben; burgerregt gchad hebben. Widers heeft: men te Usreahs.ewanlf Schepenen 5 de Stadhonder. verkiest dezelye- ujt-eene: Nominate van vierntwinig pesseonen »: door Bargemeesters, Schepenen en. Raacen ge-watle. © Met. opzigt: tor. het burgerfclap, geidt ‘omen de Schapenen-de zelfde vereischte, ale.van de. Burgemeesteren, De Veoed{chap deftant nic veertig Perfoonens Raaden ge. Narmd, - De Sladhouder offenr de magt, -om-hen jrariijks is den dienst te doen: volhardeh,-ef geheal, of tem deele te ver anderen, nasr welgevalien; als: mede,: om bi} ier overiiiden van öen of meer Raaden,-de opengevallene ‘plaate' ‘of plaat zen.22n. Le. Vulletes: giles zonder eenige voorsfgsande benoe ming. Wij merken; hier aan: cu “6 —- Seoopenen cevens altijd Raaded zijn, | Behalven’de Sellastenys van ae: Wer; a ae ter Uireeks nog eenige dndere, aan wellien een bijzonder bewind: ofcbe- ftuur: is. toevertrouwd...; Men. heeft ’er slzo een Kollegie van Gekommitteerden rer Wees-/ of. Momber..Kamer:; een ander van: Gekommittterden ter beftieringe van Stads: Finantien; cea derdes. welk. +et. bewind: heeft over de.Posterijen’; en einde ijk een ‘Kolicgie..van. Kommissarieten cot;idemr ontvangs iad de ‘pemesne Middetens binnen de: Scad. gebeven. mwotdende; - -Behalven de vier Voorfteden van Usreedt; over welke de Said eedeehlijk bewind-voert, bezit zi wiehige Heep lijkbeid wane Vreeswijk Of ide Kaart ) en. dei Ambagstheerlijk-held ten Wve: en Lang: ee ox Miatenawon. ELEGANT, (sbotrotk ssl. MT fase ab ees coy peempsatennett € ONE BD 9 Vat e IRS -s rs, Fo asf ak bs Tad iy aia! Wer ee. oe waban 0 “hos el wwoub - 03 indfeh co ou. eMtoodmy Tab: i peor’ > soln Cobre 9 > WAAL, (or) 3! 267 fence te i eee © W. Atty (De) ‘ectie abst Wise in de Hedeiti Tj ii 4, Latijn Vahasis gevaamd, is een tak of arm van den Rhijn, ‘ile bij ’s Graavenweert of Schenken chant zich in.twe armen verdeelt: wast van de eene; Noordwaarts ftroomende, den ouden naam behoudt, doch de andere, Westwaarts afdwaa- Yende, dieh van Waal ‘ aannevine? Zodanig¢ was de aloude af icheiding deezet Riviere van hatte tdof - Dorothy, zedere imen, omtrent den sanvang der 'tépénwoordige Beawes eene ‘doorgraaving ‘heft ‘gertaakt bij Het Dorp Pannerden'y geben den hilfend van dies te dvervicédiger wate? te! voorzién,. gefeltede de gemelde scheiding twee uuren gaans meer benédenwaarts. Tages afzondetiije, met eenen firele vare, voortloopéiide, i‘stroome We Waal na Nijmegen, voortloopéiide, hhaaren loop jangé de Bommelerwaard ; alwaat zip zich; vvoor -een kotten tijd, met de Maazz veréenigt,. doch zieh> firaks -wederom vin dezel¥e' afithéidende, névens de‘ fireke\ gonoem- -dée"-Rivier; het Elsiné Eildnd’ van -Bbmmel formeert, uant welks “einde" de Waal, cusichén het’ Kaftee! > Loeveffein en deoStad ‘Gorichem wederom in’de Maazévalt, oi vetwolgeng Xe ga- der Heareh naam te verliezens en dien van Mervede ‘edn ‘te heertien. Omtrent de hoedanigheid deezer Riviere hebben wij allecrilijic caw ce metken, » dat zij, langs -heenen,' cusitheil -waste Oevers, met cene aitoos fhe! efloopenden vaart, voots- sttoomt, en overal eenen vasien kieibodem heeft; als: mede, dat hare oevetsy alomme~ met grienten van sepaaraube aan “eer = e Eid an bezet ape = Es e fete wide P ve Pp Py Wash, S OR Se ney -- -. gris Oo *. So imc 228 WAAL, (pe) WAAL, WAAL, (Tvt en ’r) enz. Waar, (De) een Meirtje, in het Land van Voorn, ager het Dorp Rokanje, Van de zonderlinge eigenfchap van het Water van dit Meirtje, hebben wij, op het Artikel van ge- melde Dorp, uitvoerig verflag gedaan. Zie Deel XXIV. bb 327 enz. van dit Hoordenboek. Wat, een Dorp op het Elland 7exe/, Oost- Noord- Oor van het Hoofddorp, of de Stede Burg, gelegen. Het gel der Huizen is niet groot, om en bij de veertig, De Kerk der fleryormden js cen oud geftigt. De Doopsgezinden ben “er insgelijks eene Godsdienttige vergaderpieats. De’ tig- givg deezes Dorps, na “genoeg middea in her Elland » is int eras ) A ae. (rus. EN ’T) eene. Heerlijkheid in het Overkwartier van Uingrhes itrekkende, van Honswzjé af, omtrent eeu half nur gaans, vpderwaarts..langs de Let., Zij is tweehonderd ea zeversig NMiurgeus.en vierhonderd Roeden groot, en bevaite, rin. den Jaare, 1748, vijftig. Huizen. In deeze Heerlijkheid legr » behalven ~ buvacs iti het orp Waa Cr) ‘omiren een clied uur:.paans. ten Oasten ‘va Vreeswijk, tegen den Eckdijky im.cen zeer aangenaamen rep vvrugtbaaren oord. - Bekoorlijk is het mitzigt, wetk men, van: dea gemelden : Dijk.oyer-de -R Waa ivier, op de Stad Vianes en bet, Land van Hagecin. heeft. - Tegenover '¢ + aai legs, in de, Lek, een” Litandje, wear pp eeq Sreenoven fteu. Voorss iis, geiljk, bet gehgele, orp, zo,ogk..de Kerk klein en van, weivig aayziens. De, Geme, der, dfervermden heek den bseee. van die van Mnreain. aeneet cota pean - 32698 = pre «t apet a= * hal Le ~ Was, panhus DE ), assole om bij: de; aubaneshaaries herdagt- te. wotden,, 2 ‘zijnde -geweest cenrder zes: aanzics- lijke: Amiterdam{che ‘Butgers, die het invoeren der openbaate , Preake,-volgens de. begrippen der. Hervorgudemsctt -eerst hed- ben bevorderd. Zijoe helpers waren REIMER KANT, KORNELS @f MARTEN JANSZOON K@STER, ALBERT HEYES, WILLEM FLOIS- es. @ z00f -—_—ae a OS ae = _ —— i '= — ——O . WAAL, (JAN. a enz. a2g ZOON €f LAURENS JAKOBSZOON REAAL. Doch, eeiije wij elders reeds verbaald hebben, kwam hem deeze kloekhartigheid op den hoogen Prijs te ftaan, dar hij zijne Vaderitad moest ver- laaten, en buitenlands eene . Vellige — ziecken. — Zie J. WAGENAAR, ‘Befehrijving- van aan Waat, (J4N ve) een eanziefen - Burger en Koopman’ te Aimflergam, was de stigter-van het van ouds vermairde Cia- visfen- Klooster in de gemelde Sead. Bij Brieven van den zesden Oftober des Jaars 1494, te Mechelen geceekend, hade hij dear toe de toeftemming sekoomen van den Roomsch- Koning Maximitaniaan en den Aardshertog PHittps, als mede, in het voigende jaar, de bevestiging van Paufe aLExander DEN VI. Men weet, hoe het gewijde Geftigt, zedert, tot het tegenwoordige Mannen - Raspiuis en cot het Latijnfche Schoo! vertimmerd is. Zie comme Lin, Befchrijving van Ame jterdam. WaaL, (JAN DE) Burgemaster, van Haarlem, was ‘een der zes Staatsleden, die, in den Jaare 1650, op last van Prinfe Wilhelm Den Il, in verzekering genomen, en voorts na Loeveflein gevoerd wierden, Men weet, hoe de Heer DE WAAL, even als zijne lotgenooten, bignen ‘kort ‘geflaakr, en, naa ‘s Prinfen overlijden, in zijne ampien en waardighe-.den herfteld wierdt. | bw 8 Sa eeu een ‘cata: Polder, op bet Bilend’ Textil, dus »génasmd naar de ‘twee -Dotpen Rurg eu.¥aa/, in,welker nabuurfchap dezeive. gelegen is. De terite bedi. king. daar :wan wierdt ondertiomen, voigens Oktrooi van den 'vierden Augustta des Jaars 1488, door Heizey maximiLiaan ty P 3 &°- p30 WAALENBURG, WAALWYER. geseeven. Door eene zwaare overstoming van den juiré 4532 wierdt de Polder onder water gezet, en bleef alzo liggem ‘tor in den Jaare 1612, wahneer dezelve, volgens Ok. srooi vart's Lands Staaten’, van nieuws wietdt droog Gemächt, De kosten daar van bedroegen honderddertigduizend guldens, Volgeas meeting, in den Jaare 1620, door den Landmeeter JAN PIETERSZOON DOUW gedaan, wierdt de Polder groot be vonden zevenhaonderd dricéndertig Morgens en driehonderd gevenen genenntig Roeden, Rhijnland, die maat. Het Bestics van, Waalenburg fast aan eenen Dijkgraave en twee Heem taaden, wien een Sekretaris en een Pennipgmeester aiju tow gevoegd, a ‘ WAALENBURG, cen oud adelijk Huis of Kafteel in het Over- kwartier van Utrecht, in de nabyurfchap van het Dorp Nes derlangbroek. Het is een,der oudfte geftigten in dien oord, als zijude reeds omirent het midden der Dertiende Ecuwe bekend geweest. De gedaante des gefiigts kan dit insgelijks duidelijk uiwijzen; het beflaat uit seen vierkancen Toren, dis vrij hoog uitfeekt boven het Huis, ’t welk uic verfcheiden Trapgevels beftaac, en rondom in eenen Vijver is gelegen. WaaLwyg, ¢en sanzienlijk en welvaarend Vick, in de Meierij van's Hertogenbosch, omtrent vier uuren gaans, ten Westen vau de Stad van dien naam, in de, zo gensamde, Latgefitaas gelegen. Het Land bier om@reeks is zo’ vrugt- baat, dat ‘er bijkans geen vodt gronds kaf aangeweezen wor- den, die cor den Koorntedlt ‘of tot Weiland hiét gefchikt is, De feden hier van meent of te zijtt, de Overitrooming, welke hier dikmasts, ‘vootal in de wintertijd, voorvalt, e, naa den afloop van ber Zéewdter; een heilzeam flibber agret: last, Het getal der Huizen vinden wij op ofgéveer twee honderdzeventig begroot. Zij ftean in eene dabbele rije, door welke een’ fteenen: Stradt idopt, ter wederzijden met boo opgaande. Linde: en: Ypéboomen beplant. De Kerk, dit si het Weartinde flaat, is e¢m ruim en luchtig Krnisgebour, uit welks midden: de Toren :zijnen Kroin verbeft 5 xiii wears werficrd mek centred “Orgeh | Te. Washeife worct "We ba i el —_—S— arr mae ol a ——L—&eX— —_S- "WAAEWYK, WAARDS.CHybs REY!) 23h ET TT wrij fterke ‘handed in Graanen, Mout:en nadere goederen gedereven. De Admiraliteit te ‘Rotterdam, houds: "er ieench Coliekteur en Contrarolleur‘ Van ouds_ was. hier een! Non men-Klooster, Mazares genaamd. Het gebouw isnog:denigermaate in weezen, doch., wordt ivan bijzondere:ceigenaays bewoonmk. sat nniae 84 - Waalwijk ts; onder andere, zee. vermaard, ».daorwhet werblijf, welk. @en groot santal :Remonfiranten 4..naa. hynueé werdrijviog uit de: Nederlanden, in..den Jsare:.2619', abdaat eehigen tijd- gehouden hebben. De ongemeené toeviced wan alleriei. flag van' menfchen, bekenden ¢m onbekendem, ath hen te zien, te Ipreeken @n te vertfovusten, verdorzaplte cen anmerkelijk vertier in het Dorp, en grooten welvaart bij de neivgdoende.inwooners" Dit gaf den gebannen. Remonfranzen groote gunst bij den Heer van Waalwijk, die hen al-daar gaarne gchouden, en een vast verblijf zou hebben doen neemen. Doch overlast, welken zij telkens lecden, van Staaufche Ruiters, maakte hun het verblijf zu oneangenaam, dat zij, ondanks den wensch van gemelden Heere, geflerkt door het verlof van den Bisfchop van *s Hertogenbo:ch, zich genoodzaakt vonden, dit verblijf een verlaen, en zich ‘vor der van den Vaderlandchen grond te verwijderen. ‘Ten tijde van Leiden, door. Hertog JAN VAN BEYEREN, in den Jaare 1420, wierde het Slot in brand geftoken, en zedert for den grond toe vernied. ‘ee'h ing .%. A oF MS a Zie 5. VAN, LEEUWEN, Bat. Llufér. ¥ P4 WAAREN, WAARDENBURG, WAARDER. car rt 9 RE NT AE , ° Waaroen,, eene Heerlijkhéeid ew Dorp, op het Zeuwfthe Eiland Zaidbeveland, De Heerlijkheid, im het Zuidoostiijk gedeelce..van het ‘Eiland gelegen; en die, voor een klein gedele, va ‘de Wester Schelde wordt befpoeld, vinden. wij op: negentienhonderd en dertien Gémeten en vijfénnegemig en eene halve Roede vrij {Chotbaar Land begroot. In het Dorp, ‘ *e-welk:'flegts. cers half inwartier wurs: vam) de Wester Schelde ligt, em.aan dezelve een kicin Haventje heeft, telt men tus. fchen de zestig en zeveutig Huizen) ~De'Hervarmde Ge. ameertite heeft "er eenen eigen Predikant. De'K erk, in weike hij dem openbaaren dienst verrigt, is. tamelij: ruim.en _, pe ee ann ey ee ee Lye eg ~ ‘WaarveXsurc, ook wet Hiern inind’ ‘een klein Dorp- je, gelijk ouk eene Heertijkheid van dien naam, eertijds van een groot en sanzienfijk Adeijk Slot of Kafteel voorzien, bride in. ¢ de Telerwaard, tan of gmtrent den Wasldijk: ge legen. A & ep. » mW b ’ - “Waanpgr, ‘eene Heerlijkheid en Dorp, in Zutdholland, onder. het Baljuw{chsp van Woerden. i e vitgettrektheid, volgets de opgave in de Verpondings! ijsten, vinden wij op twaalfhqnderd zesGnzeventig Morgens, vijfhonderd tweeén dertig Roeden Lands, en het getaj der Huizen, volgers de jongfte opneeming, op vierenzeventig begroot. De Dorpe- Jingen worden door hunnen eigen Leeraar bediend, in eere Kerk, die een vierkanten Toren met een achtkantigen Spits heftii—~ Men ontmbet, Mh? deeze-Heerlijkheid, ber: Hof re Wadrder, vegenwoordig ‘van’: weinlg tanziens:, doch, - naar mien “gist, eertijds e&n tigendoin em woopplaaswan Ridders vah Malta’, dle ‘hier: een “Rommandeurfchap piageen texbe- viene 2° ou Ke oi o> Sito, aie Ai yas. Rol er be ow: ‘wth 1% » 3m) ABA iy 7 Zie VAN DBR HOUVE laandivees Kr onijki ely enes SW Jag) Whi’ LEEUW EN, Bat. Illustr. Waaan- -WAARDHUIZEN; WAAXKENS, enz.. 233, Waarvauizen’, etic Heerlijkheid. in het’ Land van~ Altes na, me Emmikkoven en Gaaswijk vereenigd, in zo.verre! pij--ance-dezelven ééuen Regerbank gemeen heeit. Waardhai- 2e%, ‘hoewel ‘minder: bewoond dau de twee andere tieerlijix- héeden, is, egter, grooter in omtrek; zij bevat ruim, zes- houderddertig -Morgens Lands, Het: Dorp van ‘dien naam heeft géeene ‘eigen Kerk; de Opgezeetenen gaan in het nabuurig Uiswijk honnen Openbaaren Godsdienst. waarneemen. Wassassins, in rang het verende der Prie: fche Grietenije Westdongeradeel, in het Kwartier van Gose tergo. Het Dorp, *t welk aan den Rijwég tusfchen de-Srad Dokkum en het Dorp Holwert legt, is zeer klein, als bevat- rende flegts negen Stemdrasyende Saaten, De Heer KOEN- pers,. weleer General onder de Ruiterij in dienst van den Staat, plagt hier zijn Zomerverblijf te bouden. WAAYEN, (JCHANNES. VAN DEX). Predikant onder de Her- vormden.te Middejgurg, in Zeeland, een groot vooritander wan de Wijsbegeerte van den vermaarden CARTESIUS, en van den beroemden Godgeleerde jouannes coccejus, Elders heben: wij verhmaid, hoe veei’er, in gemelde Siad, te doen viel over het beroep van den Predikaot wiLHEM MOMMA, en hoe dezelve, tegen het genoegen van den Stadhouder wiLHEM MOMMA, en hoe dezelve, tegen het genoegen van den Stadhouder wiLHEM MOMMA, en hoe dezelve, viel daar door inAPD Zins Stadhouders. Gegenade; met dat gevolg, dat hij van zijnen dienst verlaaten, en hem de Stadt entzegd ‘wierd. Hij: begaf.zich ne. Amfferdam, zijne geboortetad; doch vertoefde “er niet lang. De roem van Gee leerdneid, die van hem was uitgegaan, bewoog de Bezorgers van ‘t Friefche Hoogefchoo!, hem tot Hoogleeraar in de Oesterfche taaien te Arancker te beroepem; waar nevens hem eetlang de post van -het onderwijs in de Godgeleerdheid wierde opgedraagen.. -Niet lang badt van.DER WAAYEN aldgar verroefd, of hij rackte in gefchil. met,eenen zijner ampige-poojen, dep Hoogleeraar FREDERICUS SPANHRIM. Te. weeten, PS op Op verzeek van den #ENRIK ComeTOK, Bisfchop van Londen, hat spänze immer gedagten op het papier gefteld over het Engelsch Bisfchoppelijk Kerkbeituur, em daar over zijne goedkeuring betuigd. : Van per waAven dit gefchrife in han den gekreegen hebbvende, vatte dear tegen de pen op, met @ogmerk inzonderheid, om zich tegen de ondergefchikteid ger Kerkendienaaren te verklaaren, en: eene volkomene even- gelijkheid aan te toouen onder hen allen, die bet Woord Gods verkondigden. Onder zijne redekavelingen mengde VAN DER WAAYEN eenige {therpheden; hij. befchouwde span- BEIM als iemant, die den Engelfchen Bisfchop zogt te vieien, en eene heimelijke.begeerte voedde, om zijn eigen hoofd, den eenen of anderen tijd, met. den Bisfchoplijken mijrer te doen toolen, door zich op te werpen tot-hoofd der Neder- Landfche Geestlijzheid; Spanueim bieef hem hier op niet schuldig. Met nadruk verweerde hij zich tegen de befchuidi- gingen van zijnen Amptgen Ot. Ten aanzen van het onder-werp des gefchils zelven zogt hij aan te toonen, dat de zeak van klein beleng was; dat ieder Kerk daar omtrent volgenshaar eigen goedvinden konde te werk gean, als zijnde ‘diz een fiuk, weike met de Leere zelve niets gemeen Heeft; dat het genoeg is dat de Kerken hier ent het met elkander eens zijn, hoewel zij niet op de zelfde wijze beftuurd wor: den, De penneftrijd schijot hier mede een een einde ce hebben | ‘Vam DER waayen fidget.de rest zijner dagen aan het Friefche Hoogefchool; de invoering en bevestiging van de Coccejaaniche leerwijze aldatr wordt aan hem voorname- . cege wügebreide was. WADDINGTON, WADENOVEN, eng. Verplas veranderend. Het getal der Hohen ‘vinden wij op om geveer vierhondéfd bezroot. Eene ftréek Huizén, de Goud. Kade, of Gouwhade genaamd, als ftrékknde Inngs het water de Gouwe, is veel jonger dan hét Dorp. Mea heeft sidaar eenige Graauwpapiermakerijen, en een goed aanral handwerks-tieden, die zich met het maaken van gereedichappef voor de hislieden geneeren, Den Opgéstéterien “deezer ftreeke gaat de naam’ naa van ongemeene nijverheid en netheid. Behalven #ié der Hetvortidde, heeft men t Waduinxveen eene vrij nativ Meilijke Gemeente van Remonftranten. Wanenoven, een Dorp, in de Tielerwaart, tusfchen da Stad 7ied en het Dorp Cedgermaljen gelgen, zou, meent men, van ouds, den naam van /Vatioa gevoerd hebben, en reeds voor het einde der Twaalfde Ecuwe bekend zeweest zijn. Het Dorp is niet groot,.en onleent ziju voornaame fieraad van een deftig Huis van dea Heerlijabeid. Wacenas, (JAN) mit einer erklärlichen Onder, te Amt, Wen  mee- Pigvilldige Werken, verbezigd zijn. Van hem zijn vertanld e@enige Predikadtfien van dem beroemden rTit. LoTson, te Ait ferdam, bij tiriok in'VI‘Deelen, in 1730 en 1732 uitge- sd coe gee 236 WAGENAAR, (JAN).’. geeven. —— -Eene Aifierte der Paufen, bij denzelven, door hem met Aanrekeningen verrijkt. —- ITwee vertealingen van de _‘Werhandelingen over de Verdraagzaamheid enz. bij denzeiven in--1733» —= Verfcheide ftukken uit het Latijn, Fransch en ' Engelsch, in de Filofoofifcne Verhandelingen, in gr. 8vo. bij denzelven uitgegeeven ip 1734, en eindelijk den Filofoof- fche -Onderwijzer van..MARTYN, mede bij denzelven in 1737. In '¢ Jaar 1738 begon hij, naa zich viijtig in de Taal Hiftorie onzes Lands geoffen, en de oudfte Chronijken zich eigen gemacht te hebben, de vijf eerfte Deelen van den Tegenwoordigen Staat der Nederlanden, als ook dat Deel welk over de Oostenrijkche, Prussian en Franfche Nederlanden handelt, te schrijven, en voegde daar, in 1758, opfterk aanstaam des Drukkers, het eerfte Deel van den Zegetwoordigen Staat van Utrecht bij. Al onder oc fchrijven van bet eerfle der gemelde Deelen, verzamelde hij de bouwftofen tot zijne nitgewerkte Vaderlandsche Hiftorie. In "¢ Jaar 1740 gaf de uitgave der Bedenkingen en Fer- handelingen over den Kinderdeop, door een Remonftrantsch Predikant, hem aanleiding toc bet opftellen en uitgeeven van Onderzock over de Oudheid en Schriftmasigheid van den Kinderdoop; welke vervolgens tor nog eenen Brief van hem an zijpen Tegenfchrijver gelegenheid gaf. Als een ijverig Medehelper van zijne ongelukkige Mede- menfchen, is hij zeer Werkzaam geweest, in 't verzorgen van behoeften voor de noodlijdende Landlieden omtrent Dant-aig, die door eene overftrooming tot de uiterite elende en armoede gebragt waren. Wan deeze Gebeurtenis en van de Vitdeeling zelve heeft hij een Kort Perhaal opgefteld en uit-gegeeven; gelijk hij ook deedt van de Overftroomingen hiette Lande in 1740 en 1741, en van 't beftier der verzamelde Penningen; om welke beboorlijk uit te doen deelen, hij zelf met zommigen na de overftroomde Landen is’ gereisd. In de Jaaren 1747 en 1748 fchreef hij, met inzigt om zijne Seadgenooten gemaatigt te doen denken. En handelen, qu zich gehörzaam ean de Overheid en derzelver schikine gen te gedraagen, het Koffyhuis-Praatje en den Patriots war, van echier de. gewenschte  op eene der vermaardite Hooge(choalen ongeg Lands, den. Studencen der beoefening aangepreezen heeft... ix “De Regeerders der Siad Anjlerdem, nu kennis aan honhefi lofwaardigen Borger en zijnne verdienften. gekreegen hebbende, " ftelden hem, ‘(onder toezegging van eene openvailende Saads bediening, die -hem ender Stede van-nut zoude kunnen zijn) in 1756 sam cot het houden ivan opzigt: over. het Schrijver-ep Uirgeeven der Nederduit{che Stads Courant. Deezen -arbeid heft hij toc -het jaar 1760 verrieht, envtoen; opzija ver zoek, ontflag van dien post wverkreegem.) yo 8 peel In den tijd toen Enge/and bij onzen. Staatraandrosgions Goro. Man hulphenden, en,: schöne Engelands verzoek: door ‘Mevrouwe de Gouvernante wierdt.onderfteund A dé. Regentah van duiferdam vooral..zich. daspisegea.verzeweden,..fchkert ‘WAGENAAR- e€nen Brief van wen: Koopmapsie R. aaw\cem aij. wer Vrianden se AR, y gedogteten twintigten: Masrt 2754, ‘en vervolgens nog drie 2ulké: Brieve; welker eerite wap udig micwerbigg was, dat de Repablick in idivigeval: verklesfdeeene ‘Mipte Nervalicgit, xeszulen houden, --t.Toen de ‘Roaverijen der: Eogel(chen paderhand onge Scheepvaart geweldiglijs trem. ‘tery dchgeef - hij ok eenige: Stukjes; als 7radaat wan Matt, ne tusloben,.Greos-Bristannie eniide Vex conig ge ded lah- Ben.17056 gti Syo,.’s Gedrag den, Engelchow omrent deeze Republik, if. 4806-1756. | Memorée omirent de: §eMaakte Prijzen enz., ip, fol, 1758. (dit Was. vit.het Fransoh wergalds:) en de Vrije Vaart en Handel op de Westindiéa verdedigs in fol. 1748, als ook een Brief vag w. TEmPLe van het Jaar 3672 uit het Logesseh verteald en met een Voorbericht uic- gegeeven, in fol. Read - Penfionarts pe wir; envCage. in. wierde dees cere. Like Steatsman op. de.-hoonendite.wijze:-gelasterd y-en zijne gebeugenis derwijze ;bekied, day, wijlen de-Heer Graaf van wasseNesR dit fink cen -infaam en Jomp Libel, dutfde noe, men, en-den Sehrijver: een Pasquil-. em, Oproermaaker, did voor..zija eetioos fchrift:: nog fchandioon:; eischie en kreeg ‘Pegen:-dit Lasierfebrift.tamdhasfde wactna de kenfchets ven: den Ratipenfioneris, in 4es Evht en waar Karakter van dien Staatsman,° toen bij Trion uitgegeeven. Ook gaf bij -waderhand uje zijne Vrijmoedige danmerkingen en em Aanhangee!y waar in gzekere Zedige Reproving en & Schrijver van. dé eucht.van j. DE whrtwederlegd: worden: Doch met deeze Luiden, die een onbuigzgm: gemoed bere ten, en kwaadaartig en onbedteeven.cteffens; waren, zich niet tanger in ernst kumnende ophouden,. ‘maaktevhij zich met cece geestig Schimpyacrs.vap bhunaf; en Nervaardigde eene oe andere Lofbaz Um, om bunnekranen daar mede te verfiersn’s ondet, den ngam van MAARTEN VAN ROSSEM; Waar jn hunne Gwaasheid en onkunde zo: whee: zijn aangeroond » at c gich gefchaamd hebben.... Onder. dit gewört (clrzefonze) onze j. ‘waoEnaaR het ouuig Markie. de Vaaeriandfche :Hiftorie vevkors; en got evry im ?x. Pransch en int Nedesdeitsch, uit in-1758.; en in '¢ vol- gende. Jaer 1759 -zagen de twee ‘asthe’ Decienvan ’t grove Wetk deezer Hiftorie: ook’ het lieht ;voortgezer, doch met grooten wantust ven iden Schrijves, “td: yan den dood van ijue-Doorl, Hoogheid -wititm: pin IV, in- 2751 5 Iver dhadt hij zija werk-beffooten mevide exnitelting van: dien Vorst 9° 4747, Of met 'de Vrede’ win Aker ‘in--1748 5 Khoon de’ Heer Tirefaurier Generaal uo# en andere gaarne gezion zou den hebben, det de:Schrijver hetzelve ‘Yoraan den dood var wifien’ fare K, Hide’ Prouwe ‘Guivernante Wade ‘wervolges Dit Werk is ook’ in *t Hoogduitsch : verteaidy en, in scht Deeten in Quarto, te Lap ig- in 1756 én! vervolgens uke geever.'‘Py & “et tw phi Ue 2 © &eee eth WAGENAAR. (JAN) ggg "Tot het opftellen:'van: zijne nette en. zéer doorwroehte: Be-, fehrijving..van. dflerdam, verkreeg hij den dertigften Junij van; 479%. de.-yrijbeid..om.ter Sekretarije, Charterkamer em elders, onder verbintenisfe van de vercischte geheimhouding y enderzoek te doen tarde Oudheden,. Scant, ‘Hiftorie en Regel de Wethouderfchap en de Oud'Read hem, in.'c zelfde jaar, ‘den zeséptwintigften Ofto- ber, den Tijrel op vani Hiforite/chrijver der Stad, waat-van hem eene behoarlijke.A@e wierdt gegceven. En. omtrent dent afloop des Jaars 1760 wierdt hij bevorderd tot Eerften Klerk ter Sekretädja dier “Stad, welken post hij getrouwlijk' es tot het grootite, genoegen van allen, die hem behoefden, tot sem |Zijne. laathe zjekte, bediend heeft. Geduurende de waartr peoming van dit gi werkelijk, doch bem steeds sangenzatty Ampt,; vokogide hij de aanzielij Ampt,; vokogide hij de aanzielij" Kefechrijving van Anfierdam, in die Opkomst, Anfang, en gärkerei, en gärkerei, folio en Gavo, van unter den Kirchen der Stuk, in der Kirche der Leiden, van welke hin, einen Kirchen der Kirche der Riju-Kronik, op haa van KLAAS KOLYN, unter den Kirchen der Riju-Kronik,  de waatde « ‘wan andere: Geleerden naer,,cisch wist te schauen, de - gedacinenis van den gerenswaardigen Advokaten eam. NOORD BERK, dien hij van uabdij, gekend. bads, bij zijne Sralgenoosen Willen, Jeevendig houdea, door de Schets. van ’t Leveny des Aart en’t Gedreg, wan. dien Heer,,in.eenige bladzijden af ke maalen en uit,te geeven: welk Siukje gevolgd is vam 7a Mans, laatite, Werk,.te weeten de Gefchiedenis der Christer hijke Kerke,ip de Larfle Eeyweysbefchouwd, als bewijaende de waarheid van den Chr istelijken Godsdienst. uA Dic ago WAGENAAR. (JAN) * - -Dit:is alles war deeze fehrandere en atbeidzdame Maw heeft uitgegeeven, terwijl "er nog een aanmerkelijk: geal van one mitgegeevene: Schiiften.. overgebinevert is is} bd — van wel ken men ons. nog.doet. hoopen,- *:"s" ‘Het: Genootichap- te. Hisfiagen -zond In December, 1772, het Diploma zijnner Verkäufen for Medelid van. ‘t zetve3 doch: dit heeft tij met heufche dankzegging, na eenige daged beraad,..te-rug gezondens bedankéfide- voor ‘eéne eere’ et last,. aan weike zijne aiekte hem beidcce: nae olsen te — several A SL Sab. “ Haj is, naa eene :fleepende: siete van sales: sanindnn:; aat eene, perliog en opttopping van Water, in den oudetdom- van ruim 63 Jaaren, zeer lijdzaam en gelaziéd;* met eee geloos vige hoope op-de barmhartigheid van op ih jezus cena - Maandag ynorgen.den eeriien Maatt 1773, overlesden - Hij ‘bags een gegond: Lichaams geftel: was van meer det mMidielbsare grooue, ‘welkearaakt en’ bloozend van Weezer, 60 mit: Zijne ocogen) waar in bédaardheid-en zagtheid van ziel te leezen was, firgaidedfelrenderheld en vernuft.. Zijn fe. boannclonerins blijke’ genoég uit’ zijne Setiriften’, was een leved van rouafgebroken' stadie; bedrijf en bévigheder, waar‘in bijouvermoeid ‘den dierbaardi-ejd befteedie; van-'s thorgens vtoeg tom ’savonds Jaat; fudceraide © fe gelijk ‘met 'ettik eene ving: heid en gemablifihoid » dat’ Hi nodit oVer Zwalkhvid van hoofd Kidagde yc gereédiijf® yati? zijn’ Boeken af, en tot eén ge: - mdedtadm “ondertBwd met ‘edhen Vriewd ‘overgaan konde. “Hi waxbyan veene amniifiniize Yefiigheid; “ddch «de- ernst ‘van zif- hen aart ontbondt zich: vok-n-en dati qwel-edos: tot ‘onfthuf: Gigé! Boért, Gnder “zine -gemeenzaaie Vtieldett. bij gepzste Bilepedheid, “Hif Wes" Gen’ ptddt "Vrierd> Vin zijn Vaderlawa en. Gedoorteftad, ev den’ Vourftander” ‘vat het* bedrijf zije? wetige Overeeds | Voor zijne Echtgetoote’ wes hij e En pertrouw en. licfhebterid “Mark ‘Vour - 2i)@AVitdiden >was: bij ‘wenwaar Vriend; ef''vedP' allen, ‘did Heabaahedchteh of be 4roefden, een bertiliey iilidt- Kulp genooe:, Motide aan anderéa gaapne zo veel dienst en vetmaak’, al¥of‘@ Voor hem zelven Ware, ‘zonder dat hij "ér zich iet) op. voor lict famh. ' WAGENAAR. (JAN) en (LUCAS JANSZOON) 44¢ ae | = Als een Bemionaar, zomtijds als een Ocffenaar, doch voor= al als cen waar Kenner van de Dichtkunst, heeft hij zich meermaaien doen zijn bu's, tijd en pen ten dienfte zijner Vrienden gee reed; gelijk onder 2ijne papieren daar van Overvigedige be- wijzen voor handen zijn. Zie P. Hausberg, Bänder, Leven vari J. WAGENAAR. WAGENAAR, Civil JANSZOON) een burger van Enkhüten, alwaar hij gebooren -wierdt, en ook geftorven is, wag zeer bedreeven in de Zeevaart- en Stuurmanskunet, en mag niet te oprege gezegd worden, de volgende Schrijvers over dit onderwerp den weg gebaand te hebt. Hij moet om- trent het midden der Zestiende Eeiwe, of, waarfchifolijk, al vroéger gebooren zijn. Veele jaaren, in verfchillende Gewesten des aardBodems, de Zee beploegd hebbende, hadt hij, door dandagtige opmerking, van de gefteldheid van Ha- vens, Kusten, Zanden, Banken, Klippen en Gronden, eene zeer uitgebreide eri naauwkeurige kennis bekdomen. De vrugt zijoer opmerkingen en waarneeminger deelde bij zijnen Land- genooten mede, in een Werk, welk hij Spiege! der Zeevaart hoemde, gedruke, te Leiden, op zijne eigen kosten, bij C. pLaNtYN. Het was in twee Deelen onderfchelden{ het Eerfte Deel was aan denn Prinse van Oranje, het ander aan de Staaten des Lands dpgedraagen. JANUS DouzA, Heer vas Noordwijk, vereerde dic Werk met een Lofdicht. In det Jeate 1592 gaf WaAcknaar een ander Werk in ’t licht, cot bet zelfde oogmerk dienende; hij betitelde het TArefoor dev Zeevaart. Hoe nuitig ook, te kostbaar, égter, vielen déezé Werken, dan dat de niceste Zeevaarenden zich dezelve verworgen konden. ‘‘t Gefchiedde inZondefheid op dep adndrang van zijnen Vriend en Befchermer, den beroemdén Wesifrie-fchien Sijndicus FRANGOIS MAALSON, dat WAGENAAR Ge inocité pam, om den zaaklijken inhoud der twee genoenide Werken in een klein boekdeci, in Octavo, zamen te trekken, om’ Aizie hetzelve voor elk em eenen iegelijk verkrijgbaar te mae- ken. De vermaarde wiLLem BLAauw erkent, tot het zamen- flellen van zijn Werk, het Licht der Zeevaart genaamd, van de ontdekkingen en waarneemingen van WAGENAAR veel dienst gehad te hebben. Twee afbeeldingen van de Sad Enkhuizen zijn er nog voorhanden, door LUCAS WAGENAAR vervaardigd, de eene in den Jaare 1577, de andere eenéa- iwintig jaaren laater. Lm Zie Befchrijving van Enkhuizen Wacentncen, eene Stad in Gelder/and, aan de Veluwe, _ Dekleedende den derden rang onder de Steden van dat Kwar- tier. Indien het gevoelen van PONTANWS grond van zekerheid hadde, zou Wageningen al ten tijde der Romeinen, in de hoedanigheid eener Legerplaatze, bekend gewgest zijn; hi) meent dat het Yada, bij Tacitus vermeld, het regenwoordig Wageningen is. Anderen, egter, frecken dit gevoelen te- gen. Zeker f{cpijot her, intusfchen, dat de Stad, reeds in de Wegende Ecuw, een aanweezen heeft Gegenstand, der den naam van Wagenwegen, en als ‘onderhoorig aan het Dorp Loon, of Loonexn. Meermaaten heeft Wageningen de kans- Wisiclingen des UOorlogs ondergazn, vallende her nu in, dec ze, dan wederom in andere handen. Van wegen deszelfs lig- ginge, als zijnde een yoorburgt van de Veluwe en de Betuwe, hebben ’er de Hertogen van Gelder, ten allen tijde, veel werks van gemaakt, Van ouds behoorde het onder de Sreden van het vermaarde Hanze-Verbond, en wierdt, als zodanig, op de Vergaderingen dier Sieden, te Lubek, of te Keulen befcbren- ven, Eene hevige opfchudding, gelijk elders in de Provincis Gelderland, rees ’er, in den aanvang deezer Eeuwe, binne® Hi’.weningen. Mien lag ‘er: over hoop, over de titfuiting van den Prinfe vAN oRanje uit den Raad van Staate, Op eene Xwartiersvergadering badden, nevens de Stad Arnhen, die van Mageningen deeze uitlluiting zeer ernftig gedreeven. Opverhoeds iraden deze in "t gevoelen der Ridderfchap, dit bewerde dat de zaak op ecue Landfchapsvergadering moest wor WAGENINGEN. 243 Worden efgedaan; Nogthans deeden de Gemeenslieden van Wageningen de Afgevaardigden der Stad vermaanen, om té ftemmen volgens’hunnen last. Tot de uiifluiting vin ded Prinfe wierdt hier op bij de meerderheid bedlooten. | De band van Eenigheid was dus tusfchen de Geiderfehe Steden gebroken. Op een Kwartierdag, die binnen Arnhent wierdt ‘gehouden, openbastide zich ‘t eerst deeze af keerig- heid, over ’t begeeven van zekere Ampten; wear omcent vier van de zeveu Afgevaardizden van Wageningen van die van Arnhem verfebilden, Een hevig morren onrftonde ‘er onder ‘c voik, klzagesde dat zij bunnen pligt overtreeden hadden, De Gemeasiieden wierden verdage gehouden bij de Regeering, dit vuur geftooke te hebben: wasrom zij aanzoek deedt bij de Schurterij en Gilden om dezelve re doen afzet- ten. In weet Worden efgedaan; Nogthans deeden de Gemeenslieden van Wageningen de Afgevaardigden der Stad vermaanen, om té ftemmen volgens’hunnen last. Tot de uiifluiting vin ded Prinfe wierdt hier op bij de meerderheid bedlooten. | De band van Eenigheid was dus tusfchen de Geiderfehe Steden gebroken. Op een Kwartierdag, die binnen Arnhent wierdt ‘gehouden, openbastide zich ‘t eerst deeze af keerig- heid, over ’t begeeven van zekere Ampten; wear omcent vier van de zeveu Afgevaardizden van Wagening Wien det tegenkantige van zommen, gefchiedde Dit op ftaanden voet. Onder de afgezette Gemeinde bevondt zich copar YAN Issum 5 deeze, tevens Hopman over een bende Vrijwil- ligers, bragt zijn volk op de been, ondanks het verbod der egecringe. Een ander, jan AALDERSS genaamd, verzogt hulp te Arnhem, en verworf dezelve. Aan het hoofd van eenige Vrijwilligers, en met vier ftukken gefchuc, trokken cwee Bur- gemeesters, op beflut der Wethouderfthsp; op Wageningen anj alwsat de Schotterij thans onder de wapenen stondt. Men held er de Poorten geflört, en den Arohem- thers aanzeggen, dat ze zich vuor daadelijkhedan Hadden té Wwagten; welke deeze betuigden niet in den zin te hebben; inids men de Poorten openae; ‘waar naaf men evenwel geend doren had Die van Arnhem, midlerwijl, eetien Burget- Schildivagt buiten de Stad ssngeiroffen, en door denzelven de Regeering tor een mondgefprek hebbende doen uitmodigen, trade de voorzittende Burgemester met drie Schepenen na buiten/ Zi} wdren naauwlijks bijeen, of een der Arnhem{che Burge- Meesters trok den Degen, riep met lulder ftemme:.,, Deeze 3, thin her, welke wij moeten hebben; nai ziin ze in onte 5» Mage”; en voorts hen han Zijdgeweer henbende doen af neemen, wierden ze na Wageninven te rug gevoerds Qa iid x44 WAGENINGEN. x44 WAGENINGEN. De Poorten waren hier nog al geflörten: weshalven die van Arnhem voor dezelve het gefchut plantten, en zich doors geweld eenen weg baanden. Suraks voerde men de gevangene Heeren na ’t Stadhuis, en bieldt ze in strenge hegtenisfe, tot diep in den nacht, wanneer ze na de Stads Poort gebragt, en aldasar, door twee Stads Boden, uit naam der afgezeste Gemeenslieden, vah hunne bediening en den daar op gedaanen Eed ontflagen zijnde, na Arnhem gevoetd wierden. Doch zij zaten hier niet lang, maar keerden wel ras, onder geleide, en tog als. gevapgenen, na Wageningen. Op verzoek des bloedverwanten en een goed getal burgers, befloten eerlang de Staaten van Gelderland, dat de Wageningfche Heeren op vrije yoeten gefteld en in hunne Ampten zouden heriteld werden. Ook wierden ze te raade, eenig Krijgsvolk derweaarts te zenden, om een waakend oog te houden op de rust der Stad. De Wageningfche Heeren wierden herteld in hunse wähligen. Het gerugt wegeus he t naderen van Kriigsvolk deedt de zulken, die de hand hadden gehad in het. bemagtigen van de Stad, befluicen om buitens lands te wijken. De Vrij- Corpfen, of Vrijwilligers, die ginds en elders een schrinken waren voor de Regeeringe, wierden, volgeos Plakeat van ‘s Lands Staaten, overal afgefchafen en verbooden. Ook wist men te bewerken, dat de Wethouders in de Steden ‘voor hun leeven wierden aangefteld, en dat deeze de open- ‘vallende plaatzen zouden vervullen uit een dubbel getal, door de Burgerij benoemd. Van hier dat de Gemeente zich groot lijks bedroogen zag, ten aanzien van het deel, welk zij ge hoopt hadt te zullen hebben in het verkiezen van haare Wet- honders. Wageringen licht enthält van Arnhem, en even zu verre van Nijmegen, aan de Khijndijk. De omliggende ord is niet onvrugtbaar, vooral in het Westen der Stad, alwaar men eenen Berg heeft, die goed Koorn voortbrengt. Op deszeifs top plagt eet Kerkje te ftaan, Owd-Wageningen genaamd. Zedert het einde der Vijftiende Eeuwe is het niet weer in weezen; het wierdt toen verbrand. De Stad heeft twee Poorten: de Neude-Poort en de Berg-Poort. Aan den Rhijnkant ziet men eene fraaie Haven. Voorts heeft de Stad, die op: ruim vierhonderd Huizen wordt: begroot, van binnen geen ongevallig aanzien, door vesfcheiden frasie. en -geregelde gebouwen. Onder deeze munten uit. de Huizens door den Hoog Edelen Heer Lusert apolir TorK, ‘Heer. van Roozen-daal en Burgemesster van Wageningen, geimmerd. Ook ftaat op den grand van; het aloude Kafteel cen fraai. gebouwen. Het Stadshuis heeft een zeer bevailig azzien, zijnde in den hetenden sagen, van buiten en. van binnen bekorlijk verfierd. Men heeft er niet meer dan ééne Kerk, ten dienst der Hervormden, Twee. Predikanten neemen al-daar den dienst waar. Voorts heeft men.’er cen Gasthais, een Weeshuis, een Stads School, en eene Static van Roomsch-gezinden. De: Regeering van Wageningen deliaat uit een. Kollegie van Schepenen, ook wel Burgemasters en Raaden ge noemd, -beftaande uit tien. perfoonen, welken een Sekretaris is toegevoegd. Het Kollegie van Gemeensieden beltaae uit twaalf perfoonen. Wageningen zendt, op zijne beurt, eeven Afgevaardigde ter Generalit, gelijk ook in de Admiralircits Kollegier. Deze Afyevaardigden moecten tweehonderd Gul-dens, van. hunne wedde, ten behoeve van Stads Kasfe, -uit-keeren, Eindelijk merken wij nog aap, dat het Regtsgebied van Wageningen zich withreke, Oostwaarts buiten de Stad, tot aan het Beekje ser Harten. Welk zich in den Rhijn — ontlast, en..Westwaarts tot ean Grebbendijk, over het zo = Wagevixger broek... 