Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
Ik behoef niet te spreken over al de onnoodige wenschen, die deze oorzaken noodig maken, hoe de bevolking boven alle mate bevorderd wordt, hoe de fabricken en industrieren eene lijfeigenschap invoeren, daar het zoo zeer uitgekretene © lijfeigenschap van vroegere ecuwen een koningschap bij- mag heeten; ik zoek cer de redenen, die tot vrede dan die tet oorlog leiden. Dit zal men mij toestemmen, dat deze wereld van indistrie voor eenen oorlog moet beven; alle belangen zijn zoodanig door elkander gewikkeld, dat met plaats had, en een enkele derzelve alle overige gekwet worden; alles, het een naar het ander gerekt, staat ingespannen, even als cen kunstig net-, van welks draden men niet een eenigen kan bewegen, zonder dat allen worden vertrokken. Ik weet, er zijn publicisten van zekeren stempel, die dit overschoon en den naasten weg vinden naar de wereld-burgerij. O wat jammerkreet zal hen overtuigen! Zij bedenken het in hunne duistere oppervlakkigheid niet, wat enderscheid er zij tusschen de menschen in aanraking te brengen, en hen met elkander te vereenigen; zij bedenken niet, dat deze vermenging van belangen dan alleen nuttig zijn kan, wanneer zij tevens meer zelfstandigheid voort-brengt 5 zij bedenken niet, en dit is hunne groote dwa-ling, dat de vereeniging, die zij in alles voor oogen hebben, slechts eene identiteit is, die alle wezenlijke werking mist. Welke zelfstandige krachten bestaan er? Waar is eene ware magt in Europa? Zij kan niet bestaan oon een effecten-cours tot barometer dient van de politieke krachten; als een Rorscuitp durft zegzen:,, zij willen oorlog, maar ik zal het wel beletten!? deze man strekt alleen door zijn” bestaan tot groot verwijt aan deze eeuw en de geschied-schrijver zal eenmaal zijnen geest aan de uitlegging wij den van het problema, hoe een dergelijk verschijnsel zich in het Christelijk Ewropa heeft kunnen vertoonen? ROSCHILD zou intusschen den vrede niet bewaren, noch al wat wij hebben opgenoemd 3 het zijn zelve slechts gevolgen van die in de zedelijke orde werkende oorzaak, waarvan wij gesproken hebben, en die wij thans eenigzins nader moeten verklaren. Het materialismus uit Engeland naar Frankrik overgebragt, versprend zich van daar door allerlei geschriften, werd nagenoeg van alle vorsten ’t zij zelf, ’t zij in zijne gevolgtrekkingen gehuldig, en dreunde langen tijd door Lwropa onder den grond, tot het in Frankryk uit zijnen krater brak en er de verschrikkelijkste verwoestingen angetragen. Weldra echter bragt de hierdoor ontstane dem cratie haren despot voort; Napoliron stond op, die aan 't hoofd der opgewonden natie uitgevallen, niet slechts Frankryk, maar ook de overige vorsten tuchtigde en vernederde; en eindelijk zich ziel ziel straf op den hals haalde, door dien boozen hartstog zijns tijds, aan welken hij zijne verheffing schuldig was, tot het uiterste te drijven. De dollé volkaan van het materialismus had uitgewörden 3 maar had ook het kwaad uitgewerkt? hadden de-vorsten en volken genoeg geleerd? Was het godsdienstig gevoel genoegzaar doorgedrangen, dat door 200 verheiraten was opgewekt, en zich met Het woord van herstellung der restauratie te kennen gaf? Hoe ver was het er — af? de bedorven wereld sloeg reeds, volgens de haar eigenste, tot een ander uiterste over. | duizendmaal verfoeijelijker leer dan die, welke deze veroorzaakt had, was opgekomen; het ideal voor de omwenteling in Dwitschland on zich uit, tmaakte zich van de geest-ontt die, gelijk na groote gebeurtenissen p kwam op zijn beurt over 1).7, > 8. 60 1 ieee ia 1) Cousin, ‘Jouffroy, Ba ey cki pA Ves Ce the —— 355 — Het materialismus leerde dat de mensch een dier was, het idealismus leert dat hij god is. Zoo hierdoor alleen is uitgemaakt, dat Zwropa voor nog grooter wanorde en rampen te vreezen heeft, dan tot hiertoe zijn’ doorgestaan, het toont ons van den anderen kant, reeds bij den eersten opslag, hoe zeer deze dwaalleer van het onstuimige materialismus, door haren bespiegelenden aard, haar overleg en redenering verschaft, en haar doel met bedaardheid wenscht te bereiken. Twee zijden die he Status quo waarlijk in zich vereenigt: het is een rampvolle vrede, die met nog grotere rampen dreigt te cindigen, zoo dat mijns erachtens dit idealismus den diepen zin yan onzen toestand in zich besluit. Most mijne bemerking onverwaclit zijn, te meer bid ik mijne lezers het wel te bevroeden hoezeer deze dwaling even-zeer op vrede moet uit zijn, als het materialismus op oorlog: heeft de woorden van orde, van constitutie, van legale middelen eveneens méshruikt, als het laatste die van republik, van vrijheid en gelijkheid. Immers, niet als de grove zinnelijke dwaling, waartegen het als een ander uiterste overstaat, vordert het voelen en tasten en onmiddelijke toe-passing, maar levend in redenering, in dezelVe als de inwendige kracht der dingen aan alles toeschrijvende, heeft den mond vol van ontwikkeling, plaatst het zijn ideaal op afstand, en meent dit met kunst en geduld meer en meer te moeten naderen. Het is eene abstracte mathematiek, het loochent het factwm gelijk het materialismus de waarheid, en wil zoo doende alles tot gedachte en rede sublimeren. Om duidelijk in te zien, dat deze gruwelijke dwaling, vol-strekt met de plotselinge beroering van het materialismus op de maatschappij niet werk. Beken, men sieht te bemerken, dat het betuigt den godsdienst, Yoor waar te erkennen, en zelfs als het middel aan te zien om tot de kennis te geraken dier waarheid zelve, die het waant te bezitten. Maar men heeft de oogen slechts rond te slaan, en niet gaan hoe alles zich toedraagt om zich van de wijd verspreidde en diep doordringende werking dezer dwaling te overtuigen. Is zelfs, het oproer niet geordend? zijn de om-wentelingen of de pogingen daartoe ooit met zoo veel regel en orde toegegaan? niet of al wie tnans dwaalt, al wie slechts een straatgerucht poogt te verwekken een idea-list ware; het is de geest des tijds; het gif zit in de lucht * @nwijzigtalle ziekten; geleerden zelven weten of bedenken niet wat woorden ij spreken; wij die dit schrijven en z00 wij dezen rang niet innemen toch tegen deze dwaling jiveren, betrappen ons zelven op uitdrukkingen of ziens: wijzen die vau dien tijdgeest getuigen, alsdan is de werking eener dwaling juist het sterkste, als men niet weet dat zij spreekt door onzen mond, en door tallooze bemiddelende oorzaken onbewust naar haar doel wordt heen eeleid. Van die leering dan, zoo vol van berekening en rede, kom The organiseren en reorganiseren, dat men in alle be- -trekkingen gebeuren ziet, van daar dat men in de aller- kundigste organismen het leven der volken tracht op te 1, en den zoogenaamden geest die in de massa’s it, het ideaal naderbij te brengen. Van daar dat men godsdienst als een der momenten een der voortbrengsels en gemeenschappelijken geest beschouwt, en als cen ineens tak van administratie aan den staat onderwerpt3 dat zijne gestichten en liefde werken, door inrigtingen van staats- economie vervangen worden; en de kuisten, de zoo af- godisch vereerde kunsten, door schoolmeesterij schijnen te kunnen worden voortgebragt, en, naar wat men leest geoordeeld, niet meer in uitvoering maar in theorie bestaan. Waarvan ook heeft men thans geene theorie? Men opene en schoolbook, en men zal het a priori dier wijsheid her- kennen. Het monopolie van onderwijs en de echtscheiding ontnemen het huisgezin deszelfs onafhankelijk bestaan en zelfstandigheid 5 men dult niet dan abstractien, de centra- lisatie schijat zelfs, door ieder onzer voetstappen in haar net te verwarren, alle vrijheid en persoonlijkheid te mone- ten wegnemen, en het woord van HEGEL tot cene waar- heid te maken, dat de individuen niet zijn dan accidenten van de substantie des staats. In plaats van hier over den grooten politikken toestand uit te weiden, zullen wij slechts doen opmerken, dat de vader van het idealismus, de Prussische Kan reeds in 1795 een werkje uitgaf getiteld: tot den ceuwigen yrede waarin men niet alleen de republikeinsche of representative systen- men, gelijk hij die verstaat, vindt aangeprezen, maar de non-interventie gevorderd, het protocollen maken als een middel voorgedragen ter voorkoming van den oorlog, en den handel of wat meer het onderling verkeer der volken be- vordert aangewezen al S den grooten weg naar de wereld-burgerij; en wij vragen of hier niet in weinige trekken de toestand der dingen is afgemaald? Wij bekennen het volmondig, wij kunnen ons tegen de overtuiging niet verdedigen dat het idealismus met God en de natur in strijd, de verklaring is der tijdsomstandig beden. Bij de bestaande ongodsdienstigheid, bij de daaruit gegen ongebondenheid der hartstogten, tot meer ont-vlamming zoo veel stof voorhanden is, kunnen de gedu-. Rig pogingen tot vrede niet genoegzaam uitgeleed worden, dan door eene groote diepliggende oorzaak. Als wij dan, bij ’t opsporen derzelve in de heerschende begrippen, waar- uit immers vroeg of Jaat al ’t overige volgt, eene wijsbe- geerte in zwang zien, die, ware er tevens geen Christendom, ons het leven met de Indianen zou doen wegdroomen ; als wij het idealisme aan de voornaamste ucademien zien pre diken, het in alle takken van zedelijke wetenschap, ja van godsdienstleer ten grondslag nemen, in de beroemdste po- érische schriften met vervoering voordragen 3 als wij ein- delijk ondervinden, dat hetgeeh gebeuren moest gebeurd is, deze leer in het werkelijke leven langs alle verdere wegen die voor haar open stonden is doorgedrongen, en, wat onbegrijpelijk veel zegt, den grooten publicken toestand bijna tot hare uitdrukking heeft gemaakt, alsdan, wij er- kennen het, is het voor ons geen raadsel meer, begrijpen wij die oorzaak, gevoclen wij wat he Status quo zij, cen toestand noch van vrede noch van oorlog. Die daarom niet, gelijk wij lang met velen dachten, zonder Kleur of karakter, maar integendeel vol is van eene zeer betee- kenis. Die toestand namelijk der maatschappij, waarin zij als met eene pest besmet is, door de dwalingen waarvan wij gesproken hebben, die daar zij den -vrede tot haar doel en voorwaarde hebben, en niettemin eene wanorde yoort- brengen die noodzakelijk tot oorlog leiden moet, den rede niet kunnen rekken, dan onder het beding, dat de volgende oorlog zooveel te verschrikkelijker zij, dwalingen waarvan de materiecle toestand slechts gevolg en uitcruk-. King is, will look here here het publicke en bijzondere is door een verward, en de grond waarop men rusten will slechts een geschreven rijkdom of @bstractie is. if Om echter het status quo geheel te verstaan blijft ons nog over dat wij aan Louis-Pulippe onze oplettendheid wijden. Zoo bij niet verstaan kan worden zonder het'status quo, weerkeerig kan dit zonder hem niet volledig uitgelegd worden, hij is de Napo Leon, de ‘held van het tijdsge- wricht.! Hij staat aan ’t hoofd dier natie, die om vele redenen die wij voorbij gaan, de meest invloed hebbende van allen is; die als een verhoogd leven genietende, sneller denkt, en meer dan anderen hare handelingen daaraan doet beant- woorden; die niet dan voor geweldige indrukken van andere natien vatbaar is, en ook dan wat zij ontvangt aan Ewropa in woorden en daden tiendubbel wedergeeft. Eenenatie, die daar zij boven dit alles hare geestige Krachten thans binnen eene stad vergadert, te sneller over den loop der gebeurtenissen beslist. Lours-Philippe heerscht over Pargjs / dit is het wat ons doet begrijpen, waarom van oogenblik tot oogenblik vorsten en volken naar hem in sidderende verwachting heen zien, welk gebruik hij van zijnen levenden troon zal maken. Zeggen wij het : hij heeft aller ver wachting overtroffen, wijl hij meer dan allen zijnen tijd begrepen of gevoeld heeft, en dien vrede bewaart voor welken hem niemand dankbar is. ; Zijne grootste kunst is wel te handelen zonder daarvan den schijn te hebben, de wet, de omstandigheden, de nood- zakelijkheid te laten spreken, en gelijk men ’t zoo gaarne wil, zich als ’t ware in eene abstractie te veranderen. Hij weet de partijen te neutraliseren door ze tegen elkander over te stellen, met de hedendaagsche spitsvindigheid op nieuw te splitsen, ja ze te vermengen; bij de elkander op volgende ministerien zoodanig van zijnen geest te doordringen, dat in weerwil der slingeringen die de gang der zaken al- tijd ondervindt, alles de rigtning, die hij wil, behouden blijft; geen HecEL, voor wien de eigenlijke waarheid in- tegenspraak gelegen is, weet dezelve op ‘t geduldig “papier zoo goed op te lossen, als hij de levende tegenstrijdigheid der omstandigheden. Met het buitenland kan hij behalve om bovengenoemde redenen te gemakkelijker den vrede bewaren, als de yreemde vorsten mecr voor zijn dapper volk en de ontevrederiheid van *thunne vreezen, daar de voornaamsten hunner werk+ tuigen zijn geworden van dien tijdgeest, die zelf tot werk- tuig dient aan Louis-Puirippe. Schijnen zij met denzelven niet deze overreenkomst te willen treffen, dat mits zij de verfoeijelijkste leeringen vrij aan hunne academien laten on- derwijzen, ‘en de Catholijke Kerk onderdrukken, zij van. het despotiek beginsel dat mede in deze leeringen ligt tot hun voordeel mogen gebruik maken? In de buitenlandsche politick heeft Lours-Puitippe dit zelfs boven Engeland voor, dat hij wel met meer gezworen vijanden-en heime= lijke eedgespanrren, maar met minder erkende staatspartijen en magtigé corporatien te worstelen heeft dan die in dit land bestaan, welks versatile politick toch grootendeels aan deszelfs ingewikkelde staatsregeling en het dringend belang des handels is toe te schrijven. Ook dit belang tr acht Louts-Philippe te bevorderen; getuige het tractat nog onlangs met //o//and gesloten. Intusschen komen er hagche lijke oogenblikken: dan gelukt het hem door vertoon van moed en krachten zijne ligt geraakte natie te bezadigen en den vreemde te gelijkertijd schrift in te boezemen; dan weet ook hij een zet op het schaakspel der conferentien te doen, en dien stillen oorlog van’ bedreigingen te yoeren, waar- uit zij schijnen te bestaan; of komt het op non-interventie aan, dan gaat hij naar den geest eh niet naar den letter te werk: dat is: beschermt hij de zich ontwikkelende om- standigheden. Zou dan als RorscuiLp het ‘materiele, hij het zedelijke van dezen tijd in zijn persoon voor oogen stel- len? Zou even als NapoLeon, in wien de revolutie- geest een mensch werd, de despoot was der materialisti. Vol valschheid en geheimenis. Zou als NApoLEON di zijn verschrikkelijk zwaard de gedachte wilde bezitten, Lours-PuiLippe aan de onbe zulk eenen NApoLeon des vredes gaarne in zien ou: den lijdt bij ons geen twijfel, maar niets schijn deze oordeelvelling over hem te wettigen. Tot nog t 9 ee wij in hem die meer of min bekende hocdanigheden aan- gewezen, welke en geestkracht en kunst van bestuur in groote mate bij hem doen veronderstellen; over zijne laatste bedoelingen te oordeelen is ongeoorloofd; daar zij, volgens den bekenden-regel, zoo lang voor regtmatig moeten gehouden worden als het tegendeel niet is gebleken. Dat bet bovendien pligt kan zijn het kwaad te dulden, dat hij, in zijnnen toestand niet al vermag wat hij wenscht: zoo duidelijk dat het niet tot eene vraag kan gemaakt worden; inaar men zou kunnen vragen: kon Louts-PHILIPPE meer doen dan hij gedaan heeft? en wie zal ’t beslissen? Dat hij zijne eeuw uitdrukt heeft? en wie zal ’t beslissen? Dat hij zijne eeuw uitdrukt heeft? ft hij met ieder grootman ge- meen, wijl ook een dergelijk held der geschiedenis zich naar de omstandigheden moet rigten, hij dat individu is waarin de bestaande krachten die eenheid zoeken zonder welke zij niets kunnen voortbrengen, en hij bij gevolg altijd zij niets kunnen voortbrengen, en hij bij gevolg altijd zij niets kunnen voortbrengen, het werk der eeuwen Zijn vereenigd, het eenigst mogelijk middel is voor publieke orde, de constitutie alleen komtin de meeste Janden overeen met den staat der godsdienstige begrippen welke altijd de hoogste oorzaak zullen blijven waarnaar alles zich wijzigt; de constitutie alleen, en den zin yan °t gezond yerstand genomen entoegepast, ZOU, indien zulks immer mogelijk ware ons toelaten zonder geweldige schok den overgang tot een ander tijdperk te maken. Maar wij kunnen nog meer zeggen van den man, die de Voorzienigheid schijnt te willen, en aan zoo vele gevaren doet ontsnappen. Hij heeft Frankrik als ’t ware op den hellenden grond tegengehouden, zonder dat zouden de ongodsdienstige partijen zich in hem niet bedrogen vin- den, zouden ook de legitimisten hem niet van inconsequentie beschuldigen. Deze partij is zele inconsequent, zij heeft zich meer aan personen dan aan systemen, hetgeen altijd af te keuren, maar thans in ’t bijzonder een ana- chronisme is. Zij heeft zich voor eenigen tijd door hare yoornaamste organen over ’t regt van eigendom en van vertegenwoordiging uitgelaten, op eene wijze, die ware alj altijd eigen geweest aan het geslacht dat zij verdedigt, voorzeker het nooit zoo ver zoude gekomen zijn, dat. Lopewijk XIV het beruchte woord kon zeggen: ’état eest moi! en de ongelukkige Loprw1yx XVI onschuldig offer van de ongodsdienstigen en zedeloosheid van zijn volk en zijner voorouders, had welligt Noont een even ja onwaarheid uitgesproken: dat hij niet meer was an de dienaar zijns volks. Louis-Pulpit, en dit geeft herausgekommen, tracht den godsdienst vrijheid te laten, enis, gelijk de ondervinding leert, denzelven nuttiger dan zijne verdreven voorgangers. Mogt hij denzelven volkomen vrijheid schenken, dan zou hij de hoogst mogelijke weldaad aan zijne eeuw bewijzen. De Catholijke Kerk alleen kan alles weer herstelien; er is geen andere kracht van herschepping, geene andere waarlijk zelfstandige magt in Ewropa en zoo alles meer en meer tot. mee Sana alles in aanraking en niets vergenigd is, et is opdat uit deze kneedbare.en geen tegenstand meer biedende stof, zij door hare kracht van asso-ciatie, dat scheppend liefdevuur waarmede zij alles door dringt, eene nieuwe en betere orde doe ontstaan dan er ooit heeft geheerscht, die tijden zijn welligt meer nabij dan men durft hopen, wijl de dwaling haren cirkel heeft volkomen en tot eenen nieuwen val Eene voorafgaande vereeniging met de Kerk noodig is. Ook de volken het instinct van ’t gevaar. Er zijn stormachtige uren, in welke de maatschappijen, te midden van haren gang sidderend. Stil staan en zelven de oogen vestigen op dat punt des hemels van waar de wind der barbaarschheid uitgaat. Wanneer dus van Londen tot dlexandrié, en van de Fransche grenzen tot de grenzen van China, in spijt van de verblinding der vorsten en van de serviliteit der kabinetten de blikken der volken zich angstig naar Russland wenden, dan is het, omdat zij een bewonderenswaardig voorgevoel heben, dat van dien kant het groote politik gewaar van den tegenwoordigen tijd is. Het is onnoodig hier de bemerkingen te herhalen, waardoor dat voorgevoel geregtvaardigd wordt. Een genoegzaam aantal van publicisten heeft aangetoond, hoe de gehefme instructien van Perer den Groote en van CATHARINA worden volbragt; hoe, door de vernietiging van Po/ex, door heimelijke en anhoudende kunstgrepen in het hertogdom van Posen, in Boheme, in Gallicié, in Seryié en zelfs in de Hlyrie-sche provintien, het lang gedroom de werk der vereeni-ging van Sclavische volken, dat is, van zestig millioenen menschen tot een enkel rijk, wordt voortgezet. Die pu- dlicisten hebben gezegd, hoe zich aan het Russisch Grondgebied, door eene aanhoudende verovering, talrijke aufgeknotte gedeelten van naburige Germaansche, Tartaar-sche en Ottomannische streken opnieuw hebben gehecht, terwijl die landpalen twee zeeen insloten, de Baltische, die den Ocean bedreigt, en de Zwarte zee, die eenmaal over de Middelandsche zee zou kunnen gebiedens hoe eindelijk, alleen die mogendheid hare colonisatien dars door Azié verlengende en langs daar tot de engte van Béhring en zelfs tot in het hart van Noord-Amerika, door haar opgedrongen protectoraat de helft van het Westelijk Lwropa omvattende, en reeds op de Afrikaansche kusten den schrik harer wapenen brengende, datgene, zonder zinneloosheid droomen kan, wat Karet V en Napo Leon droomden: de uniyersecle monarchie. Te midden der bekommeringen, die aan alle gemeinen gemeinen zijn, houdt eene andere gedachte ons bezig, An den anderen kant der bedreigingen, welke de heden-daagsche tijdelijke belangen doen wankelen, meenen wijgewigtiger belangen en die niet minder gevaar loopen, te bespeuren 3 wij meenen van den kant van Rwsland de groot-ste godsdienst-gevaren der toekoimst te zien. Ons gevoelen berust op daadzaken. Onder die daadzaken tellen wij naauwelijks, diegenen, wier gerucht onlangs geheel Evropa heeft vervuld. De officieele apostasie der Grieksch vereenigde-kerk; dertig martelaren orider den krout of op ijskoude wegen gestorben een onbekend aantal van belijders in de mijnen en steen-groeven geworpen, of op de doodelijke voorposten van Mongolié geplaatst; aan eenen anderen kant, die lange reks van legale, listig berekende daden, om spoedig de Latiinsche Kerk te verlagen, te doen zwijgen en smoo-refi; de Roolsche’ kinderen in de scholen der dwaling ge-worpen, en die moedige Bisschop de laatste godsdienstige gloric des vaderlands van den H. SranisLAus in de stilte des kerkes verbannen, dat alles is gewisselijk voldoende om het vastgestelde systeem, tot het noodzaken van alle Russische onderdanen, om eene gelijkvormige nationale godsdienst-gezindheid uit te maken, buiten allen twijfelte stellen. Doch er is nog meer, en het schismatieke prosselytis-mus kent geene grenzen. Sedert de jongst verloop en toen order de regering dier Semiramis van het Noorden, die door de lafheid van VonTatrE en van D’ALEMBERT woch werd toegezwaaid, de Moscovitische vlag in den archipel voor de eerste maal verscheen, bestonden nog onderscheidene Bisdommen op deszelfs eilanden, welke Venetién Jangen tijd onder zijne veroveringen had geteld, Eene bevolking van onder zijne veroveringen van Onder zijden leefde er nog onder verschillenden ritus, maar in de gemeenschap der Roomsche Kerk, De Russen verschenen er als de erfynnen van den wrok en overleveringen van Byzantie, zij vernielden de kloosters, de Cathedrale kerken en somwijlen geheele Catholijke steden; zij bragten de doberde massa tot opstand. De apostasie van het eiland Andros, de bijna geheele vernieling van Céios, van Nawos, van Tine en van Mycone kenteekenden hunnen togt. Dit waren de eerste pogingen, om over geheel Grickenland het overschot van het oude schisma weder op te wekken en op meuen te bezielen. Slag van het godsdienst-gebouw uitmaken, dat men alsdan zou zien oprijzen: ondersteunt door eene geregelde, vol-ledige hierarchie van apostolischen oorsprong, zou hetzelve töt kroonwerk het keizerlijk gezag hebben, dat zich gelukkig zou achten., door de uitoefening dier geestelijke suprema-tie, de voorbeelden der Byzantische Cesars, wier opvolgers de Moscovitische czaars, altoos beweerd hebben te wezen, voort te zetten. Op de proverbiale onkunde der en der Caloyers 2). Zou cene nieuwe geestelijkheid —— ee 1) De onderdrukking welke de Catholijken v yan den kant der Schismatieke Grieken ond hen in 1829, om in een verzoekschrift aan de schenkomst des H. Vaders bij de geallieerde verzoeken, ten einde zij weder onder er regering mogten worden gebragt. Kanaryep2t. Grieksche monn staat verbonden zijn; terwijl de het huwelijk kunnen treden, “A J ‘ — 359 — opgeleid in de schismatieke gymnasien, en seminarien, voor welke men onlangs de orthodoxe inrigtingen van Po/en heeft geplunderd; en eenen kant met de hedendaagsche wetenschap in verband, wier verlichting reeds gemeenzaam begint te worden bij de hoo- gere standen van Aws/and, en aan den anderen kant met het* gewijde onderwijs der Grieksche Kerkvaders, wier nala- tenschap MicgHAEL CERULARIUS en PHoTius nooit re- pidieerden, zou zich alsdan vormen. Gelijktijdig zouden zich die overleveringen van liturgieke kunst ontwikkelen, die getrouwelijk bewaard in de sobors van Kiew en Noyo- ‘ gorod, er thans nog beoefend worden en den oudheidkun- digen reiziger, verbaasd yan aan de oevers der Dnieper en Weichsel de mysterieuse symbolen der oude Christenen te hervinden, niet zonder aandoening laten. — Nu, door het verleidelijke van eenen prachtigen eeredienst en Dor de magt eener geduchte nabuurschap zou de Grieksche Kerk der nieuwärte tijden een uitgebreide propaganda bij de asiatische volken kunnen ondernemen; en reeds verwerft een archivisten, door Priesters omringd, en Rusland te Peking verworren, welke de Misiarchissen van het Catholicismus er eertijds door hun zwe en bloed verworven hadden. Van eenen anderen kant zou zij aan Evwropa het gevaarlijke schouwspel geven eener bijna onlaakbare naauwkeurigheid in het dogma, op cenige uitzonderingen na eener imposante majesteit in den gods-dienst, fet eene discipline, welke het priesterschap niet verpligt tot het celibaat en het volk ontslaat van den heilzamen teugel der nadering tot de sacramenten. Zij zou aan de meest populaire vooroordeelen onzer eeuw beantwörde, door zich ont daan te toonen van cen groot aantal dier godruchtige oefeningen, wier gelukkige invoering het onderwerp van zoo vele onbillijke verwijtingen tegen het pausdom is geweest. Vooral zou zij dien haat tegen Rome dien Protestantismus, het deismus, en het valsche liberalismus, gedurende drie honderd jaren onder de menigte hebben gegen, bewerkstelligen. Zij zou ok kunstenaars en dichters hebben. J. val zou zij daarin ligtelijk vinden bij valsche broe-en bij a i met de giftstoF van het Gallicanismus bezijn, om van de Jansenisten niet te spreken? _ js ED. Schillende Secten der hervorming in heure eindelooze verbrokkeling te niet gaan, de: laatste Verwarringen van het methodismus en pietismus zullen ophulden, het overige zal in den afgrond der theorién van het rationalismus, die zich niet meer met eenen christelijken naam zullen bedekken, zijn nedergestort. Het Catholicismus zal dus geenen anderen vijand in de Christenheid heben, maar welligt zal het er noort eenen meer geduchten hebben gehad. Het zal voor zich de theologische worstelingen zien hervatten, die van de Xde tot de X1Vde eeuw, het grootste gedeelte zijner krachten bezig hielden, en die in de kerkvergaderingen van Lyon en Florence yoor eenigen, tijd geschorst, zich immer heviger vernieden hadden tot op den tijd van Ma- HOMET Ilen Lutuer. Het zal dien’strijd zien hervatten, met al de wapenen eener meer geleerde en meer machiavelistische beschaving: en de dwaling den volken zien voorgaan, met het zwaard van Dectus en den mantel van Jutiaan. De Voorzienigheid, wij tw Jügen er nicht aus, zal Bet Catholicismus redden door middelen, die haar bekend Zijn. De roede der Herders zal den storm doen kennen en de kudde bedekken. Maar zoo het georloofd is, om de menschelijke krachten te berekenen, welke tot het volvoeren der ceuwige oogmerken kunnen medewerken, zoo de Kerk nict bestemd is, om inde catacomben af te dalen, maar om hare werking op het politicke aanwezen der maatschap- pijen te behouden, mag men dan niet veronderstellen, dat zij eenige hulp vinden zal in dat gevoel van vrijheil, ’t welk de door haar verlichte bevolkingen, altoos behouden hebben, een gevoel, dat in andere tijden, op den doolweg werd geiett 5 ten dienste van nootlottige godsdienst-leerstellungen, doch dat het theocratische en krijgshaftige despotismus ’t welk de toekomst, van Ewropa bedreigt, afweerende, welligt behulpzaam zijn zal aan de zegepraal der waarheid. Underdas, het vinnige en vervolgende proselytismus van Rusland, heeft blikabar geen ander doel, dan om het buigzame schismatisch, diensthaar te maken aan deszelfs despotismus: het wil de volken schismatisch, om wille- keurig over hen te kunnen heerschen! Is het wel te verwonderen, dat de Catholijke bevolkingen meer en meer door het vuur der vrijheidsliefde worden ontvlamd! Dat zij meer en meer gehecht worden aan dat Rome, dat, in de Catholijke eeuwen, de waarborg van de regten en vrijeden der volken tegen de despoten was; wat sedert eenige jaren door uitmuntende geschriften zelfs van geleerde protestanten op de onwraakhaarste wijze is betoogd geworden? Het volstrekte absolutismus der vorsten, is niet onder dan de Reformatie in Ewropa; tis het protestantismus, dat er naar het voorbeeld der oude schismaticke Grück- sche keizers aan de vorsten toeliet een willekeurig gezag zelfs in zaken van godsdienst uit te ocfenen; en dat voorbeeld heeft ook de Catholijke vorsten bedwelmd, en zoo is de ongoddelijke suprematie van het tijdclijk gezag in kerkelijke zaken, hoe ongoddelijk ook, allerwege ingeslopen, en iedere vorst, wil in zijne statten, even als de heidensche keizers, pontifex maximus wezen! Maar zoo is het Christendom niet ingesteld; zoo kan het niet blijven. Men het, het bolwerk van Rome tegen het despo- ‘tismus missende, getracht door constitutien en grond- wetten hetzelve te beteugelen : maar het schendt en ver- trapt die grondwetten, zoo als het de*goddelijke voor- schriften van het Evangelie schendt en vertrapt, tot dat de wanhopige volken, geen gehoor, voor hunne klagten geen regt vindende, zich zelyen regt verschaffen, en een gezag doen vallen, dat hen geene Tiefde, geen eerbied, geen eerbrochen meer inboezemt, omdat het de orenzen zijner magt te buiten gaat. En kan men nu veronderstellen, dat volken, die ge- voelen, dat zonder vrijheid hun oodsdienst verloren is, en dat zij in dat geval slaven zouden wezen, zich niet verbroederen en vereenigen zullen om de pogingen yan Rusland wier slagen hen van den godsdienst hunner va- deren en tevens ‘van alle vrijheid berooven zouden, te doen mislukken? Zien wij hiervan niet reeds een voorbeeld in de Engelsche natie, die hare afgevaardigden naar Pargs zendt om het Frans chen volk toe te roepen: wij hebben slechts een gemeenschappelijken vijand, en die vijand is Rusland? In zulk een verband staat de vrijheid met het Catholicismus, dat zonder echt Catholicismus de ware vrijheid de heilzame werking yan het Catholicismus, niet mogelijk is. DE AFGEVAARDIGDEN DER ENGELSCHE NATIE TE PARIS. “Een madltijd, waaraan eenige Pairs » afgevaardigden , i, leden van den stedelijken raad.,,. officieren van de nationale © garde en publicisten deel namen, heeft voorleden donder- dag plaats gehad, om de gedelegueerden van onderschei- dene Engelsche steden , die naar Pary ys gekomen zijn, om het Fransche volk met de gevoelens hunner medeburgers bekend te maken, te onthalen. Die vergadering werd + ge- presideerd door den heer Opiton-Barov.” Een der Engelsche afgevaardigden van New-Castle 1), heeft, bij zijne aankomst te Parijs eene proclamatie aan het Fransche volk door de dagbladen bekend gemaakt. In die proclamatie protesteert de heer Attwood in naam der Engelsche natie, op eene, energieke wijze tegen het trac- taat van 15 Julij. Het slot van dat stuk is inde volgende. bewoordingen vervat : ba Franschen ! Ik moct u nog waarschuwen tegen een ander gevaar, *t welk uw Jand en het mijne gelijkelijk loo- pen: dat gevaar is, dat onze inwendige verdeeldheden : ons van den weg der veiligheid afvoeren, ; » Hoe edel en billijk ‘het doel zij *t welk de- ‘partijen trachten te bereiken, als zij niet eene soort van wapen- stilstand onderling sluiten ten dage waarop het heil des lands alle armen en alle harten vordert » zouden zij te kort schieten in den eersten pligt , dien van burger en patriot. -y, Als de partijen zich niet vereenigen, om den vijand ee 1) Zie het vorig artikel. GRAVE, Sal Boma pedis 720 SOWIE S SB: He hoofd te bieden, is a burger-oorlog oneeilhaar 5 het vaderland wordt opgeofferd aan “de hartstogten en niet al- leen wordt de nationale energie verminderd, bij iedere na- tie, die zich in inwendige “worstelingen verliest, maat die verdeeldheden, zijn ook nog een enorm gewigt in de schaal van den ‘vijand geworpen. „Lweemaal bepaalden uwe verdeeldheden het lot van uwen grooten Napoleon; tweemaal had, door dezelve alleen de vreemdeling de overhand tegen zijn g genie en den moed uwer soldaten. Ducht een nieuwe zegepraal der Kosakken en der Hunnen, en dat de geschiedenis yan Frankrg niet eindige gelijk die van Polen. Voor een volk, zoo als gij, is er geen middenweg tusschen de grotoheid en de yernieling | „Franschen! dat lot is ook aan Engeland beschoren, wij hebben gemeenschappelijke gevaren, eenen gemeenschappelijken vijand. Tot u gezonden, om u te wapenen tegen die gevaren, en overtu Igte van de identificie van uwenstand met den onzen, vergunt mij dat ik aan ude rädgevingen rigte, die ik.aan mijn land gegeven heb. “Dat er onder u niet dan Franschen, » en onder onder onder on der niet dan Engelschen zijn: alleen op die wijze zullen wij den vijand dubbeld gesloten, het hoofd bieden. Zoo niet, dan verdwijnen onze droomen van vrijheid en van constintutie. Een vreemd juk, schande en verwoesting, ziedaar onze toekomst. Hoe zou cene onderling verdeelde natie niet bezwijken er de slagen des vijands, die niet nalaat zich in de worsteling te ‘mengen, zich van de eene pal te iio om.de andere. te vellen en beide te verraden, O. Doet Rusland, Europa en Azie veretteren en aay 329 de wereld onder 't juk. Is het door't verbranden van zijn eigene arsenalen, dat Engeland de gevaren, die het bedreigen, verminderen zal? ‘Terwijl ik “dit adre, schrijf, verneem ik, dat een jammerlijke aanslag in deze hoofdstad is began. Dit kun- nen daden van onwaardige Engelschen of Franschen zijn ; maar zou de buitenlandsche’ *vijand beter kunnen doen? Niet door zulke lage middelen worden de natien gered. Neen, mijne vrienden ‘tis de vreemdeling die men treffen moet > en dien wij gezamelijk zullen treffen, (Get.) CHARLES Artwoop. +4 AANKONDIGINGEN. “ - De Bockhandelaar B. MULDER te Leeuwarden, Bek ter vertaling en zal zoo spoedig als eene goede uitvoering toe laat, in het Nederduitsch uitgeven, het werk getiteld: So Sollet ihr beten. Ein Gebetbuch fir Katholische Christen. Munster, 1840. SE G. HAMER, wonende te Goch, rik Pruissen, geeft dagelijksch onderrigt ] yan zachte Zeep (al de werk Tuigen, wel ke bezigd worden zijn transportabel. Iemand daarvoor hebbende, schrijve aan hem brieven om 3 de conditien te vernemen, — . ~ 5 ' 361 — 7 NOVEMBER 1840. Nummer 45. | = ULLPRAM DRATER VERE VEU UTATS BARUS UOTE WEASBURE EVES SERMUACRUR60404944321444 CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. | OVER Godsdienst, Staat-, Geschied- en Lettevrkunde. Als Jesus dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hij:,.... Heilige Vader bewaar hen, die Gij mij gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één zijn gelijk wij.... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in mij geloove zul-len; opdat xij allen één zijn, gelyk Gi, Vader, in mij en ik inU: dat «ij ook in ons mogen één zijn, opdat de wereld geloove, dat Gij mi gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gij mi gegeven hebt: opdat xij zouden één zijn, gelijk wij ook één zijn. Ik in hen en Gij in mij, opdat wij volkomen één xijn: en dat de wereld wete, dat Gij mij gezonden hebt. Joann. XVII. Her orev van pe CATHOLIJKE NEDERL. STEMMEN >is t2GRAVE, (Becersnenstraat, B. No. 28). Op dit blad, ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt yervolgd, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den post verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; bet half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kun— nen worden opgegeyen aan het Postkantoor te Grave gegen andere dan gefranke der stukken en brieven zullen door de Redactie worden aan het Postkantoor tegen betaling van 15 centen den regel geplaatst, behalven de 35 centen zegelregt. - Voor Belgié kan men abonneren aan het  in gelukkige tijden, de magtigste monarchen, groot voor de oogen der menschen en heilig voor God, zich beroemden de titels van allergetrouwste te voeren! Bedorvene ps die gelijkelijk de deugden des Christendoms en de achting der braven verworpen hebben; hunne verachting der gezonde leeringen, de vernieling der discipline, de hoon die zij den heiligen Stoel heben aan-1, heben de omverwerping, de eenzaamheid of de ing der kloosters, met het bloed der heiligen beweg gebragt; zij heben op eene treurige de natién der wereld en in het aangezigt des getoond, hoe schandelijk hunne volken van de eid veryallen zijn, door den roem hunner voorvaderen met voeten te treden, door de godsvrucht der schitterendste tijden te vergeten. Helaas! zulk een schouwspel wekt onze tranen en onze gebeden, nog meer dan ouze verontwaar-diging op. Ook andere mogendheden met groot gerucht bij hare, titels, die van Catholijk reclaineerende, doen invallen In heiligdom en order het ijdel voorwendsel van hare politikke constitutie te vormen, matigen zij er zich een gezag aan, gelijk aan dat der Kerk: het is haar niet ge-noeg datgene te bezitten, wat aan Cesar tockomt, hunne oyerzadelijke eerzucht, wilook wat aan God toekomt, overweldigen. Alzoo veroorzaakt de verblinding zijne bitterste droefheid. Als wij zulke handelingen zien in landen, waar het geloof heerscht, kunnen wij ons niet verwonderen er ook soortgelijke bij de vijanden der Kerk aan te treffen. Neen, hoewel de hinderpalen die wij ontmocten, ons diep be-droeven, konden zij ons niet bevreemden toen wij het gi; despotismus van den ‘koning van Prwissen vernamen. Zijnfyr-a 3a = daden zijn in onze oogen onvereenigbaar met de gereetig#“ “4 <= heid, onbestaanbaar met de wetten en maken de natic}. ae voor elkander yerantwoordelijk 5 zij zijn eene openbart!* im § WAN vernietiging van de overeenkomsten met den heiligen Stoel SE; VFR aangegaan; zij schenden de heiligheid van het koninklijk woord, verbonden voor de vergrooting zijner staten, door de bijvoeging van landen, door Catholijken bewoond, — Toen, na de moorderijen in Polen, en de talrijke mi handelingen, den godsdienst in dat land aangedaan, uy — 362 — $ stem zich verhief van den zetel van den zetel van den Prins der Apos- telen, om ons die treurige ber — 362 — $ stem zich verhief van den zetel van den Prins der Apos- telen, om ons die treurige ber — 362 — $ stem zich verhief van den zetel van den Prins der Apos- telen, om ons die treurige ber — 362 — $ stem zich verhief van den zetel van den Prins der Apos- telen, om ons die treurige ber — 362 — $ stem zich verhief van den zetel van den Prins der Apos- telen, om ons die treurige ber — 362 — $ stem zich verhief van den zetel van den Prins der Apos- telen, om ons die treurige ber — 362 — $ igten en de trouwelos- heid van eenige Russische Bisschoppen bekend te maken, verwonderde het ons niet, zulks te hoorens want reeds had het openbaar gerucht ons van de maatregelen verwittig, welke de keizer bij voorraad genomen had, om zich van de resultaten hunner ontrouw te verzekeren. Maar zoo wij den val van eenigen te betreuren hebben, heft toch het gehecle ligchaam dier natie den regten weg der deugd niet verlaten. Het bloed der martelaren heeft bij eRussen en Polen gestroomd 3 roemvolle belijders hebben de aloude getrouwheid hunner vaderen nagevolgd. Eene vervolging is ook verre van de boorden van Europäu uitgebroken onder de barbaren van China. In sommige ejlanden des stillen oceaans heeft een kleine koning, een halve barbaar, op inblazing van evangelisten, welke in die orden een gewaande bediening gaan uitoefenen, insgelijks de Catholijken vervolgd, tot voorwendsel almede politikke redenen aanvoerende; maar de koning der Fran- schen heeft cindelijk zijne razernijen beteugeld, door de Catholijken als zijne eigene onderdanen te beschermen. Hoe verschillend is de edelmoedige mildheid van den keizer. der Turken, niet alleen van de geleerde trouweloosheden dergenen, die op hunne beschaving roem dragen, maar ook van het gedrag dier barbaren, die dezelfde boosaar- digheid toonen, zonder dezelfde Geslepenheid te hebben! Terwijl anderen valstrikken voor het gelöst spanden, of het zelfs door openbaar geweld poogden te vernictigen, yerbrak hij, dien men als den erf-vijand van den Christen naam beschouwde, de boeyen der gelooyigen en stond hun de regten en het genot eener volledige yryheid toe. Door de uitgestrektheid des oceaans van U gescheiden , op eenen zoo grooten afstand van de oude wereld, waren onze blikken oplettend op al die punten, en wij dachten in de stilte onzer ziel, hoe Uwe Heiligheid verslonden werd door den ijver van het Huis des Heeren en overstelpt in zijne droefheid. Vol van symphathie voor ons opper- hoofd deelen wij in zijne droefheid, wij zonden tot den ~ Heer onze vurigste gebeden op, opdat Hij U ondersteune door zijne genade, U, die onze bescherming en onze roem zijt en opdat het heilige volk altoos den vrede en de ver- ligheid zou kunnen behouden. Onze harten smaakten hunnen zoetsten troost en te midden onzer eigene moeije- lijkheden gevoelden wij ons op onzen stevigsten steun gevestigd, toen wij in Uwe Heiligheid het schitterend model beschouwden van eene bedaarde standvastigheid , van eene onverwinnelijke zachtmoedigheid, van een on- wankelbaar geloof, van cenen ontembaren moed en van rust in de ware ootmoedigheid. Toen herkenden wij aan. die trekken de magtige hand des,Verlossers, Petrus staande houdende op de onbestendige golven dezer wereld én hem naar eenen vreedzamen oever geleidende. Wij her- innerden ons dat woord: Op deze stecnrots zal ik mijne kerk bouwen en de poorten der hel zullen tegen haar niet “yermogen , en metandere woorden: Ik ben alle dagen met u, tot aan het einde der wereld. Uemel en aarde zullen voorbijgaan , maar de woorden van Jesus CuRisTus on- . zen Heer zullen niet vergaan. Dat de stortregens vallen, -,dat de winden woedende loeijen, dat de donders kraken _ .. 