Over Colobus Verus
Pel, H S
OVEJt COLOBUS VEEUS, DOOR II. S. PEI*. Resident ter Juste van Guinea, belast met bet natuurkundig onderzuk. Onder dezen naam gaf van Beneden in de Bulletins de TAcadimie royale de Bruxelles, Tom. V, No. 6, een korte beschrijving van deze nieuwe soort. Wagner noemde haar, naar de beschrijving van Beneden, Semnopithecus olivaceus, Schr. Suppl. p. 309. De beschrijving, welke van Beneden er van gaf, geschiedde naar een voorwerp uit het Parijsche muzeum. Daar er door hem geene afmeetingen van gegeven zijn, en de schedel ontbreekt, kunnen wij niet bepalen of het dier, hetwelk hij beschreef, volwassen is. Ons voorwerp, het eenige wat wij hebben kunnen verkrijgen, werd nabij Dabocrom in het Ahantasche landschap geschoten, en aan het Rijks Museum van Nat. hist, te Leyden gezonden. Het is een wijfje van middelbaren ouderdom, waarvan wij de beschrijving zullen mededeelen. Alvorens hiertoe over te gaan, willen wij echter het ges Lacht Colobus kortelings beschouwen. Door Illiger vastgesteld, is dat geslacht van dat van Semnopithecus niet onderscheiden, dan door het gemis van eenen duim aan de voorhand; bij de meesten is evenwel nog het spoor van eenen duim zigtbaar. Onderscheidene soorten zijn door verschillende schrijers beschreven; dit echter meestal naar onvolkomen huiden geschied zijnde, zijn zij nog onvolledig bekend, en onderling niet zelden verward geworden. Het getal der thans welgekende soorten zal zich niet meer dan tot vier of hoogtens vijf bepalen. De overigen zullen, wanneer zij onderling worden vergeleken, hoogst waarschijn- lijk tot de vier onderstaande soorten kunnen teruggebragt worden, te weten: 1. Colobus ursinus Ogilby. (a) 2. Colobus ursinus Ogilby. (b) Syn. Semnopith. personatus. Temm. (c) Semnopith. polyco'mos Scheeb. (d) Semnopith. vellerosus Geoff, (e). Semnopith. bicolor Wesmael. (J). Colonel leucomeros Ogilby. (g) en welligt zal Colobus satanas Waterh. (4) bij nader onderzoek hiertoe gebragt moeten worden. 3. Colobus ferrugineus Shaw (t). Syn. Colobus ferruginosus. Griffith (J). Semn. fuliginosus Ogilby (k). Semn. Temminckii Kuhl (l). Semn. Pennantii "Waterh. (m). 4. Colobus verus van beneden (n). Syn. Semnopith. olivaceus. Wagner, (o) De eerste soort is van Abyssinien; de drie overigen werden door mij van de Goudkust gezonden. Colobus ursinus is zeer algemeen, en het is van deze soort, dat honderden gedroogde, onvol- («) Xeue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien geliorig. (b) Proceed, zoolog. soc., London,.1835. p. 98. (c) Temminck, Mus. leidense. (d) Schkebeb, tab. 10 D. (fig. Penn.) («) Voyage de Belanger aux Indes orientales, p. 37. (/) Bulletin de l’academie de Bruxelles, tom 2. p. 236. (g) Ogilby, in Bond, and Edinb. plii-losopli. mag. 1838, vol. XII, p. 531. (/;) Waterhotise, in Lond. mag, 1838. N. WIII. p. 335. (i) Shaw, 1. p. 59. (J) Anim. Kingdom, V, p. 12. (J) Ogilby, in Proceed, of the Zoolog. Soc. Ill (1835), pag. 97. (0 Klhl, Beitrage zur Zoologie S. 7. (m) Lond. mag. (1838) p. 335. (n) Bull. Acad. Brux. V, p. 347. fig. C. (P) Wagner, Schr. suppl. 1. 309.. 8 komene huiden van de kust worden uitgevoer'd. Immer zijn de kop, de pooten en staart van de huiden afgesneden, waardoor het ondoenlijk wordt de soort naauwkeurig te kunnen bepalen, betgeen. sommige schrijvers hebben getracht, en van daar dat Avelligt eene gebeel zAvarte soort Col. vellerosus is ontstaan. Colobus ferrugineus en verus zijn beiden, minstens aan de Goudkust, veel minder algemeen dan ursinus; van beide soorten verkreeg ik slecbts een exemplar. In levenswijze stemt bet geslacbt Colobus met dat van Semnopithecus veel overween. Het zijn treurige dieren, welken bet sombere digte bosch zelden verlaten. Zij leven of bij parenof bij kleine familien te zamen. Meestal vindt men ben op de hoogste boomen, en zij zijn door hunne buitengewone scbmvheid moeijelijk te naderen. Hunne vlugheid is ongeloofelijk, en, betgeen ik van den Col. ur sinus Avaarnam, stemt volmaakt overreen met datgeen, hetwelk Ruppell over de levensAvijze van Col. guereza scbrijft. Zij \ T oeden zicb met vruchten en bladeren, doch ook met insecten. Gevangenscbap verduren zij niet, voor het minst Avas zulks bet geval met jonge voorAverpen van Col. ursinus, Avelke ik aan de kust levend had, en Avelke gewonlijlc alien voedsel weigerden. Het tandenstelsel is van alle vier de soorten hetzelfde, en van het geslacht Semnopithecus niet onderscheiden, te Aveten: snijtanden 4" hoektanden 4=r maaltanden -|E§- Kiezen der boA’enkaak: 1 st ® en 2 de twe Epitaph, de 3 de, 4 de en 5 de vierpuntig; die der onderkauk: de l sle en 2 de vierpuntig, de 3 de en 4 de vierpuntig, de 5 de vijspuntig. COLOBUS VERUS. De duin ontbreekt geheel en al aan de voorpooten; die der acbterpooten is vrij sterk ontAvikkeld. De vorm van bet ligchaam is tamelijk slank, de pooten zijn vrij lang; de staart is iets langer dan bet ligchaam, en loopt spits toe met eene kleine kAvast. Lengte van bet ligchaam bij een voonverp van middelbaren ouderdom van de punt van den neus tot aan den Avortel van den staart 1°, 4<, 2". (a). Lengte van den staart zonder kAvast, 1, 5', 8". Lengte der.kwast 0°, l'. Het beobachtet de Avangen, de nek, de rug en de Avortel van den staart zijn bedekt met rosbruine haren, Avelke aan de punten ZAvart zijn; vooral boven den kop is zulks zeerzigtbaar. Deze kleur versmelt bij de voorpoten beneden bet schouderblad en bij de acbterpooten aan de knie in eene bruin-grijze kleur, Avaarmede de buitenzijden der pooten, de handen en de staart bedekt zijn; de punt der' staart, of liever de kAA r ast is donkerder. De zijden van de nek, het onderste gedeelte der Avangen, de keel, de buik en de binnenzijden der pooten zijn van eenigzins rood-bruine kleur aan. De avenkbraauAven en bet gezigt zijn hier en daar voorzien van lange zAvarte haren; rondom de lippen bevinden zich korte Avitachtige haren. Naar den schedel te oordeelen, bereikt deze soort niet de grootte van de overige soorten, zelfs niet die van C. ferrugineus. (a) Parijsche maat. VER KLARING DER PLAAT. Pig. 1. Afelding van Colobus verus, op twee derden der naturwissenschaftliche große. Fig. 2. Schedel van dit voorwerp van boven gezien. Fig. 3. Dezelfde van de zijde gezien. Fig. 5. onderkaak. COLOBUS VERUS. 