Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
Op dit blad 't welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren, en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar; het half jaar of kwartal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie- wen tullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. ‘ - PROEVE VAN REDENEERKUNDE. trouwe echtgenooten, ordelijke kinderen en warme I. te: areb vrienden — die — Catholijk en niet Catholijk , bur- n N.o 3 van het Tijdschrift de Vrijmoedige , leest men een ingezonden stuk, dat, zoo het voor de uit- gave van zeker handboek ware bekend geweest, uit- muntende voorbeelden voor de zoogenaamde Sophistiek zou opgeleverd hebben, Schoon het te dien opzigte te laat komt, wenschten wij.toch om meer dan eene re- ger en militair, zich beijverden, om den heer Haay- RAaDs het leven aangenaam te maken, enz,” Ziet hier nu Lezers! vijf gevolotrekkingen, over wel- ker juistheid gij u voorzeker met mij zult verwonde- ren; ik zal de vrijheid nemen, dezelve van ecenige aanmerkingen te doen verzeld gaan, — 1) » Dat het onderwys van een’ Prolestansch on- derwyser niet geschikt is, om brave burgers, enz., te vormen,”’ den, hetzelve der vergetelheid te ontrukken , vooral toch, daar het als een blijvend gedenkstuk kan beschouwd worden, welke hemelschreeuwende vorderingen de re- deneerkunde onder onze prekende meesters-kaste in deze Volgens den Schrijver, is de goede geest van V cere? os eguw gemaakt heeft, . . . burgerij -aan den Protestantschen onderwijzer , z00 a. Der de erwähnte Herr, Heer Haawnans, Pastoor te Veere, als aan den Protestantschen leeraar dank te wet Be = f had bij gelegenheid, dat de beruchte Spaan gezegd Aangenomen, dat dit waarheid zij, vragen wij, of (ho = ° had, dat hij tot zijo laatste uitzet naar Yeere moest, iets tegen onze klagten over het onderwijs bewijst? Ss no waarheen men gewoonlijk tot straf gezonden werd, || De onderwijzer van Vere is ofis onbekend ; hij moge </> %-«% de inwoners yan Veere, tegen deze hatelijke beschul-qe verdedigd, Bij deze gelegenheid, sprak de AT Oe a zijn of-niet: dit doet ten opzigte van het al-gemeen niets af, Van eex tot allen te besluiten is de>.. eerste regel der Sophisten, A a Oe 2) » Dat het aanweren van een’ eigen Pasipor.~ niet noedsakelyk is, om tot brave burgers ens., 5 te leiden.” rs 1A DHS Bed 2 _ Een meester, die het bezoek van een’ schoolopzigy, ©: ner noodig heeft om zijne kinderen tot brave burgers\~), Heer Pastoor tevens ongunstig over eenige P _ ries-. Saan het hospitable en garnison, yerbonden, en ver-t verder, dat, wat. klein getal R. C, inwo-m Feere betreff, welverre van den schandnaam ligers en boeven te verdienen, bestond uit burgiers, goede huisvaders, teedere mocders, op te leiden, zal door deszelfs vlugtige visite van tien of ttyaalf minuten minder, tot ijver worden aangezet, dan door den Pastoor, die hem dagelijks kan gadeslaan, Overigens heeft deze gevolgtrekking evenmin eenige be-trekking op mijn werkje, ‘waar nergens over deze noodzakelijkheid gesproken is, als de volgenden, die enkel sehijnen gemaakt te zijn, om ten einde van de zaak aftekomen, bijzaken ter hulpe te roepen, Ars artium Sophistarum! Kunnen zeggen dat, blijkens het geluigenis van in aangehaalde klagten over de gevaarlyke strekking enz, gemelde (maar viet genoemde) Pasloors, de te- genwoordigheid, althans van sommige niet voordee* lig werkt op de vorming van brave burgers ens, en bygevolg die van een’ foomsch Catholik onderwi- zer, zulk eenen geest ademende, nog minder zou te wenschen syn.”'Aa De Heer Haanraavds sprak van geen Pastoors; maar van zekere Aumoeniers: en deze heeren wilde men wee- ren, opdat hunne tegenwoordigheid niet nadeelig mogt werken, Onze Kerk waakt over hare kinderen, OQve- rigens is hier weer, behalve de verwisseling van ter- mini, de redenering uitmantend? Kem slechté. Pasteor © is niet te wenschen; maar nog veel minder een’ slech- te onderwijzer: by gevolg, zegt de man, eilieve waar ~ 4) Dat men omtrent de vroomheid van sommige Roomsche Geestelijken te regt wantrouwen mag vee den; want een Geestelyke, die PV ortaing’s beeld Tegen over dat van den Verlosser plaatst is verder van de christelijkheid geweken, dan men, naar tk meen, by eenig Protestanisch onderwyzer zal aan=reffen,” Onze Geestelijken, Heeren van den Vrymoedige van den Vrymoedige van den Hemel: zij kunnen hunnen stand enteeren, doch God zij, dank, het getal dier opgélukki-gen is, betrekkelijk, zeer klein, — Gijl., die gewoon 2ijt van een tot allen te besluiten, moogt het wantrouwen voeden. leregt noemen, dat is redeneeskande! Wij voor oon geloven aan hunne. zedelijkheid, tot 200 Jang ons bet tegendeel gebleken is, of een billjk gegrond: vermoeden dat vertrouwen geschokt heeft, Dan weet, naar de uildrokking van, een Engelschman, de Paus-2zijn’ tuin te wieden en hij werpt de, brandnetels over den muur in zijns. buurmans tuin, die dan nog wonderveel “met zulke brandnetels op heeft. ld os 5) Dat het onverantwoordelyk is, dat.de meergemelde Pasloors de onderwysers., die slechte: zeden an 5) Dat het onverantwoordelyk is, dat.de meergemelde Pasloors de onderwysers., die slechte: zeden an 6) Hunde leerlingen inboezemen, niet by name noe- ha, of met bewys van zaken, by de regering aan- en fe ve 5 : 5 ge Er ering, indien.. ij niet, blind, en; doof-'iny weet: | ein ate ve!. Cheny, hoort men de honderdsten graw - Berlin slechts onder de “alledaagsch ort, Men’ weet niet of zeer goed, dat eene zedekunde, op protestantsche, beginselen, geschoeid, en door, maar awe meening, 200 ‘roome | meesters, gegeven,/cene grief is.dér Ry Cy be: } volking, en de afyal van tien schoone provincien moge haar eene les wezen, dat het niet altijd raadzaam is, voor klagien doof te blijven, — Deze vijf gevolgtrekkingen worden nu door de rol- gende redenering besloten, » Met zou lot appuy der bedoelde klap ver tuigend veel Word ‘ wanneer de biter thee de bewyzen dat de xzeden in Spanje, [talié, Belgié en ‘andere geheel Roomsche landen zuiverder zyn en de jeugd er beter onderwezen wordt dan in de Protestantsche danden. b..v, Denemarken) en: Zweden, om niet van ons Vaderland (biyzonder van Feere) te spreken. De schryver dezes twyfelt er niet aan, of de Redactie van den Vrymoedige zal hem daar- toe wel willen uitnoodigen. De zoogenaamde Cutholijke Stemmen sullen wjne bewijen gaarne plätzen, en 200 ‘han dit verschil medewerken tot verbe-terken tötter in Nederland, het doel des V rimoedigen,” — ns Zie hier ten gevolge dezer uitnoodiging de volgende aanmerkingen, : De ware Kerk van Caristus moet hare ledematen tot deugd en godsvrucht aankweeken en de zedeloos-heid tegenwerken, In de vervulling dezer taak heeft zij echter. met menigvuldige moeijelijikheden te kampveld, haar geopend, Dat velen door de aanlokselen der wereld, door zinnelijkheid en hoogmoed:, die zoo dikwerf eene oorzaak is, waarom bzij hum verstand niet willen gevangen geven, ten dienste van Curistus, — doof blijren ‘Toor. bevg ems “om ongehinderd den breeden — den gemakkelijken weg te bewandelen, die doof het meerendeel bewan-deld wordt, is eene treurige waarheid, door de ges schiedenis bevestigt. Hoe meer de Kerk in hare vri heid belemmerd wordt.; hoe meer de wereld zich Yan hare taak wil meester maken, ja, de naturlikte trij-” heid der ouders verkracht, ten opzigte der opvoedin: gelijk in vele landen, tem spijt van grond wetten en tra taten heeft. plaats gevonden en nog plaats vindt, des te zwakker zal: haar invloed zijn ter bevordering der ze- delijkheid. UTHER’s leer over de verdoenen gede werken en zijn alles bedekkend gelöt, werkten niet zer gunstig op de zeden: de nieuwe profeet zag het nog bij zijn leven, Ook Caxvyn’s voorbeschikkingsleer, is piet zeer anmeldigend, om onophoudelijk den strijd der deugd te strijiden, En’ nu de rationalistische school, onder, de Protestanten? O! deze heeft der zedelijkheid, eenen yoortreffelijken dienst bewezen, door namelijk cenen gedachten vijand voor immer den doodsteek te geven. Satan is niet meer!! — Nu is hare moraal zoo zoet-sappig, de mensch is van natuur nu zoo goed, indijen en slechts volgens de pature leeft gaat alles wel, dan jft men gezond, dan leeft men vrolijk, dan sterft men zo zalig! De weg ten Heme is nu niet smal heer; maar breed en met rozen bestroord, Dit zij yoldoende om de weetgierigheid van cen vriend des vrij-moedigen, ten opzigte der zedelijkheid te voldoen, ae een ‘word ‘over dit onderwerp aan de redactie ve,. Aan den haar ingezonden brief een nog hate- An onechte kioderen bijtevoegen, om daarnaar de cheid der Landen te beoordeclen, Duld ge edactie! dat ik u zegs, dat zulke tabellen, _ Wanneer 7 ust Hie», weet maatstaf meer aijn, delijkheid- mede aftemejen, De ondervin- er tint te geven, rer 8 goed er eene statistick ding heeft geleerd, dat dikwerf de zedelooste plaatsen, betrekkelijk, het kleinste getal onechte kinderen op- leverden, In vroegere minder bedorven tijden, was het zeker anders; doch toen waren vele gruwelen schier onbekend, die thans zoo vele jonge lieden in den bloei des levens naar schimmen uit het doodeénrijk — naar wandelende lijken doen gelijken. Op deze wijze, zoa uwe tabel wel eens tegen u zelve kunnen getuigen, Maar worden in Catholijke landen de kinderen beter onderwezen? Toen in de vorige eeuw de vrijgeesten. heillooze plannen vormden ter uaitdelging des Christendoms, be- grepen zij zeer goed, dat zij met de jeagd moesten beginnen, Kene eerste en grootste hinderpaal was hun de zoo verdienstelijke Jesuiten-orde, (Vrienden van den Vrymoedige! bedwingt uwe verontwaardiging)! Ja, de Jesuiten, de verdienstelijke Jesuiten met hunne tallooze. Spanje, Portugal, Duitschland en Ttalzé, zelfs, kunnen het getuigen, wat men van eene zonder Gods-dienst opgevoedde jeugd te wachten hebbe, In al de-ze landen wordt de wenseh naar eene echt-godsdienst opvoeding steeds levendiger, Belgié kan het ge-tuigen, Wat heeft de Geestelijkheid daar niet aange-wend, sints de banden verbrijzeld zijn, die door inconstitutionelle reglementen en koninklijke besluiten, vroeger de naturlikste vrijheid kluisterden? Waar kan het Protestantismus ergens ter wereld zulke edele stichtingen aanwijzen, als de Catholijke liefdadigheid in alle landen waar de Kerk vrij is, ten behoeve der jeugd oprigt? Zou het Protestantismus in de behoefte der scholen weten te yoorzien, indien de regering in eens ophield, den heeren professoren aan de hooge-scholen, eon- en preaceptoren, Prinsen’s en Pot- MAN’s duizenden guldens aan jaarwedden te betalen? Neen, zoo iets vermag het niet: — smalen ja, dat wordt gedaan met van Swinperen’s en RisKEN’s en Lastpn Acken's welsprekendbeid, of pedantische war- taal, op de domheid der Catholijken en op honderde zaken, daar zij niets van weten: terwijl zij hunne har- ten lucht geven in statige gebouwen, wier grondwesten gelegd werden door Catholijke liefdadigheid, of smullen en brassen van gelden uit Catholijke fundati- en voortkomende en tot Catholijke einden bestemd | — eg het schrijver in den Vrijmoedige! meent gi), dat wij Catholijken niet bekwaam zouden zijn, om onze kinderen te onderwijzen....? Wilt gij we- ten of Catholijken bekwaam zijn tot onderwijzers, — ook zonder door Prinsen of RisKens. gedrild te zijn, raadpleeg dan dengenen, dien gijl. zoo gaarne aanhaalt — Cousin. Schrijft hij niet, dat in Amsterdam het zonderlinge voorval plaats had, dat een Protestantseh Jeeraar, cen Catholijke, een kwaker en een wijsgeer in den lof overeenkwamen, die den Christelijke broeders zoo billijk tockomt? En is u dit niet voldoende, welaan dan, maak eene reis naar Belgie, en ik ver- z Ecker u, dat bijaldien gij niet blind zijt, gij, zonderte vragen, aan de zedige houding, de welgemanierd-heid der jeugd op straat zij, dan of het oder schemerlicht er nog schijnt. (Jngezonden.) Bij het lezen in de Arnhemsche Courant van den 4 dezer N.o 3, van het artikel: De vijf ontwerpen, zullen wel meer Jezers, met mij, de schoaders opha- lende, aan de fabe] van den berg in barensnood gedacht hebben: Zijn dat dan de 200 lang ingroepene milde wijzigingen in de grondwet, welker onderzoek 200 zwaar- wiglig is, dat de leden der tweede kamer daaraan hunnen vacantie-tijd zullen opofferen, dat de staten der verschillende gewesten zijn opgeroepen, om Yoor 1 April eerstkomende aan de gewone leden der tweede kamer van de staten-generaal, een gelijk getal buiten- gewone leden toe te voegen, om in dubbelen getale over de ontworpene wijzigingen te kunnen beraadsla- gen? Hebben zij niet meer om het lif, dan vroegere gewestelijke benamingen, en BNNs) te be- krachtigen, het getal der gewestelijke volksvertegen- woordigers te bepalen, en de plaatsen tot zekere pleg- ligheden en tot de zittingen der staten-generaal be~ stemd, aan te wijzen? o! dat dan deschreeuwers voor= al van de ondeugende organen der publieke opinie Ja dat zelfs vele leden der tweede kamer zich scha- men, die deze wijzigingen in de grondwet zoo Ini- de en bij herhaling hebben ingroepen! — Dan Taat ons niet te voorbarig zijn: in de toelichtende memo- rie, der vijf wijzigings-ontwerpen, geeft de hooge re- gering zelve te kennen, dat zi geneigd blijft om met landsvaderlijke zorg in overwegting te nemen, al wat tot geluk der natie in dit opzigt noodzakelijk mogt zijn; welligt dat 2ij, beter ingelicht, beter ingelicht, den geest en het algemeen verlangen der natie bekend, zal inzien, dat bij den tegenwoordigen trap van is zinnigheid, die ook bij de Nederlanders verbasende vorderingen heeft gemaakt, er in de grondwet vam dat volk, of met andere woorden in Ket contract, waar- aan yorst en volk zich’ te houden pa ced oy van milder aard voor de natie moeten voorkomen dan die waardoor de versletene grondwet zich keamerk moet de natie waarborgen, dat gelijke aanspraak op Paes zijn; dat geene Godsdienst-gezindheid, erg ringen houdende zonder de rust van den st at te ren, zich moet getroosten dat dezel — 41 — moet Xen v ader des huisgezins gerust stellen, dat de — penning, door hem in het zweet zijnos aangezigts ge- wonnen, en dien hij onder allerlei ontberingen van zijn tal- rijk kroost, verpligt isin ’s lands schatkist te werpen, niet tot andere einden worden, dan tot die, waar- toe de vertegenwoordigers des volks dezelve in het belang der natie bestemden ; zij moet den burger overtuigend doen blijken, dat zij die in's lands vergaderzalen zijn be= langen voorstaan, en hem vertegenwoordigen, diegenen zijn, welke de meest algemeene keuze, tot die eervolle onderscheiding bestemde, zij moet eindelijk en ziedaar onbewimpeld het onder- wijs der jeugd, niet enkel op het papier, maar in we- senlykhecd vais stellen, Vryhetd van onderwijs, zie daar de hartader der uryheid van Godsdienst, zonder de eersiée is de laatste niet denkbar; en elk Nederlander die schlitz eenen onpartijdigen blik, over de reeks van jaren, die sedert de aaneming der gebrek- kige grondwet van 1815, tot op den huidigen dag zijn verloopen, will werpen, zal inzien, hoezeer in zim vaderland, vooral het dager onderwijs, steeds het monopolie van eenen geprivilegieerde godsdienst- gezindheid was; hoe zeer het lager onderwijs, (ofschoon wat den vorm betreft niets te wenschen overlaten- de) in het wezenlijke echter voor het ontluikende ge- slacht van meer dan een derde der natie, van de _ Catholijke Nederlanders namelijk, niet dan als inbreuk makend op de hun door de grondwet toegekende ge- } lijkstelling met andere Godsdienstgezindheden moet be- schouwd worden, en in der daad, wannecr men slechts eenen onpartijdigen blik, op de in onze scholen in- gevoerde, en door de Algemeene boekenlijst ten ge- éruike der lagere scholen, gewettigde schoolboeken swerpt, zal men, dadelijk overtuigend inzien, dat’, door het meerendeel derzelve, onderwerpen, die den Ca- tholijken het dierba arste en heiligste zijn, op de ontee- fendste wijze voorgesteld, en het voor alle indrukselen vatbare gemoed der jeugd ingeprent worden, en kan zulks wel anders, daar op zeer geringe uitzonderingen na, vooral in de steden, het lager onderwijs uitslui- tend in handen van Protestanten is, dat in steden, zoo als Arnhem b, v. Dan het zijn niet alleen de Catholijken van voor- noemd schooldistrikt, die zich over de keuze van schoolopzieners te beklagen hebben, want indien men zich slechts tot de provincie Gelderland bepaalt, zoo valt ons onwillekeurig de vraag in: Hoe kan men het toch met de 200 hooggeprezene onpartijdigheid des bestuurs overeen brengen, dat in een gewest, waarin volgens de in 1830 bekend gemaakte volkstelling (1) 118.003 Catholijken tegen over 188,319 Protestanten (van verschillende gezindheden) staan, geen enkele Catholijke schoolopziener, de belangen van de schooljeugd eener z00 aanzielijke bevolking vertegenwoordigt? Want hoezeer eigene ontwikkeling, of wel buitenland- sche studien, meer dan een verdacht en voor zijne ge- loofsleer gevaarlijk onderwijs, de Nederlandsche Catholijken moeten vormen, zal men toch niet ontken= nen, dat men onder dezelve een aantal mannen aan- treft, die zich gerustelijk, zonder aan de verdiensten van wie het ook zij 1é kort te willen doen, in kunde en bekwaamheid kann. En meten, met alles wat het protestantismus op den voorgrond weet te stellen. Wat staat den Catholijken bij de reeds aanvang genomen hebbende beraadslagingen aan de tweede ka-mer over de zoogenaamde wijzigings-ontwerpen, dus te en? — Zekere Stucervs wijst in een artikel voors komende in de 4rnhemsche Courant van 7 dezer N.°5 den weg daartoe aan, dat men gebruik make van het regt van petitie, en zich zoo wel aan den koning als an de staten-generaal wende, ten einde daardoor bepaaldelijk bloottelegsen, welke de voornaamste belangen zijn, van meer dan een derde der Nederlandsche bevolking. Men bedenke daarbij: het tijdstip der eman- “cipatie van het onderwijs is daar: nu of noott, Wij hebben reeds vroeger het petitioneeren aange- prezen: het eenige argument daartegen is: » Het is » bekend, dat de regering het petitioneeren in 1829 » zeer kwalijk genomen heeft’, — Maar dit is eene nieuwe grief tegen. het gouvernement: want, niets is duidelijker en stelliger in-de anderzints zoo duistere  _geweest, dat de regering, in plaats van acht te slaan op de wenschen des yolks, het uiten daarvan kwalijk genomen heeft? Dat de beruchte vijf ontwerpen eener quasie wijziging der grondwet voor de kleinsle helft van het ryk, voor ’t welk de grondwet van 1815 gewacht was, getuige! 1 (1) Wij twijfelen niet of de volkstelling, in de laatste måden des vorigen jaars bewerkstelligd, zal nog wel andere re- sultaten opleveren. Reeds- hier en daar wordt gepetitionerd; want de natie wenscht en wil eene betere grondwet, met waar- Overal schijnt veel leven zich te laten bespeuren.,.. en -zou- den dan. de Catholijken in deze hoogst gewigtige oo- borgen voor hare regten en vrijheden. Uv genblikken stilzitten? Zouden ze dit kunnen verant- | woorden yoor khunne Limburgsche broeders, die, gedurende tien jaren, volledige uriheid van onderwys genoten heb genöteten. ben,....? Doch wij zijn het met de 4rn- hemsche Courant in. dit opzigt, volkomen eens, dat men niet te veel vragen, maar zich tot het gewigtigste bepalen moet. In heb deze meeting niet alleen bijeengeroepen, om aan mijne lastgeyers mijn gevoelen uit te drukken. Aangaande den tegenwoordigen toestand des Jands, maar j ook, ten einde het vermogend en krachtdadig medium der drukpers te bezigen, om dat gevoelen in het geheele Britsche rijk en nog verder door geheel het he- echaafde Europa, té verspreidd, Daar ik oveftuigd 4 ' ben, dat wij tot eenen krisis van eenen buitengewonen | aard en van het hoogste gewigt gekomen zijn; tot eenen krisis, die, 200 als ik in mijnen brief gezegd heb, ens leven, onze vrijheden, onze reglen en onze ei- gendommen op het spel zet, zijn de omstandigheden aoodanig, dat, zoo wij niet met energie de handen aan het werk slaan, dat alles ons kan ontroofd wor- den door de listen en schurkerijen eener verdorvene partij en wij zullen onder het juk van het bigotste en ondraaglijkste despotismus vervallen, Ik zou Jiever mijne loopbaan van agitatie niet hernemen 200 Jang als Jer- land nog In handen blüft von mannen, die ganze deszelfs belangen  spreken en vertellen, dat, zi) hevig zeer hevig zijn, met zijne gewone hevigheid uitgesproken enz., maar ndoit) die redeyoeringen, va0r, Renn geheel mede deelen, zyllen wijl, dit noodig is om den stan van zaken jo. Ierland wel te begrijpen. , worden | 142 tegen Lerland, door gelijktijdig deszelfs. nationaliteit en zijne religievaan te tasten, De menners der partij de Psevs en de Wettinestons , hebben de nitdrukkin- gen van haat niet ontkend, verre van daar, hebben zij chun voordeel gedaan met manifestatien, die te hatelijs zijn, om hier te worden herionerd en 2ij hebben. z¢ zich ten nutte gemaakt met het doél om bet gouver- nement over te Jeveren aan den verfoeijelijken geest die hen bezielt; de toestand is dus in dit eogenblik zoodanig, dat er, naar mijn oordeel, slechts een redy middel overblijft, te weten, om het geheele Lersche volk op te wekken tot het doen eener yerklaring,,.. (Het overige deser zinsnede kon, door het gedruisch der toejuichingen niet verständen,) er » Men kan mij zeggen, dat de koning in aan de bile lijke regten van Jerland guastig is; 2ij is het inder; daad, omdat zij geenerlei onderscheid maakt tussehen deze en dic Godsdienstige of politieke Klassen harer onderdanen, Ik maak dat feit bekend en ik verheng mij, dat het zoo is; terwijl ik gelijktijdig in de yol- heid mijner blijdschap en dankbaarheid, den hemel bidde, haar voorspoed te yverleenen en op haar alle zijne zegeningen te laten nederdalen; wat mij betreft, ik zal al de energie yan mijnen geest en yan mijnen taal bezigen, om de getrouwheid en geheehteid van het Iersche volk aan haren troon te handhaven: ik spreek hier echter alleen van de groote meerderbeid des yolks, want ik kan mij niet vermeten, eene contr uit te oefenen op die tronwelooze fractie die zieh ver= heugt over deh pon pau Yate Dee OEE praken van getrouwheid, toeo het land aan ply d was overgeleverd: zij Zijn het, die den naam san Serlend van de lijst der volken, met het bleiben zijn kinderen, heben uilgewischt, wat kan men daaryan verwachten? Zijn zouden gunstig voor den monarch spreken, als de monarch onbekwaam was om te regeren, QO! als zijn Exngst van Hanover konden hebben, hoe getrouw zonden zijn wezen! Het ware hun eigen geest op den troon geplaatst; de ko-ning zou geheel en al naar hunne oogmerken handelea en er zouden jn de wereld geen getrouwer en verknochter onderdanen zijn, (Gelach.) Ik gevoel al de kardt der bedenking die men tegen de nieuwe agitalie opwerpt, welke ik aanvang ten voordeele van het partijdig en billijk gedrag der koningin 5 ik bevat alle de awarigheden van het werk waafaan ik arbeide, als men mij doet opmerken, dat het gedrag van dea yoortreffelijken lord Normansy moedig is gevolgd ge worden door lord Eprincton, 200 goed zells, en ik Orangisten heeft op den hals gebnald,. Lord a ay a Ff nl P; {*. eo o 4 a’ ale Se ~~ a ye en het besteuur van Jord Esrineton zijn ons ook gunstig: maar, ik vraag, zijn wij in veiligheid, zelfs met al die bescherming? Kutnen wij in veiligheid rus- ten, hioewel de koningin en haar gouvernement op on- zen kant zijn? Ik antwoordde neen, ik zeg -neen, neen, en duvizendmaal neen, (Luistert! luis- tert!) Die bescherming is. ongelokkiglijk niet voldoen= de en als wijons naar Lngeland keeren, vinden wij: de regtvaardig onzer vrees, » Wij vinden daar eene parti}, die de vrihheden des volks en prerogatieven der kroon tracht met voe- ten te treden door eene dubbele véerraderij. Wij zien haar pogingen aanwenden, om de populaire regten te yernieligen en de kroon medepligt te maken aan hare verraderijke en lage ontwerpen, Zij. wil in de eer- ste plaats de, prerogatieven van het koningschap over- weldigen en op die wijze de popularité. onzer souverenen doen ophouden, Door het intermediair van den souverein Zal zij vervolgens trachten, de vrijeden des volks te rooven, en op derzelver puinhoopen voor al-toos haar despotiek gezag te vestigen, Ik kom dus wezenlijk hier, de prerogatieven der koningin verdedigen. En dat men niet beweere, dat ik de Engelsche pairs. zonder voldoende redenen beschuldige, Hebben de pairs zich niet verzet tegen elken maatregel, die berekend. was, om het géluk des volks te doen toe-nemen? Hebben zij zich, nict. metal. hunne magt verzet, legen iedere populaire em nuttige onderneming? Kan’ men eenige verbetering yerwezenlijken in den toe-stand. des’ volks, zonder @at dit blind gezag er den hin-derpaal van) zijnnen kwaden wil tegenstelt? Als de volks-vertegenwoordigers eenige hervorming tracliten in te voeren, verheft dan de kamer der lords. zich niet aan-stonds, om ze te verwerpen? Hebben 2ij niet de bestendigste én stelselmatigste oppositie gevormd tegen de regien van Jerland? Wordt hun haat tegen Jersland, niet. Tegen Jerland te manoeuvreren, en besloten, om hun pace hetzelve «door alle middelen te verze- keren, z 1 ndelen niet alleen in de kamer der Lords, ‘maar ook in alle takken des gouvernements...... Het slechtste gouvernement, dat een land hebben an is de oligarchie, Eene tijrannieke monarchie, wel- de stem des volks niet bewogen wordt, is een zeer slecht gouvernement; ) maar eene OO Proe a es Poe is em eta den en vet maken ten koste van den staat en van ‘het volk. De Lords verlangen eene oligarchie in Lngeland daartestellen, en de revolutie in dien zim maakt tegéen- woordig voortgang in het land.... » De feiten kunnen niet verbloemd worden, Men kan dien staat van zaken niet verbergen voor het oog van verstandigé mannen, Zie hier dé toestand. Wij hebben eene verlichte’ én liberale koningin, met die- naren; die bereid zijn, om hare edele oogmerken’ te ondersteunen; doch daarbij is eene kamer van Lords, die vijandig tegen iédere soort van vrijhéid is, en eené kamer der gemeenten, waarin de mindeérheid, bijna © tegen de mecrderheid opweegt, en die de slavin wordt van de kwade hartstogt der hooge Kamer. Dusdanig is tegenwoordig de toestand van England, en het rik ziel ziel aan de grootste gevaren blootgesteld.... Wat heeft de oligarchie gedaan? Welke stappen heeft zij gedaan, ony de koningin en haar gouvernement te beheerschen, hoedanig heeft zij haren gevördet begonnen? Zij heeft het Catholicismus aangetast, zij heeft haar Protestantismus vooran geplaatst. Noch reden', noch argument op hare zijde hebbende, geenerle? Billikheid heebende van regt, heeft zij noodig gekeurd, een stelsel van schurkerij aan te nemen; nu, zij wist, dat eertijds niets zoo veel vermo-en in England had, als de kret: Geex Papismus meer! Hebben zij hem niet doen hooren? Is er ie-mand in Zerland of in eenig land, waartoe de Engel-sche heerschappj zich uitstrekt, die hem niet gehoor heeft 4 Hebben zij de Catholijke Geestelijtheid van Ter and niet gelasterd? Is er eenige laster zoo schandelijk, dien zij zich geschaamd hebben tegen onze hei-lige Religie te bezigen? En zou hun doel, dus handelende, zijn, ons te bekeeren? To is gewis het middel niet, om hetzelve te Bereiken. Als gij iemand op den gond werpt, als gij hem detgdnict noemt, is het dan denkbaar, dat dusdanige argumenten hem zullen over-tuigen, dat hij niet zoo goed is als gij aijt? Is het vervoloen der kwade hartstogten niet een onfeilhaar middel, om de menschen in hun gelöst te bevestigen? Zoo ik een recept noodig had, om mijne Protestant-sche vrienden het. Catholijk worden te beletten, zou ik het volgende gebruiken: ik zou hen haat tegen mijne teligie inboezemen door de hunne te lasteren, Zij handelen dus zoodanig niet uit een godsdienstig gevoelen met een doel van proselijtismus, maar uil een haat tend en bigot getoel, en met een politiesch oogmerk, Zij exploiteeren de hartstogten hunner secte, ten cin- de die fanatieken zich bij hen zouden voegen, en hen behulpzaam. zouden zijn, om de oligarchie te doen zegepralen over de koningin en daar gouvernement, De heer O'Connett leest vervolgens onderscheidene voor uit den Zimes, ten een denkbeld le gven van De valsche berigten en lasteringen, welche de torie-drukpers tegen Jerland versprend, Na het en-een-artikel-uit dat dagblad-over het gedrag, yan Jord, Borg, yaart de redenaar, dus yoorts An lord Bote het verzeekte, van een terrein, bestemde tot het bouwen eener Catholijke kapel, op het eigendom van den lord, te Cardiff, in Walles, De arme Roomsch Catholijken van dat district, eenen priester wenschende te hebben, legden zich ziveen eenen belasting op, tot het onderhoud van eenen geselijkken, hoopende, dat hij een terrein zou geven, om de Kerk op te bonwen; daaryoor betalende, als zijnde dit het beste middel om zijne toestemming te bekomen, Lord Borg wist wel, dat die arme lieden genoodzaakt wa ren, om de Mis in de opene lucht te hoore te mid-den van snecuw en vorst. Zij hebben zich tot hem gewend, zeggende, dat zij geenerlei gunst verwachs teden en dat zij bereid waren om den hoogsten prijs. Yoor het terrein te befalen; hij heeft de barbaarseh-heid gehad van dat verzock af te wijzen; ja, hij heeft de onmenschelijkheid gehad, om Christenen, van welke sommige yan hem afhankelijk zijn te zien genoodzaakt, om in de opene lucht neder te knielen en hunnen God te aanbidden. Evenwel na die weigeringen En na die behandeling van lord Burg, toen zijn eis — gendommen te Cardiff door de Chartisten bedreigt wetden, heben toen de Jersche Catholikken zich met hen vereenigd? Neen, niet een, Niet een, enkele Catholik heeft zich bij de Chartisten gevoegd, en, wat nog meer is, een honderdtal van krachtvolle Ieren, i staat, om met voordeel tegen de Chartisten te wore clen., begat aith near den maire tan Cardef en’ erzocht als constables te worden ingelijfd om de ei- gendommen van jord Bute te beschermen, Op die wijze hebben zij zich gewroken; op die wijze hebben zij hunne deugd en hunne loyaliteit getoond, Die trek van edelmoedigheid, der verhevenste gemoederen waardig, is de vrucht van die Openhartige loyaliteit, die altoos de Iersche harten onderscheiden heeft.” (Het wervolg en slot hierna). BERIGTEN. Wij zijn namens de EE, PP. Redemptoristen van Füllen verzocht, aan het publik bekend te maken, dat binnen kort in het licht zal verschijnen; Vol/edig Meditatie en Gebedenboek van den H, ALPHONSUS Marta bE Liguori uitgegeven door de vergade-ring des Allerheiligsten V erlossers. Bij den boekhandelaar J. R. yan ROSSUM, te Utrecht, is uitgegeven en alom verzonden: Kerk- ex Kerknorwtspinc. Tweedevoecringen uilgesproken bij de Kerkwijding te Harmelen, den 29 October 1839 en bij de Kerkhofwijding te Houten, den 2 Julij 1833, door J, G. Wexnexenxnonx, Pastor te Schoonhoven, in nette kartonnen band 80 Cents. En van denzelfden Schrijver: a. YHYAO DV <S. Zij wendden zich vervolgens tot lord Butr, 2 Uit Kralingen, Bijdragen te Utrechs, willen bel Aly ic?’ Botiexe vax pt CABOLIJKE NEDERLANDSCHE $ Gesznensozx voor Roomscn-CatnoLtugen. Tweedevverderde druk Aly ic?’ Botiexe vax pt CABOLIJKE NEDERLANDSCHE $ Gesznensozx voor Roomscn-CatnoLtugen. Tweedevverderde druk In verschillende en smaakyolle linden. Ruim drie duizend exemplaren van den eersten druk, werden binnen vier jaren verkocht, terwijl desewermeerderde uitgave sich bijsonder door helderheid van druk heidt, ‘Voorts is bij hem uitgegeven: De Ziel brandende van liefde tot God, door hare veréeni- gade de geheiligde Harten van Jesus en Manta, naar het Franseh yan Bauprant, door cen’ R. GC. Priester. Prijs f 1,00. Allen Kerkelijk Goedgekeurd. Bij J. W. van LEEUWEN, boekhandelaar te Legjden, is eene Inteekening geopend op de volgende werken; I. Onderrigtingsboek der Christelijke wellevendheid; eene bijdrage tot algemeene volksbeschaving, van Bexnganp Gatv: Ra, VorstsBisschop van Brien; — en “Hi. Vioek en’ zegen, of God tuchtigt den zondaar en behoedt de zijnen; een leerzaam verhaal voor alfen, voorname- lijk voor de Christelijke jeugd, van J. B. Kraan; beiden uit het Hoogduitsch vertaald door H. A. F. Prexenrot, Pastor. — Uitgegeven ten voordeele van de te herbouwen KR, G. kerk van Wibbirwoude. VOOR DE CATHOLISKEN VAN OUD-BEJERLAND. In ons N.° van 28 December 1830 vermeld. «. »f 04,725 . Bij den E. Heer J. G. Wennexenvonk R. C. Pastor te Schoonhoven, gedeponeerd, door den Heer M. A. F. Reuser te Utrecht (1), vooreenige leden van het Leesgezelschap tot Nut en Uitspanning aldaar, «* 15,00 Door tusschenkomst van Mejufvrouw 8S. M. ~ ar Borman Boekhs. te Hoorn van een * * 7 uit de G.. e.. e.. e. * ~ e. ° Y 3 e4 Van dezelfde plaats.. SH 6 » » |, . *- it O. OnrOce O48 oes g 9 eee iy Door tugschepkomst vas. den Mee J. ie megen van F. V. C. B. Pastor te W in eens. 4* 10,00 Van eenige inwoners der gemeente Kede « Mert denburg een pastwisseltje groot « « + « » « «* 14,00 Regtstreeks aan den Eerw. Heer Pagtoor tet wan Qud-Beyerland gezonden van * * *. : ~ Be:.e@NE 0 elie wath. -albs Seice pence) 2 Oe Van J. Exansen uit Voorburg. « » » » » 5,00 (Voor drie jaren). 4 > " Van B. Boor. uit Gosterhout.. + «+ + » 41,00 gts Van F. van Anke uit Onderkerk aan den es Amstel.... e *..... so 1,00 Van J. Kippens uit Oosterhout Oy 64Sn Se Van PB. Neizen uit Monnikendam. « »« + » 3,00 — Van J. J. van Nike uit Sneek, oy og hae : Van A. Nappi uit Edam.'- 2 ee ee 4000 Van J. L. van Heapen uit Waaleyk.. » 1,00 i Van W. Zreumans te Waspik. 2.» «+ 6 » 1,00 | Van W. Zreumans te Waspik. 2.» «+ 6 » 1,00 | Van W. G. van Niet te Roelofsarendsveen. » 1,50 — Van Vrquw Gunster te Oud-Bevyerland. « » 1,00 «| Van H. Fonrein aldaar « » + + * «© 6 @. 2» ph aes Van M. Keniior en Comp. aldaar ah wh tee | ’y - Van A. GEN F aldaar ce 2 @ # Oe & os ve ae Van J. 1, van DigvEN 2 2 « 2 2 ee ® 2,60 Tee (Voor vijf jaren); ; } alls a, es Van S. De eeee ulte Soe) ee ale : rt Van. VERBIEST oP 4%) 2 One A ve 8 Van Mejufvrouw M. pe Hes «@ 2 6 be Van G. G. b. re ee 4 “U) De Heer Revsen heeft rich wel te a. Nummer G. =— 5 = 8 Feervari 1840. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST=-, STAAT=-, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit gezsegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, seide Hifi: +. eee Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat ty éen syn geljk wi.e+eee En tk bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove sullen: opdat zy allen éen syn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in U: dat z% ook in ons mogen éen syn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven helt. En > : tk heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat ty touden éen syn, gelyk wy ook één syn. Ik in hen en Gy in my, opdat zy volkomenlyk éen syn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden heb. Joann. XVII, Gp dit blad ‘t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetz Eleven worden den Post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar; bet half jaar of kwartal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; 3 geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie- TOESTAND VAN HET SCHOOLWEIZEN IN DE PRO- YINCIE GELDERLAND, OF VRIJMOEDIGE GEDACHTEN OVER HET STELSEL VAN ON- ai DERWLS IN VEDERLAND, Hngeononden. ) YH ik de benoeming van den bred Mr. C, P. E. Ropipé van pen Aa, tot opziener der schojen uit _nieuwspapieren yvernam, werd ik niet weinig ver- -ontwaardigd , omdat ik mij bijna op het zelfde oogen- ik, aan deszelfs hatelijk schrijven tegen de Catholij- ken “en zijne honende uitvallen tegen onschuldige en rouwe onderdanen van Z, M. onzen geéerbiedigden ing » herinnerde. Deze man, opziener der scho- ! Wegwijzer der. onderwijzers ! — Hi zal onze besturen, hijdie zich zeer liefdeloos jegens de helt der) berelking van Nederland heeft getoond en in zijon berucht boekske, bij Berserinck te Amsterdam uilgegeven ; op deze wijze heeft gezongen : ooo Het regent re in ’t duister woelend, — aie ier ite der y Ikren meleart elarhaal nd) ¢ rik 3.0 ices othe oelen ‘He nd out oi onderschraagt 5 jones’ nee fe ialina of OR C, Kerk.) - “7 (*) De zanger kan onder het vriendelijk woordje: mon* ster regtstreeks Zijne Heiligheid den Paus van Rome verstaan. en tullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgie kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. Dat ondier (c) lag in ’t stof gedoken, seeen8e Lo! ° oe . ee . . 7 ee eeesesee ° e 64262156 msc ws & 8 a € eb 8s 6 *«e@eteeete# Heeft , stout, “den kop weer "opgestoken, En strijdt nu om den zegekrans. Ja Rome, dat, genade smeekend, Eens aah, de voetbank lag seine Zenat, wid en zijd, op nieuw “haar. Sea tioe @), In ’t achtbaar kleed der godsdienst heen, Niet om den Sear te bevechten, ‘Maar om, Jaaghartig en ‘vermetel De hand te reiken aan ‘t gebroed, Dat, rustloos gansch Euroop doorwroet, En, weer op nieuw, den Vorstenzetel, Op zijnen grondslag wagglen doet. | Fe Hoe weinig ze op elkaar gelij ken,. Steeds zal hun doel heteelfde zijn (e). Alzoo wordt in dit schotschrift, Z, H. de Opper priester van Home, dien de Catholijken van Nederland, als den Herder der herders en den Vader van alle gelosigen eerbiedigen, in het openbaar en wat Ac) Rome of Gnxcorics XVI. (da) De geestelijke bedienaars van den Catholijken Godsdiensf. (e) Oproer en Priesterdwang. neetbidetirah yan Mr. C.P. i Roaivé VAN DER AA, bl, 5 en 6, bat uaauaaat 2 = 6 = ° mij_het_meest verwondert, ongestraft.(1) gelasterd, De _ bitsche hekeldichter drijft zijn onbezonnenheid nog verder; hij spaart Neérlands deugdzame Priesters niet; zelfs de Hoogwaarde Geestelijkheid, die door onzen wel- willenden koning om hunnen dienst aan het vaderland bewezen, met het Kruis dériorde van den Nedeflandschlen leeuw zijn begiftigd, niet uitgezonderd, worden 2) door” hem met lasteringen overladen en met muitzuchtige ja- cobijnen vergeleken; terwijl de godvruchtige leeken,! die aan het geloof hunner vaderen getrouw zijn geble- ven, in Roprpe's oogen ‘\nietssanders “dan domme’ en’) lage handlangers van oproerlingen en duisterlingen zijn! Kan iemand grievender dingen zeggen? Wanneer de Romeinsche redenaar Cicero in waar- heid zegt:' — Qualis® rector, tales sub waneer de Romeinsche redenaar Cicero in waar- heid zegt:' — Qualis® rector, tales sub waneer de Romeinsche redenaar Cicero in waar- heid zegt:' — Qualis® rector, tales sub waneer de Romeinsche redenaar Cicero in waar- heid zegt:' — Qualis® rector, tales sub waneer de Romeinsche redenaar Cicero in waar- heid zegt:' — Qualis® rector, tales sub waneer de Romeinsche redenaar Cicero in waar- heid zegt:' — Qualis® rector, tales sub waneer de Romeinsche redenaar Cicero in waar- heid zegt:' — Qualis® rector, tales sub waneer de diti; —'200 als de regent is, Zoo zullen de onderhoorigen wezen; — dan “HOE FFD poe hs Th \ ys seed vf as iteode se mogen wij waarlijk! ‘niet veel goeds van den nieuwen — schoolopziener van Gelderland yerwachten, maar kun- nen uit hem, — even als de landman uit grijsdonkere ~ wolken, welke zich zamenpakken eo boven zijne bloei- jende akiers zweven, nadeelige slagregen en verwoes- tende hagelvlagen —— het weeren van Catholijke school- meesters; invoering--van~slechte’ boeken’, stijving —=— van en opwekking tot protestantsche onverdraagzaam- heid} sschimpreédenen’, "bijtende witvallen tegen — en’ bespotting ‘van ‘Priestets en’ Heredienst enz, ‘enz. te ge- moet zien: — Ondeftusschén poogde ik*mijne’ droevige bekéminering over “dtizen’ ‘verslimmerdén ‘toestand van het  vag © % wensche, kan ik toch — mijne kwaadyoorspelléide ver- beelding niet bedwingen; omdat de. heer.van DER AA steeds een der jverigsté leden Vat de” madtschappij blijft, welke zich noemt éo¢ nut van *4 algemeen, en er een boek -op: mijnen schrijflessenaar ligt, -in -het- welk deze maatschappy. den’ onderwijzers -eéne. hand- leiding aanbiedt:=*eene wijze voorschtijft:,, op! welke de schoolmeesters’ onze’ dierbaarste panden',“enze‘kin- deren, naar ziel en ligchaam moeten vormen (missor- men), Deszelfs titeP isi: 09"t traen fix bervote ook - 7 RECOIL sy Me Bede gete at} _ Handling voor schoolleeraars; ten platlen. Lande uilgegeven door de maatschapgy ‘vater nut ‘van ‘t sop algemeens Ze /Leijden,. Deventer em -Groningen, ao) 9 Dy po, Mortimer £N,L00N5 ST. Hae LANN- cet GB BN pdy QOMKENS| BN) ZOONY IBOB..5 5 Se Me Mijodunkt!y ik zie reeds. ongzenschoolorgan imzijne Tendioangs , no er is, met tweé'g ailelrwepaile. \ Ro Re OER ie een ea | oe tn rte vB st et "s Bosch) RS As Tay “gn Zoon 1838. 8 as ¢ ot) 44 Bau way h : “? : TT : “7 - é' hoedanigheid van yoorstander van ’t nué van °t alge- meen in de school te R.... hij prijst de vermelde handleiding hemel hoog; vertoont dezelve aan meester N...., die zich anders tamelijk tolerant ten opzichte zijner schoolkinderen van verschillende belijdenissen gedroeg; en leest hem uit de handleiding een puntje “yoor: (II les, bl.-16). Gij zijt schoolleeraar; dat Will zeggen: gij moet overreenkomstig uwen post en Belöst, de leidsman en reisgenoot zijn van vele Jonge lieden cp den gevaarlijken togt naar hun eigen- P » lijk.vaderland hier boven, “Gij ‘moet hen den naas- ten en zekersten weg-ten hemel wijzen (den weg, welken de gezegende reformatie van Luther en Catvyn heeft gebaand), en hen door uw voorbeeld en uwe lessen lust'en moed inboezemen, om met u, in weerwil yati allé hindernissen, onvermoeid en standvastig voort te stevenen tot den einde toe, — Wee u, derhalve, wanneer gij als een blinde leids- man (den Catholijken toegenegen) zijt, en dubbel weelige indien gij immer der jeugd ten yerleider werdt (het papismus begunstigt, en den Catholijken Priester den kinderen hooger dan domme, woelzieke lieden leert achten (1)).” Hemel!—welk een gevaarlijk boek is deze handleiding voor onze arme kinderen, die door echt Protestantsche schoolmeesters zullen worden opge voed, Herwaarde en zeer geleerde Ovensene! had ‘gij het kunnen vermoeden, dat uw heerlijk’ geschrift: Anweisung, sum sweckmissigen schulunterricht; dat ‘usluitend voor Catholijke’ scholen’ was bestéma in Moltand vertaald, en naar de bahidefte vail "Bei Weheol- wezen alhier ingerigt, zoo wel.door oncatholijke school- leeraars als door leden van ’t mut van ’¢ algemeen zonde gebezigd worden, — om de lieve jéugd, welke gij 200 bemindet, onversehillig: te maken” omtrent | de _godsttacht in geest en in’ waathid’, “haar ¥ ns de waarheid, zoo. als wij ‘in het“Evangelié vervat is, te doen haten en cindelijk..geheél)en al te decatholise- ren? Allernoodlottigst is een scherpsnijdend arn de handen eens méordenaars, «Zoo zal) dé: vijand het Catholicismus deze» handleiding in i ph ote tot hare ware en eehige, bestemming — de’ uitbreidin en den -bloei der Catholicik Kerk teh tot lieeieloan te breuk en verguizing: gebruiken, Overal waar de*school+ meester, hetzij verdeaagzaamheid in gelöö wan den da legt;, of! boekjes.;welke den: Catholicik ‘wap gut zijdy in} zijne schook:nmogt: duldemy* gelden’ de dem: (Handliding les:ff, bl,.17..°» Verdrokking en » benaauwdheid\»is thet deel ovaniialle ziele desomen: » schem die het:kwaad-werkty Romy Th) 95 M » ter!\ gi \bedrijft seen izéeriproot: kwaad j wannee » den u aanbeyolen) post: niet ‘naar waardetvervu » want gij eca meineedige, en ondan jégens » God nen ing entiad deHei- » delbergsche Catec s * Us sivery oder mai Gij wordt ongehoorzaam jegens uwe overhetd {NBetk BIDE VAW DER MA)Y die u deszelfs get $i — a7 — '» ming: in zijn :\Oproer en 'Priesterdwang (bl*s10-en § ») 1) 2000zwaar op» het harte: drukte...4° Zonder » goud en zilver kanmen yoor tijd en eeuwicheid » gelukkig zijm; doch dit’ kan men niet) worden, zon- oyider \dat men door onderwijs en opvoeding tot wijs- » heid en deugd opgeleid: is, De tijd der jeugd is » hiertoe’ bijzonder. geschikt;, dezen moet gij u dus opiten notte): maken, of hi) is voor u onherroepelijk » werloren, Doet gij dit niet, en moet gij het u zel- » ven wijten, dat de u toevertrouwde kinderen slechte oy menschen (leden vanhet rijk der domheid en ver- »éerders van het monster'.en het ondier (2)'* wor- @eh', \dan brengt gij henieen nadeel aan de ziel toe,  © hij de geheele wereld wint, en schade aan zijne ziele dijdt) Matra, XVI.°26, — Ziedaar; hoe de Protes- | tantsche leéraars, inzonderheid 2ij, die der maatschap pif tot nut van ’t algemeen zijn toegedaan, krachtens honne gelofs-meening,.over datgene denken, wat ons thet dierbaarst' moet wezen, _Mogen wij dan aan zulke ‘mannen de: kinderen’toevertrouwen, die ons de’ goede God ‘ter verzorging en! opvoeding heeft gegeyen? De Hy’ schrift verzert; dat’al wie voor zijne huisgenoo- ten «geene zorg draagt', erger. Is dan een ongeloovige, Het) bind is in den ‘striktsten ‘zin onze huisgenoot, ‘envhet gelijkt eenigermate’ aan een stuk bouwland, Laat de grond nog zoo ‘goed zijn, het brengt geene druiven noch tarwe,) maar distels en doornen: voort’, wanneer men gedoogt, |dat hetzelve reeds ‘vroegtij+ dig met onkruid en kwaad zaad bezaaid worde. Het kan, wel ‘gebeuren » dat een ongelukkig toeval de ge- Wensehte vruchten op: eenen met alle vlijt bearbeiden,, _ yan onkruid gezuiverden, en met goed zaad bezaaiden akker verhindere, maar dat een verwaarloosde grond _goede:vruchten voortbrengen, zal onder de zon niet ge- hidres) ‘De verdienstelijke schrijver van de Gevaar- dike strekking van het Onderwijs in Nederland, heeft betoogd en ontegenspreekbaar bewezen, dat ia onze gemengde scholen niet alleenfdoor den spreek-trant ‘der Protestantsche meesters maar ook door de slechte’ boe= ‘ken, in de harten der kinderen nadeelig on Kruid wordt gezänge; zoodat hij, die lust gevoelt, om dit voor treffeljk boekje, benevens de brieven, welke op het- welve: zijn gevoled en door de Catholijke Nederland- the Stemmen medegedekt,; — aandachtie te lezen, en de. ‘bewijsstukken, welke daarbij zijn aangevoerd, “te overwegen'y onmogelijk © kan ontkennen, dat onze Catholijke jeugd, inzonderheid! op die plaat- sen, waar gelijk in Gelderland, een Rosbipk VAN DER Aan het hoofd der ischolen staat, gevaar, — groot yaar loopt van minderynaauwgezet op hare gelofs- iligten, ‘minder goed Catholijke; minder deugdzaam te worden, en’, op deze wijze, zelfs de aanstaande he- e zaligheid ‘op ‘het spel te zetten.’ Der hatve en! mogen wij niet toelaten en stilzwijgend ge- sbied ai vxoh liwigdbsow bmeonsd Hore LEY Vergel. heb boekske 2  het niet. \belet, waar) hij het! beletten | kan:,) is strafbaar voor dén regtvaardigen God; zee. de H. Geest, + Geliefde landgenooten! Jaten: wij dit kwdadizoo veel beletten,) als: wij »kunnen,). Laat )ons den almagtigen - God + dringendbidden, dat Hij onzen geéerbiedigden koning»overvloedig ‘licht en genade schenke, om spoe« dig ‘te béerijpen; dat’ een geihengd onderwijs steeds eenen hoogst nadeeligens inyloed op de welvaart des lands zal uitoefenen, en dat bij de aanstaande hernieu- wing der grondwet volledige vrijheid van) onderwijs worde.erkend. 