Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
EXTRACT wenen Brief yanden Eerw. HoogEd, Heer Georce Spencer. Sheer De Heer Spencer schrijft ons, under dagteckening yan 22 Juni 11., in eenen breedvoerigen, zeer belangrijken brief, onder andere het volgende: Gij zult welligt reeds vernomen hebben, dat Dr. W1- SEMAN tot Coadjutor van Dr. Watsu,, onzen Bisschop, is benoemd geworden, hij is op den Pinksterdag te Rome geconsacreerd en wij wachten hem hier omstreeks het einde van Augustus. ’Tis hij, die het Handboekje 1), waarvan ik gesproken het, heeft vervaraardigd en ten ge- volge waarvan de Aflaten zijn verleend geworden..... Als hij in Engeland zal zijn terug gekeerd, zullen wij u een afschrift van het induld, en van de bijzonderhe- den zenden. Voor het tegenwoordige moeten wij de men- schen slechts aanmoedigen om voor Egeland te bidden. Alle dagen valt er iets voor, wat de schoonste verwachten het en onze gebeden bij uitstek aanmoedigd. Op vele plaatsen vermecrdert het getal der Catholijken, op eene. buitengewone wijze. Ik-zal slechts twee voorbeelden anvoeren. In eene naburige stad heeft de Bisschop, twee maanden geleden, gevormd; er waren sedert zijn laatste. Handbook voor de leden der gebeds-associatie voor de bekeering van Engeland, 'twelk yeel ter uitbreiding dier associatie in Engeland heeft bijgedragen. Sa bezoek slechts twee jaren verloopen, em onder degenen, die het Sacrament ontvingen, bevonden zich 93 bekeerde protestanten; de Paasch-Communien, waren er, sedert voorleden jaar, met 150 vermeerderd, op een getal yan 5 i 600. Te Westbromwich, mijne oude parochie, bedroeg bet getal der Paasch-Communien in 1838, 1453 in 1839, 135, en in 1840, 230! Maar de opmerkelijkste bijzon-derheid onzer dagen, is de opwekking die in Ferland plaats. heeft, door Pater Marruew. En Franciskan van Cork. Gij zult er ongetwijfte werden, wel van gehoord heben. De ondeugd der Ieren was dronkenschap. Die Priester schijnt door God geroepen te zijn, om dezelve bij zijn landgenooten uit te roeijen. Sedert verscheidene jaren hebben de protestanten op verschillende plaatsen, matigheids-genootschappen opgerigt, wier leden zich verbonden, om zich van sterken drank te onthouden. Zij maakten cenigen indruk doch niets in vergelijking yan heeft. Hij doorloopt geheel Jerand, en ontvangt allerwege de belofte van duizenden, die zich tot de onthouding van sterken drank verbinden. In dit oogenblik heeft hij, naar men verzeekert, reeds twee millioenen Ieren in zijn maatschappij opgenomen, en in het geheele land zijn de herbergen en kroegen gesloten of veranderd in huizen, waar men slechts kofliy schenkt. Het gevolg dier verandering is een buiten-gewone ijver voor den Godsdienst; de Communien vermenigvuldigen overal. De gedaante des lands is vernieuwd en Wat opmerkelijk is, onder duizend personen is er naatlwelijk ken voorbeeld te vinden van iemand, die zijne belofte verbroken heeft: en tot hiertoe beschouwde men het als onmogelijk, dat een lersche dronkaard zich be- terde. Ik beschouw dit alles, als eene voorbereidin tot jets zeer gewigtigs voor den aanwas van onzen G dienst. "Tot ons leedwezen zien, wij ons door plaatsgebiet ge- noodzaakt, om dit belangrijk extract hier af te breken, en het mededeelen van uittreksels uit andere merkwaar- dige buitenlandsche brieven, tot eene volgende ge heid uit te ‘stellen; wij Konden de plaatsing van tikel over-de Russische vervolging nict langer ver — Even zoo moettn wij ook de vermelding ingekomene bijdragen en, ook ditmaal nalat on SS a se i. "Wij hebben er zoo als onze lezers weten, reeds meerm gesproken, ; ree Rep. " pa y Lj eae re fe "Nummer &8, P — PUVA WLCEBUL OOO 225 = 11 Juni 1840, WURACL ULERBUCAAUS GRACE ULAR EARANS UREA BU EGER RRSAS UUCECELASUCEEERRTEE U0 000 84888888 CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER Godsdicust, Staat-, Geschied- en Lctterkunde. Als Jesus dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, xeide Hij:..... Heilige Vader bewa" " Ar hen, die Gij mij gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één zijn gelik wij.... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in mij geloove zul- len: opdat xij allen één zyn, geluk Gy, Vader, m mij en ik inU: dat xij ook in ons mogen één zy, opdat de wereld geloove, dat Gy mij gezonden hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gij mij gegeven hebt: opdat xij zouden één syn, gelijk wij ook één zijn. Ik in hen en Gij in my, opdat xij volkomen één zijn: en dat de wereld wete, dat Gij mij gezonden hebt. Joann, XVII. Her sures van pe CATHOLIJKE NEDERL. STEMMEN, 1s re GRAVE, (Becarsnexstraat, B. No. 28). de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Op dit blad, at welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervoled, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij Hetzelve wordt met den post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden, Alle abonnementen kun- D nen worden opgegeyen aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Re- dactie worden aan het Postkantoor te dntwerpen. - Aankondigingen worden tegen betaling van 15 centen den.regel geplaatst. Voor Belgié kan DE REFORMATIE. H.. tijdschrift der afgescheidenen: De Reformatic, heeft deszelfs No. voor Mei 1840, een merkwaardig artikel opgenomen, onder den titel van: De roeping der Geloyigen in Nederland ten aanzien der burgerlijke zaken, waarin zecr veel vorkomt, wat wij met slechts weinige verandering zouden kunnen overnemen. Aan het slot van dit artikel echter, straalt de kettersche haat tegen het Catholicismus, die z DE REFORMATIE. H.. tijdschrift der afgescheidenen: De Reformatic, heeft deszelfs No. voor Mei 1840, een merkwaardig artikel opgenomen, onder den titel van: De roeping der Geloyigen in Nederland ten aanzien der burgerlijke zaken, waarin zecr veel vorkomt, wat wij met slechts weinige verandering zouden kunnen overnemen. Aan het slot van dit artikel echter, straalt de kettersche haat tegen het Catholicismus, die z DE REFORMATIE. H.. tijdschrift der afgescheidenen: De Reformatic, heeft deszelfs No. voor Mei 1840, een merkwaardig artikel opgenomen, onder den titel van: De roeping der Gel ich immer in De Reformatie openbaart, weder door, als ware men bevresd, dat de aanhangers van de Reformatie op het denkbeeld mogten komen, dat derzelver San billijk genoeg ware, om dien haat af te leggen. Wij hebben het niet ondienstig gekeurd, het een en erander uit dat artikel aan te voeren, en te overwegen: deels ter behartiging voor Catholijken: deels ter inlichting onzer protestantsche landgenooten. — Het artikel vangt dus aan: Plies 15" ; Het is niet te ontkennen dat er in Nederland eene sterke panning heerscht in burgerlijke zaken. Twee groote staatsmagten, d¢ koning en de tweede kamer der staten-generaal zijn het op fre ma nog nict eens 1), wat er in den tegenwoordigen tijd ge- by Rep. Kan, schieden moet ten aanzieren onzer staatsregeling. In onderscheidene provincien verheften zich stemmen van den meest uitenloopenden toon en klank. Het Catholicismus laat zich hoore en spreekt sommige goede gedeldet, enkele opmerkingen, die niet te verachten zijn. Het tegen woordig protestantismus zwijgt ook niet, en heeft ook niet altijd ook niet. Het despotismus en laodiceismus heeft insgelijks voorsprak:n. Het despotismus is ook niet geheel verstomd. Onder al die verschillende meeningen, stemmen en woelingen, wint. echier het materialismus meer en meer veld; en het hoofddoe! van verschillende organen is geld, genot, vermaak en yerstrooijing. Terwijl in sommige takken van bestan eenig welvaren bespeurd wordt, knaagt echter de kanker hoe langer hoe dieper aan de hartader van Wederlands welvaren; op vele plaatsen en bij meerdere huisgezinnen klimt de ellende ten top en schrecken, terwijl aan de andere zijde de vermakelijkheden en uit-Spanning toenemen, ten einde de menigte te beteoveren doorzingenot. Hier en daar wordt een Revolutie-geest openbaar, die bij yelen onwetend eenen gereden ingang vindt, omdat een ieder bijna reden van klagen meent te hebben. Met beschouwingen is de staat niet gered. Als er gevaar is, moet er niet alleen gesproken maar ook gehandeld worden, anders breekt het onweder over de pratenden in eens los, en dan staat een jegelijk verlegen, niet wetende wat te doen. Bijna niemand, dan geheel onwetenden, blinden en verharren, zal ontkennen dat ons vaderland ongelukkig is; dat, wan neer er geene gunstige verandering komt. dat ongeluk hoe langer zoo grooter moet worden; dat er verandering moet komen. Ook dit zeggen wij, zoowel als De Reformatie, die vervolgens, uit de geschiedenis van het Oude Testament het verband tusschen zonde en straf en tusschen bekehrten en vergiflenis bestaande, en het bestuur van God over alle volken en koningrijken schetst, en dan verder zegt: Om deze redenen heeft dan ook de geloovige eenen sterken drang, om geen onverschillig aanschouwer te blijven ten aanzien van die dingen, welke voorvallen in de burgerlijke maatschappij waarin hij -verkeert, en dit te meer, omdat de Heere Jusus Aan de zijnen bevolen heeft om acht te gevolge daarvan wakende en biddende te verkeeren. Om te betoogen, dat de geloovige zich met het bestuur van aardsche en burgerlijke aangelegenheden mag bemocien, voert zij onder andere het voorbeeld van den Apostel Paulus’, bij de Schipbreuk, Hand. XXVII vermeld, op deze wijze aan: In dit opzigt zal het echter veelal, » zoo niet altijd gaan, gelijk met denhoofdman, Hanp. XXVII: 113 Auge geworden meer den stückenen en den Schipper, dan hetgegen door Pautus gezegen werd. Hij hetze zeker gedacht, zou een tentenmaker, die altoos van Christus spreckt, en zoo als hij zelf betuigt, 95 alles buiten de kennis van Christus schade en drek 99 acht, het beter werden dan zij, wier beroep het is, 99 OM de zee te bouwen en het schip te besturen? Het gevolg echter was, dat men schipbreuk led, en den raad yan Paulus behouden. De Reformatie zegt verder, Ja, de geloovige heeft op, aarde nog eene roeping ten aanzien der burgerlijke za- most opyolgen, wilde men het leyen vens te erkennen, dat zij zelve die ve willen wij pone beurt, o en zullen een. Elk geloovige behoort in dien stand en-betrekking, waarin de Heer hem geplaatst heeft, te wijzen op Gods geopenbaard Woord, en zich daarvan niet te laten af schrikken, al wordt die vermariing Ook met minachte van de hand gewezen... Zij wilechter niet, dat hare geloovigen, dagbladschry- vers worden, of zichin zoodanige zaken mengen, waartoe zy volgens stand en betrekking, waarin zi door den Heere Seplaatst ZN, nict eroepen zijn, wat zij vervolgens ont- wikkelt, waarna zij dus voortgaat : De voornaamste werkzaamheid der geloovigen betrekkelijk de burgerlijke maatschappij is het gebed: Ik vermane dan voor alle dingen, dat gedaan worden smeekingen, gebeden, voorbiddingen, dankzeggingen voor alle menschen: voor koningen, en allen die in hoogheid. xin: opdat wij cen gerust en stil leven leiden mogen in alle Godzaligheid en eerbaarheid, want dat is goed en aange- naam voor God onzen Zaligmaker, welke wil, dat alle menschen zalig worden en tot kennis der waarheid komen, 1 Tim. If: 1-4. Verder behoore zij zich alzoo in de burgerlijke maatschappijte gedragen, dat zij voorbeelden zijn yoor de andere inwoners, en tevens het onwetende geklap der dwaze menschen doen op-houden. Merkwaardig is in dit opzigt de vermaning van den Apostel Petnys: Zijt daw alle menschelijke ordening onderdanig, om des Heeren wil, hetzij den koning, als de opperste magt hebbende, betzyj den stadhouderen, als die van hem gezonden worden, tot straffe wel der kwaaddoeners, maar tot prijs dergenen, die goed doen. Want alzoo 2s het de wil Gods, dat Gij weldoende den mond stopt aan de onwetendheid der dwaze menschen. Als vreijen, en niet de vrijheid hebbende als cen deksel der boosheid maar als dienstknechten Gods. Eert cen’ eigelijk; hebt de broederschap lief; veest God; eert den koning, 1 Petr. Il, 13 — 17. Waarlijk, dat alles is ook der overweging en behartigig van gemoedelijke en godvruchtige Catholijken over-waardig. Hierna vermeldt De Reformatie den bekenden, door ons meermal En aangevoerden text, Rom. XIII: 1-73; als ook Tir. IL: 13 Vermaant hen, dat 24 der Ovyer-heden en Magten onderdanig zijn, dat zi haar gehorsaan zijn, dat zy tot alle goed werk bereid zijn. Ook is de aanmerking, dat deze <Apostolische Ver- maningen daarom des te opmerkenswaardiger zijn, dewijl zy gegeven zijnincenen tyd, tocn de Oyerheden en Mag- ten niet alleen geene Christenen waren, maar in tegendeel yijanden yan CHRISTUS ¢n yeryolgers van Zyne Kerk ; zeer juist. - Bled Vervolgens beweert De Reformatie, dat de tegenwörder dige theorién yan het liberalismus omtrent de burgerlijke regering, in yolstrekte tegenspraak staan de Leere des Christendoms. De liberale oppositie tegen de regering, zegt zij, is’ opstand tegen God en de yerwachting yan hen, die zich aan zulke snoodheid schuldig maken, és “schrikkelijgk, 2 Perr. Il: 9, 10..... J omyet Hier vergeet De Reformatie haren oorsprong, harev tiging in de meeste landen, hare oppositie tegen de wett regering van,dit land in de XVI eecuw; haren op elle landen, wier vorsten haar niet te wille v ‘aangevoerde texten: Gods woord en wa ‘zoowel in het jaar 1566 en de volgende ja: Jeeftijd ; en De Reformatie kan de lib ‘aowel in het jaar 1566 en de volgende ja: Jeeftijd ; en De Reformatie kan de lib ‘aowel in het jaar 1566 en de volgende ja: Jeeftijd ; en De Reformatie kan de lib ‘aowel in het jaar 1566 en de volgende ja: Jeeftijd ; en De Reformatie kan de lib ‘aowel in het jaar 1566 en de volgende ja: Jeeftijd ; en De Reformatie kan de lib ‘aowel in het jaar 1566 en de volgende ja: Jeeftijd ; en De Reformatie kan de lib ‘aowel in het jaar 1566 en de volgende ja: Jeeft  caupuds ty émsSv- pole porno wod wopevorsvens » xab xupsarnros naraPpoyvorras Torpnrab rs avdades, dokas o'v rpiwoves BAsocPywedvees. Wordt door den geleerden professor KistTEMAKER dus vertaald: ,, Vor- »» nehmlich aber Solche, welche dem Fieische nachwan- deln in Lusten der Unreinigkeit, und die Herrschaft 3, verachten, welche vermessen, selbstsiichtig, sich nicht », scheuen, listernde Irrlehren einzufiihren.” wat over- eenstemt met de Vulgata, alwaar wij lezen: ,, Magis au- » tem eos, qui post carnem in concupiscentia immundi- 5, tiacambulant, dominationemque contemnunt, audaces, » sibi placentes, sectas non metuunt introducere blas- 3, phemantes.” In zijne aanmerking op dit 10 vers, zegt de geleerde man: ,, Die sich nicht scheuen, listernde Irrlehren ein- 5, zufiihren,” — listernd, wie die Redeverbindung angibt , 5, die Obern und die Lehrer der Kirche Gottes , um ihrem 5, Abfalle einen tiuschenden Anstrich zu geben.” Zoo was het werkelijk: Luruer, de Patriarch der reformatie: die de dwaalleer invoerde, welke reeds in zijnen tijd zoovele secten had voortgebragt, dat hij er zelf van schrikte, is de eerste geweest, die zich het ver- minken van den gewijden text veroorloofde ; en, terwijl hij de Catholijke Kerk /asterde en voorgaf , dat zij het woord Gods verduisterd had, Gods Woord , dat voortaan alleen regel ven geloof en zeden zijn moest, in aller han- den bragt , en hen eenen bijbel in de hand  ende oudle herkomen te benen, ende heur te gebieden ende ge- bruytken als Slaven, moet gchouilen worden niet als. Prince, maer als een Tyran, ende voor suelks nae recht ende reden mach ten minste van syne Ondersaten, besonder by. de deliberatie van de staten van den Lande, voor eigen Prince meer bekent, maar verlaten, ende cen ander in syn stede, tot beschermenisse van hen-lieden, voor over-hooft, sonder misbruycken, gekozen werden enz.” Ziedaar de grondstellingen waarop de oorspronkelijke ercformeerde staat van Nederland, met zijne heerschende Kerk verbanning van den voorvaderlijken Godsdienst, verdrukking van deszelfs belijders enz. enz. gebouwd is geworden; en welke staat door de aanhangers van het gereformeerde fanatismus, thas nog, blijkens de bydrage yan Mr. GROEN VAN PRINISTER, als een door God uitverkooren en ‘bij uitstek boven alle andere volken geze- gend plekje gronds beschouwd wordt. Nu is het niet zeer logiesch, aan den eenen kant te beweren:,, dat de te- gsenwoordige theorién yan het Liberalismus omtrent de burgerlike regering 4 in yolstrekte tegenspraak staan met de leere des Christendoms: D AT DE LIBERALE OPPOSITE TEGEN DE REGERING OPSTAND IS TEGEN DE GOD dat de yerwachting van hen, die zulke samt zulke snoodheid schuldig maken, schrikkelijk is.”?... en aan den anderen kant: dat de nieuwe theorién der gereformerden yan de AVI eccuw omtrent de burgerlijk regering. VOLSTREET NIET IN TEGENSPRAAK STONDEN met de leer des Christendoms; dat de GEREFORMEER DE OPPOSITIE /egen de regering yan dicen tijd, GEREN OPSTAND WAS TEGEN GOD en dat wel verre van daar de verwachting van hen, die zich aan zulke snoodheid schuldig maakten, schuldig maakten, schuldig machen, scHRIK- KELIJK zo 2gn geweest, hunne theorien integendecl, door God begunstigd en bij uitstek.gezegend zijn geworden }): ja, dat het land, waar men die theorién in praktijk heeft gebragt, boven alle andere volken door den allerhoogste is bemind en gezegend geworden! 1) Bie de beruchte bijdrage in den Nederlandschen xin, door Mr. Grosx van Parxstenen bl, 142 en 143. At 4908 — PRINSTER g Staatsraad, wel is waar in buitengewonen dienst, maar die dan toch in buitengewonen gevallen in den staatsraad gerecht, kan worden, in het jaar 1840, zonder dat het hem euvel wordt afgenomen; zonder dat de regering daarover haar misnoegen blijken laat en er blijkt tevens uit, dat die menschen, die altoos bet woord Gods in den mond hebbenen schier voor iedere uth duldrukkiug eenen text.wetel aan te voeren; die het yoor en het tegen uit het woord Geds ontleenen, zich even weinig nv als in de XVI. eeuw, aan de spreuken van SALOON en_aan de postolische yermaningen, zouden storen, als zij daardoor in hunnen fanatieken Nederlandschen zin, de Catholijke Kerk, wier Opperherder de heer GROEN VAN PRINSTER meermalen in zijne bijdrage zeer belecfdelijk, den Antichrist van Rome noemt, in ons vaderland ten gronde konde rigten, waartoe, volgens hunne lieve gelofsbelijdenis, de regering verpligt is. Het yeryolg hierna, Men moet een van beiden: de Apostolische vermaningen, door De Reformatie aangevoerd, als niet volstrekt yverbindend verklaren; of : erkennen, dat de wijze, waarop de reformatie, ook hier te lande ingevoerd en gevestigd is, strijdig was met de leere des Christendoms, en opstand tegen God. — In het eerste geval, heeft De Reformatie- geen regt om de liberalen (wier principes wij genszins verdedigen) wier tegenwoordige theorién zoo ver niet gaan, als die der gereformeerde staten-generaal van 1581, met een schrikkelizke yerwachting, op grond van Gods-woord te bedreigen: in het tweede geval behoort De Reformatie zich haren naam en oorsprong te schamen; en de tegenwoordige CuristTus-verloochening - yan een groot gedeelte van het hedendaagsche protestantismus als het verschrikkelijk geyolg te beschouwen van het versmaden en overtreden der aangevoerde Apostolische vermaningen, die des te opmerkenswaardiger zijn, dewil 217 geggeyen zijn in eenen tyd, toen de Oyerheden en Magten niet alleen geene Christenen w aren, maar integendeel yijanden yan Curistus en vervolgers yan Zijne gemeente op aarde; en dus juist voor het geval waarin de aanhan-gers van de Reformatie, naar hunne ongerijmde dwaal-begrippen, aangaande de Kerk van CurisTus op aarde, zich in de XVI ceuw hier te lande bevonden. En zou men zich wel veel over alle die aangevoerde texten en Apostolische vermaningen bekreunen, als de koning niet, bij alle gelegenheden, aan het protestantismus en aan de protestanten te wille was? Als Z. M. b. v. An de Catholijken warachtige vrijheid van Godsdienst en onderwijs toestond; als zij, even als in Engeland, zonder eenige tusschenkomst, hunne eigen kekelijke zaken, vrijelijk besturen konden? Als zij de oprigt van noodig gekeurde vicariaten, met” Bisschoppen aan het hoofd, zonder onereuze voorwaarden of bepalingen konden be- werken? De heer Groen vAN PRINSTER Zal het ons zegeen. In zijne bydrage tot herziening der grondwet in Nederlandschen gin, zegt die staatsraad in buitengewonen dienst, bl. 119. ; y» Hetgeen voor tien jaren mogelijk was, zs reeds nu onmogelijk geworden; en, wil men een maatstaf ter beoordeeling van dit onder- scheid hebben, men vrage zich, of, bij voor- beeld, het invoeren van een Bisschop te Amsterdam, hetgeen toen zeer doenlijk geacht werd, thans door het gouvernement zonder de rust des lands BN WELLIGT HET AANWEZEN VAN DEN TROON iz de  DE HERVORMERS, NÜR HOOGDUITSCH. Lhistoire écrit toujours et n’efface jamais. De geschiedenis schrift immer voort en sehr rapt nooit uit. Antavup (Pre VIL, 414.) Volunteire gaf zijnen aanhangers deze les:,, Als gij met bevresdheid en angst en slechts cen tijd lang liegt dan berokkent gij zelven uw ondergang en stort u in het verderf; maar als gij onbevresd voortliegt, zoo zult gij op den langen weg de magt der waarheid onderdrukken, gij zult meester van het slagtveld blijven en door de we- reld aangebeden worden.” Zijne leerlingen volgden de les, . die de meester hen (in den brief aan Turrior, gedagtee- kend 21 October 1736) gegeven heeft, stipt na en men moet verbaasd staan, als men nagaat, hoezeer zij er door. dit middel in geslaagd zijn, om VoLTAIRE tot den afgod van zijn tijdvak te maken. Zij hebben-in hem niet slechts eene goede zijde dichterlijk versierd, eene duistere zijde verzacht, maar zij heben het zwarte wit en het witte Zwart gemaakt; als VoLTAIRE ergens gebannen werd, dan schreven zij, dat men hem algemeen vurig verlangd had; als hij iemand geld ontstolen had, dan zeiden zij., dat het hem geschonken was geworden; had hij iemand in de gevangenis weten te brengen, dan zeiden zij, dat hij de vrijheid voor hem bewerkt had. Het verste allen dreef ConporceT deze kunst, dien VoLboven al zijne aanhangers de voorkeur gaf. 9, onverschrockkenen noemde; wien ook d zckerheid toeckomt, dat hij over zijne m ringer noort berouw gevoeld heeft, dat Diperot en DaLemeBerT heeft we dat zij zich niet lieten,, overwi midden van hunne gewetenswro handen naar den verloss Handelsblad, het getier in orderscheidene geschriften, en “de “deputatie der Amsterdamsche Domine’s bij den Koning, betrekkelijk een huwelijk van Z. M- met een Catholijke gravin. Toen zag men yan welken aard, de zoolang gehuichelde liefde voorden — yorst was...! En wat zouden de gevolgen zijn geweest, als de anders onverzettelijke Koning niet foegegeven. had en hen te wille was geweest? P . lige Kerk, uits pane prt het MRS Ug ye ee ee eS ee ee od Fs — . = standvastig in zijn misdadig leven volhardde en hetzelve met de gruwelijke misdaad van den zelfmoord eindigde. Het, Leven van Vortatre” door Conporcer, is het non plus ultra van de vermetelste schaalte, eene reeks van onbeschofte leugens, die met de grootste kalmte en voorbedachte öffnen, zijn als zulks slechts an een mensch mogelijk is, die over misdiddigheid en over de snoodste schanddaden niet meer bloozen kan. Uit de gelofwaardigste daadzaken blijkt, dat Vol TAIRE slecht was als zoon, schottels broeder en uitermate slecht als burger; dat hij daarenboven een valsche speler, een dief en verrader was, dat hij vertrouwd goed ontvreemdde, dat hij zich aan leugens en bedriegerijen van iederen aard schuldig maakte en dat hij een onbeschaadde vleijer was. En deze Vottarre, wigns in elke betrekking afschuwe- lik gedrag, volgens de uitdrukking van zijnen macce- nas 1), in, geen” staat van eenen waren wijsgeer geduld zou zijn, deze,, held der goddeloosheid”, die evenzeer voor elke heidensche als voor elke Christelijke regtbank zou zijn veroordeeld geworden, 47 werd de afgod van een door razernij bezeten volk, hij werd te Paras, te midden der ongehoordste toejuichingen, in een’ met men- schen opgepropten schouwburg gekroond. Die mensch, die volgens het oordeel van eenen grooten geleerde, onder alle schrijvers van alle tijden en van alle-landen, de on- xegtschapenste, de zedeloosste, de gemeenste en de laag- hartigste geweest is, de zedeloosste, de gemeenste en de laag- hartigste geweest is, of die, volgens de uitdrukking van mevrouw Dents, met betrekking tot het hart, de slechtste van alle menschen was, werd door eene dolle menigte, als vertegenwoordiger zijner eeuw vergood. Zoo groot is het vermogen van de leugen, als zij met gepastheid, met onversaagdheid en met schaamteloosheid ge Handhaufte wordt, dat zij eindelijk alle denkbelden verbasteren en. aan de waarheid allen ingang afsluiten kan, of ten minste, kan zich de waarheid slechts weder op de lijken yan twee tot drie geslachten verhefen, die onder de slagen der leugenaars en lasteraars gevallen zijn. Zoo zijn al diegenen, die met “betrekking tot de lasteringen van VoLTarre, den moed hadden, om hunne stem voor de waarheid te verhelfen, door hoon en smaad tot zwijgen gebragt en onder de tal- Jooze lasteringen verdrukt geworden. Eerst in onze dagen vinden de ware betoogen van lieverlede weder ingang 5~ja zelfs, als de overmoed en de onbedachte vereering van VoLTaire nict zoo ver ware gegaan, van eindelijk in het jaar 1836 zelfs zijn, om _ de yolkomene waarheid tegen hem te handhaven. Tegen- fe ~ woordig wordt Vo_Taire waarlijk in een tegenovergesteld daglicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers zijner ~ dagellicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers zijner ~ dagellicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers zijner ~ dagellicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers zijner ~ dagellicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers zijner ~ dagellicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers zijner ~ dagellicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers zijner ~ dagellicht geplaatst, dan hij zulks door de beschrijvingen van de aanklevers Gevoelens gedaan was. -welenschappen, 229 Drai das dezelfde wijze als met Volantaire, is het met de zoo hoog geroemde heryormers gelegens ook zijn door de aanhangers hunner partij, op eene wijze afgeschilderd, die de geschiedenis met ronde woorden tegenspreekt. Wij wilden slechts naar het voorbeeld van Vo_TairE, als eene onloochenbare daadzaak aantoonen, hoe onbe- schaamd en vermetel men der geschiedenis in het aange- zigt liegen durft, wijl welligt velen, die nog niet onbe- vooroordeeld genoeg zijn, om de waarheid dezer bewering ook ten opzigte der hervormers te erkennen, misschien toch betrekkelijk VoLTarReE met ons van hetzelfde gevoe- len zijn, aangaande de mogelijkheid en waarschijnlijkheid van zulk eene groote leugen.en dan ook gemakkelijker tot de erkendtenis zouden kunnen komen, als wij beweeren, dat de protestanten met de hoofden hunner partij hetzelfde spel gedreven hebben, dat nu reeds drie honderd jaren voort- geduurd heeft en nog steeds blijft voortduren, zoo als ondubbelzinnig blijkt uit de biographische schetsen, die wij, zonder te weten waarom, van LUTHER, ZwINGEL en anderen, #og zeer onlangs in protestantsche bladen medegedeld vinden. Volgens die beschrijvingen, zou de hervorming die eeuw geweest zijn,,, waarin de voor- Nachdem er vor dem heiligste regten der menschheid streden en waarin het godsdienstig-zede- lijke element, juist het regte brandpunt was, waaraan alle geesten ontvlamden.” — De beide koryphzen 1) der hervorming zijn intusschen Lurner en ZwINcEL.” — Deze worden voorgesteld, als door God, reeds in den moederschoot, tot wereld- en gelofsverbeteraars geroepen  verlicht verstand, geprezen, beiden drukken slechts de noodzakelijkste. (Lurier) en het bijbelsche (Zwincev); dat Lurier tot gehoorzaamheid aan de vorsten vermaand had en dat ZWINGEL integendeel republikanisch geweest is, dat hij zich met krijgskunde bezig hield, plannen ontwierp en den Landammann Ars verantwoordelijk stelde over het sluiten yan den yrede in den eersten Kappeler oorlog. Op eene dusdanige wijze moeten ons deze mannen als lichten der wereld geschiedenis voorgesteld worden. Das het daarbij aan scherpe verwijten tegen de Catholik Kerk, inzonderheid wanneer zulke biographische scheten uit pietistische penuen vloeijen, nict ontbrak, laat zich gemakkelijk begrijpen. Nach den zweiten inzielen moesten de, protestanten van de koryphxen der hervorming” liever zwijgen, inzonderheid als zij door Kepugei'es, Coryphacus, voortreffelijkste, voorasmate {rad - Vert, A hutine tegenpartij niet aangevoerd worden. Een uitstekend merkwaardig opstel over Lurner, treft men in de Aes- torisch politische Blatter, aan, waarin psychologisch voet voor voet aangetoond wordt, dat LurHer door den hoogmocd tot de echt lutersche stelling is gevoerd geworden: dat de goede werken yoor de zaligheid schadelyk zijn. LUTHER was in het klooster een scrupulant, die zich door eigen krachten tot de zuiverheid en heiligheid verheffen wilde; doch toen hij dit, door eigene kracht en ondanks alle pijnigingen van zich zelve niet vermost, verviel hij in het tegenovergestelde uiterste en beweerde, dat slechts het geloof a//een de zalighcid bewerkte en dat de medewerking der, menschen zelfs schadelizk voor de zaligheid was. Daarenboven doet zich Luruer als cen vuige lafaard voor, die zwetste Als hij zich goed beschernd Zijn, en die met de oproerlingen, tot yverraad yan het yaderland, immer geheime verstandhouding hield. Zijn sinnelijk leven, nadat hij de Kerk eenmaal verlaten had, de ligzinnigheid, waarmede hij de heiligste geheimen be- handelige en de leer naar zijn welgevallen veranderde, de woede der hartstogten, waarmede hij tegen zich zelve en tegen zijn woden, hoe hij tot oproer en wanorde aanhitste en hoe hij de vorsten weder tot moord dergenen, die oproerig tegen hem geworden wa- ren, aanzette, hoe hij het gebruik van alle verstandelijke vermogens ontheiligde, het menschelijk verstanden, de hoer van satan” noemde en vervolgens de oproeping deed, dat men in stede van het verderfelijk studeren, een ambacht bij. Vanderland konde zeigevicreu, doch die ook evenens als CATILINA op het slagveld eenen schandelijken dood. gevonden heeft; over Curristus dacht hij zoo smaadvol, dat hij Hem met eenen heidenschen wijsgeer gelijk stelde, even als de heidensche keizer ALEXANDER SEVERus of de hedendaagsche Straussianen. Dit alles is reeds zoo grondig bewegen geworden, dat het niet meer mogelijk is, om dit alles over het -hoofd te zien en cene fabelachtige karakterschets der hervormers te verdichten; gestaafd door getuigenissen en daadzaken der geschiedenis zou men dit verwijt moeten uitwisschen, als het mogelijk ware dit ooit uit te wisschen. De,, toclichting der yoor- oordeelen tegen de Catholijke Kerk, 2° druk 1),” heeft ‘inzonderheid deze geheele schrikkelijke geschiedenis, om- standig, bevattelijk, grondig en kalm, voor onze oogen ontsujerd.. Men zegt, dat deze verdienstelijke arbeid over het karakter der hervorming en der hervormers, door de anhangers van Zwi ‘inzonderheid deze geheele schrikkelijke geschiedenis, om- standig, bevattelijk, grondig en kalm, voor onze oogen ontsujerd.. Men zegt, dat deze verdienstelijke arbeid over het karakter der hervorming en der hervormers, door de anhangers van Zwi ‘inzonderheid deze geheele schrikkelijke geschiedenis, om- standig, bevattelijk, grondig en kalm, voor onze oogen ontsujerd.. Men zegt, dat deze verdienstelijke arbeid over het karakter der hervorming en der hervormers, door de anhangers van Zwi ‘inzonderheid deze geheele schrikkelijke geschiedenis, om- standig, bevatt Incel aan cen hunner medeburgers moet worden dank geweten, “wand,” is de, toclichting” waar, dan zullen de hervormden hem wel zeer dankbaar zijn, dat hij hen tot de kennisse der waarheid gebragt heeft; is zij echter bedriegelijk een lengenachtig, — waar- van wij evenwel niet het geringste spoor ondekken, — zoo geeft het hen aanleiding, om de waarheid krachtda- dig te verdedigen, wat echter nog nooit plaats heeft gehad. De afbeelding welke ons door deze,, toelichting” van alle hervormers tegenstraalt, is waarlijk niet aanlokkelijk, maar het zijn aferijsseliike physiognomien (aange-zigten), in welke wij de trekken der menschelijkheid, naauwelijks meer herkennen kunnen. Dat dit nu zoo is, is de schuld niet van den schrijver, maar van de hervormers zelven; slechts als het beeld der waarheid ge-schetst is, heeft de schrijver zijn pligt vervuld; want aan de levenden is men verschooning verschuldigd, maar an de dooden slechts wearheid,” z Gegt VoLTAIRE. Dat men den protestanten achting voor de stichters der reformatie inboezemt, zou zich wel billijken laten, als zich derefor matie eenerzijds, maar niet als deformatie van het Christendom voordeed en anderzijds niet de achting ten koste der waarheid wilde koopen. Voor alles de waarheid / Wieiets — anges begeert jaagt de gevoelens van partijzucht na, enis-niet uit God, Wij wilden slechts dit weinigje op de beproefde rehabilitatie 1) der hervormers antwoorden, doch Kunngn sf? niet nalaten, om het boven aangehaalde boek,, toe/ichting? Van de boorden der Warthe, 4 Mei. — De vijf Priesters der diocesen van Gresen en Posen 1), die Monseigneur den Aartsbisschop, die nog te Co/berg gevangen gehörden wordt hebben bezocht, en die hem de wenschen en de hulde zijner kudde hebben overgebragt, zijn reeds teruggekommen en hebben heilige olin medegebragt, die de doorluchtige gevangene heeft geconsacreerd, ten gebruike zijner beide diocesen. Van Posen vertrokken zijnde, kwamen zij in drie dagen, op den 14 April te Co/berg aan. De eerbied-waardige grijsaard ontving hen met tranen in de oogen en bij het zien hunner aanning, heeft hij hen met echt Apostolische woorden getroost. Dat aandoenlijk tooneel (zegt de schrijver van dezen brief aan den Frankischen Courier) is mij beschreven door iemand die er bij tegenwörde is geweest. De woning van den Aartsbisschop bestaat in vier kleine kamers, wier deuren in eenen somberen gang uitkomen en zijn met grof cadenas behangen. Een schildwacht is aan de voordeur geplaatst en eenen. En politie-beamte Onthoudt zich in de zijkamer. Boven den Aartsbisschop woont de heer HEGEwALp van Sve¢tin, koninklijke. raad, als bewanderer van den gevangene, een kundig en beschaafd man, die reeds sedert zeven maanden van zijne familie | gescheiden, verpligt is, in de ballingschap en gevangenis van onzen eerbiedwaardigen Herder te deelen. Hij verzeld den Aartsbisschop bij de wandeling, en een policie-bediende, als burger verkleed, volgt hen op tien passen afstands. Telkens als Mgr. von Duwin uitging, met zijne vrienden. Die van Posen gekommen waren, hielten spezielles verspieders het in het oog. De kleine kamer, die tot eene kapel is ergerigt, alwaar de Aartsbisschop dagelijks de Misse leest, bevindt zich op dezelfde verdieping, die door den koninklijken räd bewoond wordt. Daar die kapel te klein be- vonden werd voor de plegtigheden van den Witten-donder- dag, voegde men er eene zaal bij, welke dertien schreden breedte, bij dertig schreden lengte heeft. Daar ook werd de eerste Paaschdag gevierd; geen enkele inwoner der stad werd er toegelaten; doch 150 Catholijke soldaten, voor het grootste gedeelte in het groot-hertogdom Posen gebo- en en van alle godsdienstige hulp beroofd, hebben die heilige plegtigheid bijgewoond. Het is waar, dat de Catholijke Pastoor van Stettin, cens in het jaar te Colberg komt, maar hij kon de biecht dier militairen niet hooren, want zij spreken geen Duitsch en de Pastoor verstaat het Poolsch niet. Hoeveel protestantsche veldpredikers zijn er deel niet aan Eidern garnizien verbonden en die geworden worden bekannt. Der wissenschaftliche Vorsitzende van den Gedienst zu Posen ausgezeichnet.  Priesters, even als Monseigneur de Aartsbisschop zeclf, hebben zich met de heilige bediening der Biecht den geheelen namiddag, van den eersten Paaschdag en den geheelen ochtend van den volgenden dag, bezig gehouden. 132 Soldaten hebben op den tweeden dag van het paaschfeest gecommuniceerd ; de overigen zijn van de heilige Spijze beroofd gebleven, want men kwam hen zeggen, dat zij de wacht hadden en er zich niet van konden ontslaan. De vijf gedelegueerde Priesters hebben Co/berg den 22 April verlaten : het oogenblik van afscheid was zeer smartclijk. De doorluchtige gevangene moedigde hen aan tot stand-vastigheid en zegende hen, die zich van hunnen aangebe-den Herder scheiden, en tranen stortten, onder snikken, die de ziel van alle aanschouwers verscheurden. Eene verbazende menigte had zich voor de deur der gevangenie verzameld en verzelde de vijf pelgrims tot aan de poorten der stad. Men zag tranen van verteedering in de oogen ziels dergenen, die alleen de nieuwsgierigheid had uitgeleokt. Wij hebben uit eene goede bron vernomen, dat de heer HEGEwaLp, aan Mer. den Aartsbisschop, op hoog beyel, heeft voorgesteld, om zijne diocesen van uit de vesting Co/berg zelve te administreren, met verzoek van cene circulaire uit te vaardigen, ten einde den algemeenen rouw der Kerk te doen ophouden. De eerbied-waatdige Herder heeft die beide voorstellen met waardig-heid verworpen. Dat de Almagtige zijn troost en beschermer zij! De heilige olién door den Aartsbisschop geconsacreerd, zijn door de dekens aan alle Pastors uitgedeld, die er gebruik van Makende, niet zullen nalaten van in de gebeiden. Der geloovigen dengenen aan te bevelen, die uit het binenste zijns kerkers niet ophuldt aan hunne zaligheid te denken. De tijding had zich bij de nadering van het Paaschfeest verspreid, dat de Aartsbisschop aan zijne diocesen zou worden terug gegeven, zoodra als de fees-ten afeeloopen waren: maar aan dat berigt werd weinig geloof gegeven en’ niet zonder reden, want men is weldra overtuigd geworden, dat er ongelukkig niets van dat ge-rucht waar was. Terwijl wij de ontwikkeling envolving hoopvol al-wachten van de oogmerken Gods ter bevordering van ons welzijn, (en de benoeming van vijf nieuwe Bisschoppen in Engeland 2) er gewisselijk een begin van) is, wat ik 1) Welk een heerlijk onderwerp voor het penceel van Benen. Ca- ED. 2) Vijf nieuwe Bisschoppen voor vier niewwe Apostolische Pica- riaten.....! Men houde in het oog, dat Engeland, noch....-+- noch,.... noch...... heeft, maar dat daarentegen de relatiéu der Engelsche Kerkvoogden met stome zeer menigvuldig zijn; ex dat er schier altoos Engelsche Priesters of Engelsche Bisschoppen zich te Rome bevinden. Rep. — 232 thans van alle Catholijken zou verlangen, dat zij aan hunne eigene heiligmaking denken. Eene ziel, die heldhaf- tige deugd bezit, is genoeg, om cen volk te redden, Als wij cen aantal derzulken hadden, wat zouden wij dan niet vermogen?! In dit Collegie tracht ik al onze kweekelin- gen, tot een volmaakt deugdzaam leven te brengen en ik ben vol van hoop Op de edelste resultaten. Een huis als dit, enkel van heiligen, zou genoeg zijn, om de wedergeboorte te bewerken van het geheele land, en wat belet ons, van dat karakter aan hetzelve te geven? En als hetzelve eenen dusdanigen voortgang maakt, zal het niet het cenige zijn. Wij moeten dus altoos het doel, dat wij gevormd hebben, voortzetten. Bidden, doen bidden, ons heiligen en daartoe anderen bewegen. Niets kan het gebbed van heiligen weerstaan en niets kan ons beletten-van heilig te worden...... Ik ben: ev Uw getrouwe Vriend, ~~ GEORGE SPENCER. Wie worden nicht bemördigt das dünne, dass das in onze laauwe, onverschillige, en das das zu schaars geworden  1) », en ik ben u des te erkenitelijker, dat ge mij dit bezorgd srnebt.”* : > De jongeling zal binnen eene maand te Geneve terug- keeren. Gij kunt gemakkelijk begrijpen, dat ik alle po- gingen zal aanwenden om hem tot den Catholijken Gods- dienst te brengen. Maar wat gij niet raden zoudt is, dar ik er zijnen vader, die predikant is, van verwittigd heb, — en dat wel verre yan mij daarover eenig misnoegen te too- —— 1) De jongeling is protestant, de zoon van eenen Genéefschen predikant, doch der Roomsche Kerk zeer genegen. 