Precis of the archives of the Cape of Good Hope
Riebeeck, Jan van, 1619-1677
Bij aldien eenige Comp’ dienaren ende vrijluijden van dese bovenstaende afgesette penningen onder hen luijden noch mochten berustende wesen, ende voor desen al van d’ E Comp’ hebben ontfangen, sullen gehouden wesen deselve binnen den tijt van 2 mael 24 uren naer de publicatie deses aen’t comptoir deser fortresse te brengen om opgewisselt ende ingetrocken te worden, ende die langer als deselve gestelde tijt wacht, sal ’t hem niet goet aen worden, alsoo wij sulex bevinden ten meesten dienste van d’ E. Comp’ alhier te behooren elck wachte hem voor schade. Actum in’t Fort de Goede Hope adij 9° Augustij, Anno 1661, ende wijders gepubliceert ende g’affigeert ten selven daege.. Geteijckent, JAN VAN RIEBEECK. Den Commandeur ende Raedt, eto. doen te weten. Alsoo langhs soo meer vornomen wort uijt de geduijrige klachten, ons ’t elaken voorcomende van de luijden (der) alhier aencomende ende pusserende schepen dat haer goederen ende lijwaten dewelcke zij alhier aen lant comen wassen, ende op ’t velt leggende te bleijoken ende droogen, van dese lants brutale jnwoonders, jae selffs wel in hun bijwesen ontnomen, ende ontstolen wort. sonder ’t selve off ijets van dien wederom te eunnen becomen doordien se ten eersten daermede weghloopen ende vermits hun raddicheijt niet te achterhaelen sijn, ende oock emerckt sulox niet alleen bij voorsz. brutale ofte deses lants natie ier wonende Nederlantse jnwoonders (de vroome buijten) daer wierde ondergespeelt die haer weten op te houden ende voorsz. gestoole ende genome goederen voor seer geringe prijse aff te coopen, waerdoor die gemelte luijden in plaetse van deselve brutale menschen volgens haer schuldige plicht met goede exempelen behoorde voor te gaen, ende van die ontneminge ende affrovinge der voorsz. luijden haer goederen aff te trecken, de voorsz. brutale tot het weghnemen ende ontstelen der voorsz. hier passerende scheeps volck haer goederen meer ende meer opwecken ende aenporren, jae soodanich dat deselve de luijden haer hoeden ende mutsen van de hooffden derven affnemen ende daermede deurlopen, ende gelijck voorsz. aen de Nederlanders weten t vercopen waerinne seer nootsaeckelijck dien ‘voorsien, alsoo sv 166}. Jen Aug. 1661. 2ien Aug. 1661. 27th Aug. 1661, 23rd Oct, provision, as such conduct in an incipient and struggling colony may not be tolerated; therefore the Commander and Commander of the oft-mentioned Fort, having considered the great audacity and wantonness of the aforesaid brutal savages in their stealing of the said goods, as well as the vile, ugly and shameful harbouring of the aforesaid natives by our Netherlanders, and their buying of the stolen articles, by this expressly forbid all and everyone to accept or buy any goods from the aforesaid natives, no matter for what it may be, that is to say goods which are known and can be recognized as having been stolen by them, as such goods cannot be manufactured or brought by them from the interior, on pain that offenders shall be corporally punished in public as boat thieves, and should any one be able to point out such a thief harbouring such boat thieves, and buying from the natives such stolen goods and urging them to do so, he shall receive a reward of 10 reals of 8, and his name be kept secret, as this course is deemed best in the interest of the public. Done in the Fort, &c., the 27th August, 1661, and promulgated and affixed on the 28th following. (Signed) Joan van RIRBEECK. WARNING. As it has heen lately found to our great loss that not only among the slaves of the Company, but also among those of some private persons and freemen, great sickness is raging, and some eaths have already oocurred, and as this is daily growing worse, without our being able to discover the cause, except that it is resumed by some that it is the result of eating too much train oil fof which the slaves are very fond); and as we cannot discover whence they obtain the oil, unless secretly from the neighbouri freemen or by buying it for money, the Commander and Counal §18 in soo een beginnende ende opluijckende Colonie niet moet gele- den worden, goo is ’t dat den Commandeur ende Raede van meer- gemelte Fortresse ingesien hebben de groote stout ende moetwil- ligheden van de voorsz. brutale in steelen der gemelte goederen als de vuijle leelicke ende schandelicke aenhoudinge der voorsz. natie door onse Nederlanders geschiedende, ende ’t affoopen van de ontnomen ende onteloten goederen bij desen alle ende een ijegelijok wel expresselick verbieden en interdiceren geenige goederen van de voorsz. natie altoog aen te nemen off te coopen waervoor he’ vock soude mogen wesen, verstaende van goederen die men weet ende sien can, dat bij haer genomen ende gestolen moeten gijn alsoo sulcke bij haer niet gemaeckt off uijt ’t a Niemand mag Boo- lant gebracht en werden, op pene van dat de de Hottentoos hange. oVertreders van dien als praemdieven in ’t Jer, die men voors- openbaer aen den lijven sullen gestrafft ende pant weet dat gerto- gecorrigeert worden, ende ijmant soodanich en s'jn. ee. Persoon wäende aen te wijsen die al suloken praemaieverije sijn ophoudende. ende de voorsz: natie haer gestolen goet gelijck voorez. aff te copen, ende daer in voeden, ral daer voren genieten een vereeringe off premie van 10 Realen van 8“ en gijn paem verswegen worden, also sulox tot dienst ende welstant van ’t gemeen bevonden wort te behoren. Geden in ’t Fort de Goede Hope adij 27° Augustij A° 1661, mitgaders gepronunchieert ende g’affigeert den 28™ daeraen volgende. Geteijckent JAN VAN RIGBRECK. Waerschouwinge. Nademael men nu oortelingh tot groote schaede gesien, ende vernomen heeft dat niet alleen onder Comp* maer oock onder eenige particuliere, ende vrijluijden slaven, ende elavinnen groote sieckte 1s ontstaen, ende waervan al eenige sijn gestorven ’t welck noch dagelicx meer ende meer aen ende toenemende is, sonder te cunnen vernemen waer uijt te spruijten off voor te comen, anders ais dat bij sommize gepresumeert wort sulox wel uijt het al te veel traen eeten (na dewelcke gij seer geneegen ende graech Schijnen soude resulteeren, ende also wij niet cunnen bemercken waer gij de gemelte traen werden te crijgen anders als van de hier om te haelen, ofte voor gelt fe coopen, soo heeft den Commandeur ende Raedt goet gevonden Vol. IX. KK 1661. 27en Aug. 1661. 23rd Oct. 1661. 24th Nov §14 have decided to warn both servants of the Company, as well as freemen, henceforth not to give or sell to any slaves any train oil. under what pretext soever, but as much as possible to keep it beyond their reach and prevent them from obtaining any opportunity of getting any in an underhand way, or by other means; as we deem this the best course for the prosperity of the public, &c. Thus done, &c., in the Fort, &c., the 23rd October, 1661. (Signed) JoHan van Breeseck. WARNING. As at present the aboriginals—Saldanhars, Caapmen, &.— have settled with their huts and cattle near and about us, yes! some of them even within the lines of our furthest boundaries and as sickness is raging among them and especially among their cattle, which when God is brought in by them in pieces for sale as if killed in the usual manner, and which they barter to our people in every direction so that (may God better it!) great sickness has also been caused among us, which may even grow worse, we therefore once more warn both Company’s servants and freemen by the promulgation of this Edict, in no way to barter any slaughtered or unstained cattle, directly or indirectly and under no pretext whatsoever, on pain of the punishments decreed ere this. Thus done in the Fort, &c., the 24th November, 1661. (Signed) JoHan van Breeseck. 515 een ijegelick soo wel Comp’ dienaren als vrijelwjden te waer- schouwen, ende bij desen oock te verbieden, dat niemant voortaen aen geenige slaven off slaven off slaven traen sullen Aen de slaven geen laten in handen comen ofte verooopen voor wat a. resuneer, Het mochte wesen, maer deselve soo veel doen- dat 4 eeten van de- lijok Uijt de hant te houden, ende alle gelegent- or de dood vaus- heijdt maken te benemen, om die uijt haere huijsen achterom off met andere middelen te cunnen haelen, also sulcx tot welvaert, ende dienst van ’t gemeen verstaen ende bevonden wort te behooren. Aldus gedaen int Fort de Goede Hoope adij 28° 8 A 1661. Ende was geteijokent, JAN VAN RIEBEECK. Waerschouwinge. Als jegenwoordigh dese lants inwoonders, Saldanh” Caepmans &c. haer woningen en vee dicht omtrent, jae sommige al binnen ousterste lantweer onthouden, ende dat onder deselve als ock principal: onder haer bestiael groote sieckte is, ’t welke daervan gestorven sinde sieckte sieckte sieckte sieckte sieckte, aen stucken te coop aen brengen, endende als oft het geslacht was, overal aen d’ ons (Godt betert), mede groote sieckte sieckte sieckte sieckte, deselve noah meerder soude cunnen doen toenemen, so ist dat wij een ijegel: soowel Comp' dienaren als vrijel™ bij desen noch-muels waerschouwen, ende belasten gel: deselve bij promulgatie, endende affictie deser doen mits desen, dat hun niemant wie het ook soude mogen zijn hem in ’t alderminste en sal bemoeij en eenich gealach. geslacht offte ongeslacht vee te ruijlen diregelach vee van de tel noch indirectel onder wat pretext het ook ottentoos te han- mochte wesen, op pene voor dato daerop delen. gestelt. Aldus g Este de Gede Hoope, den 24° Novembre: A’ 1661. Ende Whereas in consequence of the dry season, the grass is getting very dry and may easily take fire, which may cause a loss, of which there have already been examples, and as the flames may easily reach the ripe corn (now being mown) as well as the hedges in the Company's gardens, and as some act very thoughtlessly in this matter to the no small danger of crops and hedges, all, both servants of the Company and freemen are warned and expressly forbidden to set fire on any spot to the dry grass, rushes and cripple bushes, or to shoot there, that no corn, hedges or houses in the country or here at the Fort or anywhere else may be consumed, on pain of 20 reals and compensation for the loss, or even severer correction as the case may require. Every one shall also expressly beware of stopping the water-courses in this Table Valley, or leading the water away to their land, no matter in what manner or with what pretence such may be done, on pain of 6 reals for each offense, as the mill and other affairs are impeded in consequence. Thus done in the Fort, &c., the 16th December, 1661. (Signed) JoHan van RIEBEECE. The Commander and Council, &c. Whereas it has been observed with regret that many do not hesitate, notwithstanding previous ordinances and warnings, to abandon themselves, even on Sundays, to drunkenness and debauchery and thus desecrate so wickedly the day of the Lord; it has been deemed necessary in order to prevent this, and improve matters, once more to publish the following in the form of a placaat, viz.:—. That the tappers or innkeepers shall not at night, after the watch has been set, dispense any drink to anyone, on pain of 2 Waerschouwinge. Also, 't gras vermits 't droog saijsoen seer droogh wordende, door eenigh vuur licht in den brant can oomen te geraecken dat dan tot groote schade gelijck voor desen daervan al exempelen gebleecken en ondervonden zijn lichtelijck in 't rijpe coorn (jegen- woordigh beginnende gemaijt te worden) ende de heggen van Comp" thuijnen vlicht ende gemerckt eenige al wat lichtveerdich daermede te werck gaen tot geen cleijn pericul van 't verhaelde, soo wort een ijder bij desen soo wel Comp" dienaren als vrijeluijden gewaerschouwt ende wel exp ijek verboden op genige plaetsen het drooghe gras, bies, offte areupel bossen in Ta de drooghe tijt brant te steecken offte te schieten opdat daerdoor goen grasin debrand oen coorn, heggen offte hujsen op 't lant ende hier aen 't fort off ergens anders comen aff te branden, op pene van 20 realen ende vergoedinge der schade offte met swaerder correctie n Ae exigentie van saecken. Gelijck sich ook elck wel expres sal hebben te wachten de water spruijten in dese Tafel valeij te stutten, over off Geene wate:spraijten op ’t lant te verleijden, in wat maniere ende statten off op" tant onder welcken schijn sulex oock mochte wesen, te verleijden. op 6 r° boete ’t eloken reijse te verbeuren, soo wel vrijel® als Comp" dienaren, alsoo de meulen ende ander saeaken daerdoor verhindert worden. Aldus gedaen int Fort de Goede Hoope den 16° X**" A° 1661e Was gotijckent JAN VAN BRIEBEECK. Den Commandeur ende Raedt, &o. Also, tot leetwesen vernomen wort dat haer vele niet ontsien niet jegenstaende voor dese gedanke interdictien en waerschouwinge selfs op Zondagen soowel als andere hoge tijden schandel: te verloopen met dronoken drincken ende deboucheren, mitag den dag des Heeren daer door seer Gudtloselijck Vernieuwt den 25 te ontheijligen &o. soo is tot voorcominge van Joni) 1666. ie Jari 1 sulox ende wes meer tot verbeteringe mochte 1670. dienen en vereijschen nodich geacht dit navol- gende bij forme van placcate op nieuw weder openbaer te laeten pronunchieeren ende affigeren namentl". Dat de tappers offte herbergiers des nachts nae besette wacht geen gelagen sullen setten, nochte ijmant tappen offte schencken. Reals for the first, 4 for the second, and 10 for the third offence, for every person as may be discovered during one watch in their establishments; nor shall they be allowed to tap or dispense any liquor, much less tolerate any persons at their houses, under whatsoever pretext it may be, on Sundays, Holy or Sermon days, before or during the Service, on pain of forfeiting 6 reals of 8 in the case of the host in whose house anyone may be found, and real in the case of every one discovered drinking in it. And whoever shall be found having tapped to a soldier or arquebusier of the garrison after sunset, or harboured any, without consent of their officers shall not only forfeit for the first time 10, for the second 20, and for the third offense 50 reals of 8, but moreover be prohibited from carrying on a tap business for 12 months; and whoever shall tap during the working hours of the day, when every one is to attend to his duties, shall pay half a fine; but a Company’s servant being found during the night, after the watch has been placed, in any tavern or away from his watch without consent of his officer or of the authorities, shall forfeit 6 reals of 8 and receive 50 lashes, or be even more severely punished as the case may require. And in order to prevent all deplorable accidents which result from drink, the tappers shall be bound to demand the knives of all who enter their premises to drink, on pain of 3 reals for the first offense, and half a month’s suspension of their business for the second. And should anyone be wounded on their premises they shall at once, or at least within an hour notify it to the Officer (Fiscal) on pain of a fine of 40 reals of 8 every time that they neglect to do so. But should a murder occur at their house, they shall be bound, should it be practicable, to apprehend the murderer and keep him in detention in order to be delivered into the hands of justice to be punished; and should they be unable to do so, they shall notify the crime by shouting and spreading the alarm and notifying the same to the Officer within the time above mentioned, on pain of a fine of 200 reals of eight. And as there are still found persons, who do not hesitate, contrary to all the ordinances issued before this date, to swindle the ordinary individual here out of his goods, advanced to him on account for clothing and necessary changes and pay him only half their value and often much less, as was only seen the other day. op 2 R° voor de 2° mael ende Nabesettewachtgeen 10 R" van 8" voor de 3"reijse voor soo menigen ain to tappen. oon als ’t haren huijge in eene wacht daerop bevonden wort, nachte en sullen oook niet mogen tappen offte gelagen setten veel min eenige luijden ’t haren huijse gedogen, in wat schijn off pretext het mochte wesen, op Zion-, vier-, offte sermoendagen voor off der het sertmoen op ver- beurte van 6R° van 8 voor den waert in wiens Niet te ta voor huijs ijmant wort bevonden, en een gelijcke of onder aS" prot reael bij ijder persoon aldaer in gelage sittende te verbeuren, ende die bevonden wort een sol- daet off boss’ alhier in guarnisoen leggende, nae sonnen onder- Aen  sal niet alleen derganok te mogen verbeuren voor de 2° 20, tappen. ende voor de 3° reijse 50 R° van 8" maer daer- enboven in den tijt van 12 maenden geen tap ofte gastneringe mogen doen ende ijmant staende den tijt bij dage dat elok sijn dienst moet waernemen, tappende, sal halve boete gijn, maer een Comp’ dienaer des nachts nae besette wacht, buijten consent van gijn officier ofte overich’ in een herberge offte van sijn bescheijden wachtplaetse bevonden worden, sal 6R° van 8" verbeuren met 50 slagen gelaerst, offte wel swaerder naer gelegent der personen en saecken georrigeert worden. Soo sullen de tappers ock gehouden sijn tot voorcominge van D'herberri'e droevige onheijlen die door den dranck @’acncomande gasten plegen en comen te geschieden de gasten die tot voorkominge van ‘t haren huijse oomen drincken haere messen alle onkeijlen demes- affto voor de erste ende men NT VORTSRBE: 3m‘ Interdictie van de tapneringe, voor de 2° reijse ende ijmant ’t haren huijse gequest wordende op staende voet offte ten minsten binnen een wijr tijts ’t selve den officier bekent maken op verbeurte van 40 R" van 8” soo menich mael hierinne ijmant versuijmigh sal bevonden worden, maer cen dootslagh in haer huijs geschiedende gijn gehouden, soo ’t doen- lijak sij den dootslager in apparentie te nemen ende vasthouden om in handen van de Justitie te cunnen gelevert en gestrafft te worden, offte altoos sulox onmachtigh sijnde ’t selve met roepen ende gerucht maecken betuijgen ende den officier insgelijex binnen bovengenoemde tijt daervan kennisse en Centschap te doen hebben op verbeurte van 200 R* van achten. Ende dewijle datter noch al luijden gevonden; worden die haer niet en schroomen tegen alle voor dato godaene vermaningen en goeder:. verboden gans leelij en gemenen man vordreakt aant guar: alhier haer goet (op reeck® crijgende tot nisoens volokhaerniet gledinge ende nodige verschoninge) voor halff off to troggelen &o*, gelt, jae oock veel minder aff te troggelen ende § 20 which is not only vile usury, but also tends to the complete ruin of the lower classes, which are always kept so naked and destitute, that they will never be able to get so far as to have or retain a cover to their backs—it is once more, in order to prevent this evil, expressly forbidden, that henceforth any one shall dare to commit such acts of spoliation, or buy anything (of the nature above mentioned) from the ordinary individual (gemeen man) whether at full or half price, and especially not accept them as payment for debt incurred for strong drink, as it is understood that the innkeepers have, independent of that, profit enough. Therefore, whoever shall be found having acted contrary to this, shall forfeit the goods thus brought, and moreover be condemned to a fine of 10 reals of 8 for every offence. Hence they are also to remember the warning that no debt of the Company’s servants higher than six stivers, and in the case of strong drink or any trucking (quanselary) shall be taken into consideration, as this is deemed the best course to prevent dissipation, as well as in the interests of the public. Thus done in the Fort the Good Hope, this the 15th day of December, 1661. By order of the Commander, &c. (Signed) Henry Lacv, Secretary. 521 Coopen gelijck sulox noch onderdaeghs gebleecken is, en ’t welck niet alleene een vuijle woecker- zij, maar oock is streckende om den gemene volcke gansch ende gaer uijt te suij pen en altijts soo naeckt ende bloot te houden dat deselve nimmer meer voor de coude-een cleet aen’t lijff souden crijgen offte behouden, soo wort mede en opnieuws nochmael tot voortominge van dien bij desen wel expresselijck g’interdiceert ende verboden, dat sich niemant voortaen en vervordere meer soodanighe uijtsuijperije te plegen nookte ijetwes (van natuijre hier vooren aengeroert) den gemeenen man aff te copen, ’t zij voor heel off halff gelt en insonderheijt oock niet altoos over schult van stercken dranck aen te nemen, alsoo verstaen wort de herbergiers buijten den proffijt genoegh sijn hebbende. | Soo wie dan ter contrarie bevonden wort sal niet alleen ver- beuren ’t gecochte goet maer daer en boven oock vervallen in een © amende van 10R™ van 8™ goo dickmaels bevonden wort hier Telegens gepére tte zijn, waeromme bij deen hun ock gewaerschout sullen moeten houden dat geen schult van Comp’ dienaers hoger als 6 stuijvers, doch van stercken dranck offte eenige quaneelarij geensints in consideratie genomen sal worden, also sulcx tot preventie en voortoominge van de boucke ende ten besten van 't gemeen ten hooghsten dienstigh bevonden wort te behoren. Aldus gedaen int Fort de Goede Hoope adij 18 Xber 1661. Item 10 Julij 1657. Der ordonnantie van den Commandeur, &o, Was geteijakent, Henri Lacvs, Secretaris. 1661. 18en Dec. Dn 5 yD NOV 121918 7. 