Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
"Voor mij gelöst niet, dat het bij 56 en 80 millioen ophoudt maar tot mijn betoog heb ik niet meer noodig, " Welnu, wat zullen die Staten-General, die het onge- schonden bestaan en de onschendbare voortduring der grond- wet vasthouden, doen? "Toestemmen in leening op leening voor niet ingestemde schulden? fat is wegwerpen; dat is, eenen vrijpas geven, om voor het vervolg hetzelfde te doen; dat is, de beoordeeling der begrootingen tot een spel maken, de medewerking der natie tot het instemmen der uitgaven en lasten vernietigen 5 dat is, behoudens eens ieders gemoedelijke beschouwing, naar mijn inziea, hunnen eed breken — Dat alles is heden waar en zal het morgen niet minder zijn: "Weigeren, om de schuld van 56 millioenen nu gevraagd, en der 80 millioenen nog te vragen, te erkennen? Dat is bane kroet spelen en het krediet van den staat. dooden." Dit is de bedeutend der Staten Generaal niet, zij willen, door eene tijdelijke weigering van fondsen, den koning eene grondwet afdwingen in hunnen zin, dat is, in den zin van het bestaande monopolie van verkrijgen dan eene grondwet, even gehaat bij den koning als bij het volk; — eene grondwet, welke ‘slands regering in de kamers zoude overbrengen; Blijkbaar is het, dat de Staten Generaal thans de verantwoordelijkheid der ministers willen; maar niet de ontbinding der kamer, niet de onmiddellijke verkiezing Het een is intusschen ondenkbaar zonder het ander; die de verantwoordelijkheid wil, die moet de ontbinding der kamer willen; en die de outbinding der kamer verlangt, wil een bes reep op het volk Dat alles is middagklaar, want ook de kamer kan dwa- len, kan vis d-vis de ministers in het ongelijk zijn en tevens tegen den wil van de kroon en tegen den wil der natie handelen. De kamer moet niet veroordeelen zonder hooger beroep op het volk, en dat beroep is © Nietig, wanneer het gleichts ter be-oordeeling komt van vijf honderd kiezers. En toch, de Staten General mogen hunnen oorsprong niet verzaken noch zich zelven yerloochenen; zij doen het dan ook niet, en, zoo zij het deden, de staten der provincién zouden’ eich zorgen, dat de dubbele kamer er haar zegel niet aamy: echtte. Ja, al ware het mogelijk, dat de 55 en de 500 zich zelKé verzekaakten en, met den sleutel der schatkist in de hand, antwoordelijkheid en onmiddellijke verkrygen, dan zoude het nog een blijvend onheil zijn, dat iieuwe instellingen niet van den troon waren afgedaald. De slotsom van dit alles is, dat de Staten-General gehte brengen zij kunnen geene grondwet maken, welke niet gé jijkelijk aan den koning en aan het volk zal mishagen. En wat nog bedroevender fig dan dit alles, — de kroor zal ook niet geheel ongeschonden wit het strijdperletreden, waarin eene valsche stelling haar wikkelt. Ook de kroon had, in het nog vastgehouden stelsel, voor ongeschonden behoud der grondwet moeten waken; ‘bij het doordrijvyen. van Jeeningen, of krediet-wetten,-of welke naam men ep ook aan wil geven, voor in dat stelsel onwetti gemaakte schulden, wordt die onwettigheid niet Weggenomen, maar blijft de kroon belast met den blaam van ongrondwettig te hebben gehandeld; bij het afytemmen van leeningen tot dekking wordt die handeling nog door een volslagen bankroet verbitterd. Ziedaar de uitkomsten der stelling: de grondwet is niet Heit 3 Onte snstellingen tyn door geene overmagt vernie- M. Ine bestrijändige, noenige de tegenovergestelde leer een gevolgen, aantastende de heiligheid der constitutién. "Ehier schijnen de rollen te verwisselen. Ih heb weinig acht geslagen op de benamingen, welke men mij heeft gezeichnen, maar ik weet toch wel, Sat men mij, op zijn minst, als een overdreven liberal will beschouwd hebben: wel nu, die lilerqal vreest, dat door de valsche stelling, welke men aanneemt, de kroon worde gecompromitteerd, en hy vreest niet om aan het regerend ‘huis het voorregt toe te kennen eene meuwe grondwet aan het volk voor te stellen. “ys Mild zal dit ontwerp van wet zijn, indien het aan de be- oordeeling van afgevaardigden des volks moet worden onder worpen, omdat het anders de liefde des volks jegens het rege- rend huis zoude vervreemden, de wonden niet zoude bedek- ken, welke onder en door onze bedroevende instellingen zijn tdege brags » en eindelijk door de afgevaardigden der stemgereg- tigden zoude worden verworpen. ' ‘ _ ,.» Stevig zal. die nieuwe grondwet zijn, omdat zij, van den troon afkomstig , door de vrije toestemming des volks zal zijn bevestigd. ay ,” En wat nu de heiligheid der constitutign betreft, die zal bij het instorten van een geheel rijk beter worden bevestigd door een beroep van den vorst op het volk, dan bij het volgen vant eene wet, welke, naar aller erkentenis, niet voor het ge- val, waarin wij verkeeren, is geschreven. _» Van de werking der Staten Generaal en de botsing of de overeenstemming tusschen hen en de kroon verwachte men niets dan eene beurtelingsche doch altijd toenemende vermindering van het aanzien van beide , *» Wat thans gebeurt leert het reeds; wat verder gebeuren moet, zal het nader bevestigen. — Noch de kroon, noch de vijf en vijftig kunnen zich thans met eer uit de omstandighe- den redden. Beiden konden het, door te erkennen: uit de panbernes van het rijk der Neder/anden is een nieuw rijk ge- oren, hetwelk de lasten der omstandigheden moet dragen, waaruit het is ontstaan en door een geheel nieuw verbond tusschen volk en vorst moet worden bevestigd. “» Kn een eervol einde eischt het waar belang van en koning. "Iben van deze waarheden zoo doordrongen, dat ik het een’ heiligen pligt acht, dezelve openbaar te maken, en aan alle vrienden van orde en vrijheid in ernstige overwegte te geven. — Het oogenblik is gewigtig, een stap verder op het dwaalspoor kan ten verderve leiden."? 8 Gravenkage, 22 December 1839 DIRK DONKER CURTIUS. vaderland WIJZIGING DER GRONDWET. Met stomme verbazing, heben alle vrijheidlievende Nederlanders op den eers/en dag van het jaar 1840, in de dagbladen, de wif wets-ontwerpen en de ko- ninklijke boodsehap, betrekkelijk de zoogenaamde wy- siging der grondwet, gelezen, Wat is die quasic- wijziging anders, dan eene spotternij, met het Neder- landsche ‘volk? Neen! dat is geene wijziging: het is eene vernieuwing van de onde, facto yervallene grond- ~wet+ beperkt tot: de overgeblevene provincien van het oude  aanemen van die ‘ontwerpen; wij ontkennen de’ beyoegdheid der. tegenwoordige Provinciale Staten en andere collegien, om een dubbeld getal van Jeden voor de tweede kamer te benoes men, tot het maken van zoogenaamde. wijzigingen of veranderingen in de vervallen grondwet, tegen wells wederinvoering, wij op de plegtigste wize PROTESTEREN, -- Voor het tegenwoordige, willen wij slechts een enkel, woord zeggen, betrekkelijk eene ginsnede in de Koninklijke Boodschap voorkomende, Er wordt gezegd : % Altijd genegen om volgens milde beginselen het » geluk te bevorderen van, het goede volk, door de » beschikking der goddelijke Voorzienigheid aan Onze » zorgen toebetroawd, hebben wij in efnstige over- » weging genomen, of ook nog andere wyzigingen » door ons zouden kunnen worden voorgesteld: MAAR » ACHT GEVENDE OP DE NIET ZEER GELUKKIGE » GEVOLGEN DIE 1N DE LAATSTE JAREN’ EENIGE » STAAT KUNDIGE PROEVEN VAN DIEN AARD BIS ANDEREN GEHARD HEBBEN; op de gescheid der Nederlandsche Natie, tot. behauver instellin gegen de verschillende meeningen, die welligt omtrent verdere wyzigingen souden kunnen ont-ständen de daaraan dikwyls verbonden gevolgen; EN OP DE ONDERVINDING, VOQRAL IN DE LAATSTE JAREN, DAT YOLGENS DE BESTAANDE GRONDWET, DE ALGEMEENE BELANGEN VAN NE- DERLAND GENOEGZAAM VERZEKERD ZIJN, hebben Wy gemeend, onze voorstellen aan U Ed, Mögenden tot hetgeen, door de verandering van za- ken, volstrekt noodzakelyk geworden was, te moeten bepalen,” bes ig ae Het laat zich inderdaad niet begrijpen, dat Ministerie een dusdanig stuk heeft kunnen en durstellen... Is dan de geheele natie, is gehe er geen getuige van geweest, dat onze wet, zonder waarborgen voor de regte; des volks, de oorzack is’ geweest, van den. Belis opstand en van de slooping van een der schoonste ingrijken der aarde? — Heeft dan “niet de v ting.dier grondwet, met. hare ni¢t yerantw. gahelmobco los sofas eee : é ee - ¢ —- 19 — ministers, quasie — rolksvertegenwoordiging, enz, enz, het noodlottig volhardings-stelsel beganstigd en den schuldenlast van Wederland, met eenige honderden mil lioenen vermeerderd? Is niet de geheele wereld hier- yan getuige. En men durft den honing beroep laten doen op de ondervinding, vooral in de laatstejaren, dat volgens de bestaande grondwet, de algemeene be- langen van Nederland genoegzaam versekerd syn, Is dan ons Ministerie geheel verblind? Kent het dan den geest der natie zoo weinig? of wil het dien trotse- TEN. cease? : 1 En wat de staatkundige proeven betreft, die elders niet seer gelukkige gevolgen mogten hebben gehad, — willen wij hier alleen aanmerken, dat zij ten minste - nergens, z00 als onze. gewezene grondwet, eene revolutie hebben geprovoceerd; terwijl wij ons yoorbehou- den, om in een opzettelijk betoog te toonen, dat die niet seer gelukkige gevolgen, ten minste niet kunnen worden. toegese Hreyen aan. tre O Zie ons blad van 28 September 1830, blz, 320 en very. een. under oogpunt beschouwt, moeten zij ieder Catholijk hart, van vreugde doen oppringen, omdat, zij onfeilbaar de oogen van allen zullen openen, voor) die groote waarheid, die gij met zoo vecl welsprekend-heid en kracht ia uw voortreffelik blad verdedigt, dat er geene hoop of heil voor de yolken is, dan in, de eenige Catholijke Religie. Ja, mijn heer, zoo Jang als zij, die zich Christenen noemen, gelooven zullen, dat zij het welzijn der koningrijken, en volken. kuo-nen, waarborgen door den partijgeest, door politicke theorten, door menschelijke middelen, door alles wat niet het goddelijk zaad der Kerk van. Jesus Caristus is; aan welke wij alles verschuldigd zijn, water goeds in onze beschaving of in onze instellingen is, zullen. zij planten veel, het is waar, maar zij oogsten niet dan bittere vruchten in. Maar, © onuilsprekelijke goedheid van God! Hij wil on genezen, zelfs door Onze feilen! Die bittere; vruchten doen ons nog eenmaal naar het gezonde voedsel verlangen, ’t welk onze goddelijke Moeder de Catholike Kerk, ons in gelukkiger dagen schonk. En dit is het, wat tegenwoordig vele gemoederen in ons land treft, In mijoen jongsten brief het ik u gezegd, dat dit. verlangen zich op eene wonderbare wijze-in de lage Klassen der Engelschen verspreidde, Alles. werkt daartoe mede, Derzelver toestand is inderdaad, zeer ellendig, maar die toestand is het gevolg van het verlaten der Catholike Kerk; en die waarheid wordt se der uitgave van de Geschiedenis der Hervorming daor den beroemden Coppetr, niet meer betwist ten minste niet onder het volk, Consett, hoewel radi-caal en protestant, tot aan zijnen dood toe, toonde met eene bewonderenswaardige kracht, dat al de_rampen van England, van het protestantismus komen, Dat bock is op eene waarlijk verbazende wijze verspreid geworden, en er is zeer veel goeds uit voortge vioeid, — Van da ar, grootendeels die overtuiging, die tegenwoordig bij het geringe volk 200 algemeen is, dat men tot het Catholicismus moet terugkeeren, als men Lngeland gelukkig zien wil. Intusschen, hoewel dit zeer waar zij en onfeilbaar eenmaal gebeuren moet is het de zaak niet van ons Catholijken, om in de tegenwoordige omstandigheden, de teruggave onzer oude en wettige bezittingen te vore deren; wij hebben. meermalen zooals gij weet, geheel het tegendeel verklaard: doch, hoe wel dit niet het Yoorwerp onzer wenschen is, en alles in de hand van God latende, kunnen mij nict nalaten te zien, dat de tijd nadert waarin eene veel grootere en edeler legiti- Facil dans sentecrlet.-tpitiantets dezer wereld, ja e zesepralen; eene legitimiteit, welke de vorsten dik- _ werf miskend en yerraden hebben, de legitimiteit van Jzsus Curistus en van zijne onvergankelijke Kerk. Ja, mijn heer, die zegepraal nadert, de dag van verlossing der kinderen Gods bégint aan te breken, onze vijanden zien het en van schrik getroffen, sidderende voor hunne misdrijven, hebben zij_besloten, eenen doodehijken strijd te wagen, Gij ziet uit onze Londensche Dagbladen, dat de tory -partij, besloten heeft, de eenwige roem is, van ons parlement van 1829. De Morning-Chronicle van heden, verklaard het met stellige woorden, Gi zult dus in den loop van het aanstaande jaar iets verba- zends, iets verschrikkelijks voor de vijanden van God, zien gebeuren. Meent gij, dat de dappere Tersche na- tie, bedaardelijk hare at en die harer Kerk, der. Catholijke Kerk van God en die van twee millioen Engelsche Catholijken, de eenige getrouwe onderdanen onzer geliefde koningin, door de woe- dende ketters zullen zien vertrappen? Nooit! om onze regten te verwerven, gelijk de primaat van Jer/and zoowel gezegd heeft, van ons groote opperhoofd 0’ Con- NELL sprekende (1), hebben wij niet eenen enkelen (1) Zie ons vorig nummer blz. 7. Zu ningryk geheel en al vergeten heben, Ein königliches Geheelen van Druppel bloeds vergoten: maar, zu onze yijanden zich vieijen, dat zij ongestraft die heilige regten kunnen schenden, die wij thans bezitten, dan bedriegen zij zich! Zij, die. Ossen vermetel dreigen, onze wetten en de regten onzer Kerk te schenden, heben eveneens besloten, onze gee liefde koning in af te zelten en den tyran van Ha-~~over te proclameeren, Hare Majesteit weet het wel, ook kunnen wy op haar rekenen: zij zal ons niet verlaten, De helft van het Engelsche Jeger. is Catho-en O’Connelt heeft vijfmaal honderd vidend man daarenboven, in geval van nood, beloofd. De gebeurtenissen zijn in de hand van God; wij, arme stervelingen, kennen zijne raadsbesluiten niet; maar ik sid der niet bij het denkbeeld van dien grooten worstelstrijd, die blijkbaar hier in Engeland begunnen moet tusschen de vijanden van God, en de verdedigers zijner Kerk en die, gij zijt het zien, eveneens in Duitschland, in Polen, overal, zal plaatshebben! Ik wil intusschen de stem van uw voortreffelijk blad leenen, om onze Fransche broeders te verzoeken, den strijd, dien wi hier volhouden te aanschouwen, Gij zijt het, edele Franschen., die het roemrijk voorbeeld he Bekennt, om voor ons vaderland te bidden, misschien zal het niet alleen door het gebed zijn, dat gij ons ault moe- ten helpen: misschien zal de dag komen, waarop eenige uwer edelmoedige kinderen de gezworen verde- digers van alles, wat edel en goed is, zich hier aan onze zijde zullen vinden, om de zaak van God en de vijanden der Kerk in Engeland en Jerland zult aanschouwen, ' Ik kan dezen brief niet eindigen, zonder u vit den grond van mijn hart te bedanken, voor de edele en welsprekende wijze, waarop gij onlangs onzen grooten bevrijder O'Connett, tegen de aanvallen van lAmé de la Religion hebt verdedigd (1). Dat het gemelde blad, tot de legitimistische partij behoort, weten wip wel, maar wij wisten niet, dat het in de yurigheid zijner politicke wenschen, de pligten, die zijnen naam opleggen, uit het oog verloren had, Wij zien dan thans, dat niet alleen de legitimisten van Frankrgk, get cen schappelijke zaak maken,, met de vervolgers der Ke ‘ik van God, overal waar zij die aantreffen, zich verbeelende daardoor hunne eigene oogmerken te zullen bereiken, maar wij zijn ook volledig overtuigd, d de groote bestemming van het aleoieene ko-da, mia heer, alle Catholijken der wereld, wenden hunne ogen gen naar Frankryjk,-maar God verhoede, dat wij 0 trouwen op uwe Jegitimisten zouden steller Aanyaart enz, ‘ — | _ AMBROISE Lis [PPS ih. Nummer 3. 18 JANUARIZ 1840. Se e ys f : C ATHOLIJKE ete or STEMMEN. OVER é “GODSDIENST=, STAATS, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. HEWLING BSE “iho sl iO8i ite? Fenny ahi; ¥ 1 ie -o”7 ff | Bae | =e - i BAPE WH oye ee ve » ob Als JESUS dit resaga had; hebbende Heilige Vader bewaar hen, die Gi my gegeven hebt, in uwen naam; opdat 27 een syn — En ik. bid niet. alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun cowed de oogen felt Hemel ppsehettn, seide Hy: ee nie noord, in my Belooven sullen: opdat 24 allen ¢en sin, gelyk Gj, Vader, in my enik in U: _o-s'dat| x 00k in ons mogen ¢én 29 » opdat de. wereld geloove, dat Gy my gezonden hebt. En _tk heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy may gegeven hebt: opdat 24 rouden één zijn, gelyk Ik in hen en Gy in my, opdat sy catkenaniet één zijn: en dat de wereld, _ Joann. XVII. ) wy, ook één ryn . -s99G8 -WO\2 10% mom ith no Yost eho |stePlts dat Bt my, BREA hebt. no ~ Op dit. blad 't wélk alle Matendapen’ met een: ‘Nunimer wordt Bee ken: eechaibsnoeenae aan valle Hostkausiees, yen ma de- voornaamste Boekverkoopers in het Rik. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 ‘het | Jaars het’ halfijaar of kwartaal, naar, evenredigheid; wullende de betaling bij kwartalen moeten, geschieden. Enten ‘Kuhtien! Worden opgegeben: aan het Bosthaptogr teiGrave 3 geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie, : ingmanarenstresstalies van 15 Centen den eRaeshesnipninte ve! fwerpen. hee ti « & at : ab r de Redactie tvorden aungenomen, — Aankondi men abonneren. aan; cer papabigldig hei te 4 Lie +), Jom trotters <M@acle of br: vy By Mh AAN DEN eae DEN: (BRIEF: IN DEN: Manis VRIIMOEDICE. abet 4d ald -mset bj a L of “Om [lv Saevia Baten to idA ‘98no\ d ve 1197 fy réle + fe. qo, Sit sod 4a Lael - ersthoon “mij mijn thoes. tvadat ik: bisgti inbt nite , dat uw’ zbo"lang verwachte’ brief mij zeer heeft e fear” teld § want dit “maalhad ik iets heel Y treffelijks verwachty »Gij hebt eene’zeer zonderlin- ms " ‘van wederleggen, door namelijk zaken te be- ) die door niemand ontkend zijn geworden, Ik ézén 5” dat de ‘vaderlandsche geschiedenis op ) er A rtjdig, ondoelmatig en voor de Canolijke: poolertte behandelt wordt, In het al-yemeen ars ae ezegd — ‘doopt die *partijdigheid og in a behendellog van’ den Spaanschen op. 4: k~had verder beweerd, dat in de ge-isse ofize’ scholen in “gebruik’’ het Pro-wordende en de Catholijken’ ole 2?) Nu was uwe taak, “-wederleggen, en ‘te ‘dien. einde had igiy) moeten: bewijzen 1.) ‘of dat 'déze eenzijdige voorstelling der. aadzaken’ 4 padenteet is of °2.).dat, op geschied‘: j, ‘kan bewezen en, dat de op- Lier te'linde ‘sich aan’ geene wreedheden. 2} isin vomoK) cox ) te ‘id de ip 25D The rh |. aan geene’ nretndadert hebben schaldig rnebie _ sollah _ de’ Protestanten nooit ‘de.' Catholijkens hebben » ver= voled, of 3.) eindelijk; dat»in-de aangehaalde: werkjes \ duarvin' wel degelijk« melding gemaakt’ wordt, Dan _ waart’ gij roiterlyk op het slagveld verschenen, dan - awakheid, den ook wreed zijn geweest 2? Waartoe den: geachten, hadden wij ons’ kunnen meten: gij wildet echter. lie- ver met wwe “eigene /schim vechten. Nu, dit is. ook minder gevaarlij, doch verraadt ook het gevoel van: Waartoe toch bewezen, dat de Spanjaar- hoogleeraar Scurant aangehaald 2) Waar had. ik die. Wiredheid on deckhand? Was '2ij zelfs door mij niet aan geduid, toen ik» om het verzwijgen van de wandaden ~. der. andere: partij, de behandeling partydig noemde? Gij vraagt 'aan owen vriend,, of die: partijdigheig deerait: blijke, dat men den Spanjaarden wreed en Asa bloeddgt meineedige, de Spanjaarden wreed en Asa bloeddgt stig genoemd heeft eny'ten gevalle van uwen vriet 2S zal ik u daarop antwoorden: neen, maar daaruit, det la eee de wreedheid der 'anderen verzwijgt, die volgen’, geschiedenis even wreed te werk gingen; dat men Ay 1d ondédgden van Patuirs merkelijk vergroot en Wit- Lem den 1, tot in den Hemel. verhelt y. eeu man, Ae als staatktndig +) groot. mag geweest zijn, doch die trouweloos. aan zijnen vorst, als. yeinsaard en ee — 22 — o tige even goed zijne gebreken had, als Pattips; ter- wijl eene onpartijdige geschiedenis zijnen luitenant So- Nor stellig met — 22 — o tige even goed zijne gebreken had, als Pattips; ter- wijl eene onpartijdige geschiedenis zijnen luitenant So- Nor stellig met — 22 — o tige even goed zijne gebreken had, als Pattips; ter- wijl eene onpartijdige geschiedenis zijnen luitenant So- Nor stellig met — 22 — o tige even goed zijne gebreken had, als Pattips; ter- wijl eene onpartijdige geschiedenis zijnen luitenant So- Nor stellig met — 22 — o tige even goed zijne gebreken had, als Pattips; ter- wijl eene onpartijdige geschiedenis zij ALBA, op eene lijn zou plaatsen, Ver- taadt het geene partijdigheid, dat men in de kleine werkjes steeds den mond vol heeft van de vervolgin- gen det Protestanten door Catholijken, en volstrekt geen gewag gemaakt vindt van de vervolgingen, wel- ke de Catholijken hier te lande, ten spijt van bezwo-!! den tractaten, hebben verduurd? Of heeft UEd, de verdraagzame placaatboeken, die schonem monumenten van “het liberale “Protestantismus reeds vergeten? —~ } Hens nadert gij de status questionis, door namelijk het gemis dier gebeurtenissen aan het kleine bestek der boekjes, of wel aan het gemis eener gepaste aan- leiding. toe.te ‘schirijven, Doch ik heb geene volledig- heid vereischt — onpartjdigheid slechts: ‘een onpar- tijdige schrijver kan ‘daar wel plaats voor vinden en de aanleiding behoefde hij mede niet ver te zoeken, Zoo | kon hij b, ¥, in den kerkenroof en de beeldstormerij van de Wandalen diet tijden’ eene reden vinden, om welke ” Paitips bill7k verstoord, gestrenge Maintagelen ‘nam,’ Ent. Onder aan blé, 115 lees ik de volgende noot der redactie: Puntire seen, billyk verstoorde, vorst en- dat in den. mond van een’ Nederlander! hoe jam- mer, dat de. schrijver niet een tijdgenoot van dien ° || billijk verstoorden, vorst ik geweest is | ‘De post vane | ° te wederstaan —. "ee 2" "Tt GOoOIigsu W Al" "oy Onze eerbied voor, onte wvadéren’ stijgt. nog, veel.. - hai'| gij dan niet lerkennen, dat.in de tegem) fu standigheden, deze taal den Cat! cen ee eeiin diow 9) lost novo ejaabaidewer «f beeld en. van heldenmoed, vadersla dsliefde, leugd Pad ie. antl eenid af da neachi deni van’ Noord deoad leads eén leesbiek voor°de jeu; jederlandsche Beretateness sino e Fil "door. W. rwijzer der jeugd te Hurwenen 1 de drt Serie tier bi Hone Nahai we Boon. 1, p20 en vy | “nog 200 magtig, Wanneer »gij soms_ inde. gelegenheid. - —3 | zonder de deugden: en hoedanigheden.yan dien stam” | voorgeslacht! Laat de Godsdienst. ons dier | “nederlandschen bodem aanrandt!"?.—- | fy ape. Ten! Aan’ wie dit: blad in, handen mout vallen? "Rana! Hooger, wanneer wij in hen, behalve deugd, ook Gods- dienst en godsvrucht opmerken, Hen bezielden niet al- leen zucht naar deugd en achting en liefde voor al, wat edel en loffelijk is, (daarvan maakten zij niet al- leen, over het algemeen hun werk) maar hen bezielde ock een Christelijke zin; ij waren godsdienstig, en hadden den grootsten eerbied voor ware godsvrucht, De 80 jarige oorlog werd juist gevoerd, omdat de laatste graven (Karet en Purtips namelijk) de gods- dienstige Nederlanders onder gewetensdwang wilden houden, en dus geene vrijheid van Godsdienst wilden verleenen, De stem des gewetens dwong onze vaderen in dit punt niet toetegeven, maar God meer te ont- zien dan de menschen, en Hem te dienen naar hunone -overtuiging, Hieruit blijkt dus duidelijk, dat de Ne- derlanders,, die tegen Spanje opstonden, mannen wa- ren, die voor de vrijheid Godsdienst lijf en leven veil " Hadden, en voor geenen gewetensdwinger, al was hij wilden bukken,” “Y Zoo vinden wij hier dan ook de ware reden, die “‘huonen opstand, alle erst’ tegen Kare welligde: want er staat anders' te duidelijk geschreven, dat alle ~magt-van-God‘is; dat Hy, die de vorsten weer- staat, de inrigtingen Gods vertreedt, en dat men den harditsten Heer %0o0 wel moet eerbiedigen den zachten,. Nu echter:de Godsdienst gebood den, keizer ten <= wd aarzelen onze -waderem niet; Ken Op; }\ 2 strijdem*in de Mogendheid‘des hemels, en-in han } dig en naar waarheid, met God in ver te staan, en vastelijk te vertrouwen, dat zij door diens magtige hand’ eenmaal zullem gered) worden. 6 oq 4) f Wellk eene eer, vanygulke yaderen aftestammen! De Joden van den ouden ase en van lateren tijd roem- den teregt op hunne Abrahamitische geboorte, op onze afkomst | van godsdieristige vadeten, met dankzegging aan God, - roem drag | van godsdieristige vadeten, met dankzegging aan God, - roem drag | van God. En, Nu ropen wij, dan, verhoogde geest- drift uit: Zulke imanneo j2ijn onze vaderen, geweest! Van zulke godsvrienden stammen wij af!” 9. Maar, wat baat geboorte, ut het, edelste geslacht. als in zich te vereenigen?, Komt,, volgen wij, dan ons, zijn! Schenden wij nimmer. door, de, zonde, bond, waarin wij jen,onsland, door onze ya als met God staan! Driewerf. wee.dan, elk » dig, - Watedunkt u, mijn Heer.en gij, allen, Protests j gij'a eens op een Catholijk standpunt,s rplaatst. moet zijn? En, zoudt gij deze leer in. practijk. ni vaarlijk achten? Denkt eens-aan de pa van, C, ‘s. > Wat:zon er van. de rust ontes vade: — 23 = den, indien 2ij dit gevoeled omhelsden? Maar wat meer is: onze Kerk heeft deze oproerleer veroordeeld en de werken van den abt pe La Mennats verboden, en zouden wij dan moeten dulden, dat onze kinderen, door Protestantsche schoolmeesters zulk eene leer worde ingeprent? En zijn deze boekjes wel zoo zeldzaam in onze scholen? Ademen niet de meesten dienzelfden geest, en, moet het mij nu als Catholijk zoo euvel worden gedu id, dat ik met der vaderen verbond met God, ende stuiptrekkingen van het vroeger heerschen- de kerkje den spot drijve; —~ dat ik eindelijk mijne landgenooten tegenden geest, die ons in vroegeren tijd ketende, waarschouwe, en de behandeling van den Spaanschen opstand partijdignoeme? — Moet er daar- om eene Spaansche ziel in mij gevaren zijo, omdat ik de waarheid bemin? Gij zult toch wel niet :willen be- averen, dat eene Oud-Nederlandsche ziel voor de waar- heid onvatbaar geworden is, schoon te oordeelen naar de vaderlandsche geschiedenissen, hier te lande, ge- sthreyen, een buitenlander, al ligt op dat denkbeeld zou kunnen geraken? — 5. Doch läst ons nu, voor de verandering, het geschieden, kundige veld verlaten, om het godgeleerde te betreden, Misschien zijt gij' hier beter te huis, Laat ons zien, Ik had het gedurig wijzen op den vinger Gods, en wonderfullyke verlossing in onze vaderlandsche geschiebendenis afgekurd eo wilt gij weten, waarom? ik zal het u zeggen: wijl deze worden beschouwd, als blijken. San het verbond van onze vaderen met God, terwijl de. Tegenspoed der andere partij in het licht wordt gesteld, als straffen, In dien zin, had ik gezegd, dat Gods wegen niet de onzen zijn; en gij zult toch wel niet willen beweren, dat het welslagen eener ontlerneming een bewijs is van de goedkeuring van het Opperwezen? Of dat het mislukken, als eene straf moet aangemerkt worden? In denzelfden zin had ik herinnerd aan eene uitdrukking van Cesar (1), die opgemerkt had, dat 'de Goden soms aan goddelooze menschen yoorspoedige 'taken toestaan, en, aan den voorspoed der goddeloozen, waar inde H Schrift melding van gemacht wordt, In plaats van deze opmerking echt Spaansch te noen men, hadt gij een oogenblik moeten bedenken, hoe ergerlijk zulke opmerkingen voor Catholijken zija moe-ten? Wij gunnen u gaarne uwe overtuiging; maar wij tullen nimmer geloven, dat God wonderen zal wrochten, om eene, in onze oogen, valsche religie te bevesti en, en dit had gij moeten inzien, Ik keur het geenszins af, datmen in de geschiedenis op de leiding van Gods voorzienigheid wijze, en de geschiedenis uit een godsdienstig oogpunt beschouwe; doch daar die beschouwing verschillend is, naarmate het standpunt — verschilt, hetwelk men zich plaatst, kan in ge- — quo gravius homines ex commutatione rerum doleant. Gij Mijn Heer! dat ik de voorspoed als eene belooning bes de? Neen | voorspoedige zaken kunnen zeer goed eene straf ‘en God weet, wat zij voor onze vaderen was; ik stellen, dat gij den zin niet begrepen hebt, ans ers toch “uwe aanmerking voor mij onbegrijpe'ijk. Mengde scholen dergelijke beschouwihg geen plaats viné den, ‘zonder ergenis, Hoe nuttig echter dergelijke beschouwihg geen plaats viné den, ‘zonder in dat van VAN LinGeN niet geschied, Wan-eer men namelijk alles op God terug brengt, vervalt bet geheele zoogenaamde pragmatismus der geschiednis; men behoeft slechts te zeggen: % God heeft het zoo gewild,” en al het leerrijke, dat ons de geschiedenis, im het verband der gebeurtenissen, derzelver oorzaken, geheime drijfveeren en gevolgen oplevert, is verdwenen, De beschouwingswijze, in de vaderlandsche geschiedenisboekj. Es van uwe passij, is overigens blijkbaar een overblijkbeil van den goeden ouden tijd, toen Oud-Wederland, door de vroomen gehouden werd, voor het nieuwe Jsraél; toen zij vrijmoedig beleden, met God in verbond te staan; en toen sommigen zelfs zeer duidelijk de zeven provincien in JOANNES openbaring, meenden aangeduid te vinden, Onder zulk eene godsrege-ring was elke uitkomst uit gevaren natuurlijk wonderlijk — de vinger Gods, vooral, daar volgens het stelsel van de Dordrechtsche vaders, ’smenschen vrije wil weinig te beduiden heeft en Gods voorzienigheid (neem het mij niet kwaliik) van het noodlot (fatum) der Heidenen weinig of niet verschilt, Ziedaar Mijn Heer! eenige inlichtingen over een punt, wdarin ik uw gods-dienstig gevoel zoo zeer gekwetst ‘heb: en mogt gij eenige opheldering wat scherp vinden, bedenk dan, dat het mij moeijelijk was, het u beleefder te zeggen. Ten slotte will ik mijne en uwe lezers het vermaak gunnen, om een staatje te lezen van hetgeen een voorstander van ons erbarmelijk onderwijs-stelsel al in staat is, in drift te schrijven, Na mij verweten te hebben, {dat ik het bestuur der Goddelijke Voorzie- nigheid met wonderen, op eene liefdelooze wijze, heb verdraaid, gaat gij voort, Neen, de Protestanten redeneren geene wonderen uit de H, Schrift weg (1); waar zij geéne natuurlijke oorzaken voor de gebeurtenissen kunnen ondekken, daar zij, geloovende en aanbiddende; en daar, waar zi) opmerken, hoe God de krachten der natuur of den gewonen loop der dingen bezigt, om onver- wachte uitkomsten daartestellen, daar zien zij mede _eerbiedig op tot Hem, in wiens hand alle dingen zijn, zelfs daar, waar Hij toeliet, dat een dienaar van Curistus, die ootmoed en nederigheid moest predi- ken, zich met de driedubbelde kroon tooide, dat deze de hand uitstrekte naar de heerschappij over de geheele aarde. Het verstand en geweten der menschen in kluis- ters sloeg, Vorsten tot de laagste tot de vernederend- ste handelijze dwong en schandelijken koophandel dreef of liet drijven, met datgene, wat de liefde Gods ook den armste, den geringste vit genade schen- ken wil, ja wanneer Hij gedoogt, dat men nog wunder- doende beelden, nog bloed yan Heiligen, dat nun % (1) Is Aparani misschien ook Joodsch? en dan vlocit, bezit,;of dat men;hier en daar. in zijpen tempel offert ten,cere yan den Heilige N. N., goed Patroon tegen kiespijn,, tegen razernij (1) enz, enz., dan nog gelooft de Protestant, dat de Heer He, mel en aarde regeert., en zijne wijze bedoelingen met dit toelaten. van dit, alles heeft, ofschoon, hij hierbij yertrouwend zijnen, blik hemelwaarts. wendt, en oot+ moedig bidt: Heere! verlicht de oogen des verstands Waarlijk: eene schoone schoolmeesters-predicatie |. — Ik dank. intusschen voor, het kompliment dat gij een onzer Paussen maakt, door hem dienaar van Chriss t Us te noen: —.uwe, yaderen noemden hem den Antechrist, dit is, veel), gevorderd; —. uwe zonen zullen met: de patronen tegen de kiespijn ook wel goede. vrienden worden,. Het oyerige wat gij vam dien Paus zegt, behoeft in onze dagen door geen’ Catholijk meer weerlegd te worden. Duitsche Protestanten heben hem, volkomen geregte, en hetgeen de,won- derbeelden. en de razernij betreft is ‘mij der moeite niet waardig er iets over. Ziet daar nog zu vele voor de domme spotlust van geleerden der X1X.d¢ eeuw,, en wat moet — wat kan men dan, van schoolmeesters verwachten, die zeker.des te gevaarlijker zijn, naarmate hunne kondig- heden oppervlakkiger, — eenzijdiger — en minder uitgebreid zijn?’? Nu treedt gij als kampvechter op, en ‘uwe uilboezeming is uitmuntend geschikt om zelfs den laatsten onder de Catholijken de oogen te openen, Wie nog. nooit een Ieerling van Potman.van den kin- derkansel heeft gehoord, leze uwe welsprekende rede- voering,.en hij zal zich van die eigenaardige school- welsprekendheid, die men niet met. Razernij moet verwarren, cenig denkbeld kunnen vormen, Nu nog een’ woord over uwe beschuldiging, dat ik behendig genoeg geweest ben, om het opmerken van wonderen te verwisselen ; —- maar waarom liet gij hier de uitdrukkingen weg: wonderlyjke ver- lossing uit gevaren, — vinger Gods — Zigtbare leiding van het bestür des Opperwezens weg? Kan eene gebeurtenis, schoon door natunlijk middelen daargesteld, doch op eene buttengewone wyze,minder — als wonderwerk beschouwd worden? Kent gij dat soort (1) Hier moet waarschijnlijk nog de schrijver ingelascht — worden: » Ook dan nog, wanneer een Catholijk ons heilig on- derwijs durft aanrandea |” bay) dictbaarste “yrijheden elke de menseh op yan wonderen, niet, door. de Godgeleerden miraculum quo ad modum genaamd? En zijn het juist die niet, op welkemen;iny de Maderlandsche geschiedenis wijst? Doch,. 2egt. gij 5» det vooraf bepalen wij het bestuur der goddelijke,Voorzienigheid, maar nadat wij den af- loop der zaken weten’?; doch. dit verandert niets aan de zaak,'', ilieve, wat zoudt gij van de volgende re- denering; zeggen in den mond der Belgen? ». Zigtbaar is de leidiog wan Gods ‘bestaur in) onze) bevrijding van het. Hollandsche, juki:. alle omstandigheden werk . Tep mede om ons,egue gelukkige onaf hankelijkheid ; yoorte-bereigen,, zelfs.\de-volharding, der Hollandsche regering beschikte God,,om on van,eenen, aanzienlijken, schul- denlast te bevrijden, terwijl onze vijanden,, ten stralfe hunner ongeregtigheden onder den zwaren last van schul- den, schier bezwijken, Zietdaar eene redenering na afloop: der zaken, gedaan., en.wat bewijst zij anders, dan ‘dat. onze. vaders en de schoolmeesters,,hunne zonen, even. ongerjmd spreken over de afschudding van het Spaansche jak? —., Mogten deze letteren andermaal tot een, bewijs. Strecken van ide gevaarlijkheid’ der, schoolboekjes en der meesters, dan’, mijn heer, is het doel bereikt, van heer, die zich met onbegrensden eerbied) teekent; 1... 1... 4 De Schryver der Gevaarlgke Strekhing. PS.) Wat dunkt, u, zou'de benoeming van Rost+ DE VAN DER AA, tot schodlopziener ook niet getuigen voor mijn thema?’O geloof mij, mijn heer!:zulk eene -benoéming is zéer* geschikt ow de Catholijken aan te | mocdige 1° ots Hiadhe Dblasctgoe want zi) weten, dat ook hunue’ gelden gebezigd wor- den om mannen te beloonen', die ‘gehuurd schijnen, om hun geloof te lasteren, Ja, zou ook onzé jon gelingschap niet gloeijen’ van vuur om het 2waard te omgorden ter verdediging onzer regering, nt 2ij weet) dat deze zoo zorgvuldig waakt, om hun godsdienstig gevoel niet te kwetsen? 1) AAU Moy Seer ey woe. WS > Fd, : oa SSS SS, TSreg waves ; sh Ph om Suc? tl ah eee _ DE HEDENDAGSCHE CONSTITUTIONELE, vere ts a STATEN. » thet i. oom Samy ame! mio SRS aise 19 Eerste Artikel = - to 4 etd seh ¢ ESFSR eS ene gett 2 » De ‘constitutionecle regeringsvorm, die in een groot gedeelte van Huropa is ingevoerd geworden, beant- woordde tot hiertoe schier nergens aan de-verw chting Het doel van eenen dusdanigen regeringsyorm: godsdienstige en; burgerlijke vrijheden des volks, despotismus en onderdrukking. te beschermen handhaven: en overal beklaagt zich het yolk in de constitutioneele, als in de absolute sta deszelfs godsdienstige en’ bargerlijke vrijheden niet ge- éerbiedigd, maar geschonden öw oew orden; dat de gouvernementen  volk regt heeft, om deszelfs wenschen door middel n petitien of verzöckschriften, aan deszelfs vertegen- Sordiggers’ kenbaar te: maken, meer de vier voorvermelde grondstellingen, een- opregelijk, ter goeder trouw en volledig wer- praktijk gebragt, zou er noodwendig tevreden- heid, rust'en orde uit yoortvloeijen, De koning van zulk eenen: staat, zou;bemind en geéerd worden door het.volk: hij zou onder alle mo- warchen, als yorst, de gelukkigste zijn, door de over- -twiging, dat het volk te vreden en gelukkig 2ij. De ministers zouden alle hunne krachten inspannen, alle pogingen aanwenden, om den koning naauwkeu- tige inlichtingen en heilzamen raad te gevren, tot wel- zijn des volks. en tot het wezenlijke geluk van, den -vorst;. zij zouden hunne bediening niet als eene rijk beloonde verheffing’ tot. eer en waardigheid, maar als eené zware en gewigtige verpligting, met huivering op zichnemen, om in dezelve werkzaam te zijn, tot heil van vorst en volk; en zij zouden dus niet aarselen. om -hun ontslag, te vragen, als van hen het een of ander mogt gevorderd worden, wat zij als strijdig met, huonen pligt beschouwden, De volksyertegenwoordigers, die yevoel van hunnen -pligt. hadden, zouden niet hun eigenbelang niet het belang hunner familien en vrienden, maar de belangen, regten en vrijheden van het volk, dat zij vertegen woordigen, verdedigen en doen gelden; terwijl einde- lijk het» petitie-reet eene waarborg voor het volk is, dat hetzelve, ing - evalle zijne vertegenwoordigers, deszelfs wenschen en belangen niet genoegzaam begrijpen, hen daarmede kenbaar maken en redres van grieven vagen kan. Het is ontegenzeggelijk, dat de groote spil mactay hier alles draait, de ministerieele verantwoordelijkhei is. Waar deze niet bestaat, zoo als tot. dusverre in Nederland, daar bestaat absolutismus, in een vertegenwoordigend kleed; daar werkt de machine gebrekkig of verkeerd, en kan wel aanleiding tot botsingen en revolution, naar nooit tot constitutionele verbeteringen en constitutionelen. voortgang opleveren, Waar de ministerieele yerantwoordelijkheid, slechts ten halve bestaat, of door -allerlei kunstgrepen, en yooral door kuiperijen bij de verkiezing van volksvertegenwoordigers, ontdoken kan worden, heeft bijoa hetzelfde plaats; er vormen zich partijen, stelselmatige oppositien, die het slechts te doen is, om den val van dit of dat ministerie te bewerken, maar geenszins, om de regten en vrijheden des volks te handhaven en verbetering. En te voeren, Merkwaardig is in dit opzigt, wat onlang het geacht Fransch blad 2?&/nivers dienaangaande zeide: » TIusqu’ a présent Jes divers ministéres qui, depuis 1830, ont tenu le gouvernail de l’état, avaient pu compter su les votes dociles des fonctionnaires quit sitégent sur les bancs de la chambre élective, On les regardatt, non sans raison, comme un bagage qui, après le combat, roulait derrière le vaingueur, ou., comme cette population asservie gut, dans les pays ou le servage existe encore, est couchée sur les contrats de vente avec la lerre, le grain et le bélail (1)...” (1) Dat is; » Tot hiertoe hebben de verschillende ministère en (96 ~ ee Ziedaar de wezenlijke kanker, die aan het hart ran alle constitationelle staten ‘knaagt, en de volksvertegenwoordiging doet ontaarden in eens vertegenwoordigend doel van eigenbaat en familie belangen; ziedaar, wat het eigenlijke doel van het vertegenwoordigend of constitutionele’ principe, geheel en al illusoir maakt, Men liee ft dit gevoeld, en, omdat kwaad te weé- ren hier en daar de bepaling gemacht, dat een volks- vertegenwoordiger ambtenaar gewordiger van het volk ver- viel, en er een ander, in zijn‘plaats, moest gekozen worden; maar de nieuwe ambtenaar bleef herkieshaar, — Dit was slechts cen halve maatregel, die, gelijk - alle halve maatregelen slechts verkeerde vitwerkselen hebben, en vaak het tegenovergestelde te weeg bren- gen, van hetgeen men beoagde, Als de reden, om welke een ambtenaar geacht wordt zijo mandaat als volksvertegenwoordiger te verliezen, gegrond is, dan — behoort zijnne hoedanigheid’ van ambtenaar, hem on- | herkiesbaar te maken, Zijn’ mandaat wordt gere- | kend vervallen te zijn, omdat hij, als ambtenaar, afhankelijk van het ministerie’ wordt beschouwd; en zoo is het inderdaad; want de couranten en dagbladen zeggen wel: Z, M. heeft dezen of dien tot dezen of Dien post benoemd; maar de koning kent slechts zeer weinigen van die benoemden; de voordragten worden door de ministers en andere hooge. Ambtenaren gedan; het zijn dus deze, wie genegenheid men winnen, bijwelke men zich verdienstelijk makett. Noet!! Wat is hiertoe beter geschikt, dan dat men, als volks vertegenwoordiger, in den geest van het ministerie handele en stemme en das de inzigten van het ministerie beganstige? Om dit voor te komen, heeft men dan de bepaling gemacht, dat het verkrijgen van een ambt, het verlies der hoedanigheid van volksvertegenwoordiger, ten gevolge had; maar is het een dwaas-heid; ‘eene ongerijmdheid, de herkiezing van zoo ie-mand | vrij te laten, want daartoe worden weldra alle raderen in beweging gebrast.... en zeer zelden, wordt een ander vertegenwoordiger verkozen, ~ Het eeft aanleiding tot kuiperijen, tot belofien, bedrei- gingen en allerlei ongeregeldheden; en zelfs schaat men zich niet, er voor uit te komen, dat men, als volksvertegenwoordiger en in de kamer der vertegenwoordigers, tot de ministerieele party behoort, Dit zou, naar ons inzien geen plaats kunnen hebben. Eine constitutie bepaale, dat in geen geworden, een ambtenaar, als volksvertegenwoordiger, zitting in de elektrischen kamer heben kon; ten ware zoodanige ambtenanen onafzelbaar mogten wezen, Want het licht in den, die sedert 1830 het roer van staat in handen haddem, op de buigzame stemmingen der ambtenaren, die op de banken der elective kamer zitting hebben, kunnen rekenen, Men beschouwde hen, niet zonder reden als eene bagagie, die naar den strijd, den overwinnaar narolde, of als die lijfeigene bevolking die in de landen, alwaar de slavernij nog bestaat, in ac koop contraeten met den grond, steld wordt. Het koora en het vee ge- den aard derzake, dat het’ eigenbelang den volksvertegenwoordiger,, die tusschen het belang des volks, het’ behoud van ‘deszelfs regten en vrijeden, en de guust van eenen minister, die hem zijnen. post ontne- men, of eenen hoogeren en meer voordeeligen post verschaffen kan, kiezen moet, op eene zoo harde proef wordt’ gesteld', dat slechts we Inigen dezelve onbezwecken zouden konnen doorstaan, Hier tegen moet het volk gewaarborgd zijn; en het kan in dit geval geenen anderen waarborghebend, dan in de volstrekte: onafhankelijkheid, yan’ deszelfs vertegenwoordigers, en afzetbare ambtenaren zije niet onafhankelijk 5 dit zegt bet gezond verstand, dit leert.de ondervinding, van daar, dat b, v. Uit dit een endenden ander blijkt, dat de vertegenwörderigende regeringsvorm voor verstandige en beschaafde volken bij uitstek geschikt is, wanneer dezelye behörde en geregeld werkt; en dat de verwarringen, de misnoegdheid en de botsingen, die allerwege plaats hebben, niet moeten worden toegeschreven aan diere geringsvorm zelve, niet aan eene al te ruime toe-passing van dat stelsel, maar dat dezelve het gevolg zijn van beperkingen, bekrompene inzigten en. eigen-belang: — en dat alzoo het elders niet gelukkig slagen, waarvan in de jongste koninklijke boodschap gesproken wordt (1), geenszins het gevolg is van de outwickling der grondwettige vrijheden, maar yan der aelver wederregtelijke beperking en onthouding. Wet Evece Heer en Vatenv! Se ages Het is u zeker niet onbekend dat BaeTscHNEIDER, een’ voornaam aanbidder en aanbiddeling der heden- ‘daagsche verdraagzaamheid en venient 3 gen tijd met zijnen Freiherr von Sandau voor den ‘dag gekomen is. Misschien cult gij minder weten dat ‘3B Sins 1 } jofpoaetiog-y te ; = (1) Zie ons vorig N.? Fh eOT yt ne a, ) hl ae x ’ TS die Freiherr aan’ zijnen, naakten, Pruissischen adel. niet te. veel schijat gehad te hebben; althans is het) mij wel der. moeite waard, U dit te herinneren,..Inder- daad de Freiherr von Sandau is, blijkens de boek- Verkoopers annonces, in de Nederlandsche Ridderschap opgenomen en Baron von Sandau geworden. Deze gnstandigheid heeft. mijn. voornemen vernieuwd om U (en, als Gij wilt, Uwe Lezers) iets aangaande dien luchtigen Baron te melden, De opmerking,.dat het aan een Priesterhart onmo- gelijk schijnt, telfs de lafste en onbeschofdste.aanvallen Tegen zijne H. Kerk te verdragen, zal ik, slechts losjes aangestip, voorbijgaan ten “einde terstond ter zake te komen, — Gemelde Freiherr heeft eenen Freiherr von Wiesau uitgelokt; een boek; wat. ons bijna. bewegen kan om Bae TscHNEIDER voor zijoen zotlen Sandau, te bedanken, De schrijver van. hetzelve is Grot Joseph Gétz, Deken en Pastor.te Gnadenberg; het voert ten. titel: Der Freiherr von Wiesau oder. die gemischte Ehe, Lin Seitenstück 2u Bret-schneiders -Freiherrn von Sandau, Mit einem Riickblicke auf die jingst erschienene Schrift: » Die gemischten Ehen, von Chr. Fr. von Ammon.” Regenaburg » 1839, Georg Joseph Manz, — Het daat zich.gissen dat! dé Keulsche zaak, de gemengde, howelijken, de Pauselijke suprematie,, ps verdediging van Begeren tegen. Baetsenngipgn’s snoodg aantijgin-it eweeglijke zoeken. der, cegpisienis om de gsche ba Eerelouen, Ee ning o chet bg zi) en alles. oi a or e 8 hoon en. ih behandel, Hf ‘ik eene keuze 1 Ah maken,, wil. ik: alleen het laatsigenoemde. nemen, _bijzonderijk ook, wijl die. objetie. aan vlugtige. vi 8 vrij gwaar. Most loeschijnen, en 'onder de nader nde 'de eene: haar zeker. beter dan 0 or kan, zal. Lie hier hoe onze. waar- oTz het, %, de, 176¢ en rolgende bladzijden, i nen Baron me iesau daat doen. le heer _Bretscangier, zegt hij, ‘goekt het Pausd om, dat is, et atholicismus als gevaarlijk voor. filet der Vorsten le doen.) yoorkomen, Eene zulke verde ing. is, sedert, niet, weer, lang, bij herhaling door, de Protestanten ‘Op onze. Kerk \geworpen,,en wel op. 