handelingen
algemeene synode
Van deo Minister geg. De stukken die Wij daartoc van den Minister ontvingen hadden betrekking op de betreffende: i -i t volgende onderwerpen: a. Ontworpcnegrens- a. 661)6 outworpcne greusvcrandering van de kerkelijke gemeenten te Äarlanderveen en kerkelijke gemeenten te Äarlanderveen en kerkelijke gemeenten Ztoammerdam. Ecn aantal hiertoe behoorende stukken, werden met verzoek vanterug. zwammf!^a!r^^" zcuding iu ouzcn handen gesteld bij ministeriele missive dd. 5 Augustus 1859, n°. 12, ger. sub n°. 36, strekkende om ons de onderwerpelijke aangelegenheid in gezette overwegende doen nemen en Zijne Excellentie den uitslag daarvan met onze consideratien en advies mede te deeleu. Wij geven u de geschiedenis der zaak en d^r verschillende gevo elens en bedenkenden daarover in het midden gebragt door een beknopte opgave van den inhoud der stukken: Ilet elassicaal bestuur van Zeidenweniie zich per request gedagteekend 15 October 1858 tot Zijne Majesteit den Koning, volgens art 1 en 7 van Zijner Majesteit beslnitter bekrachtig van het Algemeen Beglement voor de Hervormde kerk, met een voorgesteld plan tot grensverandering tusschen de kerkelijke gemeenten van Aarlanderveen en Zwammerdam goed te keuren. Aanleiding daartoe gaven 28 hoofden van huisgezinnen, belijders der Hervormde godsdienst en wonende aan de lage Bijnzijde van iarlanderveen, welke zich toch tot het elassicaal bestuur van Leiden gewend hadden met verzoek, om van de kerkel^ke gemeente van Aarlanderveen ontbonden en aan. Die van Zöammemmerdam te worden, uithofde hunne woonplaatsen zich in dem onmiddelijke nabijbeid van Zwammerdam bevinden en van Aatlanderveen van un tot anderhalf uur verwijderd zijn. Het classicaal bestuur van Leiden de kerkeraden van Ärlanderveen en Zioammerdam gehoord hebbende, heeft bij dien van Zwammerdam instemming gevonden; doch die van Ärlanderveen maakte zwarigheid, van wege het verlies in den kerkelijken omalag, vooral daar eene schuld door den aanbonw eener nieuwe pastorij veroorzaakt niet was afgeld. Dit be?swaar trachtte de kerkeraad van Zwammerdam weg te nemen door, op grond eener aanbieding vandeS adressanten-, eene achadevergoeding te verzekeren van f 1000, en elk jaar hiertoe/125 aan Ärlanderveen te betalen, gedurende 8 jaren, binnen welke de schuld der pastorij moest zijn afgelost. Op die overreenkomst was de approbatie van het provinciaal kerkbestaur van Zuidkolland gevraagd en voorloopig verkregen. Ik adres van het classicaal bestuur van Leiden van wege Zijn Majesteit den König gerende den 228ten October 1858 aan Zijn Excel lentie den Minister heeft deze bij missive dd. 27 October  en godsdienstonderwijs te ontvangeu, en de toegezegde bijdrage van f 1000 naar billijkheid berekend zijn. If Zijne Excellentie de Minister heeft daama bij apostilieres dispositie dd. 6 December 1858, behalve het genoemde adres van het classicaal bestuur van Leiden en de missive van het provinciaal kerkbestuur van Leiden en de missive van het provinciaal kerkbestuur van den burgemesser van Aarlanderveen dd. 8 December 1858, mede strekkende tot ondersteuning der aan-gevraagde approbatie, in handen gesteld van het provinciaal coUegie van tozigt ter fine van berigt, consideratien en advies. Eerstgenoemden hebben daarop per missive 10 December 1858 aan Zijne Excellentie den Minister hun oordeel over de 3 hun toegezondene stukken medegedeeld. Wat het adres van het classicaal bestuur betreft, het classicaal bestuur zou de gevraagde afscheiding ondersteund hebben, zonder te letten op de informatien door den kerke- raad van Aarlanderveen aan hetzelve gegeven, namelijk, dat er behalve die 28 liuisgezinnen, nog meer huisgezinnen aan de lage Bijnzijde worden gevonden, tusschen de verzoekers inwonende, welke de afscheiding niet verlangen, noch ook op de verwarring, welke luierdoor zou ontstaan. De in het adres opgegevene grond voor afscheiding, namelijk de zeer verwijderde afstand van de Hervonnde kerk van Aarlanderveen zou onjuist zijn, daar bij onderzoek gebleken was, dat die afstand slechts 66x\ half tot in uur bedraagt, en weg en voetpadeu geen ongerief veroorzaken. Daar vele leden der Hervormde plattelauds gemeenten een lialfuur tot 66u uur moeten loopen om de openbare godsdienstoefeningen bij te wonen. En einem engen, ich ich ich indeckt zu te bewerkstelligen, dat alle leden sunder dan den half uur van de kerk verwijderd zijn, zoo kau de afstand geen directe grond tot afscheiding geven. BiJL. B. 88 Heeren kerkvoogden van Aarlattierveen achten zich al verder veq^igt teg^u de gepio-protesterete scheiding te protesterete op grond, dat sedert onheugelijke jaren de lage Bijasijde-kerkejkmet Jarlanierveen isingededd, alle lasten gemeene ohappelijk gedrag^a zijn^en de geheele kerkelijke administratie daarop ingerigt is. Als men goed mogt vi^den een große gedeelte van de Hervormde gemeente van Aarlanderveen at te nemen,  was met de billijkheid en regtvaardigheid. De schadeloosstelling zon ook meer in evenredigheid moeten gebragt woiden met het verlies der inkomsten; daar men jaarlijks noodig heefb/ 470 tot bestrijding der gewone behoeften, envoor den opbouw der pastorij/660,tezamen/ 1,130 ^ moet de toelage van/ 125 per jaar, gedorende 8 jaren, te gering geacht worden. Niet ook 8jaren, gelijkin het adres beweerd wordt, maarlO jaienzalhetduren, eerdegeldleening Tan^ 7,500 sal zijn afgelost. Onbillijk zou het zijn, dat de jaarlijksche omslag van /*47U, om te voorzien in de gewone behoeften, alleen zal drnkken op het overblijvende gedeelte der gemeente. Een verzoek om afscheiding zonde ook door de Boomsch-Katholiken in het vorige Jaai geschied, maar door den bisschop van Huarlem, ten gevolge van een locaal ondeizoek geweigerd zijn, waaruit men afleidt dat hetgene voor de Eoonchkatholieken geen te gioot bezwaar is, bet ook niet zijn zal voor de Hervormden. Bebeffende de missive van het provinciaal kerkbestuur woldt opgeperkt dat detegenwoordige giensscheiding niet zon bestan, indien een vroeger classicaal of provinciaal kerkbestuur de verlongde verandering had noodig geacht in het belang der goede oide. De bestaande grensschriding nu te veranderen, zou strekken tot schade van verkiegene regten. Wat de schadeloosstelling betreft, even als let claasicaal bestuur zou ok het provinciaal kerkbestuur alleen gelet hebben opde nog openstaande schuld voor. den aanboQ\F der pastorij en over het hoofd hebben gezien, wat men in den jaarlijkschen omslag zoa verliezen, ingeval de leden aan de lage Bijnzijde daarin niet meer aangelagen kunnen warden. / Dit vierde van deai hoofdelijken omslag / 117.50  niet van eenzijdigheid is vrij te pleiten. -// Om alle deze redenen verzoeken heeren kedcvoogden en notabelen Zijne Excdileatie den Minister, dat de gevraagde overbrenging niet plaats vinde, dan onder de voo^estelde bepalingen, betreffende de grensbepaling en de schadelooesteUing. S9 Bui. B. If Ook het proviscias collegie vftn tozigt in ZnidAolland heeft Zijn Excellentie deu Minister tegen de verlangde grensscheiding geadviseerd. In eene uitvoerige missiye van 17 Eebraarij 1859 tracht het aan te wijzen, dat het gedane voorsiel onaannemelijk is, wat den vorm betreft, en in zijn strekking niet zonder bedenking en van ver uiteiende gefjolgen. Wat den vorm betreft; indien eene verandering in de circmnscriptie der Hervoimde ('emeente van Aarlanderveen en Zwtmimerdam mogt noodig geacht worden, dan behoort men het grondgebied aan te wijzen, hetwelk niet sleehts de 28 hnisgeainnen, maai alle daarop wonende Hervonnden » en die daarop later zollen wonen, zoo wel rijken als armen, moet bevatten. If Wat de sirekking en gevolgen betreft, men tieferte eerst in algemeene besehmen en merkt op; dat, het classicaal bestmir van Zeiden de aanleiding tot het verzoek niet vonden heeft in den localen toestand der gemeente Aarlanderveen maar in een verzoek van 28 hoofden van hnisgezinnen, omdai zij digter bij de kerk te Zwammerdam dan bij die van Aarlandeffenen zijn; maar deze omstandigheid vindt men in schier elke groote plattelands gemeente; dit bezwaar weg te nemen, hoe wenschelijk ook, is onmogelijk; een verlies van grondgebied is niet alleen schadelijk voor de stoffelijke belangen der kerk, rraar gnat ook met groote bezwaren voor de diaconie gepaard. Zonder zeer overwegende redenen een gemeente te splitsen is een gevaarlijk antecedent; weld ra zu lüden vele soortgelijke gevallen zich voordoen, waarvoor men zonder inconseqnentie gelijke maatregelen zal moeten nemen, zoowel in het belang der beboeftigen als der gegoede leden van de gemeente. In het algemeen zon het voor de zamenwerking der gemeente, en kerkelijke bestoren, ook met hetoog op de verzorging der armen, wenschelijk zijn, dat de circumscriptie der kerkgemeenten zooveel mogelijk in overeenstemming zij met die der borgangen gemeenten; de afstand van de Hervormde kerk te Aarlanderveen zon geen zoöro bezwaar opleveren als het schiint, want niets belet de leden eener gemeente elders de godsdienstoefening bij te wonen; het zou een doorgaand gebruik zijn, dat bij onderlinge schikking tnsschen predikanten, de lidmaten Die verre van de kerk banner gemeente wonen, in de meer nabij gelegene van Doop, Avondmaal en godsdienst-onderwijs gehmik maken; ook dit zouden de 28 hoisgezinnen kunnen doen; een gedeelte van de burgerlijke gemeente van Aarlanderveen behoort reeds tot de kerkelijke gemeente van Alphm, indien nn nog een ander gedeelte werd toegevoegd aan die van Zwammerdam zouden de Hervormde ingezetenen van Aarlanderveen in S kerkgemeenten verdeeld worden, tot schade van het algemeen belang en de diaconale zorg voor de armen. Ook op het finantiele verlies voor de geldmiddelen van de.kerk en de diaconie wordt opmerkzaam gemaakt; iimners door de afscheiding zoode de diaconie de.bijdragen verliezen tot de colecten aan de huizen, of bij insch Livingen in den winter of bnitengewone omstandigheden. Om alle deze redenen adviseert men Zijne Excellentie den Minister, aan het gedane voorstel geen geven. Tr Dit rapport van het provinciaal collegie van tozigt met dat van kerkvoogden en notabelen van Aarlanderveen, werd door Zijn Excellentie den Minister, met eene missive add. 3 Maart 1859 op nieuw gesteld in handen van het provinciaal kerkbestunr van Leiden, het tozond aan het classicaal bestunr van Leiden, ten einde de ingebragte bedenkingen tot een onderwerp van gezette overwegning te maken. Het classicaal BiL. B. 40 Bestaur van Leiden heeft daarop gehoord den kerkeraad van Zwammerdam, de zaak nogmaals rijpelijk overwogen, en besloten standvastig en onveranderd te blijven bij 2ijn gevoelen, dat het verzoek om veranderde grensscheiding toegestaan worden en wel op drie gronden: v «• Dat de hezwaren tegen de itiwilliging niet zoo belangrijk Zijn ala zijn ala zij eiljiun. Het verlangen van de 28 huisgezinnen is gegrond op de locale ligging. Het voorbedd van andere gemeenten doet niets ter zake, evenmin of het rijke of anne bunrten zijn. Waar geen verandering gevraagd wordt, daarover behoefb hier gcen sprake te zijn; hier wordt de grensverandering dringend verlangd, en de kerkeraad van Zwammerdam is gezind die buurt, armen en rijken, onder zijn ressort op te nemen; door dit antecedent wordt geen bestuur gebonden, elk later dergelijk verzoek te moeten toestaan. Gebeurt het al dat men in eene andere meer nabij gelegene gemeente Doop en Avondmaal viert en het godsdienst-onderwijs bijwoont, zulke schikkingen zijn afwijkingen van orde en regel en moeten niet aaugemoedigd maar zooveel mogelijk tegengegaan worden, opdat alle gemeenteleden, ook de meest verwijderde, onder het toezigt blijven van den kerkera«id hnnner eigene gemeente, daar immers ook,  velen dringend om verandering en verbetering roept. Het verzeich van adressanten steunt op biljhe gronden. Zij verlangen tot het meer nabijgelegene Zwammerdam te behoore. Is het niet billijk te vragen om een voorregt, hetwelk de Hervormde bewoners der lage Rijnzijde tegenover Alphen reeds iang bezitten, waarvan in de omstreken zoovele andere voorbeelden zijn I Doch de grond van het verzoek ligt niet alleen in den afstand van Aarlanderveen neen, hij ligt diaper. Dit gedeelte van de Hervormde gemeente van Aarlanderveen is jaren Iang verwaarloosd; in geen 8 jaren door eenen leeraar, hetzij bij het gewone huisbezoek, hetzij op verzoek van kranken bezocht. Dat gedeelte wordt door- geen enkel lid in den kerkeraad vertegenwoordigd; de aldaar woneiide armen zijn bij besluit van diaken En van alle bedeeling verstörten. De regten der gemeenteligen aan de lage Rijzijde zijn sedert jaren geschonden — alleen dan, wenn er een kerkelijke omslag moest gemaakt worden, wist men hen te vinden. V De toastemming van het verroek, wel verre van botsing en venoarring te loeeg te brengeiy zal tot orde en vrede leiden. Ts het te betreuren, dat de verbittering bij adressanten zoo is opgewekt, dat zij eene aansluiting aan de Remonstrantsche, Luthersche of afgescheidene kenootschappen begeeren boven eene blijvende gedwongene vereeniging met de Hervormde. But,. B. gemeente van Jarlanderveen, die verbitteiing isBietonnatuurlijk; die verbittering zal blijveu en grooter lirorden en tot schade van beide gemeenten uitloopen, indien het verroek wordt gewen. V van de hand. Eene gnustige beschikking zal de gemoederen bevredigen en opminnelijk wijze van een scheiden, hetgene onnatnnrlijk en gedwongen vereenigd tot nienwe verwarring zon leiden, ja zelfs tot algeheiding en losscheuring van de Hervonnde gemeente. If he provinciaal kerkbestuur van Zuidholland heeft volgens missive aan Zijne Excellentie van den 12den Mei 1859 ingestemd met de vordering van het collegie van toezigt, wat betieft de circumscriptie van den giond; maar, overigens deelende in de beschouwingen van het classicaal bestuur, acht het in de gegevene omstandigheden de scheiding wenBchelijk, en is in zijne meening versterkt, door dat men van de zijde van Aarlander-veen zelve iu eene schikking tot scheiding zou getreden zijn, indien de aangebodene som geweest Deze stokken werden bij missive van Zijne Excellentie den Minister 28 Mei 1859, nogmaak in handen gesteld van het provinciaal collegie van toezig Dit heeft per missive van 6 Jolij 1859 geantwoord, dat het geene voldoende wederlegging of oplossing der gemeakte Bedenkingen gevonden heeft, en bij zijn voormeld ad vies blijft volharden, voor-namelijk op grond, dat dezelfde bezwaren in schier alle eenigzins uitgebreide plattenlandsgemeenten in gelijke of zelfs grootere mate bestaan. Om den schiju van partijdigheid te Vermijden, hebben wij al wat tot bestrijding en verdediging door de onderscheidene bestoren en collegien is in het midden gebragt in ons verslag opgenomen, maar u hierdoor ook beter in staat gesteld om het antwoord te be-oordeelen, dat wij bij missive van 22 October, n. 35 aan Zijne Excellentie gegeven hebben, immers dat de Algemeene Sjmodale commissie de bedenkingen van het provinciaal collegie van toezigt en van de kerkvoogden van Aarlanderveen niet geheel ongegrond acht, maar hierdoor evenwel. Niet verhinderd wordt, om zich teft voile te vereenigen met het gevoelen van het classicaal bestuur van Leiden en het provinciaal kerkbestuur van Leiden en het provinciaal kerkbestuur van Leiden en het groelen van de gronden door deze besturen van de gronden door deze besturen van de hervormde gemeente van de Hervormde gemeente van de Hervormde gemeente van de lage Bijuzijde. Een geschil wegens de combinatie van Zonnemaire met Bommenede en Blois. B, Ceschii vejjeus Naar aanleiding van een adres van den kerkeraad en notabelen van de gemeente te von den gemeente te von den gemeente. Zonnemaire, d. v., den 1859, verlangde de Minister bij missive van 23 Augustus d. v., den ordentlichen Börsen, 11°. 14, ger. sub n. 57, onder toezending der betrekkelijke stukken, dat wij Zijnle Excellentie deswegens van berigt, consideratien en ad vies zouden dienen. De zaak was deze: if In 1851 heben eenige inwoners der gemeente Bommenede en Blois, belijders der Hervormde gemeente, aan het classicaal bestuur van Zierikzee een verzoekschrift ingediend, dat hunne kerkelijke aangelegenheden en belangen. En zouden worden geregeld. Tot hiertoe was in hunne godsdienstige behoeften voorzien door de predikanten van Zonnemaire en Broutoerehaven. Uit een ingesleld onderzoek i& gebleken: 1. dat Bommenede en Blooms kerkelijk noch tot Zonnemairey noch tot Brouwärgimm behoorden; 2. dat nimmer eenige wetteljke regeling der zaak had plaats gekad, tensij men als zoodanig beschouwe eene zinsnede in den uitgiftbrief der heerlijkheid Bommenede, docsr gecommitteerde raden van Zeeland, van 25 September 1687: f/ » ^n bijaldien het kvame te gebearen, dat de voorzeide stede en heerlijkheid van Bommenede weder hedijkt en beschouwe zijnnde, zoodanig in huizen en inwouers kwam toe te nemen, dat noodig zoa zijt de kerk a. La verdad, tot het prediken van Gods woord en administreren van de sacramenten te gebroiken, dat dezelve alsdan zal worden en blijven eene oombinatie met de kerkordening dezer provincie van den jare 1801." Het classicaal bestuur van Zierikzee deze bepaling als wettelijke regding aanemende, het besloten, volgens art. 43, 7^. van het Algemeen Reglement, aan die bepaling oitvoering te gevven; zoodat van nu voortaan de Hervormde bewoners van de bnrgerlijke gemeente Bommenede en Bloats kerkelijk znllen behooren tot de gemeente van Zonnematre, en eene met deze gecombineerde gemeente uUmakefi; Aet toarde de gemeente ZennenuUre cum annexis, Deze beschikking van het classicaal bestuur is. door Zine Majesteit goedekeurd bij besluit van 15 Augustus 1854 en door beste, des classiques bestuur uitgevaardig, 27 September 1854. If the classical bestuur verlangen van den kerkeraad van Zennemavre dat de combinatie volgens eene nota van voorwaarden zou worden geregeld; in deze nota vindt men ook de volgende bepalingen: n dat de gemeente van Bomfiede en Bloois hare afzonderlyke diaoonie-administratie hebbe; // dat, wat de zamenstelling van den kerkeraad betreft, of van elk der twee gecombineerde gemeenten eene afzonderlijke kerkeraad worde ingerigt, ouder voorzitterschap beide van den predikant, of dat aan de bewoners van Bomfiede en Bloois zitting in den kerkeraad van Zonnemaire verzekerd worde. 0 Die van Bommenede en Bloois wilden zich aan de eerste bepaling niet onderwerpeiif maar verlangden dal hunne arme mede-lidmaten dadelijk en gelijkelijk zollen worden. Met die van Zonnemmärkunden van de gemeinte Zonnemmärkunden, De kerkeraad en notabelen van de gemeinte weigerden aan de verlangen, als zijnnde in hun oog onbillijk en onregmatig, te voldoen. Wat de 2de bepaling betreft, die van Bommenede en Bloois verlangen zitting in den kerkeraad van Zonnemaire. Deze verlangen, dat 2 afzonderlijke kerkeiaden zouden worden ingerigt, omdat de kerkeraad van Zonnemaire regtens kerkvoogd is, volgens eu besluit der stembevoegde leden der gemeinte in 1798, en het niet billijk en ook in de nota van voorwaarden verboden is, dat ingezeten van Bommen, en Bloois behez zoude voeren over fondsen en goederen, uitsluitend behoorende aan de kerk van Zonnemaire. Te Zonnemaire is Het provinciale reglement op de administratie der kerkelijkc goederen niet aangenomen. 48 BuL. B. If Sedert September 1854 is de zaak in stata quo gebleven, ofschoon de toestand wettelijk is geiegeld en alle nadere feitelijke regeling vertraagd. 9 Het classicaal bestuur van Zieriizee verzocht van het provinciaal kerkbestuor van Zedami bij missive van 6 Augustus 1837, ff v aanwijzing hoe verder in de regeling van de vereeniging der bewoners van Bommenede en Blois met de gemeente Zonnemaire te handelen. Het provinciaal kerkbestuur heeft daarop 7 October 1857 besloten, het classicaal bestuur aantevelen, den kerkeraad van Zonnemaire te wijzen op het besluit van het classicaal bestuur van Zierikzee, 27 September 1854 door Zijne Majesteit geapprobeerd. Het provinciaal bestuur meent dat door genoemd besluit alleen verstaan is, dat de indivi-dule Hervormde bewoners van de burger! ijke gemeente Bommenede en Dlooia zuUen behooreu tot de kerkelijke gemeente van Zonnemaire en zij dus in die gemeente kerkelijke opgen omen zijn; het laat in het midden of de naam der geheele gemeente Zonnemaire niet had behooreu te zijn behouden, met weglating der woorden cum annewie; maar het slechts eine gemeente is, dewettige gevolgen der bepaling moeten zijn, ffiin ker-keraad en un diaconie bestuur. Er zou dus ook geen sprake kunnen zijn van 2 kerkeraden of diaconie bestuur. Yoomoemd bestuur meent, dat de bestaande bezwaren gemakkelijk zullen uit den weg geruimd worden, zoo men ook uit de iuwoners van Bommenede eenigt kerkeraadsleden benoemt, en, wat de de armenbedeeling betreft, ook dit bezwaar zoude zoude zijn weg te nemen, zoo men vooreerst de arme lidmaten van Bommenede en Blooie niet, of zoo veel en zoo weinig al. S men wilde, bedelde uit hät diaconie-fonds van Zonnemaire daar volgens de tegenwoordige armenwet het diaconie bestuur geheel vrij en onafhankelijk is; later, meent men, zal men wel gezind worden om eene voor alle armen gelijke bedeeling aan te nemen. If bestial bestial bestial van Zierikzee, na eerst den predikant van Zonnemaire te heben aangechreven de lidmaten van Bommenede op te roepen, ten einde voor hunne gemeinte en afzonderlijken kerkeraad te benoemen, — waaraan gegen gevolg kon worden gegeven, omdat gegen stembnreau was aangewezen, — heeft later geheel in strijd met zijn eigene bepalingen verlangd, dat er slechts den kerkeraad zou worden benoemd. Met het provinciaal kerkbestuur schijnt het als hoofdbeginsel te hebben aangenomen; ddne gemeinte, en kerkeraad, 6€\\ diaconie bestuur. Daar deze beschouwingen van het provinciaal kerkbestuur en het verlangen van het classicaal bestuur in strijd zijn met het primitief besluit van 1854 en de nota van voor-waarden heeft men. Aan dit verlangen niet kunnen voldoen. In dezen staat van zaken wenden zich kerkeraad en notabelen van Zonnemaire, vurig wenschende, dat die onzekere toestand moge ophouden, tot Zijn Excellentie den Minister bij adres van 20 Mei 1859. Zijn zijn van meening, dat het besluit van 1854 in strijd is met de nota van voorwaarden en dat hierdoor de verwikkeling ontstaat. Volgens het besluit zouden de beiden gemeenten Zonnemaire en Bommenede en Bloone in du neuwe gemeente worden opgelost. Volgens de nota van vootwaarden zouden er 2 verschillende gemeenten blijven. Zijn zijn van oordeel dat het besluit moet gewijzig worden en wel in dier voege, dat men de beide gemeenten hare namen late behouden en de combinatie niet verder uitstrekke dan tot het gebruiken van hetzelfde kerkgebouw zoo lang Bommenede en Bloois geene afzonderlijke zal behoeven, en tot de gemeenschappelijke bediening door e^nen leeraar. Op deze wijze zouden de regten van Zonnemaire ongeschonden blijven, en de godsdieustige belangen van de gemeente Bommenede en Bloois door personen uit hun midden kunnen be-hartigd worden. Zoo is het ock elders in Zeeland. Hot classicaal bestaur heeft tot hiertoe geweigerd aan dil verlangente voldoen; verlangt nu 6^nen kerkeraad, 66si diaconiefonds. Adressanten meenen om genoemde redenen aan d It verlangen niet te jnogen Wönen; zij verzoekeu Zijne Excellentie eerbiedig zijn invloed te willen aanvenden, 1. dat de zaak der combinatie van Zonnemaire en Blois nader moge worden door de verachillende kerkelijke magten; 2. dat het classicaal bestnur van Zierikzee zijn bednit van 27 September 1854 verandere, en Zijuer Majesteit goedkeuring trachte te verwerven op een nader besluit, waarbij de regten van beide gemeenten, meer dan bij het thans beataande, kiiiinen bewaard worden. If Zijne Excellentie heeft dit adres in  niet in verzet door hooger beroep, naar de wijze bij het reglement naar kerkelijk opzigt en tucht voorgeschiefon, gekomen zijnde, thans geen punt van nadere overweging kan uitmaken. If Wij heben ons in de eerste plaats de vraag gedaan, of deze laatste bewering van het provinciaal kerkbestuur gegrond is en meenden haar ontkennend te moeten beantwoorden. Van eesre beslissing kan hier geene spraak zijn, daar men bij het provinciaal kerkbestuur van Zeeland niet in verzet gekomen was. Het stuk van het provinciaal kerkbestuur van 10 November 1857, is slechts een antwoord op het verzog van het classicaal bestaur, om an wij zing, hoe verder in de regeling van de vereeniging der bewoners van Bemmenedetn Bloois met de gemeente Zonnemaire te handelen. Het heeft ook geenzins de vorm eener beslissing; het bevat slechts eene aanbeveling en aanwijzing hoe te handelen. Aan verzet door appel heeft de kerkeraad van Zonnemaire niet kunnen denken; hij heeft zich onderworpen. Alleenlijk heeft hij met stemgeregtigden en notabelen een voorstel van nadere bepalingen gedaan, zoo als blijkt nit eene missive aan het classicaal bestaur van 18 December 1854. De *moeijelijkheden zijn eerst later ontstaan, door verschillende interpretatie van het besluit, en onwilligheid van de gemeente van Bommenede en Blois om aan de voorwaarden te voldoen. Wij konden das de zaak geenzins voor eene ree judicata honden, maar adressanten in hun regt, als zij verzoeken, dat de zaak in quaestie in overweging woide genomen en bepaald. De zaak zelve in overwegning nemende, hebben wij in de eerste plaats acht gegeven op den inhoud van het besluit van het classicaal bestuur van 27 September 1854, geapprobeerd door Zijn Majesteit en op de nota van voorwaarden. Uit beiden is ons gebleken, dat de gemeente van Bommenede- en Blois tot eene zelfstandige kerkgemeere verklaard is, die voortaan met die van Zonnemaire zijn; eene oombinatie, die zich niet verder behoeft uit te strekken dan tot het gebruiken van hetzelfde kerkgebonw en de gemeuschappelijke bediening door en leeraar. Dat flit de bedoeling is van het besluit, blijkt uit de bijgevoegde nota van voorwaarden, ait de benaming ook Zonnemaire cum annexie. In het besluit wordt met geen enkel woord gesproken van Grensscheiding of verandering van grensscheiding, maar dat voortaan de Hervormde bewoners van de burgierijk gemeente Bommede en Blois kerkelijk zullen behooren tot de ganeente van Zonnemaire en eene met deze gecombineerde gemeente uitmake, en het worde Zonnemaire cum annexis. Bil. B. Ten gevolge hiervan verschilde onze opvatting, wat de iuterpretatie van het besloit betieft, zeer van het provinciaal kerkbestuur van Zeelandy het bewelk verklaart en aanneemt; eine gemeente, uitkeraad, ihi diaconiefonds. Ware dit de bedoeling van bet besluit geweest, zoo zoade er in de nota van voorwaarden geen alternatief gesteld zijn bf van 2 versehiOende kerkeraden, bfvan^&ien; ook geene spraak van % verschillende diaconiefondsen en adminstratie enz. Evemnin konden wij inst emmen met het gevoelen van het provinciaal kerkbestuur also men het bezwärmen, door de leden van Bommenede en BlooU zoo veel en zoo weinig als men will of in het geheel niet te bedeelen. Zijn zijn ledeu van ne gemeente, dan hebben de bewoners van Dommenede en Slocum de zelfde regten, als die van Zonnemaire. Die voorgestelde maatregel achten wij instrujd met de wet der Christelijke liefde; onbillijk en onreguardig. M Wat de latere zien- en handelwijze betreft van het classicaal bestuur van Zierikzee, wij achten die in strijd met het door datl)estaur genomene besloit en de door hetzelve gestelde nota van voorwaarden. Wat het verzoek van adressanten betreft, wij moesten instemmen met de door hen voorgestelde interpretatie van het besluit, en, ofschoon nu ook de eerste zinsnede van het besluit tot verschillende opvatting aanleiding gegeven heeft en hierdoor de verwikkeling ontstaau schijnt, zoo oordeelden wij, dat het Koninklijke besluit op. Hebben in dien zin aan den Minister, na mededeeling van onze beschouwingen, volgens missive van 22 October, n. 46 geadviseerd. Bij missive van 19 November d. v., n°, 13, ger. sub n°. 16S, ontvingen wij een afschrift van de beschikking van Zijnne Excellentie op het adressanten oder het adressanten onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, dat de zaak der combinatie van Zijnne Excellentie onze consideratien is te kennen gegeven, Is, aangezien door haar de belangen en regten van beid, thans gecombiueerde gemeenten ongekrenkt worden gelaten en dat de Minister overigens de belangen der adressanten ten dezen niet verder zou kunnen bevorderen, als zijnde de onderwerpelijke aard. c. het belang van de splitsing der kerk- en pastorijgoederen te Sexbierum en van c. Ontworpene recht beheer der laatstgenoemden. Deze zaak waarover de Algemeene Synodale commissie Jj"^ ^^^^ po«if. zich in Mei 1858 (zie Synodale Handelingen van dat jaar, Bijl. Bijl. Bijl. 19 — 21), f^'^^JJ'^Jfi^^w^ nog tot den Minister gewend had, werd op nieuw aan onze overwegning onderwor- laaisiQenoemden. 'Uit de overgelegde' stukken mogten wij met blijdschap ontwaren, dat het provinciaal collegie van toezigt in de provincie Friesland, ten gevolge van ministeriele aanschrijvingen ijverig had medegewerkt, om kerkvoogden van Sexhiemm voorstellen aan floreenpligtigen tot de verlangde scheiding door floreenpUgtigen dan ook in beginsel was goedgekeurd; ja, dat er betreffende hare eindelijke regeling slechts ein punt van verschil en wel ter zake van het voortdurende beheer der pastorijgoederen tusschen de betrokkene collegien en kerkelijke besturen overbleef. Naar bet voorstel van kerkvoogden, waara'n floreenpligtigen bun zegd gehecht hebben en dat ook door het provinciaal collegie van toezigt nuttig geoideeld wordt, zott den de pastorijgoederen onder de administratie van kerkvoogden blijven, die daarfaoe den naam van gecommitteerdeu uit de floreenpligtigen zouden dragen, met bepaling even-vel dat zij tot alle handelingen, het gewon bebeer te bunten gaande de antorisatie vauhet provinciaal quelle van toezigt zu longe noodig heben, terwijl aan den tijdelijken piredikant te SexUerum eane plaats in hun collegie als adviserend id zou worden toegekend. Hiertegen heeft het classicaal bestuur van Franeker emstige bedenkingen in het midden gebragt, uit aanmerking, dat met slechts weinige uitzonderingen in IHe^^w^ het beheer der pastorijgoederen door de predikanten gevoerd en de genoemde bepaling eene kj^nking zou wezen van het onbetwistbare regt van den predikant. Niettegenstaande het provindaal kerkbestnur zich met deze bedenking vereenigd heeft, hebben kerkvoogden en floreen- pligtigen de vaatgestelde regeling op dit punt onveranderd gelaten en heeft ook het provinciaal collegie van toezigt gemeend dat daar in moest worden berust, zoowel omdat de admi- nistratie der pastorijgoederen sedert het jaar 1775 onaf gebroken door de kerkvoogden van Sexbierum gevoerd en ook de tijdelijken predikant geenzins op eene eigene of vrLje administratie van het pa8tor\jgoed beroepeu was, als ook omdat in andere gemeenten van den gewonen regel was afgeweken en het in het belang van den predikant en de goederes moest geaoht worden, dat hun beheer aan andere handen werd toeverlrouwd. Dien ten gevolge werd dan ook de bedoelde regeling met de daarbij ontworpene instructie, voor de gecommitteerden uit de H^voonnde floreenpligtigen (kerkvoogden van Sexbierufn) tot het beheer der pastorijgoederen aldaar, door floreenpligtigen den ISden December 1859 vast- gesteld en de Koninklijke goedkeuring daarop door kerkvoogden gevraagd« Bij ministeriele missive van den 17 den Februarij 11. n°, 16, ger. sub n° 272, werd dit verzoek van kerkvoogden van Sexbierum met verschillende stukken betrekkelijk de scheiding der pastorij- en kerkgoederen aldaar in onze handen gesteld. Intusschen had het classicaal bestuux van Franeker reeds, naar aanleiding van eene oproeping van de Her- vormde floreenpligtigen te Sexbierum in de Zeeuwarder Courant van den 25sten November 1859, tot vaststelling van de scheiding en het beheer der pastorijgoederen in voege als boven omschreven is, bij missive van den 7den December 1859 n°. 70, ger. sub n^ 211, onze tuBschenkomst ingeroepen, om de regten van den predikant van Sexbierum te hand- haven en het daar henen te rigten, dat de te vragen goedkeuring van Zijne Majesteit op de voor te dragen regeling niet mogt verleend worden, voor dat het classicaal bestuux in de gelegenheid zou gesteld zijn, om van zijn gevoelen te dezer zake nogmaals te doen blijken; en waren wij nu door de onzerzijds gevraagde inlichtingen van het provinciaal kerkbestuur van Frieeland in zijne missive van den Slsten December 1859 n^ 129, ger. sub n^. 282 en van het meergemelde classicaal bestuur in zijne missive van 10 Fe- bruarij 11., n^. 14 Mei jl. n^ 18, luide daartoe als volgt: "Nan het verlangen van Uwe Excellentie, ons door hare missive van d^Itdes Februarij U. n°. 16 kenbaar gemaakt, hebben wij de eer, onder tevugzeuding der daarb^ 4* Bi jf. B. Ontvangeue dtukken, betreffende de soheiding der pastorij- c:i kerkegoederen te Sexbierum eu het beheer der eerstgenoemden, Uwe Excellente onze o^erwegingen en odvies aai te bieden. tf Met vieTigde mogten wij uit de bedoelde stukken ontwaren, dat de door ons en de betrokkene kerkelijke bestturen voorgestane scheiding der genoemde goederen genoegzaam geregeld is, en, hebben wij daarvoor onze hulde te brengen aan de ijverige medewerking van het provinciaal coUegie van toezigt over de ker kelijke administratie der Hervbrtnden in Frieslandy het vervidt ons met erkennen jegens Uwe Excellentie, dat wij hierin ook de gewässer vnichten van hare verrigten te dezer zake hebben te erkennen. tf Maar hebben wij daarmede het hernieuwde be wij s verkregen van de emstige gezindheid van Uwe Excellentie, om de handhaving en bevordering van de regten en belangen der Hervonnde kerk te behartigen, met des te grootere vrijinoedigheid leggen wij voor Uwe Excellentie de bedenkingen open, welke de door kerkvoogden van SeMerum onder goed- keuring der Hervormde floreenpligtigen aan Zijne Majesteit den Koning voorgedragene en door het provinciaal collegie van toezigt aangcprezene regeling van het beheer der pastorij- goederen bij ons heeft doen ontstaan. ff Volgens deze voordragt zou het beheer van de pastorij goederen te Sexbieruw aan kerkvoogden aldaar opgedragen blijven en han hiervoor de naam van gecommilteerden uit de floreenpligtigen gegeven worden, terwijl zij tot alio handelingen, het gewoon beheer te bniten gaande, alleen de autorisatie van het provinciaal collegie van toezigt zonden nodig hebben en aan den tijdelijken predikant in hun collegie nog wel eene plaats zon worden toegekend, maar dan ook maar alleen met eene adviscrende stem. ff Gelijk de Synodale commissie laatstelijk nog in hare missive van Mei 1858 devrijheid nam Uwe Excellentie te doen opmerken, zoo is het ook nu nog hare vadte meening, dat zoodanige regeling, waarmede aan den predikant het beheer der pastorij goederen onttrokken wordt. Niet overreu is te brengen met de regten, welke de predikanten iti Friesland van oudsher bezitten en hun ook door het thans vigerende reglement op de administratie der kerkelijke fondsen in Friesland gewanrborgd worden. A Vinden wij in dat reglement geen zweem van inmcnging van floreenpligtigen in het toezigt of beheer over de pastorijgoederen, het springt hierdoor aanstonds dnidelijk in het cog, dat de titel van gecommitteerden uit floreenpligtigen, aan kerkvoogden wegens het anvaarde beheer dier goederen te geven, even ongepast als onregatatig wezen zou. Maar, dat volgena hetzelfde reglement kerkvoogden even weinig als beheerders der pastorijgoederen kunnen worden toegelaten, zal voor Uwe Excellentie naanwelijks aanvrijzing noodig hebben, daar in art. 11 op otozigt en beheer baarblijkelijk onderscheiden vorden en art 49 uitdrukkelijk onderscheiden vorden en art 49 uitdrukkelijk houdt if dat kerkvoogden toezien op den staat der pastorijgoederen en zorgen dat de daartoe behoorende gebouwen behoortijk door de predikanten underhonden worden, znllende ten dien einde eene naauwkeurige inventaris van alle pastorijgoederen door de kerkvoogden opgemaakt en bewaard worden. Ondubbelzinnig geeft hier dewetgever zijncnwil te kennen, dat predikanten het beheer oefenen, altoos onder naauwlettend toezigt van de kerkvoogden hunner gemeenten. Het zou Ten opzigte van de pastorijgoederen, naar de bepalingen van het reglement, even onhoudbaar zijn aan predikanten het beheer derzelve te ontnemen, ten einde het op kerkvoogden- over te dragen, als het niet te vereenigen ware met de oorspronkelijke instelling van de provinciale collegien van BUL. B. 48 Toezigty wanneer men aan dezen het beheer der karkelijke eigendommen wilde geven, dat door de reglementen aaii kerkvoogden wordt toegekend. Wat trouwens het vigerende reglement in de Städteresolutien van 7 Maart 1582, 23 April 1583 en 8 April 1584 werd vastgesteld en sints en wettig gebmik gebleven is, dat namelijk k de predikanten de viije en ledige possessie genieten van de pastorij, waarop zij beroepen zijn, om daarmede te doen gelijk van ouds in Frie^lani gebruikelijk was"' zoodat de predikant werkelijk de administrativer was, waaruit hij zijn inkomsten trok. Het was daarom onder anderen, dat toen de Hervormde floreeupligtigen te Ae/ilum^ staande de vacature aldaar in den jaie 1825, de pastorijgoedereu onder de administrativer van kerkvoogden der gemeente wilden brengen en de goedkeuring van Zijne Majesteit op een daartoe ontworpen besluit z Ochten Verkrijgen, naar het advies van den Staatsraad Directeur-General voor de Zaken der Hervormde Eeredienst enz., en de ingewonnenene consideratien van het provinciaal colegie van tozigt kerkvoogden, volgens besluit van 5 Januari 1826, n°. 68, om intosschen de pastorijlanden te verhuren, maar met de uitdrukkelijke bepahsgi om ze alzoo verbnurd aan den te beroepen predikant ter beheering over te dragw, zoo als zulks in Friesland alom plaats heeft. If het voegt ons niet, Excellentie! de redden te beoordeelen, waarom, gelijk thansdoor bet provinciaal colegie van toezigt gezegd wordt, van dezen regel en wettelijke verorde-ningen nu en dan is afgeweken y maar bepalen zich deze uitzonderingen dan ook slechts tot zeer. Weinige gemeenten, ze  toezigt wordt tegenwoipen, het in FrieBland als wettig erkende op Sexbiemm niet van toepassing zijn, omdat het beheer der pastorijgoederen aldaar sedert J 7 75 in handen van kerkvoogden berusten ? Wij fer- oorlooven ons de bescheidene opmerking dat de toesiand der zaken aldaar ontstaan is buiten toestemming van eenen tijdelijken predikant gedurende eene vacature, en , wauneer daarin sedert geene verandering gekomen is, dit zijnen grond heeft, deels in de daar ontstane vermenging van de pastorij- en kerkgoederen , deels in de eenvoudige redeu dat de opeenvolgende predikanten hnnne regten ongebruikt hebben gelaten of onvoorwaardelijk tot de ingevoerde overeenkomst zijn toegetreden, maar dat zulks niets derogeeit aan de regten van hunne opvolgers, allerminst thans, nu er sprake is van eene weiiel^ke ve^\^% van de scheiding der goederen, aan de kerk en de pastorij afzonderlijk toebehoorende. ft Hoogst bedenkeUjk zonden wij het altoos achten hier een bestaand regt voor een ver- nieend belang te doen wijken, waartoe de overweging schijnt te leideu van het provinciaal coUegie van toezigt, dat het belang van den predikant en van de goederen vordereUj dat dezelver beheer aan andere handen worden toevertrouwd, Wij hebben daartoe slechts opde geschiedenis der pastorijgoederen te Sexbierum te wijzen, waar het overbreugen van han beheer met veronachtzaming van het regt van den predikant eene vermenging van eigen- dommen veroorzaakt heeft van dien aard, dat niet dan na velwlei strijd tu^schen de 49 BijL. B. Keljke bestehen en collie gedurende de laatste dertig jaren en noungs slechts door velerlei toegeefelijkheid van de zijde der belanghebenden eene uitwijzing van de pastorijgoederen heeft kunnen plaats vinden. Dat ook de erkende gezindheid zelfs van het provinciaal coUegie van toezigt, cm voorde bewaring der kerkelijke eigendommen te waken, gegen genoegzamen waarborg tegen zoodanige verreemding van pastorijgoederen geeft, wij meenen daarvoor een bewijs te vinden in hetgene door de kerkvoogden van IJsbrecMum openbaar gemaakt is, die Inide geprotesteerd en verklaard hebben in verzet te blijven tegen de door hen zelven geprovocere de beslissing, naar welke zij geboden werden oorspronkelijk pastorijeigendom, dat tenjare 1827 bedektelijk ten name Der kerk op de kadastrale registers gepaatst was, tot zijnne oorspronkelijk bestemming terug te brengen. Wij erkennen gaame dat ook het beheer der predikanten niet altoosten voordeele van de goederen kanstrekken; maar waar hier naar ons oordeel alleenlijk de vraag is naar hun onbetwistbaar regt en blijkens de overgelegde stakken zoowel het classicaal bestuur van Praneker als het provinciall kerkbestnnr van Friesland uit dat oogpunt erastige bedenkingen tegen de onder-werpelijke regeling in het midden gebragt het begrepenc belang van den tijdelijken predikant, zoo ook degetrouwe inachtueming vande aangehaalde bepaling van het reglement in Friesland naar welke kerkvoogden steeds het toezigt houden, de waarborgen aan de hand ge ven, dat niet de handhaving en toepassing van erkende regtenten nadele werken; daar meenen wij, dat tägen de inwiUiging van het verzögene van kerkvoogden van Sexbierum te gewigtige bezwaren bestaan, dan dat wij Uwe Excellentie zouden durven adviseren, om hare medewerking tot de Koninklijke bekrachtigend der bedoelde regeling aan te wenden, hoe ook de overweg, dai de thans bestaande vacatnre eindelijke regeling vordert, tot eene spoedige beslissing schijnt te dringen. Veeleer zouden wij hiemit grond willen onleen, oin de veelvermogende tusschenkomst van Uwe Excellentie in te roepen, dat de regeling alzoo gewijzigd worde als de regten der opvolgende predikanten en het gewijzigd worde als de regten der opvolgende predikanten en het gewijzigd, ondervinde, en dat zulks met dien sprengen, dat de vervulling der vacatore geene vertraging ondervinde, dat de vervulling der vacatore geven van het bewijs, tot geregtigdheid om de voordeelen nit lands kas te genieten, und zulke bepalingen plaats hebbe, dat de regten van den predikant niet gepraejudicieerd worden. Aan het classikaal bestuur van Franeker, von wij ook nog bij brief van 19 Mei n^ 25 kennis, dat wij den Minister geraden hadden, den Koning n et tot het verleen der gevraagde bekrachtigenden bekrachtigenden bekrachtigenden van het beheer der pastorij goederen te adviseren. Uns den heeren Hugenholiz, Versfelt en van Bappard aankeekening verlangt, dat zij tot dit advies hannestemmen niet gegeven hebben, alszich met de opengelegenden beschouwingen niet hebbende kunnen vereenigen. d. eene ontworpene regeling der vervulling van predikantplaatsen in die Hervormde d. Outpourpen. gemeenten van de provincie Drentke, waar het regt van benoemingaan zoogenoemde eigen- «cfden toekomt Door den Minister werd deze regeling desgelijks ter fine van berigt, consideratien en advies in onze handen gesteld bij missive van 20 November 1859 n. 10 Gegen. sub n^. 155. Hdt Reglement darartoe overgelegd, luide als volgt: Bui- B. 50 RELEBENT voor het beroepeD van predikanten dat ala van de Hervemde Hemeente te (in de provineie D rent he). Art. 1. Hegt van benoeming van predikanten dat ala van ouds behoort aan eigenerfde ingezetenen der gemeente, bestaat in de gemeente, en wordt daarin uitgeoefend zoo als bij dat leglement is bepaald. Art 2. Eigenerfde ingeisen zijn de zoodanigen die lidmaten zijn van de Hervormde kerktn f, of meer aau hoofdsom in de grondbelasting betalen van goederen binnen  den bi de oproeping bepaalden tijd in de kerk. De voorzitter van den kerkeraad is daarbij tegenwoordig, en leidt de vergadering. Hij wordt bijgestaan door eenen secretaris, door hem te benoemen. À l'écènge des vonges van de bevoegdheid van êt en opgekomene, beslissen omtrent gerezene bezwaren bij meeiderheid van stemmeii, en Gonetituerea zich hierop all ooUegie van benoeming. In de eersie vergadering wordt een twaalftal en een zestal of alleen een zestal gefordene, oaar de besliasing der collatoren. In eene volgende vergadering minstens acht dagen later te bepalen, wordt geformeerd een zestal of drietal, al naar mate het eerste in de vroegere vergadering is opgemaakt of niet, en wordt in de tweede alleen het zestal opgemaakt dan in eene vergadering na minstens gelijke tusschenruimte het drietal, en wordt tevens het beroep gedaan, tenzij wer4 goedgevonden dit laatste tot eene nadere bijeenkomst uit te stellen, die dan minstens dagen later wordt bepaald; voor de tweede en volgende vergaderingen geschiedt de tijdsbepaling door collatoren. Ze hebben plaats in de kerk zonder nadere oprocping. Door de vergadering of, zoo de de hem dit opdraagt, door den voorzitter worden voorzitter stemming vier stemopnemers benoemd. Art. 9. De stemming heefb plaats bij ongeteekende brieves, die in eene geslotene bus worden geworpen. Die bus wordt in de vergadering door den voorzitter gesloten en na de stemming door hem geopend, waama de stembrieques door stemopnemers worden geteld, en met het getai der gestemd hebbende vergeleken; hiema door eenen der stemopnemers overluid gelezen, en door eenen tweeden geverifieerd, terwijl de beide overige stemopnemers lijst en tegenlijst honden van den loop der stemming, waarvan de uitslag door den voorzitter wordt bekend gemaakt. Art. 10. Blanco biljetten worden niet medegerekend. Overigens geschiedt formatie van twaaffcal, zestal en dri etal bij meerderheid; de be-noeming of beroepiug bij volstrekte meerderheid van stemmen. Art. 11. Zijn er meer stemmen nitgebragt dan er stemmen aanwezig zijn, en heeft deze ommstandigheid van invloed knnnen zijn op den uitslag, dan heeft er eene nieuwe stemming plaats. Onthoudt zich iemand van stemming dan wordt daarvan in het na te melden proces-verbaal aanteekening gedaan. Art. 12. 