Our great West; a study of the present conditions and future possibilities of the new commonwealths and capitals of the United States;
Ralph, Julian, 1853-1903
Op 9 Februar 1861 woedde hier een hevige storm, waardoor 38 huizen en 13 vrucht-boomen zijn omgewaaid. Madjalaja, onderdistrikt op Java, residentie Preanger B^gentachappen, afdeeling Tjimanggoe. Het bevat de vier zoute bronnen: Tjibodas, Kadoe Dampit, Tjipanoemangangangen en Tjimanggoe. Madja Langoe, dorp op Java, residentie Tagal, afdeeling Pamalang, distrikt Bongas, 47 palen van Tagal. Op 2 palen van de pasang-grahan, te Goenong Tiga, light eene zout^bronte midden van sawah-velden. Madja Lengka, adsistent-residentie en regentschap op Java, residentie Gheribon, grenzende ten Westen aan de Preanger B^entschappen, ten Zuiden aan Galoe, ten Osten aan Endramajoe. Zij bevat de distrikten Madja Lengka (met ongeveer 33,000 zielen), Madja, Telaga, Radja Galoe, Palimanang en Djati Wangi (weleer Kedondong). De Adsistent- Eesident, die tevens Vendumeester is, en de Regent wonen te Talaga. Yerder heeft men voor deze afdeeling een Djaksa en een Pang- hoeloe. De bevolking van Madja Lengka bedraagt 157,500 zielen. Er bestaat suiker- en koffijkultuur. De hoofdplaats heet eveneens Madja Lengka en is tevens het hoofdorp van het gelijknamig distrikt, op 6* 49' 48" Z. Br. en 108* 13' 19" 0. L. Deze plaats is, volgm DE Laitge, 459 Bijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee gelegen. Er zijn eene regtbank van omgang, een  afdeeling Ngrowo, distrikt Toelong Agong. Madjang, eilandje in het meer Seriang, in Borneo's Westerafdeeling, gebied der Ka- poeas. Madjang, twee gehnchten op Java, re>i- dentie Pasoeroewan, afdeeling MaJang. £r ligt nabij deze eene kleine bamboezen pasanggraku, ter hoogte van ],300 Bijnlandsche voeten bo- ven de zee. Madja Pada, heuvel op Java, residentie Preanger Begentschappen, distrikt Singaparci Madja Fahit, zie: Modjo Pahit Madja Pahit, dorp op de Oostzijde tss het eiland Poeteran, residentie Madtura. Madja Pahit, dorp op Java, residentie Preanger Begentschappen, affeeling BandoM, ten Zuiden van den berg Loemboeog. Madjaem, dorp op Java, residentie Japan, afdeeling Pati, distrikt Selowessi. Madjaem, dorp op Java, residentie BaIljolio, maas, regentschap en distrikt Poerbolinggo. Madjaem, dorp op Java, residentie Sama-rang, regentschap en distrikt Pekalongan, distrikt Seragi, op de westelijke greus. Madjaem, dorp op Java, residentie Cb^ribon, afdeeling Madja Lengka, distrikt Madja Lengka, distrikt Palimanang. Madja, dorp op Java, residentie en Regentschap Soerabaja, met eene steenen markt plaats. Madjenang, distrikt en hoofdplaats op Java, residentie Banjoemaas, regentschap Tijjap, met 3,500 in woners (Söcadaneien). Df hoofdplaats ligt 60 palen van Banjoemaas, 40 van Poerwokerto, 53 van Poerwokerto, 53 van Poerwokto, 82 van Bandjar Megaia en 63½ TaJjap, 82 van Bandjar Megaia en 63½ TaJjap. Madjenang, dorp op Java, residentie Soekawati Koelon Bengavai. Madjenang, dorp op Java, residentie Soekawati Koelon Bengavai. Madjenang, st4iat op Celebes' Westbist, rijk Mandhar, aan eene rivier van gelijke naam. In Jnnij 1856 werd het kontrakt m vriendschapsbetrekking tasschen den Voret ca Banjoas, regentschap en distrikt Poerbo- linggo. Madjengklaky dorp op Java, residentie Banjoemaas, regentschap Tjilatjap, distrikt Dajaloehoer. Madjengklak, vc^elnestgrot op Java, residentie Bagelen, afdeeling Ambal, distrikt Krang fioUong, aan den bergrug Moedjan. De ingang is naar het Westen gekeerd. MadjestOy berg en dorp op Java, residentie Soerakarta, afdeeling Padjang, distrikt Larog. Madjoe, zie: Moedjinga. Madjoe, eiland bij de kust van bet eiland Soembawa. Uadjoe, dorp op Java, residentie Rembang, afdeeling Bodjo Negoro, distrikt Bo werno, aan de Solo-rivier. Madjouwyd dorp in Borneo's Westeraf dee-ling, rijk Landak, aan de Bintiang-rivier, opruim 8 xa&x gaans van Ngabang. De bevolking bestaat, ongerekeud de vrouven en kinderen, nit ODgeveer 75 Chmezen, waarvan de grootste helft zich bezig houdt met bewerken eener iii de nabijbcid gelegen gouigroeve. De exploitation van die mijn, de voomaamste van Landak, gescbiedt voor lekening van den Ka-pitein Chinees van Mandor. Made Djaloei, landschap op bet eiland Nias, met een bevolking, wier sterkte op 13,000 zielen wordt gescbat. Hadoein, een der Saleyer-eilanden ten Zuiden Tan Celebes. Van de Westzijde van het eiland steekt een rif nit. Hadoein, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster-afdeeling, distrikt Doeson Ilir, aan de rivier Ajo. De inwoners vinden hnn bestaan in den riistboaw en het verzamelen van was, honig, rotan, damar en vogelnestjes. Madoeis, twee eilandjes aan de Zaidkust van Xieuw-Guinea. Hadoe Kekep, dorp in Borneo's Westerafdeeliug, rijk Sintang, aan de rivier Melawi. Hadoe is de hoofd-plaats van het distrikt Daja Loehoer en ligt am de rivier Tjibaganting, op eenen afstand van 59 palen van Banjoemaas, 49 van Poerwokerto, 62 van Poerwokto, 61 van Poerwokto, 91 van Bandjar Negara en 1547j van Tjiandjor. Madera, meer en rivier in Borneo's Zuiden Oosterafdeeling, in Doeson en Bekompai. Hadoera, meer en rivier in Borneo's Zuiden Oosterafdeeling, in Doeson en Bekompai. Hadoera, dorp op Sumatra, residentie Lampongsche distrikten, aan de rivier Sakka. Madoera, zie: Madura. Madoera, zie: Madura. Madoera, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, rik Bandjermasin. Madok, dorp in Borneo's Westerafdeeling, adistant-residentie Montrado, afdeeling Sepang. Mador, zie: Madhoor. Madorp, eiland, behoorende tot de Zuid- Wester'seilanden, residentie Banda, ten Noorden van het eiland Roma, op 7" 37' Z. Br. en 127** 20' 0. L. Madura, groot eiland in de Java-zee, gelegen tusschen 6** 52' en 7° 17' Z. Br. en 112*' 39' en 113" 9* 0. L. Het ligt in bet gezigt van de residentie Soerabaja en is daarvan an de Westzijde gescheiden door straat Madura. Door de inboorlingen wordt het eiland geworden, hetgeen in het Sanskrit schobeen jrzoet. De oude beuaming van het eiland is Antoro of Hanator o. Het is niet bekend, wanneer deze benaming door die van Madura is vervangen, maar wel, dat het eiland zijnen tegenwoordigen naam reeds droeg, toen de Portugezen in 1510 Java voor het eerst bezochten. Sedert 1745 is het door geweld van wapenen onder de Nederlandsche heerschappij gekomen. De geologisohe gesteldheid van het eiland is vulkan. Es ist ein komt overne met die van Java. Hooge bergen heeft men er niet, daar de hoogste, de Padjoedan, die zich in de af' deeling Soemanap bevindt, eene hoogte bereikt van niet meer dan.1.325 Rijnlandscbe voeten boven d^oppervlakte der zee. Ondertusschen het eiland, met uitzondering van eene niet zeer breede strook aan het Wester en Zuider strand, over bet algemeen eenen zeer oneffan bodem, daar het bijkans geheel door eene lage keten van kalkbergen wordt door kruist. In sommige streken borrelt uit den grond aardolie op, die door de bevolking als lampolie wordt gebezigd. Ook levert de grond aard-hars, ritin-asphalt, en bij den heuvel Geger kleiboudende zandsteen met koolfragmenten. Hoezeer men op verscheidene plaatsen bronnen aantreft. V van goed drinkwater, bestaat op an-dere plaatsen gebrek daaraan. Yooral mist men het stroomend water voor den landbouw en zijn daardoor de velden afliaukelijk van den regen. De voornaamste rivier, genaamd Serokka, ontspricht in het binuenland op de grenzen tusschen de afdeelingen Pamakasan en Soe- manap en heeft in eon oost-jcuidoostelijke MA. riging eenen loop van slechts 25 Engelsche mijlen eer zij zich aan bet Oosterstrand in zee ontlast. De andere riviertjes, die nog let te beteekenen hebben, zijn de Bangkalaog, de Balega, de Sampang en de Pamakasan aan de Zuidkust, de Kalkodie en de Maringan aan de Oostkust, de Amboenten, de Pasang, de Pasang, de Passang, de Bosan en de Batoe Karbo aan de Noordkust. Madura, waarvan de oppervlakte wordt ge- zegd te bedragen ongeveer 97 yierkante ge- zegd te bedragen, daaronder begrepen de onder- hoorige eilanden, was vroeger verdee M. In driken, te waren dat van Madura, betwelk het westelijk gedeelte en nagenoeg de helft van bet eiland uitraaakte, dat van Pamakasan, het kleinste en in het midden gelegen, en dat van Soemak, het oostelijk deel. De Yorsten dier staten waren yasallen van het Nederlandsche Gouvernement, en de yerpligtingen, waaronder zij tegenov er hetzelve stonden, waren bij over-eenkomst geregeld. Het geheele eiland maakte een onderdeel nit der residentie Soerabaja, en van wege het Nederlandsch Gouvernement werd het gezag er uitgeoefend door eenen Adsistent-Resident, die evenwel geeue rät-streeksche bemoeijing met het inwendig bestuur had en in deze zijne betrekking ondergeschikt was aan den Resident yan Soerabaja. In 1857 werd in dienstandestand eene veranndering gebragt door de ordonnantie van den Gouvernement-General van Nordlandsch Indie van 6 Mei van dat jaar, waarbij, met behoud van de vroegere indeeling, het geheele eiland als een op zich zelf staand gewest werd gesteldonder het gezag van eenen Bicsident, die, terwijl hij meer bijzonder belast is met het beleid van zaken in de afdeeling Pamakasan, en als zoodanig ook zijn verblijf houdt in de hoofd-plaats van denzelfden naam, voor het bestuur der beide overige afdeelingen wordt bijgestaan door twee Assistant-Residenten. Tot dusver evenwel is van de drie genoemde afdeelingen slechts die van Pamakasan onder regtstreeksch Europeesch bestuur gebragt. De laatste Yorst van Pamakasan voerde den titel van Fanchamahany terwijl het tegenwoordige Hoofd der inlandsche bevolking slechts dien van Fangeran heeft en in alles gelijk staat met eenen kdandschen Regent op Java. In verband tot dit alles is dan ook in Pamakasan inge- voerd het op Java vigerend landrenten-stebel en de belasting op het bedrijf. Door deze laatste belasting, waaraan ook en wel Toor- namelijk de Chinezen onderworpea, heef voor dezen de heffing van het tot duBver door hen te betalen hoofdgeld opgehouden. In de beide andere afdeelingen, Madura en Soemanap, voeten de tegenwoordige Yorsten den titel van Panoembiiian, terwijl hunne on- middellijke voorgangers dien van Sultan hädden. Zij komen in den Inditckem Almanak voor als Renten, gelijk die van Pamakasan, m&ar word en ieder in hun bestuur bijgeslau door eenen Rijksbestierder, aan wien toegekend!< de op Java meest gebruikelijke regentstitd vac Radhen Toemenggoeng, Aan den Resident is nog toegevoegd eei Secretaris der residentie, die tevens, voor zou veel betreffend de afdeeling Pamakasan, belft&t ii met de function van Notaris, Yendumestcr n Ambtenaar van den burgerlijken stand, tervip met de werkzaamheden, aan die drie laatsu betrekkingen verbonden, in de beide andere afdeelingen zijn belast de daarover gestelde Adsistent-Residenten. Ook vindt men in elke der drie afdeelingen Eurupesche HavenmeesurK Kommiesen-Ontv angers der in- en uitgaanJ Regten, auf dem Weeskamer, soerschappen van de Weeskamer. Soerabaja, vort eenen landraad, met een. Hoofd- en kifyaacX-Djak^a^, eoenen Hoofd- ei Adjunct-P(8ff^^o0A^, alsmede de Hoofden vmi Arabiereu, Chinezen en Maleijers. Yoor lii belangen van het onderwijs bestaat er eene subkommissie van onderwijs, waarvan de tijdelijke Resident voorzitter is. Yoor het r^svezea behoort Madura tot het regtsgebied van da rand van justitie te Soerabaja en tot den verkring van den ommegaanden regter in de S« afdeeling, die vroeger zijn verblijf hield te Probolinggo, maar, sedert de verheffing v&£ Madura tot eene residentie, te Pamakasan gevestigd is. De st erkte der bevolking van Madura wätte opgegeven: in 1857 op... 393,605 zider, 1858 419,387 . 9 1859 . 509,829 hetgeen eene vermeerdering aanwijst: in 1858 van 35,78 , 1859 90,442 r 21.56 V, StaaMhd van Nedflandtch Indii^ N'^r 44, <) Zoo wij ons Diet bedriegcD, was de titel us Saltan aan de beide voric^e Yorsten, althans ua dien van Soemanap, all een persoonl^k gOD$(b(:v^ii> door het Nederlandaeh OouTerneinent v«rieend gv< worden. Het zal wel niet noodig zijn te doen opmer- ken, dat die geweldige Termeerdering onmoge- lijk het gevolg kan geweest zijn van het groo- ter djfer der geboorten in vergelijking met dat der sterfte. In den bevolkingstaat van 1859 schrijft de regering de yermeerdering toe aan eene meer yolledlge telling; maar het is hoogst waarschijnlijk, dat in het algemeen de betere re- geling van het bestnur daarop van invloed is geweest. Bekend toch is het, dat de talrijke be- rolking van Madura, die in de gesteldheid yan den bodem reeds geene zeer ruime bronnen yan bestaan kon yinden, boyendien gebukt ging onder al de geyolgen yan een Oostersch des potisme, weshalye het een zoowel als het an- der aanleiding had gegey. En, niet alleen dat Eseae yrij aanzlenlijke Maduresche beyolking Zich yan lieyerlede in de tegeuoyer gelegen residentien Soerabaja, Fasoeroewan, Probolinggo en Bezoeki had geyestigd, maar ook dat jaar- lijks talrijke zw.ermen yan Madnrezen zich naar den oyerwal yan Jaya begayen, om in aller- bande soort yan arbeid eenig middel yan bestan te yinden. In hoe yele opzigten het Nederlandsch Indisch Gouvernement ook moge zijn te kort geschoten in hetgeen tot eene wel langzame, maar daarom niettemin degelijkeop- ieiding der onder zijn gezag geplaatste beyolkingen zoa kannen strekken, zal toch zel£s de ineest beyooroordeelde, zoo hij zich maar eenig denkbeeld kan yormen yan een Oostersch des- potisme met zijn geyolg yan bijgeloofj onkunde, willekeur, afpersing en kneyelarij, niet kunnen ontkennen, dat in yergelijking daaryan een geregeld Europeesch bestuur, hoe kleingeestig en bekrompen in zijn stre^en, nog altijd is een weldaad, een ware zegen. Geen wonder der- halye, dat yoor den Madurees, die zoo menig- maal in de gelegenheid was geweest, om op Jaya den betrekkelijk weldadigen inyloed Van een Europeesch bestunr te yoelen, en nu yer- nam, dat ook op zijnen geboortegrond een der- gelijk bestuur yoortaan zou zijn geyestigd, in geene geringe mate de aanleiding is weggenomen yoor zijne tijdelijke of blijveude uitlandigheid; en ten yolste mag het beaamd word En, wat om-trent de geyolgen yan den bier bedelden maat-regel in het jaarlijksch yan den Mmis-ter yan 1858, op bladz. 23, en in dat yan 1859, op bladz. 6, gezcgd wordt. Einige der bevolkingstaat van 1859 bestond het hierboyen yoor dat jaar opgegeyen eiferuit: Europeanen 362 Chinezen 6,457 Arabieren 961 Andere weiße Oosterlingen. 7,931 Inlanders 494,118 Totaal 509,829 Over het jaar 1859 is Madura yoor het eerst begrepen in de opgayen der regering omtrentden rißbouw; doch het blijkt, dat zij zich daarbij bepaalt tot de afdeelingen Madura, die, meer den afdeelingen Madura en Soemanap, regt-streeks onder Europeesch bestuur is gebragt. Yan de bevolkingstätig dier afdeeling, waanran het getal landbouwenden huisgeinnen op 15,953 wordt opg^eyen, blijkt het, dat zij yerspreid was m 176 dessa's of kampongs, waaryan 158 met en 18 zonder yelden, en dat het totaal barer Yelden bedroeg 17,766/4 bouws. Van deze uitgestrektheid konden van levend water worden yoorzien 3,000 bouws, en waren yan den regen afhankelijk 14,766/4 bouws. Yan de yelden der beyolking varen beplanten: ten behoeye van het Gouvernement 300 bouws yoor eigen kultuur der beyolki 17,466/4 m. Te zamen. 17,766/4 bouws. Yan de yoor eigen kultuur gebezigde grönden had zij beplanten: met padi 7,633/8 bouws met aardyruchten of andere drooge gewassen 9,83278 ». Te zamen. 17,466/4 bouws De produktie der met padi beplante yelden had bedragen 37,293 pikols, of ruim 4.88 pikols per bouw. Dit is zeker eene zoo schrale Op- brengst, als maar zelden op Java wordt aangetroffen. Wel blijkt het uit den staat 1) Op Java had men in 1859 eene gemiddelde produktie gehad per boaw: in PekaloDgan.... van 5.02 pikols „ Japara n 6.20 „ Bembang, 5.82 „ daaronder begrepen de hoeveelheid bouws, die als misländlich worden opgegeven. 26 MA. betreffende de rijstkultuur, dat 2,242 bouws mislukt waren, maar niet of die gcheel voorrekening van den rijslbouw mocten komen. Doch al vilde men daansede de met padi beplante hoeveelheid bouws verminderen, zoodat als dan 37,298 pikols zouden zijn verkregen van 5,3917 g, dan nog komt men tot geene boogere produktie dan van 6.95 pikols per bouw. Waarschijnlijk is het, dat hier nog veel te doen valt en zal kunnen worden gedaan voor eene betere besproeijing der velden en voor het aanwinnen van sa wall's dien ten gevolge. De waarde der padl wordt opg^even tusschen 2.50 en/ 2.25 per pikol of gemiddeld 2.37V, en naar dien maatstaf mag de aanslag voor de landrente ad / 50,520 als bijzonder hoog worden beschouwd, al is het, dat de velden, met aardvruchten of andere drooge gewassen beteld, daaronder zijn begrepen geworden. Omtrent de klapperteelt der bevolking van Pamakasan wordt bij het verslag over 1859 medeged, dat op 1**. Januarij 1859 aanwezig waren 40,382 vruchtdragende boomen, waarvan in den loop van het jaar gestorven of uitgeroeid zijn 1,178, zoodat op ultimo December nog aanwezig waren 39,204 vruchtdragende boomen. Aangezien er geen jonge aanplant bestond, maar in 1859 bijgeplant zijn 22,741 boomen, bedroeg de totale aanplant op ultimo December 61,945 boomen. De veestapel telde: a, Buffels: ♦ Mannetjes 916 WijQes 1,375 Te zamen. 2,291 b. Rundvee: Stieren 11,742 Koeijen 22,612 Te zamen. 34,354 c, Paarden: Hengsten 11,074 Merrien 6,202 Te zamen. 17,276 Wanneer men bedenkt, dat Pamakasan niet het vijfde gedeelte van het geheele eiland bo- slaat, dan schijnen die cijfers, uitgczonderd dat der buffels, als vrij voldoende te kunnen wor- den beschouwd. De Maduresche ossen zijn zeer gewild in den Oosthoek van Java en veel daarvan wordt vooral naar Soerabajauitgcvoerd, niet alleen als slagtvce, maar ook om als iiek- ossen te worden gebruikt. Zij zijn otct lict algemeen niet groot van stuk, maar kort in- eengedrongen, laag op de pooten, sterk gebouwd en tegen vcrmoeijenden arbeid. Wel zoo goed bestand als de andere soorten, die men op Java aantreft, uitg^onderd de beesten, die verkregen worden door het paren van de gewone koe met den wilden banteng-os. Van kultures ten behoeve van het Goutneroent wordt geene melding gemaaki AUecn blijkt uit den bij het ministerieel verslag orcr 1859 gevoegden staat betreffende de suikerteeh op Java en Madura, dat op Pamakasan eei^e suikeronderneming bestaat met eenen aanpkut van 300 bouws, waarbij werkzaam zijn l,OU(i huisgezinnen. De onderneming bestaat sedert 1839 kari-tens eene overeenkomst, aangegaan met den torigen Panoembahan van Pamakasan, aau vieo, gelijk nu aaa's lands kas, door den ondememex jaarlijks werd uitgekeerd eene som van 5,420. Die overeenkomst omst, welke met 1859 zon l'i einde loopen, was door de Indische r^i::: voor looping voor een jaar verlengd geworden. De bevolking ontving voor haren arbeid er t plantloon berekend tienen 350 duiten of/2.91*, per pikol over de geheele produktie, die tt- dragen had: in 1858.. » 1859.. dat is per bouw: in 1858.. pikols 7,856.— M 9,378.5S pikols 26,18.3 31.26 Ten het zoo even gemeld plantloon blus de bevolking per suikerriet plantend bui-gezin ontvangen: in 1858 / n.WU , 1859 r 27.35V. eene betaliug, in weerwil der niet leer \s.^ produktie per bouw, zoo voordeelig, ak m^' *) Uit het ministerieel verslag orer 185S (p^- 112 der officiele uiigaaf) blijkt. dat op dea citrofr en het slagteu van randvee f S per bce&t vanii gefaevcQ door den pachter van dat middel, en d^ die heffiog in de afdeeling Soemanap geschat ror:'- jaarlijks op te brengen /* 20,880, hetgteQ eefifii'f' van 10,440 beesten, die jaarlijks daar ge> * Ungewördert worden, von aanwgzen. Voor de tiefer. Madura wordt dat geld geschen op so.Cv' staks'sjaars. MA. 403 in vieinige suiker prodacerende residentien op Java door de beyolking wordt genoten. De odernemer had geheel vrije beschikking over £tJD produkt, maar het is niet zeerwaarsclujnlijk, dat hij, 200 zijn kontrakt door bet Indisch bestuur mogt vorden Terlengd, in het genot daarran zai vorde gelaten. £eQ belangrijk middel van bestaan yindt de berolking ran het eilaud in de bereiding van kpper- en kaijang-oYxt. Yolgens het ministe-rieel rerslag over 1858 (zie pag. 112 der offi-ciele nitgaaf) wordt de jaarlijksche uitvoer van  De Maduresche klapperolie 7ordt in den haudei gelijk gesteld met die Tan BalL In het gebrek aan rijst voorzien door liet telen van dagong of Turksche tarwe. Ook schijat er knittunr Tan tabak, boomwol, kaijang en zelfs van indigo plaats te grnpen. Yoorts Tipdt de bevolking eenige verdiensten in het verrigten van koeliediensten op den Central Tan JaTa en bij de kleine scheepTaart. Zij worden Toor goede zeeTarenden gehouden. In hot algemeinen beweert men, dat de Mädchen iJTeriger, werkzamer, maar ook meer opvliegend en wraakzuchtig -dan de JaTaan is. De algemeene Tolksstam is de Maduresche, die evenwel onderscheiden wordt in eigenlijke thätige en Soemanappers. Bosschen zijn op Madura schaarsch. Er worden cTenwel zoowel op het eiland zelf als op het aan Soemanap onderhoorige eiland Ean-ge&n ((foA'-bossGhen geyonden. Op twee plaatsen Tan het eiland wordt Toorrekening Tan het GouTemement zout TerTaar-digd, namelijk te Soemanap en te Boender in de afdeeling Pamakasan. Het zout Tan Soemanap, Troeger als het beste bekend, was in lie laatste tijden zoo in kwaliteit Terminderd, dat een onderzoek naar de oorz Taken noodig is beTonden. In 1859 had de aanmaak Tan zoutte Soemanap bedragen 7,605 kojangs en 22 pi-kols en te Boender 2,150 kojangs. De beta-ling der daarbij werkzame beTolking, die te Boender had bedragen / 3.75 eu te Soemanap / 16>/ per kojang, is in 1861 Terhoogd tot 10.-. Omtrent het aanwezen Tan wilde dieren beitaat er onzekerheid. Terwijl er Tolgens sommi?en geene geTonden worden, zijn er andere, die beveren, dat men er panthers, tijgers en boaslangen heeft. Het klimaat yan Madura wordt niet yoor OQgezond gehouden. Oyer het algemeen is het er zeer warm en bij windstilte soms ondra-geHjky zoodat aan de Zuidkust de thermometer wel eens tot 100* rAHKE>-HEiT rijst. In hoo-gere Streken en aan het Noorderstrand wordt de hitte eenigzins afgekoeld door de zeewinden. De beyolking yan Madura geneert zich met het bergwerk, het uithouwen yan metselsteenen, het branden yan kalk, het bereiden yan kalk, het bereiden yan areng-suiker, yan klapper- en kaijang-oYxt, het maken yan ro/a«-matten, mandjes en grof lijnwaad, het slaan yan touwwerk, het aanmaken yan zout eu het drijyen yan handel op Jaya. Ook zijn zij bedreyen in het beschilderen yankleedjes en andere lijnwaden, in het weyen en het maken yan houtsnijwerk, yooral yan beeldwerk. Verder yindt zij een middel yan bestaan in de yisch-yangst langs de kusten en in de menigyuldige op het eOand aanwezige yischyijyers. Huis-dieren en geyogelte worden op Madura in menigte aangetroffen. De yoomaamste tot Madura behoorende eilandjes zijn aan. de Zuidkust Foeloe Eam- bing, aan de Oostkust Qili Doewa, Gili Boe- tah, Gilian, Gili lUdja, Gili Genting, Gili Genting, Gili Genting, Gili Genting, Poeloe Gilian; yoorts de yerder oost- waarts gelegen Sapoedi-groep, Manoek, Sarok, Rahas, Talanggoe Ajer, Talanggoe Tengah, Talanggoe Timor, Poeloe Toendo, Poeloe Xa- moedi, Goea Goea; yerder Antipole, Goagoa, Gemok Barat, Genok Tengah, Gemok Timor, Hastings-eiland, Kalkoen-eiland, Kamirian (Urk), Kamoedi, Kanoek, Mampoerit, Manropit de Kangean-eilanden, Noord-eiland,  in schuldpad, iripang, pinang-noien, olie, matten, se en aardewerk. De literatur oyer Madura is opgegeyen order Jaya, waarmede dit eiland doorgaans als eeen geheel beschouwd wordt. Zie yooral de stukken yan H. J. DoKis, P. Bleekeb, J. Ha- GEHAH JCzN., aldaar opg^eyen pag. 695, l«kol.; yan W. E. tajt Hoetell, pag. 697, 1« kol.; yan H. Zollinger, pag. 717, 1« kol.; yan P. Blech, pag. 718, 1* kol. ; yan Co&nets DE Gboot, pag. 719, 2* kol. Voeg daarbij:' P. P. Bx)OKDA TAN Btstnoa, JardHfMescAHj' ving van Nederlande, eh Indie, bl. 273—277, eu Land' en Folienkunde, Boek III, Dl. lU, bl. 214—225; A. J. yAN deb Aa, Nederlandi Oosi- Indie, in plaats yan Jearg. IV 26* MA. Indie, Dl. IV, bl. 377—418; Tommminck, Coup d^OeiL Tom. I, pag. 385—340; Verhtjell, Herinneringen, D. II, bl. 59 — 70; Ceawiurb, Descriptive Dictionary, art. Madura. Madura, afdeeling, beslaande bet westelijk gedeelte van het eiland Madura. Zij grenst ten Oosten aan de afdeeling Pamakasan, en wordt ten Noorden door de Java-zee en ten Westen en Zuiden door straat Madura bespoeld. Deze afdeeling beeffe eene uitgestrektbeid van 1,682 vierkante palen. De sterkte der bevolking, verdeeld in 513 dorpen, werd in 1866 geschoten, verdeeld in 107,356 zielen, verdeeld in 107,356 zielen, verdeeld in 144 vreemde Oosterlingen. Er zijn er evenwel, die beweren, dat het cijfer der bevolking ruim 255,000 zielen bedraagt. Wanneer men bedenkt, dat deze afdeeling de grootste helft uitraaakt van bet eiland Madura, waarvan de bevolking bieroven is opgegeven als in 1859 bijna 510,000 zielen bedragende, dan scbijnt de hoogere scbatting meer nabij de waarheid te zijn. De tegenwoordige Yorst van Madura, een vasal van het Nederlandsche Gouvernement, en die te Bangkaiang, de hoofdplaats, zijn verblijf houdt, voert Den titel van Fanoembahn, terwijl zijn voorganger dien van Sultan had. Onder zijn bestuur staat de eigeulijk gez^deinlandsche bevolking. Hij is geregtigt tot de ontvangst van al de inkomsten, "welke, zoo als de in- en tutgaande regten,'sheeren geregtigheden, de belasting op paarden en njtuigen, gelijk mede de opiumpacbt en het zoutmonopolie, niet aan het Nederlandsche Gouvernement zijnverbleven. In den gang van zijn bestuur is hij evenwel gehouden de leiding en de bevelen te volgen van den te Bangkaiang van wege het Nederlandsche Gouvernement geplaatsten Adsistent-Besident, die daarbij in overleg treedt met den Bijksbestierder. De gedeelten der bevolking, die niet tot de inlandsche gerekend kunnen worden te behoore, zoo als de Chinezen, Arabieren en andere vreemde Oosterlingen, staan met hunne Hoofden onder het regt-streeksch bestuur van den Adsistent-Besident, die tevens belast is met het beheer van's rijks inkomsten en het hoofd is van de politic en het justitiewezen. Voor rekening van het Nederlandsche Gouvernement wordt door den Panoembah eene barissan of krijgsmagt op de been gehouden, vraarvan hij zelf Kommandant is, met den raug van Kolonel. De barissan staat onder Inland-sche Officieren en bestaat uit infanterie, pioniers, artillerie en kavallerie. De instructie bij de verschillende wapens is toevertrouv aan bij het korps gedetacheerde, gepensioneerde of in active dienst zijnde Europesche Offideien. De afdeeling Madura heeft slechts enkele, nietsbeteekenende riviertjes aan de Zuidkust. Hoog gebergte heeft men er niet. Dehoogste ber, de Oeger, bereikt eene hoogte van niet meer dan 800 voeten. Behalve in het distikt Bangkaiang is het land over het algemeenon vruchtbaar. De w^en zijn fraai en goed onderhouden. Madura (Straat van), doortogt tuasdia de Noordkust van het eiland Java en de Zuidkust van het eiland Madura. Zij kan in drielen worden verdeeld, te weten de Straat, het Naauw en de Trechter. De Straat b^int bij Tandjong Tjina leu Zuiden en het eiland Talanggoe ten Noordra en heeft op die hoogte eene breedte lan 32 Engelsche mijlen en eene diepte van 25 yade- men water. Bij den hoek van Pamakasan ver- naauwt zij zich tot 25 Engelsche mijlen. Br de hoofdplaats Pasoeroewan is de koers van het vaarwater Noord en Noord-Wcst en heeft men, loopende in de rigting van een heuveltje van Madura, genaamd het Zadelbergje, eexe diepte van 14 tot 7 vademen water. Tot aan den hoek Genjeran is de koers West en daar begint het Naauw. Tusschen dien hoek en dien van Pamakasan liggen de eilandjes Ke- tapang en het Bokken-eUand of Podoe Kam- bing, benevens de banken Zwaantjes droogte, Zwart Zand, de Nieuwe bank en eene klip. Bij den hoek Genjeran is het Naanv tvee mijlen breed, doch het verwijdt zich nabij ce reede van Soerabaja tot 3 li 4 mijlen. Vsn daar loopt de koers Noord- West tot aan bet eiland Mengari, alwaar de Trechter eenen aan- vang neemt, en gevormd wordt door de noord- oostwaarts wijkende kust van Madnra en die van Java. In het Naauw ligt, behalTe de on- diepten bij de kust, de £arbouw-bank, en in den Trechter, die aan den ingang 13 mijles breed is, heeft men de groote bank van Ma- dura, die 10 mijlen breed is en waarop slectls 2 vademen water staat. De Straat is 70, Bet Naauw en de Trechter 12 mijlen lang. I^ stroom is sterk en meestal *s morgens Xoord en *s avonds Oost. Het Naauw is het gebcele jaar door veilig. In de Straat heeft men b(- zuiden het Ketapang-eiland eenen veiligen door- togt. Hadurezen, inboorlingen van het eibii Madura. Zijn zijn van een middelmatige ge- stalte, maar forscher van gestel en sterker raa ligchaaamsbouw dan de Javanen. Pe Madu- rezen spreken een mengelmoea van /avaanscii, Maleisch en BaUneesch, met bijzondere tong- Tallen en eene lijmerige ultspraak. Zij zija bekend wegens haaneu ondernemenden aard en vordeu gehondea voor dapper, getrouw en opregt, doch terens opvliegend en wraakgierlg. Ms risschera en zeelieden maken zij zich dik- vijls schnldig aan roof, plundering en moord. Maduresche huisbedienden en koelies zijn even- wel naaawgezet en eerlijk en leggen meer ijver ua den dag dan Javanen.  eene naauwe broek tot benedenn de knie, bestikt op de naden en de r&iideo, terwijl zijn sarong wordt gedragen met twee nederhaogende slippen, die in het loopen worden Tastgehouden. De kleedij is meest oot geimi, bont en vrg opzigtig. Over het algemeeu zijn de Madurezen bezeliaafd ran toon en manieren en daaraan herkend men Tooral hen, die in dienst zijn geweest bij de inlandsche militaire magt, welke de Vorsten gehouden. zijn onder de wapenen te bouden. De mannen houden zich meer bezig met i^del en scheepraart dan met landbouw, die Teelal door vrouwen wordt gedreven. Deze vei;sciiillea yan de Javaansche vronw in de Tonnen barer kleeding en in eenen meer stijven gegen. , met de voeten binnenwaarts gekeerd; terwijl zij zich ook onderscheiden door het dragen ran goederen op het hoofd, het geen bij de Javaansche Trouwen niet gebruikelijk is. Eindelijk zijn de Madurezen ook Trij ervaren ifl het maken van lijnwaden, manden, omen- nenten, beld- en houtsnijwerk. Haen, dorp op Celebes, residentie Manado, n de Minahassa, afdeeling Kema, distrikt Li-loepang, met eene bevolking van ongeveer 80 lieben, die grootendeels het Christendom heben, embezzling. IffaessazL of Bjembangan, rawao^ Java, esidentie Djokdjokarta, distrikt Sentolo, groot Tierkante palen. Maessan, dorp op Java, residentie fiezoeki, deeling Bondowosso, distrikt Penanggoenggan, rann het de hoofdplaats is. Mafoe Poetih, twee eilanden ten Westen an Nieuw-Guinea, behoorende onder den Sultan van Temate. Mafoe Poetih, twee eilandje ten Oosten van het noordestelijk schiereiland van Nieuw-Guinea, vddr e Groote Geelvinkbaai, op 135** O. L. Het ist onder den. Sultan van Tidore. Maga, rivier en dorp op Sumatra, residentie Tapanoeli, afdeeling Mandaheling. De rivier ontspringt op den Seret Berapi en heeft zwavelzuurhoudend warm water. Het dorp is gelegen op eene hoogte van 620 voeten boven de oppervlakte der zee. Magahan, rivier en dorp in Borneo's Zuiden Oosterafdeeliug, distrikt Kahajan Oeloe; de rivier is een regter zijtak der Tahajan. Het dorp is door een schans versterkt. Magalang, dorp op Sumatra,, residentie Padangsche Bovenlanden, afdeeling AjerBangies. Magamoty dorp op Java, residentie Cheribon, afdeeling Koeningan, distrikt Loerah Agong. Magat, eiland in den Molukschen Archipel, tot de Ceram Laut-eilanden beho Orende, resi- dentie Banda. Magasari, zie: Margasari. Maga Teloe, dorp op de Ostkust van het eiland Banka, rijk Karang Asam. Magdalena, rif bij het eiland Banka, in de straat Gaspar, op 1° 59' Z. Br. Er staan 12 vademen water, en op kabellengte van- daar 19, 20 en 21 vademen. Dit rif ligt den schepen, die van het Noorden komen, zeer in den weg. Magelangy regentschap op Java, residentie Kadoe. Het beslaat het zuidelijke gedeelte der residentie, grenst ten Noorden aan het regentschap Temanggong, ten Westen aan Bagelen, ten Zuideu aan Djokdjokarta, ten Oosten aan Djokdjokarta, Soerakarta en Samarang. Het is verdeeld in de distrikten Minoreh, Bandongan, Magelang, Ngaainan, Ballak, Probolinggo en Bemameh. De bevolking bedraagt 241,575 inwoners, als 150 Europeanen en daar-mede gelijkgestelden, 239,976 Javanen, 1,386 Chinese en 63 Maleijers, Arabieren en andere verde Oosterlingen. De hoofdplaats is Magelang. Het land is vmchtbiukr, en aan de boorden der Solo-rivier wordt veel tabak voor de inlandsche markt verbouwd. Magelang, distrikt op Java, residentie Kadoe, in het midden van het gelijknamige Regentschap, grenzende ten Westen aan Bandongan en Minore, ten Zuideu aan Minore, ten Osten aan Probolinggo, Ballak en Nga-sinan. Het bevat ruim 3,600 inwoners. Magelang, hoofdplaats van de residentie Kadoe en van het regentschap Magelang, op Java, gelen aan den hoogen, oostelijken over van de rivier Progo, op T W Z. Br. en 110* Vy 7" 0. L., 410 palen van Batavia, 49 Zuid-West ten Zuiden van Samarang, 26^3 Noord-West van Djokdjokarta, 15 van Te-manggong en 90 van Banjoemaas, ter hoogte, volgens JUNGHTTHN, van 1,221 Rijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee. De ligging dezer plaats, in eene uitgestrekte vallei, met lommerrijke dorpjes, besproeid door eene brniseDde r ivier, is allerbekoorlijkst. De bevolking bedraagt ongeveer 34,000 zdelen. Te Magelang vronen de Resident, de Regent, de Secretary, twee Kommiezen, een Pakhuis-meester, een Zontverkooper, vier Gontroleurs voor de landelijke inkomsten en kultures, twee Opzieners voor de thee- en een voor de indigo-knütter, een plaatselijk Geneesheer en verder een Officier van Oezondheid, wien de burgerlijke geneeskndige dienst en het opzigt over de vaccine zijn opgedragen. Yoorts zijn er gevestigd een regtbank van omgang, een landraad, een agentschap van de Samarangsche Boedelkamer, een kantoor van taxatie en kadaster, een ouderliugscbap voor de Hervormde eeredienst, wordende de gemeente tweemaal'sjaars door den Predikant van Soerakarta bezocht; wijders eene subcommissie van wel-digheid, een Gouvernements lagere School en eenen in Juni 1851 opgerigte inlandsche school. De voomaamste steenen gebonwen zijn het residentiehuis, dat 1,219 Rijnlandsche voe- W hooger dan de oppervlakte der zee gelegen is, in het midden van eenen grooten, met smaak aangelegden tuin, aan wiens rand men de rivier Progo op eene aanzielijke laagte ziet voorbij-stroomen. Deze tuin, e versierd is met een aantal schoone beelden, afkomstig van de bouw- vallen van Boroboedhoer, is t^eDWoordig zeer vervallen. Van hier heeft men een fraai gezigt op den berg iSoembing. Even als deze tuin zijn ook de meeste andere tuinen en woningen te Magelang versierd met dusdanige beelden uit den voortijd. Tot de verdere voomame gebouwen behooren de woning van den Secretaris, die V van den Rèent, de moskee, het logement en het gevangenhaus. Het aloen-aloen-plein vormt het hoogste gedeelte der stad en licht 1,272 Rijnlandsche voeten boven de opper- vlakte der zee. Aan de Zuidzijde dezer plaats ligt eene aarden vesting met sterke voorzien, en van eene bezetting voorzien. Den 3a Mei 1830 Bprong het oude fortje in de lucht. Uit Magelang loopen vier hoofdwälen, als: 66n Noord-Noord-West naar Temanggong, 66n om de Noord naar Bawen en Samarang, 66n om de Noord-Oost naar Salatiga en e^a om de Zuid, die zich verdeelt naar Djokdjokaita om de Oost en naar Poerworedjo om de Zuid-West Niet ver van Magelang is eenigzins wolle gelegen, die in het dal van de rivier £Uo ontepringt, daar waar dit tegen den berg Andong oploopi Zij is door steenen en beelden omringd. Het water is eenigzins walgelijk van smaak. ICageloengy dorp op Java, residentie Sa- marang, regentschap Kendal, distiikt Sali Woengoe. Magemba, dorp op Celebes' zoid-vestelijle landtong, in de Noorder-distrikten, op ongereer 5 palen van Maros gelegen. In de nabijbeid bevinden zich twee warme Männer, benaming van twee dorpen op Java, residentie Samarang, regentschap Keudal, en in het distrikt Troeko, aan den posiv, en een in het distrikt Kendal. Magettan, regentschap op Java, residentie en afdeeUng Madioen, in het iNoorden. Het u verdeeld in de vier distrikt Bale, Magettao, Boeloe en Gorang Gareng, te zamen bevolkt door ruim 61,000 zielen, waarvan in het distrikt Magettan 23,313 Javanen en 36 Chiiiezen. Er wordt eenige binnenlandsche handelgedreven. Ten aanzien van het regtsgebied behoort Magettan onder Madioen. De hoofdplaats, eveneens Magettan gena&md, ligt op den weg van Soerakarta, 16 palen tss Madioen, 23 van Ngawi, 38 van Ponorogoen 48^/4 van Soerakarta. Zij is aangenaam gelegen ter hoog te van 800 Rijnlandsche rotea boven de zee en heeft vruchtbare omstrekea. Deze plaats is door breede wegen in groote vierkante väkken verdeeld. De hoizen der in-landers staan onder de lommer der leggier; Klapper- en andere vruchtboomen, waarran deze plaats ruim voorzien is. In den omträgigen heerlijke rijstvelden, die zich tot aaL den voet van den Lawoe uitstrekkeo. De stand van den thermometer is hier gewonlij^ 66° tot 76** Fahbeuhxit. Even boven Magi bevindt zich eene suikerfabriek, en Ut plaatse zelf is eene Gouvernements school. Maghadar, landschapop Sumatra, adsistent-residentie Benkoelen, afdeeling Kroe. Magi, distrikt op Sumatra, residentie Psdangsche Bovenlanden, afdeeling Agani. Grond is ufterst vruchtbaar en leirert red koffij op. Magi, eiland in den Molukschen Aicliipotot de Batjan-eilanden behoorende. Temate, dat in de 17" ecuw door den Sultan van Batjan aan Nederland is agestaan. Magi, dorp in Borneo's Zuid- en Oodter- MA. 407 Affecting, aingressung Sampit, aan den regter over der Semboeang, bewoond door 100 Dajaks, Orang Koehin (1853). Magilawa, kampong in bet Zuiden yan Middle-ores, bewoond door llokka's. Hagili, dorp op Celebes' Westkust, in bet Oosten Tan het rijk Mandbar. Magindari, kampong aan Celebes' Westkust, io de straat van Makassar, op 5^ W Z. Br. Magiri, dorp op Java, residentie Dokdjo- hrfa, aingressung Mataram. Tagit, zie: Pandjang (Poeloe). Magondo, die fiolang Mogondo en ifogondo. Hagongan, dorp op  sie: Proemangan. Mahadan, dorp op bet eiland Madura, in kt Xoorden der afdeeling Madura. Mahakim, berg in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landscap Pemboeang. Mahakam, naam, dien de inboorlingen aan dc rivier Koetei geven, welke zicb in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling bevindt. Zie (iaarorer Koetei. Yerder is Mabakkam de Daam van eenen berg op de uoordelijke grens Tan Koetei gelegen. Mahala, dorp op bet eiland. Sollok, aan bet strand. Hahalangy dorp in Borneo's Zaid- en Oosterafdeeling, in bet vroegere rijk Bandjermasin, aan de Riam Eiwa. Haham^roe, zie: Sm^roe. Uaham^roe, berg op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, rijk Menang Kabo. Mahanateh, eiland in den Molukscben Arriipcl, een der Soela-eilanden, onder den Sultan van Ternate. Hahabg, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, afdeeling Doeson en Bekompai, die in de Barito valt. Mabang Ninga, dorp op Java, residentie Bantam, Zuider Regentschap, distrikt Sadjira. Mabapalpak, berg op Borneo's Noord-Oostkust, op de westelijke grens van het rijk BoelocDi^an. Habara, rivier op Sumatra, in de Lampongsche distrikten, welke in de Soeka Tauah valt. Mabawai, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Siang Moeroeng, aan de riTier Topo. Mabawai, dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, afdeeling Doeson en Bekompai, aan de Lawoeng. Mahawai, zijrivier der Tjeroendoeng, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Katingan. Mahawai, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Koebiu, welke in de Pemboeang valt. Mahawoe, zie: Proemangan. Mahekb, landscbap op Sumatra, residentie Padangscbe Bovenlanden, grenzende ten Westen an Bondjol en Kota Lawas, ten Zuiden aan de afdeeling L  eeuc diepe, doob ouveilige baai. Mabing, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, aan de Kapoeas Moeroeng. Mabip, rivier in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, distrikt Katingan, boven de mondiug der Senamang, op den regter oever der Katingan. Mabis, rivier op Sumatra, in de Batta- landen, distrikt Mandabeling. Zij valt bij Passir in de Singkoeang of Gadis. Mabitan, eilandje bij de Zuidkust van Sumatra, in de Lampong-baai. Mabm, berg in Borneo's Westerafdeeling, op de noordelijke grens van het rijk Matam. Mabm, dorp op Java, residentie Preanger Regentschappen, r^ntschap Bandong, distrikt TjUokotot. Maboe, dorp in Borneo's Zuid- en Oesterafdeeling, distrikt Kabajan Tengah. Het bevat een 20tal inwoners. Maboe, dorp op de Noordzijde van het eiland Saparoea, residentie Amboina. Maboe, dorp op bet eiland Ceram, op de Zuidkust van Groot Ceram. Yroeger was het in het gebei^te gelegen, doch in 1856 heben zicb de bewoners aan het strand nedergezet, alleen uit begeerte om hunne kinderen onderwijs te doen genieten op de aldaar in dat jaar op-gerigte school. Maboe, rivier op het eiland Amboina, aan de Zuid-Oostzijde van het schie reiland Hitoe. Maboenan, dorp op Java, residentie Japara, regentschaapan Djawana, 5 palen van Dja-wana, 13 palen van Pali, 53½ P^ Japara en 10 palen van Rembang. Ilet is het laatste poststation op den grooten postweg, voordat men in de residentie Rem bang komt. Maboenan of Mahoening, rivier op Java, de grensscheiding uitmakende tusscben de residentien Japara en Rembang. I. Mabompang Djai, dorp op Sumatra, re-sideniie Tapanoeli, distrikt Groot Maiulaheling. Mahono, eibusdje in den Moluksche Dampel, aan de Oostzijde van het eiland Sjiauw, residentie Manado. Mahor Alpak, berg op Borneo's Noord-Oostkust, in het Wesien van Let rijk Boeloengan. Mahou, riyier op Borneo's Noord-Oostkust, riyik Koetei Velke zich in de Torok Pahoe ontlast. Mahour, rivier in Borneo's Westerafdeeling, distrikt Melawi. zie: May. dorp op Java, residentie Bantam, an de Tjidoerian. Maibit, berg en dorp met tabaksondeme- ming op Java, residentie Rembang, afdeeling Toeban, distrikt Bengel. Maidi, dorp op het zuidelijk schiereiland van Gilolo, stande onder het gezag van den Sultan van Temate. Majjang, zie: Majo. Maikor, zie: Majo. HaJijong, zie: Majo. Maikor, zie: Meikor. Mailan, dorp op Java, residentie Japara, afdeeling Pati, distrikt Tje^gkalsewoe. MailaOy dorp op het eiland Makjan, residentie Ternate, onder een hoofd dat den titel van Kimalaha voert, in December 1861 door de uurbarsting van den vuurberg geheel verwoest. MaindoOy dorp op Java, residentie Bembang, afdeeling Toeban, distrikt Singahan. Mainga, dorp op Celebes' Weslikast, staat Sopng. Main Gila'an, dorp op Java, residentie Batavia, Znider Kwartier, tnsschen de Angkengen Pasanggrahan-rivieren. Maipehf dorp in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, distrikt Bekompai, iu het Sionggebied, 2 uren gaans van Tampo Langit, Noord-West van Marantohoe, met 3 huizen en 70 inwoners (1857). Mais, rivier op Sumatra, residentie Tapanoeli, af deeling Mandaheling, die zich in de Gades ontlast. Mais, klip of rots in de straat van Madura, ten Westen van het eiland Gili Badja. Maissa, dorp op het zuid-oostelijk sclder-eiland van Gilolo, standen onder den Sultan van Tidore. Maitara, zie No or w eg en. Maiwa, landschap op Celebes, onder eenen Badja. Maiwoka, dorp op het eiland Manawoko, eenen der Goram-eilanden, residentie Banda. Het staat onder eenen Badja. Maja, rivier op de Oosikust van het elksd Boero, zijnde een zuidelijke tak van de Siewel, welke zich in zee ontlast. Maja, dorp in Borneo's Westerafdeeliag, rijk Matan, aan de rivier Pawan. Maja, dorp op Java, residentie Soekawati Wetan Bengawan. Maja, zie: Mendouw. Majaan, rivi. Majaan, rivi. Iber op Celebes, residente Manado, in de Minahassa, affeeling Amoenng, district Tombassian. Majak, rivier op de Zuidknst van bet ei-land Nias. Majak, berg in Borneo's Westeraldeeling, in het Westen van het rijk Simpangl Majak, ouderdistrikt op Java, lesidentie Preanger Begentschappen, afdeeling Tjikondang. Majak, dorp op Java, residentie Bantam, Noorder Begentschap, distrikt Baros. Er woidt hier ampoh (eetbare aarde) gevonden. Majakay dorp op Java, residentie Bantam, Zuider Bentschap, distrikt Sadjira, in h. Oos ten van het onderdistrikt Tjianggasa. Majakaiy poststation op Java, residentie Samarang, distrikt Grobogan. Maja Kebo, dorp op Sumatra, residentie Palembang, landschap Pasoemah Ldnr. Majang, bei op Java, residentie en regentschap Pekalongan, distrikt Sawaogan. Majang, hoog gebergte op Borneo's Nordostkust, rijk Goeuong Teboer, door de Moliunmedanen Oeloe Inaran genaamd, naar de rivier, die daamit ontspringt. Majang, zie: Majo en g. Majang, wijk in de hoofdplaats Simpang, in Borneo's Westerafdeeling. Majang, dorp op het eiland Banka, distrikt Jeboes. Majang, berg en rivier op Java, residentie Bezoeki, afdeeling Bondovosso, distrikt Pocger. De berg is 6,000 Rijnlandsche voeten hoo?. De rivier komt van den Baoen, neemt de Adjong op, en valt in het distrikt Poeger, onder den naam van Sanen, in de Indische zee. Majang, dorp op Java, adsistent-residentie Krawang, distrikt Soebang. Mi^angan, poststation <^ Java, residentie Kediri, afdeeling Blitar, distrikt Sringai Majangan, dorp op Java, residentie Kediri, afdeeling Ngrowo, 9 {nlen van Toelong Agong en 21 van Kediri. Majangan, kampong op Java, in de hoofd-plaats Pasoeroewan, wijk C. Den 7*^ Janiurij MA. 409 1861 is er een brand ontstaan, die zeer hevig dreigde te worden, doch bij tijds werd gebluscht. Een 50tal steenen en 278 planken en bamboe-hattizen zijn vemield. ICigang Majang Hidjoe en Ledok, twee dorpen op Ja?a, residentie Rembang, aan de Solo-rivier. Ml^aran, dorp op Java, residentie en distrikt Soerakarta. UajauWy sie: Maj o. ICajen, meer in Borneo's Zuid- en Oesterafdeeliog, distrikt Bekompai. Het is rijk aan risschen en watervogels. Op den linker oever is het door kleine uitwateringen met de rivier Pattai verbonden. MigOy onbewoond eiland in den noorde-lijken ingang van de straat der Molukko's, tussehen Celebes' Noord-Oostpnnt en Temate, oder welk laatste het behoort, met de Noord-pnnt, Toigens Lxltill yan CAbkbes, op 1° 20' N. JBr. en 126** 24' SCV' 0. L. Het wordt enkele malen door van de West komende of hiswaarts keerende Solloksche zeerooTers aan-gedaao, daar het vele wilde geiteii en kokos-palmen oplevert, om welke reden het ook door de Sangirezen op hnnne reizen naar Ternate ▼ordt bezocht. ICajo, eiland nabij Soembawa, met de Noord-punt op 8" V Z. Br. en 117' 31' O. L., vol-geos HossBTRGH. Het is vrij hoc^ en ongeveer 4 Engelsche mijlen groot. tffgOy dorp op Celebes' West Kust, op de Oostzijde yan het rijk Boni. Majo, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster-afdeeling, distrikt Katingan, aan de rivier Sampa. KiyOy dorp in Borneo's Zuid- en Ooster-afdeeling, distrikt Katingan, in het Karraugebied, met een 20tal inwoners. Hajoeng, dorp in Borneo's Westerafdeeling, adistant-residentie Montrado, distrikt LaraL Migoengy zijtak der Kalai-rivier, op Borneo's Noord-Oostkust, rijk Berou. Majoeni, dorp op het Aroe-eiland Wokam, op de Oostzijde, residentie Banda, met 11 hui- 2en, bewoond door 68 Alfoeren (1850). Mijong, distrikt op Java, residentie en regentschap Japara, met eene bevolking Tan 31,500 zielen, verdeeld in 67 dorpen. Het hoofddorp heet Majong Lor en is gelegen op 15 palen Vien van Japara en 22½ van Pali, terwijl Majong Kidool een dorpje bezuiden de hoofdplaats is. De rivier Majong vloeit door dit distrikt. In het hoofdorp is een inet stoom verkende sniker&briek van gelijken naam, ook wel de Hoop geheeten, toebehoo- rende aan den Heer J. Ixzie Heine, en met eenen aanbouw van 400 bouws. Majong, dorp op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, distrikt Ambarawa. Majong, twee dorpen op Java, residentie Bembang, aan de Medajen, en een in het distrikt Tinawoen. Majong, dorp op Java, residentie Eembang, aan de Medajen, in het Oosten van het distrikt Bengel. Majong, dorp op het eiland Bali, rijk Bolling. Majoran, kampong op Java, tot de stad Soerakarta behoorende, aan de rivier Wiroko, nabij den weg naar Patjitan. Majouw, tak van de Aroet- rivier, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, rijkje Kota Waringin. Makadoe, riviertje in Borneo's Wester-afdeeling, rijk Pontianak, even bewesten de hoofdplaats. Aan deze rivier worden steenko-len gevonden. Makahadji, dorp in Borneo's Znid- en Oosterafdeeling, distrikt Doeson Hir, aan de rivier Ajo. De inwoners vinden grootendeels hun bestaan in den rijstbonw, het verzamelen van honig en was, rotany damar en eenige vogelnestjes. Makakan, landschap op Sumatra, residentie Palembang, aufdeeling Enim, dat zich in September 1853 aan ons Gouvernement onder- worpeu heeft. Makakau, tak der Salaboeng-rivier op Sumatra, residentie Palembang, bewoond door Pasoemah's, die in den landbouw hun bestaan vinden. Makakir, spruit van de Aroet-rivier, in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, rijkje Eota Waringin. Makalara, zie: Makkalehi. Makalehe, zie: Makkalehi. Makalehe, plaats op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, distrikt Sarongsong, nabij het dorp Tondano, met eene warme, zwavelachtige bron, die tot genezing Vivan huidziekten en widen wordt aangewend. Makalifloeng, rivier en dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondano, distrikt Tondano Toelimambot. Het behoort half tot het distrikt Tonsea. In 1859 waren al de inwoners op 3 na Christenen. Er is eene kerk en school. Makali0eng, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Manado, met 99 Christenen (1852). Makamie, dorp op het Sandelhout-eiland. Makanan, berg op Java, resideotie PreaDger Regeatschappen, afdeeling Tjiandjor, distrikt Djaropang KoeloD, aan de Tjiletoekof Zand-baai. Makankati, eiland ten Westen van Sumatra, iu de Indische zee, tot de Baujak-eilan- dea behoorende. Makaret of Lawingiroen, partikulier land op Celebes, resideutie Manado, in de Minahassa, afdeeling Manado. Het heeft eene grootte van 7 vierkante bunders, 76 roeden en 54 ellen, en is beplant met 36$ kokosboo- meu (1855). Makariki, dorp en rivier op de Zuidkust van het eiland Ceram, onder Saparoea, aan de baai Elpapcetih. Deze plaats is goed ouder- houden en heeft met levende heingen om- geven straten, terwijl de grond met kiezelsteenen is bedekt. Be beyolking bedraagt 630 zielen, namelijk 440 Ghristenen, 176 Mohammeden en 14 Alfoeren. De rivier van Makariki verschwiegelt zich bij het dorp met de rivier Tone. Makassan, kap en dorp op het eiland Madura, aan de Zuid-Oostzijde van de afdeeling Pamakasan. Makassar, dorp en landgoed op Java, resideutie Batavia, Noorder Kwartier, bovcn Bidara Tjina. Makassar, zie: Mangkassar. Makassar, door de inboorlingen Mangkasara en in het Maleisch Maogkasar gewandt, is eene afdeeling op de Zuid-Westkust van Celebes, ressorterende onder het Gouverneur van Celebes en onderhoorigheden, dit v66r 1846 den naam van Gouvernement van Makassar droeg. Deze afdeeling virordt, behalve door den Gouvernement van Celebes, bestuurd door een Adsistent-B^ident en Magistraat, een Secretaris, tevens algemeen Ontvanger, een Kommies ter secretarie, een Kommies voor de inlandsche zaken, een Kommies bij het haven-departement, tevens Fostkommies en ook belast met de strandvonderij in deze afdeeling, en een waamemend Controleur te Parang Lowe. Yoor de waterstaatswerken behoort Makassaronder de achtste waterstaatsafdeeling, meteenen Ingenieur der tvreede klasse. 