gtu_32400002774481_5
None
Wat nog meer is, het is niet onder de onkundige klassen, wie armoede of rampen aan den Priester van Rome een gemakkelijker toegang kunnen, dat men de eenige slagtoffers van hun Proselytismus telt. Er zijn bij ons fanatieken van een verhevener rang, die weinig geefend zijn in de waarheid der Schriften, die nu eens door de twijfelingen, dan door de vrees ontroert worden; niet wetende wat meer te vreezen zij, de gevaren van het ongeloof, of die zoo ver-schrikkelijke persoonlijke verantwoordelijkheid, die aan elken Protestant door zijne principes wordt opgelegd, en voor diegenen ziet men maar al te dikwerf, dat de vaardigheid. waarmede de Roomsche Kerk zich belast met hen van hunne zaligheid te verzekeren door mid-del van de eenvoudigste voorwaarden, hetzij van geld te gven, hetzij van ceremonien in acht te nemen te gvoeglijk is, dan dat die ontruste conscientien er niet gaarne eene verlichting tegen hunne kwellingen in zouden zoeken. Zelfs te Hdimburg en in deszelfs omstreken telt men $edert eenige jaren in spijt van het Presbyterianismus en deszelfs gestrenge vormen van Godsdienst-oefening, eenige aanmerkelijke bekeeringen. Men heeft Protestanische dames, door haren rang, door haundigheden en talenten onderscheiden, gezien, die, na beurtelings in haar Enthousiasmus de Predikers van den dag bewonderd en schier aangebeden te hebben, en die om zoo te spreken eere hadden verworven in: onderscheidene nieuwe secten van dat land, eindelijk de toevlucht hebben genomen tot den schoot van het Papismus, om er een verzachtings-mid-. del, tegen alle hare bekommeringen te vinden, en die een groot aantal harer vriendinnen hebben medege- sleept, die even als zij, door dezelfde gewetensangs- ten gekweld werden. Onder haar moeten onder andee ren worden aangevoerd de dochter van eenen Minister en de zuster van eenen Regter in Schotland. Wij zouden hier melding kunnen maken van zeer veel an- dere voorbeelden van schier denzelfden aard, maar wij onthouden er ons voor het oogenblik van, ons voor- behoudende, om eerlang aan te toonen, dat de natur- rijke talenten en verkregene knndigheden, welverre _van voldoende verdedigingsmiddelen tegen het Papis- mus te wezen, integendeel datgene zijn, wat dezulken, welke die principes ontbeeren, die alleen door een verlicht Christendom gegeven worden, het meest bloot- stelt aan het gevaar om deszelfs dupes te worden. » De vijand avanceert, wij kunnen er niet aan twij- felen en niet meer heimelijk en zijnen voortgang voor ons trachtende te verbergen, maar met al de stoutmoe- digheid van iemand, die gereed is Om zijnen bestrijder te braveeren, Als onze landgenötig mogten blijven, bij zalke ontrustende daadsaken, zal men ons ten minste daarvan den blaam niet kannen anwären, want wij zullen voortaan alle onze pogin- gen aanwenden, om hen al het gewigt der tegenwörder omstandigheden voor oogen te houden. Ziedaar, gelicfde broeders! iets over de Engelsche dagbladen, want ik zou niet eindigen als ik hier het _twintigste gedeelte moest aanvoeren van het geene wat de Protestantsche drukpers van dat land, betrekkelijk dat onderwerp, bijna dagelijks oplevert. Laat ons nu tot Schot/and overgaan en zien, of men er geraster is, aangaande het lot der hervorming, Zie hier, wat men {leest in het nommer van Blackwood’s magazine voor October, ’t welk te Hdimburg wordt uitgegeven, » De Priesters zijn even werkzaam;.-. Het gouvernement is gereed, om alles te ondersteunen, wat geschikt is om de Protestanten te ontmoedigen en eenen noodlottigen slag aan hunne zaak toe te brengene Nu dit alles levert stoffe op tot gewigtige bemerkingen. Te midden onzer Kerk zelve is eene nieuwe godgeleerde school opgestaan, die in haar gelof half- paepsch is, eene school, die zich overigens aan de openbare oplettendheid aanbeveelt, zoo door de deug- den als door de kunde harer professoren, en wier ge vaarlijke leerstellingen, als een kwaadaardige kank - Er, dreigen door te dringen in ons hart, en bet Protestant- sche systema, tot in deszelfs essentieelste leerstukken, te ondermijnen. Hetzij men het liberalismus van eenigen of het ongeloof van anderen bestudere, hetzij men de ultra-orthodoxe inzigten van de partij der sooge- naamde hooge kerk of de principes dergenen, die in het politieke altoos overhellen tot hetgene wat hen het geschiktste middel toeschijnt, beschouwe, is men genoodzaakt te erkennen, dat tegenwoordig alles ten voordeele van het Papismus keert, dat alles mede- werkt om hetzelve in zijne vootSpoedige loopbaan te doen voortgaan en deszelfs zegepraal te voltooijens « « Alles is voor ons veranderd; onze magt is verazwakt, onze voorspoed kwijnt, en voor ons ontrolt zich eene toekomst, waarvan het enkele denkbeeld eertijds onze geheele bevolking als een enkel man zou hebben doen opstaan, om het ga zoo het wil, hunne vrijheid en hun geloof te verdedigen. ‘Te lang, helaas! heeft men ons misleid, door ons te herhalen, dat het te- genwoordige geslacht te verlicht ware, om ooit het slagtoffer te worden der pogingen van het Papismus. Eine harde undervindig van het tegenwoordig aan elken prediker de verpligtig op, om met den Apostel den geloovigen, die hem zijn tovertrouwt toe te roepen: dat hy, die meent te staan, toezie, dat hi niet valle. Bij die plegtige vertianing’ durven wij onze zwakke stem voegene aD » Wij smeeken dus allen, die de welaiiieommamst protestantismus waardeeren, allen, aan welke onze vrijheden dierbaar zijn, zich te kwijten van den plegtigen pligt die tegenwoordig is opgelegd aan elk, die den geringsten invioed, het hleinste me : verdient. Wij zijn slechte politieken; wi) verzuim daarenboven de heiligste verpligten, als’ ‘ dal t _ Het geldt den ondergang van alles wat on: i fde ~ ~ - 311 — kander niet tot de krachtigste pogingen aansporen; er is niemand, die zich niet mnullig kan maken....” Vervolgens komt een dier walgelijke lasteringen tegen het Catholicismus, die zelfs niet meer de verdiensten der . Nie wieder heben en wieder, ik hier uwe ooren niet kwetsen will, Verwondert gij u thans, geliefde broeders! dat met diergelijke invloedhebende dagbladen, die dagelijks een dusdanig beroep op het fanatismus herhalen, het voor ons, in Schotland, moeijelijk is, om eenen enke- len stap, om zoo te spreken, te doen, zonder dat hij oogenblikkelijk door geheel Groot-Brittannié, weer- gaimt? Valt het u moeijelijk te begrijpen, hoe men tien jaren nadat onze wetgevers gezegd hebben: Gi zult niet meer vervolgen! nog middelen heeftkunnen | vinden om evenwel nog te vervolgen? | God verhoede! Christenen, dat ik bij wu de belangen der liefde bepleitende, mij daarbij een ‘enkel bit- ter woord tegen onze afgescheidene broeders ontvalle, of dat ik hier aan allen een verwijt zou doen, dat niet allen verdienen; want God weet, hoe velen er onder hen zijn, wier deugden ik eer, en wier herinnering mij dierbaar is, hoe velen wier vriendschap ik zon- Der de zwartste ondankbaarheid noort zou kunnen vergeten ; zoo veel anderen, waaraan ik, hoewel vreem-deling, mij gelukkig zou achten, in deze ovgenblikken de plegtigkeit hulde der achting die zij verdienen toe te brengen. Tel van; verDRAAGZAAMHEID! © (Het Vervolg hierna.) bet coh S0) seers TT os cope dan in naam der } deugd; men hoort haar niet anders, dan in het ge- | PRUISSISCHE DENKBEELDEN VAN VOORTGANG. Een artikel uit Berdgjn aan de Augsburgsehe Zeitung gerigt, en dat wij gemeend hebben aan onze lezers te moeten mededeelen, geeft een volledig denke beeld van de principes, naar welke het Pruissische gouvernement te werk gaat. — De Pruissische schrijvers zijn niet, zoo als de heer Vittemain in Frank-rik, en zekere schrijvers bij ons, genoodzaakt, hunne eigenlijke oogmerken, behendig te verbergen; zij brengen dezelve onbevresd en zonder wroeging in praktijk en voor elk, die den boom uit zijnne vruchten beorden, oder de plaatshebende daadzaken voldoende, om het hatelijke en afkeer inboezemende dier principes te doen waardeeren, niet alleen door de Catholijken, maar door elk, die gezonde denkbelden heeft van vrijheid en maatschappelijken voortgang; voor welke denkbelden het Pruissisch kabinet zooveel eerbied voorwendt. — Wij behoeven hier niet te herhaften, hoe onregtvaardig en hatelijk de maatregelen zijn, welke het Pruissisch gou vernement tegen de Catholijken bezigt, en die het Berlijnsch kabinet zich niet schaamt, als bewijzen van deszelfs voorzigtigheid en wijsheid voor te stellen. De Hemel zij gedankt! wij leven niet in een land, alwaar het noodig zij, te bewijzen, dat het onregtvaardig is, dat men aan Catholijken, alleen omdat zij Catholijken zijn, weeshui-gen voor hunne ouderlooze kinderen, kerken voor de uitoefening van hunnen Godsdienst weigert, onder het fraaije voorwendsel, dat er weeshuizen en kerken voor andere godsdienst-gezindheden zijn en dat het gouvernement, ehe het verschil van Godsdienst, hat plan, dat hetzelve volgen wil, nietstoort, de zaken uit een verhevener oogpunt beschouwt, en dat verschil van geloofsbegrippen aanziet, als niet be-staande. De staat maakt wees en andere inrigtingen, sticht scholen en bouwt kerken, waarover beklaagt men zich dan? De hospicien, die scholen Die kerken behoore den protestanten toe en wij fzijn Catholijk? — Het doet mij leed; maar ik ben de staat, en de Catholijk zijn. Voor mij, als of ze niet bestonden; dat zij in de protestantsche hospicien, scholen en kerken gaan, om hun gelof te verliezen en zich van lieverlede voor de gouvernementale feerstellingen te laten winnen, ik zal er over verrukt zijn; dit stoort op geenerlei wijze bet plan, dat ik volgen wil. Weesmeisjes, niet evident scheen te wezen, aange zien de Catholijke weesmeisjes, toegelaten. werden, even als alle. andere in het algemeene hospicium der stad. ‘De.stataten van ‘het. huis getuigen dit, en zoo. de. Catholijken, dienaangaande. mogten aanmerken, dat. de. toelating in dat. hospicium. de opvoeding in den Evangelischen’ Godsdienst medebrengt; behoort men niet te vergeten, dat die omstandigheid niet op een legale verordening berust, maar slechts een bloot feit is. Een gouvernement, dat met gelijke liefde de Evangelische en. Catholijke burgers omvat, heeft gee-netlei. reden om een feit. van dien aard te veranderen; en zulks juist, omdat telkens. als, het verschil van: godsdienstige begrippen het plan,, dat hetzelve volgen. wil. niet ‘stoort, hetzelve dat verschil uit een verhevener’ oogpunt beschouwt en het in deszelfs oogen als niet bestaande is. Om dezelfde reden moet men het evenmin in het gonvernement laken, dat er in deze hoofdstad negen honderd kinderen van Catholijke Ike ou- ders. zijn, die. onderwijs. ontbeeren in scholen huoner geloofsbelijdenis. Het is niet met vijandige inzigten van den kant. des gezags, of ten gevolge van een verbod, dat zij verhinderd worden in dezelve te gaan, de Catholijke-scholen niet raim genoeg meer zijn, om het immer aangroeijend getal van leerlingen evat= ten; tut zoo lang, dat het gouvernement. authorisatie zal hebben: yerleend, om de tegenwoordige lokalen te vergrooten, of nieuwe op te rigten, heeft hetzelve nooit deelating der kinderen van andere Godsdienst- gezindheden: im dé: Evangelische scholen geweigerds De’ verdraagdaambeid kan bezwaarlijk yerder gaan.(!!). ren, in de kle Ten, die men zich nicht schaat, openlijk te yer maar om eené bloot natuurlijk paiabisd te weten, dat jas'' tik sends dan, om diegenen, die niet in. onze gelösbegrippen deelen en zonder onderscheid van belijdenis, te doen deelen in hetgene, dat wij zelven bezitten. Uit dit oogpunt beschouwd, verdwijnen al de overige grie- ven van zelve. Catholijke bladen verhalen, niet zon- der daarvan een onderwerp van verwijt voor ons gouvernement te maken, dat eene kleine Catholijke geweet te Gotibus, zich tot hiertoe voor hare = a dienstige bijeenkomsten van eene oude veryallene Ee vangelische kerk had bediend, en, daar dezelve dreig- de in te storten, aan de magistraat had aangeboden, dezelve ten haren koste te doen herbouwen; zich met haar op nadeelige voorwaarden verstaan hebbende, de authorisatie haar ten slotte, door het gouvernement, was. geweigerd geworden; waaruit volgt, dat die gemeente zich, ten minste voor het oogenblik, geheel berofd ziet Van een lokaal, om er haren Godsdienst in uit te oefenen, Het is waar, dat het gouverne- ment het verzeek heeft afgewezen, maar geenzins uit Godsdiensthaat, want iedereen weet, dat dusdanig gee voel ten eenemaal vreemd is aan een gouvernement, dat op den weg van verlichting en voortgang tot dat punt gekomen is, waar Pruissen zich bevindt; maar alleenlijk onder legale reden, dat de Catholijken van Gottbus, nog geene legaal erkende godsdiensti @ gee meente uitmaken, eene omstandigheid, waartoe zij de authorisatie van het gouvernement noodig hebben, wel- ke hen ontbrak. Tot dat zij die verworven hebben,. zija ze piet in staat om eigendommen te verkrijgen, Het is mogelijk y dat het grootste gedeelte der andere. Catholijken, dig zich sedert een honderdtal van jeder Jeine steden der mark van jeder Jeine steden  fio Necenve Hoorpstux. 3) Van het eervol ontslag der Kerkedienaren, Volgens art. 77 zal-aan eenig lid des kerkeraads, dat door oderdom of toevallige gebreken, onbekwaam is geworden om zijne bediening te vervullen, zoo hy anders getrouw zine dienst vervuld heeft eervol ont-slag verleend worden. Volgens art. 78 zal echter zoo iemand, regt van viliting en stemming in den kerkeraad behouden. Art. 79, Indien eenig dienaar in de gemeente, die eenige bezoldiging voor levensonderhoud ontvangen heeft, eervol wordt ontslagen, zal hem, indien hij daaraan behoefte heeft, die bezoldiging, het zij geheel, of gedeeltelijk, naar gelang der omstandigheden, worden gelaten. De bepaling hiervan ge- schiedt door de kerkeraad. Art. 80 bevat de volgende curieuse slotbepaling. Deze artikelien, zijn alzoo gesteld met gemeinen overleg, dat zij, indien de omstandigheden in de gemeinte dit vorderen, veranderd, vermeerderd, vermeerderd, of verminderd mogen en behoore te worden. Bit geschieden door den kerkeraad in de gewone kerke-raads-yergaderingen. Dit zal onverwijld moeten geschieden, wenn het bewegen werd, dat iets tegen de uitdrukkelijke uitspraken van Gods woord gesteld was. Willekeurige veranderingen zijn ongeoorloofd. H. P. Scuorre, H. G., Kun, KB. TAAKKENe P. W. Lornes. Men was derhalve in de laatste maand van het jaar onzes Heeren 1838 nog niet volkomen zeker, dat men eindelijk een reglement had gemaakt, waarin men niet iets tegen de uitdrukkelike uitspraken van Gods woord gesteld had; als men die zehkerheid had liet zich de mogelijkheid niet veronderstellen, dat het âe-gendeel zou kunnen bewezen worden! Als dit intusschen bewezen werd, ’t welk hier beteekent: als de kerkeraad der Utrechtsche afgescheiden En zuks voor dewezen houdt, zal dat reglement onverwäldern, vermeerderd of verminderd worden; tet wie die verandering, vermeerderring of vermindering zal mogen en behoore plaats te hebben, ads de omstandigheden en de gemeinte dit worderen; — dat is, als de vier onderteekenaren die den kerkeraad schijnen uit te maken er zoo over denken; wand dit (het veranderen, vermeerderen of verminderen) geschiedt door den kerkeraad in de gewone keraads vergaderingen. Of de heer Scnoure een beslissende stem heeft, ingevalle de stemmen mogten steken, en het dus twee tegen twee zijn zou, wordt niet gezegd; doch het is wel waarschijnlijk; wijl het anders dikwerf zou kunnen gebeuren, dat voorkomende zaken onbeslist moesten blijven of door het lot worden bepaald. In allen gevalle had zulks in het regel ment behoore te worden uitgedrukt. Men ziet, dat deze slotbepaling het geheele reglement op zeer losse schroeven zet, en den weg tot verandring, vermeerdering of vermindering tamelijk breedt gemacht heeft. Laat ons nu nog kortelijks overwegen, wat het gouvernement er bij gewonnen heeft, dat de Utrechtsche afgescheidenen zich onderworpen hebben aan de bepalingen van het koninklijk besiuit van 5 Julij 1836? Wij lezen, in het besluit van toelating het volgende: » Hebben.... besloten en besluiten. » Art. 1, De verzochte toelating wordt aan de ree Questanten verleenden verleenden vergünst het befinden, binnen de stad überzeugen, van een Christe-like afgescheiden gemeint, bestürdig vorgen het regelmäßigen, hierbij geantwortet. Onder de redenen in het besluit van 5 Juli 1836, opgegeven, om welke de afgescheidenen geene toelating hadden erlangd, was, dat zij in gebreke zijn gebeben, om, betrekkelijk de door hem gewöhnlichkeiten, reglementen en kerhelijke organisatie, de vereischte opgaven en ontwerpen über beoordeeling en goedkeu ring in te zenden. In het besluit van toelating wordt gezegen: In aanmerking nemende dat door de requestranten thans is voldan aan hetgeen, bij het tweede id van ons besluit van den 5 Julij 1836, is gevorderd, er verkrijging van toelating, als: "De overlegging van een reglement, op het kerk- bestuur en de inrigting der gemeinte; enz." Waaruit volgt in verband met het besluit van 5 Julij 1836: dat die overlegging van het Reglement Heft plaats gehängt der beordemende korrekterungen; En voort, dat het overgelegen reglement, Dort het overgelegen is goedeckt. — In het besluit van 7 Januari 1816 » houdeénde or GANISATIE van het bestuur der hervormde kerk in De Nederlanden, lezen wij: Gezien het ontwerp van een algemeen reglement Voor het bestuur der hervormde kerk in het koning Rik der Nederlanden enz. Gelet op de consideratien enz. Gehoord het advies enz. Hebben goedeckt en verständig: Art. 1. Overeenkomstig de voordragt en consideratien van. "Ängen commissar-generaal en van de commissière voorn., wordt bij deze vastgeste/d het navolgende : "ALGEMEERN REGLEMENT voor het bestuur der hervormde kerk in het honingrijk der Nederlanden enz." Ült dit gezien, gelet en gehoord volgt, dat het ge- melde algemelde reglement door het gouvernement be- oordeeld is geworden, terwijl de uitdrukking: vast- gesteld, beteekent: dat het is goedekeur. In het besluit van 16 April 1816 » betrehkelyk deor= » ganisatie der protestantsche kerken ‘in de Zuide- > lyke provincien des rijks,’ wordt het volgende aan- getroffen : « Gehoord de voordragt van onzen commissaris-ze=: » van de zaken der hervormde kerk: enzs\,: van den 13 April 1816 N.o 2°95 omtrent de’ regeling van het aantal leeraars bij de Protestantsche herken in de Zuidelyke Provincien, van de jaarwedden aan dezelve toetestaan, en van alles hetwelk de belangen en de inrigting derzelver kerken betreft ; ten gevolge van den last op denzelven commissaris-generaal Ver- strekt en.” 4 ge ws » Hebben goedgevonden en yerstaan, het/navolgende vast te stellen; enz, ewewewuvs Art. 4 + Provisioneel en tot dat de omstandigheden der Zuidelijke kerken andere voorziening zullen toellen, reserveeren wy aan ons de benoeming der predikanten in gemeenten, welke thans van geene leer- aars voorzien zijn, of by vervolg zullen komen te vaceren. Art. 18, » Met uitzondering der stad Maastricht, waar zich als nog eene afzonderlijke luthersche gemeente en predikant bevinden, zudlen de predikanten in de Zuidelyjhe provincien, niet alleen de hervormden, MAAR ALLE ANDRE PROTESTANTEN, als leden hunner gemeentenaanmerken, en in derzelver godsdiens- tige behoeften naar vermogen voorzien.” De laatstgemelde organisatie is blijkbaar door het gouvernement zelve ontworpen en vastgesteld en kent alzoo aan hetzelve een souverein gezag over de protestantsche kerken toe. Het. algemeinen reglement voor de hervormde Neder-Jandsche kerk. is door eene commissie ontworpen, en volgens heizelve, kan de synode dyzondere reglementen en dienaangaande des suiten, onder de koninklijke goedkeuring; en erkent derbalve in het a@awteregse gouvernement een regt van beoordeeling en goedheuring, | Het reglement voor.de Utrechtsche afgescheidenen, is het werk van eene ziel zelve opgeworpen hebben-de kerkeraad van afgescheidenen, die, nadat zij lang het regt des gouvernements tot het Jeoordeelen en goedkeuren hadden ontkend, eindelijk, om, zoo als zij het noemen, in de burgerlyke maatschappy erkend te worden, aan de yorderingen van het gouvernement het gouvernement het gouvernement het gouvernement, hebben. onderworpen. Wij heben, hier alzoo die größte des ganzen Landes en regelmäßigen Regelmäßigkeiten; die voor eene hervorte Nederlandsche kerk; die voor eene proklamationische kerk, en die eener afgescheidene Christelyke gemeinte, die niet alleen veel ‘versehillen,. maar, voor alte het reglement der Ütrechische afgescheidenen, met dat der heryorme Nederlandsche kerk, in vele opfertenste, tegenstrijdig zijn; en echter heeft het. gouvernement die beide beaordeten en goedeckenden. — Giedaar de.consequentien van het suprematie+ stelsel! De beoordeeling schijntslechts proforma te wezen: de goedkeuring volgt, als slechts de réglement-tmakers het regt des gouvernements om te boordeelenien goed. te keuren, bon gré, mal gré,, huldigeni, zoo;zelfs, dat het, gouvernement ook de slotbepaling van het Utrechtsche reglement,, volgens welken alles. 4an.en, in zeker geval, moe veranderd, vermeerderd of verminderd worden, goedekeurd heeit. During des gouvernements zullen moeten on der worden... The Cienelenae is dit noverstandig gehandeld? Gevoelt, men niet, dat men op die wijze een gouvernement belagelijk maakt? Of is het niet belagchelijk en kinderachtig, tegenstrijdige dingen goed te keuren, zelfs een huishoudelijk reglement, dat deszelfs geheelen inhoudonzeker stelt? Kan het achting voor een gouvernement inboezemen, *t welk in de voormalige Zuidelijk Provincien Protestantsche Kerken, die geen onderscheid tusschen de verschillende Protestanten maken mogten, organiseerde, terwijl het in de Noordelijke Provincien de organisatie eener Hervormde kerk te weeg bragt en vaststelde, (om van de goedkeuring der reglementen van de Luthersche en herstelde Luthersche kerken niette gewagen) en dat eindelijk ook een huishoudelijk reglement van een zoogenaamde Christelijke afgescheiden, die zich van de bestaande Hervormde kerken heeft afgescheiden, onder andere, onder zij der ziver Koninklijke Organisatie, als  Godsdienstgezind heden will toepassen, te kinderachtig, te belagchelijk en te ongerijmd voor een gouvernement, dat achting voor zich zel heeft en zijne achting handhaven wil. AFZETTINGEN IN HET AFGESTANE GEDEELTE VAN LUXE MBURG. Wij heben sedert eenige dagen talrijke afzettin- gen, in het afgestane gedeelte van Luxemburg door het groothertoglijk gouvernement uitgesproken aan te kondigen gehad, en men heeft uit het artikel van /’Acho du Luxemburg, dat wij gisteren hebben overzenomen, gezien, dat die afzettingen de bevolkingen hebben ont- steld, dat zij gebukt gaan onder eene soort van schrik, waarvan iederean vreest, het slagtoffer te aullen wor- den. Ongelukkiglijk is er, zoo als wij gezegd heb- ben, geene overdrijving in de aanmerkingen van het Arlonsche dagblad en wij kunnen niet anders dan de bedroevende daadzaken bevestigen, op welke die aan- merkingen berusten.. it teoun Is eene treurige logenstrafling ivan de opgevatte * verwachten, van de beloften, die vddr de ondertee-keningen van het tractaat van 19 April en bij de proclamatién, die er opgevolgd zijn, gedaan zijn g. Den, Alles scheen te beloven, dat koning lächenden größerte, ’t welk het trägt aan het trägt aan het trägt, weder in bezüglich zou nemen zonder geweld, zulks bezüglich, met volkomene vergeteilt van het voorledenen zu als de acte, welke hy formeel belöffel heeft uit te voeren, zulks bepaalt. In plaats, daarvan, ziet men het groothertoglijk gouvernement, op een brufte wijze ambtenaren afzetten, wezenlijke confiscationen, want, wat is het anders, dan een genesseatie, de naasting van een notaris-kantoor en het verbod van te pleiten? En die hatelijke afzettingen en confiscation treffen niet alleen de mannen, die de Belgiesche revolutie ingroepen, ondersteund en verdedigd hebben, maar geheel inoffensive mannen, te wier opzigte met geene mogelijkheid redenen te vine den zijn, voor den slag die hen treft, Men moest denken, dat de agenten van. den koning, groothertog den overgang van het een beheer tot het andere aan-genamer zouden maken. De conventie dacht zulks even als wij, toen zij de vordering van speciale waar Borgen, door onzen gezant gedaan, verwierte. De acte van bet Duitsche bond en de bepalingen van het tragt, schenen haar toe, op eene voldoende wijze de bevolkingen te beschermen, die onder de gehoorzaam-heid wan den koning der Nederdanden zouden terugkeeren. Die wettige verwachten zouden dus vervallen? Die beloften in naam van Kuropa gedaan zou den dus ijdel wezen? Is er dan geschreven, dat de restauratien altoos meédoogenloos (impitoyables) wezen sullen? Behoorden de ambtenaren, die in naam van koning Wittem handelen, niet begrepen te hebben, dat het beste middel, om twijfelingen aangaande de noodzakelijkheid der Belgiesche revolatie te doen ontstaan het. vaderlijk beste der bevolkingen, die erzune heerschappij terugkeerden.” Ziedaar dan ons gouvernement openlijk van woord-breuk en tractaat-schennis beschuldigd; en eulks niet door een heethoofdig Belgiesch oppositie blad, maar door den beleefden, hoffelijken, wministerielen Independant, zoo vaak door ons Hand. elsblad geciteerd. Wij laten het nu aan het Handeleblad over, om ons government van dien blaam te zniveren; of regtscha-pen genoeg te wezen, om te laken wat laakbaar is. OPVOEDINGS-GESTICHT VOOR OUDERLOOZE MEISJES TE OUDENBOSCH. De liefde is vindingrijk en hare schatten zijn on- uitputtelijk; want God is liefde: het Christendom, dat is het Catholicismus, is het werk der goddeltjke liefde: van daar die duizenden van liefdewerken, waar- mede het Catholicismus de wereld beschonken heeft; van daar, dat allerlei heilzame inrigtingen van liefde zich overal vermenigvuldigen, waar het Catholicismus gevestigd is, zoodra als het er aan ver- gund is, om vrijelijk adem te halen en het gelöst te toonen uit de werken. Dit blijkt op nieuw in Noord-Nederland en inzonderheid in de grootendeels Catholijke provincie Noord-Braband. Onder andere liefdadige inrigtingen van allerlei aard, bestond sedert twee jaren in de gemeente Oudenbosch, slachten tot Bestond sedert twee jaren in de gemeente Oudenbosch, slachten tot Bestond sedert twee jaren in de gemeente Oudenbosch, slachten tot Eene getuigen ist verstrekten, dat ook in eene gratuite school, voor arme meisjes, door den Hoogw. Heer van Hoisponk. Apostolischen Administrator van het distrikt Breda, opgerigt. De meisjes worden daarin onderwezen io de Christelijke leering en vrouwelijke handwerken, alsmede in de Hollandsche taal, schrift en rekenkunst, welk’ laatste bij besluit van heeren gedeputeerde staten dezer provincie, van 3 November 1837, legal is geauthoriseerd geworden, en in welke school Joanna Mania Knurpen, bij besluit van Z. Exc. den heere minister van bin-nlandsche zaken van den 23 November van dat jaar tot het geworden is gemagtig geworden. Niet lang had deze inrigting bestaan, of de Hoogw. Kerkvoogd begreep, dat aan een dusdanig liefdewerk meerdere uitgebreidheid kon worden gegeven en Zijn Hoogwe vatte het denkbeld op, omdat huis interigten tot eene kostschold voor ouderlooze meisjes van den burgerstand; omdat voor weezen van dien stand, hier te lande, nog geene kostscholen aanwezig wa-ren en er dus meestal in de goede Christelijke op-voeding, van zoodanige kinderen niet behoorlijk wordt voorzien, Ook zullen in dit gesticht meisjes van onwettige geboorte, wier Christelijke opleiding en opvoeding, gewonlijk geheel en al verwaarloosd wordt, opgeno-men worden. Het kostgeld is op f 100 ’sjaars gesteld, en zelfs in sommige gevallen, door Zija Hoogwe. te beoordeenen nog minder; ten einde niet alleen aan de bloed-verwapten van zoodanige ouderlooze meisjes, maar ook aan wees- en armen-administratien van zoodanige plaatses, ook in andere provincien, alwaar geene behoorlijke wees-inrigtingen bestaan, gelegenheid te ver-schaffen, om de to Einige tot das gesticht te kunnen ne menzte; daar zij voor dien prijs, op eene andere wijze, gewisselijk niet in eene goede opvoeding, kleeding en voeding van zoodanige meisjes kunnen voorzien. Dit belangrijk liefdewerk is met een volledig ver-trouwen op de Voorzienigheid begonnen. Het huis heeft geenerlei fonden, maar God, die de Vader der weezen is, zal dit heilige werk, niet ongezegend en voltooid laten; Hij zal de. harten van vermogende Catholijken opwekken, om deze nieuwe vaderlandsche is, in de uitbreiding, waarvoor zij nog vatbaar is, te ondersteunen. Zoo is Zijn Hoogw. voornemens, om, zoodra het personeel zulks toelaat, twee vere trekken van het hais in te rigten, tot het verplegen van arme zieken der gemeentes Twaalf weesmeisjes bewoonen reeds dit huise Op Zondag 4 Augustus, heeft de Hoogw. Heer Administrator. de fraajje kapel van dit huis gewijd, alwaar de jafvrouwen meesteressen met hare onderlooze kweekelingen, dagelijks de heilige Offerande des nieuwen Verbonds bijwonen en er den goddelijken zegen afsmeken; voor allen, die belangstellen in de Christe-lijkeopvoeding van weezen en dezelve helpen bevorderen. Moge deze eerste inrigting van dien aard in ons vaderland onder den goddelijken zegen, zich meer en meer witbreiden en bloeijen! Moge zij aan de nage- de Egoistische XIX eeuw, de Christelijke liefde, met belangelooze zelfopoffering, inrigtingen wist ‘te maken,- tot heil der maatschappij! Moge zij eeuwen. — 3146—= lang aan den liefdadigen ijver van den Hoogw. oprig- ter van dit gesticht, aan wien dat gedeelte van Noord- Braband, ’t welk aan zfjne herderlijke zorg is toe- vertrouwd, reeds zoo menige nuttige inrigting te dan- ken heeft, roemvol herinneren! EN LANDGENOOTEN! Het is mij even onmogelijk, u het dankbaar gevoel van mijn bart uit te drukken, als uwe liefde te ver- gelden! Het hart van elk unwer zegge u, wat het mij- ne gevoelt en de Vader aller barmhartigheden, God die liefde is, vergelde uwe liefde en zij zelf haar loon, in alle eeuwigheid! «. Hoe gelukkig was ik, boven zoo vele andere Her- ders, die, om in de dringende behoeften hunner kud- den te voorzien, lange en verre reizen moeten onder- nemen, gelijk de achtingwaardige Pastoors van Schaff- hausen en /Jyerdun, in Zwitserland. Ik beboefde slechts te spreken, en aanstonds waren onze Catholijke  kommer bekend te maken; haar klank weergalmde weldra in geheel ons vaderland, en binneh ‘weinige weken was de gapende wonde mijner gemeente geheel...! Mogt vuwe jiefde, die mij zoo volvdardig en spoedig geholpen heeft, haren loon vermeerderen door het helpen van anderen, die wel niet onze landgenooten, maar, wat meer zegt, onze broeders in ‘het geloof zijn! De Pastoor van Oud- Beijerland. En ook wij e Catholijke landgenooten! Betuigen u onze erkentelijkheid, voor de spoedige en volledige hulp, door uwe liefdadigheid, aan de Catholijke ge- meente van Oud-Begerland verleend. De nummers van ons blad, waatin uwe bijdragen voor Oud-Beger- Zand zijn vermeld, zallen, zoo lang als die gemeente bestaat; (en God geve, dat zij besta tot den jong- sten) dag. toe) in hare archieven blijven berusten, en ‘aan de nageslachten getuigenis geven van uwe liefde! — en, zouden wij er ons ook niet over verheugen mogen, dat de spoedige, aan de Ond-Begerlandsehe | gemeente toegebragte hulp, voor landgenoot en vreem- deling, het bewijs dplovert » zoowel van den inviced, dé populariteit-en het crediet onzer Catholijke Neder- landsche stemmen, als van ide liefde onzer Catholijke ineien-oeee De Redactie. BANKINGEN. Bi P. N.. VERHOEVEN, Boekhandelaar te Uden, zijn onder meer anderen te  6 deelen. 8,50. Idem, Mechelsche uitgaaf in 2 deelen Hetzelfde werk in het Franseh 4 3 ree rs + ped " ebtell ‘ aad dy ab yos? ALS ; ital yyot at in's* 1,80. i pen sery Examen quod in Sacris exercitiis et relique anni pm ita utiliter & clero instituitur. F 0,25. ovum D. N, J. C. Testamentum Greecum, — Ac- cedit index epistolarum ete. Curd P. Hermannt Goip- nacen 8S. J. cui lexicon adjiciet Perrus Kersten, Leodii 1839. F 3,25. Essai sur la litterature Anglaise par Mrvron traduit par pe CHATEAUBRIAND, indispensable pour ceux qui ont l’ouvrage intitale : Le Paradis perde par le méme. 2 vol. SF 2,50. Via compendiatia ad Solidam perfectionem, sive brevis facilisque praxis consequendi veram sanctitatem. JHigata. F 0,75. Manuel des dates en forme de Dictionnaire, ou répertoire encyclopédique des dates Historiques et biographies les plus importantes par J. B. J. ne Cuan-Tat. Gros vol in 8.v° SF 4,00 Imitation de la sainte Vierge, traduite de Ilalalaienne. Ff 0,45. Pelerinage à Jeruzalem et au mont Sinat par ve Greram. 2 Vol. F 1,50. Histoire du regne de Louis XVI, pendant les années ou l’on pouvait prévenir ou diriger la révolution Française. Ff 2,75. De Vulté de l’église ou du principe da Catholicisme, d’après Il’esprit des pères des trois premiers sécles de l’église, par J. A. Mornner traduit par Bernarp 1839, F 1,50. Le Moniteur des Villes et des Campagnes, ou le conseiller des familles, formant douze livraisons an, sean iembann sur le Protestantisme par eaheen tom. Il (dernier.) » eo 25. Les pelerinages de Suisse par VéumuorT » 1,00. Titt Livi res memorabiles, carton. s 0,40, Arithmetique par Bournon 17.¢ edit..» 1,50. Grammaire Italienne par VéR GANt. — 0,50. Bij C. J. BOLAN Boekhandelär en Boekhandelär en Boekhandelär, en wordt verzonden. Eene verzameling van Lofzangen op fraate wijzen onder den tief van: Hilde aan MARIA, opgedragen aan de Bauallerhidion der Rotterdamsche processie naar. ‘Kevelaar, op a papier gedrukt. & 40 Cents. Onderwijzingen over het H. Sacrament des. die sels in vragen en antwoorden; vocrzien met Gebeden en uitleggingen der Ceremonien.: Prijs 15 Cents. Eene vormplaat voorstellende Geloof, Hoop en de. Versierd met een fraai portrait van Z. fh de Bisschop van Curium Baron. van Wackers, 0th. enz de woorden tot de plaat boliocipedes im oud Prijs 30 Cents. 14 Kleine Vormplaatjes 4 10 Cc. vébeo Geestelijken, bij het honderd net Go 199 gipy® get Bonaed van he - CATHOLICKE fepencainscHe Seren te eave? B. Neo git: bs Ne & Nowmer 39. — 317 — 28 SEPTEMBER 1839, CATHOLICKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST-, STAAT=, GESCHIEDEN EN LETTERK UNDE. Als JESUS dit gesegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, seide Hit «+ ee Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam}; opdat xy één zijn gelyk WHeeecees En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove sullen: opdat zy allen één zijn, geljk Gy; Vader, in my en ik in Us: dat ti ook in ons mogen één ijn, opdat de wereld geloove En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove Dat Gy my gezonden hebt. En ik heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat 24 rouden één zijn, gelijk wy ook éen syn. Ik in hen en Gi in my, opdat sy volkomenlyk éen zijn: en dat de wereld Joann. XVII Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd ykan worden ingetekend aan alle Postkantoren, en j de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den: Post verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brieven zullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. OEUVRE DU CATHOLICISME EN EUROPE, (Vervolg van bigdz. 311). Iy hier kan ik zeggen, mijnebroeders! als ik aan de oevers denk, tot welke ik weldra zal terugkeeren, en alwaar God voor mij de loopbaan der bediening H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mogt bet den Hemel H. Pauus eertijds van de stad Ephese zeide, en mog behagen, dat cen andere Apostel heihe herhaalte: ik zie eene groote deur voor mij geenden en vele tegenstanders die ik te bestijden heb; Ostium mihi apertum est magnum et evidens et adversarit wulli! Maar ik zie in die tegenstanders ook broeders die ik bemin, schapen, die de mijnen moesten zijn en voor welke ik als herder, zelf geroepen ben, om mijn jeven ten beste te geven en ik wil, om hen te bestrij-den geene andere wapenen bezigen, dan die der lief. de, Ik wil hen, zoo het mogelijk is, overwinnen, zoo als mijn Meester de wereld overwonnen heeft, Hij, die als men Hem vervloekte, gelijk zijn Apostel zegt, niet met beleedigingen antwoordde; die niet dreigde % % -als Hij mishandeld werd: Qui cum malediceretur non -maledicebat, cum pateretur non comminabatur! Ik wil enkel eenen worstelstijd aanyangen die ge- heel uit liefde is, waarin de overwinning verblij- ven zal aan dengenen die het meest bemind heeft. En als men zich dan beklaagt over den zegepraal der ‘Catholijke liefde, zal men het ten minste enkel aan de kracht der waarheid kunnen wijten die er het principe van ise En, zoo de waarheid sterk is, zijn wij het dan die haar gemaakt hebben! De waarheid, Christenen! is God zelf: Kgo sum veritas! En ge- Jijk de zon dezer zigtbare wereld, de heerlijke uit- drukking is van zijn eeuwig woord, zoo zijn ook de werken van Jiefde, de bewonderens>~ - waardige uitdrukking van zijn geopenbaard woord, v zijn vleeschgeworden woord. Gaat, zegt de Zaligmake en verbaalt aan Joannes wat gij gezien en gehoord heb de blinden zien, de kreupelen gaan, de dooven hooren\, de dooden verrijzen, en, als laatste wonder voegt Hij\, er bij: en het Evangelie, de goede boodschap, wordt aan de armen verkondigd: Pauperus Keangelizantur! Wij Jaten aan de geleerden als zij het verkiezen de bitterheden eener scherpe polemick over; Jaat on de A = — 318 — Mijne broeders! niet redeneen dan door de liefde en an den Hemel overlaten, om het overige te doen; onze betoogen zullen tegen anderen opwegen. Ook schijnt men het eindelijk te hebben gevoeld, dat de strengste logica der Catholijke Kerk, nog daar is, alwaar de Zaligmaker zelf haar geplaatst had, in de wonderen zijner liefde: In hoc cognoscent omnes! En ook hier, mijne broeders! zal ik van onze tegenstanders mijne bewijzen ontleenen. Een id van het genootschap der leeraars van Gesänger, heeft eenige jaren geleden, een merkwaardig werk uitgegeven over de LEGALE LIEFDADIGHEID; Zonder welligt te bedenken, tot welke  de degale liefdadigheid voert, Ziedaar dus wat een Protestantsch leeraar van de armen-belasting denkt, die van dat onderwerp een na- denkende studie heeft gemaakt; en reeds hier wijst hij ons als hare eerste bron het gebrek van liefde aan: "Toen de viam der goddelijke liefde in de Karten wit- doofde." Laat ons voortgaan met hem aan te voeren. "Eene tweede omstandigheid, die, gelijk het ont- breken der liefde, kon bijdragen om de armen-belasting te weeg te brengen, of derzelver voortgang te onder- steunen, is de invleed ven het Protestantismus. De geographie der legale liefdadigheid toont, inderdaad, dat het gemelde stelsel meer algemeen of sterker. Drakt op de Protestantsche dan op de Catholijke landense cees. (1) De la charité légale, de ses effets et de ses causes, par J. M. L. Navitte, ministre du saint Evangile, membre de la compagnie des pasteurs de Genéve, etc. (2) In England en Holland heeft het systema van légale liefdadigheid de meeste paarling bekommen. Het is in Ireland niet doorgedrongen ondanks de naauwe vereeniging van dat land met Engeland, en den jammerlijken toestand waartoe hetzeelve gebragt is. Belgiè heeft hetzelve gedeeltelijk te dannten aan de banden die het met Holland vereenigd hebben. Het worstelt zich in Noorwegen, in Denemarken, in Zweden en in Levonié, terwijl men er slechts sporen in Jtalié en Spanje van vindt: De Staten van Duiischland die om het treffendste voorbeeld van deszelfs progressieven yoortgang en treurige uitwerk-ses hebben opgeleverd, zijn die, alwaar het getal der hervorm- i. hes ' stand wordt aangetroffen in het werk de a  eene tweede oorzaak dier legale liefdadigheid die men niet Christelijke liefdadigheid noemen kan, zonder dat woord te ontheiligen, ig gelegen in den heilzamen invloed van het Protestantismus. » Doch waarom, dus vervolgt hij, is dan die be- lasting meer algemeen aangenomen, waarom heeft zij meerdere ontwikkeling bekomen in de Hervormde dan in de Catholijke landen? ’t Is, omdat de hervorming, even als het ontbreken der liefde, de neigingen be- gunstigt en strekt om de maatregelen te provoceeren, welke tot de legale liefdadigheid geleiden. De ver- nietiging der kloosters medebrengende, heeft zij in som- mige landen aanleiding gegeven tot eene overstroomin van bedelarij wier noodlottige gevolgen de instelling van dat sijstema hebben moeten te weeg brengen.” Wat is nu het redmiddel, dat men tegen aulk een ellendig sijstema moet aanwenden? Het is nogmaals de selfde Protestantsche leeraar, die het ons zal aan- wijzen. » Onderzoekt, zoo vervolgt hij en gebruikt de beste middelen, om dien geest des Christendoms op te wehke ken, die zoo vruchtbaar in goede werken is geweest.... Dit is de taak welke de vrienden der armen zich bo- ven alles moeten voorstellen.” Nu, mijne broeders! ik vraag wat is dat Christen- dom dat zoo vruchtbaar in goede werken is geweest ? t Is blijkbaar niet het Christendom der, hervorming, daar de Protestanten zich hier en met regt de inyoe- ring toeeigenen van het troosteloos sijstema der legale liefdadigheid ; daar deze, op hare beurt de uitdooving veronderstelt van de goddelijke vlam der liefde in de harten en daar eindelijk tusschen de Christelijke liefde en de armen belasting geenetlei bevatbaar verband be- i staat zoo het niet is, dat de laatstgemelde het gedwon- gen gevolg is van het ontbreken der eerstgenoemde. 