Liberal and mystical writings of William Law:
Law, William, 1686-1761 | Dowson, Mary Emily, 1848- | Dubose, William Porcher, 1836-1918
Gedurcnde den slaap en de loomheid, na een zwaar celmaal, warden de inadeniingeii laugzaam, de uitademmgen met Bij de verrassing, den schrik, de outselling ocitdekt men eene verJeagiug van de ademhalngspos. Gedurende het rekenen en de prikkclende gevoelsgewaarwordingen wordt de ademhalngspos. 3° De werk van het hart versnelt bij het rekenen, verlangzaanit bij het nazicn van teekeiiingen ; lelkens als er versnelling hecflplaals gcgrepen is deze gevulgd, voor hei lerugkeeren tot den nornialen toestand, duorecae vertraging. 4° Bij bet begin van elk geeslelijk werk onlstaat vcrmindcrmg vao voiumen (van den arm b. v.) Schuyten. MAC KEN21E (R. Tait.) Influence of school life on carratnro of the spine. Fror, JV\ E. A, 1898, 939. MAC LENNAN (S. F.) Method in Child Study, with special referenced the psychological point of view. Trans Il Soc, for child Study I8&S, 29. MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur quelques phenomenes de fatigue. Arch. IliaL de Biologic MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur quelques phenomenes de fatigue. Arch. IliaL de Biologic MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur quelques phenomenes de fatigue. Arch. IliaL de Biologic MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur quelques phenomenes de fatigue. Arch. IliaL de Biologic MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur quelques phenomenes de fatigue. Arch. IliaL de Biologic MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur quelques phenomenes de fatigue. Arch. IliaL de Biologic MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur quelques phenomenes de fatigue. Arch. IliaL de Biologic MAGGIGHA (A, J L' influence de rage sur 1898, 267. MARILLIER, {L. et Philippe, D r J.) Rehereches estheaiomefcrinaes. Congres internal tonal de Psychologic. Paris, ann 1 1900. — 203 — MARRO (A.) La pnberta, studiata neir uomo e nella donna. Turyn, ce, 1897. MEYER (MAX.) Die Tonpsychologie, ihre bisherige Entwickelung and re Bedeutung für die musikalische Pädagogik. Zeitschr. /. Pad. Psych. I, 180, 245, 1899. MOLLER (P.) Über intelligenzprttfungen. Ein Beitrag zur Diagnostiek Schwachsinns. Berlin, 1897. MOLLER (Will. S.) Child Study Outlines. Boston, 1897, 1898, 1899. Jaar ingezonden sep. afdr.) In de eersle serie (1897) wordt gehandeld over « Het schrikgevoel bij ndereu ». In de tweede serie (1898) over a Het spontane teekenen », c Geld- n », « Geheugenlypen », « Vermoeinis », « Wasdom », « Psychologie der •ngelingschap », « Suggestibiliteit », c Kinderlijke nabootsing ». De derde Tie (1899) bevat verschillende hoofdstukjes opzichtens de achtgrlijke kin- ereu, en wel onder de volgende tilels : • Geestelijk verachterde kinderen >. « Uel hooren bij schoolkinderen ». De gezichtsscherpte bij schoolkinderen ». « Luiaards en jeugdige boos- ichten ». c Zenuwachtigheid der schoolkinderen ». « Erfelijke zenuw- ekten tusschen de schoolkinderen ». « Ruggegraatverkrommingen en ewegingsataxia ». « Slecht spreken : stamelen en stotteren ». Deze onderwerpen zijn echter niet uitgewerkt. Het zijn als zoovele plan- eljes die aanzetten tot onderzoek, als voornaamste aantrekkelijkheid eene og al volledige literatuur bevatten. Schuyten. MONROE (Will. S.) Play interests of children. Proceed, of the Nat. ducat. Ass. 1899. {Naar ingezonden sep. afdr.) Schrijver heeft aan 978 jongens en 1072 meisjes, tusschen zeven en zes- en jaar oud, de volgende vraag gesteld : « Wat soort van spel verkiest gij t den zomer en waarora ? » Er werden 332 spelen genoemd ; 54 daarvan, echts eenmaal opgegeven en als buitengewoon beschouwd, zijn in de vol- ;nde groepeering niet meegerekend : 1. Balspel : 32 per cent. 6. Minnespel : 3 per cent. 2. Jachtspel : 3. Woest spel : 4. Bezigheidspel 5. Spreekspel : Dcze cijfers worden dan besproken en verdeeld over meisjes en jongens. inmerkingen worden gemaakt over hetgene gekend schijnt over den zang i het rijm die het spel begeleiden, over den aard der spelen die zekere reken van N. Amerika kenschetsen. 32 per cent. 6. Minnespellier: 3 31 » « 7. Raadsels opgeven: IV. 10 » c 8. Spel met dieren: V, 5 » » 9. Gemengd: 14 3 » » geld ami bewaard wordeti *ijn detf: later kieeding koopet); oog^ver 1 % van dk ge*tacfel son ander e trallige dingcn fcoopea, zooals bout, kool eo anderc bchocfleo t eene derde grcep deter jetigdige economislen, 14 ', j"* 1- gee* rn 9 V§ raeisjes. had toot docJ rich speelgoed aan te schaifeo; cene vierde grocp waarui inetr metsfes dan jungens had • gescfaeoken gcven * gi Ji<jor1eda*v ktr*lftesl en*—, in bet oog, eene *esde groep wilde boek^ koopm 1 *, f joogeo* eit 7 * t meisjes ; bier xijn 2 * t j on gens en I " t * ft nrffe* je* net ptulajilruptache iozichlen : de boeken zoiiden dieuen voor de annefli de kerk, tic mjvuonamwn, • llel i* z<*cr vcrransend dat nicls bewaard wordl voor later snocpen. Ref^ Sctirijv Er vroeg iu nog hel vuJgende aan honderd jagens en handed (1/ 50 c" = 2,TjO fr*. — 205 — isjes van elf jaren : « Indien gij duizend dollars naar believen tc verteeren it, wat zoudt gij er mede doen? » 98 d / jongens en 72 % meisjes anlwoordden dat zij die som zouden waren! Zoo ondervraagl Monroe nog de studenten der normaalschool opzichtens tgene zij dachlen over geld in hunne jeugd enz.... Hij haalt ook eenige typische antwoorden aan en herinnert zich wat idere schrijvers over hetzelfde onderwerp mededeelden. De voorwaarden in het onderzoek zijn niet aangegeven. Schuyten. MOSSE (A.) Influence du sue thyroidien sur l'energie musculaire et la distance a la fatigue. Arch, de Physiol. Norm, et Pathol. 1898, 742. MUNSTERBERG (H.) The Psychology of the Will. Psych. Rev. 1898, 639, MUTKE (R.) Die Behandlung stammelnder and stotternder Schiiler. Im Laufe, 1898. NASON (C. D.) Some Biological Aspects of Child-study. Educ. Rev. XVIII. 1897, 229. NETCHAFEFF, (Prof. D' A.) Zur Frage ueber Gedachtnissentwickelung der Schulkindern. IV e Congres international de Psychologic Paris, aoiit, 1900. De proeven heben plaats gegrepen in den herfst van het jaar 1899 to St. Petersburg in zes schönsten. Werden onderzocht : 494 knapen en 193 neisjes tusschen negen en achten jaren. Telkens nam eene gansche klas Jan de onderzoeking deel. Elke proef bestond daarin dat twaalf eenvormige undrukken werden gegeven, waarna door naschrijven over deze indrukken verslag moesl worden gegeven. Elke nieuwe indrukte volgde den vorigen opia vijf seconden, zoodat de gansche rij en minuut in beslag nam. Om den avloed der vermoeienis onschadclijk to maken werden de proeven in twee of drie ziltiugen waargenomen. De medegedeelde indrukken zijn deze : 1° Het zwijgend toonen van Waalf voorwerpen; 2° het laten hooren van twaalf ongleiden geruchten betklinken van een glas, het kloppen op hout, enz.) ; 3° het luid en duidc-ijk voorlezen van twaalf get alien; 4° het voorlezen van twaalf drijletter-irepige woorden die met gezichtsvoorstellingen in verbindung konden gebrochen; 5° het voorlezen van twaalf drijletter-irepige woorden die eene geluids-oorstelling konden in het leven roepen; 6° het voorlezen van twaalf woorden die last-, temperatur- en spierindrukken beteekenen; 7° het voorlezen van twaalf woorden die gevoels- en gemoedstoestanden w r cerieven; 8° het voorlezen eindelijk van twaalf woorden vastgeknoopt aan abstracte begrippen. De bekommt uitslagen zijn vervat in de volgende twee tafels: GtHtttxi^; ipfcn UttPBM, OUDEflDOM 1 i 11 tl : 14 15 16 17 m LI ilrimp &£ 7.2  dan de jongens voor getallen en roorden. Het grootste onderscheid tusschen jongens en meisjes is bemerkraar tusschen de ouderdommen van elf tot veertien jaren. Nu heeft schrijver ook nog bij 130 kinderen den longeninhoud en de pierkracht gemeten. Hij koint tot het besluit dat de krachtigstc kinderen H>k het beste geheugen bezitten. (Zoo worden er langzamerhand meer en meer bewijzen verzameld van het feit dat de gezonde en de krachtige kinderen zich ook over de schoonste verstandsvermogens mogen verheugen. Ik heb insgelijks in deze richtig materiaal verzameld waarover ik waar-schijnlijk aanstaande jaar (3« i(J jaargang van het Paed. Jaarb.) berichten zal. Ref.) SCHUYTEN. NEUMANN (D r Stephan.) Zur Hygiene des Schreibunterrichts. Vortrag gehalten in dem Vereine fur Gesundheilspflege zu Danzig. Ztschr. f. Schulges. pfl. 503, 1899. (Aus « Gesundheit » 18J9, n° 6.) De voordrachtgever, die bestuurder is der stedelijke meisj esschool, besluit aldus : 1. De leien (schistoides?) moeten uit de scholen gebannen worden. 2. Het rechtschrift is het naturwissen en het meest aan te bevelen schrift. 3. De schriftlessen moeten in de school zooveel mogelijk ingekort Borden. Schuyten. OLTUSZEWSKY (W.) Die geistige und sprachliche Entwickelung des andes. Berlin, Fischer, 1897. PAPPENHEIM (K.) Bemerkungen Uber Kinderzeichnungen. Zeitschr. f. Psych. I, 57, 1899. PAULI (D r.) Über den Einfluss der Sehularbeit auf Gesundheit und Urperentwickelung des Kindes Aus einem Vortrage auf dem XII. internationalen medizinischen Kongress in Moskau. Ztschr. f. Schulges. pfl. 1899, 19. PFADDER (A.) Das Bewusstsein des Wollens. Diss. Munich, 1898. — 208 — PHILIPPE (D r J.) Le problem de la conscience dans la psychotobie. IV 6 Congres international de Psychologie. Paris, auf 1900. PHILIPPE (IV J,] Premiers chronologiques d’érégation, JT«  Neuesten Abhandlungen und Unterstützungen und Unterstützungen. Über die Ermächtigungen Aef Schulungen. Ztschr, f. Hypn. 1898, 228, PLUDEU l.t>> Fj Das Oehor and seine Pflege. Ztschr {Schwab, // r 1899, 115. PLUMMER (Edw. M.) Toys and games for children among: the ancient Beethoven. Am, Ppt. /?*/. Rw. 1898, 157. PURDON (D. M. John, E. E.) Transfer of wenso motor impulses proved by the spieking gymnast. fV> Cony rex international de Psychologie. Paris, aofif WML PURDON D* J. E.) Algebra and the ego. The mathematical correlation of forms of in relation. TV* Congres international de Psychologie. Parte, oon/ 1900. RENOOZ (C.) Psychologie europe de Vhomme et de la femme. Paris, 1898 RODRIGUEZ (Manuel, Valdez.) Essay sobre Education teorica, practica y experimental. Hahana, 1898, 2 vol. ROHLEDER (H.) Die Masturbation. Berlin, 1898. ROUBTNOVITCH (D.) L'alleol, France et Telegraphe. Rev, Ped., 1898, 35. ROUX (J.) Mecanisme anatomique de l'attention. Arch, de Neurologie, 1898, 456. ROYCE (J.) The Psychology of Invention. Psych. Rev. 1898, 113. SCHMID-MONNARD (D. C.) Entstehung and verhiitung nervoser Zustände bei Schüttern hoherer Lehranstalten. Vortrag, gehalten in der 70. Versammlung des Dusseldorf. Ztschr. f. Schnlges. pfl. 1899, 1. SCHUYTEN (D. M. C.) Sur la decomposition de Hodo forme en solution chloroformiqne. Bull. Acad. roy. des Sc. de Belgique, 1900, 625. Schrijver, uitgaande van het nog niet volledig bewegen maar goed te vermoeden principes dat al de verschijnselen van het le levende wezen in hoofd-zaak scheikundige readies voor grond hebben, heeft gepoogd zulk eene reactie, onderworpen aan den invloed der atmospherische toestanden, een lang te volgen, daar het meer en meer bewezen wordt dat de physiolo-he uitingen van het licham varieeren in overeenkomst met de jaarcurve temperatuur. Hij had gemeend daarvoor het gemakkelijk ontbinden Vienen in chloroformoplossing te kunnen benutigen; maar de bekommen iltaten waren zoo verrassend uiten loopend dat hij verplicht is geweest vankelijk plan te laten varen. Hij heeft zich dan uitsluitelijk bezig Duden met het methodisch oplossen van het nieuwe problema, van er scheikundigen aard, dat hij ontdekte. Schuyten. SCHWERIN (Dr.) Einfluss der Schule auf die korperliche Entwickelung Schulkinder und die Erkrankungen unter denselben. A us einem Vortrage, alien an der XIV. Versammlung der Landschaftsarzle des Gouvernementr. Ztschr. f. Schulges. pfl. 1899, 199. Deze memorie is opgemaakt geworden naar de gegevens verzameld bijonderzeit van 2452 knapen en 472 meisjes verdeeld over 46 scholen uit district AnanfeflT in Cherson door een commissie van geneesheeren die trafgaandelijk een programma hadden opgesteld en eene gemeenschap jike werkwijze hadden aangenomen. De metingen en de bestatigingen Iden plaats in October en November van het schooljaar 1897-98. Zij omten den duur van het schoolbezoek, den algemeenen toestand opzichtens voeding en de spierkrachten, de kleur van haren en oogen, het lichaamsicht, de plaatselijke gesteldheid van wervelkolom en schouders, schillende pathologische toestanden (bloedarmoede, chronische hoofd-en, neusbloedingen, kortzichtigheid, oorzeer), de gesteltenis der tanden. Der lichaamslengte en het -gewicht, alsmcde voor den borstomvang den de volgenden geiniddelde cijfers gevonden : Lichaamslengte in cm. Borstomvang in cm. Lichaamsgewicht in kg. Jongens Meisjes Jongens Meisjes 7 117,4 118,0 60,0 56,1 22,6 21,3 8 122,4 122,4 61,4 56,4 25,1 24,1 9 125,0 128,5 62,4 60,2 25,8 26,3 10 130,3 132,6 64,9 60,6 29,0 27,3 11 134,6 135,5 67,3 62,9 31,0 29,1 12 137,9 138,5 67,3 63,9 32,4 32,4 13 143,9 70,3 67,8 36,0 38,9 14 149,7 73,1 69,4 40,5 41,4 — 210 — Helt until schöirreti met richtbare zijdelingsche verkromming der wenrelkolom belieb lot ~£ %j van af 3,5 % ft-7 jaar) tot 10,5 % (10 jaar) Bfj de fenapen waren er7,5 %, bij de metsjes K De Linker schooder was hooger dan de rechler in 218 gevaiien, in J 69 gevaiien kon men net omgckeerde bestatigen. Ziekeiijkc vcrschensels werdeo waargenumen voor 26,5 % 125,8 • § bij de jangeos, 30,4 */• bij de meisjes. Bij dejongere kinderen was het percent der niel normalen grooter dan bij de uuderen, maar omgekeerd was bij dett laalsten de bloedarmocde minder dan bij de ecrsten, gemtddeld SJ %. Chronhcb hoofdlijden : 4,8 % (raetsjes 10,§ %J; conjunctivitis ft : 3 %; scrofula i*/ : 2,5 • t j schurft : 2,2 % ; neusbloeding : 2,2 % ; trachoma (*) 1.5 ",. In somtnige seholen sleeg de bloedartnoede Lot 3SH0 %, de serofaU tot m %, bet schurft lot 30 %. Schwerin trekt de volgende algcmeene gc-volglrekkingen : 1* De school bevordern den groei van het lichaani in de lengle, schij de onUvikkeling van den borstomvang te belenimeren. 2* De toename van  kinderen welke moeten toegeschreven worden en aan den invloed der schzijn niet ten guislc van de gczondhchisverhoudingen der seholieren* De wervelkolomverkrommingeo zijn in aantal het geringst bij nienw intrcdenden. Zulks is insgelfjks het geval voor de zieklevcrsehijnsels in het alge- meen en de bloedartnoede in het bij zonder. De onderaoekingen opzichtens de Hchaamsontwikkeling der leer- Li ngen word en best ens gedaan in den aanvang van het schootjaar omdat dan de toestand der nieuwe schollercn kan vergeleken worden met die der ouderc. Bij de onderzoekingen op scholieren is het noodzakelijk ook Of hunnen voorigang in de klas acht te geven, lerwijl het geneeskundig toezieht niet mag nalaten insgelijks de geestclijke ontwikkeling der kinderen aan* dachtig te volgen. Schuyten. SEARS (Ch. Hj Home and School Punishments. Fed. Sent. VI, 159, 1899 Met cenc schij n baa r steer voile dige bibliographic. SEEMLY Seems (Ch. Hj Home and School Punishments. Fed. Sent. VI, 159, 1899 Met cenc schij n baa r steer voile dige bibliographic. SEEMLY (Homer H.) The dangers of the adolescent period. Joiva 1892. W'fDif is de op die kinderen toogepast. 1 schrijfmelhode? Rri. (2) Conjunctivitis = ontsteking van foel bindvlie van het oog. (3) Scrofula = sikliche H\ Trncliciinn = rigenaardigc vorm van grnniilativti, dicp in het bindvlies van het ooj SEHRWALD (M.) Der Kraftverbrauch beim Radfahren. Arch. /. Hygiene, 18,353. SHINN (Miucent W.) Notes on the Development of a child. Parts I, II, III, IV. University of California Studies, I, 1899. SHINN (Miucent W.) Comparative importance of the senses in infancy. Vorth Western Mly. 1898, 544. SIDNEY SPOKES. Die ZShne englischer Schnlkinder. Engl. Ztschr. Zahnheilkunde, 1898. Ztschr. /. Schulges. pfl. 1899, 219. Ein komiteit van tandarten onderzocht 10.000 schoolgänge jongens en aisjes van gemiddeld 12 jaren oud en vond 85 °/ kinderen met te verbeteren n le genezen tanden. Schuyten. SPITZNER (A.) Psychogene (?) Storungen der Schnlkinder. Ein Capitel der psychologischen Pathologie. Ztschr. f. Psychol, und Physiol, der Sinnesorg. Effl, 5, 1900, 397. Leipzig, 1899. Den onderwijzers wordt hier bekend gemacht dat er eene reeks psychologische (*) toestanden bestan in de scholen waren de nauwkeurige kennis groote voordeelen oplevert met het oog op de verdere ontwikkeling en de opvoeding der leerlingen. Bijzonderlijk wordt gewezen op de dikwerf oorkomende hysterische (3) toestanden. De noodzakelijkheid hunner beparling komt op den voorgrond door de bekende waarheid dat scholen en school inrichtingen niet zelden als zuivere broekassen voor hysterie mogen aanzien worden. Schuyten. STEFFENS (Lottie.) Experimentelle Beitrage zur Lehre vom okononischen Lehrnen. Aus dem Psychologischen Instil lit zu Gottingen. Zeitschr. /. **ych. and Physiol, Der Sinnesorgane, XXII, 1900, 322. Bij het van buiten leeren van een dichtstuk b.v. tracht men dit zich eigen maken, meestendeels, door dikwijls de verschillende deelen ervan eerst feonderlijk, dan saam te herhalen ; als men het eerste deel kent voegt men het van buiten geleerde tweede deel bij, dan het derde deel bij de tweede deelen enz.... Nooit of zelden beproeft men nochlans het gansche stuk ikwijls te lezen en het zich langs dezen weg aan het geheugen toe te ver- (1) Uit de ziel (het Psyche) ontstaan. (2) Psycho-pathologia = de leer van de zickteverschijnsels der ziel. (3) Hysteria = moedcrplaag. Eene chronischc (langdurige) zenuwachtige aandoening waar-in de oorzaak in de baarmocder gezocht wordt. (Gabler.) — 212 — i rou wen. Yandanr rial Prof, Miiller aan L, S dc votgenric problemens tei opossiiig voorlegri-: i« Boschrijvcn wclke verschillenrie vvijzigingen in hct gewone van baiter leeren en IcrzeFdcr Hjd vaslslellen vvaarom hi den ragf] dt ese method c, die van hel leeren bij gedeeltcn, wo nit toegcpasL 2* Oiulcrzoekeit of deze werkwtjsGC inderdaari, onder eroiiomisch (d. w. t. bij het gebruiken van den minstcu tijdj oogpnnt, het voordecligsl mag genoemd word en, 3o De psychologische wetten opsporen die bij het gebruik rier lwec methoden eene hoofdrol spelen en bij hel verklaren tanner economische waarde op den voorgrond treden. EERSTE HOOFOSTUK* ovi:h HE SHORTEN EN DEREDENEN VAN DE GEWONE LEERWUZE 1. Hoe in dc proeuen 1-7 te luerk in gegaau. L. S, heeft zweu proovcnrijciit elk twaalf dagen imiemende, uiigevacrd. In zes van riczc sericen leerde de onderzoekingspersonen da gelijks twee si Iwfr phen. Het sink was gekozen uit Lord Byron's "Oniric Harold" en vcrlaaM voor vier duiische, Icrwijl twee engelsehe onderzoekingspersonen de verwn orjginaal opnainen. Verder werd eeuen negenjarigenknaap, Ulrich Pilzecker, het sinkje e Reineke Fuclis van J. Lohmeyer en E, Barman n voorgelegd; hij leerde elken proetdag twee maai zes regeis. In elke proefserie werd na de eerste strophe en na de eerste zes regeis een rusttijd van vijf minutcn ingeschoven. Allen, behalve prof. Muller, waren met het doel van de onderzoeking onbekend, kregen enkel de opdracht elke strophe zoo vlug mogelijk van buitcn te lezen tot het zonder fouten nazeggenvolkomen gelukte. Deze läatste voorwaarde werd strong gehandhaafd. De duur van het leeren is gemeten geworden bij middel van een uur-werk dat de vijfde deelen der seconden kon aangeven. Het proces-verbaal van elke proef werd als volgt gemacht: De onderzoekster legde een schrijfboek open voor zich op de bladzijdc waar de te leeren strophe geschreven stond. Bezijden het geschrevenc werden verticale streepen aangebracht aanduidendc welke regeis gelezen en van buitengeleerd waren ; soms werd er 00k een deel eener strophe herhaald hetgene werd aangestipt door een klein horizontal lijntje op de verticale lijn waar den overeenkomenden regel behoorde. Ziehier een voorbeeld : Canto I, Strophe 28. Laura Steffens, leertijd= 5 min. 5,2 sec. W( 4 ) = 9. se! to horse! be quits for ever quits. ne of peace, though soothing to his soul ; he rouses from his moping fits, *ks not now the harlot and the bowl. d he flies, nor fixed as yet the goal. i he shall rest him on his pilgrimage ; ifer him many changing scenes must roll toil his thirst for travel can assuage, j shall calm his breast, or learn experience sage. Zooals bemerk Bär, heeft L. S. de strophe in vier gedacht en zich de erst afzonderlijk den samen eigen gemacht. De bijzonderheden van het van buiten leeren worden door het schema duidelijk aan-;ewezen. 2. Gronden van de gewone leerwijze naar de resultaten der proeven 1-7. Het voorgaande schema is typisch voor hetgene men verkrijgt bij elkenanderzochten persoon. De volgende bijzonderheden zijn daarbij op te merken : 1. Telkens wordt bij het van buiten leeren eene strophe in deelen jesplitst. Slechts D« A. Pilzecker heeft bij twee strophen op de 24 geene 'oorafgaandelijke indeeling waargenomen maar zich de strophen in hun eheel toegeeigend. 2. Ben van buiten gelegenheit herhaald als de >ersoon denkt het volgende deel te kennen of zich voorneemt het leeren an dat volgende deel aan te vangen. Hierop zijn twee uitzonderingen voorlekomen (L. St. en Ev. Cr.) Dit herhalen kan voor doel hebben het reeds gekende niet te vergeten >f\vel de deelen met malkander in associatie te brengen. 3. De eerste regels zijn meermaals herhaald geworden dan de laatstc, letgeen zeer duidelijk wordt als men w voor den eersten en den laatsten egel vergelijkt : (1) W is het herhalingsgetal cencr strophe. Dit wordt berekend door de som der herhalings- taUen der verschiilende regels te deelen door 9, d. i. het aantal regels der strophe. Proevenrij t : (Onderzoekingspersoon Vrouw bouwinspeclcur Schmidt.) 1. regel w = 6,G. Proevenrij 2 : (Onrierzoekingspersoon Laura SlefTensj 1. regel w — 13,2 9, n w -= 9,7 Proeveurij 3 : (Onderzoekingspersoon l) |k A. Pilzecker.) 1. regel w Provenre 4 : (Onderzoekingspersoon Prof. G. E. Midler.) 1. regel w = 10,9 Provenre 5, (Onderzoekingspersoon Miss Evelyn Crow,} 1. regel \v = 12,6 9. i vv — 9,3 Provenre 6 : (Onderzoekingspersoon Ulr. Pilzecker.) 1. regel \v = 13 1 r „ ro Verschil6,l. 6. » w = 6,9 ) Provenre 7 : (Onderzoekingspersoon Heer Ref. Schmidt.) 1. regel w = 12,3 w = 7,8 Verschil 4,5. Het is dus een eigenen van de gewone leerwijze dat de verschil-lende deelen van een verschillend aan het geheugen toe te vertrouwen strophe een verschillend aan malen worden herhaald en dat de eerste gedeelten meer worden opgezegd dan de laatste. Dit verschijnsel is hetsterkst uitgesproken bij den jongen Ulr. Pilzecker. 3. Persönlijk eigenen bij het leeren. Jiet al de onderzochte personen vertoonden de onder § 2 aangegeven die verschijnsels in denzelfden graad. Volgende graphieken zijn zer jk: Voorbeeld 2. Canto I. Strophe 28. iderzoekingspersoon Prof. Muller. Leertijd 4 min. 33,8 sec. W=8. i Regel 1. Voorbeeld 3. Canto I. Strophe 21. derzoekingspersoon D r A. Pilzecker. Leertijd 5 min. 11,2 sec. W=9%. Regel 1. Voorbeeld 5. Canto L Strophe 15. Onderzoekingspersoon Vrouw Schmidt. Leertijd 1 min. 50 sec. W=4V 9. Regel 1. Voorbeeld 6. Canto I. Strophe 42. Onderzookspersoon Heer Schmidt. Leertijd 3 min. 39,6 sec. W=8 s / 9. Kegel 1. Regel 1. Voorbeeld 7. Eerste Zano. Regels 43-49. Onderzooksersoon Ulr. Pilzecker. Leertijd 6 min. 35,6 sec. W = 14 3 / 6. Regel 1. 2. 3. 4. 5. 6. Dit zevende voorbeeld vergeleken bij de zes voorgaande is buitenge-woon interessant. 4. Over de redens van de geivone leerwijze. Uit bet voorgaande wordt duidelijk dat de gewone manier van buiten leeren eene « stukgewijze » methode is. En nu rijst de vraag waarom over het algemeen aldus gearbeid wordt. Men is gerechtigd verschillende verschillende vermoedens te opperen : 1. Men kan den ken dat het stukgewijze leeren in den kortsten tijd tot de bemachtiging van het geheel voert, daar de menschen door het streven naar het bekomen van < vlugge » en « economische » resultaten beheerscht zijn. 2. Gewoonlijk zijn de versch Illende deelen van een te leeren stuk van verwrhitleodc moeilijkheid He* ecne word! als het ware gefaeogen apgcaoroca ienrijl bet aaderr ecne groote soi vercfechl- W&arnit vulgt dat het voor de hand ligl etn gegrTi tluk vooraJgaodelijk le %erdeeleo; en deze wexkwijze is gewordeu die door erfelijkheid van den eenen pcx&ooa op dca 3. Het gebeurt dat eeoe strophe daarom in baar gebed geJesej ditl dc lezer nienwsgierig U haar in ho ad tc kennen 4 De interest die de ooderzocbte persoon aan den in hood drr regelen beeA, brengt er hem soma toe zich niet le bepaJen bij hel keiijk voorgeschreven le leerea gcdeelte, niaar ooopi bets %oms rerder 1 lexen daar hij denkl aid us bcicr te zuUen verslaan. Deze Tier pan ten schijnen aan te gewone leerwijze aie titUliilteUJR op ecooojniscben grond berast. TWESDE HOOFOSTCK. EMPIRISCHE VERGELIKJXG TUSSCHEX HET LEEEEX IX ZUN GEI EX DE GEWONE OK ANDEKE DEHGELLJKE LEERWUZEX. Vergtiijkning tmschen de G- en de X-methoden bij middel van ziiwotte sirnphen* Proevenrij &. Onderzoekspersoon I Vrouw Schmidt, De struphen werden oagekozen nil hel hiervoren vermelde verlaalde sink • Child e Harold * voorgetegd. Gedurende de dagen ), X 5... cnz. had het van builen leeren plaats naar de G-methode, d. w. z. door lezing der strophe in haar geheel, zonder vooraf- gaande indeeling. Gedurende de dagen 2, 4, 6... enz. werd aan vrouw S. op- gedragen die leermethode te gebruiken die haar het geschiktsle voorkwam. (N-methode). De proevenrij nam 30 dagen in. Telkens begon men om 3 ure's nam id- dags. Uitslagen : N-strophen 3 min  6,9 G- 6,5 6,8 ,8 ,0J versch. versch. =11,8 0,8 Z ft betteckend de rekenkundige middelwaarde van hel aantal minulen en secondeu voor 1 strophe, daarin begrößen het op t laatst twee maal zonder iten opzeggen, Z fl deovereenkomendecentraalwaarde (1);W a is de reken- idige middelwaarde der herhalingsgetallen benoodigd tot het aanlecren er strophe (de twee zonder fouten gedane opzeggingen daarin begrepen) ^-Jtn W e is daar de centraalwaarde van ('). Bij de N-methode is het aantal herhalingen derwijze berekend dat de som der herhalingsgetallen der ver- schillende regels cener strophe door 9, d. w. z. het getal regels eener strophe, Is gedeeld geworden. Deze proeven bewijzen dat de G-methode in korteren tijd en met een geringer aanleeren van een stuk bewerkstelligt dan de N-methode. Ook het zonder fouten opzeggen gebeurde bij de eerste metbode sneller dan bij de tweede : voor de G-strophen 21,6 sec. » » N- » 23,2 » 6. Vergelijking van de G-melhode met de N-methode bij middet van zinlooze ivoorden. Proevenrij 9. Vrouw Schmidt moest dagelijks 5 zestienlettergrepige woordenrijen van buiten leeren. De dagen 1, 3, 5... enz. werden 3 woordenrijen naar de G-melhode en 2 naar de N-methode geleerd ; de dagen 2, 4, 6... enz. 3 rijen naar de N-methode en 2 rijen naar de G-methode. Voorbeeld 8. N- reeks. Leertijd : 3 min. 18,8 sec. T*= 10,8 sec. W= 10%. deup fel bot haf gar pos lein kaam nuseh rik wuch mauz jeuf sil zuk taut (1) Uitleg in Ztschr. f. Psychologie, 6, 269. Prof. Mailer had de goedheid mij daarover het völligende te schrijven: Unter den Centralwerth verstehen wir (rait Fechner) denjenigen Werth welcher unter den ihrer Grosse nach geordneten Beobachtungswerthen die Mittelste Stelle ein nimmt, mit thin dadurch caracterisirt ist dass gleich viel Beobachtungswerthe in positiven wie in negativen Richtung von ihm abweichen. Sind z. B. die 7 Beobachtungswerte die folgenden: 11 12 12 13 14 15 14, so ist der aritmetische Mittel 13,4 und der Centralwerth dagegen 13, denn 13 ist der mittelste Beobachtungswerth. Ret. *yy> ^ * • VcracM -lmw.1,6^ t* • a • mm • Vmdttl=3sec A *■ G- i m M 7J | «..« *3 # - * j Verschii = 1«3 piiMtf q 12 oaraile S 4a«rii b ict Laura Steffens. Een sink nil J * Ovate ttxroh 1 *. De ties eers£e da^a wenk-n 2 strophen, de laatslt IS] ifcjaKtnr art per 4B£ TSB BWBl 7 i gefteenL s- • s €ariii. 11,6 sec 1 5 * HO i 1 Vcrschil e* 37,6 sec. S^trapheti S* ■ 6 min. 7 sec + 1 i • 42,4 1 * Versdwl *■ 24,6 sec. w. W, S-*lropben 8,6 G- i 8,4 ( YerschU — 0,2 M | Tct « mi = ° 5 Proeveiirij 13 werd in dezelfde voorwaarden uitgevoerd aJs hiervoren met Lotlie Steflens zelve Zij andernara het aanleeren van hetzelfde stuk als hare zuster Laura, maar hel gedeelte dat door deze was verbruikt voor de S-methode werd door Lottie met de G-melhode aangevat en omgekeerd. Z S-strophen G. t 7 min. 36 6 » 24 S-strophen G Z c 7 min. 26 6 » 21, T I Verschil = 1 min. 12 sec. min, 4,6 sec 9. Voortzetting van paragraph 8. Proevenrijen 14, 15, uitgevoerd op kinderen. Louisa Schaper, een tienjarig mcisje, onderwierp zich gedurende 24 dagen aan de onderzoekingen. Zij leerde dagelijks, behalve de Zondagen, vicr regels uit « Reineke Fuchs », twee volgens de G- twee naar de S-methode. De uitslagen zijn dezelfde als voor yolwassen personen. — 223 — Proevenrij 14 gebeurdc op den negenjarigen knaap Ulrich Pilzecker en fanvatte 34 dagen. Hij leerde 8 regels per dag. S-regels 3 min. 30,8 sec. G- • 2 t 47,0 » i Verschil = 43,8 sec. z c S-regels 3 min. 16,3 sec. Verschil = 39,5  17 aangevangen derwijze dat zij met zekerheid als uitge-sloten mochten worden aanzien. Jufvr. Brinkmann arbcidde weer 24 dagen. De laatslc 15 dageo : S-regels 17,4 G- * 14,6 Hi emit word! Maar rial de orient ng aan de S-regels schier nicts, aan de G-ergcl* in hoogen graari v cmrdeelig is geweest. De gevolglrekking is gemakkelijk I* maken 1 It. Sfottvoord van dit hoofdtink. Tot icders vcrwondering, en niet het rainst tot die der onderzoekings-j)ersoiicn, bewijst hoofdsluk II dat, bij het van buiten leeren, de G-methode sncller tot het te bereiken doel brengt dan om 't even welke andere. Derde Hoofdstuk. DE VOORDEELEN VAN HET LEEREN IN ZIJN GEHEEL. Vergelijking der S- met de G-methode, ah de overgang van het eene deel tot het andere wordt aangegeven. Proevenrij 19. Men is gerechtigt zich voor te stellen dat de hiervoren beslaligde voor- dcclcn der G-methode insgelijks voortspruiten uit de omstandigheid dat cr bij dc S-mctliocle cene associatie ontstaat tusschen de eerste en de laatste Icltcrgrccp van het ccrste deel des te leeren stuks, associatie die zich nadcclig knn doen golden als het er op aan komt het tweede deel aan het er erste bij het opzoggen te koppelen. En zoo iets is bij de G-methode niet mogelijk. Het oplossen van dit nieuwe vraagstuk is het doel van deze proevenrij. Onderzooksersoon Jufr. Brinkmann; duur 20 dagen. De proeven waren dezelfde als in rijen 17 en 18 met dit verschil nochtans dat de eerste lettergreep ven elke helft der S- of der G-rij op de draaiende trommel van de tweede lettergreep dierzelfder helft op tweemaal den afstand werd gehouden van den afstand die de volgende lettergreep van malkander scheiden, zoodat tusschen het verschijnen der aanvangslettergreep en der tweede lettergreep van elke rijenhelft een tijd verliep voldoende om een opnieuw zeggen der tweede lettergreep toe te laten, Daar nu den onder- zoekingspersoon bevolen werd de eerste lettergreep van elke helft altijd direct af te lezen, zoo waren door deze schikking de zooeven aangestipte mogelijke voordeelen der G-methode volledig opgeheven. In het geval der S-raethode konden de associaties ontstaan tusschen de laatste en de eerste lettergreep der helften bij het van buiten leeren zich niet meer nadeelig doen gevoelen daar de eerste lettergreep der volgende helft steeds moest worden afgelezen. (Ik ben niet overtuigd-Ref.) Resultaten : w. w S-rijen 13,9 / „... „ 12,9 i VerSchl1 = ^ 11,2 i VerSchl1 =,7 Men ziet dat de voordeelen aan den kant der G-methode zijn gebleven. 13. Een tweede voordeel der G-methode. Proevenrij 20. Bij het van buiten leeren van een stuk in zijn geheel is het nog mogelijk dat er, opzichtens de absolute s tell in gen van zekere deelen, onrechtstrecksche associaties ontstaan ten voordeele van het onthouden. In een woord : bij de G-methode he eft men meer gelegenheid ora associatieve verschijn-selen, van welken aard ook, in het leven te roepen, willekeurig of niet. Deze proeven heben dan voor doel gehad na le gaan of deze bewerkken niet als theoretisch juist maar ook nog als praktisch van belang mag worden aangegeven. Jufvr. Brinkmann leerde tweeden soorten 18-letter-grepige rijen. Elke rij bestond uit drie op den trommel nevens elkander geschrevene deelen elk van 6 lettergrepen. De afstanden waren geregeld zooals hiervoren (proef 19). De eerste soort, onverranderlijke rijen genoemd, werden steeds in dezelfde volgorde der deelen afgelezen ; de tweede soort, omgekeerde rijen, werden slechts bij de vijf eerste herhalingen zoodanig gelezen dat het tweede deel op het eerste, het derde op het tweede volgde ; bij de ovcrige herhalingen integendeel werd eerst het derde, dan het tweeden en dan het eerste deel gelezen. Dat op deze wijze vele associaties, d. w. z. in het leven geroepen gunstige verschijnselen, wegvallen, blijkt uit het voordeel behaald  Hiel isbuiten twijfel dat dit voordeel ganseh ten gunste der G-methode blijft daar een in deelen geleerd stuk van zekere association geen gebruik kan maken t ora de eenvuudige reden dat deze werkwijze zichover bet algemeen riet leent lot bet geboren worden van dergelijke verschijnsels. De proeven van dit hoofdstik zijn tot hiertoe uitgevoerd geworden mel zinlooze woorden. Schrijver is van gevoelen dat dezelfde resultalen ook met zinvolle stukken zouden bekomcn worden. 14. Nog ten voordeel der G-mclhode. Proevenrij 21. De G-raelhode is nog econoinischer als de hicrboven vermelde associations ten haben, aangewend worden ten worden der N- of der S-method, Zulks bewijzen is bet doel dezor proevenrij. Jufvr. Brinkmann. Derlig dagen Men gaf haar drie soorten 24-Iettergrcpige rijen te leeren, die A, B, C genoemd worden. Elke A-rij werd eerst zes maal achtereen ganseh geleien; vervolgens mocslen de eerste en de tweede helften beiden a TzonderHjk worden van buiten geleerd, *t zij in hunne natunrlijke volgorde r t zij omgekeerd. De B-rijcn werd en atdus behandelt: de eerste helft werd driemaal gefcM, dan de tweede helft insgelijks drie maal, dan opnicuw de eerste helft en de tweede helft lei kens driemaal; vervolgens kwnm bet van buiten leeren zooals voor A. De G-rijen: de eerste helft werd zes maal gelezen, dan de tweede helft zes maal, en dan volgde de proof. Uitslagcn : A-rijcn 13,7!2 f 7 B- i 14,1 13,0 C De helft en der A-rij en den dus op minder lijd geleerd geworden dan die van B en C, De verschillen zouden grooter gewesen zu als de helften der A-rij en niel door vermelde associates waren beinvördet. Ziehier nie om welke redens de voordeelen der G-methode in deze proevenrij op den voorgrond komen: Bij de N- of S-methode worden de deelen van het op te ncmen stuk over bet algemeen verschillig herhaald, waaruit dan ook een verschillende voor het aanleeren der deelen zich voordoet. De herhalingen van het eerste deel zijn veelal menigvul- tiger dan die van het laatste; dus zijn ook de deelen van het stuk met eene verschillende sterkte aan het geheugen toevertrouwd. Dit alles is niet het geval bij de G-methode. Samenvattende uergelijking der beide methoden. VlERDE HOOFDSTUK. OVER DE GESCHIKTSTE SOORT EENER REGELMATIGE VERDEELING DER HERHALINGEN OVER EENEN ZELFDEN ONVERANDERLIJKEN TIJD. 16. Emperisch bewijs van de wet dat bij regelmatige verdeeling der herhalingen over een gegeuen tijdverloop de overvlpedigste (*) verdeeling terzelfdertijd de voordeeligste is. Proevenrijen 22-27. Wordt een gegeven aantal herhalingen van een te leeren stuk over een bepaald tijdruira derwijze verdeeld dat zij in groepen van een zelfde getal plaats grijpen, met eene gelijke tusschenruimte van tijd, dan wordt deze doenwijze door L. S. eene regelmatige verdeeling der herhalingen genoemd. In proevenrij 21 was de gebruikte tijd voor A, B en C gansch dezelfde ; maar het aantal verdeelingen van de eerste helflen der B-rijen was grooter dan bij de C-rijen, en bij de A-rijen nog grooter dan bij de B-rijen. Het is nu gebleken in vermelde proef dat de eerste helft eener A-rij telkens sneller geleerd wordt dan bij eene B- of eene C-rij. Dit verschijnsel deed in Lottie Steffens het vermoeden ontstaan dat mogelijkerwijze bij alle soorten van regelmatige verdeeling over een bepaald tijdruim de grootste indeeling van dit tijdruim ook het voordeeligst is voor het van buiten leeren. Onderzoekingspersoon : Laura Steffens. Duur : 15 dagen. Er werden drie achtlettergrepige rijen gebruikt, A, B, C. Elke A-rij werd 6en raaal gelezen, daarna kwam eene pauze (trommeldraalng), dan weer eene pauze en zes pauzeu hadden plaats gegrepen ; vervolgens werd de rij zonder onderbreking z6o- lang herhandelt tot. het opzeggen zonder fouten goed van stapel Hep. Eene B-rij onderging vooreerst drie op elkander volgende lezingen, dan werd drie geheele trommeloiuwentelingen gewacht, dan kwamen weer drie lezingen, dan weer dezelfde rusttijd enz... zooals bij A. Bij elke C-rij werd zes maal achtereen gelezen, zes omdraaiingen gerust, en dan gedurig herlezen zooals bij B. en bij A. Laura Steffens leerde zoo zes rijen per dag, twee van elke soort. aiAusgiebigere. — 228 — A*njen 93 W 7,9 Proevenrij 23 24 dagen. Zelfdc do«L OtHterzoekintfspcrsoon Mejuf Brink m^n De rijeti betfoadeo all twaaJf leUergrepen. de rusliijden tusscben de leziogeo waren vijf nraal grooter; zoodat bij eene A-rij elke der zes paozen, die lossclira de zeven eersle lezingen der rij vielen, vijf geheele tftMnmeldraaiingen in beslag muneti; bij eene B-rij werd na de eerste en de tweede groep. elk van drie lezingen, een nisitijd van vijftieo geheele doidraatinget] in acht gen omen - en bij eene C-rij eindclijt lag tusschen de 6- en de 7- lezing eene panze van dertig geheele  result a ten ook bekommen word en als men niet nicer eenvoudig eentge trommoidraiingen tot tijdverdeelt benutigd, maar gansche dagen, Daartoc werd en dan de proeven 24 en 25 uitgevoerd : zij omvatten elk 36 da gen. Het onderscheid met voor-gaande proeven beslond daarin dat bij n° 24 vronw houwinspecteur Schmidt wera uenuuigu, en bij n° 25 Laura Steffens. De eerste leerde stro-phen uit t Childe Harold », de tweede achtlettergrepige rijen. Elke A-Stro-phe (A-rij) werd zes dagen achtereen eenmaal gelezen, den zevenden dag van buiten geleerd. Elke B-strophe (B-rij) werd den eersten en den vierden dag drie maal geleerd. Elke C-strophe (C-rij) onderging den eerslen dag zes achtereenvolgende lezingen en werd nu zes dagen geleerd. Eindelijk werd nog op elke der acht laatste dagen eene D-strophe (D-rij) geleerd. De middelwaarden van A, B en C zijn telkens berekend uit dertig bepaling En, die van Düit acht. Provenrij 24. A-strophen 5,2 4,7 B- » 5,3 4,7 C- D 5,3 4,9 D- D 6,5 6,5 1 — 229 — Provenrij 25. W * W c f A-rijen 10,1 9,5 [. B- » 10,6 9,6 ' C- i 10,8 10,3 D- » 12,5 11,5 Dezeu vüttelagen zijn niet als bewijskrachtig beschouwd geworden. De fout was gelegen in het snel en gemakkelijk leeren van vrouw Schmidt waardoor de zes rustdagen te gering voorwerkanen. Vandaar de twee volgende proevenrij. Provenre 26. Laura Steffens, 20 dagen. Het aantal herhalingen voor eelke rij werd op 12 gezet en hunne verdeeling kwam over 4 dagen. Er werden slechts twee soorten achllettergrepige rijen gegeven. Eene rij dereierste soort werd eerst vier dagen achtereen drieraaal gelezen en den vijfden dag geleerd. Eene rij der tweede soort werd den eerst en en den derden dag telkens zes maal gelezen en den vijfden dag geleerd ;w = 32 bepalingen. Eersle soort 8,6 8,0 Tweede » 9,3 8,5 Provenre 27. Jufvr. Brinkmann, 14 dagen. Twee rijen. Voor de eerste soort werden gedurende vier op elkander volgende dagen telkens vijf lezingen gehouden, op den vijfden dag viel het van buiten leeren. Eene rij der tweede soort werd den eersten en den derden dag telkens tien maal gelezen en ook den vijfden dag geleerd. De rijen waren twaalflettergrepig ; twintig bepalingen. W a W c Eerste soort 3,5 2,9 Tweede » 4,8 4,3 Nu wordt de hierboven aangegeven Wet voor bewegen gehouden. 17. Afleiding der hiervoren aangegeven stelling naar de wet waaruit de besparingsivaarde der associaties voortuloeit. Voorafgaandelijke stelling: Zij twee associaties van verschillende sterkte; dan valt de besparings-waarde der zwakkere associalie (absoluut genome n) mettertijd langzamer af, wanneer niet een onderdomsverschil der twee associaties eene omgekererde verhouding bedingt. In het volgende wordt aangetoond hoe, bij middel van deze stelling, bewezen kan worden dat, bij regelmatige verdeeling der herhalingen over een constant tijdruim, de grootste verdeeling terzelfder tijd de gunsligste is voor het aanleeren van een stuk. — 230 — Schnjt tr komt daartoe bij middel van careen opge&leld met de j fates ran proereti nil n*27 waarop dan de redeneeringcii geslennd zijn Hel Ue*ijft ran  maal voor de poos ge- lezen werden, De C-rijen zooals hiervoren de E-rijen. De middel waarden zijn deze : A-rijen 12,3 B- > 9,5 C- » 14,2 Verschil = 2,8 Proevenrij 30. Vrouw Schmidt, 17 dagen. De poozen waren, alsmede in proevenrij 51, (Jufvr. Brinkmann, 17 dagen), van 24 uren. In de eerste rij werd gearbeid met zinloos material, in de tweede met twaalflettergrepige rijen. In n r 30 moest elken dag eene A-strophc, die 24 uren te voren drie maal, eene B-strophe, die 24 uren te voren zes maal gelezen was geweest, en daarenboven nog eene C-rij direct van buiten geleerd zonder herhaling. In n r 31 leerde Jufvr. Brinkmann dage- lijks twee A-rijen (24 uren te voren vijf maal gelezen), twee B-rijen (24 uren geleden tien maal gelezen), en dan nog twee niet geziene C-rij. 