Dogmatiek
Vos, Geerhardus, 1862-1949
Tet baOs tek Se crossbar + ‘MOdNoet eMAfLLS \+lOs tsa ene eS RL ay hee ydomtiab Aess | me moe. Me 7 ehs Se Ob tele t edas Ob rem ag nohow sod at ete es a Se “tee PAB be: 3 fom ia” at2 abt Less oh ere acs SS, ie Oe “<—ebo't a & bisdon xf ‘ppehea”| Rian Mise xy Legintare Faw neh Fox + gerbes JONESY ox] LE oe Hes - ohh od entt Lie is Geteny eos “htato tte Sey eV Ose neoh od spas pf > acouta! doi Mek ve eS aot SR ae Bes Seer “peed Soh eee. ECBO, 6 ETB LM dene Rae te Tea Re wdfn Morrie. 9 fneice: sd Ak we madden Gia eo TR Ree i Mae to eiaet aye stoOW: Ae NW 3 r, » ys +e 2 e6 5 aay ; * ; wie j Ambten, ats hiermee niet beweerd wordt: Gpd moet den persoon, die overtreden heeft zelf straffen. Indien dit Zoo ware,zou het borgtochtelijk lijden van Chris- tus eene onmogelijkheid zijn, Alleen wordt beweerd God kan den persoon,die overtrad zelf straffen en behoeft geen borgtocht aan te nemen. Ne zedelijke schuld heeft eene persoonlijke béteekenis en God heeft het volste recht deze persoonlijke beteeke- nis strikt in het oog te houden wat het invorderan der schuld betreft. Van dit persoonlijke zeggen wij dientengevolge dat het tot de gerechtigheid behoort,maar gaan niet zoover van te beweeren dat het tot de onveranderliike kern der gerechtigheid zou moeten gerekend worden. God kan messchien zijne gerechtigneid oefenen op 2ulk eene wijze,dat hij van dit persoonlijke afziet, Fn wj weten uit de ervaring dat ij dit metterdaad zoo heeft wilien doen. Den zondaar,die persoonlijk betalen moest, heeft Hij toegelaten zulks in gwijn Borg te doen.Vit het gezegde volet nu echter dat zulks eene daad der genade was die de schuldenaar niet als zijn recht eischen kon. En bovendien volgen er nor twee andere dingen uit:1).Indien God het persoon2lijke karakter der schuld op 2ij zetten kan,zoo kan dit Caarom toch niet willekeurig geschieden, Wanneer wij ons de mogelijkheid denken dat de schuldenaar on zedelijk gebied zelf in staat was zijne straf schuld door te dragen en opnieuw weer aan de ver- bondsvoorwaarden die Adam gesteld waren te voldoan, Zoo zou het nauwelijks rechtvaardig kunnen heeten, indien God met voorbijmien dezer mogelijkheid een- voudig de schuld op een Borg overdroeg. Men ge~ voel® dat zoolang de mogelijkheid eener persoonlijke voldoening bestaat de schuld ook aan den persoon moet blijven. Waar die mogelijkheid niet bestaat, zooals in het geval van den zondigen mensch,die niet geheel voor zichzelf voldoen kan daar eerst kon de persoonlijke toerekening der schuld opge- heven worden. 2). Ook wanneer eenmaal de overdracht der schuld van persoon op persoon is toegelaten moet toch nog aan zekere voorwaarden worden vol- daan. Fr moet gezorgd worden dan de persoonlijke oorsprong der schuld nooit geheel uit het bewust. zijn des schuldenwijne. De sechuld wordt dus nooit eenvoudig van den Borg geeischt en de ’ oorspronkelijke schuldenear aan zijn lot overge- laten, Het wordt den laatste tot bewustzijn gebracht dat Hij de schuldige is,dat de Borg om aijnentwil of i heberas st Sight she cay eae Lee ‘ att nee pit, ad Bkiey stogdyee Sh as Fie fe STAN op eveL «ox fut: aecenpe sans £. € eQloedey Crt KNCHIEY eagh. drives: 606: oY povokwovrik tect Hae: seas es gon, fo ed POE a eres VRE aLBy: FM Cee etd Sew, Seta i Lern tungerom Oi fod tee ae ag Lovagn pet ee t§3 a BY 20 t BV Carag edit Ree: ‘epangsY as 5 ix y ey fy at mit Z ein ierng. Of ‘4 75% oP ; Os é ist 43 42k Fre TESOL. ari soi ESE, 3 Pex ae p OG tee RAM Y Tone Tao ULE es ; Vgtem. Eft et a SOP ST ROE LJ tke ORNS ee RRA Hoa. hendrad hen FAY 157 £5 “4 4c 4 Set oo ete Beis Toes a eth, +53. das ie ay yt atts Cet Satie ne We are It hed: WOa Do MAY FAIR * a es +) Y RR DLS: BD Bal0 foo iE fi oe i4, a et A otis y avers re byt ¥ hf § caer i * “ ar j eee yy ene. y +) : ; —_, f'N Pesaro fe bade rl be ; y * Sd A “ : =! a ei” ‘2d Oa fe a ) uae » Ds Gs foe 9ROD ee “aol Ps). ape DE ; bro tae mabA Oni Poe i, f ee J £ uy t AS Sav aye?. 4 pts). erp Dieu bil BLOG EAS Sis a oak ¢ ee RPE DER. 2 ¢: Siena * ieb aw Reo ORL 3 Ik Spe aD fs mol toa bho eLlenen Wee es VE) (tS DOL SEO LOE. lijdt, dat de overdvaging van persoon eene genadezt is. In evenzoo wurde van het bewusst zijn van den Borg deze verhouding medegegerecht, zoodat ij weet Borg tochtelijk te lijden. Vhris-tus was zich bevust, dat eene wereld van ongerechtigheid, niet zijn eigen, de smarten des lijdens over Hem bracht. Ne straf trof Hem niet als een blinde verdervende slag des noodlots zij werd doprgedragen in het licht der werkelijke verhouding. Al wordt dus de schuld niet door dengalen personele gedragen, die haar heeft aangegaan, toch met het oog op en de gedachte aan dezen. De personeele band tusschen hem en zijne schuld wordt nimmer geheel aan de vergetelheid prijs gegeven. Nicht heben de Theologen en wen bedeutend wanneer Zi j van tweeerlei schuld spraken n.1. van een rea- tus culpae en een reatus poenae.MSi hetlaatste =: wordt ‘dan de verplichting tot lijden bedeutend,voor- zZoover 2ij zich van den oorspronkelijken schulde- naar laat los maken en op den Borg overdragen, Met het eerste de herinngring aan de oorsprinkelijke personeele verbintenis tot straf,die nooit geneel kan verloren gaan, %ij zelden daarom dat de reetus culpae niet van den zondaar op den Borg kon over- gedragen worden. D.w.z. wet feit kon nooit onge- daan wordem gemaakt,dat de zondaar en niet de Borg de zonde heeft begaan en de schuld God zou moeten uitkeeren indien de “eere dat eischen wilde. De vlek wor het oorspronkelijke schuld-aangaan kon niet op den Borg overgaan, wij kon niet zoo tot zonde gemaakt worden,also God,en tij zelf,en de- genen voor wie wij leed,vergeten zouden,dat hier een uit genade toegelaten borgtocht is en het er voor houden dat zij niets meer met de schulden had- den uit te staan. Fen zondaar,zal ook nadat hij geheel geweinigd en verheerlijkt is,in den hemel nog gevoelen,dat het zijn personeele zonden waren waarvoor Christus als Rorg heeft geleden,en wel verre van de gedachtenis dezer personeele verbinstenis als iets smartelijks te ondervinden,zal hij door hare voortdurend aan de genade cods worden herinnerd. Fvenzoo kon het nooit uit zijn bewust- zijn worden uitgewischt dat het de Personeele verdiensten van Christus waren,die hem het eeuwige leven verdienden. Sok daar kan het feit dat niet hij-zelf maar zijn Borg de oorspronkelijke verdierenende persoon was niet worden terug geroepen. De ee AS at Bia Soe ee ‘gb ay wet Suet tea Aah, Ag j : Afrnag® ey ee " i rs :. Pee Jhise Soyo Bent pag sforttewn. Seen, sh Art me my ree tt ea) Ore PE Sh oe ray * Se i haan fk heb hel ge hk nig bea aan ata. rt pees ae) tees fe Se Ne iter peas Sackrn Fe eats” Sree Be Beet hoan: aap “3 Scag ohae rib “ot 8 Seo (ere r aht Et astvem: sob Frost deslitetet eG o's te ae mies x RYT SS Triserab oath ey teh PExS4H, eiy ouN a , Brac western ae mr SROAT RS maak ore Se a.Lby taster cI igsexrcmrot OO - Peso see ada p5en ot any set ‘3 SER HE EO REE Sree ts hut Pee wed, onee 3 BRO | OPS RO PAs brates es sabadarn? nennd ts migery, Pe Ho QSuR ey ATOR & Owl? r MEO COW eT fey AOAO ts poet ! perce CSREES OR BARE ea MGOE SUthat 188 ASC Hay “3 CeO Sa AOD ‘og Tats oh: oe ce oe ob. ae Stats fe, ts » Trades mae tt) Q- oh. peer, it ohn. yeah Kees Soin: der Be yg" Sink bh Chk SED yee et Bee Ad rey Peek lod at eb tog" eh ae ‘aft deat Je if sites ebay jSorian Loe; ete tothes sad tae peeee pia Si set of Cob ip tenD srebiag Fy, st parr: 2 aie “ erreyra Ty jae 1 34 gh LO Se BILEOS $ iT a Saree Ey sie bo peg tie OC: PF Sit. fon 2 t=t ) pyz ee ag robo” \ ; et , Gs) a} St LIL - Ge Fe Et 5 3. ~ fy bab, IBA = 39 ae ia f. a oh rie ok ae ee ated emltas 3 Ra re : te ' oh) By 53% iS bot Biimtaa earn the SHG Piva of *. 2 * i} 3 aay Ay ai pony ae as Wt Ab e f) Te eS atl ae ij * yeep ; le Oe ae ee $0) Bt Be, ef ne deehaeraM weal eos est) on , rite BLT oe ty bdndesta ignei baie = bse: ge Noten as of op & PURE Hoa (fit hee i SOE: Gt i api MORE EOE SLO TR ITS BO eee elt ane Begs! iphaehe: pr i> ; " at: Soh coatala at. INS ee Le EM: ; eu Peta se oh Ge oes Fark gee wet Fe oG ele i a tal a pk gi Sher DLUCOR ab. Fah htt SBR SOO Tass maahiees peaal tre hod SORT Ey We eee bio! Lice@erntrey. Amten, Poor: Greatus poenae darentegen is van den zondaar los-semaakt en ov Christus overgedragen en evenzoo wordt weer de rechtsaanspraak op het eeuwige leven van Christus overgedragen op de uitverkorenen. 3). Fen derde punt van verschiligt hierin dat het al of niet invorderen eener geldschuld aan de vrije verkiezing des schuldeischers hangt. Staat hij op de uitbetaling der schuld, zoo is dit zijn recht, maar ziet hij van voldoening af, zoo begaat hij ook daarmee geen onrecht. Pit vloeit wort uit het eigenaardig begripn der geldschuld die iets verte-senwoordigt dat de schuldeischer ontvangen moet, zijn bezgitting. Met wat iemands bezgitting is kan hij doen naar zijn welgevallen. Geheel anders is het daarentegen met de strafschuld, Het staat niet an de vrije keus van een rechter of hij de crimineele schuld wil invorderen. Die moet betaald worden. Gerechtigheid is eene overgankelijke eigen-schap, die naar buiten werken moet en zich wil la-ten gelden wat er ook gebeure. De Schuld tegenover haar vertegenwoordigt eene werking en niet eene werking en niet eene be- Zitting. Het is daarom ijdel te vragen of god ook zonder voldoening de zondaren had kunnen verlossen, De mogelijkheid van zoo iets zou vooronderstellen dat God zijne gerechtigneid kan afleggen of in- houden. Indien dit kan zoo is Christus te vergeefs sestorven en de genade is geen geyade meer. Gale:ecl. Nog een ander verschil betreft de vrijspraak die op de betaling van eene geldschuld of strafschuld volgen moet. Deze toch is bii de eerste onvoorwaar- delijk en onmiddelijk, bij de laatste voorwaarde- lijk en middelijk. zyndien de voldoening van Chris- tvs eene commercieele betaling van eene geldschuld ware geweest,Zoo zou onmiddelijk in de conscientie van alle zondaren de vrijspraak hebben moeten gelden,want die de schuld voor geheel de wereld moeten gelden,want die de schuld voor gezZelschap betaalt,ontheft daardoor ipso facto het gezZelschap betaalt,ontheft daardoor ipso facto het gezZelschap betaalt. Wij zien nu echter uit Gods woord en de ervaring dat door Christus'voldoening beide deze dingen niet plaats grijpnen. Niet geheel de wereld wordt er door van schuld ontheven,hoewel men in zekeren zin kan zeg- gen dat de dood van Christus toonde hoe aod tegen- over de schuld der wereld’ gerechtigheid oefende. Se yh OR tease: Sit Ae: Die. sitet ois tcaeeiy ep 404 Sere: Sad pertlige oe ne Tab otbant Ibo, Lane fi eh hu 7 eb: nee PLY ables MESES: “aie Bacon + € Saga SRE FRO are aee El, arrorton Eaniatos eb 3 “eee *th of S, DIMES: ‘ob wyrels tdoet Mbie ae eR oy Recaee Peak: rt Ls 39) ik ais ooOs ©: ‘ti? ash pe | } iat EH ives Sa aif + hey a tiene: noe Seley +7 Od earth. egpanlbent Ae "abies elise = x room Ae, ey 19 canoe LehEsK Ora: Oi: Re ae ed CAtl @4 with 186 abremet dua tele Reta a wf eB toiie reer: tol DEVE SON 2 HLS 18a} : a Lit ohare 368 Pa rane Eh Sort ropes Lakble SB Ee he AOS sie 4176 RS. Stowe BLeeses” Teom ef? jotots vot Edw DEM enbors rps sha OVO: ones ot Lorie tIRORee et Ln? Sty vole ne £o0t oktew nad tug ae eee * REOneuae inten attens agseGoy soo te tawate * Led soe TOL ‘et it ow SAOS ta kiioo wegen wie hon SG AaoRAy ee gabe t me feeb. at tom, é aBKGOLISy Aer (gain bait terapadga ab: vaAsaed ; Wer catet hi ws es don HsSh oO8 stow brodig Leer wit St Melis. et fh fend Is setSR eifis. &. geen yv 7o3 oP BL eS Dot Mt tip aosmnL alt ay £09gh 7 io pce” Seah ees oer cad. aban. 6b, 1%, OPE | Sth absaigh heey: af sr otged Lithater: 1 Oo BOS “Rion Lares a 38 Histoadles onaet Tae: Paearpsaree ~TEBWRGOV EAD Siase ‘eb. t2e - 3 O foc, "eer tS itSQRyl He ~pbinwienc Poe ® re Foel ed: RES Oy rab eetevenal ee ei Tite Ob: cesdilias ae EL ptebi: Mu ry oy. me, e. ett 6 purse V Pris at tip bt at rq, # yeas has A er it adod aloe teore etdrekn Cn ee pe ok he 7 i (Teh w imo: 8 - ‘O98 20 = ty hil THO wf eT f gj Tee saree tit of SS DD Sin, -haktep ol Sp ehieke aay Geteee to fea LS Ree er] es phiow, darorom he ah A Le VS ot CGR biexew., % Leedtes. “oov S00 neh es A ARO GL EOS: ae ben. | Bisrtoaeb: ae tastes, Som are carck soo hraad $19 ane He oes EM" ia wae t Foot hy Siadoe A San Sai " Scnee ‘oh? are Po owts Lit ri tit Naethr. ‘esob ebred’ guy a : a ‘ese - ay eek if Lat 20.0 oh, ate peat Seay d fi eude: Line ~~ 4 aay ee Ambten, L304 Fvenmin ontneemt deze door den uitverkorenen onmid- de lijk de beshhuldiging der conscientie. Zij be- seffen veel meer zoolang zij niet door het geloof de verdienste van Christus bewust hebben aangeno-~ men,dat cod de schuld — van hunnen handen eischt. Ne betaling der schuld door den Borg was hier dus van dien aard dat z2ij niet de schuld- vordering van den eersten schuldenaar onder zekere omstandigheden uit&loot. 5. übergegenden geldschuld is wel bezogenen ongemerkt worden, ovenredig met het ontröcken. Warden zu einem kommenden ist, ein kommerter ein  en de schuldenar kan en behoeft niet het zelfde identische lijden te dragen, dat alle zonda- ren voor wie Hij leed te samen hadden moeten ver- duren, @it lijden sluit elementen in, waarvoor @n een Goddelijk wezen geen plaats is als daar zijn gewetenvroeging, zO6ndige vertwijfeling enz. Wat Christus betaald heeft is dus niet hetzelfde maar wel van evenveel waarde voor Gods gerechtigheid als wat de zondaren zelf zouden betaald hebben. & God laat niet slechts in zijn genade toe dat de Borg in plaats van den eersten schuldenaar treekt. Hij laat ook in verband hiermede toe, dat de sene manier van betalen voor de andere in de plaatvs treedt. Noch hieran houde men vast: de waarde is daarbij dezelfde gebleven; wat Christus betaalde was en vol equivalent, daarin ligt de genade niet dat God voor vol heeft aangenomen wat ov zich-zelf. Raa oeate\ it steer se 8 SARTO OS ORE Te ; 3x0, xb: Took biddtoe rab ‘onttaced ot, arise Sobouets ob Fade Gee fab bisa aor praca Reto. CARS re blitioe. ieteioe yacee oo ae at Sater en 8 | fooree by 1S sofemonro: re ve aa ufeoos. Low ef biuctoa con PM Ao T HVS. FOR Pow: ey $0 Yartovay Le S110 ESTOS : ay PS Ott AEABES ane sora M6.8D NHLBI 3*0% thes OS OP ph Rises te? tse Tobe: eit {ASSTSNO: pe Set nav avthomave tela tote Pratt "por {antes Ste A bLeared He, nasomonhe. Fhe ee. ee foe abr chiiy DREAD TSN Ob Bttpe Le Sateee wie eet cenit ta ea OW Pus Aer ite nites: ahh mies Saha! wag Aodfintsabhfen nk Pewee Kees ios (OtOS: back a aemasthtien (Ls fe teers EGO psovoos Rey a) iaviito orton re Ate Sentitidk OtOeL debts ee Ae tie coy.” ea om tatiootek: fab eset ood aw let int Ot TOO OLR Pee mee eogtet nee dat 20 oa Lo eee Lae “ool Lhe id fads binatod sie moe PARK at his insistence on the stock By the 5: a frizzy $e. ech A ob 7 SER ut rite: park: Oe i Fy ob Dchpamecines® womest Sct totter nt whine sores Diu Ch 2 B: ropS tac meh sent rhe ber ow | inonegenia hogisben fitlesed on HOLBY exfiv-o& run i a "s rt jaro sS -"sal jirov cos Tle Ae: ent wre! ‘ob. uAs! a SY EAP Aaey se Dh Lom) Otes nebLiltade fa, iz eat Sole Steaitead te Pc unnite hits, yee wes 4 spthnak alts foboionsr of tebe or oC esr stat sont ite bos srt Tena 99 buat Ett ae KE MOORE OW dtl NBINSMST So pine BPEL ALLY 2th Bh: 6 te: ab shan ine ie Ok ‘Osa. 3 ee “ | way « @ SLED “Ot Eee t rt Se fee oy ait? des eS ian th Leta tote Jh-et fleet Bak bad iets toipetieM woo, SOF eben Lele ee ae ear. eae wm Nn sat Bees: ALLO TOS Rte yale ee iat? qe On tee” Got ares oft Axe pe ertoeley joka aa, o> thas t hotplate tasers veh. mey) cas On anat NRL Ech SEY aOy: ohare trl: bendy a » EET Nh vty 5 le beat ay | Oa nt) erehersd. Wärp berust dit kunnen, indien toch gelegen wij gezien heben, de schuld een persönliche beteeken ist? Bij het beantwoorden dezer vraag moet voorname-lijk de kritiek van hen, die de borgtocatelijk voldoening verwernen in het ovgehouden worden. Zij staan er op dat straf, indien deze noodig is, onafscheidelijk zal zijn van den persön des over-treders. Het is onrechtvaardig en absuid, dat een oonschuldige zal gestraft worden, voor wat een arder heeft bedreven. Het strijdt tesen alle beginseler, van recht en zedelijkheid. In omgekeerd kan ook ‘en eigenlijiken schuldenaar wat een ander voor hem ge leden heeft niets haten. ij moet persönliche voldoening voor God hebben, niet die van een ander, welke vreemd tegen hem overstaat. In verschillende vormen wordt deze tegenwerping tegen de rechtzin’. pet the af... ers ay Bae a ot | tc 0 a 9 ay Db gi tiers ma Pirate ct . De Pe Nee - adh: cp 8 ar i ] fi ate} > 33 rt ar eK et aTiEy, e's ' Hf POE AL : x ny ode BN - rs. oa — 2. y n > tse he = - : io fle } baths ie ” pt Li Lats i te 2 jer @oh soouisr cab Ag ih A zs The We eeae OR ear IR FO Py I re i ee RE PR ‘ ny fy fi . aede oe fe ea a oe - ever Pt , ; tise toby h ace 18 si becaysa ORAS tas Pia. (eh es say SOY ait ofr oF At o& = ef (ee aocr ge tuad eLep nie se Fh les, oe 1 ieagt be oeskes Teele Sader stn de eat Any eth brian pee: ay = s jue Saas 4 Sikes One. Psoyt: Eh ree: tein a itiS ae aya aS arhiy ei ‘ abreast ae pon Jeet Heed. was ie SODy 35 iinet 8 UL Le romreger. ame Sa a) jer a ene Ambten,. LA2 nige leer der voldoening ingebracht. hen vindt haar bij Unitariers en Trinitariers,bij Socinus, Crellius,Bushnell en vele anderen.,ofschoon wij hier nog niet de afwijkende theorieen bespreken, moet toch dit bezwaar met het oog op deze behandéld worden, Tegen dit bezwaar merken Wij het volgende op. 1). De schuld is eene verhouding waarin de zondaar tot pod staat,iets dat aan den zondaar kleeft, niet gelijik de smet iets dat in hem kleeft,of ge- lijk de Manichaeistische opvatting der zonde lets dat zijne substantie uitmaakt. Ware één van de beide laatstgenoemde stellingen waar,zoo zou onmid- delijk volgen,dat slechts de persoon in wien de schuld,kleefde of wiens wezen in sechuld bestond kon gestraft worden,de schuld ware dan volstrekt onafscheidelijk van den overtreder. wu echter schuld eene verhouding tegenover Cod is,kan men niet van te voren beweeren,dat zij onoverdraagbaar is,dat God deze verhouding niet kan overschuiven van den een op den ander, 2). zyndien Gods gerechtieheid op menschelijk,harts tochtelijk toornen geleke,indien 2ij wrok en haat tegenover den zondaar inslote zoo zou eene borg- tochtelijke voldoening onmogelijk zijn. Dié element van hartstocht is steeds persoonlijk en verliest Zijne beteekenis zoodra het van den een on den ander in zijne werking zou moeten oversvringene Gelijk wij echter boven reeds gezien hebben is Gods gerechtigheid van al zulke hartstocht vrij en niets anders dan de kalme vastberadeneenergie van Zijn' heilicen wil,om zieh aan het kwaad te uiten en tegen het kwaad te handhaven. Wie zal nu -bewee- ren dat zulk een uiting noodzakelijk aan den persoon des .vertreders zgelf met geschieden,dat zi} met ynlaats bekleeding onbestaanbaar is ? 3). Wat bepadid het eerste gedeelte der tegenwerping betreft,dat het voordengene,die gestraft wordt in nlaats van een ander,hoogst onrechtvaardig is hem vreemde zonde toe te rekenen,zoo kan toezestemd worden,dat dit in gewone omstandigheden aldus zou Zijn. Fen onschuldige te straffen voor een schul- dige gaat metterdaad tegenalle rechtbesef in. ten moet echter in het oog houdendat het gehed anders wordt wanneer de plaatsbekleedende persoon niet onwillig maar gewillig dit lijden ondergaatb, wan- a Gao Sh ba ‘ : ee Pe ee Jo Saneeqn od poessoenh. SHMaRE, hts nea faa rg as ee Soe noo ie : ar 2 ot 8 sage si, 73 Bh a feat wy oR. Pw 1 Oneecitt i 28 ae iebse tl oh abner athe oeey. ‘i 98. be BEue Ln ae ‘ourn “anehtos. aeb O88 ded: ately +7 STS ola mek aL. tae ‘etek tome e0- of abi, "tgs Bh dS TREO grtontJla OHAOLT LRY Pa hie be av Tee. =i Amid aioe, MOe BOR. ag OLB” op he oe eb Ria eet, piano: wh" tae we snic an LAOeDLOv: Oakte a “Pattee Re 2 ksstoe! 18 eb rt es _ ieee Sith ya. vig kM! Lites Oovrn. at eh Moe ae OM: ae ee i Pik eae tar ALAR 82 wert. waved qathes. a & of, ti ne # f ia os) ing. dati. Slee a PBT: bt arte tito 23 € | aM Nee <c a8 CETERA OLS LOO O DEER SRY Liaxt ab: ob efel 1 BYE hie es ge) Shir o. Eaewd iv fi tee pre mc “bt era yas Sis S re j ahd ee CORE: it LBA oT .taverthiient.£ 2 Pew, fea 214 Pe . ee me: Ati, athe by TAR ash ISAC oH it ius ‘\ : | SN By Wy tebe th SiO jam Ale / BAER E Fe eat ta: Mees icy Usi. ean 1 Be age ea Creat SUL SU Io 4 5. efhcebed es aves it One. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" sed ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selbst" ich nicht selbst. "Nicht dein, Sen ich nicht selbst" ich nicht selb En be- staat aan een plaatsvervanging voor het straf recht niet te denken valt. Wanneer een burger van Michigan tegen de wet heeft overtreden door een moord te begaan en tot levenslangen dwangarbeia veroordeeld is,en hij Jaat nu een wihde uit het hart van Afrika halen,om die als plaatsvervanger voor Zich in de gevangenis te zenden,soo gevoeslt ieder dat dit absurd is. Fr bestaat niet de minste gemeenschap tusschen hem en die wilde. Jren zulk eenheid outbreekt om er de plaatstekleeding on te basseeren. Wanneer daarengegen zulk eenheid bestaat krijf#&t de zaak eene geneel andere gedaante. musschen Christus en deyenen die Hij vertegenwoor- digt ontbreekt deze eenhneid niet. Zij is gegrond in de eeuwige overeenkomst tusschen de goddelijke nersonen in den Raad des Vredes. Daar werden Christ- tus en de geloovigen tot éen lichaam verbonden,en dat niet slechts rechterlijk wat het schuldver- zoenend lijden-betreft,maar voor geheel hun lot tot in alle eeuwigheid. Zij vormen in werkelijkneid van die ééne af,éénorganisme dat door eene mis- tieke unie al zijn leden met elkaar verbonden houdt en waarvan het eene lid niet zonder het andere behandeld worden kan. Deze mystieke unie,aldus ge- heeten wegsen® haar geheimzinnigen aard,die door geene menschelijke analogieen volkomen kan opge- helderd worden,komt in alles uit wat er met de ge- loovigen geschiedt. Zij wordt onder allerlei beel- den in de schrift geschilderd,onder dat van een fondament en het daarop gebouwde({ Pet.2:4-6)van een boom en zZijne takken(Joh.15:4,5)van een lichaam en Zgijne leden(rRom.12:4,5. I Cor.12:3;2,37. Fph.d: 30,32) Zij heeft tengevolge dat hetgeen objectief in Christus voor hen geschiedde, zich op zinrijke Wijze subjectief aan de geloovigen als in een sonrt symbolisme hernaalt. %1j zijn met Christus begra- 7 es ; ia § Cee aie pine Se LC Mees. e a el es FA) ne > ae ie ne ‘ecg ugha: eta bareay preenepia sHyos: te re oes os OS r ig abr ay eet PES: @ 1s hee oR Re OL CRS ey Y yh Bin ie ce 6 To DLAE _ BE Piet S Tae Pe Dy ea | aha L tert fd Ss } bi (Ay i ee ¢ Sar wi but 4 } :. Py * ; eR 7% Loe 4 Siiebaas 3 ay art ad Bar see5iy- ‘gh te. O7 & Th ra ‘gen ainoisel af 4 SS tig sa cab eb : iby 4 os. eee a wh. Be pe GD Ale es ee is Cv bl o- wee a: é, > Boe TS ; 4 : ~s An. P a ; ; Carn or 5a ha Fee! Pee ri : a ee Rt, .~ fr 4 i : % ba : { t recy fed ¢ * 5 ~ LS 5 & MB =a 4 toe Dh 2eteeS LOD é ng wy, 4 We f 3 fod « AGA PADS oer } ao on * * * ' ry ) a Rey Fiak tse 3 j % ; Ba U. W TE xa ¥ ye * : . . cx f cr oy. FI J SN Bul ea y —_ > ae 3 ; € t ii t rt ? c + b " > \ I a OH se ~~ wt ££, Aa ci: fi © £>F.&> Py as ih te oe ee “~ A * ‘. - age? Par : be ti %.<k- 45 oo. 62 ae #78 & . ~~. ia -~ z ‘ P 7 é* ae | en, " bo A ay eee 2 t. : “ i jut ee 2 Seb ene oa Lh by , ove - te Fs % r | te: 9 oP, ¢ ; - MN ‘ v4 i 4 ee C0 4* Le SEED eG Ret teh oa ey em ee © ; ail Aph) SA, ee Pei. Leis th tet 5) Be Coees Coser - m P iy. ot, a ft a Mi PE neg rua thetaGos re cone a snow & ae 5 f >. BIO HED LOLS Wis Qe eat box: oan 2. sa ie cafes id lene > <=> \ - § * : are. ed i % Ambten,. 134. ven in den doop (Col. 2:11,12) staan met hem op 3 de kracht des Geestes (Rom. 6:4) zijn met hem gez in hemelsche plaatsen (Fph. 2:5,6) ja zij. werden uitverkoren in Hem voor de grondlegging der wereld (Fph. 1:3-5). Wanneer men dus bezwaar heert tegen het borgtochtelijke van Christus voldoening, zoo zal mende zaak in den wordel dienen aan te tasten en de mrstieke unie, die in de eeuwigheid wortelt te verwernen. wen zal inoeten zeggen, dat de godde- lijke versonen niet het recht hadden om het lot van Christus en de geloovigen zoo saam te binden, dat Hij voor hen voldoen kon. Wie zal echter cod Drieeenig voorschrijvéin wat recht is,en hoe Hijin Zijn eeuwigen raad had mvoeten handelen? | 5). Uit het gezegde vhoeit voort,dat,schoon de vol- doening in Christus plaats vindt,toch deze voldoe- ning zoo aan het geweten dergenen voor wie zij be- temd is wordt toegepast,dat alle schijn van onrecht verdwijnt. De geloovigen worden niet in den wae ge bracht dat zij persönliche altijd van schuld zijn vrij geweest endat Christus eigenlijk de zondaar is. %1j3 zien in het kruis van den Middelaar de reshtsoefening cods tegen hunne zonden,en vereen- zelvigen zich in gedachten met den gekruisten treiland. Zij aanschouwen in zijnne volmaakte gehör- zaamheid het offer dat god van hen eischen kon, Door de mystieke unie is er dus voor gezorgd dat alle warbegrippen, waartoe de plaatsbekleeding Zou kunnen leiden worden voorkomen. D.w.z. de heils orde is zoo ingericht dat de geloovige versoon- lijk op zich-zelf toepast, wat voor Nem in Christus Zijn'borg is geschied. Our + SU 114. tindien dan eene plaatsbekleedung in het Strafrecht gods georloofd is hoe komt het dat 213 en het aardsche strafrecht niet toegelaten wordt? Om de navolgende redenen: 1). Wanneer een mensch voor een ander de doo¢straf zov. ondergaan zoo zou hij zich daardoor ontbrexken aan de vervulling van andere plichten die, hem per- soonlijk zijn opgedragen. Hij heeft zijn eigen plaats in de maatschappij, Zijn eigen plicnten in dit leven tegen over God. Neze zou hij niet kunnen vervullen indien hij zich in de plaats van een! ander stelde. 2). viemand is in staat om zich met volkomen gevoel a? ae Ae f ‘ Pee ‘ ‘ante fils a? ae Ae f ‘ Pee ‘ ‘ante fils a? ae +.'ok ao p wh a h 7 » : Eh ie Saeed ee "i m? Sis bie 3 ve coh rE te +606 mers. fy: 5 Si ean “ws ae ph wenn ’ nae Oe aie le tart Sein aes 8 Sees + i a | ) Ld A eee y 5 et. “teaoten 2b A me ete cateta oF BeBe Deals 3 be 10193 2 re 2 ihm boa’ sare A ol te Panag’ revere 0) dae ’'eet eitQe SIG ead Pi gat > * bs ~ F. tp .. ki Hert Keres ae ars, { rg eat ast be oie nb Se ¥ “ue > a Le : ab cae edly ‘ be wil, Ppoteeey he 5 “ a es ered eS b> yey im hat ata | fy oe ae. Rit. Y % % xz Oey oe. ms bey st +LAaOST [ Hoa qi ae COOL ev Raia Ae Pe nb hee PE) ee : pr r, 4 + hy - 4 PRLS todd sae ae, &  s _ ww KE Cone tides atts Sabetasqwasor. »% de ee i Ji. 4 ih he f angup= Oe? + S pce J > ; by ve ped ste TOOL eee ee Fh aA re es 2 eo ee eet er +£ ‘ : if ; Me 7 aS Dd 4 : gure sr aS « j ‘ * D. ie ‘4 {3 Aiba tt ‘OSLO.*" <r ” be r “ ‘gee Sem q ; + > a <)> gaa «4 re fi + : ‘ ae ¢ at | a] FRA. & - ‘e. + Li = \9 ” my 4a. Aerie se oH anee. 6 Aerie se oH te ‘ af alt * (ESOP Iey ? . ~ re Se ae ; a eh sy ‘ f hehe +f, FY é an ee nw Ld ye am fs mY £ re @.4 = 3 : x é 7* ‘ f bets Ter toe Ram P ‘g t “ft wy f oe tosh ty ~ ad ae oe poe xo oe ¥ ZHBOLIES ¢ > A 4 an + be Che ify ' robs e wey gle he ray) fee ~ be, nndey - ‘GLas eLaegeen 8 oxOfs. ony Tey 9 ie Ad ab Dy F % ee Ambten.. 15» van schuld in den toestand van een ander te ver- plaatsen. Zijnle Lliefde voor zijn'medemenscnh moge sterk genoeg zijn om zich voor hem oy te offeren, als zond’a:.7mensch bezit hii niet die zedelijke fijngevoeligheid,die in een Gode-welgevalligen borg vereischt zou worden. De voldoening zou op deze wijze geene ware voldoening worden,maar een soort martelaarschap,die in een heroieke ongew ondenheid aanva ard en gedragen werd. 3). Fen borg in het gewone aardsche strafrecht zou _.. Yet in staat zijn bij den nersoon voor wien hij in de paats trad eene dievgaande erkentenis dezer voldoening te wekken. Fen verhard misdiger zou misschien toelaten dat een amer voor hem leed en toch niet hetminst verteederd worden door deze zelfonoffering, ha van elk dieper inzicht in het ~ wezen der gerechtigneid versboken kunnen blijven. Ne aardsche overheid draagt wel van Gods wege het zwaard, maar Zij beschikt niet over de inwendige macht, die god over de geesten heeft, is niet in staat om bij eventuele borgtocht te zorgen, dat de schuldenaar daarin de gerechtigende tegenover zich-zelf zal erkennen. Het is waar zij kan daar-voor met absolute zekerheid ook niet zorgen wanneer de overtreder in eigen persoon gestrart wordt. Toch gaat het doorgaans op,dat uit het samen treffen van straflijden en de beschuldiging der conscientie de subjectieve stemming ontstaan zal; die aan hetoefenen der gerechtigheid wezenlijk is. In het zou doorgaans niet opgaan dat door net sa- menwerken van de gewetenswroeging en het zien van anderer lijden zulks wierd tot stand gebracht. Ne aardeche rechtsbedeeling met wel ondersche:-— den worden van de absolute rechtsbedeeling gods. Ne eerste is niet finaal,niet afdoend. Wanneer een misdadiger hier wor zijn moogd gestraft wordt,Z0o beteekent Ait niet dat daarmee nu de gerechtigende. Nieren, Voor God most hij zich nog verantworten in het gericht en van god zal hij loon naar werk ontvangen. Sie voor zoover hij in verbandstaat met de burgerlijke maatechappij heeft hij voor zijn misdaad geboet. God heeft (door bemiddel) als hoogste burgerlijke wetgever, zijn troon tegen hem laten werken, als zedelijk wev gewer heeft nij niet met hem afgerekend. Valt echter gemakkelijk na te gaan,hoe de parilele en voorloopige rechtspleging, die in de burgerlijke Spheer plaats grijnt; hare eigensardige eischen heft, en dat in haar niet alles kan geldenwat van de finale rechtsplegings Gods geldt. Yn de eerste kan plaatsvervanging omigeliijik of ongeraden zijn, - terwijl zij toch in de laatste volkomen on haar plaats is. 115. %ijn in het aardsche strafrecht geene ge- vallen van substitutie voorgekommen? Ja er hebben zich metterdaad zoodanige gevallen opgedan. Om de bovengenoemde redenen kunnen zij echterniet als gescorloofd oeschouwd worden. Niet echter(en daarop letten men wel)omdat plaatsbeklicking in strafzaken in be¢insel verkeerd is, maar e=nvoudig omdat de zgondige mensch, zooals hij in de aardsche rechtsple ging voorkomt geen geschikt voorwerp van substitutie is. Te juristen heo- ben dan ook nooit zoodanige gevallen als rechtsgel- dig erkend. Grotius,als jurist wereld beroemd, erkent het princien der pnlaatsbekleeding volmon- dig, waar hij zezgt, dat het wezenlijk tot het besrinp van straf behoort voor eene zonde Te worden ovgelegd, maar niet wezenlijk aan denzelfden persone te worden opgeldgd indien er n,1. zulk eenheid tusschen den Borg en de vertegenwoordigden bestaat, dat de toerekening van hunne schulden aan hem daar- door gerechtvaardigd worden kan. 116. “70et het toelaten wan een bag als relaxatie van de wet of het recht worden: beschouwd, of als eene zaak van strenge rechtvaardigheid? Als eene daad vangenade en inzoover niet van strenge rechtvaardigheid tegenover den eersten schuldenaar. Voorzoover Hem Dbetreft heeft nod iets van Zijn recnt Llosgelaten. Niet echter voor Z00ver de, geschonden wel betreft wan de verschuldigde straf wordt niets afgenomen. De richtting waarin de gerecnhtigheid workt wordt gewijzigc,nare werking wordt niet in kracht verminderd. Dit nebben de mheologen bedeld die het toelaten van eenborg relaxatie noemden. %00 doet b.v. Owen. 71j die zoo spreken bedoelen echter daarmee geheel iets an den wat de Scotisten en later Grotius moyr denzelfden term,relaxatie bedoelen. Yolgens de laatgenoemden laat God van den inhoud der straf Zgelf wat vallem enverklaart door eene souvereine besnikking iets voor volkomen wat niet de volle Amobten. Shire waarde bezit. Pit doet naturlik aan cods gerechtigte te kort. Terecht is opgemerkt dat God, in-dien Hij een gedeelte der straf op deze wijze kan laten vallen,ook het geheel kan laten vallen en dat dus in beginsel de noodzakelijkheid der voldoe-ning is prijs gegeven. 117. Is er grond om den naam van straflijden aan het lijden van den porg te ontzeggen? Sommigen hebben dit Bewerd. Zij gaan er van vit, dat van straf slechts sprake zijn kan tegenover een persoonlijk-schuldig persoon,d.w.z. tegenover jemand bij wien reatus culpae in den boven om- schreven zin gevonden wordt. tet subjectieve ele- ment van persoonlijk schuldgevoel moet dus het wezenlijke der straf uitmaken. Tit gaat echter regelrecht tegen de sechrift in,die van Christus verklaart:,,de straf die ons den vrede aanbrengt was op Hem", Wij zeggen dus dat de bedoeling van het lijden genoegzaam is,om het tot straf te stenm- pelen. Alle lijden dat de strekking heeft om aan de eiachen der goddelijke gerechtig sidte voidoen noemen wij straf,onverschillig of daarmee een sub- jectief gevoel van vnersoneele schuld gepaard gaat of nket. Dat dit zoo is blijkt ook nog uit de na- volséngde overweging: Er is geen andere naam waarmee wij dit lijden zouden kunnen noemen dan straflij- den. Het is van Kastijding en van een blinde kalamniteit onderscheiden door zijne strekking. Alle lijden moet echter tot een van deze drie soorten behoore. Wanneer men dus loochent dat het straflijden is,z00 verwekt men den schijn alsof het tot @en van de beide andere soorten behoorde. Net is daarom gevaarlijk aan het lijden van Christus dezen naam te whigeren. Door de bijvoeging, plaats-bekleedend" is voldoende gemaakt tegen het misverstand dat Christus lijden als eene door --em per-Soneel verdiende straf zou willen beschouwen. "eeft de widdelaar alleen door het beta#en der strafschuld in de plaats der uitverkoornen gestaan,of ook de wet voor hen onderhouden? "Hii heeft ook de wet voor hen onderhouden; naast Zijne lijdelijke is er eene dadelijke gehoorzaamneid. 119. oe wordt in deze tegenstelling het woord lijdelijke gehoorzaamneid gebruikt ? yi hath a le Fy el et B Bb Shay fie « rt rT 4’ » F . . uf ‘* ’* ay to ax Ut , ua pine oe , Ph tek Ls : / i ! , = Fy eee pe % 4 : ’ tw oie Peet ree ad? eB se Bas 16. A pext: P ~ # ~ ni a feet deh = ” par, ee . saat ee een” ce eee OTT. Ser ets a a € A ; 7 Py abyss: + ’ ILD LIBRN Se ca a th @ a4 re ~ PT Wee, 3 7 ; i SAN — re mS he 7, ree re SW td - ” s = 3 * nhe® poet ; iy ‘ e ‘vi » hed liz . . 105; , 4 é ‘ V+ 9 ‘ i ; ‘ »Sad IV ah? xed be F YE ke ; “ , fr 4. 7h ~ - = ” ¥ coer of ; eet a - p , @ ita sd gi a <a r i; tne ie) Oe F Y cad ot 7 ius . ee ; wo 4 OY en ey} re J 64 -! 4 ~~ ul ss ‘ ae ) Ae : Ep ¥ : F A’ ay * ye > eet? « - E> ene j ade | ¢. A bis — 4 eames fie mr be Ser) ror Sa SL 2g SEP - ¢ "ms ‘ reek fa jemi. ta 159 f ¢ 7, P she oF Le 2 ae x a! ea x ‘ (o,f eset ey * -4 ‘ 2 V ie 5, t ip ie chin liged weit { 4 & TaVipge 4 ai a oF uo" 4 ‘ ~~~ + i “ - ” Loe rey 3 ‘Oe Pao Rel ne a Se ae A S Ye ey. ws fie ,, ot fo te wien ty Be et fre da Niet - 4 ag . by ss Nerciy # Ft) se ge ash. : Pes ; “to i eae 001: ; Se id « eae OSV. Igy “ Ue + ~~ 3. ie awit : a 2 ebsb ah i ae ate ee? ‘ cs “4 Eee ree J lls ACR OBS F. BE TS a ae ht ae to aed avi avi wei = oa} =a mor ye’ 4 7 = 4 ¥ _ Ambten, 1356. Niet in dien zir alsof Christus in de lijdelijke gehoorzaamheid bloot receptief(passief)ware geweest en zelf niets verricht had. Zijn lijden sloot eene werking in zich,waarbij hij Ambten, 1356. Niet in dien zir alsof Christus in de lijdelijke gehoorzaamheid bloot receptief(passief)ware geweest en zelf niets verricht had. Zijn lijden sloot eene werking in zich,waarbij hij Ambten, 1356. Niet in dien zir alsof Christus in de lijdelijke gehoorzaamheid bloot receptief(passief)ware geweest en zelf niets verricht had. Zijn lijden sloot eene werking in zich,waarbij hij Ambten, 1356. Niet in dien zir alsof Christus in de lijdelijke gehoorzaamheid bloot receptief(passief Spontan was rassief moet hier opgevat worden als, smartverdragend, noemen dus de lijdelijke gehoorzaamheid van Christus, al die ervaringen waarin “ij naar zijne men-Schheid smart gevoeld heeft tot voldoening aan de straffende gerechtigheid Gods. LeO. toe omschrijft gij deze dadelijke gehoorzaamheid? Als al datgene Wat Christus verricht heeft tot volmaakte onderhouding der wet als verbonds eisch, waaraan de beloftex des eeuwigen levens was vast-semaakt. i21l. Wat ligt in dezeomschrijving ongesloten? D. Ne dade.jke gehoorzaamheid bestaat in eene werkzame,overgaande daad waarvan de wet cods het voc - werp is. 7e¢ lijdelijke gehoorzaamheid bestaat in eene werkzame ontvangende daad,waarin ook de Wet d.w.z. de straffende gerechtigheid Gods werkt. In de lijdelijke gehoorzaamheid werkt de wet met haar vloek op Christus, in de dadelijke gehoorzaamheid werkt Christus op de wet. 2). Ne wet wordt hier onderhouden niet voorzoover Zij de naturilijke scisech van cods héilige natur is aan alle zedelijk schepsel. tndien Christus nlaatsvervangend dat had weggenomen zoo zou volgen dat de geloovigen niet meer onder den eisch stonden nods we+ te volbrengen en zijn wil te betrachten. Dat ware Antinomianbsme. Fen redelijk wezen kan nooit van deze zedelijke verplichting bevrijd worden, onverschillig in welk een staat hij verkerrt. Wat Christus onderhouden heeft is ce wet als ver- Dondseisch d.w.z. als door cod vrijmacht ig ver- ordineerd middel tot verwerving van het onver- liesbare eeuwige leven. 3). Men zal dus drierlei verhoudingen moeten onder- scheiden, waarin de mensch tot de wet staar kan: a). De mtuurlijke verhouding van een redelijk wezen. Daarmee is bij God niets als rechtmatig bezit te verdienen. Wanneer een mensch in deze be- trekking doe al wat van hem seischt wordt, zoo is hij nog een onnutte dienstknecht. b). Ne verbonds verhouding. God kan uit-vrije gunst met den a oe ahs ars Later : oben eee er 2 daw a we -? Bare ost ree ‘aS WNS Sah, +: “he Ambten. 129. den mensch in een verdond treden en het onderhou- den der wet onder benaalde voorwaarden tot een middel maken om het eeuwige leven te verwerven. 