Algemene konst en letterbode
None
( § ) Wy hebben flechts urge nticn Treurfpelen en hct becin van een frviiiticjle behouden, makende uit 30,000 verzen, ( Valk, Dec'.. Hippo!. pr. \ vii.). En welk eene groote lyst van verloruic hebben de gelecrdca op;vtnaakt. Cf. Fabric. Bibl. Crete. L. II. Cap. xvm. (**) Verlcijeulcil dichters hebben dit onderwerp bchandeld. Zie Dclrio /id Senec. Med. initio en anderen. Voor *c ovefige iioud ik deze Msdc* voor ecu ft;ik van Euripides , niet van Neophron. Cf. Fabric. 1. I • Digitized by Google C 315 ) de oudhcid zeer verpltgt heeft, en wij hebben bet nu weSr aan dien zelfdcn geleerden man te danken , dat wij de Griekfche Medea in waarlijk fcboone en vloeijende Hol- landfche verzen kunnen lezen. De Hr. /. U . heeft zich, volgens de voorrede , >geene moeite gefpaard, om, aan den eenen kant, getrouw bij het oorfpronkclijke te blijven, cn om tevens aan den anderen kant, de verzen zoo vloeijend mogeiijk cn het geheele ftulc voor den Hollandfcheh lezer verftaanbnar en aangenaam te maken. — £n waarlijk, deze moeite is niet vruchteloos geweest. Ik durfhet ecu mecs- terftuk noemen. Voor her lezen der vertaling dacht ik: hoe is het mogeiijk fommige duistere plaatfen wel te verta- len, den zamenhang, die foms zoo ingcwikkeld is, wel te vatten, bij het oorfpronkclijke te blijven, en ’er dan nog goede Hollandfche verzen van te maken ; hoe de beelden met behoud der fchoonhcid ovcrtebrengen? cn wat zwarign. heden ik mij nog meer voorilelde. — En.toch ik heb vers voor vers vergeleken en gezien, dat dit alles gefchied is, Ik ontdek overal den geleerden en fmaakvollen man, den voortreflfelijken vertaler en dichter in een perfoon veree- iiigd , die, dunkt mij, ieder vers gewikt en gewogen heeft* of het den geest en kracht van het oorfpronkclijke had. — Hoe vele geesten (ora zoo cefprcken^) vervliegen anders bij het overgieten van eenen Schrijver in eene andere taal# 'hoe weinig is hier verloren, en dat in eene doorloopende dichterlijke vertaling? — Onder het vergelijken van dtf Griekfche en Hollandfche Medea , kwnmen mij, zoo als na-' tuurlijk is, eenige aanmerkingen voor den gecst% vvelke ik hier geef voor. niet meer dan zij zijn, noeh nit bedilzucbt* maar om tetoonen, dat ik waarheid zoek en lieden hoog- fchat, welke onze taal met zulkc heerlijkc ftukken verrij- ken.' Pag. 1. vs. 1. O dat toch de*Argo nooit naar Colchis was gefndd! Ettrip. zegt ’E/fl’ &(psX ’A pyoOg ^ ZictTT&vQcu enddpos - - K 5'Ayjuy If dfay , xuwdxf (WfiThyy&Zxg. De Hr.;/. B. heeft die twee verzen zamengetrokken, en verdedigt zich daar over in de Aant. p. 71. dus: dat men de vermelding van die twee kiippen hier misfen kan, omdac het hier niet zoo zeer op het moeijelijke van den togt der Argonauten, als wel op den toijt zelven, aankomt. — Mijns inziens moest men, indien daartoe mogeiiikheid is, uiets weglaten. Als het hier allecn op den togt aankwara, had Euripides het in d£» vers kunnen zeggen, daar hij ’er nu vijf bezigt, Wij misfen nu reeds in de Vertaling cen mythologisch denkbeeld,' hetvveJk wel degelijk het zijne "toebrengt tot den deftigen en waarlijk Tragifchen aaq- Digitized by Google ( 3i6 5 kcf(*)» en devcrmelding van dien togt, gepaard met 2ulk een groot gevaar fpant de aandacht meer dan de bloote verraelding. Het fatfoenlijk gedeelte der toehoorders, be- kend met de fabelkunde, konde fidderen op het hoorenvan die KuerAaq (rup.irKift'dZxs. Mij dunkt het oorfpronkelijke zoude door de wegladng daarvan verliezen, en het Hoi* iandsch wint ’er niet bij. Pag. i. vs. io. Ilicr in Corinthes wal. Ik zoude in plants van wal, vest verkiezen, de zoobeken- de duptTpKig der oude fteden. Bij wal konde iemand denken nan eene bcwalde ftad gelijk bij ons. Pag. i. vs. 15. De nnauwftc bandcn fchadcn. vGult r i 0/A txt*. rd O/Araros naauwfle bandcn y is fraai Vertaald. (Cf. Falk, ad Phoen . p. 162, 163). Voor vorii fchadcn wenschte ik iets anders. Pag. 2. vs. 23. Zal de zege fchaars bekroncn. Niets is naar mijn oordeel zekerder dan de verbetering ran Murctus , welke hier voor x«AA I'jikov biersrxi leest frsrxj; hetwelk des te nader aan de lectio vulgata koror, indien men bedenkt, dat de jota fubferiptum oudtijds aan den kant gezet werd en men met groote letteren las Aktitxi Here. Fur . v. 680. ri> ‘Hpxttteous jc/sAA rAviov dsl<ru . Volgens de ze ’gisfing > merkt de Hr. t . B . aan, moet men venalen: Hij zal nict ligt triomf zingen. Pag. 3. vs. 6. . Gy weet een trouwe flaaf deelt in zflns mcesters fmart, De ramp , die dezen trefc, gnat hem 00k diep aan ’t hart. Eurip. XpyproTn $oC\otq gufiQppd rd dearorbiv TirvoCvrx, Hal cppevdSu dAzrrsrxt. Indien het geluk der heeren in ongeluk rerkcert , treft dit getrouwe flavcn zelfs tot in hunne zieL Dit dunkt mij is de zin. De Latijnfche overzetter fchijnt gufityopd als c'ala - mitas optevatten, en# dus 00k de Hr. /. B. Ik con- ftrueer rd %up$opd rti* terrors* fq. Dit komt meermalen zoo voor bij Eurip . Evenwel kan de gewone opvat- ting vvel verdedigd worden. Pag. 4. vs. 12. Hoc? kan dan Jafon of hjj fchoon de moedcr haar. Voor offehoon. Verdraagt onze taal wel zulk eene Tme- (is? Pag. ( * ) Ph.zdr, L. IV. F. VI. heeft een gedeelte van deze verzen ver- taald cn bjjgebragt pis eea voorbccld van den boogdravenden Tragifchca Digitized by Google C 317 ) Pag. 4. vs. 15. Ook deed de Koning nooit decz kindren vriendfehap blyken. Mij dunkt ixeTs/og flaat zoo onmiddellijk op Jafon vs. in- het oorfpronkelijke , dathiergeen twijfei is, of de geleider ■ bedoelt den vader zeggende xovx Ictt ’ ixsiuog rofrZs dtifzztrtv CptXog. Hij is gecn vriend meer van dit huts , hij ziet 'er nict meer naar om , en zal'er zich met nan bekreunen , of Kreon Medea met de kinderen wegjage . Daarom zegt ook terrtond daarop de voedfter w riw' dxousP diog £ig Ct/i&g n-aryp. Ver- gelijk vs. 342 eo anderen, waaruit blijkt, dat Jafon zeer; onverfchillig was omtrent het lot zijner kinderen, en hij rot inkeer kwam toen het te laat was. De Hr. /.i?.vfaagc Wie is die hij, Jafon of Kreon? Hij denkt liever aan Kreon , omdat Jafon niet met regt kan gezegd worden de kinderen niet gunltig te zijn, en Euripides hem niet als een ongevoe- lig vader heeft wiilen doen voorkomen. * W 7. - ’ ' - * o W revel ryoed der Vorstcn! niet gewend Naar iemands raad, hoe wys die zy, te luisteren, Maar velcr wil aan hunnen wil te kluistcren. * Keurig vertaald! — Met regt volgt de Hr. t, B . in ApXiiisPot opvatting van Musgrave , pauca aliorum volun - fate agent es. Ik heb het altijd bij mij zelven vertaald wei- nig bchecrscht yyordcttde , en verheug mij nu, dat ik in dat gevoelen bevestigd worde. [Het gevoelcn van Musgrave was mij onbekend, dnar ik flechts de uitgave van Commelin 1597 bezit. Non omnia posfumus omnes] . — Seneca Med. heeft misfehien om deze plaats gedacht : Gravis ira regum femper . Cf. Homer . 11. A. vs. 80 fq. Pag. 7. vs. 9. , 4 * Gelukkig , die , in lagen (land geboren » Geen ydle pracht , maar veiligheid geniet I De Hr. t. B. is vrijer geweest in het vertalen van deze regefs dan elders. Evenwel moet ik bekennen dat de woorden van Ettrip . it psyotK ug 6%vpag t’ ify xctTayy- pxrxen/, zelfs in Profa zich moeijelijk laten overbrengen. Dat itarayjjpdffjuty is lief gezegd, gelijk Tibullus. — Securum in parva confenuisfe cafa . — « De Hr. t . B. heeft het, geloof ik, wiilen uitdrukken door het volgende vers — » • «* • ' Zoo lang mijn oog het licht der zonne ziet. * * Q/Iet vervolg en Jlot hierna .) NIEUW- C 3*8 ) NIEUW -UITGEKOMEN BOEKEN. 1 ■ % 2769. r Enfant Jifus , on Ilistoire des Douze premium jfnntes de la Vic de N. S. J. C. , par Dautun , Ministry du Saint Evangile. In 8°. 14J feuil. tin5 i 500 ex. Imp. de Breeman i Amfterdam, chez Poster f 1-:- 12784. Eenvoudig onderwijs, enz. Uitgegeven door Abraham Ledehoer en Willem de Roo. Trende Druk. In 8®. 3| bl. opU 1500 exempl. Drukk. van Hendrikfen te Rotterdam. Te Leyden bij D.du Mortier en Zoon en te Rot- terdam bij J. Hendrik fen. pr. fr. 0-32 .. 2785. Dichtoefeningen van het Genootfchap, onder de Zinfpreuk : Kunstliefde Spaart geeti Flijt. Eerrte Deel. Itt R°. 12 bl. opl. 300 exempl. Drukk. van C. Voimaer indeit Haag. Bij de Gebroeders van Cleef alriaar. pr. fr. 4-50. . * 2786. De gevaren der groote Weceld of Bertha van Waldeck, door August Lafontaine; met platen; tweede Deel. In 8°. 1 6} bl. opl. 500 exempl. Drukk. van F. Bohn te Haarlem. Bij denzelven aldaar f 3-:-: • • • GESCHIED- en LETTERKUNDIGE ANECDOTES. t . 1 De Viool van Jacob Steiner. » m Bent llistorifchc Daadzaak. 0 De beroemde Graaf IVenzcl von Trautmannsdorff , oppcrfle Stoeterij - Opzigter, in Bohemen, van Keizer Karel VI f had onnoemelijkc kosten geinaakt, om zijnen Keizer, die met denKoning FredcriklVillem van Priifsfen en Fredertk Au- gust, Koning van Polen en Keurvorst van Saxen, hem een bezoek gaven, regt vorstelijk te onthaien. Onder anderen had hi) 00k de beroemde Zangeres Faustina en hanr Reisge- noot Mauro sllcsfi ohtboden, om zijne gasten 00k opMuzijk te toeven. Nu trof het, dat juist ten zelfde tijde de Prins IVenzcl von Lichtenftein , eenc diplomatifche zending van Keizer Karel VII naar Frankrijk kreeg. Deze Prins, een enthufias- rifehe vriend van de Kunst en dc Kunstenaars , verzocht aan ' * _ . " den Graaf von Traufmamisdorjf, dat h if den beiden beroemden Virtuozen George en Nicolas Stezitzky , die in zijnen dienst wnren, veroorloven wilde, om mede naar Frankrijk te gaan. Von Trautmannsdorff ilond het toe, docb George Stezitzky , een even groot Theoreticus , alsPractlcus op den Waldhoorn. en/de Viool, had llechts eene zeer middelmatfge Viool. Mauro Alcsfi had wel verfeheidene Cremonefche Violen bij zich, doch offehoon de Graaf hem vorstclijke aanbie- A* * din- v Digitized by Google i C 3*9 ) dingen liet doen < om eene derzel afteftaan , hij wilde daaraan niet voldoen. De Graaf, gebelgd over dezehalflarrige weige- ring, gaf hem dus flechts een prefent van 5oOukaten en aau Faustina 1000 Guldens , met vrije Reiskosten tot Dresdcntoc. Uit de groote vcrlegcnheid , waarin de Graaf von 7V. nil was, wegens een goed Inftrument voor George S/czitzky , werd hij zeer fpoedig en onverwacht gered, doordien’er, kort na /lles/Ps vertrek, een reeds bejaarde Virtu oos op de Viool bij hem kwam, die eene echte Viool van Jacob Stei- ner had. De kraebuge toon van die inftrument en de heer- Jijke uitvoering van deszelfs eigenaar bragten den Italiaan en deszelfs Cremonefche Violen welhaast in vergetelheid.— De Graaf befloot terdond, om deze Viool, zij kostte wac Jhet ook ware, te koopen. De eigenaar wildc dezelve in hec eerst volftrekt niet misfen, doch men begon te onderhande- len, en eindelijk, na 25 Dukaten voor zijn eerfte Concert ontvangen te hebben, kwam men nog over de volgende voorwaarden over£dn: * • 1 300 Guldens voor de Viool, Alle jaren een Rok met gouden boorden, Vrije Tafel bij de Bedienden, • Alle dagen eene maat Wijn, [aarlijks twee yaten Bier, 1 .. Vrije Woning, Vuur en Licht, Maandelijks f 10-:-: aan geld. In gevalle hij kwam tetrouwen, jaarlijks icfchepels graan, Voor eene oudeNicht van hem jaarlijks 6 fchepels grnan en Eindelijk zoo vele Hazen , als hij voor zijne keuken noo- dig had. Na deze overeenkomst moest George Stezi/zky op deze Viool een Solo fpelen en de grootmoedige Graaf gaf hem dezelve ten gefehenke voor de Reize. - Maar de voorgaande Eigenaar dezer Viool leefde nog- 16 jaren, en dezelve kostte den Graaf dus: Aan Comptant geld bij de koop .. Prefenten Maandelijks f 10-:-: , - «s een kleed it f 100-:-: el dagelijks it 30 kr. • . % Dagelyks een maat (mengelen) Wijn i i2kr. 1 aarlijks 2 vat. of 800 meng. Bier a 4 kr. aarlijks 6 fchepels Graan a , aarlijks 6 vaam Hout ^ -icht , daags it 1 kr. . . . *. Vier jaren na hem leefde nog zijne Nicht, en kreeg 6 fch. Graan a/'3-:-: Eene arine Vrouw , bij welke zij inwoonde "kreeff huur en brand . _ 6 7* 32 / Digitized by Google t 320 J Nog kreeg deze Vrouw Maandelijks t\ gl. en Jaarlijksch f 6-:- voor een Nonnenkapulier, krans cn waskaarfcn . . . f Rekent men nu nogjaarlijks 6 Hazcn a 20 kr. - 78 32 dan bedraagt alles te zamen niet minder dan eene Comma van f 9807 - : - : George Stczitzky ftierf kort na zijne terugkomst nit Pa- rvs, en, offchoon ’er vele liefhebbers om die beroemde Viool kwamen, zoo wilde de Erfgenaam dezelve toch u it achting voor de Graaf v . Tr% niet verkoopen. Doch 00k deze gcftorven zijnde, kocht de Keurpaltzifche Hofmufi- cus Znrt de Viool, en na diens dood is hi) in handen ge- kotnen van den beroemden Concertmeester^rArV/se/ te Man- beim. » S TER RE* en WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN. WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN, BU1TEN HAARLEM. 1813 < Octob. ' baro- MR- L TER. | 1 THFR- MDMK- TKSL winiv STRF.EK. lights* CESTELO- HF.ID. U -1 f29- 5* *9- 4* 53 68 Z. t. W. z. w. liarde wind; buijig. 129. 53 50 w. z. w. p9. 43 I 4<5 I W. N . W. | voomiickL zeer hurtle fegciij 14 4 29. 4i 41 N. W. vcrdcrs zeer harde wind, regen- I29. 6 I 47 — I en lutgelbuijeu wet donder. J f29- 5* 47 w. t. z. windrig ; voornudd. iets buijis; 2y. 6\ j | 53 z. w. verders betrokkeu. 5 47 — ray. 2! 47 ! z. z. w. 16 J 29. 2 5* z. w. bewolkt; *savonds regen. 1 ta8. 9i 48 z. r*8. 7k 49 J ► z. w. *s morg. zware ftortregen met hngel , ftorro en donder; verders bewolkt ; 17 1 ‘28. 8 54 ► — Ua. si 5i 1 — T- incest omtrent becrokken; ) 1 '29. 2 3 45 , w. t. : z. » 13 .< 29* ^3 48 w. z. w. bewolkt; buijig. t \ ,29. 6| | 4AJ z. w. | "29. 7k J 44 z. t. \v. 19 1 29. 7\ 53 0. z. 0. bewolkt. .29. 8i | 3« - ■4 Titsfchert beide rcgen; zeer windrig. , Te H a a r i#e m , u ij A. L O O S J E S Pz. Ter Drukkbriie van V. Loosjes te Haarlem. ( Lange Veerftraat W. 3. N. 6$ ) Digitized by Google 1 A L G E M E E N I O N S T- EN LETTER-BODE, #» VOOR HET JAAR 1813. N°. *50. , V rijdag den ityftcn October • % Volgens KEIZERLJJK BESLUTT van den soften September i8ll* is de uitgave yan die Weekblad deft nit ief toegeftaan. BERIGTEN, -P arys. Ieder werk , dat over de Vruchtboomen bet licht zict, herinnert ons dc overwinning, die de men* fchelijke viijt op de woeste natuur behaalde, en den on- vermoeiden arbeid, welke *er bciteed moest worden, om alle die overheerlijke vruchten te behouden , welke ons door hare gedaante , kleur en fmaak behagen* - De na- tuur toch , aan haar zelve ovcrgelaten , levert lieehts doom- achtige boomen en harde en wrange vruchten op; men moet haar langen tijd pijnigen, om eene nieuwe foort te bekomen , en beantwoordt de vrudit al aan de venvach- tingen des kweekers , hij blijft daarvan geen vTeedzaam bezitter, ten zij hij dezclve door eene gezette aankwee- king verdiene. Hieruit volgt, dat ’er verfeheiden eeu- wen en eene ontzaggelijke reeks proefnemingen gevor- derd werden, om ons alie de vruchtfoorten te verfehaf- fen, in welker bezit wij ons verheugen. Ondertusfchen hebben en de tijd cn de cultuur zoo het voorkomen der zaken in dezen veranderd, dat, in weerwil der jpogin- gen van eenige geleerden * het zecr moeijelijk valt in 011- ze verzamelingen de vruchten door Theophrastus en Plinigs befehreven, te herkennen; zeli’s maakten, na de herlcving der letteren in Europa, de kundigheden no- li* De el, X pens Digitized by Google ( 3*2 5 pens de Vruchtboomen eene nieuwe wetenfchap uft, welke onderfchciden fckrijvers tot het doel hunner ftu- die kozcn , in wier werken men de meer of min fneUe vorderingen en tevens den uitflag der cultuur kan na- gaan. Olivier de Serres, die in de zestiende eeuw fchrcef, is de eerfte in Frankrijk geweest, wiens werk over die ftoffe opmerking verdiende. . Op hem volgde jla Quintinye , Opzigter der Tuinen van Lodewyk den XIV, maar voor den beroemden Duhamel bleef de eere bevvaard , om het eerfte volledige en geregelde werk over de Vruchtboomen in het Iicht te geven. Zijne verhandeling over dit onderwerp ftrekte ten grond- flag van al , wat finds over de Vruchten gefchreven werd, en waren de afbceldingen , bij dezelve gevoegd , ge« kleurd, niets bijna zou ’er in zijrf arbeid te berispea gevveest zijn. Dit gebrek heeft men onlangs door eene nieuwe uitgave met gekleurde platen pogen te verhel- ptn, maar de ongcmeen hooge prijs fclirikte de be- minnaars der cultuur af, zich hetzelve aantefchaffen. Dit bewoog den Hocr Noisette (*), eeif man in dit vak beroemd, en den ftichter van de eerfte kweekerij voor Vruchtboomen (f)> die in Frankrijk beftond, de ver- zameling zijner zoo wtl nieuwe en nuttige waamemin- gen als andere bouwftoflbn, publiek te makeup dock door zijne menigvuldige bezigheden verhmderd, heeft hij derzelver fchikking en in ordebrenging aan den Genees- en Kruidkundige Gautier toevertrouwd , die f *) De vader van den Hr, Noisette was eerfte Hovenier der Tuinen van Brunoy en Infpecteur der Tuinen van Gros- bois voor Monfieur, Broedcr van Koning Lodewijk XVI. (f) Wij gelooven den beminnaren der Vruchtboomen en derzelver aankweekers eenen dienst te bewijzen met hun met de inrigting des Hn. Noisette bekend te maken, als een der uitmuntendfte in hare foort. Door middel van we! voorziene kvveekerijen en uitgeftrekte broeiierijen In ver- fchillende temperaturen , is hij in het bezit gcrcakt van groote verzamelingen zeldzaine botanifehe planten , zoo voor vermaak als gebruik; van boomen tot fieraad, voor lanen en bosfehen. Zijne kweekerij voor vruchtboomen is vooral opmerkelijk door de hoeveclheid uitmuntende foor- ten, die zij bevat. Zijne betrekkingen elndelijk met de beste Boomkweekers van Europa, met name die van Enge- Jand, en andere onderfeheidende bekwaamheden, bevelen hem allezins aan, om door ieder over zaken, zijn vak be- treffende, geraadpdeegd te worden. Zijne woonplaats is rue 4u Faubourg St. Jacques N°, 51. te Parijs. Digitized by Google c 3*3 y die dczelve nu vereenigd tot een werk onder den titef van: Le Jardin Fruitier contcnant Phistoire , la de - fcription et la culture des Arbres fruitier s dcs Frai~ ftcrs ct dcs mcilleurcs e spices dc Vignes , qui fe trouvent cn Europe ; des pr'tncipes eUmcntaircs Jur la manUrc cVdi yer les arbres , Jur la Grefe , la Plantation , la T at lie , /(?/// qui a rapport ct la conduit e cP utt 'Jardin Fruitier ; par L. Noisette , Cultttateur , Botanist e et Pdpicnidriste , bij afleveringen uitgeeft. Dit werk zal in zijn gehecl ait 14 afleveringen, ieder vail zes platen en een blad telwt zamengeileld , in 40. , be- flaaii en meer dan 200 naar het leven gekleurde afbeel- dingen bevatten. De Inteekdning op hetzelve is geo- pend (*) en ’er zijn dadclijk twee Afleveringen verfehe- nen (f), wclke volkomen aan het doel beantwoorden , dat men ,zich bij deze onderneming voorftelde. Groningen, den 19 October . De Directeuren van het Natuur- en Scheikundig Genootfchap alhier, betui- gen den Schrijver van den bij hen ingezondene Verhan- deling, over het broeijen van het hooi , geteekend met de zmfpreuk: in arduis auderc jurat, him genoegen vooral over het theoretisch gedeelte zijner Verhandeling, en verzoeken denzelven voor den 1 December aanftaan- den aan den Sccretaris van Correspondents , den Heer J. G. Brandts, een adres optegeven, onder hetvvelk. men over het praktisch gedeelte derzelve met hem in correspondents kan treden. Franeker, den soften October . Den 30 dezer zul- len bier openbaar verkocht worden de Planten , zoo Warme als Oranjeriegewasfen , in den Hortus der ge- fupprimeerde Akademie. Behalve zeer oude en hooge Pukka's , Cactusfcn en anderen, bevindt ’er zich een Phoenix D act y lifer a , welker ouderdom op tachtig ja- ren > Dczelve gefehiedt te Parijs bii den Boekverkooper Aijdot, rue St. Jacques N3. 51. In April 1814 zal het ge- heele werk komplcet zijn. Ieder Inteekenaar betaald voor iedere aflevering, bij de uitgave, in cf. fur pap. gr. rai fm met gekl. fig. 10 fr. 50 c. met zvvarte fig. 2 fr. 50 c. in zeer groot 40. op papier velin, gezegd mm de jifus , waarop. flcchts 25 exemplaren gedrukt worden, met een’titc! met gouden letters 24 fr. behalve 50 cent, vracht voor ieder af- levering voor ’t Franfche Rijk en een franc voor buiten *s lands. Onderfcheiden foorten van Abrikozen, Kerfen cn Peren vindt men in dczelve afgebecld. Digitized by Google C 324 ) fen begroot wordt, zijnde 24 d 25 voeten hoog en uit- muntend gaaf en fchoon. Amsterdam. Op den 12 October 1. !. hield bet Wiskundig Gezclfchap: Mathcfis Artium Genitrix y alhier deszelfs zesde Algemeene Jaarlijkfche Vergade- ring, onder voorzittcrfchap van den Heer Mr. D. S. Boas. De Vergadcring werd geopend met eene doel- matige redevoering des Voorzitters : over den invhed dcr eensgczindhcid , orde en werkzaamheid op de daar - Pel ling , inflandhouditg en bloei des Gezelfchaps . De Voorzitter werd vervangen door den Hr. M. Lemans 5 wcrkcnd Lid en Ondcrwiizer dcs Gezelfchaps, welke eene Verhandeling uitfprak over het Geluk . Vervol- gens werd door de beide Secretarisfen de ftaat der htiishoudelijke zaken en die der werkzaamheden gedu- rcnde het afgeloopeu jaar voorgelezcn; w&ama de Voor- zitter andermaal als fpreker optrad, zijn genoegen te kennen gevende over de allezins merkwaardige vorde- ringen, door het Gezclfchap van tijd tot tiid, en bij- zonder in ’t laatstverloopen jaar, gemaakt. be Heerea D. Meldola [r. en R. Lobatto, werkende Leden des Gezelfchaps, bekwamen uit de hand des Voorzit- ters Eereprijzen voor de meeste en bjste ingeleverde uitwerkingen in de Meet- en Stelkunde , terwljl eeni- ge andere zich door vlijt en werkzaamheid verdienftelijfc gemaakt hebbende Leden door den Voorzitter op eene zeer aanmoedigende wijze aangelproken werden , en de Heer S. J. Mulder het voorzittcrfchap uit handen van den tegenwoordigen Voorzitter ontving. Behalve eenige zeer aanzienlijke gasten, werd deze plegtigheid nog bligewoond door bezendingen uit het Lettcroefe- nend Genootfchap: Tot Nut en Befchaving , en het Wiskundig Genootfchap: Ren onvermoeide arbeid komt allcs to boven , wdke bezendingen door den Voorzit- ter zeer vriendfchappelijk voor hunne vonr dit Gezel- fchap bewezene genegenheid bedankt werden , en die aanfpraak op eene gepaste wijze beantwoordden. NIEUW-UITGEKOMEN BOEKEN. 2880. De edeie Familic van het Rozendnl, door W. G. Repdingius. In 8°. 15 bl. opl. *500 exempl. Drukk. van JV. Zuidema te Groningen, pr. fr. 2 -50. * 2881. Mengeldichtcn van A.Loosjes Pz. In gr. 8°. 9 bl. opl. 500 exempl. Drukk. van R. Loosj.cs te Haarlem. Bij A. Loosjes Pz. aldaar. f 2 - 10 - : In dozen bundel vindt men grooterc en kleinerc D’. htfhikken op dc VOljjende ontlenverpcn : de JeugJ; ha Qmvcdcr ; dc Per gif. igfler ; Ce* dach - # Digitized by Google C 32s } daehten bij het lot aan Vlisflngcn wedervaren den 15 Jan. 1&08; ter Hit- yaart van Mcj. II. Snocck gcb. Snock ; de Schreijers Torcn ccnc Fcrtel- ling ; Maria Tcsfdfchade VUfcher ; de Drukknnst ; ter zeyentigfle Pcr- j a ring van mijn ’ trader; aan ecn bring van Natuur- en Letterkundigc fdrienden ; aan mijne Pricnden ; Gebrek aan V 00 r dewind ; I'crgelijking van het Menschlijk levcn met ecn Past A , in den fmaak van J.Luiken; Bij het Schilderjhik , voorffellendc : de Athenienfers can den Minotaurus toegewijd , gcfchilderd dour den Hr. van Uriel Hij het Portrait van Mcj. P. gcfchilderd door denztljdcn ; V Gcluk ; H'ederzijdfche bulge of de lilinde en de Lamme ; de Schtiduw en het Kind; de Diamcnt en de Kei jlceni Gicrighcid cn IVraakzucht ; de Geest, ccnc Vcrtelling ; de A rend en de Sick; de Eik en het liiet ; ecn getrouw Her taler ; Me - vrouw f ; de IVeclde in Amflcrdam of Vrouw Mtiifi's Pofcrtjeskraam ; Drinklied op den Nictswen Haring; 7 IVondt rjaar 1811; Spreuk ran Democriet. Wy zuilen van deze Mcngeldicliten under vertlag geven. * 2882. Christelijke Leerredenen van H. W. van der Ploeg. Ingr. 89. 12? bl. opl. 525 cxempl. Drukk. van P\ Loosjes te Haarlem. Bij A . Loosjes Pz. aidaar./ 1*10-: In die bundclcje zyn Acht edit CiiristeHjke Leerredenen vervat, van den Crevcldfchm Daupsgczinden Predikant van dek. Pi.oeg ; wij hopen eerlam* op dezclvc iciug te komcn. * 2884. Jezus van Nazareth: wat moest hi) voor onszijn volgens den Bijbel? en wat is hij voor ons? door JoanLo- dewvk Ewald, u it het Hoogduitsch. In gr. 8*. bl. opl. 800 exerapl. Drukk. van G. van Tyen te Amfterdam. Bi> J. v. d . Hey aldaar. f 1-1 6-: * 2886. Koenraad Rozendal, of de Gewaande Geestver- fchijning door J. Immerzeel Junior; metplaten. Ingr. 89. I?1- bl. opl. 800 exempt. Drukk. van Stuerman te Delft. Bij van der Bui en van Conynenhurg te Rotterdam, f 2- 10- : 2887. Historifche en Ontiedende Verhandeling over de incest' in gebruik zijnde Lamp -foorten , enz., door C. F. Schmidt , Lampist, enz. In 8°. 10^ bl. met 4 platen opl. 350 exempl. Drukk. van Picper te Amfterdam. pr. fr. 2 52. UITTREKSELS en BEOORDEELINGEN. Oude Lettrrkunde. Medea, Trcurfpel van Euripides, pit het Grieksch vertaald , door Mr. Jan ten Brink. Te Amflcrdam bij Jan ten Brink Gz. mdcccxiii. Ingr. 8°. 112b!. ( Fervolg en / Tot van bladz • 317.) Pag. 10. Uitmuntend, vloeljend, het oorfpronkelijke op eene onnavolgbare wijze uitdrukkende zijn de volgendere- gcls , met welke aftefehrij veil den lezer dienst zal gefehieden. Die 7 voorgefladit als wys niet huldigt, Maar als verkeerd cn dwaas bcfchuldigt, X 3 Mist t \ Digitized by Google C 3a6 > Mist zekerlyk de wiarheid niet. Het deed dc fecst- en bruilofts-zalen, By voile bekers, i jjkc malen, Wefirgalmcn van een vreugdelied. Doch *t vond geen* toon voor *t Iydcnd harte, Cefolterd door dc wrcedlte fmarte. Die voor gchecl cen huisgezin. Tc vaak verderf en dood kon telcn: En tocb — die (mart door zang te heelen. Was voor den mensch een waar gewin. Wat doet men vraclstloos liedrcn rjjzen, Waar om den disch dc blydfehap zwceft ? Daar dc ovcrvlocd van drank cn fpyzen Van zelf genoeg vermaaklyks heeft* Evcnwel is het eerfte vers. Die *t voorgcflacht als wys niet huldigt. In den eerften opflag dubbelzinnig. De laatfte zos re- gels zijn, om zoo te zeggen, woordelijk vertaald , en toch hoe gemnkkelijk, hoe los ! Dit is den Heer /. xneermalen gelukt. b. v. pag. 58. vs. 8. Het gouden hulfel, dat haar kruin verftrekt tot fier, Braakt wondre (Iroomeu van een alverflindend vier. Eurip. vs. 1186. XpuroOg pk'j upstr) xslpevog t\6ko9 • ©j ivpajrdy hi vipet Tupig. Zulke voorbeelden zijn ’er rneer. Pag. 11. vs. 13. tot het eindc. — In het oorfpronkelijke 2ijn eenige verzen hier zeer duister. De Hr. /. B . meent, dat niemand der uitleggeren dezelve verftaan heeft. Het ftaat bij mij vast, dat zij met IVyttcnbach verklaard moetert worden ult de vertaling welke Ennius ’er van geeft bij Ci- cero L. vii. Ep. vi. ad dir. — De Hr. /. B . werpt hier tegen? lVie verzrkcrt ons , dat Ennius inderdaad de weening van Euri- pides heeft u'illcn uitdruhkcn P Naar mijn oordeel kan dit ieder verzekeren, die in aanmerking neemt. dat de Mcdca> Van Ennius nlets anders was dan eene vertaling, foms vrij , dan meer gebonden, van de Medea van Euripides , hetwelk blijkt ult de overgcblevene fragmenten, door geleerden met het Grieksch vergeieken. B. v. Manut. ad /. /. Ciceronts politian . Mifc. C. 27. en anderen. — Nog vraagt de Hr. t. E, wit verzekert ons , dat Ennius de weening van den Crick- • j'chen Digitized by Google ( 3^7 )' fchcn Dichtcr begrcpen hccft ? Mij dunkt dnnrbeh,oorde we?- nig toe voor eenen man als Ennius, ingenio maximus , gelijk Ovidius hem noemt (*}, te meer, daar hij zeker een goed handfchrift gehad zcl hcbben, wanrin de plaats, van welke wij fpreken, door gcene fouten bedorven geweest is. De ftijl van Euripides is niet duister, bijzonder in de fpreuken of zedekundige Iesfen welke die philofophus in fcena over- al inmengt, en niemand kan nan hem de perfpicuitas ontzeg- gen, die eerfte dcugd eens Schrijvers en eigenfchap van al- le voorname Claslici. Wordt daar foins tegen gezondigd, hoeklikwijls is dat de fchuld van de affchrijvers der hand- fchriften, niet van de Schrijvers zeive ( f). Men verlta dan in Euripides Igy xfcv edficcv (^zoo Ennius niet iets anders gelezen hebbe) de patria , non de eedibus privatis , met Manut. /. /. — Dus kan men, d zEnniaanfche vertaling tot bafts nemende , vrij vcr vorderen met de ver- klaring dezer plaats, dock men moet tevens zijne toevlugt nemen tot Conjccturen. — De Hr. r. B. heeft in de Aant. pag. 33* de meening van Euripides opgegeven, en naar die opvatting ( die weinig of geene verandering in de gewone lezing vordert ) getracht de vertaling derjgeheele plaats in terigten, die hem zelven echter weinig voldoet. Dan ik geloofniet, dat icmr.nd bet hem zoude verbererd hebben. Ik wenschte, dat hij ons zijne lezing had medegedeeld.- Misfchien doet de geleeide man dit in het vervolg in zijne aanmerkingen over het Griekfche Treurfpel in hetalgemeen en bijzonder over Euripides , waarephij ons doet hopen in de Voorrede. Pag. 12. v?. 7. Ik krn mij niet wederhouden , om de vol- gende verzen aftefchrijven, in welke Euripides Medea het ongeluk der Griekfche vrouwen Dat beklagen. Helaas! van alles, wnt gevool en kermis heeft. Is *t vrouwelflk gcfiacht *c rampzaligst , dat *er leeft. Of zjjn niet verpligt , veel fehatten op tc he open , Om ons een echtgcnoot — wat zcg ik? — Peer te koopen? En nog is *t ongewis, tot overr.iaat van Iced, Of al die qjkdom wel, of kwaljjk word* befteed. En valt het kwaljjk uit; *t zou de eer der vrouw befmetten, Te feheiden van haar* man: verpligt aan vreemde wetten, / Aan vreemde zc£n gclimvd , meet haar een hoogcr licht Beftralen, zal zjj niet bezwgkea in* haar pltgt. — n Kan zjj van d* aard haars mans voor *t huvyljjk kennis dragen? Dock, zoo wjj in dit al naar onze wenfehen flagen, Eu % (•) Al meent het 00k in een ander opzigt. (t) Qf* Blachval de Prafl , Auctor . Clastic, Cap. UL x4 C 3»S ) En cen zachtaardlg man ons lot aan *t z\ Jn vcrblndt. Die in het huwlyksjuk geeri* dwang, inaar wcllnst vindt; Benfldeoswaardig , ik bekcn *t, is dan ons levcn: Doch, vale het anders uit, wat rest ons, dan tc fneven? Wanneer dc man in huis *t gewensebt vermaak niet vindt, Verlaat hy *t, ipoedt zich naar een* met czel of vrind, En doct op deze wjjs zyn wrevel ras bedaren, Doch wfl — wy mocten flcchts op zync blikken ftaren. Men roemt de veiligheid, die cene vrouw genict, Tcrwjjl haar man in *t veld de dood voor oogen ziet , Hoe dwaas befluit men l *k zou veel liever driunaal ftryden In ’t oorlogsveld , dan cens de barens - (mart te lijdco. Mij dunkt Euripides oordeelt hier toch wel over de vrou* wen, en Barnes zal ook die bewijs wel hebben gebezigd, om hem te verdedigen tegen de al te groote die men hem gcwoonlijk verwijt. Het was het karakter der natie , om de vrouwen, die onzigtbare wezens, niet zeer hoog te achten, en de mannen hoorden in den lchouwburg zich gaarne verheffen ten koste van het andere gellacht. Voor het overige twijfel ik zeer, of een zoo veriicht en wel- denkendman, als Euripides, wel in ernst zoo ongnnllig over de vrouwen gcdacht hebbe h ye ry zeide dfe- phocles eens Stob. Serm . VI. p. 80) maar daar buiten ook. wel niet. Hi) moest ook wd iets doen cm den volksfmaak* Verftandige lieden dachten anders, en z.agen wel waaruit dit gebrek voortkwam, namelijk, oudat men de vrou- wen te veel upfloor. Ik kan duidelijk uit de geichr//Ien van Xenophon opmnken , dat hem dit gebruik tegenftond, en hij de verkeering algemeener wilde roalren. Vergelijk b. v. de Rep . Laced . I. §. 3. Occon, Cap. VII. §. 5. en el- ders. Welk cene verandering zoude dit in de denkwijze aangaande de vrouwen veroorzaakt hebben? — Nog diene men den perfoon aitiid in het oog te houden, welke dedich- ter deze of gene fterke ultdrukkingen in den mond iegt, en daaruit niet altijd tot zijne denkwijzebefluicen ( *)• Het is Medea, die dikwijls fpreekt, eenc barbr.arfche vrouw, die ook hare kindcren vermoordde, hetwelk men van eene Griekfche vrouw niet verwachten konde (hetwelk Jafon Eelf aanmerkt vs. 1339 ). flelaas van alles wat gevoel en kennis heeft. Is (*) Zoo bee ft: men ook uit zekere verzen, door eenen Si jy thus ge- fproken , willen opmaken, dat hy cen Atheist was. Maar by is we! verdedigd door Zimmerman Disfert . de Theologia Eurip . tn bet Muf, Jfelvet . Part. XVII. — Men vindt waarfchuwingcn tegen dti'geliike op- wttingen by Plutarch, de dud. Poet. Cap. UU Digitized by Google C 3*9 ) : Is bijna woordelijk * t Sanum S' $<r' Ijt' **) &nqv t%tu Bij de woorden Wannecr de man in huis enz. dacht ik aan hetgeen Hero aan Ltandcr fchrijft bij Ovid. Ep . XIX. vs. 7. fq. * Doch wy — wij moctcn flechts op zync blikken ftaren. • k * ' ‘H jiTy y dv&yxy Tpis pUv ^X/,v fitersti/. De Hr. /. B . ftelt daarvan 00k de volgende vertaling voor, Doch wy — wy zyn gedoemd in eenzaamhcid te kwynen. Wat daar 00k van zij , het Grieksch is mij altijd als eene wonderlijke uitdrukking voorgekomen, en ik heb gedacht of men niet beter zoude lezen ‘H fiJv d'fo&yxq rptg [xlau * Tyxfiv l3\iT£t'j. En wij zijn gcdwongeu JIcchts op ons ongcluk te Jlaren , wij kunncn niets anders doen dan ons ongelukkig lot te befchouwen en te bcweencn . Het is bekend , hoe dikwijls Tvxy en iff vx $ in de handfchriften verward zijn. Cf.DorvilL ad Qharit . pag. 422. • Pag. ip. vs. 27. Hecate — wic ik voor allc goftn • * Myn huldc heb gewyd , myn offers heb gebo6n Volgens Euripides had Medea deze Hecate in ecn afgezon- derd vcrtrek van haar huis fiu^pls >ziou<rxv irriag waar- door cene fterkere vereering wordt tekennen gegeven , wel- ke de Vertaler nu niet heeft kunnen uitdrukken, daar hij die gewoonte volgens het oorfpronkelijke niet gemeld heeft. Pag. 20. vs. 10. * .. De ft room keert naar zyn* oorfprong wcfir *t Verandcrt al op aarde. V Verandert al op aarde , is te zwnk voor het Grieksch ir&/Tz irz\rj (TTpdCpzTai, De meening is , alles is als het ware omgekeerd (. gaat achter uit , omnia ruere in pejus ct retro fub - lapfa referri , volgens Firgilius ) (*). Geliik het in de natuur een ijsfelijk verfchijnfel zoude ziin, dat de rivieren tot hare bronnen terugftroomdcn , zoo is het nu in de ze- de- (♦) Oyid. Omnia natura prcepostera legibtts ibunt. ( 33° ) 9 delijke werefd. ’Er gebcuren fchelmftukken , wclke men voor onmogelijk zoude houden. Pag. 28. vs. 5. / Wyi gy met vloek by vloek Vorst Krcon overbade. In het oorfpronkelijke ftaat rupauvots, Koningen. Het- welk ik lievcT bchouden had, omdac het kraclniger is. Eu- ripides en anderen fprcken dus meer in Plural . van een en- kel pcrfoon, om daar meer nadruk aan te geven of in ver- achting. Zoo 00k vs. 700. d>XpJjy rupdyyuu, alwaar de Hr. /. B . heeft eens Konings . Cf. Here . Fur . vs. 566. en 1309. Jphig, in Aul, 1015. Ovid . Ileroid. Nunc tibi conveniunt quai te per aperta fequantur /Equora, lcgitimos dcftituantque viros. Cf. Ha Ik, ad Phocniff, 978. Pag. 38. vs. 14. Decz man toont mg de rc<5 , waar myne kiel kan rusten. De Hr. t.B, heeft overal , waar zulks mogelijk was, de beelden van den Grick behonden, en fommigen, wclke met onze denkbeeldcn niet ftrookten, weggelateu of daarvoor anderen in pinsts gefteld. Hier is de Metaphora behouden, gelijk 00k png. 24 vs. 14 en 15 alien ontleend vandefeheep- vaart , welke men te meer vindt bij Euripides alsbehoorende 00k tot eene zeevarende natie. Nog vindt men 'er eene vs. 278. 1% $pol yip Ifrxji r/i>ra alwaar dc Ilr. /. B, heeft Ik zie mijn haatren al hun pylen op my rigten. Als de Hr. t, B, de beelden verandert, geeft hij daarvan meest kennis in de Aar.teekeningen. Pag. 53. Met ievendige kleuren fchildert Euripides hier den ijsielijken (Irijd van Medea tusfehen liefde voor haar kroost en wraakzucht. De Vertaler heeft hier, gelijk gver- al, zijne taak uftmuntend volbragc. *t vreesiyk uur dan naakt , dat ons van ccn zal rukken, Wil ik n.ijn dierbaar kroost voor *t laatst aan *t liarte drukken Komt, lieve kindrcnl geeft mv raoeder uwe hand, o Dierbre hand ! o dierbre mond ! o cedle Hand ! o Trckken, die zoo klaar uw* cedlen aard doen lezen, Mogt gc, 0 beminde twee! tocli daar gclukkig wczcn Aan de andro zy van ’1 graf! *t geluk, u hier beloofd. Is door uw’ vader zelf wreedaardig u ont roofd. ' Dat Digitized by Google C 331 ) - ‘ Dat t land voor bonding crytffjLa, klinkt mij wat vreemd in de ooren. Ook mishaagt mij de herhaling van her woord eedle , hoe fraai het ook iuysvis Trpitrxrov uitdrukke. Daar- om wildeik het in den eerften regel weglaten. — De woor- den aan de andre zij van V grafy heeft de Hr. t. B. ’er bij gevoegd tot verklaring, zoo het fchijnt van kmt. Eurip. zegt vs. 1073. f XifJLDVOiTov. dAA’ easT. rdJ' i'Aite HxT^p d$st?>eT\ — Men moet de fchoonheid van het Grieksch gevoelen. Als ik dat eene' Griekfche IVattier had hooren uitfpreken op het Toonecl, 0 quoties revocasfem ! — Door de bijvoe- ging van den Hr. /. B. verliest iv.st veel vanzijne kracht, hetwelk gcholpen door ecne gebaarde, en op eenen akeiigen toon uitgelproken , veel indruk op den aanfehouwer maken moet. Ik heb dat IksI cn het Lac. illic ineermalen zoo ont- moet , dat men zich de plaats voorftellen moet nit de mee- ning van den fpreker. Voornamelijk wordt het ook ge-~ bruike van de plaats der dooden, buitendien reeds een vox viali & minis. Korthcidshalvc vervvijs ik den lezer naar de aauteekening van Mark/and bij Propcrt. I. XIX. vs. 13. td. Bunn. . Pag. 57* vs. 19., Zij rigt zich moedig op, cn wandelt door tie zalen Met trippelenden tred. — — dttyx&Tcti (TTiyx? dffpbi/ Pafrovvx xjcAA cCkoo ttoM. « Vooreerst is ttxWsuxu) to}) niet uitgcdrukt , waarop de Criekfche vrouwen zicli niet weinig lieten voorftaan. Dit denkbeeld past hier zoo fclioon bij den trotfehen gang van de prinfes (want ik zie volllrekt geene reden, waarom G. d' A maud in Spec . Animadv Critic, pag. 28. TxhheCxu ro&l hier verftaan wil hebben dc pede albis calccis ornate}. — Be- kend is de ApyvpCireija Thetis bij Homerus Herat. L. IV. Od. I. vs. 25. prijst het ook in de pueri pede candido ter quati- ent humum. Ten anderen drukt dfipbv (Sudoicrx bijna het te- genovergeftelde nit van cerC trippelenden tred , die beter pas- te aan eenc jonge dame nit ccn blijfpel dan nan eene trot- fclie Koningsdochtcr , welke zich zelve bewondert om ha- ren opfehik, cn langs dc zalen llapt als een paauw. — lk zoude het in het Lacijn uitdrukken met Phadr. V. I. 13. Vcnicbai gresju delicato et languido. — Ik kan in Ovidius » welke ook van den vrouwelij ken gang fpreekt ( Ars . Am. Ill* 598 fq.} bijna dat dfipbv fiA'rtOwx niet vinden. Movet arte latus, tunicisquc fluentibus auras Excipit , extenlos fertque fuperba pedes. Is ( 334 > is wat fterk. — Maar het is meer dan tgd om te eindf- gen; dit allcen moet ik ’er nog bijvoegen, dat de vergelij- king van het oorfpronkelijke met het Hoilandsch 'mij aan- genameoogenblikken verfchaft heeft, endat ik jonge liefheb- bers van fraaije wctenfchappen zoodanige vergelijking z\ $ eene nuttige en vermakeliike oefening aanbeveel. Einde- lijk moedig ik den Hr. /. D. aan, om op nieuw zijnekrach- ten te bcproeven aan eenig ander ftul: van Euripides zoo mijne aanmoediging maar eenigen iuvloed op hem moge hebben. O. K U N S T E N. Haarlem, den 17 October . Van den Ivunstfchil- der den liter M. J. van Brcc den onderltaanden ont- vangtn htbbende , gerigt aan den {teller van den brief welken wij in N°. 48. wegens de Tcntoon (tel ling te Amderdam plaatften , meenen wij verpligt te zijn aan dtnzelven 00k eene plaats interuimen, daar misfehien langs dozen weg de gclchiedkundige bijzonderheid , waar- over het gefehil loopt, zal opgeheiderd worden. M IJ N H E E R ! UEd. zegt, dat ik het voorftel, door mij gekozen wegens den Burgemeester van dcr Werf te Leyden , niet bij dag, 00k niet buitens huis had bebooren te maken , want dat het binnen in het huis van den Bur- genieester is voorgevallcn en v/el bij nacht. Niots zal mij aangenamer zijn, Jan door U hierin te worden toegelicht met de ware bcwijsftukken , want ik hob , voor ik deze ordonnantie vervaardigde , daar veel over gelezen en heb daarvoor geene zekerheid ge- vonden. . De grootc Jan JVagenaar laat mij juist denken, dat het bij dag gebeurd is; 00k worde ik hierin door Martinet bevestigd , daar hij in zijn Bite Deel IVcreld - Historic daarvan bij de belch rijving eene afbeelding getft, die, door don naauwkeurigen en kundigon Buys gctcekend, mij bevestigt in mijn gevoelcn. Kokj in zijn V adcr lands JlToordctiboek , zeg.: XXXI, Di. bl. 18. fprekende van van dcr )Vcrt\ ,, terwijl 00k zij- „ lie kloekmoedigheid inzonderheid doorftraalde in dat „ zeer bekend antvvoord aan de muitende Leydfche „ Bur- Ilicrop durven wjj hopen, volgens de Voorrcde, Digitized by Google ( 333 ) „ Burgers, hem brood afeifchende gedurende de groot- „ lie benaauwdheid der belegcring, wanneer hij, tot ,, hun uilgaande , zijn eigen ligchaam ten fpiizc aanbood.” Ziet Halm a 9 Tooneel der Hereenigde Nederlanden eti Hoogjlratcn , IVoordenboek , op het Artikei Leyden bl. 9 6, waar hij duidelijk zegt, dat van der JFerf de ftraten doorliep , om het volk te troosten en te be- daren. llooft , in zijn Nederlandfche Historic , die zoo naauwkeurig alles aanhaalt , zoude voorzeker niet na- gelaten hebben van te zeggen, dat het in zijn huts en bij nacht was , dat men hem aanviel : zie zijn 9de Boek der Nederlandfche Historic bl. 388. Ziet oolc de Gefchie denis fen der Verccnigde Nederlanden , door J. le Clerc , 3de Boek , bl. 60 , en nicer andere Schrij- vers. Niets zoude belangriiker geweest zijn voor de- ze Schrijvers , dan ons te doen kennen , hoe en op welke wijze de muitelingen in zijn huis gedrongen waren , en ik heb nergens gevonden, dat hij zoo zijne achting ver- loren had, dat de muiters bij nacht hem ontrust en zijn huis zouden onteerd hebben. Ik ben van gcvoelen, dat hij zijne medeburgers te lief had , en dat hij insge- lijks hun vertrouwen zoo verre had, dat hij niets moest vreezen. 