handelingen
algemeene synode
W Nog andeten geben hunne afkeuring van de voorgestelde revisie te kennen, dewijl zijn, dat, wanneer art 23 niet wel kan vrorden uitgeligt, zooals sommigen zoaden wenschen gedaan te zien, die znlks dan ook door het historisch bestand in de Nederlandsche Hervormde kerk gewettigd zonden achten, dat dan, zeggen ze, best zal zijn, om het artikel zooals het oorspronkelijk daar staat, of met een enkel woord gewijzigd, gelijk dat in alinea 1 en 2 van het gerevideerde artikel geschiedt, tot nader order te laten rosten, daar het der Synode nog niet mogdijk is, om eene algemeene toepasselijke uitvoering te doen plaats vinden. Die onmogelijkheid van algeheele en zooals men het noemt, loyale Uwering vordt intnsschen door sommigen niet erkend, omdat die door mislokte proefnemingen nog eerst beter zoa moeten blijken. Ook zijn er eukele stemmen opgegaan, die, met weglating van art. 23 nit het Algemeen Beglement, het bestaande zonden wenschen bestendigt te zien door eene andere bepaling in de kerkelijke grondwet. Uwe commissie veroorlooft zich nog eens het gevoelen te uiten, dat het niet doelmatig ware om al die algemeene beschonwingen van de zaak, die ten giondslag liggeu van deze nitgedmkte oordeeivellingen en daar op gebouwde amendementen des artikels of van voorstellen van veranderde redactie, aan nwe vergadering nitvoeriger dan geschied is, en dat met opeomming bij elk punt van de uamen. Der kerkelijkstest bestürzt werden, der kerkelijkstest bestürzt werden, die zu vergadringen die zu vergadringen, mede te deelen. HZou waarUjk te ved tijd vereischen, en wäre ook voor nwe commissie een allermögen werk, waarin, bij so groote menigte van stukken, die moeten warden nagezien en vergeleken, aoo Hgi veigissing of verznim kan plaats vinden, die door sommigen envd konden worden geduid. Gewis ook zijn U, Hoog Kerwaardi^e Heeren! die argnmenten gereedelijk voor den geeat, daar er reeds zoo veel gedachten. Wissenschaft, die argnmenten gereedelijk voor den geeat, des verkiezende, alien dex>r a woiden nagegaan. Om die leden heeft uwe commissie geweide zich bij het g^v^ne vefslag te mogen bepalen. De stemineu vorden immers thans nog niet opgenomen. Zeier gioot, Hoog Eerwaardige Heeren is het aantal der amendementen op de onder sdieiden alinea's van het gerevideerde artikel. Bijna geen enkel voord heeft men gemeindong te moeten laten; urel een blijk dat er groot belang in de zaak is gesteld! Uwe commissionie wenscht ze n achtereenvolgende te doen kennen, voor zooverre zij bepaald als zoodanig zijn gegeven. Yervolgens wenscht zij u de ingekomene voorstellen tot veranderde redactie van het gcheele artikel mede te deelen. Op alinea 1 van het gerevideerde artikel, luidende: ii^ Het regt tot benoeming van aderlingen en dünen en tot beroeping van predikanten berust bij de kerk, is door bet provinciaal kerkbestnur van Zeelandj de faalseie commissie, het classicaal bestnnr van Amsterdam, die van Alkmaar, Utrecht en Heerenveen en door de classicale vergaderenden van Alkmaar, GoeSy Heerenveen en de /Vaalsche Eunie het volgende amendement voorgesteld : in plaats van it kerk te lezen ^ gemeente.'' Op alinea 2, luidende : >/ behoudens de verkregene regten van derden oefentere bijzondere gemeente dat regt uit door den kerkeraad^ is door de classicale vergadering ran Dokkum, zich conformeerende met het besluit der Synode van 1859, van den 21sten hij van dat jaar En met de conceptrevisie van art. 23, door de commissie ad hoc n°. 2, als amendement voorgesteld, na 0 kerkeraadte te lezen : "die haar wettig vertegenwoordigt"; door die van Zutpäen : n als haar vertegenwoordigtende " " Door hef classicaal bestuur en de classicale vergadering van Alkmaar : maar het regt tot benoeming van onderlingen en dünen oefent zij uit door een collegie van gemagtigden, talrijk naar haar zielental en gekozen door de stembevoegde manslidmaten." "Og könnemementen voorgesteld op alinea 3, die aldus luidt : "Wanneer de voi-strekte meerderheid van de meerderjarige niet bedelde en niet onder centaur staande manslidmaten eener gemeente, niet korter dan jaai bij haar als zoodanig ingeschreven » verlangt, dat de gemeente Het regt op eene andere wijze uitoefene, viaagt zij dit schriftlich bij den kerkeraad, en zal het provinciaal kerkbestuur de magtigenden kerkbestuur de magtigenden kerkbestuur de magtigenden kerkbestuur van JRotterdam will laten uitvallen de woorden: "De classicale vergadering van Rotterdam het woorden: "De classicale bestuur van Anterdam will in plaats van 660." Op alinea 4, aldns luidende: #Na verkiegene magtiging roept de kerkeiaad de oud-diakenen op en oniwerpt, in yereeniging met doen, een BegkmeD van Orde, dat, na goedkeoring door kefc claasicaal beatonr of, bij vereohil daaiover, door bet provinciaal bestuur, in werking treedt, zijn de volgende amendantai voofgeateld. Door de claasicale vergaderingen van Zimies en Heusden om, in plaata van het gestdde te lezen: 4r Na verkregene magtiging ontwerpt de kerkeraad een Beglement van Orde, dat' en. Door de JTaaUcie JReuuie om na 4r oad-diakenen"' te jdaats^: #van de laatste 10 (of 12) jaren; De Waahche eammisne verlangt achtec ond-diakenen" geplaatst te zien: #Die in de Lastste 5 jaren zijn afgetreden. Ook vedangt diezelfde oommissie in plärfe van: 0 Beglement van Orde' gesteld te zijn: 4r kiesreglementr. Op alinea S, das Inidende: 0 Geene gemeinte zal tot de vorige wijze van benoemingen mogen temgkeeren, dan longs denselben wettigen weg is een amendement van de classicale vergadering van Wtji, die nSL gelezen hebben: # De gemeinte zal tot de vorige wijze van benoemen texogkeeren, zoodra de meerderheid der stemgeregtigden niet opkomi. Wwe oommissie, Hoog Eerwaardige Heeren heeft ook nog te vermelden voorstellen tot verandering van redactie van het geheele voorgestelde gewijzigde artikel. Dat van het provinciaal kerkbestanr van Noordholland luidt aldns:  gegeven worden om, bij stemming van de meerdeijarige, niet bedelde en niet onder censnrn staande manslidmaten haren wil te doen kennen, om haar regt op den bestaanden voet door den kerkeraad, of op andere wijze uit te oefeneu. Zoodanige stemming zal ongeldig zijn, zoo niet minstens ^dn deide der stemhebbende lidmaten hnn gevoelen hebben doen kennen. De volstrekte meerderheid der wettiglijk nitgebragte stemmen zal in deze beslissen. 0 Wanneer deze bedissing tot eene verandevde wijze van beroeping of benoeming ladt, zal de kerkeraad de gewenschte veranderingen opnemen in een Seglement van Orde, betwelk aan de beoordeeling van het classicaal bestunr en aan de goedkeuring van het classicaal kerkbestanr wordt on derworpen. O Geene gemeinte zal tot de vorige wijze van benoemen en beroepen mogen teragkeeren dan langs dezen soeUden wettigen weg. Eene veranderde redactie is insgelijks voorgeslagen door het provinciaal kerkbestanr van FrUBlani, Zij is deze: Het regt tot beiQpmg van predikanten benist, behonden, de verkregene legteh vau derden bij de kerk, benevens de benoeming van oaderlingen en diakenen. Iedere bijzondeie gemeente oefent dat regt ait door eeae vergadering, zamengesteld, voor zooveel mogelijk uit den kerkeraad, de oud-ouderlingeH en diakenen, het cdlegie van notabelen en dat van kerkvoogden, lidmaten der gemeente." Een deigelijk vooratel is gedaan door het classioaal bestimr van Hmremeeitr waaraan de dasdeale Verging; der viel gesagt van fängersten adbeide geeft. Dese redactie is als volgt: 0. Het regt tot benoeming van oaderlingen en dünkenen en de beroeping van predikant, behoadens räten van den, berust bij de gemeenten. If in groote gemeenten (getal zielen) stemmen de bevoegde manslidmaten een oollegie, groote naar de bevolking, stelk met die benoeming belast is. In kleinere gemeenten (getal zielen) stemmen die manslidmaten bij volatrekte meer-derheid. Deze zijn, Hoog Eerwaardige Heeren! de veranderii, welke Uwe oommissie in de haar gegevéen stakken met inachtneming van den gebnrikelijken vorm, voorge-steld en zoo tot Uwe kennis brengt. We warden in de algemeene beschoawingen en redeneringen, in die menigvnldige stnkken voorkomende, wenschen geuit en maatregelen ten nitvoering voorgeslagen, maar die de commissie bezwaarlijk zoo als ze zijn in haar verslag kan opnemen. Zij veiv trouwt ook, dat ze nagenoeg alien in de opg^vene amendementen en veranderde redactien zijn gerepresenteerd. Uwe commissie meent het er voor te moeten honden, dat ook, nietiege&staande het groote getal van die. Vermelde consideratien, adviesen en voorstellen, het van haar logen verlangen wordt om van haar gevoelen in dezen te doen bjen. Met aitendering van een barer leden heeft zij ten dien einde zij ten dien einde zij ten dien einde zij heeft opgenomen. Zij is deze: Het regt tot benoeming van oaderlingen en dicken en tot beroeping van predikanten berost bij de gemeente. Zij zal dit, behoadens de verkregene regten van derden, of regtstreeks nitoefenen, of door tosschenkomst van hen, die zij daartoe bepaaldjk magtigt. Aan de bijzondere gemeenten zal door haren kerkeraad gelegenheid gegeven worden, om, bij stemming van de Meerdetjarige, niet bedelde, niet onder censuar stand eu iiiet korter dan 66n jaar in de gemeente woonachtige manalidmaien, haren wil te doeu kennen aangaande de wijze waarop zij dat regt wil aitgeoefend hebben. Aan deze stemming zal ten minste de helft der bovenbedoelde stembevo^de lidmaten moeten deel nemen, van welke de volstrekte meerheid wordt vereisoht tot een beslait. Wanneer deze beslissing tot eene veranderde van beroeping of benoeming leadt, zal de kerkeraad de verlangde veranderingen opnemen in e&i fieglement van Orde, "t welk aan de goedkeoring van het clascdcaal bestaar wordt onderworpen. Qeene gemeente zal tot de vorige wijzfe van benoemen en beroepen terogkeeren dan langs deen zelfden wettigen weg." En hiermede onderwerpt Uwe commissie haren arbeid aan het corded Uwer vergadering, in de hoop dat Uve beraadslagingen en besluiten iets gocds voor de gemeute mogen oitwerken. J. J. DOBOES. G. W. Sannes. H. O. Fbith. P. J. Marrus. K. L. OORT." Het rapport ter visie Het ntpport wordt tcT visic gelcgd en tegen Dingsdag E. k. aan de orde gesteld. Gegd en legeo de sitting van den i^Uen Julij aan de orde gesteld. *jSSS3e/6uw ®^ ^^^'^ 25ijn verzoek tot restitutie van kosten wegens de procedure tegen de kerkeraads- Rapnort der daar- Gelezen woidt ook dooi.den heer FeilA het rapport der commissie in zake het beklag mistie ter lake van de Van het classicaal bestuui van Midihlimrg over de welgering der Syuodale commissie, door het classicaal be— stuur van verlangderestitatievan leden te Metis en Mariekerken. I 1/ Hogg EfiawAAaniGS Hzeren! » Door de Synode van 1859, regtsprekende in hooger beroep, werden den 228ten Julij zu einer kerkeraadsleden van de gemeente Metis- en Mariekerken voor den tijd van zes maaliden geschorste, van welke oitspraak het classicaal bestuur van Middelburg aclit afschriften liet vervaardigen, om die mit te leiken aan den kerkeraad van deze gemeente en aan zijne geschorste leden. Het classicaal bestuur van Middelburg moest gedurende die schorsing volgens art. 1 van het reglement op de kerkeraden optreden, om te doen wat des kerkeraads is. Dit bestuur droeg aan vier zijner leden op om met den predikant en den oderliiig der bedoelde gemeente kerkeraadsvergaderingen te houden. De kosten van de afschriften van de nitspraak, alsmed Eine voor reis en verbisset te Metis en Mariekerken tot het houden van den kerkeraad, gezammelijk bedragende eene som van /^ 56.30, verzooht het classicaal bestunr, als zijnde volgens zijne meening regtekosten, door tusschenkomst van de Algetneene Synodale Commissie, nit de classicale kas terug te mogen ontvangen. De Algemeene Synodale Commissie meende op dat verzoek afwiizend te moeten beschikken: 1^. omdat 2.40 van die kosten, voor a&chiiften der uitspraak, niet noodig waren geweest, en 2^. omdat de overigen geene regtskosten knnnen worden geacht te zijn. Het dassicaal bestuur heeft zich door dit afwijzende besluit der Algemeene Synodale Commissie zeer te zijn. vergadering te möttener onderwerpen. Aan ons ten line van consideration en rapport -het Verzoek tot restitutie van gemelde kosten zijnde opgedragen heben vij de eer Uw Hoog Eerwaardigen het navolgende mede te deelen. 118 VoareerH^ dat het ons voorkomt, dat het classicaal bestunr van Middelburg in geen geval had behoeven afschriften te laten verväardigen eener nitspraak van de Synode. De vennelding van het zenden dier afschriften der nitspraak in de Handelingen der Synode, op het oogenblik der verzending door het classicaal bestunr, kon dit bestunr nit de toen nog met gedmkte Handelingen wel niet bekend zijn, maar vel kon het bestnur weten, dat de afschriften der nitspraak alleen door dat bestnur aan de belanghebenden wordeu nitgereikt, hetwelk de nitspraak heeft gewezen, en bij gevolg in casn door de Synode. If Tenanderen, dat onder regtskosten slechts knnnen worden begrepen die kosten, welke onmiddellijk door het proces ontstaan en daarmede ona& Cheidelijk zijn verbonden; dat het proces tegen de kerkeraadsleden met de bestling in de nitspraak in het hoogste ressort, en de mededeeling van die oitspiaak aan de belanghebenden voor ten oitvoer gelegd en alzoo afgeloopen te zijn moet worden gehouden; dat de kosten door de leden van het bestunr aangewend tot het houden van eenen kerkeraad overreenkomstig art van het Synodaal reglement voor de kerkeraden, alzoo ninuner kunnen zijn kosten van een proces, daar jnist de vergaderingen werden gehouden ten gevolge van het ten-uitvoer-leggen van het ten-uitvoer-leggen van het ten-uitvoer-leggen in het Beglement voor kerkelijk Opzicht en Tucht. Lsuwe commissie alzoo met de Algemeene Synodale Gommissie eens, dat het Reglement voor korkelijk Opzicht en Tucht geen bepaling bevat, waaruit voor het classicaal bestnur met grond de genoemde kosten tot regtskosten kunnen worden gebragt, zekermeent zij echter tevens dat daarom deze kosten niet behooren te komen ten laste van het classicaal bestunr van Mid-delburg. In art 8 van het reglement op de classicale kosten, worden buiiengmoone classicale kosten genoemd reisgelden en vacatien der leden van het classicaal moderamen, in alle gevallen, welke de tegenwoordigheid van of meer derzelve in bijzondere gemeenten vereignen. Deze buitengewone kosten moeten volgens art 7 van datzelfde reglement terstond worden voldaan door de gemeenten of door diegen, ten behoeve V van welke zij geschieden. De reis- en verblijf kosten der  een proces zijn, in der daad geene kosten van een proces zijn, en alzoo niet tot regtskosten knnnen worden gebragt, maar dat die kosten snjn de buitengewone classicale kosten, die ingevolge artt. 8 en 7 van het reglement op de elassicale kosten door de gemeente van Melie- en Mariekerken moeten worden temg gegeven. H. O. Fith. W. L. TOKOUNS. H. L. Ooi;* 15 Het rapport ter vUie Het rsppoit woidt mede tei* yisie gelegd, om morgen in behandeling te komen. gele^ en t^eo den Yolgenden dag aan de orde gesield. Het rapport van de Aan de orde woidt nu gesteld het rapport der commissie wegens de adressen over de MD wegens de afVaar- afvaardiging Van den heer van Heusden ter Synode van wege het provinciaal kerkbestnur mS-^al^Lt^l:: van Noordbraiant. handeling. Beraadtiasing overde Vemuts de heeren Zosgerl en van Heusden beiden, als leden van dit kerkbestaur heenenen Xoerf en van geacht moeten worden in deze zaak betrokken te zijn, zoo geeft de president der ver-S^pwindaal^irerk- gadering in overwegging, of zij bunten hare behandeling moeten worden gelaten en zich betrunken van enden. Waar zich deswegens verschillende gevoelens openbaren, behandeling Tan en de komen alien bij het gemis van andere bepalingen daarin toch overreen, dat de artt 15 iMg3l«2nheid dee1*ie cn 16 Van het reglement voor kerkelijk opzigt en tucht op het tegenwoordige geval niet "*'"' van toepassing zijn. De vraag, of de vergadering naar deze artikelen zich bevo^d en verpligt acht, Om hetzij beiden, hetzij eenenhnnner de deelneming aan de beraadalng te ontzeggen, of zij zich ten minste door het beginsel daarin vervat hiertoe gedrongen moet gevoelen, wordt daarom ook ontkennend beantwoord. Waar sommigen intosschen de bevoegdheid om aan de beraadslaging deel te nemen onderscheiden willen hebben van de bevoegdheid en gepastheid, dat genoemde leden door hnnne stemmen tot eenige besliaring te dezer znllen medewerken, zoo stelt de president de vraag, ^rzijn de leden van het provinciaal kerkbestnur van Noordbrahant bevoegd, om aan de stomning over de onderwerpeUjke aangelegenheid deel te nemen P^ ^H^^d^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT'^^hT Den Secreis en van  volgende motie in den heer Losgert, ter saft van ingebragte bezwaren tegen de u-vaardiging van den heer van Meusden. O MOTIE VAN OBDE in zake de ingebragte bezwaren tegen de afvaardiging ter Synode van eenen onderling door het provinciaal kerkbestaur van Noordbrabani. If Aangezien de ingebragte bezwaren strekken tot het door de Synode te doen nitspreken van een afkeurend oordeel over de afvaardiging van eenen onderling door het provinciaal kerkbestaur van Noordbrabani; Aangezien genoond kerkbestanr mag geacht worden voldoende redenen te bebben gehad, welke, waien zij bekend, de gedane afvaardiging aUezins zouden doen billijken; Aangezien van de billijkheid der Synode mag verwenden. Acht worden, dat zij, zonder die redenen te kennen, niet in een beordeneling zal willen treden van bezwaren, ingebragt tegen een bandeling van een met name genoemd kerkbestüre, zondel dat kerkbestanr in zijn belang te hebben gehoord, zoals de ondergeteekende had mogen hopen, dat daartoe door de rapporterende commissie zou zijn geadviseerd; 4r Neemt de ondergeteekende de vrijheid, als motie van orde voor te stellen, dat de ingediende adressen met alle de daartoe betrekkelijke bescbeiden, zullen worden gesteld in handen van bet provinciaal kerkbestunr van Noordbrdbant om te dienen van berigt, belang en consideratien. A. Losoert De motie wordt aanstonds in beraadslaging gebragt, maar door de vergadering niet De motie van den a Annemiek geacht, hebbende de beer van Heusdm alleen zich voor haar verklaard. De heer Losgert heeft zich baiten stemming gehonden. Worden ingediend de na te melden voorstellen: Voonteiien van den beer Huaenholts en den Secretans, betrekkelijk. 1. van den heer HugenkoUz, loidende als volgt: bet rapport. Das ondergeteekende, aanemende de waarheid en naauwkeurigheid van hetgene door de heeren WUkop c. s., in hun onlangs uit^bragt rapport is medegedeeld omtrent den geest en de strekking van bet tijdschrift de Dageraad^ gevoelt zich door onderscheidene redenen gedrongen, zooals hij de vrijheid neemt te doen bij deze, der vergadering voor te stellen om genoemde heeren WUkop c. s., beleefdelijk te verzoeken bet genoemde rapport terag te nemen en een ander in te leveren, waarin nog meer duidelijk, en nog meer kachtig worde uitgesproken af keuring van den geest en de strekking des Dageraads, en ho zij, die met deze instemmen, niet alleen niet konnen of mogen zijn leden van eenig bestuTir in de Nederlandsche Hervormde Kerk, maar ook hoe de Zolken zich met de daad afscheiden van die kerk, als welke geheel daartegen over staande denkbelden en gevoelens steeds beleden heeft en nog belijdt. P. A. C. HUGBNHOLTZ. 2^ van den Seeretarisy laidende: 4f dat art. 11 van bet algemeen reglement, waar bet in het rapport wordt aangehaald, wooldelijk zal worden vermeld; en dat aan het slot van het rapport, achter de woorden: # in zijne atichting verhinderd worden, nog zal volgen: # dat;nen zich in acht neme om mede te werken tot de kense van xasnaen, die opeene of anden wijie inttenniiiig litoi blyken mfi de& gec«t en de strekking van den Dageraad, maar b^ Toodceu de veykiering bevoidere van de bodanigen, van welker Evangeliaehe denkw. Geeet, tin en geeet men degenoegsaam verzekerd kan achten. Aigefügte beschou- De alffcmeene beschou- "T^::Z^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^:^ Heer von Heusdei, op grond van s mans personijke hoedanigheden, den rang welke hij in de maatsehappij bekleedt en de onderscheiding welke hem steeds ten deel is gevallen verdedigt. Maar terwijl niemand ook iets tekort wil gedaan hebben aan ^smans karakter en velen zel& honne penonlijke hoogachiing betnigen, zoo verklaren alien toch, de een loider en nadrokkelijker dan de ander, dat de Synode zich thans niet mag onthouden van haar oordeel over de Dag^aad nit te spreken en het onvoegzame of onbestaanbare te erkennen, dat leden van hoogere of lagere kerkbestoren op de eene of andere wijze hnnne medewerking aan dit tijdschrift leenen, en wiDen velen « dat znlks niet maar alleen in een antwoord der Synode aan de adressanten Geschieden zal, maar dat zij zich openlijk deswegens voor de vaderlandsche kerk verlärte. Na de sluiting der algemeene beraadalagingen reanmeert de president de verBohillende De verschiUenae ad> addezen, en geeft de yergadering op de daaroit ontleende vragen en ingediende voontelkn aen^ president geresa- ■fA KmIioopti • meerd, en de daaruU ontleende vragen met de ingediende voor- tiellen in stemming ge*- Iwagt. 1^ Naar het door den heer Zosg&rl genite gevoelen, 4f of de vergadering verklaren zai, Hctverimgenvandeu flat hot beneden hare waardigheid ia » om kennis van de ingekomene adressen te nemen/* vergaderwg bet bene^ Deze motie vindt geene ondeiatenning. JeTkUre" Jrcmt den hare waardiisheid en— nis van de ingekomene adressen te nemcn , af- gewesen. 2°. ^ Of naar het voorstel van den seoretaris, art. 11 van het algemeen reglement in Het voomei van den het rapport aangehaald, woordelijk zal worden venneld.** van het Algemeen Reg^ Hiertoe wordt besloten naar de adviezen van de hoogleeraren Doedei en Pof^au en |i^!^'Jd*)*'J^S'" van den Seereiaris met de stemmen van de heeren WUkop. Slotemaker^ de Leu^ HugeH" lukcevenneiden, aan- koUz^ HartmoMy Sannes^ Bhbinge^ Tanekmu^ Marcus^ van Look en Oari* Tegen de woordelijke opneming heeft geadviseerd de hoogleeraar SeioUen en hebben gestemd de heeren licUer^ FeUh^ LoBgert^ van Beusdsn en Spyier. 3^. i^Of de oommiaaie zal worden nitgenoodigd, naar het verlangen van denpreaidenty Het voontei van den nit een vande adressen op te nemen, ^ dat adreasanten eerbiedig verzoeken op dit liezwaar r'f;:r»::^e'';rr^!l al de acht te willen slaan, die het belang der kerk vordert en het regt en de hillijkheid i"^'^Ei'c^g*trr- ZUllen gedoOgen** *^^ «>P ^'^}, beiwaar —,,,.. 1.. -I. 11^ 1 1. •■«••« alleachltewiUen slaan. Tot zulk mögliche wordt besloten naar de adviezen van de One  niet noodzakeliik geachtet overenkomstig de adviezen van daarop wijst, afge- den hoogleeraai Doedea en den Secretarisy en door de stemhebende leden, de neeren Tidier, Wilhop, Slotemaker, de Leuy Hugenholz, Sannes, FeUk, Ebbinge, Matctu, van Laah en Oort. Behalve de hoogleeraren Scholten en Pareau hebben zich voor de vermelding verklaaid, de heeren Losgert van Heusdeny Tanciens en Spicier, Eenpariff besiuit tot 6°. Of ook nog bijzonder zal gelet worden, op de verklaring van den heer van op"2e° verkiarhig van den Seeretarie, dat zijne zienswijze en van'drnSvere^ bedoelingen niet met die van den Dageraad overeenkomen. stemming van zijne NaaT dc ecnparige advlezen van de Hoogleeraren en van den Seeretarie, wordt hiertoe begu met die van dm sloten door allc leden, met uitzondering van den heer HugenhoUz. Dageraad. De vermelding van 7°. V Of ook gewezen zal wofden op de omstandigheid. Dat het programma of de brochuregette de Dageraad in het verleden, het heden en  de adviezen der Hoogleeraren door de stemhebbende den Dageraad mslem- Voor het voorstel heben zich verklaard, de Secretarie en de stemhebbende leden, de heeren Wünsche de Leuy HugenkoUz en van Laah. Hetvoorstel van den 9°. Af Of de couclusic van hct rapport zal worden geamplieerd, gelijk in hetvoorstel secretatit tot amp^iatie van de coociosie van  Marcus y van Laak en Oort. De laaute conciatte 10°. Of in alien gevallc, de laatste conclnsie van het rapport zal worden behonden. Gevaiini fromOT" Naar de adviezen der Hoogleeraren en van den Seeretaris y verklaarden zich hiervoor de heeren: Tiekler, Slotemaker, de Leu, HarimaHi Sannes, Feiih, Loageri, van Heuiden, ToneieMj Marcus en Spijker. Tegen deze conclusie stemden de heer WUkop, HugmkoUz en van Laak. 11**. Of de voorlaatfite conclnsie van het rapport zal worden behouden, metuitzondering. Ook de vooriMutc. Nog wordt aangenonden. Port bebonden, be- De vergadering beslnit hiertoe met eenparigheid van adviezen en stemmen. beding Adretianien al dan Diet Seantwoord tal wor- eo. 12^ Of de door den heer van Heusden ingeleverde memorie naar zijn verlangen in de de opnemidg vande gedrokte Handelingen der Synode zal worden opgenomen, dan slechts voor kennisneming Heusden logeiererde. «. « «. #•<«•««» A«% memorie i n de eedrukie aangenomen. Handelingen, Toegel-Tot de opneming wordt besloten naar de adviezen van de hoogleeraren SehoUen en Pareau en de stemmen der heeren Sloiemaker, de Zeu, Haittman, Loageri, van HeuBd&n, Toneiena, MareuBy van Laak en Sjnjker. Tot de aanneming slechts voor kenniseming hadden geadviseerd de hoogleeraar Doedea en de Secreiairia, terwijl hiervoor gestemd hadden de heeren Tickler, WUkop, HugenkoUzy Samnea, FeUk, Bbbimge en OarL Wegens den ver verstreken tijd wordt de verdere behandeling derzaak tot morgen, met afwijking van het Beglement van Orde, voormiddag ten half tien nre verdährend en de vergadering met dankzegging en gebed gesloten. H. J. Spijkek, Preaideni. Zatmrdag den ilaten Julij 1860. Nach opening der vergadering met gebed, worden de notulen der voorgaande zitting Opening der xitiug. gelezen en gearresteerd. In herstemming komt het voorstel van den president, waarover gisteren de stemmen Bij hersiemmiag beheben gestaakt, er of in het rapport betreffende de adressen over de afvaardiging van den Leiretfeod, dass er van Beuaden, zal behoore te worden opgenomen, dat geen der adressen vraagt, om "o"",'n a*"^"^7j de afvaardiging van den heer van Henaden niet te erkennen". Seusden niet ui mov Tot deze opneming adviseren wederom de hoogleeraren SckoUen en Pareau en stemmen gmdS^S^I^ntende daarvo(» de heeren Hartmauy Zoageri, van Reuaden, Marcua, van Laak en Spijker. af^S^r^'^^vw^den Tegen de opneming verklaren zich op nieuw de hoogleeraren Boedea en de Secretaria »*■" S9u$den en voorts de stemhebbende leden, de heeren TieUer^ Blotemaker^ de Zeu, SufenioUi, Sannesy Feith^ Mhingey ToncienSj Cart en WUiop. Zoodat thans besist is, dat bedeide opnemment behoort plaats te hebben. De door den Sccre- Woidt meide In hersteouning gebiagi, bet voorstel van den aecreiaris, om de condusie larit voorgestdde am, x t i i_ fi_ (iitaiievaadecoociutie Van bet rapport te ampberen, m voege als omachreYen was, waaiover even gelijk eene h:?.»rmi'4Te7.i:J ^*»^^e ▼»n stemmen plaats vond. genonaen. Best wordt nu, dat zoodanige ampHatie niet sal woiden toegelaten. Tot dit besloit adviseerden herhaaldelijk de Hoogleerarem en stemden thans de heeren Tickler y de Zeu^ Hartmany FeUhy Loegeriy van ffeuedetgj TaneienSy Marcus en Sprier. Yoor het amendement verklaarden dch, behalve de Secretaries de stemmen der Heeren Sloemakery Hugenfeld SanneSj Bhbinjey van Laaiy Cart en WUiop. De beiändigungen over de zaak der afvaardiging van den beer van Heueden worden viel, vraag de president nu de door verwendig van den vortgazet, waartoc de president nu de door verwendig van de vraag in overweg, geeft, of van Meusden voortge- de Svnode deswegens eene verklaring van zich zal doen uitgaan tot de ganscbe Vaderlandsche 2CI, ea wel lot betlis- 1.1. 00 xing der vraag, of de landsche kerk gegt. Syoode deswegens eene verklaring van zich sal doce uilgaan tot de gdD&cbe Vaderlandsche kerk gerigl. Motsen van dec Sec- Terwijl over de vraag door de leden der yergadering geadviseerd is, brengen de Secretaru i^anuij, ^ot vl^aging ^^ ^^^ MwcM sls motien van orde in; de eerstgenoemde, 4^ om de beslissing over de tiier bc^is^og. vraag te verschniven, tot dat het woord door de Synode tot de adressanten te rigten in gereedheid is gebragt en alsdan zal knnnen beoordeeld worden, of de openbaarmaking hiervan zal yoldoen aan hetgene hij den eisch van het oogenblik acht; de laatst-genoemde, >/om de beantwoording der vraag aan te honden tot dat over de adressen be-treffende de handhaving van den historischen grondslag der Evangeliepredikting en het voorstel van den beer WUiop zal zijn beslist, en hieruit mede de aanleiding zal kunnen Worden onleend tot eene openlijke verklaring. De vraag nopens eene Opnemende waarin de motien van den secretaris en van den beer Marcus overreenkomen, drvaderilnd cheeft do president aan de vergadering te beslissen, of de vraag nopens eene openlgke aangehouden. Verklag tot de Vaderlandsche kerk zal worden aangehouden. De meerderheid der vergadering vergadering vergadering vergadering de vraag te verlangen. Hiertoe hadden geadviseerd de hoogleeraar Doedee en de Secretaris en stemden daarvoor de heeren Tickler Slotemakery de LeUy HugenkoUzy Hartmany SanneSy Ebhingey Marcus y van Laniy Cort eu Wiliop, Eene oogenblikkelijke beslissing der vraag verlangen, overeenkomstig de adviezen der heeren Sckolten en Pareauy de heeren Feilky Losgerty van Heusdeny Tondens en Spijier, Beraad Tagegoverde Beraadslaagd wordt verder nog over de vraag, of er een brief van de vergadering zal eenSbfirfwui^e'^- nitgaan aan de onderscheidene adressanten. Tegen het aanhonden verklaarden zich de Hoogleeraren en de stemhebbende leden, de heeren Hartman, Feiih^ Toneieut en Spicier, De heer Tickler leest eene concept missive aan den heer Minister van Hervormde. Concepci-mUsiTe van Eeredienst, ter zake van de uren van godsdienst-onderwijs, luidende als volgt: den Minister, ter sake vao de uren tan gocU- ., X n rt 1 dien»londenrij». In antwoord op de missive van Uwe Excellentie van 20 Junij II., n. 14, houdende toelichting van de bezwaren betreffende het geven van godsdienstonderwijs door predilcanten in uren met die van het schoolonderwijs zamenvallende, welke door Uwe Excellentie op verlangen van den heer Minister van Bimienlandsche Zaken bij missive van 21 October 1859, n°. 12, aan De Algemeine Synodale Commissie waren kenbaar gemacht, en het verzögerten dat deze commissie bij de Algemeine Synode bevorderen mögte, dat tot de leeraars bij de Hervormde kerk in gelijken zin als tot de Roomsch-katholijke geschied is, eene uitnoodiging mogt gerigt worden, om de nren van het godsdienstonderwijs in overleg met het plaatselijke schooltozigt of met de schoolopzieners zoodanig te regelen, dat het jager onderwijs daardoor niet belemmerd wordt; neemt de Algemeene Synode der Nederlandsche Hervormde kerk de vrijheid, om voor Uwe Excellentie de redenen open te leggen, waarom zij het niet geraden oordeelt, om zoodanige uitnoodiging, als door den Minister van Binnenlandsche Zaken bedoeld wordt, tot de predikanten der Hervormde kerk te laten uitgaan. De Synode most daartoe beginnen met de bescheidene opmerking, dat de mededeelingen van den heer Minister van Binnenlandsche Zaken haar niet het lager-onderwijs van het lager-onderwijs van wege de Hervormde predikanten zoo allem se, als die mededeelingen schijnen aan te duiden. Quelijk de Synode zelve diep doordrongen is van het gewigt van het lager schoolonderwijs, zoo meent zij ook grond te hebben voor het vertronwen, dat de predikanten der Hervormde kerk in  de predikanten der Hervormde kerk te rigten, wat haar zelfs bij de onderstelling, dat er predikajiten zoaden kunnen worden aangewezen, die hun godsdienstonderwijs plegen te geven in uren, die met de uren van het lager schoolonderwijs zamen vallen, terug houdt, om aan het verzoek van Uwe Excelleniie gevolg te geven, het is de overtuiging dat zij daartoe gefrongen worden door redenen van allezins overwegendbelang, boofdzakelijk in plaatselijke ommstandigheden gelegen, die dan ook hiemaar alleen beoordeeld kunnen worden. Vele pläteten gemeenten toch zijnzeer verspreid, zoodat het hoogst moeijelijk is de kinderen bijeen te verzamelen anders dan in de uien, die met de men van het lager onder Wiss te zamen vallen of deze onmiddellijk opyolgen. Er zijn vele gemeenten in ons vadarland, waar geene catechisatien voor de schoolkinderen zonden kunnen gehouden worden, wanneer daarvoor andere uren gesteld werden. Daarenboven meent de Sjruode niet uit het oog te mogen verliezen, dat de piedikanten van groote gemtenten doorgaans bij overmaat van andere werkzaamheden aan hanne bediening verbonden zoo vele catechisatien te houden hebben, dat men hnn onoverkomelijke bezwaren voor de vervnlUng van alle hnnne ambtspligten in den weg zoude leggen, wanneer zij sach in de bepaling der uren vo(» het godsdienstonderwijs bestendig naar de uren van het li^er schoolonderwijs bestendig naar de uren van het li^er schoolonderwijs zouden hebben te regelen, die toch ook in groote gemeenten bepaaldell Jk niet alleen een groot gedeelte van den voor- en namiddag maar ook van den avond wegnemen. tf Heeft de Synode behoudens de erkenning van het belang van het lager schoolonderwijs het godsdienstonderwijs nog zoo veel hooger te waardeeien, en moet zij het derhalve als hare onafwijsbare roepiug achten > om dit onderwijs met alle haar ten dienst staande middelen te bevorderen, zij betreurt het daarom te meer, dat het geregeld geven van godsdienstonderwijs, vooral ten platten lande, zoo vele bezwaren ontmoet; maar zij mag deswegens dan ook vertrouwen op de toestemming van Uwe Excellentie , dat zij zich ont- houden moet van maatregelen, die daar, waar zij inzonderheid zouden moeten worden toe- gepasty hareeigene bedoelingen zouden tegen werken en aan de meening, als of het belang van het godsdienstonderwijs aan het belang van het lager schoolonderwijs ondergeschikt ware te achten , maar al te zeer voedsel zouden kunnen geven. // Moge de Synode om de aangevoerde redenen geene vrijheid vinden om in dezen naar het verlangen van den heer Minister van Binnenlandsche Zaken te handelen , gaame wil zij Uwer Excellentie de verzekering geven , dat zij steeds de haar kenbaar gemaakte be- zwaren in aaumerking zal houden en niet nalaten zal om, waar zij werkelijk verkeerdheden ontdekken mogt , deze , zooveel haar vermogen reikt , te helpen weereu/^ Het concept ter visie Hct couccpt wordt ter visic gclcgd , om Maandag e. k. na de reeds aan de orde gestelde f:&.'"iuT." S: ^ten in behandeling te komen. orde gesteld. Dehenie Diogvaohec J. Spiers, President. 1860. 17de ZITIN. Mandeag den 17. Juli 1860. Na opening der vergaderiig met gebed, worden de notulen der voorgaande asitting. Opening der zukünge gegen en gearreste. De commissie voor de kosterijgoederen en hegene tot de kerkelijke administratie be- Rappon van de comhoort brengt naar rapport mit bij  van Kampen, dd. 27 Janij 1860 met begeleidende missive van het provinciaal kerkhestuur van Overijaael, ger. sub n. 29. Volgens die opgave schijueu er slechts in enkele gemeenten van dat ressort kosterijgoederen te bestaan, namelijk te Blanhenham, waar echter nog nader onderzoek zal worden gedaan, te Oldemarkt en Wanneperveen. Heeft awe vergadering reeds met goedering en aanbeveling kennis genomen van de handelingen der Synodale Commissie ten opzigte der kosterijgoederen (Zie Bijl. B, bladz. 12 en 13), awe commissie stelt a voor, om het bovengenoemde berigt mede in de voor dergelijke stakken aangel^e portefeuille te deponeren. 0 Met betrekking tot de kerkelijke administratie hadden wij ouze aandacht te vestigen oder drie ingekomene stukken en op het verrigte door de Synodale Commissie volgens Bijl. B, bladz. 18 — 17. Over dit laatste wenschen wij het eerst te handelen. Het blijkt nit het verslag der Synodale Commissie, dat aan haar een bijzondere en een algmMene last was opgedragen. De bijzondere is, de misbmiken van de kerkelijke administratie in de provincie Gro Ningen der kennen van den Minister te brengen, die de aanwijzing hiervan had verlangt. De bepaalde aanwijzing van de kerkbestürren in Oroningen, zooveel die is ingekommen, beteekent intusschen nog zeer wdnig. Slechts van twee kerkeraden is zlj gegeven en het provinciaal kerkbestür van Oroningen heeft niet dan zeer algemeene consideratien ingediend. De Synodale Commissie meent dat de opgedragen last hemieawd moet worden en intusschen de ingekomene klagten worden aangehouden. Wij hebben in dezen stand van zaken nietanders te adviseren dan om te besluiten conform het vporgestelde door de Synodale Commissie. De algemeinte last aan haar opgedragen is, de gewenschte kerkelijke regeling en benoeming der leden van de Collegien van toezigt in het oog te houden. Zij heeft de tot nog To meer onbepaald geblevene wenschen betreffende deze aangelegenheid tot eenige bepaald beginselen teruggebragt, waaromtrent de leden der Algemeene Bynode het misschien eens konden worden en naar welke alsdan bij den Minister voorstellen konden gedaan worden. y 124 // Een vLJftal beginselen stelt zij vooi : M 1° De instelling der collegien van toezigt is eene weldaad voor de Hervonnde kerk; » 2^ De collegien van toezigt moeteu biijven bestaan ; n 3^. Er is evenwel in de benoeming dei leden van die collegien verandering noodig ; ff 4P. Op die benoeming ware het wel wenschelijk dat de kerk eenigen invloed oefende ; // 5°. Er is evenwel dusverre geen collegie aan te wijzen, 'twelk zonder groote beden- kingen van wege de kerk invloed zou kunnen oefenen op de zamenstelling der collegien van toezigt ff Zij stelt wijders aan de Synode voor , om te beginnen met alleen deze verandering van den Koning te verzoeken, dat in alle provincien even als in Noordbrabant de benoeming onmiddellijk geschiede door den Koning , met dien verstande, dat in elk collegie van toezigt op negen leden niet minder dan twee en niet meer dan drie predikanten zitting hebben. Hiermede zou alzoo gevolg worden gegeven aan het sub n°. 3 wenschelijk verklaarde. De zoogenaamde membres de droit , die zijn, de Commissaris des Konings, twee leden van het collegie van Gedeputeerde Staten en twee leden van het provindaal kerkbestuur , zouden niet meer regCens optreden in de provindale coUegien van toezigt De Koning zou de be- noeming hebben op voordragt van het Departement van Eeredienst. Uwe commissie heeft zich v66r alle dingen afgevraagd of zij, aannemende dat de vier eerst genoemde beginselen door uwe vergadering worden goedgekeurd, in staat was het vijfde te doen vervallen door de aanwijzing van een of meer collegien, waardoor de kerk eenen bUlijken invloed op de zamenstelling der collegien. van toezigt kon uitoefenen. Wij moeten belijden dat ook wij geene voorstellen kennen, die niet door groote bezwaren worden gedrokt en raden u aan om de geheele zaak alsuog te laten rusten met aanbeveling aan de Synodale Commissie. Wij achten het ongeraden om eenig voorstelling tot verandering te doen, zoolang niet duidelijk is gebleken van bestaande misbruiken en geen aannemelijke voorslag kan ge-schieden ter uitoefening van den inv Lied der kerk. Mogt dit ook uwe meening zijn dan behoeft zich de Synode voor alsnog niet uit te spreken over het al of niet wenschelijke der benoeming van eenige leden der provinciale collegien van tozigt, die daarin regtens zitting heben. Een dies drie ingekomene stokken is van declass van Coevarden, dd. 26 Julij 1860, get. sub n°. 625, en heeft op dezelfde aangelegenheid betrekking. Het behelst het verzoek om wel te willen ondersteunen een adres van de kerk op de benoeming van de leden der collegien van tozigt. Indien uwe vergadering ons zoo even uitgebragt advies aanneemt, zal zij aan dit verzoek geven gevolg kunen geven. 0 Yerder is in onze handen gesteld een adres van het classicaal bestuur van Franekery dd. 17 Mei 1860, ger. sub n% 532, met twee Bijlagen A en 6, ger. sub n^. 58£ a en 6 en eenc begeleidende missive van het provindaal kerkbestuur van Frieslandy^TL 12 Junij 1860, ger. sub n°. 532 c. Uit de overgel^de stukken blijkt, dat in eene vergadering van kerk- voogden en floreenpligtigefi van Wijnaldum , gehouden op den 24sten April 11., beslotei^ is 125 om uit de kerkelijke fondsen aan de burgerlijke gemeente tot daarstelling van eenen konstweg uit te keeren eene som van zeven honderd guldens ^sjaars, voorloopig gedurende tien jaren. Twee der drie kerkvoogden bene?ens den predikant van Wijnaldum hebben zich gewend tot het provinciaal coUegie van toezigt in de provincie Friesland met opgave banner be- zwaren en met het verzoek, dat door dit coUegie van toezigt maatregelen mogen genomen woiden, waardoor de kerkefondsen te Wijnaldum niet aan bonne bestemming worden onttrokken. Kerkvoogden en predikant hebben van dit adres kennis gegeven aan het classicaal bestuur van Franeier^ en dit wendt zich nu tot u met // het instantelijk verzoek, dat door u middelen mogen worden beraamd of geprovoceerd , waardoor de uitvoering van het beslotene te Wijnaldum^ indien het onverhoopt door het collegie van toezigt mogt worden bevestigd , verhinderd en verdere misbruiken van dieu aard voorkomen worden."' ff Wij stellen u voor om deze zaak , met toezending der stukken , bescheiden aan te bevelen aan Zi]ne Excellentie den Minister voor de Zaken der Hervormde Eeredienst met dringend verzoek om zijnen veelvermogenden invloed te gebroiken, opdat de kerke- fondsen te Wijnaldum niet voor een aanmerkelijk deel aan hunne bestemming worden onttrokken. 