Maritime geography and statistics ..
Tuckey, James Hingston, 1776-1816
Enstand van 19 mijl te Inverary Bridge ein- digt. Het verheft zich, door middel van 17 flui- wen, 170 voet hoog, is-20 voet wijd en 33 voet djep, en dient tot den aanvoer der vloerfteenen, dje van Aberdeen naar London gaan. Het nog niet voltpgide Caledonifche kanaal is Jseftemd, om de beide zeeen derwijze te vereeni- gen, dat men uit-de.ecene, lags den: Frith van Murray-en het Loch yan Linne, in de andere Fnage kunnen-geraken,- in plaats-van den langwijr ligen en gevaatlijkken weg van den Pentland{chen Frith in te flaan,. Het moet 22 voet waters keb- bon, en begint aap bet Vieedswater van het Loch ‘van Beauly, en eindigt aan dat van |] het Toch van Fal... Eentge binnenland{che-meeren warden door hetzelve vereenigd. De daartoe gegravenc vaarten ‘. S 8 zyn é 276. AARDRIJKSKUNDE voor " point.aan de Trent.39:mijl. ver, tohman Grantham, verhefe zich in de cerfte 6; mal G2;yoer hoog, loopt vervolgens, sq-mijl ver -waterpas, sij ‘. S 8 zyn é 276. AARDRIJKSKUNDE voor " point.aan de Trent.39:mijl. ver, tohman Grantham, verhefe zich in de cerfte 6; mal G2;yoer hoog, loopt ver -waterpas, sij ‘. S 8 zyn é 276. AARDRIJKSKUNDE voor " point.aan de Trent.39:mijl. ver, tohman Grantham, verhefe zich in de cerfte 6; mal G2;yoer hoog, loopt ver -waterpas, sij ‘. S 8 zyn é 276. AARDRIJKSKUNDE voor " point.aan de Trent.39:m et daans op nog 58. yort, on: heeft wee: groans waterkom men. Het: Enexenatt: -Xanagt. oopt rit de. nabgnetd ean. aes clew ani: & ‘sent, ogy het hemi ‘ves: Derby. wa. ‘Het: kensal van; Deidieta begin. ‘aan de riviet® Ball, en loopt xr wih ver. naanGroot Driffield.. In het kennak: yan, Market. Wrighton. geraakt ‘men uit den Humber; daorcenazesiuis.tegen over. de Trent. Inopt 15 MU} -ver nakr de gezagde plaaks', en, disut vooznsmelgk 5 om: het bin Menwiter of te tappens * De Het; kananiivery Stover hegint:se. Nesetel ‘Alber hot..aan de: Tien. sm loopl 61: mil: ver. bande wmaarts ines (6398 2 Seca tua: - infer Kangal vas: Burrow fownels $: loope-van bet Ferths. on..Clydes:kavaal-7 mijk-ner.naar Burrows, ewnelk, en dient ter verinijding vert den. gevann lifken. wég- dee Forticben Frithpase. 8 yh.” ‘Het Forths en:Chydes kanal.iaj wel “goene den grootite, shaar, mogtans, ceng dor. annpicnl kif » entlerhemingen::van dion aard.in Greotbriteasin, Het begint te Graingemouth, aan de Spey,.em eindigt. 95 wil -vandagr,. te. Boprtingsbaai y dam de Clyde. in de:eprfte 13 sail ovesbeft bet-cioke g doar middel- van. 20 fluiagay)165 woet;hoogs. dauz leopt hat x5  156 voet, tet op. -de hoogte der Clyde. “Het ‘fs ‘bovenaan 56 voet wild, en an den bodem 47-"voet.' Er ftaat“in hetzelve 8 voet waters. "Elke fluis is 75 voet lang en 20 voet breed. Eetie waterkom van. 70. Acres, ef tene’ tweede van 50 Acres, geven aan hetzélve ‘toevoer van ‘watkr, langs 10: waterleidingsbrug- gin, Over tuschen beide liggende liggende liggende zigste in den gond. Het wordt door fchepen van 70 ton be valen,. eh dezé vitiden voor zich te Boa lagsaal dokken ter reparatie.- Het kanaal van Aberdeen begint 4 dan ‘het Vioeds- Water der Dee, in de-havenkom van Aberdeen, ea volgt den loop -des Dons, in welken het op een afftand van 19 mijl te Inverary Bridge ein- digt. Het verheft zich, door middel van 17 flui- Zen, 170 voet hoog, 18-20. voet wijd en 33 voet djep, en dient tot den aanvoer der-vloerfleen.. die van Aberdeen naar London gaan. Het nog niet voltige Caledonifche kanaal is heftemd, om de beide zgeen derwijze te. vereeni-gen, dat men uit de.eene, langs den, Frith van Murray-en het Loch van Linne, io de andere Mage kunnen geraken, in plaats-van den langwijp ligen ep gevaarljken weg van den Pentlandfchen Frith in te flaan., Het.moet 22 yet waters heb-ben, en begint aan bet Vioedswater van het Loch van Beauly, en eindigt aan dat:van het Loch vaa Kil, Eentge binnentandfche:meeren warden door betzelve vereenigd. De daartoe gegravenc vaarten gijn bovensan: 160, zei ‘wijd, en, op dea bodem 50 vost, -Zij vereifchen 23 fluizen, die elk 158 voet Jang en 30 voet wijd mocten zijn. Het Loch Nefs bekort die, yaarten 92 mijl, is van 1; mijl breed, en-vriegt nooit digt. Men peilt er i2g vadem met een fljkigen grond. Het Loch: Lechy. Dat ook in de ontworpene binnenlandche van aar begrepen is, heft eene Jengte van 10; mijlen, en is van 13 tot i mijl breed, en 76 vadem diep. Het Loch Oich is si mijl lang, van 100 tot 200 yards: breed, en 26 vadems diep, en het Loch Dufour 13 mil lang, % mijl breed, en 26 voet diep. —— The Aan het Zuidelijke uiteinde der Westkust vaa Grootbrittanje, loopt -het kanaal van MIchester naat deze plaats, ‘van beneden Longfort aan de Parret, dat een afftand van 12 mijlien is. Het Kennets en Avons kanal. begint aati de Avon te Bath,-en eindigt, 55; mijl van diar, te Newbury aan de Kennet. Het heeft twee waterkommen met ftéetien waterleidingen tot aan Yoer, en wordt door booten Van 50 ton bevaren. Het Wilts en Berks kanaal vereenigt dich met het bovengemelde te Lemington, en reike wor Abingdon, aan de vaart tusfchen de Theem¢ en fis, eene’ gemeenfchap tusifhen de ‘Theems en Severn openende, ae y : Her ZEEVAART en KOOPHANDEL. 279 Het kansal' ven Leominfter begint aan de .Se- vern te New Stourport, em eindigt 46 mijl van daas te Kingfton, . Het heeft een gewelf ter leng- te van 3,850 yards te Pinfax, en cen tweede ter lengte yaw 1,250 yards te Soufsaont, benevens epnige op bogen rustende watericidingen; uit hoofde van welk een en ander het 370,000 P. St. beeft gekost. Het kanaal van Gloucester begint te Berkely Pill, aan het Vloedwater der Severn, reikt 18 mijl ver, en eindigt te Gloucester in cene groote kom, die met het water derzelfde Severn gemeen- {chap heeft. Het heeft eemige bij den Viloed wer- kende finizen, is 70 voet wijd, tusfchen de 15 en 28 voet diep, en voor fchepen van 300 ton bevaarbaar. Men bedient zich van hetzelve ter vermijding van de kronkelende en langwijlige vaart langs de Severn. Het kanaal van Gloucester en Hereford begint aan de Severn te Gloucester, en loopt 35 mifi ver, tot aan Bystersgate, nabij de Wye, in He- reford. In de ecerfte 18 mij! rijst het 1953 voet, vervolgens loopt het 8} mijl ver weterpas, en éindelijk daalt het wederom go voet. Het heeft drie gewelven, als: een van 2199 yards te Ox emhall, een van 1320 yards te Cano Frome, en een van 4oo yards nabij Hereford. Fier Stroudwater begint aan de Severn nabj Stroud, en eindigt, 8 mij van dat punt, aan het kanaal der ‘Theems en Severn. Het beklimt U S4 eene sso «= AARDRIJKSKUNDE-Woonk eane - hoogte van-163 voet,: en wordt. door de Tie yierbooten der Severn beyaren. - ©) - Het: kangal der Severn en ‘Theenis. oatiphing? wit het Stroudwater, en ‘loopt go. mil’ ver, tot qan de vagrt tusfchen de:Theems-en Eis. ‘Het yerbeft zich:.op zijn hoogfte ‘pune.tot 345 voet3- ¢p men kliimt en daalt erclangs §0-fluizen.. Het loopt langs een gewelf ter wijdte van “15 voet,y bb Sappertom, of mij ves onder ech berg dodr, fie a59-voet boven -hetzelye: uitkomt...:' - Het kanaal. yan-Wotcester en: Birningham ben gint te Diglis“aan’ de Severn, en: ‘eindigt *9 mit van daaz,te Birmingham.- « La al. ‘Het kanaal,-van Broitwich: bepint te Haveford aan de Severn gréikt $3.miji-ver, tot aan - Het kanaal,-van Broitwich: bepint te Haveford aan de Severn gréikt $3.miji-ver, tot aan - Het kanaal,-van Broitwich: bepint te Haveford aan de Severn gréikt $3.miji-ver, tot aan - Het kanaal,-van Broitwich: bepint te Haveford aan de Severn gréikt $3.miji-ver, tot aan - Het kanaal,-van Broitwich: bepint te Haveford aan de Severn gréikt $3.miji-ver, tot aan - Het kanaal,-van Broitwich: bepint te Haveford aan de Severn gréikt $3.miji-ver, tot aan - Doin wich, ep dient vacrnamelse ‘tot ‘dén witvocr Wa zout, | aaa Het kanaal 7 van Stafford en Worcester loont van ‘Stourport. aan de-Sevetti, 46! mijl ver, tor aan het yoorgemelde. kanaal, dat van de Trent naar. de Mevfey. loopt.. -Het- bereikt:eene hoogte YAR 166 yoet., :ei: heeft gezamenlijk 9x fluizen,; Penevens die karte gewelven en waterkeanmen. Bovenan 30-vect wijd; bewatt hee 5 voet waters, en wordt dopr-hacten. yan:90 ton bevaren. Het kangal van Stritford-begint op deze plaats an de Avon, en. ¢indigt 233 niijl van daar, en Pil. van Birmingham, te Kings: Norton aan het kanaal van Worcester.... toon F Het kanaal van Monmautshitt néemt bij het vloede ZEEVAART en KOOPHANDEL. of: Viosdswater van de rivier Uske een aunvang; er Rtijgt tot ‘eene hoogte van Sos voet. Daarop vol gen er hellende ijzeren wegen, die tot de hoogte Van ‘nog 1290-voet meer oplovpen, ‘en tot aan Poentypbol,enz. réeiken. Alles'te -zemen' heeft 275,006 P.'St. ‘gekost, en @ient voornamelijk; om fteenkolen van eene hoogte van meer dan 2000 © Woet haar de gezegde rivier te doen afdaien. Het kanaal van Glamorgan begint nabij’ Cars . GF, aan de Severn, loopt 25 mijl: ver, tot. digt aan Mertirym,.en dient tot -aitvoer van-koren, iéer ch kalk, wit . Heut binnenland. Tot uitvoer van fteenkolen en: ijzer der heut kkumaal var Swanfea, dat van de havenkém van deze plats, door Brecknoclee en Ghmorgaur henen’, 07} mij ver’ reikt. oy ‘Het kanaat van de Neath begint aan deze rs vier,: en loopt 14 mijl ver. Men voert: langs hetzelve: figenkolen, ijzer en kalkfteen, naar de. gezégde rivier,‘om verder-uitgevoerd te worden. Het Chesterfield kanaal, tusfchen Chester ex Nostwich, is 18 mijl lang, en verheft zich tot eene. hoogte van ‘170 Voet.;” | ; Het kanaal van Liverpool en: Leeds is het groot fie’ van gansch Engeland, eh 130 mijl lang. “Het Joopt van de eene dier fteden naar de andere; cw opent gemeenfchap door.fcheepvaart tusfchen Liverpool en Hull.. Het rijst: en. daakt: langs oz flnizen, die elk 70 voet ‘lang en 155 mip wijd zgn. Het. kanaal.is bovenaan 42 voet wijd, S 5 heeft 22. AARDRIKSKUNDE voor “heef&-42 voet waters, en wordt door bootén var 30 ton bevaren,. Bij Tone loapt het door een.gewelf van 10g0 yards lengte, 27 vact wijd- te en 18 voet hoogte. -Het heeft voorts eenige waterleidingsbsuggem. Er varen langs heteclive volkichuiten ven ‘Liverpool naar Leeds. Het beeft bij de 600,000 P. St. gekost. Het Elesmere kanaal fprnit uit de Merkey, 9 mil boven Liyespoot,:en eindigt 55. mijl van daar, te Bagley Bridge aan. de Severn. Het heeft ook eene gegravene gemeinen schap met. De Dee, en dient voornaineljk tot uitvoer van kolen, _ kalk en leijen, uit dé gebergten van Wallis. Het kanaal van Bridgewater neemt aan het Vloedwater van Merfey cen aanvazg, ‘en loopt 4o mijl van daar te Manchester ten cinde. Het verheft zich door middel van 10 fMnizen tor eene hoogte van 82 voet, is bovenaan 50 woet wijd, heeft ‘5 voect waters, en wordt door booten van 50 ton bevaren. Het heeft zeven ‘gewelven en drie groote waterleidingen. fiét kanaal van Lancaster loopt 76 mijl ver, door Lancashire en Westmoreland, en begint te Houghton en eindigt te Kendal. Het kanaal van Glenkennis begint aan het Wloedwater van de Dee, nabij Kircudbright, en reikt o7 mijl ver tot aan Dalry. - Het dient tot uitvoer van kolen, kalk en ftcen. Van het kanaal -tusfchen Loch Crinan en Loch Gilp is reeds gewaard. Het verheft zich 58 ZEEV KART ex KOOPHANDEL. ets 58 voet, heeft tusfchen de 12 en 15 voet waters, en kan: door zeefchepen bevaren worden, die langs hetzelve in 24 uren cen weg kunnen afleggen, welke hen anders foms 3 weken op-houdt, als zij buiten het fchiereiland Kintyre om'svenen, waardver zie daz. 230. Dit kanaal doet dus gencegzaam dezelfde dientten, als het ‘eerfte van al de opgenoemde. GROOT- GROOTBRITTANJE'S KOOPHANDEL, ‘VISSCHERYEN pe EN 'ZEEMAGT, ” - “tub, _d pest lee fos. oo ae or as ee ef — ae yo ef: Opkomst van “den Britfehen “peehandel. De ondernemende Phoeniciers schien, zoo als bij gelegenheid reeds is opgemerkt, op hunne wijd uitgeftrekte Koopvaarders togten, de Zuidkust van Grootbrittanje te hebben aange-daans maar de Britten verkeerden ten tijde van CAESAR nog if zulken ftaat van barbaarschheid, dat hunne handelsbetrekkingen enkel dezulke kunnen zijn geweest, als met den eerften trap van beschaving stroken, bij welken het ontginnen en bebouwen van landen de jagers en schaapherders leefwijze vervangt. Dien eerften trap hadden de Britten in het Zuidelijke gedeelte des ecilands eenigen tid voor CAESAR reeds bereikt, terwijl men in de verdere gedeelten nog van jagt- en veee fokken leefde, zich met beestenvellen kleedde, en flechte hutten bewoende; welke men voor een korten tijd in de boschen en moerasfen, die het land vervulden, opfloeg, en zonder bedenken verliet, zoo haast men nieuwe weide voor zijn vee had te zoeken, of door hoop op buit, -of vrees voor eenigen vijand, tot verhuizen w Génögept. By die leefwijze was men met alle gegenwärtigen. ZEEMANS AARDRIJKSKUNDE. 283 Kurze, genoegzagm onbekend, en had men weinige behogften, en zeer beperkte, begrenzen, der Phoeniciers met de, Britten most zich. Bij een: inruilen van tin, leod en huiden, voor metalen bekers, en andere fauisterljen, bekannt heben gehad.- Volgens DIODOs. Rys,. werden de kusten van Brittanje, na de rejs van dep Marfeiljaanfchen. PYTHEAS, Op door andere Grieken bezocht, en -,CARSAR YETs, haale, dat er tusfchen de Brittes van Kent, em deGallea-vay den overwal a fenige papellegenen-ichap plaats greep (*). Terwiji de Britten onder de Romeintche hess. fchappij hunne woeste onafhankelijkheid verloran, rezems 23} :in, de.{chaal van befchaving, door het aanleeran van nutte kunfigns . en- hunne :handeh nam toe, in pvenredigheid met de nicuwe bebgef, — taf}. velke .die verbetering voogtbragt. -De artia kelen, die men ujt Brittanje: naar de andere des, key der + Romejniche heerichappij uitwoerde, wargy ya, “3 Oy OTT et _ tia, “fy “Caren, B: G. V. 1a. verhaafe ors meer, ef wel, dav de zeekust vai Britranje! bdr a@nkomelingen uit verichillende -Béefgifehe volken, ‘onder.dezer namev, bewoond Werden,’ én vol van ‘woulngen was, waite aan de, Gallifche gelijt: fonden, .. Stedaa fchijnen a ale daar toh udg reven:.welnig } ‘als im hat: binneuland, <¢ hebben .befteea,:. Hives deakea:: men latusfchen gebtaik van Sriidwagens.: New was cs dus ook reeds ver van snes oebalebebld ga woset-re, be boy at 486 AARDRIJKSKUNDE voor’ tin, lood, huiden, kalk, krijt, perels, paar-. den, offen, honden -en flaven; want de Koop- lieden van Briftol handelden toen in menfchen- viceich, enkothiten in alle deelen des eilands mans eh ¥rouwen op; om Ze aan buitenlaudess als fla- Weit te: ‘veritindelers: ja de voorkanien -aude berigten nOp dit vroege tijdvak veriticlich zelfs, dat men de opgekothte: ‘vrouwen bezwdirgerde, Oi ‘ze tegen ‘dés’ te hoogeren pts te kunnen ver- koopen. youd et ‘ Poen Brittatié by-ae berawakte, en ‘tén- taatite gcheel ten onder gebragte, ‘Rofacinen - geen: heul qheer von, ‘en ‘gevolgeligke tegétt -de invallen der Schotter en Picten ‘onbeftand -Werd,verviel het op nicuw in den ftaat Van barbaarschhtid 5 waar- boven het zich’ had: ‘beginnen’ te ‘verheffen' (af) en-de verwarrihg Van cen verdeetd rijk ‘pedurerde de ‘Sakfifche Heéptarchie was -tot -asnkwecking yan‘ befchaving ondiéiiftig:: Zoo Baast werden niet intusf chen de zavér Koningipket! vader heftuur van EGBERT vereenigd, of handel en handwerken herleefden, ondanks de verpiclende landingen der Denen; en in de geichigdenis der yolgende Sak@ifche Monarchen worden. Exeter. eg Bristol, als aanziewlijke handelfteden yermeld. Omstres het einde der, negeude eauw, toen ALNED DE CadoTe: England.. van de Deenfche everweldigers van:cen deeb der 'kusten gévern had, greep er een geregeld' stellen mot de naburige volken: plats; en atWksditan; klein- ZEEVAART en KOOPHANDEL. 237 kisinzoon vam ALB@RED, Melde eene’ voor ‘zijné ceuw boogetmerkweardige wet vast, volgens wels ke cen Koogman: (*),.. die. drie buirenlandfche Keopyaarigeogten voor sijus eigune rekening had gedaam, deh rang van Thane,.of Edeiman,. bc: kwram. In:.979 verguade ETHELRED adn’ cénée in- Snugeland, onder den naam van Kelzers eden, gevostigde. Conrpaguie van Duitirhe' Koopliedea cenap.vrijen handel, op voorwaarde van het be- len van.zekere tollen,.en het befcheaken. van dén Koning te-Kerstijd-en Palthen met twee fak- ken prijs leken.en een flak bruin, 10 pond peper s 2 Yaten nijnaziin en 5 pear hand{choencen. Na.den to Konfontein. evoyed van veroverats uit Norman-die, die Engeland vervoigens overstörende, en de Saxifehe bevoiking onder het juk. van cenen troticten adelbragt, aan welken de verfchillende deelen des lands in leenen. Werden, fond. het ce met-den-handel bijkens ever. euch. gefchapen, als toat ook in Franksijk en Walie. De Joden, die er begonnen aan te kosten, kregen er het voornsamfte vertier ‘in hane den (*),.en. wonnen er, offchoon op alle: moge “Mike: mbes sonore sro0te tijkdomalen- ma& Sat * Bune ©. Deze.naam en die ven Schipper waren, toon. in Engeland gelijkluidend, 200 alg ten sijde van sane in Italien zie hes [i deel blads, 627... Vergelijk blade. 82 wan die Adel, 983, AARDRIKSKUNDE woon bunnem woekerhaad@ul: Jnuoo. acthadeu:cen aaa taj: Viemingen; door jnhreuk -yea;ade zee. uit ¥Yisunderen, verdreven,: zich in: Eageleod nedevy en. verveardigden.cr wrillen. floffen (*). Qmftnenks denzelidean tijd: handelden de Bristolie’s op. ten land samat: de. voarnaamaite - zetele < yan: denne det..svares. London y. em: de! inegaliks. tefes:clres hes. vaste Jand pelegtne winguegerin: De:nireoer heftond :er, uit -paarden, wol, iwelien foffens: de~ Aes, nkoren,. ood eu tings de invoet dasnenteger wit. Jignen. fijne Jakes, zijden. leffer;: walle de. Koninklijke famjlie, alleen,. flash,.ijzer,\3vega pecerijen, en andexedndifehe koapwareli. 1.:. ., Amfeeeks 2350. begeunse de  wun de eked. pen, dig tor dep kolenhandel gebsuike worden, hegon.. te. wordgn,.pabeven,. omidd hosetn, vam derzelyer verdepiging te.xinden.. DesBagefoken handelden toen: mat: Spenie, Rortughiotn Haley Zon: Wal ai: met. Je landen tet Noesiens ena 1381 ;,vestoqnden de ‘heginfalen: der: Scheepvgartse Akte,zieh bet -cerfe in de, watgevihgodes Kaninige. rit en werd er vastgelteld, dat geen.van ‘s Xe~ siegs aa ook S Wovtne gene’ fine lakens,” Her "Wever der. van'nigdite in Engefand géenen opgeng, voot’ die: dé volksopfiand te Leuvert het fabriekwezen van dete fad grootendeels nat Eugniand: verpinniite. Oep van Koop-. Heden te doen sénvärgen; en de voornasamfe handel, werden werden - in het: vervolg met vreemdé fehepen doot vreethden gedreven, die zich in England onthickien, en onder verlichten bena- mingen van de Kaningen verlof erlangen, om ex.te handelen. Hiertoe behoorden de: Duitfiche Kooplieden, die in 1259 door stzwatx III. ge- oktroojeetd werden, en de Steelyards Compags nie, dat cen tak van. het Hanfeverbond was, welke voorregten door ebwaap IV. bevestiga wesien, eus.. In de dar das verbond, ac als bij gelegenheid reeds is opgemerkt, de Meapvaardij van Engeland bijkins geheel in hen- Gen, vot san de regering van Edwarp VI., toen de Engelfche Kooplieden het cerfte over de Mo- mepolic begornnen te kiagen, welke er. aan de wreemden was vergund, en bijzonderl§k over die der :Steelyards Compagnie, welke in cen jaar go,cce ftukken Engelsch laken.ujtvoerde, ter wii.de gezamenlijke: Eugelfchen:er flech3s 1100: bwited ’a lands hadden vérmogt. te. flijeen. Gee qoelinde, hoe regtmatig die klagten waren., trok wmpwarp de voorregten van die Compagnie ‘in; en firaks na hem versleende Koningin MARIA,. door harén Spaanfchen Gemaal daartoe samgnzet,: weel wederom gupiten aan. :remden ; maar gansch - V DEEL, an- apo. 4 4=9AARDRIJKSKUNDE voor. andere handkie sammanmrse, onder walker regen — ring dp Bagolfche handel,.in. den eigenlijken siay des woordg, gebore mag worder warat oe wegel. ‘De Hervorming, wearsan de metreding: dicai Vorftin eens vooral vastigheid gaf, ad. den‘ gsi lukkigiten invioed op het: gotal en-de alijverteidt der bevolking. Er kwamen, om hes dus ait og deukken, 140,000: stentfohen.in-omidop, die yan: hehuljl: terug gehoudes waren geweest,. cmp 50,000: werden.er van het werkelooze klooRerles. Von tot werkzamer kringem avergebragt. Onder: die regering: er aan de Afrikaame fehe, Oostindche, Russifche, Oostzeefthe om Levantiche Grogpagnien oktrooi verleend; on) offchoon men, zuike infiellingen voog cenen meax gevorderdea: handel.gemeonlik. nadeclig.acit, haw mem nict Outkennen, dat, zi} voor. hem in see hindschhald nimnemend voediters zijn..- De aanval, waartnede Engeland. doos de Spnamas fehe Armaia- werd bedreigd, diends,.om- er hee gantel: van: nationale zeeclisden. grootelijke te vane menigvuldigen; en. dat der {fchepen.werd er. tex - yens, déer: sankoop: bpiten: ’s lands: en - andere zine, zeer, vergraft: Ja men. bevend, straks man: de verpicling der. Armada,..toegx er cene telling, van Koopwgardifichepen: bewerkftelligd werd, dat: Norfelk, Spfolk., Essex, Kent en.Sushx, ers te zamen 471 beszaten; dat weer. dan, de. helft van, het aangal der.gend. was, die :ef. 30 jaren vroegem ZEEVAARTE pn KOGPHBARDEL. aga Rect gesameutifie Noningtik voor: hundes: wenn New. De. veedtacre van: I. moedigde handed en (cheepsbouw grootelijks aan, en onder: zijag Iegering begen men ia: Amerika volkplaningen te vestigen (*), welke een niezw twoneel: woos Gndesneming en: nijveriicid. dpenden. In das tid wak. werdew er tot den koleshandel van Newent Be: 400 fchepen gebesigd. * Be Bugeifche Koopvaardt hepen. warem iheues Rien veen. neg. kickin, ew men plage voor lang» durige reizen, of -omflegtige: handalstageen groge tere felepen: te huren; maar ciadeljk verfclicen ef, op: sanzoek van den Londonfiches. handel, een. bevelfclrift van: den: Koning em. Risad., wanm. bide uitvoer van Britiche: goedesss., aunicts. dan ie Britiche schepen, verboden werd s. uit. hoofde Wwaervan de ganzehe. netle zich op het schepen van een Koopwaardiwoot toeldide. Er werden tevens grootere schepen dan te worms gebouwd, @m luage reizen te kunnen ondéenbmetrs: en man Yoer bijzonderijk onder cigene Buitiehe viag tear de Wliddelfandiche gee. De‘ drift: was s00 groot, dat, daar een schm van 100: ton in ded GQabvang ‘der regering van jaxow J. come seld> 2aai> Diegene, weike men aldass reads veel ‘Woe @er geveftigd hed, waren in 614. nog won woinls £83 dang; zie het 17 deel, bladz. 196. AARDRIJKSKUNDE voor gaamheid. was (*)., er nu een aantal fehepen van‘ $00, 400, of spitt van de Britiche wervem Hiepen. 5° (> In de. eetfte, regéringjaren van KaReL I. sing de harided yoort met bloeijen.. Die Monarch vere Jeende. eene’ premie yan § {cheflingen per ton 22% Schepen boend de 200 ton, die er gebouwd werden. De Koopvaardij op Afrika’s. Westkust eff Gostindie breidden zich uit.. Spanjes handel was geheel in-de handen der Engelichen, en dezes zonden veel liken naar Tutkije. Gedurende het Protectorichap van. cRoMWELY begon het gefchil met de Nederlanders over de sheerfchappij ‘der zeeen; en daaruit fproot de vergmaarde Scheepvaarts-Akte.. Hierbij. werd er auswärtigen vetboden, om zanderliches op de Engeifche kolonien te handelen. Tegelik wert er vastgefitcld, ddt- geene Aziatifehe, Afrikaane (che en Amerikaanfché,.goederen anders,. daft met Britsche bodems, in Engeland: zouden möge worden ingevoerd, en geene koopwaar vif Europa anders, dan op dezelfde ‘wijze, of: met shepen van het land, waarvan het propuctes of. manefacthren. waren. Na het herste!l van dea teoon werd er bijgevoegd, dat de Engelfche viag niet (*) In 1615 hadden de gezamenlijke Engelfche havens bhiten London flechts to sché. Pen boven de too Ton; en in 162a had Newcastle alleen er reeds eben Goodanige. 8 vgs ed ZEEVAART & EN KOOPHANDEL. 295 ‘glet zou mogéen worden gebrokt, dan op {che- pen, waarvan de Kapiteins, en § der manfchap, Britische ingezeterien waren (*). Een‘ bijvoegfel, dat: ter voltooijing van dic Groote {oheepvaarte- “wet veritrekte. De uitwerking dier befluiten, en der totenen de dbevolking van de Amerikanischen Kolonies, — waren z00, uitupemead, dat de Britiche Koop- wurdijvloot zich, tuschen het herftel van den tweon en de omwenteling van 1686, verdubbelde. Gelijktijdig: bragt de herroeping van het Edict van Nantes, dat aan de Franiche nranmanufacturen ‘€enen doodelijken flag toebragt, in de Engelfche eene ‘groote verbetering te wege, dodr den toe wioed van vervolgde Protestanten, die fnbricken wan zijden ftoffen, katoenen, linnens en hoeden, im Engeland: invoerden, of er de aanwezige verbeterden, en het rijk boven eene nadeclige afhankelijkheid van Frankrijk ten dien opzigte, en ten angiey van mesfenmakers en juweliers werk, purwerken, enz. verhieven, De vereeniging van Schotland, de belangea der beide koningrijken ineen {meltende, bleck yoor elk rijk in het bijzonder, en het gezamen- Jijke land, even voordeelig te zijn, als de gezege de omwenteling, waardoor menige vrijheden det- Wijze verzekerd werden, dat alleriei fopre van . nije | (*) Vergelijk het 27 deel, blads, t85.en de danteck. T 3 294 AARDRIJKSKUNDE voor wen van dein voor sith een-pinuwen prishel woud. 7 Vandien tijd af is de handel:fheeds voor wannta gegegn, zonder door de gaftadige oogloges: mes- kelijk benadeeld te worden, noch zelfs.onder de aficheiding dier kotonian tedden, diemman M0er den grordilag van het geoote hendelaftelich nicit, tot dat hetzelve cene hopgte -bereikte, welke dgn nijd-van ‘gansch Europa, en vijandelykheden van rondom jegens: Groatbrittanje, vermekte, on-wegl tot die corlogen toebragt, waardoor Europa gedurende de Jaatite twiatig:jaren werd varavacat, en waaraan.de yeerkracht van Grootbnittanje ae laatfie gelukkigiijk een.cinde maakee (*) 5 terwepl de worftalftrijd, die tot des lands vernering endernomen werd, enkel diende, om desanif juifterrijke verheffing onder  Soldaten en Cot ‘es, en de onbegrijpelijke karigheid, wearmede mea hem uit Grootbrittanje gelden, enz. tozond, z00 ge- lukkig te boven worftelde, als zijne Nederdalishe Le vensbefchrifyiug vermeldt. ZEEVAART exKOOPHANDEL, 208 Mong rrledene en tegemmoordigt handet - ‘yan Grootbrittanje. * Onmiddellijk voor dat sowaparts het vaste Gand diokkeerde, hadden de Engefichen cen derde Wan den ganfchen Koophandel ‘der Oostzee in inden (*). Hunne invoer uit Zweder in Groot- Brittanfe was iizet, koper, pek, teer, dennen deelen en haringen. Hurme uitvoer naar Zweden ' beftond uit tin, lood, fteenkolen, bier, boter, kaas, manufacturen én koloniale waren. De ba- ‘Jans was ongeveer 240,900 P. St. jaarlijks ten : Madele van Engeland. Het, eerfte handelstraktaat met Zweden greep in 1766 ftand, en de Engek Ghen werden daarbij op den voet der meestbe. Gegenüber. Natien geplätet; uitgezonder, dat de Franzosen ten opzigte der haven: van Wismar ein reeds in het voorige vermelde voorregten genoten. Uit Denemarken en de Hertforden voerden de Englisch weinig of: niets uit, maar uit Noorwegen eenige zoute visch: De balans was 100,090 ten voordeele van Engeland. Vol- C*) Zie de Tafel der vaart doer de Sond, J deel, bladz. 518, en vergelijk nopens de evenredighaid, welke er chans daarin heegscht, de Assteck. op pag. 361 van cat deel. T 4 _ 996 AARDRIJKSKUNDE‘Volor* 3+ Volgens de traktaten werd dit land er ten aanzien der regten, en. der tailen van de- Sond, Glucke ftad, enz. evenzeer begunstigd, als Nederland. Door de Prussifche havens voerde Engeland deszelfs manufacturen ep: koloniale goederes, in bet binnenland van Polen en een deel vap Duitechy land. in, ep trek het van daar timmerhout, heap nep, vias, lijazead, pek, -teer, potasch, huir den en talk.. Deze invoer in Engeland bedrocg., volgens een averflag over 8800 — 3800, jaarlijks.. «++ © « §823,405 P. St4 de u Balans ten nadele van Dageend I 96245709 De uitvoer van Grootbrittanje in Rusland is henne, vias 5 lijnzaad, talk, ‘Wzér, dennen deelen en balken, Rusfisch zeildoek en linnen, huisblaas, bont, paardenhaar, varkensborftels, pek, teer en hars, potasch, vederen, enz. ten bedrage van 3 miljoen P. St. jaarlijks. De invoer aldaar bedroeg in manufacturen en koloniale goederen flechts j miljoen. De mnadeelige balans van 2% miljoen werd in kasgeld en wisfels vereffend. Zeer onlangs bezigde Grootbrittanje tot den Rusfifchen handel ongeveer 600 fchepen van tusfchen de 200 en joo ton, waarvan er 400 op Petersburg voeren. Het eerfte handelstrakten tusfchen England en Rusland werd bij de ontdekking van Archangel in 1553 gefloten, en men schonk daarbij groote hate ZEEVAART en KOOPHANDEL. age bendelvoorsegten agn. de. Engelichen., welke- den sen impewiize tot-cene volfirckts Monopolie ui breidden... Die -voorregten werden intusichen op verfeitillende tifden ingekert, naar mate Nederlands weandelsbeitekkingen in Rusland veld wonner ; 6 de Engelichen. werden in 1648 ganfchalik uit Ruse dand gebamiens. maar men ftond hun welhasst soe, om er op gelikken voet, ala andere natien; haadel- te. driven. Toen Petersburg gebouwd werden, verhuisden de meeste te Archangel gevese tigde Huizen van Commerce naar de nieuwe ftad, waar cr aan dezelve groote voorregten vericend werden:. Het getal der Engelfche Firma’s aldaar was in de laatfe jaren 28 of 303 en dezelve wa~ ren er gezameniijk in eene grootfche faktorlj ge- ewestigds; offchoon sij elk voor -zich fpeculeerden en handelden. Het vernieuwde handelstra Ktat met Rusland füllt. de onderdanen der contracterende Mogendheden, bij hun oponthoud in de wee derzijdfche havens en flaten, op cenen volkor men gelijken voet. De handel tuschen Grootbrittanje en Nedey- land. was, woor den volksopftand yan Noordamerika, zeer aanzienjiik, en er liepen jaarlijks tuschen de 800 en 1000 fchepen in de havens der Wereenigde Provincien binnen. Dezelve voerder daarheen voor 450,000 P. St., wollen ftoffen, 20,000 Het voornsamfte voordeel van dit Traktaat voor de Engelfcher wordt in het 1 dee/, blade. 453 vermelds 20,000 chaldsons Gecakelen, os, 000: cabodiiag qnbak, von re #6t 15,060 @Ntch tijet.,. En ngoe €ot g,000 ton dood, 2, ef gyeee waten gesonteud gain, bukking on {prot, 26,000:'waeen eticie hoter, 26,ceo Vaten gezouten whesch, ook ult * fevland, on vourts talk, spok, gozousen vigesch, osfenhuiden, enz. van daar, ca wit Geotbrit ganje koloniale gocteren ca veloriel manefact fon. De iavoer was nivekrap voor 85,000 DP. St., wies voor 85,000 DP. St., Hjmzaad yoor * St. en specien ten bedaubige yan cenem, die zich nicht last bepalen. Het laabibe Troktaat metde Veroenigde Provincien kivam in 1783 tot fland, en behelsde Gechts cen artikel; dat tot det haw dei betrekkelijk was. Hetzelvs devateede verlaf, tot invoer der producten en'mamefsetueen van da Republik, uitgezendt het in Engeland om deszelfs deugd en zcidsaambeid intuschen zoe Steck gezochte Hollandiche lipnes, op denzelfden voct, ale de productem en mangufacturen vin ds meest begunftigde natien werden ingevogrd. Vit Frankrijk weed er, wijn, brandewijn, közen, batist, Kamprijks dock, zijden- köfen, gefordnurd met goud en silver, juwee-fen, boekverkoopers waar en {nuifterijen, inge-voerd; offchooa de regten op eenige dezer arti-kelen aan een uitdrukkelijk verbed van invoer gelijk.ftonden. De uitvoer naar Frankrijk bee ftond uit katoenen.en wollen ftoffen, staal- en aardewerk. De balans was ficeds, ten voordecle val ZEEVAART en KOOPHANDEL. o99 gon Engeland. Het cerfle handelstraktaat werd im 1786 gefleten, en vestigde cene yolkomene ge lgkheid vap handelsvoorregten tusfchen de one derdanen der wederzijd{che contractanten, in dere zelyer Enrapeeiche flatea, met opheffing of vetr Mindering wan verfcheidene regten. Het trektaat goest 12 jaren duren, maar ftierf ter helite Gaarvaa eepen onpatuurlijken dood (*). Uit Spanje ontvangt Grootbrittanje brandewit) Win, colic, gedroogde, ingemaakte en andese vruchten, wol, indigo, cochen ille en ander werftoffen, kurk, gemunt goud en zilver. De invoer wan den Britfchen kont is daarentegew tin, Jood, katoenenen wollen ftoffen, linnens, zoute wisch, gewerkt jzer ea ender. metaal, kremezij, enz. De balans'is 3 miljoen P. St, ten voordecde wan den Britfchen handel. Het traktaat met Span- Je van 1783 geeft wederzijd{che vrijheid van hate @elin de Europeefche Mater. De invoer uit Portugal in Grootbriztanje bestet ‘with 60,000 pjipen wijn van Oporto, en 19,009 digo dito van Lisfabon, gedroogde, ingemaakse ep andere vruchten, zout en kurk, gezamenlijk ten bedrage van 13 mijjoen P. Sr. De uityoerip maumanufacturen weegt na genoeg tegen dezen inyoer op. Een Traktaat, met den Prins Regent yan Portugal in 1810 gefloten, opende de Portugese {che wolkplantingen voor den Byit{chen handel. Vergelische Sänger. 196 van het I deel, Gou der der Onderdanen van Z. Grootbritze zu festeit werden er met de-Portugezen o gelijken voet gefteld; aitgezonderd ten aanzieren van brazi- Hehout, tabak en flössig, dat vat daar alleon door Portugezen mag worden uitgevoerd. Uit Italie trekt England ruwe-sijde en: zijderen garen, eenigen- wijn, olie, geep, vriuchten et ansjovis, Het zendt derwaarts, tin, -lood, le der, zoute visch, Oostindifche goederen & ma- manufacturen. De balana is 50; of Go,000 P. Se, ten voordeele van Engeland. De handel van Grootbrittanje op de Turkiché dtaten heeft, zoo als wij elders reeds hebben: opgé- merkt, grootelijkks afgenomen, voornainelijk: uit hoofde van de meédedinging-der Franfchen, wier lakens, om derzelver ligtheid en kieuren, nicer in den Oosterfchen fmaak vallen, ende Engek fche -genoegzaam verdrongen hebben. De aige- meene verarming van het Fur Kfche regel heeft er syorts het vertier väh vreemde goederen doen af- nemen. Meh voert derwaarts likens, katoenen en zijden ftoffen, -van Suratte en Bengale, ke- toenfluweel, manufacturen van Birmingham enh Sheffield, aardewerk uit Staffordshire, enz. Men ontvangt uit de Turkfche ftaten ruwe zijde enka- toen, tapijten, vruchten, droogerijen, vellenen koffij.van Mocha. De handelsbaldns is 150,000 P. St. ten nadele van Engeland.. De eerfte ftaats- en handels-betrekkingen met Turkije begonnen in 1581, toen Koniggin gLI- ZA ZEEVAART EN KOOPHANDEL. get gaseTu eene Levantiche Compagnie oktroijeerde, en een Ambadfadeur naar Konstantinopel zond. Met. nitzondering van het Gezant(chap alhitr, gia de. Britfche handelsagenten in de Turkfclr ftaten gemecken. Gricken. of Joden, die door de Compagnie zeer flecht befoldigd worden (*), en Jiet kerediet. der natie, welke zij vertegenwoonitgen, weinig ophouden. -— trom - Met de Barbarie fche Rafen drijft Engeland naau- welijkks eenigen handel, dan ter bekommen van Ie- yensmiddelen voor Gibraltar, en die faten onte yangen de meeste Engel(che koopwaren, welke er derwaarts gaan, van de Joodfiche Kooplieden wan Livorno. In 1582 traden de Engelfchen met die ftaten het cerfte in ondethandeling, ter bevels liging van hunne Koopvaardijvlag. De gemaakte overeenkomften werden zelden langer nagekomen, dan erin.de Middellandfche zee Britfche oorlog- échepen- bij de hand waren, om de overtreders te kastifden. Ten laatfte werd er overeengekomen, dat alle Engelfche fchepen, welke naar die zee beftend waren, van Turkfche pasfen voorzien vouden worden, om allen twijffel aan de echtheid van hunne viaggen voor te Komen, en der zweiligheid te bevorderen. Engelands handel op de Zwarte zee is te gering 5 om eenige opmerkzaamheid te verdienen. In De Vice Conf! op Scio heeft jaarlijks 12 P. Se. gore AARDRIJESKONDE Voon © Je 1863 flevenden er fiechts 7 kheine sohen om der de Britfche vlag naar die zee ¢). ‘Van Afrika’s Westkust wordt er in Engeland flofgoud, ivoor, Seriegalgom, was, verfhout, Guineefche peper, enz. ingevoerd; cu.de. uitvoor Gerwiarts is zout, brahdewija, grove katoenen; gereedfchappen win ijzer, koper en pirebek, yuurwapenen, buskruid, hagel ex kogels, lood, gtof glas- on.aardewerk, koralen, ena. Deze handet verfehafte, voor de affchaffing van den Sle “wenhandel, waaromtrent a! het noodige reeds. ge- segdis, aan Engeland cen jaatlijksch voordeet van tusfchen de 600, eh 800,000 P. St. De handel! wan Grootbrittanje op Oostindie en China is ook reeds in zoo ver afgchandeld, dat wi hier nog flechts de volgende opgave-vaa-des, gelfs aanwas willen. pldatien: Ulevoer tise Indie, enz. Iteoer ia in P. Se. berekend. Engelend, quangslé. aangoeder, inP.S% In 1614 12,000 24,000 — 1629 62,490 28,508 108,887 ~— 1674 320,000 109,000 860,209 ~— 1683 geld. en goeder. 482,147 — 1689 305239 ; ~— 1709 jaarfijks ongeveer 400,000 Uite C*} Nu Odesfa met eene vrife haven befchonken ig geworden, fchijnen er meer Engelfchen van Maktha of elders daarheen te zullen fteyvenen. ZEEVAART en FOQPHANDEL. gee ‘GisVper fasfiindis, ent: Invoer: ter in P. St. berekend, Eageland.. aan geld, (aan seeder. inP. St, m& T9710 : ~ re flee 590,000. 1000 tspoayoom om I7Gr. want 568 me, ‘300,008 - aCoyese soda poe ~ 17662 «= ' ~ 1792 $' 2DD, A@; 6i0sne0 :Aps0bq000 —~ 37937. ce ~—. 1809S - — SPsN00: 1y$00}000 8,000,000 | ~ Gebezigde Schepen. Lastaadje: ; th 1683! « e 23 10,880 ’ = Gon e e 2 875 ww tobe priarlie 19. =o F710 : bare ; ‘ ~= sek —— 14,0 ; 63000. mw 17§2 oe. ~~ 1 96RD? co, — 179 ee $9.. 88,0090 — I meres 2 ‘aes 43 $7:000,. In dit laatfte tijdvak--megtdn. biizondere Koop. lieden, off bekomene vergunning, fchepen ngar Indie zenden: (*) 5 ‘200. als; agk in 1812, toen dg gauvoer van daar 4,106,000 P. St. bedroeg. In 1810 (°) Zie de Aanteck, (T) in het IH dact, blades 656. Gott AARDRIJKSKUNDE voit: x6ro gebruikte -dé ©. I. Compagnie zélve cen waiital van 64 ‘gewone fchepen van tusfchen de 756 et 1,200 ton, of te zamen van 68,000 ton 5 . eu. 39 andere van te zamen 29,000. Con. Dig. eza: | menlijke vloot was met 8,000 koppen bemand, maar -intus(chen. Wer Wan aan de Compagnie sn eigendom toe te behooren (*). ~Want zij vond_ een eigenen aanbouw ftaif.fclfepen fints Jang ng, deelig, en veel huishoudelijker, met uitzonde- ring. van cen oftwee éigone {chepen, al de ove~ rige van bijzondere reeders voor een zeker getal van reizen te hureh, door welken die fobepen uitgerpist >» van levensmiddelen voorzien en bes mand werden. - Om het gezegde nopens den handel der Huds. fons baai en dien van Kanada niet te herhalen, mefken -wij hier flechts-aan, dat-de lnatfte in. x810 voor meer dan een miljoen i invoer in Enges land opleverde, zijnde: < Producten van grond en bosfchen 942,994 P, St.- Bofit, etz 2. - 2. 0 % " 120,503 zamen 120625397 _ De uitvoer naar de +" ¢ - Tolhiwis opgaven...... 972,837. ; De uitvoeruaar Ferre nenve.’. 3775785 sa 1: - - « C 2 ot. De. (*) Dit gelieve men bij het gezegde op de vaige blada, 130 in acht te nemen. ‘ZEEVAART en KOOPHANDEL. jog De uitvoer uit hey moederlami naar het gezas menlijke -Britische. Noordamerika op het vaste land was, ook volgeus de Tolhuisopgaven, en dus ten minsten 40 percent, beneden de. svezenlijke* waardes - _Britiche produc: Baitent.” en zvamen temenmaanfact. Kolom. waar. in P. Se, En 1809 1,484,383 263.733 - 19748,316 | w- 1810 41,578,464 266,005 158845559, — 1811 | 1,698,581 - 251,358 1,909,689 — 1812 1,134,987, 284,032. 15439, 019, Naar de Vereenigde Staten van Noordamerika gant.er uit Engeland jaarlijks voor tusfchen de- gen en 4 miljoen P. St. aan manufactureg. Meir ontvangt van daat terug katocn (2e0,600 balen) ° tabak, enz.(*) Naar de. W. £. eilanden zenden Gropebrittanje' en Ilerland fabrikgekreisen voor de blanken en. Inegers, gezouten viecsch en ‘Wisch > boter, kaas,enz §=- — 3 Met den Britfcten handel op Westindie ftond het in 1802, naat de Tothu Isopgaven, als volgt: Invoer van de Britfche ettartden 6,944,242 P. St. bemagtigde Kolo. MB 2 6 we 8 0 + + 89460868 pee het werdera West 4 T -- Ladie o om, oan "eo. » oo 4 s 452,278 4 “4 ’ oo ve. veal Pa | %0,697,248 :. “lee Uit- C*) Vetzetft Bisdar oir. ed volg. man het IV eh sem onze Aanteckening 2\datr.. V DEEL. e066, AARDRIJKSKUNDE vooan UVitvoer van Britfche prodacten. : manufacturen 6 ee -@e' @ 9,485,803 foe — Terfche prodacten cbt . en mandfactufen . ..-. + §=6196,949. - 1 . vreemde koopwaar . 133,389 - * $826,139 - Welk. deel verfchillende plaatfen der vereenige | de Koningrijken aan den handel op Westindi¢ hebben, blijkt ait de volgende lijst der {cheperi > die van daar in 1804 binnen kKwamen: In Grootbrittanje te Londen 9596' fthepen van 104,388 ton lastaadig > aa Liverpoo Bristol . 88 i" 32,009 meno ! Sao 84 1729388 - . ot Ep ketandte. Dublin 29 6,596 | 4° Cork:.. © 18 ————em =, 95408 — Belfast. ©. _.3, —~———T- «._, Blo, Waterford =e Ag | 650 781,934 ~ De O. I. Compagnie, ‘welker invoer vaif thee -teeds is opgegeven (*);, / Heft it'de" Taacfte jéven* ° van 505 ‘tot 100,000 ‘centners Bengaalfche fuiker jaarlijks ingewoerd. De invoer daarvan in de (*) Bie de. Aasteeh; GE) HE deity Bailes 697, O5$- ay ZEEVAART en ROOPHANDEL. joy Vereenigde Kowinarﬁten; dé: Wwideritvoer viv daar,- €i2,' ‘badroey’; ‘woigend a. Forheisepge ve, in ecsrtflets 3: jafeh ss tnvoex | Wederukveet Tt Conta, 177I 154@5,874.. 179,404 1,246,479 178? = s-1,926,701 1994298. = -:157275493 Yhoe. 32484726 3,090,090... 2,158.46 96 _ Wan deze confumptie greep er 72 in Groathrit- | tanje plaats, en x, in Ierland. Het” werden. as ip 1804, van 163,466 Grunds rum, die er aangry Bagt worden, 66,000 verteid; en das verterter Werter, en invoer van dit artikel in de Yereende. Koningrijken was, in gallons: Jazen-=——C-siInvoer Wederuitvoer: Jal. - Contemamt, $771 2,611,469 1,311,130 = - 13009399 1287 — 823097944, 154679990. 84 Ty ag 3804 2,785,316 1,160,846. 156445479 ‘De invoer, enz. van koffij bedroeg in 1802— 1804 » jaar door jaar genomen, in. conters: --. ‘Ipwoes = Wederyitvoer. Inl. confampr, Grootbritt. 2005782 1393445 75337 Jerland ee 3292 a, 2239 Van katoen was de invoer, in 2802 en 1803, doer elkanderen: genomen, jaarlijks in: Grootbrittanje... + 10,824,005 Pod | Jerland. 1. 1 6 6 3) g8,093 wells alles-in de fabricken. doy veteentgde: Roe ningrijken werd verbruikt. De - mytérieure tandet van Grootop op Portuguese en Spaansch Amerika, is zoo 7 V 2. ol- gos «= AARDRIJKSKUNRE. voor ongewis, en vaak 200 gering, dat wij ons meg geene berekening daarvan willen opkouden. m Wij voegen hierbij nog flechts de volgende, in~ gezamelde berigten nopens den handel van Grootop brittanje, de Tolhuis ontvangst, enz.. -s - _ Uitvoerin P.St. Tolhuisopgaven. Tol Uitteer” uit, Bagel, alleen, Tolhuis opg. Vitvoer uit. Groot- britt. wezenlijke waarde Invoer in, Groot- britt. wezenlijke waarde faten. | Bageland. Schotleed, § in B. Su ey ayo83,048 390,000 1688 4,086,087 © 551,141 | BOO 650455432 1,474,861 1726 758915799 | 1,621,735 1736 99949352 | 154925009 2750 12,5999IT2 "" * 1,565,942 1760 =: 1436945970 "1,086,205 ~ 1,969,934 1770 '14,266;654 ° -15727,917' " 245465144 1780 > 11,677,417 ° 1760 981,199 - 2,723,920 2790 18,884,716 152359405, 9,782,822 1800 = 40,805,950 2,346,069 657999755 1809 45,918,663 453835106 10,289,807 1810 41,129,620 4:740,239 10,8713273 W8IE econo w8ia~ 8819 °° $4500.07 32,409,770 43,241,539 Fes,soolese’ "WSia061899 6345505 tC" foo. st 6: W6.s09:96 De | ZEEVAART EN KOOPHANDEL, 49 - De wezenlijke waarde van het uitgevoerde uit Grootbrittanje im 1809 werd dus berekend: Naar het Noorden van Europa, Nederland en Frankrijk oo + 14,574,983P. s. 