Algemene konst en letterbode
None
De Boekhandelar Hinrichs te Leipzig laat tegertwoordig verfcheide zeer zuver gegravererde Posten en Reiskanen of fun Momfelin afdrukken. De Proven daarvan zyn voortrefifen, en bchagen alien, weike dergelyke Wegwyzers met zich voortrefifen. Zy verdienen daarom boven andere de voorkeur dat cy de kleinst mogelyke plaats bed aan en even a Is an der linnen kunnen gewaslcben worden. Dezelt Je Biekhandelar betft zich ook verwen weten aantefchaffen, waarmede die Kaarten gekleurd worden, en die tegen bet wasfcheo be (land zyn. HANDEL *if ZEEVAART 9 HUISHOUDKUNDS EN WAT DAAR TOE BETREKKINING HEEFT. Parys, don aflen van Oogstmaand. By een Keizer-lyk Decreet van den aa dezer, beeft Z. M. In over-weggerengen, dat de Huskundige bereiding van de Suiker uit Druiven van wezenlyk behug is voor den voorfpoed van den Landbouw en van den Handel, en aan dien belangryken tak van nyverheid een byzonjer bewyg van zyne befcherming willende gevtn, vasrgefteld: i°. Op den iften van Zomermaand 1811 za) 'er eene fora van 200,000 Fr. tusfchen de twaalf huizen* die het raeeste Suiker uic Druiveo hebbeo be re id, verdeeld worden. a0. De verdeeling zal gemaakt worden tusfchen de twaalf huizeo, fiaar evenredigheid van de hoeveelheid Suiker, welke elk derzelve zal bebben bereid 3*. Om naar dien pryt te kunnen mededingen, zal men ten minstte tien duizend Kilogram men. Dat is, omtrent 20,110 fg Suiker moeten bereid bebben. 4°. De hoevelheid bereide Suiker zal worden nagezien door eenen Com mis far is, ten dien einde door den Prefect van het Departement benoemd, en door den Maire der plaats bevestig. 50. De Prefect zal die aiteftafteten aan onzen Minister van Binnenlandche Zaken zen-den voor den iften van Bloeimaand 181 1, te gelyk met een ftaaltje van de gefabriceerde Suiker. 6°. De Minister van de Binnenlandche Zaken zal ten dien einde van Z. M. den Keizer een rapport doen; hy zal hem de perfonen opgeven die de wyze van bereiding zullen verberend hebben; en de belooningen en aanmoedigingen voorrtellen, welke zy zullen hebben verdellend. Hoevelheid vettb Olik, die vit ver-schjllendr olieachtige 2 aden ge- WONNEN WORDT. i Fen uftgelo Of dePrys, van wege deStciM Encouragement te Parys, gaf aanfeiding tot proeven, op ditonderwerp genomen. Dezelve werd den Heer Gaujac  1 is, den Papaver, meer als Oliegevende plant 4 aan-tckweeken, dewyl de uit zynZaad gewonren Olie, als zy versch gebruikt wordt in de plaits van Olyfdlie kan gebezigd worden. Pitzkn d i ft EriscTiir. Op Maaodag den 3 van Herfstm. 1810, in Amfterdanu Snz. Rutland 5 prCt. Zwedtn 5 prCt. Denemarken, Toll. 4 prCt. Dito Leen en Wisfelb. 4 prC t. Dito Kroon 4 prCt. Kgixer van Ostmryk f prCt. Dito 4 prCt. 91 > 92 § M* 5<* 46.48 met gen. dko* dito. 30 134] Hfaal a at; flitionile Schuldbrieven 1 1 prCt. . . Portugal, by Hope & Co. England. Annuireit. 3 pct. nfet gen. Frankryk Geconfolid. renten 5 prct. nter een. Dito Cert. UyR.dk V. 76* 77 Zond. Cup« Wisfelcoari. Op Londen. Pinn. 5 5rA dito Dontneinen. 4 prct. 34 35 Utn Vrywilliff a 3 pct. 1.4 «. f Ron. Ne*ot. van 1*07. * nCt. met op loop, premie by Afloat. 30 a| Rdcrtptien Losb. na den Vrede 14M t$ pari Waarheden van den Godsdientt van Abt Jerusalem, werden een vermogend roan in Nörwegen bewogen, aan bet Gasthuis te Fredericia, een kapital van 20,000 Rth., tot oprigring van een School, een Werk- en Ziekenhuis, te fchenken. GEBOORTE-t TROUW- in STERFLYSTEN. Het petal der Dooden, gedurende de laatstverloopene Week, la Eewest: te ulmfterdam 136: en te Haarlem 9, onder welke laatften 6 beneden de 12 Jaren. Voo*« Digitized by Google VtfOltllLftZN VAN HOOGtfN OtjfttftDOlCt LiVdin, 4?* 3q/?*» van Qagstmaand. Vao het nab'mg 7oe erwoode wordt beiig' , di ee gMer mid dag aldasrbe ven is bet lyk vo rlen Heer Jan Dankaerts, w Jcveti r^- fenftoneerd Officer, en we ike den hoogen ouderdom vaa Uib meer dan een honderd en een Jar en berefkt heeit. 3TERRE- £H WEERKUNDIOB WAARNEM1NGEN. WEtttlUlTDIGE W A Aft NBHINOElf 9 BUITSN HAAAlEM. l8lO. f EAJtO r THE** 1 ST* MR » LDCRTf* OogSt-^ IOt- I HOME- I DUL I GtSTSU>- (30. if • 64 I N.W. < 3«- If I 7* ! W. N. w. I30. 1 I 6; I DCWOUCT. f jo 01 64 ; < 30. of 74 w. 1 30 o§ I 58 I 2. W. 1 omtrent helder. 2. w. j 31 <3°» o* I 78 l e. t. fc bewolkt; ' V> O » 67 ' O. t. W. f incest omtrent holder. He Nt- J30. o tanand^^ o 1 l*r. o r.v> 4 <30. oft fao~ y " I 7° *• z- w- i *>ewo!kt; 'savonds tusfchen beids <29- 4 ?6 j — — j wat repeli; 'snachts deader 8* ' 66 1 zwa-e ttjten. ~ ' 09. 7 64 2 w. , vomji iiit<id. bewolkt; 4 < 99 7 \ 6; • w. u 2. ' veide^ betrokken ; winding ; »i 8 <r ' — — ' wat rew- »ebtto. - • MlsSTKLLlNG. In the vorig N. b. 131 reg. 12 van ond. ftaat Zeeho** den 9 fchonn volgets de Romare en andere vroegere Nai^or-ker, ers dir de g^Hachts' aim der Sffnali was* en 00k nog ni Linnaeus Natuur. Hist or ie bv Honttuin fotmige förten »r het Nederdoitsch Zeehonden ht^eten f leie men l ever Baaijen, (Fr. Reauins, Eng. S&arks) zynde de Saualui maximus dus na :er door Linnaeus rpgegeven dentikui con is 9 pinna dorfali anterior e majors > en fraai afge- i to 6 'cnr. veii tn Shaw's General Zoology for Sy sterna* Natural History Vol. V. parr. II. p. 337. LET ALGEMEENE LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET LET TER. BODE, VOOR HEX MAR ilio. N°. 37. Vrydag den 14den van Herfstmaand. BERIGTEN. Koienhagen. De Clasfenfche Letterkundige Maat- fchappy aJhier, door gedane voorftellen van wtgeeen achtenswaardigen vriend des Vaderlands, en door de yerzekenng der noodige torame gdds, die door mid- del van net Clasfensch Fidel Commere verfchaft wordt. Hef lLryftA R«a?en,yk ">« eene van de avde der Komnklyke Deenrche Maatfchappy van WeJen- tie-Raden en Riddera Bugge en Manthet en den °RSTtDT' Burgen, leven zoo gewigt, onderwerp, nog rykefyfc rtofle ter nieiiwc bearbeiding op, om de bevindinglo dcr verfchillende Volkeren daaromtrent te verzamelen, die op nieuw te beproeven, en het by deze navorfchin- gen ombrekendc aantevuUen. Ten dien einde looft de CJasfcniche Letterkundige Maatfchappy eenen Prys van iooo Rth. Deensch Courant voor de Verhandeling over de Melk uit, waarin onderzocht wordt: i.) De Scheikundige beftanddeelen van de Melk, hare verfcheidenheid byieder huisdier in het byzonder- der; dc veranderingen, waaraan zy door verfchil/end voedfel of andere op het dier invloed hebbende om- standigheden onderhevig is, en hoe men de vervalfcMn- gen der Melk het best ontd ekken kan. A.y Hare werking en gebruik ten opzigte der Diaternek en als Gensmiddel tegen ziekten. 3.) Hatr gebruik ten liuishcudkundigen einde, als Voedingrnidden en tot Kunstwerken, en hare veredeling tot Handelproducten, waarby de verfchillende handed wyzen dienaangaande naauwkeurig opgegeven zyn. De dingers naar dezen Pries moeten er zich vooral op toeleggen, om bekend te worden met het geen de voornaamiie Schryvers by de verfchillende Natieo in dit vak geleverd hebben, en gebruik te maken van de rnmige bevindingen, welkeons Parmentibr, Deybux, FOURCROY, VALLQUKLIN, THENARD, SCHEELE, Young Fernis, Michaelis, Desmaret, Veratii, Anderson, Radel, Berzelius en andere bekende Genees-, Schei- en Huishoudkundigen medegeld hebben; zy moeten dit van hun eigen onderzoek vergezeld laten gaan en ten flotte der Verhandeling aj-gemeene voorfcbriften en regelen opgeven, welke den Landman en Kunftenaar voor het in elk opzigt voordeeligst gebruik der Melk en bare voortbrengfels tot een' leldraad ftrekken kunnen. . II. De bepaling van het gebruik en de vruchtbaar-heid van den grond, of de zoogenaamde Bonitirung, gefchiedde tot hiertoe. volgens praktifche kenteekenen, die op de algemeene onaervinding van den landman en de plaatfelyke kennis der taxateurs en op die kenmerken zich gronden, welke zy door middel der zintuigeo bewamen. Zulke kenteekenen kooden wel voor überzugere plaau in het byzonder, waar zy verzameld werden en eh voor den engen kiing, waarin de geringere landman zonder verandering zich beweegt, toercikend zyn; maszy leveren noch aan den landman zelven, noch aan de taxateurs zulke algemeene nuttige en zekere regeleo op als *er noodig zyn, om de voordeeligtte wyee  gekiden, op hare vruchtbaarheid hebben Kan, en hy moet bepalen, wat eigenlyk de planten voedt en wat alleen als opwekkingsmiddel werkr, om derzelver wasdom te bevorderen. Hy moet opgeven, welke planten elken grond eigen zyn, wtlke er het best in tieren, en in hoe verre men zich hicr van de bepaling van den algemeenen ftaat des gronds bedienen kan. De Schryver moet een middel opgeven, hoe de grond op de zorgvuldigde en leerrykfte wyzc zich Chemisch laat onderzoeken en hoe dit de landman het gemakkelykfte kan te werkt en met de practifche kenteekenen vergelyken. Tot nafpring der onderlagen moeten de beste werktuigen opgeven worden; en wat de ligging van den grond Be-trefr, men hoort niet alleen op de helling maar op de ligging tegen zon, wind en water acht te flaan. Van het geen Wallerjus, Ruckert, Hassenfränk, Humboldt, Leslie, Humphry Davy, KirwaH, Ein- uof, Saussure, Cadet de Vaux, AndreS, Lam- padius, Braconnot en andere Geleerden en Hüllung- kundigen over dit onderwerp gefchreven hebben, moet zoo veel mogelyk gebruik gemacht worden, en men verwacht, dat de Schryver pogen zal uit dezc oft der- zockingen en de opmerkingen van praktikale Undli* La den, Digitized by Google C »«4 > ■ den, werfen schappelyke grondftellingen, met betrekklrg tot de hier op;egcven vragen, afteiden. De Verhandelingen mögen in het Deensch, Zwefelb f Hoogduitsch, Fransch cn Engelsch gefchreven zyn$ zy moeten op de gewone wyze van een fpreuk en ver- zegeld billet voorzien zyn, waarin de naam. Titel en Woonplaats des Schryvers, en den Secretaris van de Maatfchappy, de Hong, en Ridder Viborg, voor den eerfk-n van Bloeimaand iCia ingezonden worden. Ingevalle geene Verhandling de Prysvragen vo/Jedigrnogt beantwoorden, en daarom de Prys niet kon roe-gewezen vvordtn, bchoudt de Maatfchappy het a a zich, om. gezamenlyk met voornoemde Commissie, de beste onder dezelve naar die evenredigheid te beloo-nen, als dezelve aan de opguve voldaan heeft. Venetie, den gden van Oogstmaand. Eenige da-gen geleden heeft de Heer Ladorini, in het groote Kanaal by St. Marcus, alhier, eene Proeve van zyne Zwemmante! en Levensboot, welke men onder den Arm kan dragen, genomen. Eene verbazende menigte Menfchen, die van de nabyge Legen gebouwen ea gondels deze Proefneming aanfehöden, heben de Heer Ladorini met een algemeene goedkeuung too gejuicht. Utrecht. Den vütenden van Grasmaand dezes jaars, overleed, alhier, aan eene Borstziekte en langzaam verval van krachten, de Heer Mr. Cornell Antony van Wachendorff. Hy was de Zoon van den geleerden Advokat Johan Karel van Wachendorff: de Kleinzoon van Cornelis Antony van Wachendorff. — Deze was cerst Syndicus te Kleef; naderhaad, gedurende twintig jaren (*), Secretaris der Stad Utrecht. Behalve Johan Karel, van wieo straks nader, had by twee geleerde Zonen: waar van de £6n, langen tyd, in de vorige Eeuw, Secretaris is geweest van het Geregt of de Schepens' Bank der Stad Utrecht: een man, byzonder kundig en bedreven in de Gefacht-Registers der oude Ne-der- ( » ) Joh, Car. van Wachewdorff Dedic. Triads* Dht-ftrt At. Digitized by Google I C i*5 3 derlandfche Familien. De ander was Hoogleeraar in de Kruid- en Scheikunde te Utrecht; für in manne- närkommen oderdom; en leer in den naar der Plant IVa- chendorfia, dus, ter zyner eer, door den Ridder Linnaeus genoemd. Zyn opvolger was de beroemde Jan David Hahn, toen reeds Hoogleeraar in de Na- uurkunde; närkommen in de Scheikunde, te Leyden. Beide deze Zoons führten gehört, maar kinderlos. — J. han Karel van Wachendorff, de Vader van onzen Cornelis Antony, werd geboren te Kleef, in bet jaar 1707; leerling van Eck en Otto, offen-de by met lof de Regtsgeleerdheid, te Utrecht; en gaf-twee duidelyke proeven zyner geleerdheid en kunde: de e*£ne, in het Latyn, gedrukt te Utrecht, in het jaar 1730, in Octavo, getteld: Disfertationum Trias, I, de Privat cipc It gibus foluto. II. de Condictionc Tritticiaria. III. de Pactis nudis: 576 bladzyden. Toen was hy drieentwintig jaar oud. De andere proeve zyner Regtskunde is eene Nederduitfche „ Juridifche „ Verhandeling over het VI. Artikel des Statuts der „Stad Arnhem van den jare 1694" concernerende de Testamentation: "Gedrukt in Quarto, in het jaar 1738. Twee jaar hierna, flierbv, in den blösten jeden orden van drieendertig jaar. (S. Onom. Lit. P. VI. p. 461.) Hy lict drie kinderen na, waar van onze Cornelis Antony de oudfte, en nog maar even drie jaar oud was. De twee anderen waren de Heer Mr. Johan van Wachrndorff, na jaar 1787 Raadsheer in het Hof van Utrecht, voor eenige jaren geftorven, en Jonkvrouwe Maria van Wachendorff, uitrauntende, gelyk 00k haar Broeder, de Raadsheer, in Godsvrucht en Zedigheid. Beide stierven ongehuwd. Cornelis Antony van Wachendorff werd geboren te Utrecht, in het jaar 1737. Zeer jong zyne Vader en Moeder verloren hebbende, werd hy opgevoed onder opzigt zyner Oomen. Hy leerde Latyn en Grieksch van de Heeren Reitz en Wesseling, en ftudeerde in de Regten, onder Jacobus Voorda, en werd, door dezen, met de Kap (More majorum) gepromoveerd, na verdedigde geleerde Verhandeling, behelzende eeei-ge Oordeel- en Regtskundige aanmerkingen. Eenige jaren ambteloos geleefd hebbende, werd hyerstRaad in de Vroedfchap; en daarna, na den dood zyns Ooms, Secretaris van het Geregt der Stad Utrecht. Dit hlcef hy tpt in het jaar 1795, wanneer hy zyn ontllag verzochten verkreeg, doch in i8oa Let by zich beregen dit ambt weder optevatten. Hy was altyd naartfiV in zynen post; nuttig door zyne advyfen; cen aar.rader van vrede en gematigheid; de vriend en laogen tyd arabtgenoot van wyicn den Ridder en Staatsraad Mr. Jan Hinlopen. Hy was een geleerd man, byzonder in de lotgevalen van Geleerden; keonis van goede en zeldzame Boeken; en in de Historic en Oudheden des Vaderlands; en van de Provincie en Srad van Utrecht. Hy bezat eene keurige en netre Bibliotheek, wicr Naamiyst ge-tuigen zal van zynen fraaak en kundigheid. Als bezit-ter van Handfchriften van geleerden (Jacobus Tolius en Henricus Christianus Henninius), wordt hy vermeld Door wylen den Hoogleeraar Saxe (Onom.. Lit. P. V. p. 190 en 330), die 00k elders (P. VI. p. 719) dankbaar van zyne onderrigting gebruik gemaakt heefr. De Heer Frans van Lelyveld erkenr, aan hem verfcheide geleerde Aanteekeningen op Huydeco-pers Procve van Taal- en Dichtkunde verfchuldigd te zyn (I. D. bl. 53—55); gelyk 00k de Heer Njko- As Hinlopen van zyne Aanteekeningen gebruik ge- naakt heeft ( z. Huydec. Proeve, III. D. bl. 248). — En zoo was hy gewoon, gaarne zyne kundigheden aan anderen mede te deelen, maar nimmer er eenige vertooning van te maken. — Zeer naauwkeurig in het opftellen en befchaven, liet hy zich zeer noode bewegen, oa iets van zyn eigen werk in bet licht te geven. Om deze reden legde hy Lidmaatfchap der Leydfche Maatfchappy van Letterkunde Vroegtydig, neder. Hy bleef echter, om jonge liefhebbers van Taal-, Oud- heid- en Dichtkunde op den regten weg te helpen en te befturen, Lid van het Utrechtsch Genootfchap DuU fes ante omnia Ma fa; en liet toe, dat in deszelfs eerfte from (Utrecht 1775 8°.) twee geleerde Verhandelingen van hem gedrukt werden: de eene over de Sim dmonis Verkens (bladz. 174—181): de ander over ze far pud Opfchrift aan de Kerk aan den Stichfchen Egg (M. 183—190). — — Eenige jaren vroeger lever- de hy in der geleerte Gezelfchap, dat rich Mufm noftcfi amor noemde, eene uitgcwcrkte Verhandeling oyer dc Steenboetcn, welke gedrukt is in de Nicuwc Bydragcn tot Opbouw der Vaderland Digitized by Google C 187 ) fche Letterkunde, II. D. bl. 59—76, gelyk in dat zelfde Deel, bl. $75— 398. nog eene keurige Proeve van zes Taal- en Oudheid- kundige Mengel - Aanmerkingen van hem geplaatst is, welke ddor den Heer Huydeoper is aangehaald in de Byvoegfeis en Verbetcringen op het III. Deel van Melis Stoke, bl. 467. Hy was een Godvrucbtig man, naarftig bywoner van den openbaren Godsdienst: altyd zedig en ingetogen Hitzyn gedrag: voorbeeldig in zyn9 ganfchen handel CO wandel: en ftierf zacht, in de heerlyke vcrwachting eener zalige verwisfeling, op grond der verdienlten van Jezus Christus. Hy was, gedureode veertig jareo, zeer gelukkig gehuwd met Vrouwe A. G. van Voorst, tbans zyne Weduwe, zonder kinderen. Leyden. Den aden van Oogstmaand, werd, bier, op de gewone wyze, tot Doctor in de Regtsgeleerd-heid bevorderd, de Heer Henrik Aemiuus Noordink, geboren te Westzaandam, Zoon van den braven Haagfchen Kerkleeraar, Doctor Johan Bernard Noordink, aan wien, en aan den Hoog-Eerw. Heer Joan van Voorst, zynen Oom, de jonge Doctor zyne Thefts Jurtdica inaugurates heeft opgedragen. In ten Voorberigt verhaak hy, dat hy reeds byoa had afgewerkt eene Veitandeling over de Letterkundige Getchiedenis van de leere aangaaode de Toerekening (doctrine de Imputation), en over derzelver uitwerking in bet Stratgerigt. Hy geeft de vyf hoofdftukken op, in welke hy deze ftof had behandel. Doch, wegens veranderde tydsomftandigheden, is hy te radege Worden, zyne promode te verhaasten, en flechts 3a Thefes te gven. In dezelve strafte de kundigheid tn fcbranderheid van den jongen Regtsgeleerden overal door. Een groot gedeelte derzelve handelt over de Jeer der Toerekening: en doet ons wenfchen, dat de volledige Verhandeling mogt in het licht verfchenen zyn. Dan — hoe ydel zyn raenfchelyke wenfchen en Uitzigttn! — - De brave joDgeling, geacht en geliefd L4 by Digitized by Google by alien, die hem kenden, en die zicb aller achtipg waardig maakte door zyne kundigheid, naarftigheid, zedigheid en aangenamen omgang; het eenig kind zy- nes Vaders; die hem eerlang gelukkig hoopte gehuwd te zien; die zich gereed maakte, de pleitzaal in re tre- denj is, na eene ziekte van wetnige Digitized by Google Dagen, den 7den van Herfstmaand, overleden, in den oderdom van ignentwintig en een half jaar. Ook de Schilderkunst Verliest in hem eenen uitmumenden beobachteten. Amsterdam. Den auf den van Zomerland werden in de Maatfchappy der Teekenkunst, on der de Zinfpreuk: Kunst zy ons Dull de beordereiings billetten, over de in het afgeloopene faizoen naar de Eerepryzeo vervärdigde Akademiebeelden, geopend; en by meet, derheid van ftemmen in de derde Klasfe de Prys toe-gekend aan den Heer C. W. M. Klyn, en in de tweede Klasfe aan den Heer J. Uitdenbogaerd, in de erste Klasfe de ftemmen ftakende: als zynde de Heeren Hs. Vinkeles Janz., A. L. Zelander en H. F. Wiertz, elk met eene ftem de hoogfte Prys waardig gekeurd; werd vervolgens naar eene tweede beoordereiing met meerderheid van ftemmen de gouden Medaille toegewezen aan den Heer H. F. Wiertz. ROEM deh HOLLANDERS. Eine Gefchszeugung proch over de vindingryh held der Hollanders en einer hübscheuenen Unternehmungen. 4 (Naar het Hoogduitsch van Prof. C. F. Hauo.) Het is daarenboven over het algemeen niet te looche- £cf,'dat het phiisch geftel en het phlegraatisch tera- efament den Hollander, boven allc atodcre Natien, ge- v- - fchikc Digitized by Google C 1*9 ) fchikt maken, om langdurige, moeijelyke en zware Werken ten einde te brengen. Hoewel men ook mi en dan Hollanders vindt, wien dit phlegm a niet aan- klecft (en waar is een rcgel zonder uitzondering, voor- al by het phyfisch geftel der menfehen), en die tegen de alganccnc dagtlykfcht ondery hiding, ja hunnt cigert over tutting aan, beweren willen, dat zy niet meer of win koelbloedig zyn dan de Duitfchers of Digitized by Google C 1*9 ) fchikt maken, om langdurige, moeijelyke en zware Werken ten einde te brengen. Hoewel men ook mi en dan Hollanders vindt, wien dit phlegm a niet aan- klecft (en waar is een rcgel zonder uitzondering, voor- al by het phyfisch geftel der menfehen), en die tegen de alganccnc dagtlykfcht ondery hiding, ja hunnt cigert over tutting aan, beweren willen, dat zy niet meer of win koelbloedig zyn dan de Duitfchers of Digitized by Google C 1*9 ) fchikt maken, om langdurige, moeijelyke en zware Werken ten einde te brengen. Hoewel men ook mi en dan Hollanders vindt, wien dit phlegm a niet aan- klecft (en waar is een rcgel zonder uitzondering, voor- al by het phyfisch geftel der menfehen), en die tegen de alganccnc dagtlykfcht ondery hiding, andere Na tien; is echter desnietten geniegenstande deze opmerking alger oder voor waar erkend, en zelfs door vele HoNandU fche Schryvers van den eerften rang bevestig geworden, en veroorlooft ook de zoo geheel onderfcheidene Aardrykskundige ligging der andere Natien geene vergeng. Ook roer ik dit punt hier alleen als een bewys te meer daar voor aan, dat de Hollanders zoo by uitftek er op gefteld zyn, om dingen zoo diep en naauwkeurig natevorfchen. Wat zegt by voorbeeld de menschkundige en voortreffclyke navorfcher van het Hollandsch National Karakter, Ockerse van 2yne Natie? „ Men heeft hem (den Nederlandef) flechts opper- vlakkig te befchouwen, en zyne bewegingen en han- delingen op eenen afttand gadeteftaan. Om in hem trekken van dien koelen, bedaarden, droogen Phlegmaticus tc ontdekken, wiens bloed koud en met waterdeelen wim bezet, wiens f'pieren taai, week, gerekt, wjens vochten dikflymig, wiena zenuwen flap en zonder veerkrachtige spanning zyn. en die by dit alles een goede mate van zwartgalligheid bezit. Hy heeft dus een hem eigen volkstempurament, dat in de vochtige gefteldheid zyner lucht en grondeti, en in de flymerigheid en zwa arte zyner Vaderlandfche voedfels deszelfs natuurlyke opossing vindt. Een middending tusfchen de wufte levendigheid der bloedryke Franzen, en de trotfche somberheid der dikbloedige galachtige Engelfchcn; tena-pert hy die beiden door een inmengfel van Duitfchc koelheid, waarbv echter de Spaan fche defrigbeid, (e-dert het laatfte Graaflyk beiiuur, ook eenige druppen len fchynt - (*) Karakterkunde Dec! JIT. b). 4$, 44. ^aderlandf. Biklioth. van fVetenfchap, Kunit en Smaak, Hide Di. Digitized by Google C 17* ) fchynt geftort te hebben. De Nederlauder is gevolg- lyk uit zyncn Phyfiekcn aard Iangzaam, dralende, om- zigtig, nadenkend, wantrouwende, koelzinnig, niet Ijgt ingenonien noch innemende op bet eerfte voorkomen, geduldig tot laagheid toe ais hy beledigd wordt; maar te gelyk standvastig, gezet, doorzettend, vasthobdend aan gevoelens en pligten, warsch van gedurige verandering, en hardnekkig wanneer hy &*nmaal verbitterd wordt. Weinige driften beroeren zyn geftel, verstoren hem in zyfle rust; langzaam worden deze/ve in hem caande gemaakt; dan &nmaal in staat van gisting ge- genst, ryzen zy by hem Digitized by Google C 17* ) fchynt geftort te hebben. De Nederlauder is gevolg- lyk uit zyncn Phyfiekcn aard Iangzaam, dralende, om- zigtig, nadenkend, wantrouwende, koelzinnig, niet Ijgt ingenonien noch innemende op bet eerfte voorkomen, geduldig tot laagheid toe ais hy beledigd wordt; maar te gelyk standvastig, gezet, doorzettend, vasthobdend aan gevoelens en pligten, warsch van gedurige verandering, en hardnekkig wanneer hy &*nmaal verbitterd wordt. Weinige driften beroeren zyn geftel, verstoren hem in zyfle rust; langzaam worden deze/ve in hem caande gemaakt; dan &nmaal in staat van gisting ge- genst, ryzen zy by hem Digitized by Google C 17* ) fchynt geftort te hebben. De Nederlauder is gevolg- lyk uit zync Tot eenen graad van hevjg-heid en iluurzaamheid, die hem woedend en halftarrig roaakt. Alles wat lang en diep nadenken, moeljelyk blokken en gezetten arbeid vordert, is berekend voorzyn Diituurlyk verständ. Hy is minder een fpelend genie, een vlug fpelend voorzyn. Hy is minder een fpelend genie, een vlug fpelend voorzyn. Zyn ftyl is gelyk hy zelf. Ik verbeelde ray geoegzaam altoos de Nationale Schriften aan dit kenmerk als kunnen onderfcheiden. Mrt dit gevoelen ftemmen de Hollandfche Schryvera VAK HINLOOPEN, VAN BERKHEY, H AM ELS VELD eO veie andere overreen. Hierby komt nog de den Hollander fteeds bezielende hoop op winsf, welkehem aanfpoort eene zaak, die hem voordeelen beiooft, volkomen ten ein de te brengen. Kortom, klimaat en natuurlyhc geficldhtiiy karakter en levenswyze, alles ioopt zamen, om da* fheven naar volrnaking, die stalen vlyt en dieo ervermoeiden yver by den Hollander te weeg te brengen, en gaven vorige eeuwen gelegenheid, om de geleerdheid van eenen Grotius, Erasmus, Voss ius, Gronovius, Schultens, Hemsterhuis en zoo vele andere beroerode mannen te bewonderen. Beit de Hollander de vlugheid van begrip, de rykheid der verbeelding, de verhevene vlugt van geest niet, waarop andere Natien trotsch zyn, hy vergoedt dezealtyd lofwaardige, gaven door een juist en ryp tordcel' door alles omvattende kumligheden, door een dupe door alles omvattende kumligheden, en door voir Digitized by Google Wharicndtn geest van navorfching; van daar vindc men 00k by den Hollander meer wezenlyke dan fchitterende verstanden; meer denkers en geleerden dan gehen en fraaije vernuften; meer Carteiiussen en d'Alemberts dan Voltaires en Bouflers; wel vele groote Dichrcrs, maar echter geene Klopstocks, Wielan'den, Schillers, d'o Digitized by Google Daaremegen vele onderzooks in den Kämpfen geest en fmaak! Van daar oder de buitengewone beoefening der Taal-, Wisen Geneeskunde by deze Natief Dat het jusst deze eigenfchappen zyn, welke het menschelvk verstand voor-namelyk opfcherpen, en alzoo voor den Nederlander tot de volmaking zyner vindingrykheid, tot het uitdenken en tot (land brengen van nieuwe uitvindingen en ontdecken byzonder gunftig zyn moeaten, behoeft geen bewys meer: en deze eigenfchappen, zoo wel als het beftan van ontelbare urtvindingen en ondecken by den Nederlander te willen loochenen, getuigt van eene even groote onkunde in de Gefchiedenis der Wetenfchappelyke befchaving en der beeldende Kunften, als van Derispelyke vooroordeelen en onoverwinnelyk Partydigheid. Wanneer men bierby nog de oneindige voordeelen, die den Nederlander zyne rykdom, zyne kennis aller werelddeelen, zyne voortreffelyke deels eeenige Maatfchappyen (geleerde Gezelfchappen) en de rykelyke belooningen en eerbewyzen, die zy jaarlyks imdeelen, reeds aan de hand geven moetcn, in aan-mächtig neemt, zal men den Nederlander volkomen regt laten wedervaren. CHa verve, /dcma\ PRO- Digitized by LjOOQIc C«7* 3 PROGRAMME. VOO* NIT JAAft iSlCX Het Genootfchap tot verdediging van den Chmtelykeo Gods-dienst tegen deszelfs hedendaagfche Beftryders, opger/gt in den Haas, heeft deszelfs Algemeene Vergaderirg gehouden ep Donderdag, den 16d«i Augustus ilio, in welke de An-Jpraak is gedaan door Thomas Hoog, Predikant te Ret, terdam, ftrekkende /r gedachtenisviering van deszelfs voort during en aanmoediging am met vernieuv/den yver vo$rt te werien ter verdere beroi* king van het do el, waartoe hetzelve is opgersgt. Hierna deed dezeive, a Is Secretaris, het navolgend Yerflag tan de beordreeling der ingekommen Verhandlungen. I. Dai (op de Vraag, in het jaar voor eenen onbe- paalden tyd opengelaten, eifchende een betoog, dat de ware Eybelleer, aangaande de genadewerkingen des ff. Geestes, noch met onze redely kheid, nock met onzevrye werkzaamheden ftrydig, maar inte- gendeel Gode waardig en uit hoojde onzer beheeften hoogst kelangryk is, — tot nog toe geene voldoende Aniwoorden zyu in get omen. II. Dat het over de Geloofwaardigheid van Mozes, in zyne Gefchiedverhalen betrekkelyk de Hebreeuwjche Natie in zynen leeftyd — geene Verbandelingen ont- Vingcn heeft. III. Noct opJc over de Verborgenheid des Vaders, des Zoons en des H. Geestes, befchouwd in haar ver- ba nd met de voornaamfte G eloofsvtaarheden van het Euangelie, en heilzamen invited op de Gods' vrucht en de hope des eeuwigen levens. Welke beide Vr^eti dus ook nog voor eeueo onbepaaldcn tyd wor- den opengehten. IV. Dez over het gebruik van de Boeken des O. Verbonds, ter bevestig der Leerftukken, die in do Schriften des N. for bonds duidelyker worden voorgedragen, ilechi 6eu Siukje, in net Hoogdunsch rövfenrep, is i'cezonden, onder het Symbolum. Btdri/evfoe x. r. doch het voldoeii-e geordeeid is, blyvende deze Vraag opengelaten, otu Digitized by Google C 1?3 3 cm beantwoord te worden voor den iflen January 1812. V. Dat, op het gevorderd betoog, dat de Zoenoffers des O. T^er bonds geen enkele Staatkundige Inllellinzen 3 veelmin loutere naveg'tngen der gewoonre v m ande-re Voiken zyn geweest 3 maar voornamehk inze. rigt, om het Zoenlyden van den toekomlNgen Ser Digitized by Google Es fer af te schaduven, met oplosfing van de tegen- kendenkenden der hedendagfche Beftrydert, wel is ingekommen eene Naderuufcne Verein, rrer de Zmfpreuk: Jezus Christus is gister en heden deielf- de in der eeuwigheid. Paulos. — Doch, dat daar over, in doze Vergadering nog geene uufpraak heefc kunuen gefchieden. VI. Daiy op de Vraag, in het jaar itoq oppegeven, vor derende eene aanwyzing y dat a I het goede y betrekkelyk een genoegzaam onderrigt tot's menfehen geluk bevat, in de fiell [els der Wysgeeren, zoo voor alt na Jezus tyd te vindtn, op eene meer volkomene wyze f en zonder de minfte dwa/ing, door Christus en de postelen Génerd is, — nieis by het Genouiskap ontvangen is, versangende hetzelve de beantwoording dezer Vraagnog voor den iften November 1811. VII. Dat, op de Vraag, betreffrnde het Locale en Tempo-rete, in het jaar 1806 nader opgegeven, van denzelf-den Schryver, wens Verhandeling over dit  van het veelvuldige goede en voorirefselyke, hetxelk in dil stuk ge von den wordt, een Govden Eerepryt is toegelegd; mits de Schryver zich by de uitgave dezer Verhaodeling ooder de Werken vaa het Genosschap, deze en gene uitlaringen, en, de Hoofdzaak niet zoo zeer betreffende, veranderingen late weigevallen, die deswegens wordt uitgenoodigd zicli hieromtrent foor den isden van Odober dezes jaars te verklaren. VIII, Digitized by Google C 174 ) VIII. Dat, eindelyk, onder de Verhandelingen , ooJc voof mingeoefenden gefchikt , behaive andere over onder- fchetdene Onderwerpcn , yyf zyn ingekomen over de voortreffelykheid en het nuttig gebruik van het Ge- bed des Heeren 9 opgcgeven in bet jaar i*o8, onder welke wel eene, onder de Zinfpreuk: Heerf leer on t bidden I en eene Hoogdoitfche , met bygevoegden Naam ▼an den Schryver, hare onderfcbeidene verdienften heb- ben, d^ch van ueike eene geteekend: iv TveOftmrt xi) dXtfela. to rpoaxwety, Jtzus. den Zilveren Eercprys h w^irdig gekeurd, waarvan by de opening van het Br»ei je bieek de Schryver te xyn Bernardus Verwey*, Predikant in den Haag. Het Genootfchap maakt verder alien die in deszelfs mtUrd- liouding belang ftellen, bekend, dat, na ryp over!?g, door h^tzelve if befloten, om, met den aanvang vsn een nieuve Tydvak , aan deszelfs weTkzaamhedcn « eene* van de vorige eenigEfi s verfchillende , rigting te geven, met zorgvuldi^e iu- achtretri' g echrer van het blyvend doei deszeiven , — de Ferdedightg der voornaamfte Waarhedtn van den Chris- te/yken Godsdientt , tegen deszetfs hedendaagfche Beftry- dert, — d-t alie, tot hienoe met meerder of mirder goed gevoig , lot dat einde reeds ondernomen pogingen , fteeds zul- Jen in het oog gehouden , en in diervoege voortgezet en aan- gevuld worden , dat men de Voorfteiien b!yve inrigren naat de verfchillende, van tyd tot tyd yeranderde, wyze der Be- ftryding van de Christelyke Leer, en rar.gfcbikke naar de ou- derfcheidene Algemeene Grondbeginfeien , waaruit dezelv« ▼oonfpruit, en naar de wyze, waarop zy in het werk geftell wordt. Der bereiking van dit oogmcrk is goedgevonden alle zoo*danige Vragen en Voorfteiien, die in geen verband ftaan met de Verdediging van den Christelyken Godtdienst tegen deszelfs hedendangfche Beftryders voor afgefchaft te bonden, en ook het Genootfcbsp yoortaan geene grootere of kleindere Verhandelingen meer wachren over Onderwerpen, door de Syrverververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververververver Au noodigt dan no alie kundige Liefbebbers en Voorftanders der Waarbeid en Godsnucbr, met aanbieding van eene Gouden Medaille, of de waarde van Vyftig Duka-ten, uit, ter beautwoording van de twee?olgende Vra-gen: I. Digitized by Google C *75 2 I. Waarin ver schi lien de fittest e der alter nievvt fie Rest ryders van de Godoely&heio der Chrisie/yte Leer 9 Jie y federt ongeveer het midden der naastvotr-gnande Eeuvr zyn opgetreden > van de vroegeren 9 en9 hoe behotrt men desvegeus thans de Ver denizing tegen dezelven in te rigten? II. In hoe ver kan het Getuigenis of Sti/zwygen der Kerkvaders en andere Schryvers in de vier eerjle Eeuwen hy de verdediging der Echtheid van tetwist Bybelboeken en Bybelplaatfen in aanmerking Women? — Beide on beaotwoord te wordeii voor den iften Maart 1812. HANDEL en ZEEVAART, HUISHOUDKUNDE EN WAT DAAR TOE BETREKKING HE EFT. PlTMN DEI ErrioTsn. Op Maandag den 10 fan Herfstm. i8io9 to Amfterdam. Aindeelen by Hope & Comp. We stand 5 prCu 58J t 59 Zwcden 5 prCt. 4t|*44 Dmcmarken, Toll. 4 prCt. met gen. dito Leen en Wisfelb. 4 prCt. dlto. dito Kroon 4 prCu dlto. Keixer van Oosttnryk f prCt. 30 t $4§ dito Ah ptCU ad 27 Spemfes\ prCt. by Hope & C. 25 mS dito dito prCt. 12 if dito t i\ prCt. ij| 1 § Losremen uit de heffing van 98 a tfpfCt. IS •§ Dito nit de heffing van 1800. a 3 prCt. 13 1 i dito 1801. a 3| ptCt.. 13 1 i aif«| Portugal* by Hope & C. 92 19$ Engeland. Annuiteit. 3 pCt. n Gau Frankryk GeconfoUd. renten 5 f*^1* _ DIG2 WAARNEMINGEN. WEERKUNDIGS WAARNEMINGEN, BDITEN HAA1LEM. 1810. Herfst- tnaand BARO- TER. I TBER- 1 TRR. • STREXK 1 WIND. LUCHTS. 5 « 3C • • ftO 64 ' 55 1 W. N, W, j W. t. N. > w. t. z. bewolkt. No if * 1 62 0$ ** 1 2.W., w. f bctrokken;'s avoids holder. f3o. 4 30. 4* I 66 » 45 | {btrwolkt. 30. a Sc. if t 54 67 55 t 2. 0. | (2. Z. 0. | holder. '30 1 30. o| 30. 0 1 58 Z. W. I 1 w. z. w. belder. 9i 29- 9 1 66 1 59 Wi 2. W. | *s moreens hewerkt; venders enttent bekennen. fay. 9 1 58 / w. z. w., II < 29. 9 1 64 I 2. o. | f *s Morgens ten zes ure 42 gr. BEKENDMAKINGEN. V By den Boekverfcooper A. LOOSJES Pz. te Haarlem, ii van de pers gekomen en allem verzonden : P. MOENS, de Twaalf Maanden dis Jaars, $de Stnlc, bevattende de befpregelinpen Over Hölmaand, Oogst-maand en Herfstmand met platen gr, 8° 7 I-10-: Het 4de en laatfte Stuk is ar perfe en 2al spoedig vol gen. By bovengemelde is tegen den verminderden prys van f % in platts van f 9 - : te bekomen : MIDDLETON de Gefchiedenis van be Leven van M. T. CICERO, uit het Engelsch, door Prof. W. J. ZILLESEN 3Deelen in gr. $a. TiHaa&lkm, ir A. LOOSJES Px. Digitized by Google ALGEMEENE K O N S TV EN LETTER-BODE, VOOR HET JAAR. 1810. N°. 38. Vrjdag den mjlen van Herfstmaand. K E R I G T E N. Kiel. Het aanzienlyk Naturallen-Kabinet, alhier door den Staatsraad en Hoogleeraar Fabricius nage-laten, is van zyne Wed Kiel. Uwe, ten dienst der Univerfältigkeit, door Z. M. den Koning van Denerarken gekocht gekocht geworden. Hoogstdezelve heeft 00k het aanbod vart den Juftitieraad en Hoogleeraar Wiebemann, medo hier woonachtig, waarby hy zyne Verzameling van Nautuurlyke Zeldzaamheden aan de Univerfältigkeit ten openbare gebruike schonk, met welgevallen aangenomen. Leyden. De Maatfchappy van Nordlandfche Letterekunde alhier, hiel, op den 4. Clen van Hoogl. J. W. te Water, die dezelve volgens gewonte, met een aanfpraak opende, en daarby 00k nu weder een kort beiigt gaf van een tweetal onlangs overledene verdienftelyke Leden, nam. de Heeren P. L. van de Kasteejub en Joannes Bosscha (♦). De "Cf" Wy zullen deze bride Lfevejisfchetfert, eertoug, dg en nJere, onztn Iczcrcn tracbten mede te deelen, 1L D£ti» M Digitized by Google C if* 5 ffc Maatfchappy heeft dit jaar geetts Verhandeling fekroondV maa befloten, het volgend voorftel op te Digitized by Google I even?om beamwoord te worden voor den eerften voor den eerften vair louwmaand des jaars i8ia. V M Oordetlktuidige ontvouwing van de fchooB- , bedtn en gebrekeo van den Profaftyl van Het ftaat eeii' ieder vry, ook den, Leden der Maat- fchappy, om naar den Prys te dingen: aUetnlyk wor- den de Gecomnmteerden, ter beoordeeling der ingekot. nene Verhandelingen, van die vrybeid wtgeftoten. Am den goitn, wiens Verhandelingen de beste, en aan Set oogmeTk der Maatfchappy voldoende, zal gekeurj worden, biedt de Maatfchappy een' gouden Penning aan, ter waarde van 150 Guldens. De Verhandelingen moeten zyn Jn de Neder du itfche of Latynfche Tale, met eene duidelyke hand, van remand! die geen Lid der Maatfchappy is, afge£ta. Verein: Änder Verhandling moet, met een ZpreuK aeteekend, befloten worden in eenververzeßen om- C! welke den titel en de zinfpreuk der Verhandling ten opfchrift heeft. Bietby moet gevoegd worden een verzeßen je, in het welk de na.m. *"'d'£ heid en woonplaats van den Schryver, en boyen op Set welk de Zinfpreuk der Verhandling gefchre- hJ* een en ander moet in een' ^ten^mQag, ten tvde, hier boven bepaald, vrachtvry bezorgd zyn ^ in Sen van den tegenwoordigen Secretary der MaatfXppv, Profesfor M. Sibgenbeek, of van den Brief- ffi Leiden. Voor het ovenge zyn de Wetten, Tolcens welke de Maatfchappy naar een' P Sloven, te vinden in het tweede Deel van derzelver WToteLeden zyn verkozen: de Heerai Mr. P. A. Buo- mans Advokaat te Amfterdam; Isaac van Haas- tert te Delft, J. Honing, te Amfterdam; Theo- SS'Lohst Se^f Pj Mr- C. F van Maanem Grootkruis, te Amfterdam; Mr J. P. VAN D» Meersch, Advokaat in den Haag; en W. F. Wyers, Predikant te Voorfchoun. kortb Digitized by Google e tit > feORTE SCHETS VAN HE T L E V E N EN DEN GELEERDEN arbeid DBS OVERLEDENEN HOOGLEER AARS G A D S O COOPMA&S. Gabso Coopmans, het eenig kind, dat de befördigen Geneesheer Georg Coopmans (in eenen twee-jährigen echt, by Johanna Wiltschut verwirkte, werd in den järischen Vriefche Akaderoftad tranerkr geboren. Reeds in de vroege kindsheid van de moederlyke teederbeid beroofd, kon het niet welanders of de opvoeding eens vaders, die zich by de Wetenfchappen in zoo vele opzigten verdienftelyk maakte, moeat hem van jongs af eene onverdoofbard zucht voor studie inboezemen. Na dus te Kampen in de Fran-che taal onderwezen te zyn, werd hy aan de atorgen van 1 den (met zoo veel roem bekenden Alkmaarfchen Restor Ernst Willem Higt, en diens Ambtgenoot Gysbert Koenb, toevertrouwd, om daar indeGriekfche en Lutheralen talen en a! dat geen onderrigt te erlangen, wat hem kon opleiden, om ter Hoogefchole zich met vrucht op de beoefcning der Letteren toete-lepen. De Scholen met eene Redevoering verlaten hebbende, waarin hy den lof van hct landleven in een Carmen trochaicum affchilderde, begon hy zyne ftudien. OH- (*) Zfe eene korte Levensbefchryvtog van denzelYen in ds jllg. K. en Utterb. D. XIV. bl. 203. M a Valcke?äer, die toen in zyne geboorteftad bloei- den, en ocfende zich in de Wis-, Sterre, Redenccr-, Bovennatuur- en ^Jatuurkunde, ondcr opagt van de kundige Nic. Ypcy, Ant. Brugmans en van een der rio£ Kgemvoorriige fieraden der Amilerdamfche Door- luchrige School J. II. van Swinden. Vervolgens ge- root by onderwys. in de OsieoJogie, Onrleedkundey Phyfiologie, Heel-, Verlos- en Zkktefct.'nde, eersr te Franeker van zynen Vader en Chr. Everh. de Liue, daarna te /Imjlcrdam van den Heer Volk. Snip en ein- delyk te Groningen van Petrus Camper, dien her zoo gemakkelyk viel boven de overige Omleedkundi- gen verre uitteblinken. De Scheikunde en Materia; Medica Jeerde by, onder opzigt van den Hoogl. F Winter, wenn Ambt hem daarna zelven opgedragen, werden; en in de praxis Medic a eindelyk oefende hy zich erst te Frar. Eckener, onder den Hoogl. W. OuwfcNs* en datr.na te Groningtn onder den beroemden G. van Doeverrn. In foiuland teruggeerd, werd hy, op den i7defl Van Wynmaand 1770, na twee Disfe^ratien, de een hanJelende de Ventis, en de ander de Cyphofi, openlyk verdedigd te hebben, tot Philofophia. et Medicina Doctor tevtiiis bevorderd, en poogde drie jaren in de Jaat-l hoedanigheid den zicken bu/p toereb/engen. Infus-fchen vertaalde by de Contemplation de la nature van Cif. Bonnet in het Nederduitsch, en voegde 'er vele aanmeTkingen, zoo van zynen vriend J. H. van Swwden als van hem zelven Toen de Hoogl. Winter overleed, droegen de Staten van Vriesland, welk hy met eene Redevoering de mcaicamentti indigents, ad morbos Belgio familiar es filiciter depcllendos Jujécturh, plegtig aanvaardde, en dertien jaren lang, met onvermoeide vlyt, tenbesteder utderende jeugd waarnam. 