Algemene konst en letterbode
None
De Gcfchitdkundige Klasle heeft de volgende vraag opgegeven, waarvan de tijd der bcantwoording op dea iiten November 1813 bepaald is: 'Qjtum nostra act at 0 genus quoddavi philofophanit invalucrit , quod a quibusdam my Stic um es/e judicature dc fide rat foci etas Mysticisms in Germania historians • Doceantur igitur hujus rationis , fi rati&ncm dice re fai est , a facculo inde XIV. qu* est act as Joan nit Tatt- led Argent oratenfis , origines , mutationes , imrenun- ta ad nostrum act at cm , hac tamen cxclufa ; quae fue- rft ejus indoles * , qui effect us ad rem lit era riant Ger- manorum et inprimis ad univerfitates liter arias* dat is: Daar in onzen Teeftijd eenc zekere (oort van wijsbe^ geerte is in zwang gekomen , welke van fommigen mys< tick geacht wordt, verlangt de Maatfchappij Neene ge- fchiedenis van het Mysticismus in Duitschland. Vai* dit ftelfcT, indien men het een ftelfel heeten mag, moeten de bronnen, veranderingen en voortgangen, van de veer- (mj 7Ae deze Prijsvraag fn liaar geheel Alg. Konst- en Leuerbode x8xi. Ifte DL bi. 131* Digitized by Google C 195 ) 4 _» _• . • * , * . , .. yeertiendfc eeuw af , in welke Joannes Tattler van Re* gensbnrg Jeefde , tot .onzen leeftijd, de laatfte ech'tetf iiitgetfoten , opgegeven worden j voorts van welk eenen aard dezelve Was, en welken invloed zij op de Duit- fche Letterkunde en bijzonder op de Letteiitundige Univeriiteiten had. * . t _ , ’ Tegen November 1814 heeft de Klasfe van oude Let> ferkunde eh Kunsten opgegeven deze vraag:. / Res V atidalorum in Africa inde a Genferico ad GU time rum faeculo V et VI, qua conjiituiio et causfae mo * digit? rertttn perenntium'% • • * * . . * a • • • • » . * dat is : n * * * • * ' * , # » , , < ♦ 1 ( • De toeffotod def Wandalen in Afrika van Genferik tot Gilimev in de* vijfde en zesde eeuw; derzelvet ilaats* £etleldheid en de oorzaken van derzelver vervaL •Reeds i<i Augustus dcs verleden jaars ontving de Maatfcbappij eene Verhandeling hierop , welke ech- ter , <tls lit het Duitsch gefchrevcn, moest ter zijde ge- legd worderi; , * t - Klasfe der; Natuurkundige Wetenfchappen gecft deze; vfaag op, om voor 1 October 1815 beatttwoord tt worden : ' . - * * Defidcratur acctirata et obfervatitinibus follicitcf ini fiitutis fuffuita notatio naturae , originis , propagation nis et disfcnii hationis corum corpusculorum fungifor - mi am , quae no minibus Aecidii , Uredinis et Puccini at tnnolueruht . — — Societas neque fystematicum cor am re - rcnfum , neque dijeriptionem noVdrvm fpccicrutn ad hue forte practcrvifartm cupit ; ycrum at tnaxime de hit agatur , quae ut Uredo fiegetum ( Ustilago brand) et Uredo linearis ( Rubigo roest) etc. late fubinde disfe - minantur g adeOque aliis plant arum" generibus noxiac fiunt , quibtti ct nonnullas Aecidii et Pucci mac fpccics frequent is ft me Occur rentes adnumcrare licet. Prae «* terea autem invejtigandmn 1.) Qjiomodo Aecidium , Uredo et Puccini a in planlis , qu<z ab his infest ant ur , 0 riant ur ? 2.) Nam vere plantar frit fui generis para - fiticae , nutnvc pot i us pro tn or bo fits cxcrcsccntjis , rjr tnutatiomiut Humorum in iis quae obfdent vegetabilibus oriundis , habendae fml ? Qjio vero pofito analogiam at tend ere- oportet , quae ea , </* quibus agitur cvrpu scu- ta et gentium nonnullos fufigos gasteromycos ( Lieeas , Trichias fes files etc.) inte reedit turn ad confiantem ]ibi~. N 2 que C 196 ) * 411c fe taper ftmilcm quam ista fervant figuram • Pofr$ Vcro quacritur : 3. ) Quacnam fit maxime probabilis catisfa ortus corum ? 4.) Qjiare quatdam vegetabilia y. c. Cet. ealia toties Rubigine ct Ustilagine fimul cor ripiantur , alia vcro altcrutro fallem, tor uni , tuque ncutri obnoxiac vide ant ur ? 5. ) N urn plures Us - tilaginis . J'pccies fiat tie re lie cat? 6.) ccrtis fub circumfiantiis five Rubigo in Ustilagincm five contraria ratio ne haec in Warn mutari posfit ? 7.) Num utrius - que pcstis origo ant faltcm lata propagatio cavcri pos+ fit ? Deni que 8. ) Quacnam eo Jcopo remedia certo et explorato juccesfu acfjdbere lice at ? Qjii vero in ca argumento vires fuas experiri volent , fimul rogantur , tit ad evitandam confufitoncm , quae ex varia Germani - corum yerborutn Brand ( Brand Rost (Roest Bclg. ) fignificatione verenda esfet , pot i us L at inis , diximus vocabtilis technicis , utantur ; utqtie feriptis fuis , qua. focietati mil tent , fimul fpecimina eorum co rpu senior um , de quit us agents adjungerc v clint. dat is: Men verlangt eeiie naauwkcurige en op met behoed- zaamheid gedane waarnemingen gegronde opgave van dea aard, oorfprong, voortplanting en zaaijing van die paddenftoelflachtige plantar , . die de namen van dium , U redo en Puccini a dragen enz ( * ). De Verhandelingen , die na deze Prijzen dingen wil- len, moeten, in het Latijn gefehreven, voor den be- paalden tijd vrachtvrij ingezonden worden. De Prijs voor elk der ondervverpen beftaat in 581 Francs of 50 Dukaten. - Voor November van 1813 wordt herinnerd de vol- gende HuishoudkUndige Prijsvraag: Welke zijn de ze- kerfte middelen , om het Raapzaad ( Brasfica Napus en Brasfica Campeftris ) op de akkers tegen fchadelijke infecten te beveifigen;— en voor July 1814 eene vraag opgegeven over de voordeelen aan den handel in ge- meen Linnen, dat uit Neder-Saxen komt, verbonden; en . (*") Schoon wij gewoon zijn de Nederduitfche vertaling ran foortgelijke Prijsvragen in haar geheel te geven, mee- nen wij onzeu lezeren geen’ ondienst te doen in dit geva! ter plaatsbefparing van die gevvoonte aftewijken, temeer, daar de antwoorden toch 00k in het Latijn mceten opge- fteld zijn. , Digitized by Google C.** . - ♦ *97 J tn eindelijk Voor November van hetzelfde jaar eene vart' dezen inhoud: Wclke zijn de beste middelen, om in bergachtige* lireken bij plasregens bet afkolken te voor- komen, zonder de diepte der holle wegen te vergroo* ten en de flooten te vermeerderen , die den grond af» brokkelen. De Priis, op deze Vragen uitgeloofd, be* loopt 139 Francs of ia Duka tin. Voor het einde van Mei en September van de genocmde jareri moeten de antwoorden inkomen. • * ' LEVENSBERIGT /• . > # » * VAN DEN FltANSCHEN DlCHTER. .JACQUES DELILLE. - «... . t ( Uit onderfcheiden narigten opgcmaakt. ) • • • - . • •( Vcrvolg en flot van bladz . 183.) In *794 verwijderde Delille zich van Parysf waar hem geen fchuilplaats of fteun meer overbleef. Hij be* gaf zich naar Saint- Diez in Lotharingen, het vaderland van Mevr. Delille , waar hi) in den fchoot der diep* fte eenzaamheid en beveiligd tcgen alle afleiding de vertaling der Atneis voltooide, die hij fedeK -dertf$ jaren ondernomen had, Sommige beoordeelaars hebben geen regts genoeg aan dit Werk gedaan, hetwelk dik- wijls de fchoonheden van zijn model tcruggeeft, en waarin de Dichter mfefchien nog meer hinderpalen moest te boven komen dan in .de vertaling der Geor - gica. Delille beantwoordde zijne beoordeelaars .al- Teen door het verbeteren van zijn Werk, en drie da- gen voor zijn’ dood had hij nog den Zander van Ae- neas voor zich liggen , die hem op zijn* levensweg vergezeld en hem zijnen roem gegeven heeft. In de tijden der omwenteling vervaardigde Delille op last van den Procureur der Gemeente de . fraaije -Dithyrambc : V Immortaltt 6 de F A?ne , welke, fchoon dezeive niet voor het oogmerk. waartoe de Procureur N x bet 0 t V* > list begeerde'(^), heeft kjinnen gebruikt worden, het Jicht zag en ten voordeeje , van gevangenen werd uit- gegeven. Of de uitgave daarvan *eir tpe medewerkte daij of andere oorzaken hem verdacht maakten, zeker is bet, dat Delille, algeipeene onrust in Frankrijk ziende heerfchen en de omwentelingen elkgnder met ©ngelopfbare fnelheid yervangen, de wijk naar Bazd »am, waar hij cen jaar in arbeidzame afzondering coorbragt. In 1796 vertrok hij van Basel naar Glai- resfe , een bcvallig Zwitfersch dorpje , gelegen aan den oevef van het Meer van Bienne, vlak over liet be- roemde eiland Saint-Pierre, door den * ongelukkigen Rousseau, die daar zijne fchuilplaats koos, zoo'over- heerlijk. befchreven. De Gouverneur van Bern, wien dit' eiland toebchoorde, vergoedde aan Delille de ftrengheid, \vaarmede zijn voorganger tegen Rousseau was te werk gegaan, dien van dit fraaije eiland yer- tannende, waar hij zijne ongelijkken, zijn mistrou\yen en zijne beroemdheid wilde verbergen. * De Dichter vtr- Wierf het burgerregt op hetzelfde eiland , waarvan de vu- * . » » / - (*) Omtrent deze Dithyrambe, waarvan eene zeer goede dichtmatige vertaling van den Hr. Immerzeel, in 1803, is in het licht verfchenen , onder den titcl van : deOnflerfeHjk- heid der ZieL> is de volgende Anecdote' niet onbe\ang- yijjf daar zij Delille leert kennen, als ecnT man van maed fen ' onkreukbare ilandvastigheid. Men vveet , dat Robes- pierre, na al wat heilig is , gefchonden te hebben , voorne- inefis was, om door de Conventic het beitaan van God en de pnilerfelijkhefd ,der ziel te doen decreteren; hij wilde *enige plegtigheid aan dit Dekreet bijzctten , alle Schrijveri ^4%°pnigendc , deze nieuwe Geloofsbelijdenisfe hulde toe te Drehgen, Delille was toen bij het College de France ge- plaatst en werd iedereh dag met den kerkergedr'eigd. De oenichte Chavmette k warn hem bezoeken en vcrzocht hem feenjge Verzen op de Onfterfelijkheid dcr Z\c\, in vier en twintig uren tijds, te niaken. Toen de Procureur der Ge- 'ineente terugkwam, toonde Delille heftrcR Dithyrambe. 4$^et:b':zeer ,wel, riep Chauaiette, na dezelve gehoord te het is misfehien het beste, dat gij tot hiertpe ge- ijebf ; maar wachten wy ; de tijd is nog niet daar, om 4>nderwcrp ; Voor‘de boezep^en een’ troost voor de flagtoffers der om- * WehtelSn^ voorftoilende. 1 - ' ’ .... - -. Digitized by Google C m ) irermaarde Profafchrijver verjaagd was, • Drlille vbfht te Giairesfe al het gecn zijne zucht voo’r de lchiider* achtige fchoonheden der natuur koa ftrecien ; een fmi meer, fchoone bcrgen, rotfcn en watervallen. Daajf volfooide bij zijn Gedicht V llommc cits Champs ( * ) en dat getiteld; Les trois Kegnes de la Nature- ( j* ). Nergens gevoelde hij zich meer opgewekt, nei£e»$ jneer geftredd bij zijne dichterliike opftdlen , dan hier. > Na twee jaren verblijfs te Solothurn begaf hij zidi naar Duitschland, bijzonder te Hamburg vertoevende, en vervaardigde gedurende zijn verblijf in die: ftreken zijn Gedicht, dat la ?itl6 ten tied voert (§); ltak daarop naar Engeland over, verblijvende t\VcC' jaren te Londen, gedurende welke hij het Paradijs yerloren van Milton in Franfdie verzen overbragt, Deze Vcr tab- ling , met veel . geeatdritt ver.vaardigd is een zijncf fchoonftc Werken. Hij arbeidde met zoo veel ijvcr uan dit dichterlijk Gedenkftuk, dat het binuen vijfrien m4&n- den begonnen en voltooid wejxb Toen men hem daar* na met eene zoo gclukkig Volvoerde onderneming gc* luk wensqhte, antvvoordde de Dichter, dat zij hem net leven kosten zou. Inderdaad, naauwelijks had tig het fraaije tooneei van het aficheid van Adam en Eva van het aardfehe Paradys overgezet, of hij gevoelde den eer* . ften aanval van beroerte , weiker gevoigen hem ten gra* ' > ve bragten. Na de herftelling dei* rust in Frankrijk keerde De* Lille, naar Parijs terug met de vruchten van zijnen flrbeid, en, zoo het vergund is, een landelijk beeld, dat zijne fchijn niet mishagen zal , te neraen ; hij kwara in zijn vaderiand terug, even als eene bij in haren korf terugkeert, met de Ichatten, die hij op zijne menig* VUldige reizen vergaderd had , beladen. Op nieuw vond bj§ (*) Hiervan bezitten wij in het Hollandsch eene dichter- fijke vertaling van Mev. de Wed. van Streek geb. Brinkman , onder den tit el van: de Peldellng , en eene dichterlijke na- volging van den Heer Bilderdyk , getiteld : het Buitenleven. (f) Indien wij wei onderrigt zijn, bearbeidt de Heer Loosjes van dit belangrijk, leerzaam en tevens verheveu Dichtrtuk eene vrije navolging in Nederduitfche verzen. (§) Ook hiervan beftaat eene Nederduitfche dichtmatige Vertaling, onder den titel van: het Mededoogcn* bearbeid door den Heer J. Immerzeel Junior en in x8o4uitgego ven. . x n4 Digitized by Google ( *00 ) liij bij zljne terugkomst in Frankrijk, het geen men met cen fchoon karakter en groote talenten overal aan- treft, ware vrienden en talrijke lezers. In den lchoot zijner familie en der vriendfchap genoot hij verfcheiden jaren de kalrate en rust, zoo dierbaar aan de Zanggo- dinnen , welke een held het vaderland had teruggefchon- ken ; hij liet zijne Werken drukken en was getuice van derzelver goeden opgang. Hij was het vermaak van alle de gezellige kringen, waarin hij verkeerde. Nie- mand bezat in den oragang een zoo vlug en fchitte- rend vernuft, eene zoo zachtaardige en onverwrikbare opgenpmdheid ; niemand fprak zoo bevallig, en luis- terde op zijn beurt met zooveei infchikkelijkheid. Den beminnelijken man had hij in zijn Gedicht, la Converfation gefiteld, afgemaald, en alien, die hem kenden , bervonden in hem zelven het model y dat zijne verbeelding yoor oogen had gehad. Sedert lang deelde Jiij echter in het lot van Home^ rus en Milton; eene bijna volkomene blindheid be- letty hem zijncn post bij het QolUge de France verder waartenemen ; en vier aanvalleq van beroejte gingen dien voor, welke hem op den iften Mei dezes jaars aan de- ze wereld ontrukte; zij haddep zijn ligchamelyk geliel gefchokt, maar zijn geest bleef ongefchonden. Zijn lterfbed was omgeven van eene wanhopige i'amilie , get Jetterden en vrienden der kunilen, het verlies reeds. ber treurende, dat zij lijden zouden; zich nog deeds vlei- jencje, dat de Natuur een wonderwerk voor den Dich? ter zou doen, aan >vien zij alle bare gaycn verl’pild had, en hunne oogen niet kunnende gftrelvken van de ftiile fponde , waarop de geliefkoosde Dichter ieed , wien feeds de ichachiwcn des doods oyerdektep. Op een praalbed werd zijn gebaliemd iijk eenige da-* gen tentoongcllekl in eene der zalen van het Kcizerlijk Collegie.van Frankrijk, Zijn hpafd nronkty met eenen Jauwerkrans. De liikfloet, nit dy Lydep van het In-r ftituut eti van de Keizerlijke Uniyeriiteit , de Hoog-* Jeeraren van het CqlUge de France betlaande, \vaarbij 4 zich eene talrijke menigte geleerden, iludcnten , kun- ftenaars £P een grpoty toelpop van burgers voegde * : ' ver- i » • Behalve dit Gedicht hceft men nog yan zijne hand f e*i bnndeltje Pocjies fugitives , ie PasJ'age da Saint (Jot hard ?uz. cnz. Digitized by Google \ C aoi > vertrok op den middag uit het Collegie naar de Kerk * Saint Etienne du Mont . De draten waren met eene ontzaggelijke menigte en de venders met aanfchomvers overjekt. Het lijk moest in eene lijkkoets geplaatst worden; doch Delille’s Kweekel ingen drongen ’er op aan en vcrwierven de gunst, om het lijk van hunnen beroemden Meester te dragen. De vier (iippen van het doodkleed werden gedragen door den Graaf Regnaud de Saint Jean d’Angely, Voorzittcr van de twee* de Klasfe vail het Indituut, den Graaf Segur, Groot- Ceremoniemeester , Lid derzelfde Klasfe , den Hr. Vil- laret, Bisfchop van Cafal, Kanfelier van de Uni- verfiteit , en den Ridder Delambre , Bedendigen Se- cretary van het Indituut voor de Klasfe der Wiskun* digt* YVetenfchappen. Na den atloop der godsdiendige plegtigheden trok de doet , deeds door een’ grooten toe- vloed van menfchen • heen , bij fakkellicht naar het kerk- bof du Pere la Chaifc . Het lijk nedergezet zijnde bij de plaats tot het graf beitemd, deed de Graaf Reg- naud de Saint Jean d’Angely eene aandoenlijke en trelfende aapfpraak, werd daarin vervangen door den Hoogleeraar Delambre en den Ilr. Arnault, tcrwijl eindelijk ook de Hr. le Dieu, Student in de Regten en Kweekeling van den ovtrledenen, in eenige kunde* , looze bewoordingen zijne aandoeningen uitboezemde. Eene poos later hebben verlgheiden geleerden en gclet* terden eene inteekening (♦) geopchd, om op zijne be- graafplaats een Gedenkteeken ter zijner ecre opterigten ; en mogen zicli daarvan den besten uitflag beloven 9 jndien zij dien naar de achting afmeten , welke de over* Jedene in zijn leven genoot. De D AMPKRING in zijne betrekkingcn tot het Organismus befchousvd * door Dr . Hufeland, Staatsraad en Lijfarts van den Koning van Pruisfen , te Berlijn. De Dampkring is, buitep tegenfpraak, voor den Genees- < . , heer (*) Dezelve is geopend ten Kantore van den Heer Bou- tAko, Notaris te Parijs, rue des petits Augustins N*. si. N 5 Digitized by Google ( aoa ) htet het belangrijkftc 'voorwerp der Natuur.- Hi) is de bro» ^van vuur en leven, de hoofdltof der gcheele bewerktuigde wereld,de luchtzee, op welker bodeui wij ademen, en aan wclks beftnan, d at va;i ons Jeven, zoowel als aan deszclft gefteldherd de gefteldh.eid van hetzclve , gezondheid en Ziekte, ten nnauwlle verbonden zijn.' | Men behoeft zich flechts voor den geest te brepgen , de •ogenblikkelijke opfchorting van bet leven, welke on de bcrooving van lucht volgt; deal krachtdadigenHiivIoed der befraeitetide lucht , waardoor aan de verfchiliendfte foorrer; der bewerktuigde ligcbamen een eigen, onregeljnatig karak* fer, ja zelfs een bijzondere bepsalde vorm des levens , kan worden opg^drongen; bet blijkbaar verfchil der fierflijsten, bet onderfcheiden Hgchaamsgeftel der landlieden en ftede- lingen, of, hetgeen hetzelfde is van de bewoners der vrije en der befloten lucht, en zelfs ook nog he* verfchi| der fterflijsten in groote fteden zelve, naar gelang zij ruim. of digt bebouwd zijn <— men behoeft, herzeg ik, zich die een er> ander alleen voor den geest te brengen , en ’er zal piet meer noodig zijn, om tebetoogen, dat de grondbettem- ming van het werktuigeiijk leyen , ep deszelfs verfchillen- de toeftand van den Dainpkring afhangen, en het dus de eerfte pligt van eenen Geneesheer zijn moet, om denzel- ven, en zijne betrekkingen op het Qrganjsmps, paauwkeu- rig te leeren kennen. De vraag is nu: kennen wij dit belangrijk werkend ver- inogen? Ik geloof nog in geenen deele. Wei is waar, da$ de nieuwere Schejkunde geleerd heeft den dampkring te onrleden en daaruit zekere cenvoudige gronddofTen daarte- ftellen; maar de vraag blijft altijd; zijn deze betfanddee- len door de affclioiding wezeulijk van malkander afgezon- derd of daardoor eerst ontftaan? En dit zelfs toegegeven zijnde, kan men het dan noemen, een ligehanm te leeren kennen, wanneer men het vernietigt, dat is, wanneer men hetzelve bimen zijn natuurlijk aanwezen en leven plaatst, daar het tocb jtiist deze vorm van zijn beftaan is, welke zijne verfebijning, zijne werking op andere ligehamen, zijne eigenfehappen en invloeden, jnzonderheid In dea werkkring der levynd.4 nntuur, raoet bepalen, Kunnen wij zeggen, het oviutn te kennen, wanneer \yij jveten, dat het uit-Stikftof, Koolftof, Waterftof enz. beftaat? En einde- lijk, heeft dan de Schelkunde reeds haren hoogften trap be- reikt? Kunnen, jn moeten, wij nict verwachten, dat het tegenwoordfg ScheiktindigStelfel wtderom door een nieuw zal worden overhoop geworpen, waartoe zich in denieuw- fte ontdekkingen van D^vy en andereu reeds geene onefui- deliike fporen opdoen, en waardoor het thans aangenomen ScbeikundigSteliel vcrvallen, en mogelijk een ander in des- zolfs plans V.nl gelleld worden , en allc onze verkjaringeif en fcheikundige ojitbipdingeo eene andere gedaante zullen be« komen. W| Digitized by Google c 3°3 y . Wtj moeten dm: Scbeikundfge* en Geneeskundige kennff yan malkander ondcrfcheidetu Door Scheikundige kenni# verftaat men de verwantfchap van dopde ligchamen cot mal- jtander; cjoch door Geneeskundige die van levenden of doodfehijnenden, als ley end befehouwd, tot levenden. Scheikundige kennis, als kcnnis van doode ligchamen, it dus voor den Geneesheer pnvoldoende, die zich in denken en handelen tot den werkkring des levens bcpalen moet , en bij wien alleen de kennisfe van het Ievend aanwezen cent voorwerps, en van diens invloed op ander<en, cn van de^ zen wederom op hetzelve, Geneeskundige kennis genoemd wordt, kunnende do Scheikunde hem hierbij alleen tot een buipmiddel dicnen, pm hem > doode bouwftoffcn te ver- fchaffen. ‘.^Daar wij nu: niet. met de dooden, maar met de levenden te doenhcbben, zoo Wij ft ons derhalve niets anders over, , dan te trachten, om op den weg des levens, dat is, door hec terugwerkend vermogen van het ievend argaviswus tot de kennis van het>voorwerp te geraken. Aiies is toch flechts in zoo ver voor ons zigtbaar, ais het in den werk- kring van ons leven voorvalt; want wat is zicn en hoovea cn alle zinnelijkc gewaanvording anders, dan het ontvan- gen der voorwerpensin den yorm .des levens ? — De wc- derkeerlge working of gevoelbaarheid des levenden, niet des. dooden, is hierom voor den arts het eenige ware mid- del , om de eigenfchappen en lijnere werkingen der dingen te toetfen, en te leeren kennen t en weik een ruim, op yerre na nog niet genoeg doorzocht , veld van navorlchiiig ^jyordt ons hler niet geopend. Niet alleen is het de gc- zonde ( normale ) werking van het orgqtiiitnus, maar de dui- zendvoudig veranderde gevoelbaarheid van hetzelve , in eenen onregelmatigen, ziekelijken coeltand , waarvan ieder ons wederom nieuwe betrekkingen der dingen aanbiedt, niet flechts de gewone zinnelijkheid , maar ook de fijnerc, door ziekte opgewekte of getemperde , gevoeligheid , wel- ke als het beste toetsmiddel ter opfporing der lijnere ftof- fen en verinengingen moet befehouwd worden. - Willen wij echtcr langs dezcn weg met grond te werk gaan , dan moeten wij eersc den Dampkring, niet op zich zelven, maar in verband met het geheele leven der Natuur, genetisch, bcfchouwen, en dan eerst zijne betrekkingen tot het bijzonder werktuigelijk leven in overvvegiug ne- mqn. Ten aanzien van het eerfle, flel ik het volgende vast: i. De aarde is een organismus , dat wil zeggen, een in .zich zelven befloten geheel , het wclk eigen krachtcn van pnderhouding, en eigen daartoe behoorende werkttiigen en werkingen in zich vereenigt, die alien in een doelmatfg verband Itaan, naar eenen inzich zelven terugkecrenden cir- kel yan ooxzakcu. Wij kunnen die ecu orgauisch leven noe- men, s. De i * . • i Digitized by Google 5. De grondkrachten van die ieven zijn de aantrekkings- kracht, de qualitative (fcheikundige ) verwantfchap , het Magnetismus, de Electriciteit , het Galvanismus, de warm- te, de invloed der zon, maan en fterrc*n. 3. De voornnamrte werkingen van dit leven beftaan in de dagelijkfche omwenteling der aarde ora hare as, en den jnarlijkfchen omloop om de zon, in de ontwikkeling enver^ deeling der warmte, den omloon der vloeiftoflfen van bin- nen naar buiten en weder terug (een wezcnlijke omloop), de ebbe en vloed, de uitwafeming en nederpl offing, de gasvormige verwisfelingen en vereenigingen der ftoffen in den Dampkring, de kristallifatie, eindelijk in de elektrike en onderaardfche uitbarftingen, als krachtdadige middelen, ora het evenwigt te herftellen. 4. De. Dampkring is niets anders, dan het geftadig pro- dukt van dit leven der aarde en hare uitwafeming, de bii- eenverzameling der vrij gewordene gasvormig daargeftfclde ftoffen, ora zoo te fpreken de voortduring der aarde in de gedaante van gas; het gewest, waar de in deze gedaante onbruikbare ftoffen nieuwe vereeniging ondergaan, en tot een nieuw ieven herfchapen worden; waar de geheimfte fcheppende krachten werken(*), de gedaante- verande- ringen, afwisfelende werkingen, en de hervorming van de rijken der Natuur voorvallen, waar de groote cirkel tus- fchen de planten en dierenwereld voortloopt, en alleen de vlam des lichts en des werktuigelijken levens gloeic. De hoofdoorzaken, waardoor de gefteldheid van den Dampkring, die zich aan ons zinnelijk oog, fchoon zeer onvolkomen, als Weder vertoont, bepaald wordt, zuJJen dits op de voigende nederkomen. 1. De invloed der zon, des lichts en der warmte, de danrdoor bepaalde jaarfaizoenen , en de afwisfeling van dag en nacht. 2. De invloed der maan, ongetwijfeld de voornaamfte, en nanst de zon de magtigfte, gebiedfter van den Damp- kring. De invloed barer verwisfeling op het weder, en gcvolgelvjk op de inwendige gefteldheid van den damp- kring kan nict ontkend worden. Immers weet ieder op- lettend befchouwer, dat de lnatfte met het begin der was- fonde maan beitendigheid verkrijgt; dat opkomende wolken of groeijcnde onweders zich verfpreiden, dat is in Ga* worden opgeiost, zoodra zich de voile maan boven den • ge- Men hcrinnere z'ch flechts de ftcenachtige verhevelingen ; thans wel algenieen als cen voortbrcngfel van den Dampkring • aangeroerkc* en die van den lie *inne ?.f als zoodnnig haddan mocten befchomvd wor- den : — een verfchjjn'cl , waarbtf ui: enkcl gasftoffeu , alleen door eenqi eleerriken bi ik (craft ua 1 , het liardfte metaal of fteenachtig zamengroeifi?! {concrement } wo ;iz vjortgebragt. Men zoucle dit natuurvcrfch$ufcl een iinnebeeld van de fchepping der wereld in *c Uein kunnen noeraen# ( 205 J gezigteinder vertoom, ja, dat reeds gevormde donderbni- jen daardoor gebroken en in wind veranderd worderi ,• het- geen alieen wil zeggeu, dat de vonk - elcctricitcit in elec- trike intftrooming verwisfeld wordt (*)•' 3. De omwenteling der aarde en de daaruit voertvloeijen- de invloed op de ftroomingen der lucht, zoo wel als op die van het water# Ten bewijze hiervan ftrekken de pasfaatwinden. 4. De invloed der warmte* van het Magnetismus en de Electriciteit. V • . . , , ' 5. De geftadige oraloop van het water. 6. De uitwafeming van de oppervlakte der aarde, zoowejl Van de bewerktuigde als niet bewerktuigde wereld, zoowel van de vloeibare als vaste beftanddeelen; — van hier het plaatfelijk verfchil van den Dampkring, naarmate de opper- vlakte geheel onbezield (bij voorbeeld tzand en rotfen)* of met levende fchepfels, en hier wederom of met planten of met dieren bedekt is (hot onderfcheid van de Land- of Stadlucht) — naar gelang de grond, de aardfoort verfchei* den is, zoo als moeras, zand, ftecn, kalk enz. 7. De verheffing en gedaante van de oppervlakte der aaf- de — onderfcheid van lucht , bergen en dalen — de daar- door ontftaande zuig- of trekwinden, novels, fcheikundige yermcngingen en befmetting ( f \ r 8. Toevallige, ongewone, dikwijls geheel onkenbare in- vloeden. Tot de eerfte behooren aardbevingen , onderaard- fche uitbarftingen , die niet alieen in de nabijheid, maar zelfs op verre afftanden, eene hoogstbelangrijke en lang-r durige verandering kunnen veroorzaken , zoo als uit den aaphoudenden damp, gedurende den geheelen zomer van 1783, na de aardbeving in Kalabricn , en het veranderlijk • weder, verfcheiden achtereenvolgende jcren daarna, teij duidelijkfte gebleken is ( § ). Tot de laatfte behooren de gefteldheden van dc oppervlakte der zon en maan , zoo als bij voorbeeld: het toe of afneraen der zonnevlekken, waar- . •• « • ' / «** « r, . > uic ( * ) Zelfs houdt Dr. Haberle , in zyne Met. Jahrbuche den invloed der Sterren, bare vercenigingen ( ’ conjunctions ) en te^enftanden {oppo fic- tional') voor hoogstbclanuryk. Met genocgen maak lk van die uitmun# tend werk gewag , *t geen ik eerst na het voltooijcn van mynen arbeid ontving , cn voor ieder arts ten uiterfte belangryk zijn moec , vennits dit gewigtig en met de kennis van den dampkring zoo nnnmv vcrl>onden onderwerp daarin het eerst tot vaste en grondige beginlels wordt terug- / gevoerd. (t) Men herinnere zich flechts de Cretins , de Fe.ten , in het Salzburgfche deze halfmenfchen , wier verbastcring , of lievcr verhiiuler- de ontwikkeling enkel in de gednante cn jefteldheid van den grond, en het daaraan toetefehryven bederf der lucht ,"te zoeken is. (§ ) Zelfs is het de vmag, of niet andere, door konst bewerkte, uit- barst ingen , by voorbeeld in oorlogstyden , tvanneer eene verbaZende me* nlgte buski uid in de lucht gefehoten wordt , niet oenen gelflken invloed Jkumien hebben? Digitized by Google qo6 ) een hoogstbelangrijk .^erfchll in den invloed van fi licht en de wnrmte op de nnrde ontftann kan, en voorts a ■ j _ - v* « ‘ op nog weinige ufcti te voren 2ich de mann bevond, eri waar nog overblijffefs van den liaffipkring der laatfte kum- nen voorhanden zijn, welke eenen oogerrblfkkelijken in- Vloed op dien der narde te wege brengen; Hij nam een^ zuik een oogenblik, hetgeen hij fterrekundig berekend had** naauwketirig waajr,* en befjVeurde' tjeHMctijdJg eene onver- wachte, aanmerkelijke verandering in het iveder. Dan , ik heb hier fleehts algemeene wenketi willeri ge± Ven; zijnde- mijn oogmerk, om den Damp krfng in berrek- king fot het levend Organ j smut te beftV>uvren, en daardoot icvens nnauwkeuriger te ohdcrzoeken.^ Vooreerst zullen wij zijnert algeniceticn inched in over* weging neraen, welke men tot de volgende punten kati brengen. - 1 * O • / 4 , * 9 t I. De Iucht van den Dampkring is hct fiinfle, geestrijkjlt wn ohontbeerlijkfte middel tot voeding of jnftandhoiidtng van het werkttrigelijk leven. De gewone foedings- middeleti verfchaffen alleen de doode brandbate1 ftof, maar dit ver- wekt eerst de vlam des levens. Andere middelen tot on- derhouding van hetzelve kan men' dagon lang ontberen, zonder dat het leven ophoudt , maar ;de iucht niet eene en- kele minuut, brengende eene geheele berooving derzelve. omniddellijk , eerst het ophoudenvan de voornaamfte wer- kingen des levens, van den omloop des b/oeds en de acfem* haling, en vervolgens van het leven zelven, te weeg. 'Hoe volkomener de ademjialing van eene dierfoort is, zoo veel te volkomener eh oVe^fcenftemmender is ook haar leven.— Van alle tijden afheeft men dit erkend, en vooronderftelde men, dat de Iucht van den dampkring een pabulum vita bevatte. De ■ nfenwere Scheikunde, die hare kunst tot de ontbinding der Iucht verhief, en haar als een uit ver- fcheidene ftoffen Zamcngefteld vloeibaar ligchaam befchouw- de, heeft dit levenvoedend beflanddeel bijzonderlijk one- wikkeld, en ’er den naam van Zttnrftof-gas aan gegeven. De ondervinding bevestigt dit ook volkomen: hoe meer Zuurftof-gas de dampkring bovat, zoo veel te fterker, eti hoe minder, zoo veel te zwakker en onvolkomener is het leven; terwijl eene geheele onthouding van de zuur* ftof de Iucht tot een doodelijk gif mankt. I let voornanm- fle werktuig, waardoor dit vocdingsmiddel wordt ontvan- gen, is de Long, en de verrigting, waardoor dit bewerkt wordt, de Ademhaling. Bij ieder ademtogt wordt de in de long gebragte Iucht ontbonden: ztj deelt aan het bloed fcuurftof en warrnte mede, on ontvangt-daarentegen de uit hct ligchaam afgefeheiden waterllof on koolftof, weikezif naar 9 C *°7 ) fcaar bnlten drtfft# " Ket is ech'ter niet alieeri fn de krtig* inaar ook op de geheele oppervlakte der huid, dat, dodt de toetreding der lucht, eene foortgelijke, doch met zoo volkomeri working gefchiedt. , t. De lucht is de hoofdbron der dierlijke warmte. Hoe volkoraener de ademhaling eener dierfoort is, zoo veel to grooter is de graad htfrer warmte. • 3, Zij bepaalc de uitgebreidheid van het werktuigelijk ligchaatn, eh bewaart het evenwigt tusfcheif de vloerbare en vaste deelen van hetz^lve en hunne evenredige verdee- ling; terwij! zij op de geheele oppervlakte van hetlfgchaam eene gelijkmatige en zeer aanmerkelijke drukking veroor- zaakt. Verdunning der lucht onder de luchtpomp, op hooge bergen, op luchtreizen in hooger gewesten, brengt* door de vermindering van deze gewone tegendrukking* uitzetting van het bloed, verzamefing van hetzelve naar'de zwakkere, minder tegenftand biedende deelen, ja, einde-f Kjk , eene uitperfnrg van het bloed uif, en doorbraak vaii de vaten te weeg. Door eene volflagen onthoudmg dee lucht, onder de luchtpomp, kan deze uitzetfcing der beflo-* ten vloeiftoflen tot hec barften der Ugchameh gebragt ivof* den. - • - ' * * M 4. - Zij is het vehicuhtm der gasvormige afzonderfngerii en der gasvormige, gelijk van alle in lucht oplosbare, oF flechttf door de' lucht mogelijke, mededeellng, en dus een hooFdmiddel, Waardoor wij met /de buiten^vere’ld In vcr- band ftaan. Tot de eerfte behqoren, d.e voor het organise mus zoo belangrijke afzonderingen der huid en der long; rot de laarfte de mededeelimr der vochticheid. der dam- pen, der fcheikundige , in lucht oplosbare ftoffen , ;vaiiK vele befmettingen , van het geluid enz. De deelen, waarop de lucht. het eerst werkt, en die dus <*ok haren nadeeligen invloed het fterkst ondervinden, zijn: de oogen , de long, de holte van den mond1, de uit- wendige gehoorbuit met het trouimelvlies en de huid. Digitized by Google , * Nn komt het er op aan, om de bijzondere eigenfchappe* en organifche bctrekkingen van den Dampkring te bepalen; ,en hier koinen in aanmerking zijne vochtigheid en droogte de verfchillende temperatuur, dmkking, beweging en rust, zuiverheid en onzuiverheid , zijne rcheikundige men- ding, endemic) ue en aapftekende gefteidbeid, Een goed* ervaren Genecsheer moet deze eigenfehappen van den damp- kring en zijne veranderingen beftendlg in het oog houden eu haar door middel van goede Barometers * Thermometers * Hygrometers, Elektrometcrs , Eudiometers » en Anemo- meters gadeflaan: zelfs moet hii niet vefzuimen, om de af- .wijking van de Magnegtnaald waartenemen, naardien zeke- re veranderingen. in den dampkring daarmede biijkbaiir in verband ftnan. Hiordoor zaj hi} in flaat zijn, om over der* aard van . den algemeenen en afzonderlijken toeftand der ziekte veel juister te .kunnen oordeeien, verfeheiden ver- fchijnfels, die zonder kennis van den dampkring onverklaar- baar zijn, kunnen ophelderen, en.het menfehelijk organis- es niet te zeer op zich zelven, maar in zijn verband met dat der Natuur kunnen befcbouw^iu Hieruic moeten nood- wendig de vruchtbaarfte gevolgen voor de naauwkeurige kennis van het dierlijk organismus , en deszelfs juistere en meer omvattende behandeling geboren worden. {Het yeryolg hierna .) * • ' ' S TERRE- en WEERKUNDIGE * • - iWAARNEMINGEN. Wolfsberg, G1* Carinthie) den ?den Augustus. , GistC * TCn, ten drle ure ’5 namfdciag* , begun ’er, Wj bu/cengcmeei» heet weder, onverwacht, een zeer koude Noordenwiud te waaijea; dezefve bragt ons dikke wolken aan, die wel- dra den geheelen gezigteinder befloegen. De regen viel bij ftroomen neder. . Ten zeven ure lieten zich donderflagen booxen, die met lange tusfehenpoozen tot elf uredesavonds Manhiclden. De wind ft ilde , de regenvlagen hielden opy maar driekwartier uurs na middemacht ftond de Barometer op 27 d. 4 I. In de geheele ftreek gevoelde men fchokken van Aardbeving, welke acht of tien feconden duurden* men werd dezelve gewaar In de rigting van het Noordwes- ten naar het Zufdoosten. Opmerkelijk is het, dat deze Aardbeving veel fterker op de bergen dan in de vlakte ge- weest is. NB. Het der Kedactu door Eujtomus- toegezonden Dichtftuk kan niec geplaatst worden. ' Te Haarlem, bij A. LOOSJES Pz. .... — , Ter Dkukkrrije van V. Loosjes te Haarlem. (Lange Veerftraac W. 3. N. 6.) A L G E M E E N ft K O N S T* * ;V)t * >t- •- . \ M\z f: . 4 . » EN Lf« « t ■wu:. LETTER-BODE, .VOOR HET JAAR 1813/ # * *♦ « • N°. 43. ... Vrijdag den 1 7 den September i HI >r m¥ p4*> • A • -Vigens KElMliLIJR BESLUIT *in den atfrfen September r8n* is dc uitgavt van dit Weekblad definitief toegejlaan • v» B «w Hi R I G T £ N, ,r ryr '* , Si \ • JlSrussel^ zfcfl a6y?r« Augustus: De Land b oil w eft Kraidkunde hebben een gevoelig verlies geleden door den qpod'Jv^p den Heer Eugene Joseph Charles Ghislan £Ju«ert d^Olmen de Poederl£, alhier den 20 September 1742 geboren, Maire der Gemeen- te van Saintes, Lid van bet Kies-Kollegie van het Departement der Dyle en der Landbouw- en Kruid- kundige M^tfchappijen van Parys, Londen, Getfd enz. Van jongs af leide hij zieh op de kennis en aankwee-% Sing der inlandfche en uitheemfche boomen toe* hij oorreisde de Nederlanden, Frankrijk en Engeland, om de bepfantingen met vreemde boomfoorten , welke men daar aan het klimaat heeft weten te gewennen, te bezien; hij bezocht den Hr. Gouan te Montpel- lier, Du ham el te Monceau, . d’Aubanton te Mont- bart, Bernard de Jussieu te Parys en. Miller te Londen > en onderhield vervolgens eene geregelde Driefwisfeling met hun over net onderwerp zijner ©efenir.gen. Te Brusfel teruggekeerd , gaf hij zich mtfer eh meet aan zijne gefiefkoosde ftudie over en deed in 1772 den uitflag zijner nafporingen .en bevni- dingen in zi)n Manuel de r Arboristc e( du Fores tier II. De el. O Bel* Digitized by Google • .( 910 ) O J Belgiqucs in . het -licht verfchijnen ; een handboek , waarvan "in ^1788 en 179k nieuwe edition met ver- meerderingen , in twee Deelen in 8°., werden uitge- geven. Dit Werk bragt veel toe, om den finaak voor het aankweeken van uitheemfche boomfoorten te ver- breiden, welke finds in dit land algemeen geworden is. Op de aanvrage der Parijfcne en jLondenfche Maat- fchappijen deefde hij dezelve Verfchillende Verhande- lingen mede, over de wijze van bebouwing dcr gron- den in Vlaanderen en Braband. Bijna alle de WeSrkun- dige Waameroingen, die men in de vijf Deelen der M4- moires de VAcad6mU de Bruxelles vindt, zijn van zljne hand, en to): aan. het eindc van zijn Jeven zette hij deze waarnemingen voort. * Na de omwenteling begaf hij zich naar zijn Landgoed Saintes, waar hij den i7den dezer in den ouderdom van bijna 71 jaren over* leed. • «•••«». .« ■» * LEV I G T .1 a E N S B E R * * V f $ % m / m VAN DEN He*R Mr. C O R N E L I S van LENNEP^ ( Overgenomen uit de Aanfpraak , vobrgedramn ter opt* * bltig dcr jaarlijkfche 'Vcrgadering van' atMaat* ' Jchappij der . Ncderlandfche Lettcrki^nde tc \ jL eyden , : door ‘ derzelver y’ jo r dieter 7 ~ den * Hooggeherdcn ' Heer * * , J.\V;.te Water.)" v > «• ■ De Ileer Cornelis van Lennep, den nHreeentwin* tigfien van Sprokkelmaand 1751, te Haarlem geboren, was de Zoon van David van Lennep * Raad in de Vroedfeliap en Schepen der genoemde . Stad , en van Margaretjia Sylvius , dochter van Cornelis Syl- vius , Raad in de Vroedfchap en Burgcmcestcr te Haar- lem, Curator der Lcydfchc Hoogefehole, en wegens den Staat der Vereenigde Ncderlanden als Ambasladeuc naar Engeland gezonden. Van jongs af met uitmuntende geestvermogens (*) be- ‘ • 1 ♦ 4 > De.Heer de Bosch fchrij ft (Carmirwi, pag. 273) vaa hem: : Jhgenio felix, puer oranes nttigft artes, Vir dedit haec patriae dona fruenda fuse. - • * Digitized by Google ( an ) b'egaafd deelde hij ook in de voordeelen eener befchaaf- dc opvoedigge ; dock twee omftandigheden vertraagden eenigzins zijne eerfte vorderingen. Hij had naraelijk een* oudtren * breeder , die naar geest en ligchaam zwakker was, danv hij; en men wilde echter niet, dat de joiigere hem zou voorbijftreven * uit vrecze, dat de oudfte te veel * ontffloedigd* zou Worden. Beiden genoten hetzelf- de iiuisfelijk onderwijs van een’ Gouvcmeur, die meer een braaf, dan een gelfeerd man was. Na het leggeit der eerfte grondeiv, was de onderwijzer zijne leerlingen in ’t Latijn zelden veel meer dan £dne les vooruit:, en had doorgaans nooclig, zich ’savonds eigen te rifkken. wat hij hun den volgenden ochtend moest mededeelen. Was dit misfehien het eenige voorbeeld van dien aard? Dit is mvijfelaclnig. Maar zeker gaat het, dat dit al- les onzen van Lennep, die op zijn uiterfte gemak deii deewneester voorbijliep, niet kon beletten,’ om al fpoedig zich zoo bekwaam te maken, dat hij een nut* tig en uitgebreiu;gcbruik van het Aludemifche onderwijs begon te maken. Hij werd naar Leyden gezonden, en hoorde^ hier de lesfen van verfeheidene HooglceraTen : van Ruhnkenius over Terentius; van Pestel over het Nederlandfche Regt, de Staatkundige Historic, en het . onf’chatbaar werk van Grotius over ’t regt van oorlog en vrede^ van Voorda over het Romeinfche Regt; en van Lulofs over de Sterrek unde. Ook out- ving hij een afzonderlijk onderwijs van den Lector Fas in de Wiskunde.' Eenig misverftand, kort te voren tusfehen Ruhnkenius en iemand der nabeftaanden van den jongen van Lennep gerezen, was aan dezen tocn hinderlijk in* het -bekomen van gemeenzamen toegang tot dien Geleerde, {miners gedurende het verblijf op de Akademie, want in lateren tijd werden zij naauw- verbonden vrienden, en zijn oudfte zoon mogt nader- hand nog de uitnemendfte vruchten van die vriendichap plukken. Het geinis van bijzonder verkeer wederhield. den leergierigen van Lennep niet, om de gemelde en andere leslen van Ruhnkenius gezet bijtewonen , wel- ke voor hem zeer dienftig waren. Nu kreeg hij, hoe langer hoe meer, fmaak voor de lchoonheden der ouden, in ’t bijzonder voor een’ zuiveren Latijnfchen ftijl, waarin hij zich met alien ijvtr door fchrijven en fpre- ken oefende. Dit ftelde hem in llaai , om nog in la- tere j area Latijnlche brieven aan gemeenzarae vrienden 0 j. te 4 Digitized by Google t < an ) fce fchrijven , en om Latijnfche gedichten van anderen in Nederduitfche verzen op een’ bevalligen en eigenaardi- • gen trant te vertalen. Men moet het fchoone van de beide talen in den grond verflaan , om in dit werk wel te flagcn. Hoe vele flechte, hoe weinige j^oede over- zettingen van Latijnfche en Grickfche Schrjjvers in om Vaderlandsch rijm zag men, van tijd tot tijd, in *t licht komcn! De vaardigheid in ’t Latijn fpreken deed hij bijzonderlyk blijken in het antwoorden over de ge- hoorde ksfen van Pestel en Voorda, en in het rede- twisten ,met zijne tijdgenooten over alles, wat tot de Regt^eleerdheid behoort, onder voorzittinge van die Hoogleeraren , bij welke hij zeer gezien was. Op aan- drang van den eerstgenoemden , durfde hij het wagen zich in ’t openbaar tot Doctor in dc Regten te lateit bevorderen, ’t welke anders toen, federt een* geruimen tijd , veelal te Leyden in onbruik geraakt was. Dien raad dan opvtdgende,, verdedigde hij openlijk en met iof, den tweeden van Blocimaand 1772, zijne Disfcr - tatiOy ex hi bens quacstioncs quasdam dc T rib iitis, waar- op hij, naar verdienften y den begeerden eertitel ver- wierL Gedurende zijne Akadcmifche letteroefeningen, had hij het ongeluk van zijnen Vader te verliezen. Op ziji> eeneiuwintigrte jaar ouderloos zijnde* en het regt van meerderjarigheid naar ’s Lands wet ten verkregen heb- bende, vond hij zich gehcel mcesteF van zijne daden, en te gelijk van vrij aanzienlijke bezittingen; waarvan hij zulk een gebruik maakte, ais 00k aan een' meer gevorderdeti keftijd tot ware eere zou verftrekt heb- ben. Verre van bnitenfporige en ijdele vermaken nate-^ iagen, verdeelde hij den kostelijken tijd tnsfehen de Doekoefeningen eu den omgang met achtingwaardige vrienden. Hiertoe vond, hij de fclioonfte gelegenheid te Amfterdam , in welke Stad hij verkozen had zich met dcr woon nedertezetten, Spoedig. Alewyn, Jon. Lublink, de jotige, M. Temminck, H. G. Oosterdyk , P. N. Arntzenius* Daniel Hooft, die, zoo velen zij nog in leven zijn, den dood van hamnen vriend met ons betreurcn. Het was ’er zoo verre af, dat hij , in den bloei der levensjaren, de vecltijds gevaarlijke vrijheid van deil ongehuwden ftaat vcrkoos bo veil den ecrbaren liuwe- lijks-band, dat hij ipoedig omzag naar eene waardige Echtgenoote, welke hij in ’t jaar 1773 vond in Cor- nelia Henrietta van de Poll , dochter van Mr. Jacobus van de Poll, Bewindhebber der Oostindi- Iche Compagnie ter Kamer van Amlterdam. Uit dit huwelijk, zoo gelukkig als aanzicnlijk, werden ver-. wekt, behalve twee dochters, waarvan £<*ne in den* bloeijenden leeftijd van tweeentwintig jaren werd afge- fneden, twee zoons, David Jacob van Lennep en Cornelis Sylvius van Lennep, die aan het "emis van hunnen voortreffelijken Vader met de teederfte ge- yoelens van liefderijke hoogachtinge , him leven lang, ztillen blijven gedenken. Het zal niemand bevreemden , dat de Heer van Len- nep, wiens kundigheden en werkzaamheid zoo alge-^ njeen bekend waren , die daarenboven in de achtinge en bet vertrouwen zijner medeburgereti een ruim aandeei had, den tiid vail omtrent voertig jaren in onderfehei- dene eereposten geplaatst werd, dan eens tot zijn ge- noegen , dan wederom tegen zijnen wil en begeerte. Op ouderfeheiden tijden , werd hij aangefteld als Kapitein van de Burgerije te Amfterdam (1774), Commisfaris der delolate - boedelskamer (1776), Raad in de Vroed- fchap eii Schepcn (1782), Bailluw en Dijkgraaf van de* Diemer- .of . Watcrgraafsmeer ( 1785) , eu Gedepu* teejtf II. de Bosch Carolina, pag. 273. o 3 C »14 > «. 