gtu_32400002774481_5
None
St.  ik nooit uwe Hoogwaardigheid verge-- | tweede maal dat. gij mij. een openbaar bewijs geeft ten, altoos zal ik u als vader beschouwen, altoos zal. | van uwe achting en. genegenheid. Mijne, yrienden y ik bereid zijn om uwen wil te volbrengen, om te ar- | die schitterende schattingen uwer. genegenheid mule, beiden in de hoofdstad of in de provincien, om mijne | len altoos, van, alles wat ik bezit, het dierbaarst gezondheid en mijn leven te wagen, om uwen lasttevere |] aan mijn hart wezen, deze (de snuifdoos opnem ligten en uwe oogmerken te ondersteunen (toejuiching),, | zal zeker niet lang uit, mijne handen zijn, en ib Ik zie rondom mijner bekeerlingen, en ik | tot opwekking dienen, om anij. altoos aan o te, bemal hen als den appel mijner oogen, onder. mijne handen. geweest, en dyna |} zal haar met. zorgv ùgidheid thesaurise k, zal alle zijn voorbeelden van. deugd (1), godsvrucht en. haar laten uitbotten, want het. goud groeii » ik zal getrouwheid. Ik moet u thans verlaten, mijne lieve, | haar. laten uitbotten, ik. zal er, bijvoegen. tot dat el kinderen, en u aan anderen overlaten. An wu, Monseigneur! een geheel bijzondere dank- baarheid verschuldig, voor uwe inschikkelijkheid., om u naar deze vergaderzaal te begeven; ik bedank ozen ERerwaardigen Patriarch y den Heer Rein voor zijn tegenwoordigheid, hij gevoelt mijn geluk, hij die zich, reeds, in soortgelijke.gelegenheid bevonden heeft, Ik: bedank ook mijn toekomstige en Eerwaarde mede gezel: | den Heer M. Puerson, dien:ik acht en :vereer en met wien ik zeker ben gelukkig te zullen zijn, gelijk ook: mijn Eerwaarde vriend en studie-genoot, den Heer Srrain, en ik moet-eindelijk mijne dankbaarheid be-. | tuigen, aan al’ mijne-broeders, de Geestelijken, voor | de hulp, die ze mij wel, in deze omstandigheid wil- len ‘verleenen; met een woord, met de grootste op- regtheid mijns harte, bedank ik al mine vrienden, Zoo ik eenigen vijand heb, en hoe weinigen zijn er, die ‘er geen hebben, ken: ik die niet.» Maar zoo ik eenig ongelijk ten sijnen opzigte Most bebben gehängt, verzeichneten, ob der vergifteten, ob der er vergiftet, vergifteten, die er vergiftet werden, die er  was een Pautus one der' hen; 'hij betreurt zer de verwijdering van den Heer Kernan; hij' gevoelt beter, dan de Congregatie gvoelen kan, deze gebeurtenis, die hij ten minste den Zeer pijnelijk voorval noemen kan; maar zij mone-ten die omstandigheid' beschouwen als eene dier beroevingen', 'welke God sijnen kinderen overzendt. Zijn Hoogw. vervolgens het onderscheid doende opmer- ken, *t: welk er bestaat tusschen de Catholijke ge- hörzaamheid en die der sektarissen, herinnert “hij gan de principes van eenstemmigheid, welke de Heer | Kernan ‘zoo. dikwert’ en zoo" welsprekend verdedigt | fiad, en ‘nadat Zijn’ Hoogw. aan ‘de meeting eene vaderlijke vermaning ‘had *gerigt', ‘herneemt ‘hij,-onder: Qditeopiteuinged der vergadéring zijne xitplaats. = | en der vergadéring werden vers a Maeeleg sccanans eta andes: cone : , als''bij de‘ tegen woordige gelegenheid; hij voeg- de er bij) dat *het voorstel was gedaan, om den'deg dankbetui ‘han’ den president gedaan, d ttt foe Rreldk ‘vele” meetings was tegenwoordig ges is | ten te verklaren en te verdedigem op eene openieetiar Ik ben: | miet-eenen openbaren maaltijd te besluiten,; maar dat,, toen reeds een jgroot aantal van deelnemers was inges schreven, hun E miet-eenen openbaren maaltijd te besluiten,; maar dat,, toen reeds een jgroot aantal van deelnemers was inges schreven, hun E miet-eenen openbaren maaltijd te besluiten,; maar dat,, toen reeds een jgroot aantal van deelnemers was inges schreven, hun E miet-eenen openbaren maaltijd te besluiten,; maar dat,, toen reeds een jgroot aantal van deelnemers was inges schreven, hun E miet-eenen openbaren maaltijd te besluiten,; maar dat,, toen reeds een jgroot aantal van deelnemers was inges schreven, hun E Erwärz, vriend, daarvan kennen gekreigen hebbe, het verlangen, het verlangen, het verlangen, het was ingewillig geworden. De brief van den reverend gentleman was in de volgende, bewohnten vervat: benehoben. Geachte heer! ik heb vernomen, dat vele mijer goede en welwillende vrienden, het voornemen heben, om mij in den loop der volgende week, een af- scheidsmaal aan te bieden en ik kom van uwe vrien- delijkheid vorderen, hen wel van mijnentwege te willen verwittigen, dat ik dat vriendschapsbetoon, als volbragt beschouwende, hen daarvoor erkentelijk ben, also het wezenlijk had plaats gehad, ik’ zal hun zeer dankbar zijn, als ze mij wel willen vergunnen, die eer voor het tegenwoordige af te’ wijzen, welligt zou ik bij eene andere gelegenheid dat blijk van welwil- lendheid kunnen aannemen. (Get.) STEPHEN KERNAN, A, CHARLES, G. SCOTT ESQUIRE, yen York Place. Te Dundee, zijn de eerstelingen der bediening, van den Eerw. Kernan reeds gezegend geweest. Het dagblad van Dundee, zegt dienaangaande : Daar ik Zondag avond de straat. Nethergate langs ging, werd ik uitgelokt door de accoorden eener in- drukmakende. gewijde muzijk naar de nieuwe Catho- like kapel; en de deur open zijnde, waagde ik’ het binnen te. treden.. Vervolgens beleefdelijk uitgenoo= digd zijnde, om in eene bank plaats te nemen, werd ik door de plegtigheid der Godsdienstoefening getroffen, hoewel ik geene klassieke, studien gedaan heb- bende, mij niet met de vragen.en antwoorden (men zong de litanie der H. Maagd) paren kon. Vervolgens gaf de reverend Kernan, een uitmuntend ser- moon, de warmste welwillendheid en Christelijke lief- de ademende. Het onderwerp was de pligt der Christenen, om-aan hunne-vijanden te vergeven. Aan het slot voegde hij er bij, dat hij voortaan des Zondags avonds eene volgreeks van conferentien z de "O gegen, waarvan het onderwerp zijn zijn, de uitlegging, en de verdediging der principes van de Catholijke Kerk. -»» Te veel vettrouwende op het partijdige en met de liefde strijdige-albeeldsel, dat wij bestendig van de Catholijken, hooren: maken, op, de, predikstoelen der gegestigde kerk en der afgescheidene kerken, werd ik zeer aangenaam verrascht, toen ik in plaats, van een gelijksoortige - hatelijke - bitterheid, niets anders. hoor-de prediken, dande Christelijke liefde en de liefde - des naasten; vervolgens in plaats, van de duisterheid, waarin wij hun’ beschuldigen hunne Jeerstellingen te wikkelen, ‘het; oogmerk, om hunne bijzondere inzig- en’ openbare-'wijze., Zoodat zi), die. opregtelijk, de waarheid ‘zoeken igelegenheid zullen h en, om, een nasuwkeurig oordeel te vormen betrekkelijk de stellingen der beide partijen en geregtigheid te laten we- dervaren aan een zoo talrijk en zoo aangroeijend ge deelte der Christenheid. Dundee, 18 September 1839, (Onderteckend) een Protestant.” Zouden ook bij ons, voor al in onze groote steden, zoodanige avond-godsdienstoefeningen op de Zondagen y waarbij de Catholijke leer eenvoudig en duidelijk voor- gedragen, en tegen de gewone valsehe aantijgingen, inzonderheid die van bezenden en afgoderyj, die tegenwoordig maandelijks in de reformatie worden op- gewarmd, verdeedigd werd, niet eene heilzame en, even als in Engeland en Schatland bewonderenswaar- dige vitwerking te weeg brengen? Noch hij die plant, noch hij die bevochtigt is iets, zeide de groote Apos- tel Paunus, het is God die den wasdom geefi; — en gevochtigd wordt? MIJN BEZOEK BIJ: DE LIEFDADIGE ZUSTERS VAN DEN H. VINCENTIUS VAN PAULA, . TE TILBURG,. (Ingezonden). Ik heb ze gezien, die liefdadige zusters, die En- gelen in  menschheid derwijze ten De lijdende menschheid 4 — Ja, waarlijk, zoo elders, dan vindt men hier vereenigd, wat in den letterlijken zin, in de volste beteekenis des woords, lijdende menschheid te noemen ‘is, en waarvoor onse zusters van liefde, zoo als ze hier zeer eigenaardig worden enoemd, ware Zusters van Liefde zijn. Ik ben niet voornemens, over de verzorging van -kranken, van allerlei aard, uit te weiden, noch van de opporings en ondersteuning der schamele noodlij- denden te gewagen; ook wil ik niet spreken van de dagelijksche onderriging aan arme en minvermogende Meisjes gegeven; want dan zoa ik slechts op de ge- tuigenis van anderen moeten afgaan en dit achtik noch verkieslijk, noch ter bereiking van mijn voorgesteld doel noodzakelijk. Het flaauwe tafereel, dat ik -zal schete sen, van hetgeen ik met eigene oogen gezien en daar- bij gevoeld heb, zal voorzeker de grootate bewondering | baren en te over toereikend zijn, om de warmste| bes langstelling op te wekken. ars : AG gpl _Al wie belast is, eene aaneenschakeling vam: in+ drukwekkende tooneelen te zien, verzelle mij in den geest binnen dit liefdadige gesticht, == 9 = 3! 0) gij daar’die.verzameling van: oudes afgeleefde vrouwtjes? =» Merk -vooral op, ‘bid ik wy:die\ kalmte — | daar de zedelijke en Godsdienstize opvoeding, jelijk -te ‘heslissen valt, wie, hunner de en zielerust, die met zulken helderen glans van die verrimpelde aangezigten afstralen.. Die pe, rimpe= | lige groeven zijn niet enkel door den aanwas der jas | ren gevormd, het zijn veeleer de indruksels der ang- stige zorg voor de tockomst, die haar voormaals kwelde der nijpende ellende, die zij ter prooije waren, of. Der verachting en mishandling, waaran zij nog kore telings prijs waren gegeven. En thans? Weg zijndie angsten! Geweken is alle schroomvallige bekommering voor het toekomende! Verzorgd, vertroost, opgebeurd en voorgelicht door deze fakkels van reine godsyrucht en deugd, wijden zij in dit geheiligde verblijf hare laatste oogenblikken aan God toe, verbeiden rustig en met een opgewekt en aangevuurd vertrouwen, de slooping des aardachen levens en smaken, aan den grand des grafe genaderd, eene tevredenbeid en genos- gelijke zelfvoldoening, die zi) te voren nooit gekend hadden. Doch hoe zal God wasdom geven, waar niet geplant En daar, wat zien daar uwe.oogen? — De onge lokkigste aller wezens. Menschen, die in geen eenig: opzigt gelukkig te achten zijn, dan daarin, dat zi} de ellende van hunnen toestand nech kennen, noch bee. grijpen. Gij bevroedt reeds zonder nadere verklaring s dat mijne beschrijving op zinneloozendoelt. Ongelukki-, ge, die piedelijdenswaardig naturgens werden, hoe beklagenswaardig, overigens zijn moget, hier tem minste wordt in uwe ligchamelijke behoore van verständig en bespotting; — hier verstrekt gij niet aan lage. sielen ten voorwerp van verlustig en bespotting; — of hier zijt ij der bur. erlijke maatschappij. noch sot lasts. Der düngste Godsdienst! Die zwäckke  Neen, gezonde, weluit- _ gedoschte, dartelende kleinen!.o beklaag ik: niet, ins, tegendeel, wensch ik. u-geluk, met uw lot, wappeer. ik uwen toestand met dien der kinderen van zoomen arm en. minvermogend huisgezin vergelijk,.. (.., Nog is de -slotsom der seannchel a ; ye @ niet ' opgemaakt, evenmin als. de grenzen pele | ge Zorg aan. onze heldinnen. der mensehheid zijn aange oe Tweederlei soort van ae Welk mosis te noemén zijn, omdat beide het gebruik van ânder, edelste zintuigen’ moeten misgen,.ook — blinden eq, — doofstommen worden hier aangetroffen. MijnGod! men moet. den omgang met deze ongelukkige wezens aandachtig gade slaan; men moet de vorderingen op- merken, die zij, welke voor den toegang van alle onderwijzing ongenaakbaar schijnen, hierin mensche- like en goddelijke wetenschappen maken om te bee vroeden, wat de alles omvattende Christelijke liefde vermag en ook z{j aliéen in staat is ten uitvoer te brengen. Woorden ontbreken mij, om ook maar een swak  zag afnemen en deze betreurenswaardige we- zens, vrolijk en opgeruimd, om hare onderwijzeresse | waren geschaard, als kinderen om eene teeder geliefde | moeder. En toen ik getuige was van hetgeen schier als bovennatuurlijk te beschouwen is, toen ik de doof- stommen hoorde spreken en de.blinden zag en hoorde Jezen, werd mijn gemoed overstelpt. Waarlijk! den mond der doofstommen den naam Gods te hoore noes men, den aanbiddelijken naam van Hem, dien zij zonder dit onderrigt welligt nooit zouden gekend hebben, met luide klanken. eerbiediglijk te hoore loven, wiens ziel zou daardoor niet diep ontroerd worden!: ——— ds het -wonder, dat in zulk een treffend oogenblik, uit de volheid des harten, een goedkeurend woord van de lippen vloeit, al zou men zich ook naderhand genoopt voelen, daarvoor, als voor eene onwelvoegelijkheid, verschooning te vragen: in de volle bewustheid, dat hier al het aardsche weg valt en alleen he ten doelwit verstrekt. Philanthropen van dezen tijd! wilt gij ware mene schenmin in werkdadige beoefening 'zien £ — Menschen- min, die hare weldadige pogingen, hare groote en veelsoortige opofferingen niet met geruchtmakend trompettengeschal wereldkundig maaké, maar, ware het mogelijk, met eenen digten sluijer zoude bedekken; — menschenmin, eindelijk niet in den klinkklank van ' gitgelezene woordenpraal, maar in werkelijke daadza- ken bestaande: — wilt gij deze zien? — Komt dan en bezoekt de liefdadige zusters van den heiligen VincenTius vAN Pauta, fe Tilburg.. Aa Heil den man,.die zoodanige stichting tot stand bragt! Dat zijne gedachtenis in altijdurend aandenken bij de menschen en zijn loon in eeuwigheid bij God zij, MANDEMENT VAN DEN HEER SCHOLTE. Daar de heer ScnouTe, ten gevolge van.het adreg aan Z. M., in de burgerigjke maatschappy is erkend geworden, als predikant eener christelijke afgeschei- ene (dat is geisoleerde) gemeente te Utrecht, moet het bevreemding baren, dat hij de h Ending aanemt, als ware hij primaat der oud-gereformerde Neder- landsche geloovigen, en, als zoodanig, een, wel klei doch hoogst merkwaardig mandement, of her- derlijken brief, zoo als men het noemen wil, door oe. "Yours "Arce 7 t middel van het Tijdschrift: de Reformatie, aan dia geloovigen rigt.- Het komt voor in het N,° der Reformatie voor October 1839, en is van den volgenden inhoud:.. "OPWEKKING AAN DE GELOOVIGEN."* In de maand October wordt de gewone zitting der Staten- General geopend, met welker gemeen overleg de Koning wet- ten maakt en besiuiten neemt, die kracht van wettenihebben. De volgende zitting kan zeer gewigtig zijn voor one vaderland. Wij verwachten een nieuw, Wethoek van Strafregt. Ten ge- yolge der voltoide scheiding van Belgié, moet de bestaande Grondwet, die daardoor krachteloos is geworden; veranderd worden, en hetgeenysedert het vervärdigen dier Grondwet gebeurd is en nog dagelijks voorvalt, doet gewigtige veranderd yvoorzien. Zoo bovendien Z. M. onze geéerbiedigde Ko- ning, nog eens weder een huwelijk mogt Willen aangaan, het» geen hiet onmogelijk is, zou ook daaruit botsing ontstaan kunnen; want volgens art. 13 der Grondwet zou geen burgerlijk ambtenaar zulk een huwelijk kunnen voltrekken, zonder dat het gemeen overleg met, en de toestemming van de Staten: General bleek, dewij! anders dat artikel geheel ijdel zou zijn. Nu geloven wij, dat alles wat op aerde gebeurt, in verband staat met de lotgevallen van Gods gemeente; en hoewel de wereld dit niet erkent, mogen wij dit toch verwachten van hen, die den naam van geloovigen dragen. De toekomst van het land onzer inwoning is dus niet zonder belang voor de gemeente des Heeren; het is daarom, dat wij alle geloovigen ernstig opwekken tot het opregté en ootmoedige gebed tot den Koning der koningen, opdat Hij hen. die in ons Vaderland deel aan de regering hebben of zullen krijgen, zoodanig moge besturen, dat door hetgeen zij besluiten het waarachtig heil van Gods gemeente bevorderd moge worden. Wij hebben door onze zonden verdiend, dat de Heere ons overgaf tot al de an- heilen, die elders de volkeren reeds teisteren; heffen wij dan gemeenschappelijk in verootmoediging en schuldbekentenis har- ten en handen op tot God. Wij vragen daartoe de eenparige huisselijke afzondering tot vasten en bidden op Woensdag den October. Terwijl het ongeloof en bijgeloof zich vermoeijen in Wallerlei redeneringen Zij onze stemme tot den Heere, den God onzes heils. Ken krachtig gebed des regtvaardigen vermag veel, Jac. V: 16. UTRECHT, ‘H. P. SCHOLPE, V. D. M. 23- September 1839. Ziedaar dan de Heer Scnöre niet meer predikant der Utrechtsche afgescheidenen alleen, maar openlijk optredende, als een Apostel, die regt heeft, om zij- ne vermaningen en opwekkingen, tot alle gemeenten te rigten, en van alle geloovigen te vragen, dat zij op eenen bepaalden dag, zich tot vasten en bidden zullen afzonderen! Zijn gezag is dus grooter, dan dat van eenen Catholijken Bisschop, die alleen voor zijne voorschrijven. Ofschoon de Heer Scnöre het onderwerp des ge- beds aan zijne geloovigen niet opgeeft, is zulks echter niet onduidelijk op te maken en er zullen onder die geloovigen wel eenigen gevonden worden, die hem deswegens zullen inlichten. In vere band met de Staten-General en de verandering der grondwet, hetwelk ter loops wordt aangestipt, komt vervolgens de groote, hoewel ingewikkeld voorgedragen zaak: rs 7 - » Zoo bovendien Z. M. onze geéerbiedigde Koning nog eens weder een h "Welijk mogt willen aan- gaan, hetgeen niet onmogelijk is, zou ook daaruit botsing ontstaan kunnen," = "Men houde in het oog, dat, toen de Heer Scnonte deze woorden schreef (23 September) wegens een twee= de huwelijk van Z. M. 'nog slechts een' dof gerucht verspreid was; dat de dagbladen er nog niets van had- den gezegd; en dat de jeremiade van het Handelsblad, eerst den 28 September verschenen is, Maar de Heer Scnonte:;¥oorzag -toen reeds, dat daaruit dofsing zou | kunnen ontstaam. * Hij geeft ‘vervolgens op, wat ‘die botsing zou kunnen te weeg brengen: © » Want, zegt hij,.volgens art.. 13 der grondwet zou geen burgerlyk ambienaar zulk een huwelijkkhuns nen voltrekken, zonder dat het gemeen overleg met, en de toestemming van de Staten-General bleek, dea wil anders dat artikel geheel adel zoude zijn." “Maar onze geheele grondwet is in dit oogenblik ij- del! Dit erkent de Ueer Scuoure zelf, daar bij " Ten gevolge der voltoide scheiding van Belgié, ‘moet de bestaande grondwet, DIE DAARDOOR KRACH TELOOS IS GEWORDEN, veranderd worden.” “Eene grondwetkan niet ads zoodanig: BESTAAN, en tevens Arachieloor zijn. ‘Dat onze voormalige grond- wet, door de. voltohing der. Serem eolle wenig nach dem regerenden Kommissionen van den regerenden Kommissionen geboren worden, uit zijn tegenwoordig huwe, met Hare Majesteit Frenerrka Lovrsa Witpenmmini, Prinses van Prinsen; en voorts in het algetieen alle afstammelingen, welke geboren zollen worden, uit een' huwe door den Kommissionen, met ges meen overleg der Saten-Generaal aangegaar sofortige. Art. 12. De kroon der Nederlanden is en blijft opgedragen aan Zijne Majesteit Wittem Frepenix, Prins van Oranje-Nassau, om door Hem en Zijne wettige nakomelingen te worden bezeten erfelijk, overeenkomstig de navolgende bepalingen. Nu bepaalt art. 13, waarin die wettigheid van Kontents afstammelingen bestaat, welke hen regt tot de kroon geeft. Het was, volgens de krachteloos gewor- vedene grondwet niet genoeg, dat een huwelijk dee Kontents in den gewonnen vorm voltrokken werd: het ge meen overleg, of de toestemming der Staten-General | moest er bijkomen, om daartoe regt'te geven, Uit Melosomao Yen vteaied | a SVS.) gee | a SVS.) gee > ‘gx te Aan ner Bureau van pe CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Gnave, B. No 28, Het montant in nummer 40 vermeld bedraagt..« f 81,86 ning, zijn de kinderen reeds geboren, of die nog | 349 — art.) 13. volgde dus wel, dat ‘afstamnielingen wif ‘en ander “huwelijk, waarbi) de Staten-Generaal nietiges kend’ werden, geen regt op de kroon zouden hebben’ maar geenszins, dat’ een burgerlijk anibténaar het niet zou kunnen voltrekken; dat is, met andere woorden, dat de Koning geen huwelijk hoegenaamd zow kunnen aangaan, zonder verlof van de Staten-Generaal jt welk de ‘grondivet niet ‘verbood; maar zij wilde’ alleenlijk, dat die‘ toestemming ‘zouplaats’ hebben, als ‘de ‘kin- de’ of’ afstammelingen uit een huwelijk des Konings aanspraak zouden kunnen maken op de kroon der Ve- derlanden. Van den kant der burgelijke ambtenaren zou er dus bij een mogelijk huwelijk: des Konings, geene botsing kunnen ontstaan, en tegen botsingen van anderen aard, zou de openbare magt wel geschikte middelen’ weten aan te wendéw. «! oo wvodors: of I ihewenasyod vis - Hoewel de Heer Scnonre in dit geval voorzigtiger is dan het Handelsblad, schijnt toch zijne opwekking aan zijne geloovigen tot’ vasten en bidden, voorna- melijk ten doel te hebben, de verijdeling van het mo- gelijke huwelijk des Konings, waarvan gesproken ~ werd. — De reden daarvoor is'niet ver te zoeken; en Zoo de Heer Schorr’ zijn mandement eenigedageh later had uitgevaardigd, zou hij waarschifjnlijk’ wel duidelijker gesproken hebben, © 9 7) NADERE BIUDRAGEN VOOR OUD-BEILERLAND. } Van den Heer A. M. van Diyk te Delft. . . . » 12, }| Van eenige Godsdienstvrienden te Vlissingen «° . » Ral} |} Van den Heer J. J. AnkestTexn: te ’s Bosch , voor been} een onbekende . Ce Oy One a mH 6 eu, er My 50 BIJDRAGEN VOOR DE CATHOLIJKEN VAN _ . SCHAFFHAUSEN., xa sete 391 Voor een wissel op Basel, groot 200 Franken naar . yas Amsterdam geremitteerd. . « « 6 © © « « 98,00, Bleef 3 CORBA. Jc.2 0: 2. pe. oe 0,35 ‘ oc Van den Heer yan Disk te Delft, voor < ee has een weldenkende te Soetermeer. .« »« » - 2,000 | | Van O.te P. twee Russische, coupons ie- ah: sdensad aie der a f 50 . © s. © @Atterre « e » 100,00 p3 “oe Van den Heer J. F. Niksten te Haar- i 4 EOD MIETZSD | lem, voor L. iw goud: * ¢ © @ © @ *# 5,00 fis 4 - | Van denzelven voor M, N. te Haarlem. » 0,25 9. «4 3 af ; » 107, 7 205,60 -AANKON DIGING, wih De ondergeteekende heeft de eer hiermede aan hee- ren ‘Boekhandelaren te berigten, dat hij alhier me 1.° September een Boek- en Poriorw take gerigt. Hun Eds. verzoekende om hem in het vervolg,, - van de bij hun uitkomende werken, eenige in com. missie te willen toezenden ~ alincaparty nd 92:4 Delfshaven, 1 October 1839. — ots 349 Nummer 43. 26 OcTOBER 1839. CATHOLISKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER ' GODSDIENST=, STAAT~, GESCHIED- EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit getegd had, hebbeende de oogen ten Hemel opgeheven, seide Hii: ++ Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat sy éen syn geliyk WY wo se o'e woord in mi gelooven sullen: opdat dat si ook in ons mogen een ‘zyn, En ‘ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun yallen één syn, gelyk Gy, Vader, in mien ik in U? opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. En k heb hun de heerljkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zy touden één zyn, gelykwy ook één syn. Ik in hen en Gij in my, opdat zy volkomenlyk één zijn: en dat de wereld +t ty wete, dat Gij my getonden hebt. Joann. XVII. Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren » en ‘bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post yerzonden voor den prijs yan f 8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende De betaling bij kwartalen moeten. Geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie. a r: ERS oad j Hachelijhe toestand der opstandelingen ; —.voor- stel pan den Prins van Oranje, om zich van den — Koning af. te. scheiden en eenen anderen Souverein te kiezen; — -hesluit der Staten van Holland en — Zeeland, ‘om de Souvereiniteit aam Koningin, ELIsa- BETH: van Engelandiop, te dragen; —, gezanten der- waaris.getonden; — hoop door HLISABETH gegevens — Engelsch krigsvolk, aangeworven, komt.in\Ne- derland, h. gow fonis wo. 4. WwW, 3 ap os bh ast = be 49 7 A situyeaneh namen de zaken meer en meer eenen zoo | ongunstigen keer voor de opstandelingen, dat de Prins — van Oranje de Staten van Holland en Zceland, te — Rotterdam bijeen riep, in de maand October 1575, en jin die vergadering, op den 7 October in overwe- Bi gaf: » Dat, agesien het groot gewelt der vy- | > j aen allen oorden op de Janden van Hollandt » ende Zeelandt aenghewendt, oft niet gheraden 2ij, » $00 eer soo beter, off  aan het Postkantoor tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor tegen bete anderst, ende mitsdien te teranderen van Prince, omme met hulpe ende onder de bescherming van een ander Christelyck Potentaet, de landen jegens haere vyanden te be-schermen, mitsgaders de ghemeene saecke also te handthouden! (P. Bor. VIII. B. bl. 125). De tegenwoordig zijnde edelen, das zij in eene zoo gewigtige zaak  ti. Ungesteld "en naar Defft'verlegd" ende's naer veeländern gee » beraedtslaginge eyntelyck goet gevonden ende ghee » resolweert geweest, dat alsoo daer geen hoope en » was om metten Coninck van Spaengien eenen goeden » werseeckerden vrede te connen maecken, dat. men » daerom van. den Coninck van Spaengien scheyden, » ende de Souverainiteyt soude presenteren aen de » Coninginne van Hngelandt..." Ibid. Intusschen liep het nog lang aan, alvorens dat be- sluit in werking werd gebragt en afgevaardigden naar Engeland vertrokken, omdat aanbod aan. het vrouweé= © Jijkk monster, ExisanetH, te doen. Genoeg is het, dat men besloot, om zich van den Koning van Spanje geheel af te scheiden en de Souvereiniteit, onder ze- kere tepalingen en voorwaarden, aan een ander aan te bieden en op te dragen. Daar men aan de zijde der opstandelingen, z0, wel als aan die des Konings, groot gebrek aan geld had, besloot men tot het verkoopéen’, niet alleen van de ko ninklijke domeinen, maar ook van de. geestelijke goe- deren, en gaf daardoor dat fraaije voorbeeld vanroof, | dat wij io onzedagen, door de revolutionnairen van alle landen hebben, zien navolgen. Terwijl de Prins van Oranje de Heer en Meester LeonagerpT Casenbroopt Raad in den Hove van Holland en Avriacn Cromnour, Bargemeester van Mee- denblik, naar Duitschisnd zond, om van de vorsten, welke de partij der hervorming hadden ombelsd, on- derstand in manschappen en in geld te verzoeken, vertrokken omstreeks kersmis van het jaar 1575, de Heeren Puiirps van Marnicx’ van St. Aldegonde, Meester Pavnus Buiss, advocat van Holland, en ir. Frans Marusson, naar England, om de souvererin- teit aan Exisaseta, op zekere voorwaarden, aan te bieden. Zij hadden in last, om aan haar » te ver- thovnen den Staet ende gelegentheyt yan. Hollant « ende van Zeelandl. Hoe. de selve Janden deurde » tyrannye der Spaengiaerden verdruckt werden, ende » wat om de, selve te.pacifieeren opten, vredehandel » tot Breda, ende daer te voren ghepasseert was, en- « de dat /zij ‘bevonden datter een hodpe om tot een ver- » seeckerde. vrede te comen en was. Waeromme zy » tot behoudenisse ende bescherminghe van hennen » Godts-dienst, wreyheden van haere Conscientien, » gerechticheyden ende privilegien des Landts, jae » duff goet ende bloet, genootsaeckt ende ghedwon- » gem waren andere middelen voor de hand tenemen, » dewyle sy beyonden dat se den last niet langer en » Nouden konnen.alleen dragen sonder uytheemsche » bulpe. nde.de.wyle de voorsz. Coninginne een » Princesse was ghesprocten.uyt Hollandischen bloede » (het és waarlijk.cusieus), nam entlyck uyt Puitippa »dochter van Witpeu de derde Grave van Henegou » wen, Holland, Zeelandt nde Vrieslandt (weleke »oPHuwra ghetsout hadde Enuarpus de derde Coninck » wan Hngedanit), soo hadden sy goet ghevonden haere » Majestyt. dotmoedelyck. te bidden, dat sy als een » Christelyehe Princesse ende beschermeresse des ge- » « 4oofs, foude willen medelyden hebben met haere i » werdruckinghe, ende henluyden aennemen.in haere | » eeuwighe protectie ende bescherminghe, tot welcken » binnen kort zelve eenige gezanten aanid » eynde sy haer wilde overdraghen op seeckere conditien, die souverainiteyt van de selve Graeffechap » pen van Hollandt ende Geelandt biddende dat se de » selve soude willen aennemen, also daer aen de ge- » rusticheyt, seeckerheyt ende welvaert van Angelandt » mede grootelyck was gelegen.” (Bor. B. VAIL bi. 133). Waarlijk de keus was voortreffelijk! Men onttrok zich aan de gehoorzaamheid van den wettigen Vorst, omdat men hem als dwingeland beschouwde en hij de nieuwe leerpoogde uit te roeijen, door het vervelgen harer aanhangers; en men bood de souvereiniteit aan eene vorstin aan, wier dwingelandy geene grenzen had, en die hare onderdanen, tegen welke zij als eene tiigerin woedde, aan haren wrok opofferde! Maar die slagtoffers harer woedde waren belijders van het yoor- vaderlijk geloof; en dit veranderde de zaak, in deo- gen van hen, die door blinden haat tegen het Catholijke.Geloof bezield werden. Men verlangde vrijheid van Godsdienst en Conscientie, dat is, voor zich zel- ve de vrijheid om de getrouw geblevene Catholijken, die men van. kerken en eigendommen beroofd had, zonder vrees voor tuchtiging te vervolgen, en hunne conscientien te dwingen, en daartoe kon men gewis geen beter voorwerp vinden, dan de afschuwelijke ELIsaBETH, De landvoogd had, zoodra hij kennis van den Stap, door den Prins van Oranje en de Staten van Holland en Zeeland gedaan, gekregen had, den Heer Cuam- paencny naat Angeland gezonden, ‘ten: einde de Ko- ningin te verzoeken, dat zijaan de gemelde geganten gegen gehör verleenen, noch gunst bewijzen » maer » dat sy de selve Ghesanten, als comende van de re- bellen des Conings, sind haer Ban ende » Palen doen vertrecken, also sy °t selve, by ver- drach tusschen de Conings van Spaengien ende haer. Gemacht, was ghehouden te doen.” ‘Enisabeth gaf tot antwoord aan den heer nz Caam- PAENGNY, dat die van Holland en Zeeland zich niet als rebellen gedroegen, maar alleen klaagden, over de slechte behandeling hen door den hertog van ALVA aangedaan en verzochten, dat daarin door den konin zou voorzien ‘worden; dat 2ij ook onderrigt geworden ‘was, dat de Nederlanders zich tot‘de Fransehen had- den ‘gewend, ‘waarvan zij aan den ‘landvoogd had ken- nis gegeven, alzoo ‘het gevaarlijk voor haar koningrijk zijn zou, in -gevalle de Franschen meester van Hols land ‘en Zeeland waren, ’t welk mede het geval zou wezen, wanneer, onder voorwendsel van de rebellen te straffen, het Spaansche leger in de Nederlanden versterkt werd; dat zij vroeger (in 1572) op aandrang van den hertog van Anva aan de Nederlandse aul gewekenen, de havens van hare staten had ontzeg en dat dearop den Brie hadden ingenomen,. dat bet beter voor, den koning i  eenig stellig antwoord te gevep, toen deze van den prins brieven -ontvingen, met Jast, om op een rondborstig antwoord aan te dringen; en ingevalle de koningin, noch de souvereiniteit aannemen, hech bescherming beloven wilde, verlof tot hun vertrek te verzoeken. Uithofde van dit dringend:verzoek, werd Extsa- BetH beducht, dat de prins en de zijnen zich andere maal tot de Franschen zouden wenden, en liet hen dus met een hoopgevend antwoord vertrekken; terwij! zij toeliet, dat de gezanten eenig krijgsvolk in Angeland aanwierven en kanon aankochten, welke krijgsmagt op den 19 Februarij.(1576) te Rotterdam aankwam. Van de Hollandsche steden hield nog alleen Amsterdam de zijde des konings; en hoewel Sonoy den predikant Jan Micuieisz aan den prins van Oranje gezonden had. om hem te berigten, dat hij heimelijke-verstandhouding | in die stad had, en op eenen aanslag tegen Amsterdammers op hunne hoede waren. Zoodanig stonden de zaken, toen de landvoogd op den 5 Maart 1576 overleed. conte ON, Gea RL, OS. (Naar het Fransch). ..» De jongste gebeurtenissen van Spanje verdienen alleszins de oplettende overweging van den Christen: zij bevatten gewigtige lessen, voor elk, die zich niet door yooroordee], paxtijschap of bartstogt laat vervoeren en -bedwelmen. 7 r » Laat ons in de eerste plaats zien, wie de 'wezene likke overwinnaar is, na dien hardnekkigen en bloedi- gen | burgeroorlog | van verscheidene jaren., Voorzeker | -gal niemand beweren dat hier het stelsel eener absolute monarchie door Don Carros vertegenwoordigd , heeft ge- zegepraald; even weinig heeft het hedendaagsche libe- ralismus, door de Christinos vertegenwoordigd, de overwinning beheald; het was onloochenbaar de pro- vineiale geest, die deszelfs verkregene regten en vrij- dommen. niet aan eene alles gelijkmakende centralisatie wil opofferen, die aanvankelijk den Biscaijers.en Na- varezen de wapens deed opvatten, en Don Cantos meer als een. werktuig, .tot behoud van hunne regten. en vrijbeden, dan als hunnen meester en heer deden be- schouwen, zoo als de gebeurtenissen ontegensprekelijk - bewijzen, en die, naheldhaftige worstelingen, aanden geest \der gelijkmaking en brutale uniformiteit, waars van de hedendaagsche democratie ongelukkig geheel doordrongen is, het erkennen hunner vrijheden en reg- } fen ontwrongen heeft. Het. komt ons voor, dat het handhaven en bebouden der fueros van Navarre en || Biscayen van veel meer gewigtis, dan de beslissing der | wraag: welke familie in Spanje regeeren zal? Die | eerbiedwaardige instellingen, die veel ouder zijn, ep wier oorsprong wettiger is, dan de dynastie der Bour- bons in faeros de moederen die der Bourbons is scorafregoen en welke e diepste wortelen hebben geschoten in de ge- an krijgshaftige bevolkingen, die hare oors Spanje, of zelfs der dynastie van Oostenriyjh, — spronkelijke energie nog niet verloren hebben: zij bleven, staande, gelijk een beerlijk overblijfsel van de alonde Catholijke organisatie der Europesche wereld, wiens bewonderenswaardige wet der verscheidenheid in de eenheid, welke de nieuwere monarchien overal om- vergeworpen en vernield hebben, alvorens zij zelven, door den stroom der revolutien medegesleept werden. Ondanks hünkken kleine enthousiasm voor de cen- trallisatie, welke dagelijks meer en meer de moralitéit en het verstand ontzenuwd, meenen de meeste Fransche, zoogenaamde liberale dagbladen verpligt te zijn, hunne broeders: in Spanje het eerbiedigen dier waarlijk libe- rale wetten en overleveringen aan te bevelen, die bes zworen. werden onder den bonderdjarigen eikenboom van Guernica; die door zooveel edelmoedig bloed is besproeid- en en verjeugdigd geworden. Moge het constitutie Spanje uit het gebeurde nuttige en vruchtbare lessen opzainelen’; moge het leeren, dat het geluk en de roem eener natie andere waarborgen hebben, dan die gedrochtelijke centealisatie, die aan alle gemoedee lijke publicisten wantrouwen begint in te boezemens Zoo zeide onder andere onlangs de geleerde deken der regtsgeleerde faculteit van Deon de heer Lorain, van de centralisatie sprekende: » Die groote gouvernement- alle machine, die alles komt verpletteren en uitwiss schen onder hare onverbiddelijke gelijkmaking, en die Van onze unitaire gouvernementen, als ’t ware « eene uitgestrekte viakte maakt, zonder scherpte, zone » der lommer en zonder rust. Hij voegt er bij... Meer » dan al het overige door de yooroordeelen van cnwetend- » heid en democratische gelijkheid geindividualiseerd..s » aaneene eenige wetgeving gehoorzamende, die stelsele » matig ingekleed is in hetzelfde zwarte kleed, is het » niet zeker, dat die vruchten van eenheid niet de » voorteekens zijn van een diep verval; het is niet » zeker, dat wij niet naar die oude volken zullen gee » lijken welke de geschiedenis ons toont, als in de » ontbinding vervallende in het oogenblik, waarin zij » schenen hunne grootste ontwikkeling te naderen.”’ Diensvolgens moet het eerste resultaat dier groote worsteling en hare onverwachte ontknooping belangstel- ling inboezemen. Laat ons nu zien, wat men van die ontknooping betrekkelijk Don Carros zelve' te denken hebbe. yh arsqedoo | nits tanedeenlh Don Carros had zich de sympathie  de oogen der Noordsche: hoven en ‘hunner aanhangers de toekomst der absolute monarchie vertegenwoord igdes en voorts, ‘om dat de Catholijkem in hen waarborgen meenden ‘te vinden voor dehandhaving van het Catholicismus in Spanje. Zoo er gewigtige en vermogenden zijn, welke voor Don Carlos pleiten, zijn er niet minder krachtige argumenten uit de geschiedenen der Spaansche wetgeving ontleend, om zijn aanmatigingen te verwerpen. Het is zeker dat de Salische wet, wel verre van, even als in Frankryk met het nationale aanwezen te zijn geidentifieerd, geheel vreemd is aan Spanje, dat, aan het tegenovergestelde stelsel, deszelfs grootheid en eenheid, de regering van Isapenla de Catholijke en die van keizer Kanew V te danken heeft. Het is on< betwistbaar, dat die wet uit Hrankryk naar Spanje is overgevoerd, gelijktijdig met de invoering der Bourbonsche dynastie, die, zonderling genoeg, de kroon van Spanje enkel aan het niet bestaan dier wet ver- schuldigd was. Eindelijk, zoo Paittepus V in de volheid van zijn monarchaal gezag enisteunende op de zwijgende hersenschim van de oudecortes, de orde van troonopvolging in zijnne staten het zich niet begrijpen, waarom Ferpinan VII, met hetzelfde gezag bekleed En dezelfde wetgevende hersenschim inroepende, op zijne beurt honderd jaren later de oude orde van zaken en het oude orde van zaken en het oude regt van opvolging, die gedurende zoovele eeuwen in Spanje bestaan hadden, ten behoeve zijner kinderen, niet zou hebben kunnen herstellen. Men moet alzoo erkennen, dat de erfülligen regten van don Carlos ten minste betwist kunnen worden: doch wat hiervan zij, zeker is het, dat hij in Spanje en in Europa, de zaak der onbeperkte monarchie vertegenwoordigt en dat hij er naar stond, om ed rey neto, dat is: de koning alleen, de koning, die door niets wederhouden, maar ook door niets ondersteund wordt, te doen herleven. Nu, in dit opzigt meenen wij, dat de gebeurtenissen overvloedige stoff van overweg voor het gelöt en het gezond verstand opleveren. We daadzaken spreken hier luider dan redene ringen en Stellsels. De koningen van Spanje hebben van keizer Karet V af, die van het huis van Qostenrijk, zoowel als die van het huis van Bourbon er an gewerkt en zijn er in geslaagd, om hun gezag tot alleenheersching en onbeperktheid te verheffen. op de bouwvallen dier oude feodale en provinciale organisation van het Catholgke koningrijk, die aan de Spansche natie de kracht had verleend, om gedurende zeven eeuwen, eenen onsterfel jeden en eindelijk zege- | pralenden worstelstrijd, tegen de Moren vol te hou- den; die aan hetzelve, gedurende eenen langen tijd een geducht moreel en politik overwigt in Huropa had gegeven en die de best gewaarborgde vrijheden der middeleeuwen bevatte, getuige het- beroemde: Sinon, non (zoo niet, dan niet) der Aragoneesche cortes. Wij willen niet blijven staan, bij het politik, militaire en maatschappelijk verval van dat Spanje, dat aan het einde der middeleeuwen zoo groot was; een verval, dat naauwkeurig geévenredigd was aan de overweldigingen van het monarchaal gezag, ’t welk alles vergwolgen hebbende, eindelijk even alsin Hier is niets, ’t.welk naar de Frankrejk, zelf ingestort is. Hij eindig de zijne regering met het toebrengen van eenen doodelijken slag aan het systema, waarvan men hem als den stevigsten steun beschouwde en, natur- lijkerwijze voor die nieuwe verordening van zijnen ar- bitrairen wil dezelfde onderwerping en gehoorzaam=- heid eischende, als voor alle de tegenovergestelde be- velen, die hij vroeger had uitgevaardigd. Ook schaare de zich (eene tegenstrijdigheid, die belagchelijk zijn zou, als zij zoo veel bloeds niet gekost had) de libe- rale partij, rondom de legitimite van eenen wieg en van het testament eens dwingelands, terwijl de legitimistische partij, genoodzaakt werd, zich in de armen te werpen van eenen quasie republikeinschen volksopstand. En zou die partij zich uit de verlegen- heid konnen redden, als haar het volgende dilemma werd voorgehouden: » een van beiden: het gegag der » koningen van Spanje is, of absolaut em onbeperkt, » en alsdan moet gij gehoorzamen aan de décréten van » Ferpinanpo VII, zoo als Quesapa, Zea-Benmupez En anderen, zonder aarselen gedaan hebben: of dat gezag most beperkt zijn door het een of andere wet, die onafhankelijk is van den koninklijken wil, met een woord, door een constitutie. En dan voorzes ker is het niet don Cantos, voor wien men de wae penet voeren.” er nd Om: kort te gaan, het komt ons voor, dat het ab- solutismus in Spanje, zegepralende resultaten heeft opgeleverd, die in alle opzigten juist het yergestelde zijn van hetgene, wat deszelfs aanhangers er zich van beloofd badden. ok is de eerste les, die wij uit de gebeurtenissen, welke in Spanje hebben 1) AO 108) i citekeule t ” z, Ps I i dB Lidija 4 (1) Men, Ble dionnanesépiie de pioskwnae ae bijronderbetes. 