Antwoord op elf vragen, ... 1680
Keith, George.
Antwoord op Elf Vrägen, Die door zéker perſon aan BENJAMIN FURL, in de Nederduytle tale, zijn toegeſonden. Helle Antwoord, onder anderen, eenige redenen begrijpt. waarom 'erſwarigheyd gemaakt wordt, om, voor eenig menſch, als een teyken van respect, het hooft te ontblooten, het lichaam te buygen, en diergelijke uytvindzelen van de geeſt des werelds, te achtervolgen. Daar by ge voegt ⁊ijn Eenige wederyragen tot naarder openinge van die, en diergelijke zaken. Weſende De-gezeyde Antwoorden wedervragen beyde inde Engelſe tale geſchtẽven, door GEORGE KEITH. En daar uyt overgezet. 1 Gedrukt by JAN PIETERSZ GROENWOUT, Bockverkoper wonende op het Speuy. En zijn mede te bekomen tot Amſterdam, by Jacob Claw, Bockverkoper: die bevraagt kan worden in de Heere- straat, inde vergulde Vijf-hoek.  principium, licht, leven, en de geeſt Christi, als ook van deszelfs werkingen, en bewegingen; welken aangaande by verſcheide, zomtijts, zeer onkundigijk, ja verkeerdelijk geſproken, en geſproken word: Soo zult gy, indien gy de moeite gelieft te nemen, om de ondergenoemde Trractatjens ni te lezen, in de zelve zeer klare berichtinge vinden, wat door alle t zelve te verſtaan zy, en hoe de menſch daar van gevoelig kan worden, als nämentlijk. Theſes Theologice, door R. Barclay geſchrèven, en in den Jire 1674 voor de derdemaal gedrukt, Zzonderling van Fol. 24 af, tot het einde toe. Den weg des LÜD vens, en des Doors, door I. Pennington, A'. 1675 gedrukt, zonderling fol. 27,59, 82, en 94. Declaratie van de getuyge Gods in's menſchen inwendige deelen, door VL. Ames, R. 1675 gedrukt. Een geklankui Lion, doot de zelve, A. 1675 gedrukt, Een getygen van den weg des li vent, door de zelve, A. 1677 gedrukt. Klaren meg voor d eenyoudige van herten, door S. Criſp. A. 1675 gedtukt.. Alle welke Tractatjens, en verſcheyde andere van die nature, by my, en Jacob Claus, voor civile pryſen, ook te bekomen zijn. E A RAT A i I, P. GC, G ide tested, nth enkeld preſoen is meeyves- þ — —— en. — ſerſees in 't cenveuds 4 on an ts —_ „niet meet GET als het cen ceremonie is, 1 dei Zank by zijn tec hie RAE Xe, muy TP: 2 Jab we Pag. 3 © Antwoord op Elf Vrägen. gen te hebben, dat ⁊e onfeilbaar zijn in alle dingen? Antw: Neen. Maar dit zeggen wy, dat wy den onfeilbaren G ceſt der waarhezd ontfangen hebben, die ons een onfeilbare kennis heeft gegẽ ven van alle die dingen, die ter zaligheyd noodigì, en hoe men God zal aanbidden, d Ilenen, eeren, en verheerlijken, dat het hem aange naam is. En van dien zelven onfeillaren Geeſi hebben wy ve le onfeilbare getuygeniſen der waarheyd ontfangen, zoo wel die de gronden of beginzelen, als de oeffeningen betreffen, om de zelve aan de menſchen voor te dragen, en de zelve aan de menſchen voor te dragen, en niet anders. Ook is het Licht, het Leven, en de Geeſt Christi onfeylbaar, een onfeylbaar: en onfeylbaar: en onfeylbaar. Ook is het Licht, het Leven, en de Geeſt Christi onfeylbaar, een onfeylbaar: en onfeylbaar. En alle die gene, die daarin wandelen, wandelen onfeylbaar, en zijn onfeylbaar, voot onze verre als zy daar in wandelen, Gelijk mede yer getuygenis, woordt, en werk dat yan deſen onfeylbaren Geeſt, Licht, en Leven voort komt, onzeylbaar is. Enwy zijn vrymoedig, om, in den Heere, te zeggen, dat wy onzeylbaarlijk weten, dat die publijque getuygeniſen, in de welke wy eens geſint zijn, zoo ten opꝛichte van onſe grenden, leere of beginzelen, als ook van onſe oeffeningen, of maniere van le ven, maarin wy van de ereld werſcheelen, en daar door wy tegens déveligen getuygeniße dragen, uyt God, ende de onſeylbare ingeyingen zijn's heyligen Geeſtes in onſe herten, zijn. Vrage 2. Of het den quaden Geeſt niet migelijk is, om zijn quade 2,444 onder het goede z.4ad te zaayen, het welle den Heere wederom af ſcheyden zal, vergaderende het geede in xijne ſchüre, en verbrandende het haf? Antw: t Is m 6gelijk. Maar Pn dat mògelijk is, zco het is ook mogehjk dat den hof en den akker des Heeren zoodanig werde bewaakt "= at waart, dat de vyand niet machtig zy, om zijn quadez zaaddaar inte zaay-en: want in Christo Jcſu, de waerbeyd, het Licht, en het Leven, heeft Vrige 1. O F de Quakers meenen zoodanig den Heiligen Geeſt ontf an- de vyand, noch zijn quadezaad, geen plaatſe, en die gene die in hem, ende in zijne!eeringe blijven, worden van de vyand, en yan zijn quade A 2 244d, Antwoord op Elf Vragen. z4ad, bewaart. En ſchoon er yetwes van het quade 244d, en des 2elf's geboorte, in verſcheyde van de ſood nige mochte weſen, die van de waar-beyd Gyertuygt, in cen mate tot de zelve gekeert, en in des zelfs natuur verandert, maar echter noch niet tot de volmaakte sind, gekenzen zijn zijn evenwel die principien, grenden of begixſelen, die door ons gelooft, en in onſen wandel geſt, en in onen wandel geſt, en in onen wandel geſt, en in onen wandel des wereids eenighe yd heeft, 200 verre heeft het quade zaad plaats in hem, want de dingen des werelds, die in yemand zijn, die zijn het quade sind, waar door het goede ſaad zooda nig be ſwaart en verhindert wordt, dat het in haar niet en kan opwaſen. Of de ceremoniſche dingen onder haar, worden geacht als een capitaal poind, en als cen bandt van hire gemeenſchap, om haar t N imen te houden, en haar van andere af te ſcheyden? Wy weten van geen ceremoniſche digen, die onder ons zijn, of van ons worden erkent, en aanger men. Wat aangaat dat wy ons en lichten, dat s geen ceremonie, maar dat men die af neemt, is een ceremonie; die wy, neffens alle andere ceremonien, ydele gewoonten, manicren, uytvind ⁊elen, en traditien, of overleveringen des werelds, die niet van den Vader zijn, verworpen hebben: als, onder anderen, zijn de buzgirge des lichaams in bet groeten, het gebruyken van vleyende titulen, jdele complementen, en woorden die engeſouten zin, en den toehoorderen geen genade toebedienen, en een en ſpreken. Want gelizk het laatſte geen ceremonie meer is, als het een ceremonie is yder zaak by zijn rechte naam te noemen; 200 is t ook, als wy. Onſe hoeden niet af en lichten wanneer wy eenig menſch op de ſtaat voorbygaan, niet meer een cetemonie, als het een ceremonie is, ons wambais, of eenig ander kleed des lichaams, aan te houden. Want even als onſen hoedt een dekzel des hoofts, zoo is ons wambais een dekzel des lichaams, enderhalven is t geen ceremonie, als men die laat ſtaan, en niet af en licht: maar t is een ceremonie, ofeen ydele gewoonte, als men die, op zulk een wijle, af licht. Voorts word bet door het Licht Chrſti Feſa in onſe herten, beſtraft, die ons verbiedt yemand te eeren met die eete, die van ben�den is. En daarom kunnen voor onſe hoofden niet ontblooten voor yemand, als voor den Heere, en dat in dea tijd des gebed- ofre det dankJegginge, gelijk by de eerſte Chrétienen, en nu by ons ook word gedaan, Waar toe wy door dien zelfden. Geeit Ook voor niemand anders Bien, als alleen voor den Heere; wien alle kyye buygen, en alle tonge beli; den moet. Wer gelijk er cenige tyterli/ be dingen zi jn, waar door den Geeft Gods eenige invloed heeft, en in de herten der menſchen werkt, als nament- lijk, uyterlijke werken van matigheyd, en rechtvaardigheyd, gelijk ook het uyterlijke prediken, bidden, en dankzeggen door den Geelt Chriſti: even alzoo, zijn er ook wyterlijke dingen, waar door den geeft des werelds een groote invloed heeft, en in den menſche werkt. Onder welke terli be dingen wy, in bet Licht des Heeren in onſe herten, gezien hebben cle nten, manieren, ceremonien, en principien des werelds ook te welen, als dewelke geen kleyne plaats onder de menſchen hebben, en waar door het koning krijk des Duyvels, t welk den Heere jtgenwoordig bezichis om t”onder te brengen, niet weynich wordt ſtaande ge- houden. Vrage 4. Of den Heyligen Geeft ons inſpireert, of ingeft, geen ceremonien fe gebruyken? ofte, of niet de meeſle op de inſpiratie of ingeying van andere bomben? Antw: Wy En weten niet vel, wat de Vriger met ceremonien meent. Geen wy'er door verſtaan, zijn de wereldſe principien, en gewoonten, die den zolzen geeſt des werelds verſonnen, en waar in hy de menſch geleydt heeft. En zoodanige dingen heeſt den Heyligen Geefl nooyt aan yemand ingegeven om te gebruyken, maar hy heeft ons ingegeven om dezelye te verwerpen en te verzaken; Want gelijk den Geeſt Gods, en den geeſt des werelds malkanderen contrarie  erarie actien, diden, oftentimes oeffeningen. Nu, den Geeft Gods kan nooyt yemand leyden in eenige — die den geeſl des werelds heeft uyt- gevonden. Indien dit aan den Vrager niet en voldoet, zoo gelieve hy ons te zeggen, wat hy met ceremonien meent? op dat wy hem verder mogen antwoorden. Ondertuſſchen ontkennen wy niet, dat er eenige uyterlijke beteykeningen zijn, beyde in woorden en gelaat, waar door de ware liefde, eere, en respect wordt te kennen geg ven, als namentlik; malkanderen de handt toe te reyken, of een ander by de handt te nἵmen: malkanderen aan te kennen, of een ander by de handt te nἵmen: malkanderen aan te kennen, en met een gelaat dat ware liefde en vtiendſchap te kennen geeft: het gebruyken van zc᷑dig- heyd en zachtmoedigheyd in den uyterlijken ommegang: het gebruyken van lieftallige woorden: malkanderen na den welſtand te vra- gen: het toewenſchen yan Vaart- wel, vrἵde zy u, of den Heere zy ugenidig: alle, welke, uytwijſende de letter der Schrifture, by de A van ouds, is gebruykt geweſt, en tot welke, en diergelijke beteykeningen van liefde, en eere, wy door den Geeſt Gods geleydt worden, en dienyolgende ook gebruyken, Opdeverdere vrage : Of niet de meefle op de ingeving van andere? Antwoord ik; niet te ge- looven dat de meeſte zoo doen, maar wel op het fundament yan ware overtuyginge van den Geeſt Gods in haar zelyen. Want dit weten wy, door — — dat dien zelyen Geeſt, die ons van het quaad van andere ſo nden heeft o vyertuygt, ons ook van het quaad van die zã- ken o vertuygt, en ons doen zien heeft, de zelve ſonden te w ſen. Gelijk wy voorts gelooven, dat yder een, zoo wel als wy, overtuycht zoude worden dat het zonden zijn, indien hy maar op de éyertuyginge van den Geeſt Gods in Jijn eygen herte, wilden letten; Of Paulus M be gedaan, om Feſlus Tulk een titul te geven? Wy zeggen niet dat Paulus daar in qualyk heeft gedaan. 4.4 1 Autwoord oþ Elf Vragen. 7 Vrage. Of daar cenig Fundament is om te gelooyen, dat, in diſe laatfle dagen, in de 74ak van ceremonie, of uyterlijhe wandel, eenige nieuwe Tal zal worden opgerecht? Antw: Uyr de getuygeniſſe der Schrifture is er yolk6men fundament om te geloò ven, dat er, beyde een inendige, en uynvendige Reformitie zl geſchieden. En dat, gelijk de wyterlijke conperſarie in den afval, beſmet en verdurven is, alzoo, in de reformätie en herſtellinge uyt den afval, ook de uyterlijke converſatie en wandel, verandert en vernieuwt zal worden. Siet, zeyd den Heere, ik maał alles nieww. Indien yemand in Chriſto u, die ij een nieum ſchepzel, het oude is voorbygegaan, ſiet, het is al nie mu- ge- worden. Sien zelfs niet veel menſchen, die tot èenige bedaartheyd en aandacht gekomen zijn, hoe die eenvoudigheyd, onnoozelheyd en zedigheyd in den wandel, die van ouds onder de menì. Zu den gewöhnlichen is gewöhnliche, gewöhnliche Verloren is, en dat er, in plaats van de zele, zeer veel die, en ydele ceremonien zijn opgekommen, die de eenvoudigheyd t' eenemaal verderven, en uytroeyen; zulks dat ver al, daar tegenwoordig de meeſte ceremonien en complementen, de minüte eenvoudigheyd, matigheyd, en onnoozelheyd des herten, gevonden wordt? Behcort dit dan niet gereformeert, ende de oude matigheyd en eenvoudigheyd, beyde in woorden en in wandel, wederom herstelt te worden? En hebben werden derhalyen geen reden en fundament, om te geloven dat die reformatie alzemeen zal weſen, wanneer den berg des buyſes des Heeren Jef 4: 2. boven alle bergen Tal werden verhoogtr? Wanneer alle verborgen dingen Obad. 6. Eſaus, en Babylons zullen worden opgezocht? Wanneer de Vorſt des wes Joh. 12: relds peoordeelt, in buysraad berooft, en by zelfs wytgeftoten zal worden? Yers, indien den Satan, oft den geeft des werelds, *tzEdert de dagen der Apôtelen, en der Profeten, nieuwwe dingen heeſt uytgevonden, geſchreven, en dat 'ernieuwe ſonden en nieuwwe ſonden en nieuwwe ſonden in de wereld zijn, die uytgevonden, en in t werk zijn geſchreven, na dat de H. Schrift geſchreven is, en waar van, dienvolgende, de ſchrij-vers van die H. ſchriften geen particulierlijk hebben gehad, en daarom dezelve ook niet particulierlijk hebben kunnen beſtraffen en veroordeelen; zal daarom den Geeſt Chrſti dezelve niet veroordeelen, en beſtraſen? Voorzé ker ja, en hy doet het ook 200 particulierlijk » als de H. Schriftuur alle dezelve, in generale termen, veroordeelt: want de H. Schrift beſtraft En veroordeelt al dat gene dat niet int God, maar eyt de e reld is. Indien, nu, deſe adyocaten, voorſtanders, en — prä- en, Vraag 7- Antw. Antwoord op Elf Vragen, ken van de principien, beginzelen, gebruyken, en wereldſe gewoonten, ons niet en kunnen bewijſen, dat dezelye t God Jijn, ꝛ00 wordenze, ten minüten in generale termen, door de Schritt veroordeelt; en alle die — die van de ſe dingen, of de uytvindingen der zelve, komen te oorde- en, ende dévelle te zien met het licht des woords, dat in den beginne was, aleer de wereld was, die zullen duydelijk zien, dat die dingen met wit God zijn, maar wel van de wereld, en daatom verwurpen behoorden te worden. Dan genémen dat wy geen uytgedrukte plaatſe der Schrif- ture konden by-brengen, die deſe principien, en ceremoniele _ den particulierlik, en met expreſſe woorden veroordeelen, zoo kunnen wy, aan d' ander zijde, ook geen particuliere plaatſe der Schnifture vin- den, die particulierlijk, en met expreſſe woorden veroordeelen veel ker- helijhe ceremonien, die onder de Papiſten gevonden worden: moeten die daarom echter niet veroordeld worden, zoo wanneer men in he Licht des Heeren, dat in onſe herten ſchijm, komt te zien en te bemerken, dat dic haren oorſprong niet van God noch van Christo hebben, maar wel uyt de wereld, ende des zelſs geeft en wiiſheyd? Behalven dat verſcheyde van deſe dingen, waar voor de wereld zoo yverig pleyt, particulierlizk in de Schrift veroordeelt worden, als — et lichaam voor eenig ſchep Νel te buygen; vleyende titulen te gẽven; en — cere van malkanderen aan te n�en, die niet alleenlyk van God omt. Of the engemoor door Moſes, of eenig ander profeét, ofte van Chrétu en Line Apôtelen weorteyd u? Van haar al t zamen is voorzeydt dat er een algemeene herſtellinge van alle dingen zal geſchieden. Dat de utreld, ende des elfi luſien, als mede dat de oude hemelen en de onde aarde, z,ullin vergaan. Dat al 't gene, dat niet van Cod, noch van Chrét, maar van den Duyvel, Antichrift, en Ballylon is, wytgerukt: dat yer plante, die de Vader niet en heeft geplant, wytgerukt, en in bet vuur geworgen: dat yeders werk. door het yuur bepröster, en dat het bout, hoy en ſtoppelen, daar door verbrande LA worden. Miſſchien zal yemand zeggen; hoe kunt py bewyſen dat deſe dingen niet t God, maar uit de wereld, den Duyvel, Antichrist, of uyt Baly on ⁊ijn? Dan de zoodanige vraag ik, hoe zy kunnen bewijſen, date t God, en niet van dewereld uin? Kennen zy haar o0rſpronk? Ot weten 2 van wat principium, geeſt, beginzel, of wyſheyd, datze ont» ſproten zijn? Hebben zy dezelve oyt of oyt, tot deſe ure toe, wel eens getoetſt Antwort op Elf Vrages. 9 etoetſt aan het Licht, f den Geeſt Gods in hare herten, om daar mEde van 45 zelve te oordeelen? Is niet, ter contrarie, de voornaamſte grondt, oorzaak, en de reden waarom zy deſe dingen gebruyken, om dat het de gewocnte van andere menſchen u, en om dat andere t zelvedoen? Oordeenze daarom niet datze 't ook zoo behooren te doen, op datze a An andere gehen aanſioot 2.0uden geven, en van haar veracht morden? En blijkt hier uyt dan niet klaarlijk, dat die gene, die zoo gereet zijn, om andere uyt te krijten, als ef ce nabostæertwaren, en als of 2.8 yetwes deden om cen ander na te volgen, zelts geen andere grondt, of fundament van haar doen heb- ben in al die zaken, als alleen de naboorfinge? Laat nu al die advocaten, roorſpraken, en aandrijvers van alle die ceremonien, en wereldſe princi- ien, en gewoonten, in t geſicht van de gantiche wereld eens òpenherti rerk ren, of zy kunnen, of dutven zeggen, dat den Geeſi Gods in bare her- ten, haar die x Aken ont afgeiyſch, gebiden, of goed gekeurt beeft? En of zy deſe dingen wel oyt of oi tot deſe proef, regel, en toetiüfteen, dat is te zeggen, tot den Geeſt, het Leven, en het Licht Feſuin haar, gebracht hebben? Want niemandt kan deſe daden of gewoonten brengen tet bet Licht in hens, voor enaleer hy zelfs cerſt zoodanig tot Hebt Licht zy gebracht, dat hy in het zele geloove, ende zig in alle dingen aan het zele overgeve, om daar na te wandelen : zulks Tr zy niets en doen, nochte haar in yets laten vinden, als dat gen, dat dit goddelyke Principium, of beginzel, goddelijhy Geeſt, Licht, en Leven in haar, gebiedt, of goed keurt. toe niet gekomen zijn. Dan, indienze echter Willen bepleyten, en 49. ſtaande houden, dat alle dingen geſtet zijn, die de Schrifture niet expresser j K, en particulie lik veröffentlich veröffentlich, 200 zegge ik daar op rond uyt. deen. Want, Even als de alder correciert landkaart van eenig land » alle dingen, die in dat landt zijn, niet uyt en bevat, en zelfs, op verre na, het rootſte gedeelte der zelve niet en bevat, noch vertoont, zoo en bevat ook de heylige Schrifture alle dingen niet, nochte en geeft ons geen pat” ticuliere deſcriptie, of verklaring, van alle dingen, t zy van het K rijke Gods, ofte des S ita. Want gelijk Ipanses zeyd, dat de berle we” reld de boeken niet oude kunnenvatten, indien alles geſchreven was, dat de Ieſum i gedaan, zoois t ook met de werken des Duyvels, en Line meu ichvuldige uytvindzelen, die door eengeheele wereld vol boeken B niet —— — — — — Vraag - 8. Antw. Vraag 9. Antw. 8 Ant woord op Elf Vragen. Niet zoude konnen beſchreven worden, En daarom heben meerder reden omte verwachten; dat wy alle werken en uytvindzelen des Duyvels inde Schrifture particulierlijk zouden beſchreven vinden, als dat wy in een landkaart yder hn, akker,, berg, & c. die in dat landt is, particulierlijk zouden vinden uytgebceldt. Maar wy moeten komen tot bet Licht ſeſu C hri ſti in onſe berten, dat alle de diepten des Satans doorzockt, wy geen ende zijn gantſche Koningrijk kan afmeten, begrijpen, en omvatten. En in, en door dit Licht en wy geÜien, dat ack. ge woonten, manieren, + en wereldſe principien van het Koningrike der duyſternis, en des Satans rijn. Of rey dan geen reden hebben, deelre dpenbaringen südliche, en voor phantaſien te achten? Neen; tt en zy gy zeggen kunt, dat 3 eerſt tot de Geeſt der * j /heyd,, en der 6penbiringen in u Tel ven, gebracht hebt, en tot het Licht, dat de natur, en den aard van alle dingen òpenbaart, en wont of 2 goed of quaad zijn. Want gelijk de dayſlernis alleen door het Licht ontdekt, err het kromme door een rechte linie kan worden aangeweſen, 200 worden alle valſche 6penbaringen, en phantaſien, door de ware 6pen- baringen en bekentmäkingen van de rechte Gee Gods inwendig, ontdekt: yoornamentlijk als deletterder Schrifture die valſche 6penbaringen, of- te phantaſien niet particalierlijk tegen ſpreekt. Nu, wie is er die kan of derz zeggen, dat by cen openbaringe van den Gee Gods inzijn herte ont fangen bebbe, dat onſe openbaringen, rakende de yoorverhaalde LAben, vals, en phantasien /n? En nademaal zy dit niet en kunnen zeggen, no . ch bewijſen dat deſe onſe oeffeningen met de H. Schriftare ſtrijdig zijn, 200 en hebben zy gantſch geen reden om daar van zooda nig te oordeelen. En of quel behoorent te denchen, dat het goede dat haar God gege ven heft, beter voortgeplant zoude worden, indreuze niet groote noodle. Wy. kunnen zalke gedachten niet hebben, nademaal den Heere ons anders 1 en, door goede ervitentheyd, heeft doen bevinden, dat het goede, dit den Heere ons geg ven heeft, door ogs getuygenis in die dingen, die gy beuzelingen noemt, te beter wordt voortgeplant. Maar de Vrager gelieve te gedenken dat er gezeyd is, dat God, door dingen, die niet en Lijn, dingen te wege brengt, diezijn, En wer wer wer wer, dat ons getuygenis tẸgens de ſe dingen van God is, en geen beuxeling, ſc hoon het by hem ook daar voor zoude mogen worden aan- Vra- gezien, Aumoord op Elf Vragen. I Vrage 10. Of niet den koophandel den inwendigen menſche meerder verreemat en ſc hade doet, ali een indiſeronte ceremony te gebruyken, of titul te geren, &c. Antw. Dat deſe dingen indifferent zijn, is de zaak, die gediſputeerd word, aan te nἽmen, als ofze bewéſen was; want wy ontkennenze indifferent te zijn. Wat de koophandel aangaat, die is, in zich zelſs, geoorloft, en als men daar in matig is, en dezelve in de vreeſe Gods dtijſt, z00 kanze den inwendigen menſch geen ſchade doen. Vrage 14. Of niet het Volk Gods under allerley gefintheden vorſtrooyt, de vrouwe in de moe übliche, en Christus, unterlijk, noch hier noch daar, maar het Koningrijke Gods alleenlijk in de ziele, of het hert, te vinden is? Antw. Dat God onder alle een Volk heeft, sådan wy toe: als ook, dat Christus, en het Koningrijke Gods alleen inwendig, gezocht moet worden. Alle t welke echter niet belet, dat God een vergadert Volk heeft; t welk de Froau is, die uyt de woeſtijne is gekümen, en die als de eerſte vruchten van vele andere zijn, die in zijnen tijd vergadert zulen worden. En onder dit yergadert Volk, is Christus en zijn Koningrijke te vinden: namentlijk, geeflelgk en inwendig, beyde in ons zelven, en in malkanderen. Want Christus zeyd; daar twee of drie vergadent Lin in mignen Name, daar ben i in t midden van haar, en by wandelt in t midden van de gonde tandeliren, gelijk Joannes verklaart. End Vergleichzeiten 200 en is hy niet van zijn gemeynnte gemeynnte geſcheiden, noch zijn — en rijne gemeynnte in m. Nu, Christus moet ge zocht worden, daar hy gevonden en geopen- baart wordt, te weten, niet alleen in ons reven maar ook m al zijn Volk en ijne lèdemiten der al, met de welle wy, in de wille Gods, gelegentheyd kunnen hebben te verkeeren: want hy is her lijb in alle x i- ge beyligen, en wonderlijk in alle die in hem gelsot en. Zu llks dat het ons een groote blijdſchap, vermeerdering van ons vertrooſtinge, en een ververſinge in den Heere is, en t'onſer meerder vetſterkinge en be- veſttinge verſtrekt ( na dat wy Christam jeſam in ons zelven ge voelt en gevonden, zijne heerlijkheyd in ons gexien, van zijn dierbare even ge- proeſt, en het zelve met onſe handen gehandelt hebben, namentlijk het Woord des leyens in ons een eygen herten 5 dat wy dan ook van her zelve dierbare leven Christi Je Google ſu vinden, voelen, zien, proeven, en ſma- ken, daar het elders gepenbaart is. En dit is de gemeynſchap der heyligen, waar door wy de kracht, t le en, en de Geeft Chrifli Iqu in malkanderen gevoelen, en zijn  sütilheyd van alle vleeſch, by een te vergaderen, en in die sütilheyd op God te wachten; die belooft heeft, daar twee of arie vergadort zijn in Lijnen Nome, dat by daar in t midden van haar Zal ⁊ijn. Ooł heeft den Heere onſe begeerten voldaan, en zich in onſe vergaderingen van onſe zielen. Wy, nu, hem gevonden hebbeende, zoo verplicht, beweegt, trekt, en leydt ons het Leyen en zijn Geeſt, die in ons geopenbaard is, om dikmaals t' zamente vergadeten, en dat niet alleen tot onſe onderlinge sichtinge en vertrooſtinge, maar ook tot een õpenbaar getuygenis, en om de hamere te — tot dewelke den Heere ons vergadert heeſt, op dat ook andere tot dezelve zouden mogen toevloeyen. En wy hebben goede vérarentheyd, dat de zwakke onder ons, die gekümen zijn tot een recht inwendig gevoel van het hemelſche le ven. En de Nacht Christi Jeſu in haarzelven, Pre herten menigmaal zoo veel te krachtiger en overvioediger geraakt vinden, en gewaar worden, dat de werkinge van het Leven in an-dere, die sieker, en verder in. den Heere zijn opgewaſlen, krachtiger in haar komt door te breken, Endusonderſtcunt de sieke de zwakheden, voelende cen medelijden met haar, en cen ware van hare laſten en zwakheden. der donkgrheyd, verloren hadden, zamen vergidert als cene kudde. Nu namentlijk, nu den dag aangebroken, en het Licht des Heeren klaar-der onder haar opgereſen is. En in dit Licht, heben zy haren ſchaapherder, en ook malkanderen E „en zijn tot een lichaam, onder cen hooft, t welk is den Heere jeſus Christus, haar Licht, Leven, en Zaligheyd, vergidert. En dit is die Gemeente, die uyt de Woeftsine zoude kò men, en alreede begonnen is te verſchynen; leunende op haren beminden, ſchoon ge-lik de Mine, Luy ver als de Senne, en ſchribbelij l als ` ſlachordens] met la-nieren. Want, gelijk een ſlachorden, of heytl�ger dat uyt een wout of wil-; derniſſe te — komt, niet teffens, en op een oogenblik, gezien en wordt, maar dat het eene deel na het andere vervolgens uytkomt: Zoo is t geweeſt, en is t t�genwoordig met die Gemeente; waar van een ge-deelte albereets Uytgekò men is, en veele duyſenden, ja tien duyſenden, nog ſtaan te komen, die nu nog wandelen in een verwilderde sätand, en — arbeyden om daar uyt te raken. G. X 4. 5. 6. 14 Tenige NVidervrigen. Volgen nu eenige Wiedervrigen aan die zelve Person, die de voorgaande vragen heeft voorgeſtelt. E hy gelooft dat de ongemiddelde, en onfeylbare leeringe, ley" inge, enpenbaringe van den Geeſt Jeſu Christi, een yegelijk Chriſten, en oprecht levendig lidmaat van de gemeynte Chriſten, noodzakelijk is?. Of hy zeggen kan, dat die dingen, (die hy meent, in het Volk Quakers genaamt, met reden als phantaſien te mogen ſuſpecteren) als daar zijn, bet niet aſlichten van bare hoeden, als een teten yan reſpett: Jig voor geenig menſch te buygen: een enkeld perſon dan te ſpreken in ſingulari numero, namentlijk in die talen, daar tuſſchen het cenvondig en meer-youdig — een klaar onderſcheyd gemaakt word, t welk my onderrecht is, in de Nederduytſe, zoo men die nu veeltijts ſpreckt, niet altijd gebruykelijk te weſen: Of hy (vraag ik) zeggen kan, dat die dingen, door den onfeylbaren ay cbriſti, van hem voor phantaſien geoordeelt worden? Waar op hy Ia, of Neen gelieve te antwoorden. Of hy met uytgedrukte plaatſen der H. Schrifture, of door onfeylbãre, en noodzakelijke geyolgen uyt dezelye, bewijſen kan, dat die dingen phantaſyen, of beuüelingenzijn, gelijk hyze noemt? Of wel, of hy, met demonſtratie van klare en gezonde redenen, reden geven kan, dat die dingen maar phautaſien — zijn? Aangezien hy ſchijnt toe te ſtaan, dat het afſichten van den hoedt; en het buygen des lichaams in het groeten, zoo noqdzikelijken zake of licht niet en is, dat het van alle Chrütenen moet werden onderholiden: in zulker voegen, dat het nalaten van Ägypten zelven geen zonden, maar dat het, in zich zelven, en fimpelijk geconfidereert zijnde, ſlechts een indifferente z.4ak_zoude weſen; Soo vraag ik, of er eenige ꝛaak is, die by zich zielven, en particulierlijk geconfidereert, in alle zijn omſtandigheden, t' eene-maal indifferent 1s? Door wat regel of toetsfteen wordt een zaak on feylbaarlijk gekent indifferent tewſen? Of is t genoeg, om een zaak indiſerent te oordeelen, datze niet expteſelijk, en met directe en uytgedrukte woorden in de Schrifture vetbòden word? Soo ja, moet men dan niet de meſte Paapſe ceremonien als indifferente zaken aanzien? Kunnen de menſchen eenige indifferente zaken niet zoodanig misbruyken, dat den Heere daar door kan verwekt worden, om zijn getrou- weg, weg. Eenge VVedervragen. 15 we Volk te bewegen te lcyden, en van haar te vereyſchen, datze haar van 'cgebruyk der zelver tee ſemaal onthouden, en daartegen getuygen? Even als het zich met de Ioden toegedrägen heeſt, wanneer 2j de ere ſlang als een god begonden te n Alben, heeſt hy doen niet geb6den dat dezelve zoude worden verbroken, en wech gedaan? Wordt ook deſe ceremonie,. van het aflichten van den hoedt, onder de Christienen niet oelijks misbruykt, en daar door, nevens andere misbruykt ken, den Kolleiben tijd verquiſt, ende de gemoederen der menſchen afgetrokken om haar zelven in een noodzakelyker en veel profijtelijker dingen te oſſenen? Of hy ons door den Geeſt Gods, de Schrifture, de wire en geſonde reden, demonſtreren en bewijſen kan, dat het onmdgelijh u, dat den Geeſt Gods onſe gemoederen inwendig kan verbieden onſe hoeden af ie lichten, en ons lichaam voor eenig ſchepzelte lungen? Indien by meent zulks te kunnen bewijſen, dat hy het publijcquelijk gelieve aan den dag te brengen. 8. Kunnen er nie geen nieuwe fiekten, daar men in vorige eeuwen niet van geweten heeft, alzoo wel als er nieuwe fiekten zijn, daar men in vorige eeuwen niet van geweten, ja niet eens van gehoort heeft? Kan dan ook niet de Dvel, en de geyallene wij/heyd des menſchen, ee nige nieuwe førstede oſſeningen te voorſchijn brengen, die den Heere mi ſnagen, na dat de Schriftuur geſchreven is, en die dienvolgens door de Schrifttre niet uytdrukkelijk en particulierlijk beſtraft worden? So ja, door wat rigul en toet-ſteen kunnen de menſchelijke wyſheyd? En nol t zelve meent te kunnen bewyſen, (namentlijk dat het zoo niet en is) dat hy her gelieve te doen. 10 Behoord niet yder wire Christen aangaande yder zäke die hy dot, in xich zelyen zckerlijk te wet En, dat den Geeſt Christi die in hein woon! wort, hem in die zak rechtvaardigt, ootlof, of yrede geeſt: hebbende | | her getuygeniſe des Geeſtes in zijn herte, dat God het zelve of gebiedt, of goed keurt? Of is er eenige zaak van mindet belang, macht of au- thoriteyt, die een ware Christen in zijn doen kan rechtva: rdigen? Of hy Vrager zeggen kan, dat hy zig in zijn gemoed, tot het aſlicht en van Lijn hoedt, cood nig gemachtigt,en vry geſproken vindt? En of die gene, die dat niet in zig gevoelt, zoodanigen zaak niet en behoort na te liten? Dan, indien hy zegt, dat hy zig in zijn gemoed door den Geeft Christiſhi, © ver het aflichten van zijn hoedt, niet veroordeelt vindt; zoo vraag ik hem, of het voor een menſch genoeg is, en ofhy recht, macht, of vry- heyd genoeg heeſt om zoodanigen zaak te doen, om dat hy, *tzelve doende, door den Geeft des Hee- ren daar Over veroordeelt word? Ennademaalde menſchen in zooda Nigen, kunnen welchen, dat zy geen klaar gevoel, verztand, en onder ſchon, hebben, zulks datze in alle dingen niet onfeylbaarlijk kennen wat den Geeſt Christi in haar, rechtvaardigt of veroordeelt, schoon 2y look over eenige oeffeningen in haar zelven, beſtraft en veroordeelt wor den; of het derfialyen niet beſt is, zig van alle zaken te othouden, waar in men de rechtyaardiginge van den Geeſt des Heeren niet en gevoelt? Si 15 Nademaal het Griekſe woordt [a>0u/a] zoowel een daad beteykent Si!!! | ** diebuyten, als die tegen de wet gedaan is; 200 vraag ik, of het geen zonit de is yetwes te doen, niet alleen tegen de wet Gods in het herte, maar ook luyten die wet: namentlijk, dat gene, dat die wet noch gebiedt, noch goed keurt? Of niet yder-zaak, buyten het geloef gedaan, zondeis? En of niet U 13 het geloef, dat in yder daad vereyſcht wordt, op het imvendige getuyge | ſe, en het woord Gods in het berte, dezelve daad gebiedende, of approbe- 4 rende, noodig is? Voorts of die gene, die den hoed aflichten, als een Wh reſpect tot de menſchen, zeggen kunnen; datze dat in bet gelöt deen: in als ook dat haar gelöt, in die xaab, op het inwendige getuygentſe yan de 4 | Geeft, en bet woord Gods in haar herte, gefundeert u? " 14. Wat is die eere, die van beneden is? die de menſchen van malkanderen nemen? die niet van God alleen is? en die het gelöst verhindert? aff volgens Christus uytgedrukte woorden; hoe kunt gy gelöven, die tere. Joh.5:44 van malkanderen neemt, en de eere die van God alleen i niet en oe? 1s het aflichten van den hoedt, die eere, die alleen van God komt? Kan den Vrager ons bewijſen, en klaarlijk betoonen, dat zulk doen allers van. God gekgmenis? Is het niet veel cer de wereld, ôvermits de we-reldſe en ongebejligde menſchen dat zoo naarſtig en naaukeuri onder-houden, en zoo grooten vermaak en — daar in hebben? Hoedanigen ſmaak en welbehagen zy daar in niet hebben nog betoonen zouden, indien't een zake was, die alleen van God quam. Wanneer, of door wien is deſe maniere, vamentlijk, het aflichten van den hoed, als een grocteniſſe,onder de 200 enaamde. Christus, ingeyocrt? Hoben: de Christenen in de dagen der Apotheken gedan? Of is it not veel eer in de dünne nacht des afvals inge voert, Apoc. 13 En tzedert dat de geheele wereldt zich über het Beſt yerwondert? 't zeilye 7Ö'8,16, angebeden, en nagevolgt heeft? 1 24 16. Wat zijn de groetenißen op de marbten, om welkers wille Christus de Joden, en voornàmentlijk de Christen, boſtraft, dat zy die beminden? Hadden dezelve een eere geweſt die van God quam, zoude hy baar wel beſtraft hebben date die beminden? Want immers yder zaak die van God is, mag be mindt en begeert worden. u 17. Behoorde niet yder ayterlijł teyben, of de monſtratie van ter, yetwes innerlij bs, geeftelijks, of leerlijks in zich te begrijpen, te ten, eenig rapport, proportie, of gelykformigheyd tot dat aytwendige tey len? ant immers yder teyken beteykent yetwes: en yder teyken behoor- de cenige beduydeniſſe te doen van die zaak, diemen verbeld. $00 zietmen dat het toereyken van de hand in her groeten, een gevoeg - ljk teyken is, om onſe bereytwilligheyd tot die perſoon, en te betoonen, dat wy gereed zijn, om, t zy in geeflebjke, t zy in wytwendige Allen, hem, na ons verm6gen, behulpzaam te weſen. 18. Is niet het aflichten van den hoed in het groeten eerſtmaal daar van dÄſan gekomen, at de Christen enen, in het openbare gebed, hire beof den voor God, en-Christen bebben omtblooe? En dit was een teyken van de reveren-tie, en de eetbiedigheyd aam God en Christo. Maar als naderhand de ware 4anbiddinge, in een groote mate, verloren was, en dat de menſchen malkanderen meer begonden aan te bidden, te eeren, en te vreeſen, als God Almachtig, en zijaen $6ne Christum Jeſum, zoo zijnze ook daar toe veryalien,, datze die cer, die aan God wyiwendig wierd toege-dragen » ook aan de meaſchen hebben beginnen te bevijſen: t welk, na alle appatentie, in den beginne ſlechts v an mindere aan meerdere, en naderhant in i ge meen aan alle, is geda in: Even als het zich met de titu-len heeft toegedragen, die in t eetſte ſlechts aan groote perſonqien, maar nu in i geween, en by na aan y det ambachts-man, of ambachts-yrome, ge- gegen worden, als Menſieur, Seigneur, Myn Heer, Mevyonw, Inffromw, &c. 19. Zoudemen voorts niet mogendevken, dat dit gebruyk door zoo- danigen occiſie is beginnen ingevoert te worden, namodyk, dat de Chri van de eerſte tijden, alsze malkanderen by wijlen op ſtraat, op den weg, of in huys ontmoeteden, de gewoonte hadden yan ecnige weynige woorden, gebedrs-wyſe, voor malkanderen tot God —— urende welke actie, zy hare hooſden voor God, maar niet voor malkanderen, ontdekten: dan dat daar na, den Goſt der grivrr verloren zijnde, en te gelijk de wire Chriflelijke groetewſe, die in, am lob m Geeft fare zomtijts met, zomtijts zonder woorden, of eenig ander uyter - ijk teyken, en door welke groeteniſſe in den Geeſt, hare vrtde, liefde en lẽven over en weer uyt vloeyt, en van hare herten en zielen onder- ling 6vergaat ) die zake zoo verre vervalſen. Ennisbroykris; dat. in plaats van hire hoofden voor God, in den gebede, te ontblöten, de menſchen, ter contrarie, alsze by malkanderen quimen, of van malkanderen, ſcheiden, bare hoofden voor malkanderen hebben beginnen te ontbloten, en haar voor malkanderen te buygen: waar doorze die eere dieze te voren aan God, nu ook aan de ſchep Λelen, geg ven hebben. meent dat het Gods Geeſt is geweeſt, die Mordechai daar toe be ; waarom zoumen niet mogen denken, dat het dezelſde is, die het , datmen ſpotsgewijſe Quakers noemt , nu ook beweegt om zoodanigen C 2 gebruyk —— —  m et pu veele vindt, die ook met Hamans geeſt vervult, en, om dat wy ons voor haar niet en buy-gen, Over ons nu alzoo verſtoort zijn, als Haman oyt regen Mordechai is eeweeſt? En schoon zommige 200 veel gemarigder, en edelmoediger zijn, t zy 200 een ceremonie zeer wel kunnen ontberen, is t Eyenwel niet veel veyliger dezelve tegen alle na te laten, als aan eenige te geven, en aan andete te weygeren: aangemerkt dat het geenſints noodrakelijk is, noch yets eſſentieels, of eygentlijks tot de ware cere, of beleeftheyd toebrengt? Maar daarenbòven, zoude zulks aan alle a, en bos. aardige menſchen niet veel grooter aanſtoot geyen, als datmen rzelvein'talgemeen, en voor yder een, nalaat? 22. Zijn de Chriſtenen ten tijde Chriſtenen in den vleeſche, en ten tijde der Apôtelen onbelcefd, onmanierlizk, en onvriendelith, geweeſt? Hier opgelie ve den Vragerja, of Nieen teantwoorden? Soo neen, waarom worden wy niet 200 beleeft, zoo manterlijk, en zoo vriendelijk, als xy, geacht, om dat wy onſe hoofden niet en ontbloten, of onſe lichamen voor de menſchen niet en buygen, dewyl men init gemeen bekent dat de Christenen, ten tijde der Apôtelen, hare hoofden niet en hebben ontbloten, of onſe lichamen voor de menſchen niet en buygen; waar leeſt menechter dat de diſcipulen Christi, die ook Joden waren, haar voor yemand, als alleen voor Christus, gebogen hebben? Voorts, hoedanig buygen meent men dat het was, dat et Cornelio vetbood, als hy zich voor hem wilde buygen, zeggende. Apoc. 19 19. en 22.9 Dat Cornelius oonwerend is geweelt, dat by zich zoude hebben ingebee ld dat Petrus God was, of met goddelijke eere moſte worden eb�den? En wat was die cere of aanbiddinge, dat den Engel Joan- ni inſgelijks verbood aan hem te bewijſen? 23. Dewijl het ontbloten des hoofds in de ſalutatien en groeteniſen zoo gewelilig misbruykt, en daar in z00 veel koſtelijken tijd deutgebracht word, dat zelfs de Turben gezeyd worden deſgenaa nde] Cheiſtenen daar 6ver ie beſtraffen, en haar te verwijten, datze zoo veel tijds deurbren- gen, met malkanderen hare blore hoofden te toonen; tot zoo verre, dat men zeyt, datze ( wanneerze boos regen malkanderen zijn, en malkanderen yetwes quaats willen toewenſchen ) malkandeten * weynig ruſt toewenſchen als der Chriftenenen hoeden, of mutſen op hire hoofden: dat wijders du ſe ceremonie aan de Twrken, en andere Oofterſe Velkeren, die zoodanigen Eenige VVeder vr agen. 27 gen gewonte van groeten niet en hebben, groote — geeſt; zoude het dan niet veel beter weſen, datmen 4. in 't geheel naliet, en zich te vrede hield met die eenvoudige maniere vangroeteniſſe, die van de eetſte Christienen en diſcipulen des Heeren gebruykt is, ( die noch voor malkanderen, noch voor d'Overigheyt, gebogen, noch hare hoofdenonthloot hebben) als deſe hinderpaal tot's menſchen bekeerin- ge ſtaande te houden? Want hoe el wy leſen dat Paulas, in zijn ver- antwoordinge voor Feſtus en Agrippa. zijn hand heett uytgeſtrekt, zoo en leſen wy niet dat hy zig voor haar n�nderboog, of zijn hootd ontblootede: t welk, in gevalle hy t gedaan hadde, is t wel waarſchijnlijk dat zoo getrouw, zoo naarſtig, en zoo onpartijdigen hiſtory- ſchrijver, als Lucas geweelt is, zulks niet zoude hebben aangeroert : G vermits hy vermaan doet van veel geringer omltandigheyd, te weten. Dat H jn hand uyiſtrekted 24. Plutarch. in vit. Pompei Magni. cap. 12. 22 Eenige Widervagen. daar over van God in zijn herte gerechtvecrdigt word: of daar in voort te gaan, onaangerien hy dat gevoel van rechtveerdiginge niet en heeſt, en ſlechts, om dat het een gem:en gebriył is; en dienvolgende, zonder dienaangaande eenig — — in hem relyen te hebben, waar door hy verzekert kan weſen: of zulks goed of quaad, geoorloft of ange- eorlofe, nuttelijh_of ſchadelik,, Gode aan enaam of onaangenaam is? Als men uit de hiſtorien zoude kunnen bewijſen, dat de Heydenen die God niet en kenden, ten tijde der Apôtelen, deſe ceremonie hebben gebruykt: (immers zal nen vinden, dat Sylla voor Pompejm zijn hoofde ontdekt, en hem gegroet heeft met den ticul yan Imperator, cer Christus in den vleeſche gekomenis) Endatmen, aan d' ander zijde, nergens vindt, dat zulks van eenige der Diſcipulen Christi in hare groeteniſſen gevolgt is: Of het dan prizzwaardig is voor de Christenen onſes t 26. Jetzt, om liever de voetſtappen van die glorieuſe en eer-zuchtige Heydenen, als van die zelfs-verz.«kende eerfle Chriſtenen na te volgen? 27. Ofcen Chriſten niet en behoort van 2 woord, en werk een geddelijk gero in hem zelven te hebben, in diervoegen, dat hy yder zaak voelt, ziet, proeft, en ſmaakt, en dien volgende weet, uyt wat natuur, wortel, en boom datze voort komt, eer hy dezelve aanneemt? Voort, of het bloot ontberen van di geyeel, ontrent het ontbloren des hoofts, het buygen des lichaams, en 't gebruyken der titulen, en comple menten, als Majefteyt, Hoogheyt, Grnade, Ach baarbeyr, M jn Heer, uw ootmoedige dienaar, & c. in groeteniſen, voor den Vrager niet genoeg beboorde te vcſen, om daar in sütil te ſtaan? Of kan hy, of yemand an-ders zeggen, dat zy deſe zi ken tot deſe goddelijken toets, en proef oyt hebben gebracht, en dat zy in, en met het Leven Chriſti, g evock en ge- yonden hebben, dat deſe d ngen nuttelijk, en dat het zaken is die mal · khanderen genade toebedie nen, gelijk alle ware greeteniſen behooren, en ook, waarlijh doen: Volgen Eenige VVedervragen. 73 volgen noch — Vrigen, rikende de wederkomſte yan | de Gemeente uyt de woeſtine. 28, F niet, volgens Joannis yvaorzegginge, de Gemeemte uytde Or. moeſt ko;nen na het eynde yay 1260 ten, te eke. nen van die tijd af dat zy in de woeſtijne gevlucht is? 29. Nademaal al lange voor 't verloop van d' ecrſte 400 jiren na Chtiſti tijd, den af val onder de Chriſtenen zoo groot was, of niet de Gemeente al voor dien tijd in de ue ſtijne is gevluche geweeſt? Soo ja, of dan die 1260 jarennu niet al ten eynde jn? 30. Dan, 200 den Vrager zoude oordeelen dat de Gemeente voor t verloop van die 400 jaren noch niet in de woeſtijne is gevlucht geweeſt (onaangezien binnen dien tijt het Rom ſe rijk 200 geweldig vetzwakt, en verdeelt is geworden: waar door de weg bereyd is voor de opkomſt van den Paus, en voor de mEnichvuldige menſchelghe en Bey- denſche vonden, die doen in o vervloed begoſten ingevoert te worden) van wat tijd na Chriſtum, den Vrager dan oordeelt, dat men he Von de Gemeent in de woeſtijne moet beginnen te rEkenen? Is it niet een mogelijke zake, dat de Gemeent, ten opzich- te van veel duyſenden van hareleden, albereets uyt de woeſtijne gekomen is, alhoe wel den Vrager, op dees tijd, noch niet en weet wat, en waar dat Volk is, dat de Gemeent is? Dan, om te beſluyten, zoo verzock ik yan den autheur van de voorſtaande elf vragen, by zy dan wie hy zy, dat hy ons, indien hy kan, en indien hy daar toe in zijn —— vry heyd gevoelt, gelieve toe te ſchikken, cen naakte en klare beſchijvinge van die gemeent, die uyt de woeſtine ſtaat te komen. En dat hy die beſchrijvinge, aan d' eene ꝛyde, elieve te beveſtigen met al d' onfeylbare lenteybęenen en charaderen van de hecrlikheyd van de ware Kerbe in de laaiſte dagen, die, achtervolgens de profecyen en _— der Schriftuur, daar toe noodig zijn, Dat hy dezelve, aan d' ander zijde, gel Ive te vergelijken met de gemeente van dat volk, dat men ſpotsgewijſe Quakers noe. En eyndelijk, dat hy ons dan gelie ve aan te wijſen waarin, of in wat deel van zijne gedine beſchrijvinge, dat volte kort ſchieten. 