Mnemosyne: Bibliotheca Classica Batava
Ernst Julius Kiehl , Carel Gabriel Cobet , Hendrik Willem van der Mey, Jan Leeuwen , Carl Wilhelm Vollgraff, Bernhard Abraham van Groningen , Willem Jacob Verdenius , IngentaConnect (Online service)
Er volgt eene bescbryving der drie groote Gymnasia te Athene (p. 16 — 22), waarin ik, insgelijkB weinig meer geronden heb, dan hetgeen de Schr. uit Lbaki en uit Huiuiihs I*rivat-MlerthUmer, dien hi] Amoru eauta wel bad mogen citereo, gepot beeft. Uit zyne woordea moet ik evenwel opmaken, dat by ons slechts een gedeelte zljner Colectanea beeft gedeelte zljner Colectanea beeft gedeelte; want na eene zeer korte beschreving der Akademie zegt bij: let si attendimos ad ea, quae apod Leiicograjdtos leguntur, coniicere licet, Academiam fuisse amplissimum lo-cum, cinclum et Deorum veluti praesentia sanctum, in quae nemora venationis, horti ambulationis etc. etc, occidentia invenibus et maioribus natu praeberent." Hi) komt pag-. SO 1M^ eeos op die lexieographen terng. Ik bad gewenscfat, dat by bad kuonen goedvinden, ons die plaatsen, die eea zoe ansehouweltjk beeU van de inwendige inrigting der Abade-mie opleren, mede te deelen; ik beb Diet reel meer buanen Tinden dan Eene of andere seer dorre glossa, zoo als b. v. bij Sdidas ixxitmix : irpsirrtiBv AkvaSig, eene aaa Dioaims Lai- Tivs UI. 7 onleendfl aaateekening, Traaruit de Scbr, ook m^ had kunnen opmaken, dat de hdd, van wien de Akademie ' haar naam zou bebben gekregen, 'Exiitiftof heette en Diet 'AxiSttfut, 200 als bij op pag. 16, onder aanfaaling der joist bet legenorergestelde bewljzende plaats van Iteoetms, genoemd wordt (zie ode Bikx. Anecd. p. 212. 18). In de mededeeliBgen over het Lyceum staat eene plaats nit ULPtAitcs ad Semtatk. Tit Timocres p. 515. 4, die menschliche Bedeutung bedeutet is, löser dat het möchte gelten, de waren leichte te herstellen: A.iiKu» xori irt>.iivTuv Tj rixii r^ rm 'Mnwlvv xai jnh^eiif tUv 'Atuvxiav A/aipeimeiy, txf^^ ^ ^^ lisir H,i>.t9Tft iy T$ riv^ ■ xa) Mnrbv Ik ran ivitav «&rfiAAvvTa oi Ati- xet. Ik begrijp bet middel niet goed om door de geur van or< feranden de wolven niet slechts te verdrijven maar lutfs te dooden. Doch mij vriend Nabbb deelt mij eene zeer aanoe- meUjke cooiecluur mede, bij leest namelijk (immJv in plaats van /ui^iwiK, zoo dat de rook der geoflerde wot voor de wolven ke- DE GVMNASIIS Al'UD Gn4EC0g. a5& iXwelmend of doodettjk is geweest'. Overigens &6&beit wlj ook op dit gedeetle vao des Schr. arbeid verschefdene aannierkiti- gen. Uet is niet ongepast om tlj gel^enheid von bet Lyce um met een enkel woord te gewagen van de verschillende verkia* Dagen, die door oiden en iieuwen gegeven zijn. Haar- wat baat bet, eene enkele plaals tnede te deelen uil die wolk van gelnigen, die reeds van St&vbbbn ad Lavt. VI. T. IV (zie Vbrhbtr ad Anioain. Liberal, p. 241) bljeenverzameld, en die- Crruzeb oordeelknndig bebandeld heeft in zijn Meletemala \. p. SO. Waarem doelt de Schr. , die aanneemt , dat het Gym- nasium van de nabijbeid van den teuipel van Apollo Lyc[u& zijn naani beell gekregen , slechts die ^^ne plaals iiit Pauba- MiAS, die toch de bot^dbron voor zijne topograpbiscbe bepalin- geo is, mede, waar deze den naam van Pandions zoon Lycius afleidlf De Periegeet zelt is eerlljk genoeg te bekennen, dat hij by zyn onderzoek naar den oorsprong dier benaming (hij spreekt eigenlijk van "Aprtim Avxtia , maar dat komt op bet- zdfde ne£r) geen aitslaitsei heefl kunoen krijgen (II. 51. 6), en dat de door Ba. medegedeelde etymologic (zlj Blaat I. 19. 4 , Diet I. 1 zoo als di) Scbr. ciieeri) alleen aao de plaals waar die tempel stond baar aanztfn bad te danken , Mtfkt nit eeo ander verbaal van den oorsprong van dieo oaani , dat wij by hem lezen U. 19. 3 , waar hij den tempel van Apollo Lycias te ArgOB beGcfarylt. De gevoelens der nieuwere Hytbologen over de ware beleekenis van dien bijnaam zljn bijiia niet min- der uiteenloopend , dan die der oude Schrijvers. My komt al- tyd nog bet eenvoudigst voor de afleiding van Aux/ic, waar de god Tooral vereerd neri. Uit den naam xtixioi maakte men daB later door eene soort van Paronomasie Ktixtxepyos » en nu moest natuurlijk verklaard worden hoe die lupus in fabulam was gekomen. De Scbr. is — wiJ zagen dear aanstoods nog een voorbeeld — vry alordig in zijne citaten , maar hetgeen ik op pag. 19 lees kan niet enkel slordigheid zyn. Er wordt aaogehaald Harpogration i. v. Avxsim : 6 %ci-ito(i,xoq nh iv r$ rptty HeivlVTpATCV XOinJM, ^l^ix'f^i y l* fi TfTXpT}! Tlipl- xA^flU? IjrtrrxTauvrig (piitriv «utJ yeviirSxi. Aan wdke uitgaaf van BABPocRATion heel! locli de Scbr. die woorden ^iwoftiroe 3vGoo(^lc 336 A. L. BiucsHA, (tiv tv t9 Tflrig ODlleend? Er slond oiidlijds e. ft. iv -rfi xa.- T« n«ia-i«-T^«T p V. Seeds Haugbac veranderde dit in 9- jcs. iv ff )ue' nsKri<rTf»T9» , CD zoo staat ihans overal, d. i. zoowei bij Habpocratioh ais bij de scUrljvers die uit hem hebben gfepat. De Scbr. gaal voort : "Alii arbitrantur incboalum a Pisistrato, post a Pericle exstructum." Ik moet al weer niija leed-wezeo le kennen geven, dat die alii niet genoemd zyn. Op bet slot der mededeeliDgen over bet Lyceum zegt de Scbr., ai weder steunende op die Lezicograpbi en met bet oog op een berigt, dat van eene walerleidiug in bet Lyceum genaagt, dat daar waarschijniyk in lateren tljd ook ^»?.a.vti» warea ge-weest. Ik kan evenwel de juistbeid dier gevolgtrekking niet logeven. Ik zie niet in, wal nut bet zou opieveren, wanneer ik ook de beschrijving van den Cynosarges, de kleinere Gymnasia te Atbene eu de meest beroemde Gymnasia in Griekenland (p. 21 — 28) op dezelfde wljze toelicbtend bebandelde. Het zou al spoedig blijken, dat die slakken in gehalte van de vorigen niet verschilden. Ik stip daarom slechts een enkel punt aan. Hd 'artikel van Sdidas over den Cynosarges begint aldus: ri-ms tU ivTi tap 'AJifvaisK xx) Upiv 'Hpeat^iow; xar' xItIkv Touturtiv Ah/Mf (Br. scbrijft A/Su/m; alleen om zicb bet genoegen te ver-scbaffen van er by le voegen >leg. AlaiMg secnndum STSPHAiniH, HESTcaiUH, Ulpiahuh/' boewel de ware lezing reeds lang in de teksten van Suidas staal i 'AS>}vce7o? Uusv iv ry co-r/f * thx xuuv vstpav ^ ^pirxff£ rh Ufslov )uii A-xexSinv etq riva t690v iiriien, Zou bier vxpiiiv niet eigenaardiger nezeni' Een oogenblik moet ik nog stilstaan bij betgeen de Schr. op pag. 24 over de Hermesbeelden in de Gymnasia zegt en wel vooral bij deze merkwaardige woorden: iPlures Hermae, signa Mercurii, qui veluti corporis exercitationibus praeterat, sive iussu magistratur sive sumptibus privatorum erechi, fere ubique Albeois littveniebantur." Het begin en bet slot dier praesent: plwra DE GXXASiis Afva Grabcos. 357 Hermae, iigna Mercurii, fere ubique Alhenit invcniebanlur, luidt vrij annDemelijk, hoewel ergeleerden geweest ziju, die beweerd hebben, dat die Hermen met Hermes eigenlijlt niels te doen badden (WiKCKiLMAnif, Geteh. d. alten Kuntt. I. 1. § 9), zoo als het zeker is, dal iu laleren lijd bet woord meer eeo appel- lativum is gewordea, en dat men zelf de GXXASiis Afva Grabcos. 357 Hermae, iigna Mercurii, fere ubique Alhenit invcniebanlur, luidt vrij annDemelijk, hoewel ergeleerden geweest ziju, die beweerd hebben, dat die Hermen met Hermes eigenlijlt niels te doen badden (WiKCKiLMAnif, Geteh. d. alten Kuntt. I. 1. § 9), zoo als het zeker is, dal iu laleren lijd bet woord meer eeo appel- lativum is gewordea, en dat men zelf de GXXASiis Afva Grabcos. 357 Hermae, iigna Mercurii, fere ubique Alhenit invcniebanlur, luidt vrij annDemelijk, hoewel ergeleerden geweest ziju, die beweerd hebben, dat die Hermen met Hermes eigenlijlt niels te doen badden (WiKCKiLMAnif, Geteh. d. alten Kuntt. I. 1. § 9), zoo als het zeker is Portretten zoo lagerade. Maar aangenomen eeiis, dat die HermeQ zljn steenen (eigeDliJIc steenhoopen, over wier dubbet doe! zie MQllbr, ArchaeologU, S/e Ausg. pag. 44) of beelden ter eere van Hermes, z^n er dan onder de belrekkingen, in welke die god tot de measchen slaat, niet andere (b. v. h^toq , ^yt/a»», ii^xTup),- die meer asnleiding geven om Lem iv fth^ tou aareo? luti rav iiifixv ixJiff' rav (Put. Hipparch. p. 228. D) eerezuilen op te riglen, dan omdal h[j iveluti corporis exercilationibus praeerat." Over den oorsprong en bet doel dier Hermen loopen de gevoelens der ge- leerden nog steeds uiteen; de literatuur over dit punt kan de Schr. vindeu bij Hbrhann, goUesdienstt. AUerth. $ IS. 9. Mij komt het gevoelen van Hirhahk zelven , dat het eigenlljk grens- steenen waren, zooveel te waarschijniljker voor, als ik bet al- les bebaive ongerijmd vind te veronderstellen, dal oorspronke- lijk de Hermen , steenboopen of ruwe steenen langs de wegen (cpfutt verwaot met %piiMT», %(iiiMKti) in geeae betrekking tot Hermes stonden , en dat die betrekking eerst nit den naam ont- slaan en afgeleid is. Over de Hermen van Hipparcbns en de verklariQg der bierboven reeds aangebaalde woorden nit den Bipparchua van Plato bad de Schr. veel belangrijks kuunen vin- den biJ Dr. A. Hecua, Comment. Cril. in Anthol. p. 109. Het laatste gedeelte der tweede afdeeling: de Gymnasiorum ^uu mulalo (p. 28 — 32) aarzelen wlj niet het beste gedeelte van het gebeele geschrift te noemen. Uit de plaatsen der oude schrijvers wordt duidelijk aangetoond, hoe vooral na den Peloponnesischen oorlog de lust aan de oefeningen in het Gymnasium en de Palastra hoe langer hoe meer verflaauwde, hoe op de plaatsen, weleer bestemd om aan bet ligcbaam kracht en behendigbeid te verscbaffen, tlians de Sophisten met bunne verblindende leer bet bart en den geest der jongeliogen bedierven. De Schr. beeft zijne lieweringen ten deze genoegzaam gestaard; hoe algemeen ecbter de gewoonte was geworden cm de Gymnasium. A. L. Brugsha, nasia in lokalen?oor philosophische disputea le herscfaeppen, blljkt vooral uit Lucian. Dial. Mori. I. 1 : fu/»<« 3* if ec&rov e> KopM^ xark tS  wel met een enkel woord mogea gewagen vaa bet ver- sehil, dat de Grieken zelve reeds maaktea lusscben Gymnastiet en Athletiek, en van de verwalteten, die reeds door Griekea, maar vooral door de Rotneinen aan die bovenmalige vooral door de Rotneinen aan die bovenmalige vooral door de oefeningen in de Gymnasia uit een gewenden in de Gymnasia uit een dubbel, een genenkndig en een moreel oogpunt gedaan zijn (m. z. Wibijahd, Inleiding tot de vertaling van den Anachartit van Lucunds IV. p. 316; Hnmt, Oputeula Amdemiea IV. p. 14 vlgde; Bkckbr. Chariklea II. p. 312 vlgde). Vreemd is bet, dat de Scbr. som- tijds de Griekscbe teksten zelve en dan weer de Lalijnscbe vat- taling daarran geeft; ook ware bet te weoschen geweest, dal bij zich van eeoe betere uitgaaf van AflisTOFniUMs bad bedieod. Het het derde en laalste hoofstuk: Quaenam fuerint pariea Gymnasium, quo modo diilribulae iuttclaeque itt/er te guaerilur, begeft de Scbr. zich op een geheel ander terrein, of bet terrein der bermenentica. DewQI tocb al betgeen wij van de io-weodige inrigting der Gymnasien weten, vooral op twee plaat-sen, eene uit Pausasus VI. 35 ea de andere uit Vitruvigs V. 11 berust, zoo koml bet voonl op eeoe naauwkearige en juiste verklaring dier beide plaatsen aan. Zien wij of de beer Br. zich als een degeltjk ipftijvtut van zijne taak beeft gekweteo. Wat de plaata van Pausahias betreft, zai ik mij evenwel wel wacbten bem oobepaalden lot toe te kennen. Ik moet een ge-de^te daarvan overschrijven, otn duidelijk te ziJn. W.iTxv9i fUv &ip>i^o) 3j^ Ta» "ipifAUv -xt^vKaviv ivrh nlxeu' i fuftirxi Si bSto? veflfieXo? xaXiirott ^v^ig. — XsopU (th/ i^ eU if MhXxv tSv Spifiuy iarh AmxeKpiftivog ipiptog, Snof^^triii U vvi T&v imx»pi^ Upli, xupiq Yt, Ma iir) puxi-qi ipQ/ttlt xc^ el vivratxei Shwri. *Priaium igitur septum dicitur xystos, ■quo Tocabulo intcdligimns locnm, septum pariete sive muro, 'Tolxwt in quo platani secundum interque porticus, %ik rm tipiptav, ioveniebantur." De Schr. heeft, als ik miJ niet ver- gis, niet begrepen wal %tk rm ipdftan is. De zaak is ecRvou- dig deze. £r waren in het Gymsasium verscheidene renbanen fiB GvNRASiis APUD Ghabcos. 339 naast elkander, door platanenlaoen van elkander gescheideo. Ook 19 bet Diet duidelljk wat ivrii to!xo» moet beteekenen. Veel beter versta ik hetgeen door Sghdbart wordt aanbeTolea ivrii relxouf- ■In hoe xysto," gaat de Schr. voort, >erat »ei^axexpi[ii»iK ipi/Mi Jip<^?, V" ^^ ""^ ^^ porticibus, in qaa acurrendo contendereDt. Praeterea in Xyslo erat locus, ubi •cnrsores et quinquerliones exercebantur." Voor de nitgevers van PADBiinAs heeR die verdeeliag, Una renbaan voor ipofteU (want men meet met Sinsus lezen is S/nM^xv tUv ifioftiuv)^ eene tweede voor ipefieXg en vivretihot, nog al inoeljelljkheden opgeleverd. Zij zijn van oordeel, dat men, met het oog op Paus. VI. 21. 2, waar dezellde rerbioding Toorkomt, wel niets aan de plaats mag voranderen, maar toch genoodzaakt is lot de bekentenis, dat zlj bij onze gebrekkige kennis van de gym- nasliek der Ouden, voor ons onverslaanbaar is, De Heer Br, ziet er ho^«naaaid geene moeijelijkheid in. Hi) verlaalt de Grieksefae woorden in bet Latijn , en de Commenfarins is ge- rced. Het volgende is niel vecl fraaijer: "Zm 3' h tv j-o/*- vxrlifi iut}.o^fitMv n^Mpiev ' Iv ii ieur$ 7V(i^i>^?i.avaiv ol 'EA- XxvoilKxi Ttlg naS" iiXtxhv if xai air^ iiatpipevrxg rjt iriTiihi' (tars' mifi^Ayxouri SJ iiil x-;£A)f. ■ Tandem Pausanias loqaitur •de loco, qui lix^pto* dicitur. ob loci magnitudinem in quo ■luctabantur. Credimtis, icKiiptm faisse locum amplum , pla- ■tanifl septum et pataestram tanlum atbletis destinatam." Dat is een Gommentarios , die geen verderen Gommentarius noodig beef). Ik zai den beer Br. eens laten zien , wat inteq>reteren is. en wit ten zljnen gerieve de verklaring overscfarljven , die ScBtiBART, qni reguat iu Pausaoia, vaa deze plaats geeft Zat' sckrifi far die AUerthvmnoigtmteh. 1847. n*. 38: ■Heine ■Erklarung der Stetle ist folgende, Vorerst bebatle icb die uLesart ^ler Handijcbrtften ^> vixif bei. Femer lese ich itii- ■•Toiig xaS' i^ixltcn, wo au vom Scblnsse des vorbergebenden ■Wortes absorbirt wuTde. Der vfillig passende Sinn ist nun. Das Pletorion war der Kampfplatz für Ringer, und zwar gait hier als Regel, dass jedesmal die zusammengestellt wurden, die ohne geführlichen Gefühlungen waren; amnabmäßigste jedoch steht die Rellaukodiken auch solche zusammengebildet, die sich durch bemühten Gesellschaft, Kanapfgedacht aus. A. L. BUGGIS, Zeicböelen. Zu dieser einfachen, sich gegenüber Gründung passiert es sehr wohl dass in folgende Paragraphen ein eigene Ringplatz für die eu Tätigkeit in erwähnt wird, wo diese Überlegungen in einigen Worten zu einer Wirtschaft in opvat; mäßigst zieht in, hoch mehr, zonder nogeweldigere mächtig, b. v. door le oder der gewöhnlich, da sie eine gewöhnliche, verkündeten, tot eine gewöhnliche Verklärung der plätze. als kan geraken. Op des Schr. verbla- riog van den volgendeo zin zai het niet noodig wezea nader terug te konien, dewyl de juiste verlaring daarvan in Scou- BART8 woorden reeds ligt opgesloten. De Schr. haodell verrolgens over de etymologie van bet woord Palaestra, een oaderzoek, waarin wij hem reeds zijo gevolgd, en over de verschillende beteekenissea van dit woord. Palaestra is in de eersle plaats i tSvos, i» ^ yviiviii^ayTM. Tiv- Tte ol ii>.>iTctl, vervolgens & Tdjrog iv f ra^xhufftv. De Schr. Noemt verscheidene palaestrae op, ook die van Timagetes waar- van melding wordt gemacht bij Plato, Lyt. p. 204. -Heb- ■luim pulat," zegt hij, “banc pataestram publice aedificataoi ■esse et paedotribae traditam. Quae seatentia nobis placet com- ■ paranlibus bunc Xekophonis locum: i H S^^a; aMi cur^ 'OixoSoficJTXi JS/jc itxy^aisTfet? jroxxiq (Rep. Alhen. IL 9)." Bg de menigvuldige verpliglingen, die de Schr. jegens UKiiiuinf heft, vind ik het niet Traai, dat h^ het doet voorkomen, als of dat maar eene losse gedachte van Hebuhn was, die hij door de plaats van Xbhophon was gekomen te scbragen. Hbb- Mhns citeert die zeir, Privat-AUerth. p. 186. En de Scbr. kent die plaats van Herhahk uitmuntend, want al wat biJ over palae- strae door privaten opgertgt zegt, is daaraan ontleend. Hij heeft vergeten de palaestra van Lycurgus, den zoon van Lycophron (ook HERHAifN noemt haar op die plaats niet), waarvan Luis melding maakt p. 486. Onder de vers chillende beleekeoissen In de door Bi. aangehaalde pluU uit Pldt. Sympot. Qu. L 4 : tis olimv, nil' oT( (tovop to* t^t ofiavlae elSup nr/lou — ivj'j'dm dio/ieyov geloof ik dat mea aliiar in a&iuv moet ferandetea. 3vGoo(^lc DE GvHNASiis AriJD Graecos. 541 van hct woortl Trxkxhfx ooenit bij in cle laatsle plaats Jeze : ■>ar«A. (licitur decenlia ilia, qua status, luotus flexusque corporis ac omnes omaiDo habitus veDuslatem quandam leporem- > que prae se ferunt." Het is jammer, dat hij niet eene enkele plaats beeft bijgebragt waar bet woord met die beteekeuis voorkomt. Volgen würden den Schreiben nördlich in zijn beschrijvjng en toe- lichting der bekende plätze van Vitrov. V. 11. Het blijkt uit alles, dat biJ dit voor bet belangrijkst gedeelte zfjner taak lioudt. Hi} begint met de hulpmiddelen op te sommen, waar- van hij zicb hij de constiluering van den tekst heeft bedeckend, geeft eene korte beschrijviog van Codd, Vosmni 107 en 88 (hy weet er evenwel niet veel meer van te zeggen dan dat sij in folio en vetustissima manu geschreveo zijn), en een Cod, Leovardienfit (bier had SoHNiioBa bem de taak gemakkelijk gemakt), oltm Franeckeraniu (p. 59 — 45) deelt vervalgens bet bedoelde boofdstuk mede, zoo als het in het Leuwardenscbe handscbrift staat, laat dan betzelfde boofdstuk nog eens volgen, voorzien van de verbeteringen, die door de uilgcvers en door hem zelven in den tekst ztju gebragt (44 — KO), en voegt hierbij een uitvoerigen Commenlarius op de woordeu van Vi< TBUVius (p. 51 — 68); ten sl Otte ontvangen wie nog een paar gissingen van Dr. Ottbha, den Scbr. welwillend ten gebruike aufgestan. Zahl ik on mijn oder een arbeid in korte woorden uitspreken, dan vie er al bijzonder weinig nuttig en belangrtjks in. Het best zijn de beide coniecluren van Dr. Ottbha, die heiden, zoo al m. i. niet waar, dan toch zeer vernuflig zijn. De Scbr. heeft een fraai geleekend plan van een Grieksch Gymnasium acbter zijn boekje gevoegd; dewiji nu echler Dr. Ottbha bem zijn jin^oj^x waarschijalljk eerst gaf, toen dat plan reeds op steen was gebragt, zoo sleml de leekening met den tekst niet overeen. Eene enkele zeer onhe-duidende en tot de zaak zelve niets afdoende verbelering heeft biJ in den tekst gebragt; maar zijn Gommentarius is opgepropt met eene menigte der alleronbelangrijkste en voor een gedeelte absurde aanleekeningen, die hij nil oude en nieuwe uitgaven van ViTRUvius, vooral uit de edilie van Monsieur db Uioul heeft eranomen, die Wellig een uitmunlend architekt, maar $tS A. L. BRuesMA, slellig ea zeker geen uitmunteDd pbiloloog geweest is. Bel lost roU niet, dat geheele antiquileitenicabinet te gaan uil- stoffen. Ik wil ml) liever bij de bij uiutek moeijeliike plaal' sen uil het hoordstuk bepalcD. Proximo a considertio in versura pugnacitatis frigida la- vatio, quare Graeci hourpov vocitant: ad sinislram epfaebei etieothesium : proxime antem elaeothesinm rrigidarium." Aeeds HARun. die in 1856 Vitbuvius uitgar, enwiens uitgaaf Baaesiu keode, sluitte op bet woord frigidarium, daar frigidarium en frigida lavatio hetzelfde waren. Bbckbr beell in den Gallua JJ. p. 5K, HAKint's beswaren nader onlwikkeld, en is insfélijks tot bet resullaat gekomen, dat beide vroorden hetzelfde bele kenden. Brim, die na Bagkbrs dood de tweede iilgra^f v^ den Gailns bezorgd beeft, keurt door zijn avrijgen (daar hQ overigens steeds waar hi) van Dbcur in ^voelen versefailt, dit te kennen geeA) Beckbrs meening goed. In plaats van frigidarium stellen zij voor te lezen tepidm^um. l)e beer Br. is bet iiiel eens met die Geteerden, en de nijze, waarop hij tea vreerlegt, iR nog al eigenaardig: -Sed iata quidem loci cor- rectio," zegt by, lalienissima est a niente Titrnvii et om- >nino temeraria. Melius sane d> Bioul." Die Monsieur si Bioul is de heilige, bij nien hi) zvreert. Laat ons zien, wat voortreffelijks wij over die plaats van hem hooren. >Pre$ de relaeothesium ^tait la chambre froide, frigidarium, c'est ain- ■si du moins que j'si interprets ce mot, qui ne peut signifier >le bain d'eau froide, dont il a d^a parlS. Ce devait dtre une place près de l'Stuve et du bain d'eau chaude, ou se le- ■naient pendant queique temps les personnes, qui en sortaient ■pour se refroidir pen à peu, avaut de se trouver eu pleia ■air. Nous lisons dans l'Stroue: itaque intravimus bal- ■neur, et sudore calefacti raomento temporis ad frigidam, oa ■Aim ad frigidarium eximus." Deze verklaring au van fngi* darium steunt op niets. Het is nietsanders dan door eene od- natuurlijke eu gedwragen verklaring een bewjjs putten uit eene plaats, die bij eene eenvoudige en ongedwongenu expli- catie juis voor het legettovergestelde gevoelen pleit. Niemaod tocb zal licb genoopt gevoelen om met de Bioul frigidam in frigidarittm te veranderen, daar ad frigidam exire eenvoudig DE GvvNASiis APUD Graccor. 543 beteefcent zJcb in bet koude bad (frigidam aquam) begeren. De Romeinen plagteu na bet warme of bet sloombad zich - door eene soort van koude douche in bet labrum (volgens den heer de Bioul [pag. 62. blj Bn.] olabrum signifie les bords de . >\ai baig^noire qai contenait I'eau pour s'y laver!]" af te koe- i lea, &r 3ij begaven zich io bet frigidarium om daar een koud I bad te nemen. Dil bewljzen bebalve Petson. 28 een aanlal I plaatsen, door de ioterpreles van Pbtrorics bijeengebragt, a waarvan ik slechts iiw bier wil mededeelen, die ook Bbckib IE aanhaalt Gallus III. p. 88, Sidon. earm. 19: I- ointrate algentes post balnea torrida Uuctus, t i>Ut solidet calidam frigore lyinpba cuteni." f Daarenboven is bet in strijd met bet laalgebruik om frigida- i rium op le vatten, zoo als ok Biodl en Br. doen, en zoo als I. dat ook gedaan bad, evenwel niet zonder van verscheiden kan- g, ten tegenspraak te ondervinden, Gbll in zijne Pompeiana pag. 102. De beer Bb., die frigida lavalio en cella frigidaria vernehmenz, zal er stellig niet tegen kunnen hebben, dat ik frigidarium en celta frigidaria voor hellebene houd. Dat hf dan vergelijke Pun. Ep. II. 17. 11 en V. 6. SS, en hij zal ziea, dat cella frigidaria allbans bet verrek beteekeot, waar men koude badeu nam. De eerete dier beide plaatsen beeft Sr. zelf gecileerd ten bewijze, dat de xfrigida lavatio erat piscina amplissima, in qua natare polerant." ZiJ luidt: -inde balnei cella frigidaria, spatiosa et effusa, cuius in coatrariis parietibus duo baplisleria velut electa sinuantur, abunde ca pacia, si innare in proximo coglles." Ik wenscbte wel dat ik begreep wat > innare in proximo "was. Plirius beeft zoo niet gescbreven. Uit de baste handscbriftcn is tbans door Inn. Evenwel kan ik begrijpen, dat iemand het bier- niede en vooral met de verandering van frigidarium in tepido' rium niet eens is. Maar, boe dan ook, een zoodanig gead- strueerd gevoelen verdient eene andere weerlegging, dan eene eenvoudige ongemoliveerde vernordeellng. De beer Bn. heeft Bkcur niet eens beboorlijk gelezen. Zijne cilaten uit den GaU lui zt}n van dien aard, dat niemand daaruil kan opniaken, <^ 3vGooglc 544 A. L. Brugsha, hlj de eerste dan wel de tweede uitgaaf been grcbruikt. Pag. te citeert btj Bbckir in Gallo II. pag. S&, dal alteen op de eersle uitgaar kao slaan, pag. B6 en 37 zegt hij >Reio (in Beckiii > Gallo, 2 edit.) coDlendit, frigidam lavalioaeni eandem esse >: ■frigidariuin," terwijl Rbin volstrebt Diets beweert, maar al- leen Beckbbs woorden op oieuw doet drukkeo. Hoe nu die m- warring te verklaren t Het is ook reel eeovoudiger le icf- gen, dat eene verbetering Diet slrookt Mens Vilmii, dan die beboorlik te wederieggen. En toch bewijst dat jährlich e mete Vüruvii oiets. Als er lepidarium in den leidend, dan zou de heer Bb. er stellig geen bezwachen. Extra autem disponantur porticus tres, una ex officio externibus, duae extra atque sinistra stadiatae, e quibus una, quae spectaverit ad seplemlrio Dem, perficialor duplex amplissima latitudine: altera simplex, ita facta, ut m partibus, quae Tuerint circa parietes el quae eruiit ad ee- lumina, margines haben, uti seinitas non miuus pedum denum. Zoo slaat in de bandscbriften, maar de blijkbare laalfout in die woorden wijst de noodzakeiykheid eenervenin- dering aan. Men beeft op verscbeidene wijzen Iracbten (ehelpen. pBRRAULT las allerae simplices, ila faclae, anderea yeranderden habeani in habeat; Becksr las voor facta faclae. De beer Bb. heefl in zijn lekst opgenomen habeat. Waarom Itij die lezing verkoos boveo die van Beckbr, waarvan bij niet eens gewag niaakt, zegt hlj niet. Erg doordrongen van de noodzakelijkbeid dier lezing scbijnt biJ niet geweest le zijo. want toen Dr. Otteha hem later zijn gevoelen over die (il In den Ärzte, was hie aanRtouds gereed de meeuing op te offe- ren, die biJ vroeger oinbelsd bad. Volgens Dr. 0. au noeieo | de woorden altera simplex, die in den Cod. Leovard. tusscbcn | twee seniicola staan, als eene interpolatie besdiouwd worden. Er komt, dunkt inlj, alles an op de verklaring van het woord stadiatae. Verreweg de meesle uilleggers zeggen, dal het is ivan een stadium voorzien," en volgens de anal" meet bet dat ook beleekenen {zoo b. v. auralus van avram, /o'-ffl/ws van falx, oculalus van oculus enz ). Als echter sfx^^' : lus dal beteekent, ab dus twee dier porticus lot oefenplaalsen ^ DE Gyurasiis apod, Graegos. 34S 'vraren ingerigl, dan moeten de woordeii altera smplex blijven ^aait, en dan is Beckbhs coniectuur fiiotae noodzakelijk ; want dte randea, die wandelpaden, waarvan gesproken nordt, bad- den volgens ViTRDvtijs dJl doel: olta qui restiti ambalaTeriat ncircum in marginibus non impedienlir ab cunctis" (ik zou de lesing vnetis -verkiezea) "se exercentibus." Aan dat gevaar wa- ren de wandelenden echter in beide porticus evenaeer blootge* steld: Het volgende: 'haec aut(^ porticas Iw^^ apud Grae* »cos vocitatar" verklaart Bbokir van de porticus stadiata sim* plex, en zoo DE vinden dan ook de in § 8. votgende woarden sproxime autem xystum et duplicein porticuin bypa^brae am^ bbalationes" butiae verklaring; want zlj beteekeen: naael de, ter zijde ran de (tegenover elkander gelegene) eenvoodige en naast de dabbele porticus zijn de wandelplaatsen. Dat men eeoe oefenplastB, eoi ipi/toi, stadium noemde, blijkt ook nog uit § 7: "haec autem porticus ^trri? apad Graecos vocilatnr, nquod albletae per biberna tcropora in lectis stadiis exeroen- >tur." De beer Ottema vat stadiatus blijkbaar op in de be< teekenis van een stadium lang. Hiervow pleit m. i. niets, dan dat Vrranvius ook den omvang der peristylia bepaald beefl (§ 2 mti duorum stadioram babeant ambalationis circuitio- ' •nan.") £r dient ecbter loch wel eenig hewijs voor die ano- malische beteekenis van stadiatus bijgebragt te worden. Ook is het gaieesmiddel van Dr. Ottbha buitendien vrel wal kras.' Ware ztjue eerste gissing bewezen, dan zou niemand kunnen ' aareden, de Iweede (§8 oproxime Autem xystum el duplicem porticum, hetgeen dan als een glossema moest beschouwd worden, die daarmede staat een glossema moest beschouwd worden, die daarmede staat een glossema. Ed wat beefl nu de beer Ba. gedaaa ter verklaring en opheldering der moeiJelLjkbedea? Zijoe noot op pag. Longitudinem faabenles." Dat noem ik redenere. Had At beer Bb. s]ecbls gezieo, wat er id den tekst staat, quod athlelM per hibena tempora in tectis stadiit exercenlur. Er wtren twee porticus met stadia, maar slechts de eeae, de Swdt, met eene overdekte oefenplaats. Ik wil ten slolte nog eeo enkel punt aanstippen uit den Commentirius, die b^sa niets aoders dan paraphrase van den tekst en notas Tariorom berat. Pag. S2 staat: ■exedrae, loca spatiosa babentia sedes lapideas, teste Plat. Charm, p. 15S; aEulhyd. p. 274." Deze en de Toigende cilaten zijn oT£rge- nomen uit Uigebb, Charikli II. p. 330; maar Bccksr bedient zich van die plaatsen om aan te toonen, niet dat.er steenea zilplaatsen, maar van welken aard die zitplaatsen geweest zijo. Ik voeg bier slecbts nog en staatje bij van de geleerdbeid van de geleerdbeid van de geliefkoosden zegsman van den beer Banssiu, op pag. 64: iLe stade ^tait an espace de 126 pas qui faisait en-viron 90 de nos toises. Le mot est d'rivd du verbe rrw, qui signifie s'arr^ter, parce qu'on dit, qu'hercule coirait tout d'une baleine eet espace, an bout duquel ii s'ari^tait." Ik beb mtj de moeite getroost om bet geheele boekje van den beer Be. door te loopen, en betgeen ik gedurende die wandeling beb opgeroerkt, zal reeds voldoende kunnea aanwijzen, wat mijn gevoelen is, tbans nadat ik haar ten eio-de beb gebragt. Er worden meer naaawkeurigheid in de schifling en regeling van de slechts a) le rijke stof, meer aanwgezetheid in de waardering van ande-ren. meer geregelde argumentatie bij de ontwikkeling van et-gene denkbeelden, meer zelfstandigbeid, meer oorspronkelijk-beid vereiscbt, dan in deze proeve gevonden worden, om de leemLe aan te v Allen, waar? An Bbgkbr spreekt op de plaats, die ik in bet begin dezcr beoordeeling heb aangehaald. Betonderwerp is moeijelijk, maar juist daarom vereiscbt bet eene kalme, bezadigde, oordeelkundige bewerking, niet eene bebandeling, die tot in den stijl en de proevencorrectie de dui-delijke sporen van overhaasting draagt. Brielk, Mei 1856. E. Mehlir DE EMENDAIVDA ET EXPUCANDA GICERONIS ORATIONE PRO HCREHIA. Praesentissimae orationis. Qua M. Cicero consul consulium est dignum derendit, exemplum quod ex anliquitate solum supereral, Poggius Flommtikus in illo saeculi XV in Gallia detexit et secum in patriam lulil. Ex illo libro non optime scripto nee melioribus adnumerando descripti sunt multi codices, quorum alii superioribus editoribus ad manus fuerunt, alii nuper excussi sunt. Indicantur a Cab. Halhio in nova recensione editionis Orellianae omnium operum Tullianorum Vol. II. p. 716. coll. Praefat. p. iii et vii., idemque primus scripturae varietatem ex optimis accurate notarit et verba orationis ad fidem librorum scriptorum reco(;novit, quae in re etiam post recensionem lo. Bapt. Stbinheizii Moguttiaci a. 1832 editani aliquid faciendum restabat. Nam Obblicus, vir optime de Cicerone meritus, quae banc orationem anno 1626 ederet, novis subsidiis criticis destilutus erat et superiorum vestigiis insislere debebat. Brevi post Niibuhrids manifestis exempUs demonstravit, quam foede haec oratio inter potata esset, quum in volumine prima Musei R The Athenian e copia Lagomarsianis, quas Bomae ipse iuspexerat, plane egregias emendationes in § SS, 52, 66 depromeret, et incertam mul- torum locorum fide oslenderet. Vid. repetitio illius disputationis in Nibsdhiui Opusc. hulor. et phUot. II. p. 213 — 223, HudvifiiDS quoque in Opusc. Acad. Vol. II. p. 368 seqq. noD* 54S lie CicERuNis oratione nullos eius locos ea, quam omnes norunt et admirantur, prii deiilia et surnmo ingenii acumque persanavil. Sed nunc de mum Halhii opera res eo addacla est, ut pluriua meoda cer lius reperiri et vel e codicibus vel probabili coaiectura tolli iwssint. Itaque prodiil oralio pro Marena ab Halmio passim corrccia, cum: recensionem cum Orelliana comparans vidi pan- cas esse paragrophos, in quibus ntbil omnino mulalum essel. Alque plerumque Halium vel quos ille auctores seculus est, verum vidisse iudicamus; in paucis id, quod Obsllius dederal, praeslare videlur. Exempli causa pauca indicabo. § 34 H. e libris scripus arbifraretur revocavit. Or. cum Lahbiko correxit arbi/raremur. Quum aalem Cicero nunquam hoc verbo passive usus ease videatur (Verr. V, § 106. cod. Regtos dat: tquum ipse praed. socius arbifraretur, at Palimps. Vat, i pufaretur) lulius eral unam lileram mulare, quam cum Kalimmo in Add. p. 1448 saspicari in iis quae praecedunt, cuius — vita tanli exislimala ett" periisse a Potnpmo. § 51, uhi Catiliiae audax diclum aflerlur, Oa. rectius dedit 'giuum 'ita de se meritum esset." quod nunc in cod. Monac, re-perlum est, quam H. e plurimis aliis'si ila de se raeriLam esset." Meque enim ille dnbitabal, sed quod factum erat aftrroabat, In § 65 onibit gratiae causa fecerit" prapius accedit ad librorum ductus, qui habenl >N. g. cum fecerari, quod H. edidit: "Nibil gratiae cauta cefteris." (Gompendiorum similitudo esplicat, qui cauta in cum coirumpi poluerit. Sed fortasse praestal, quod lunttna habet - nifail gratiae concexerere." In § 75 recentissimus editor oblenaperavit Mss., qui locum suum gratiam statuatio concessum referunt. Locus gladiatoriut eodem nomine mihi suspectus est, quo contesms gtadialorii in S. S. et 124 Tuerunt Bakio Sckol. Hypomn. L p. 126. Sed etiamsi illa concessio Romanis concedatur, tamen propter verba Scti in § 67 allata relinendum est, quod Ubsinus et Laniimjs dederunt "diatoribus." — Addam unum locum, qui est ^69 extr., iibi quum Or. edidisset repente eo aecedat." H. de Guublhu oculis scripsit repente exsistet." Oplimi codd. dant repente exsistet." Oplimi codd. dant repente exsistet." Trum iQ iis, quae proxime ilia verba praecedimt, vidisse non ferendum esse «celebrasseDt — coacurrerifil," scribeBdumque concurrersHt quod H. e Iribus libris notavit. Orationem Toede ifllerpotatam noa temere diximus. Gerlis simae sunt interpoJaliones verborum, quae in nullo codice scriplo repertuDtur, sed quae editor aliquis deEiderari non pOBse existimavit, deinde sequentes nuUam fraudem suapicali ut geuina propagaruot. Ex boc geuere duo illustria exempla suppediant § 9 et 86. Quo loco orator Servio Sulpicio probat se defeosione Murenae suscepla noo laedere amiciliam, haec dixisse putabatur: onoli tam iniustus esse, ut cum tui fontes vel Dimicifi tuis pateant, nostrns tivulot etiam amicis putes clausos esse oporlere." Irotiiae hie non eral locus. Si autem CiCBRo consul sammaque florens eloquentiae fama serio suos nvu/o< Servii fontibus opposuisset, nee iudices nee ipse Servius hominem tarn iuepte modestum laudavisset. Sed non fecit. Nullus liber scriptus luetur rivulos. — Alter locus epilogi est.ibi Murena depingitur § 86 uSqualore et tordibut confeclus, acrimis et maerore perdilus." Qaum ia paucis deterioribus libris sordidus scriptum, et oniissum esset. Editores boc arri-puerunt et quum paulo ante eiusdem mentio facta esset icum corporis morbo turn animi dolore confecti "veraai Tullii manual sibi restiluisse visi sunt edendo: -Squalore sordidus, conteclit morbo, lacrimis ac maerore perdilus." Haliiios, ut ante earn Stbikmbtziiis, ulroque loco codices secutus est, aut oni-nes aut plures et meliores. Idem sex aliis locis § 11, 12, 14, 52, 85, 75 (nam de §47, ub edidit [haee] quit tulit postea sententiam mutavit in Ad-deudis) obtemperavit auctoritati unius libri Helmstadiensis, quern G. notavit. Etsi ingens numeriiE vocabulorum in illo codice omissorum arguit librarii negligentiam, (amen recte id illis locis factum esse defendimus et tribus praeterea locis in illo libro aliquid recte abesse iudicamus. Id $ 47 haec l^imus: Idem editicios iudices esse voluisti, ut odia occulta cifium, quae lacitis nunc discordiis continenlur, in fontunas optimi causaquam exaludis. In G. non additur occulta, eoque libenter liberabimus orationem. Nam odia, quae tacUis dtsoor-diis coDlinenlur, non alia sunt quae odia occulta. — § 9 Oa. Gocologus codd. scripsil: Si nulla inerliae. nulla soperitae fur- (Ludo, nulla iniamanitaus culpa suscipilur, U, concili- tern desiderans recepit Lambiki conieclaram : -si nulla iaerliae taola cet." Propter similudinem cum seq. nulla facilius eliam macula quam nofa inercidere potuil; sed Debi potius atiquid abundare quam deesse videlar. nulla sua ludicium conformata senteuliae conlrariae: sin aulem fuga laboris desidiam, repudiatio supplicum superbiam, amicoruai ne- glecUo improbilatem coarguit." Qui in boc Oiembro seutentiae uno Terlio Coarguil conteoluB Tuit, cur in illo tribas no- minibus dixisset, quod una culpa optime desigoaret t Nibit itaque addendum, sed voc. lurpiludo expungendum ceoseo. — Capilis 29 initium pierique editores post CaATAinwuH hoc fa- ciunl: lEgo luum consilium, Calo, — vituperare non audeo; anoHnulla in re forsilao conformare ct leviter emendare pos- sim."  novitate. Cicero negat earn viris fortibus obiiciendam esse, qui non modo Curios, Catonibus, Pompeiis, antiquis illis fortissimis viris, non hominibus; sed bis recentibus Maris et Didiis fil Celiis commemorandis acerbant. — In § 22 aequilias roembrorum suadet, ut PRO MURRAZ Z'il CICERO scripsisse censeam: i> lu acionem, ille acieio in- BSlruit: tu caves ne tiii consultores, ille ne irbes aut caslra xcapianlur: ille tenet ut hosliuoi copiae, ta ut aquae pluviae ■ arceaotur: ille exerdiatut est in propagandis finibas, lu in- -regendis." Duo io his verbis correxi. Initio omnes danf: tu aclionem imUtuis (ex uno cod. Oxon. nolatur tnc'nJi). Verum instiluere actionem dod erat Ichi, sed actoris s. pelito-ris, a quo liebat in ipso initio eorum, quae in iure agerentur. Vid. Instil. Iest. IV. 16, 3 cum adnot.- ScBt S. Quare eliain in Phil. IX. 11, ubi idem ille Servius laudatur. Quod non insulare Utium actiones malebat, quam controversias tollere," necessario scribendum est itutruere. Nam Icti erat istruire, id est munire acti. Cic. p. Cluent. $18, ubi pro vero inxtruitur in iino libra repertum est instifuitur. In intertio inenihro post ille tenet ineple additur et seit, quasi verbum lenendi intdligendi et sciendi vi posilum per se parum Dotum fnisset. In ultimo ezercitalus est placet prae eo, quod nonnulli codices Mss. Quihctiluhi habent /. 0. IX. 5, 59 1 exercitatur, quoniam exercitari est tironis, non eius, quem rei militaris gloria commendat. Ne disputatio nostra longior evadat neve iudicio eorum, qui haec legent, difere videar, argumenta relicebo, quare in § 24 non dicendi facultas, sed (antum facultas, in § 46 non aecusationem et petitionem consulatus a Cicerore scriptum, sed consulatus alia manu additum iudicem, et cur initio § 54 nihil genuinum mihi vtdeatur prae^er haec: "Hoc dico: si bellum hoc contemnendum fuisset," quae obscurantur additis post bellum hoc verbis: "Hoc dico: si bellum hoc contemnendum fuisset." In § 47 Cicero quaerit; quid ergo? baec quis tulil?" respondetque: "I8 qui cauctoritali senalus, voluntati Inae paruit, denique is, cui minime "proderant." Nihil erat, quod in altero membro scriberet, quod scripsisse existimatur denique it tulit, cet. — In § 40 duo emblemata iam ab aliis indicata sunt, sed in eius Diodi Rcriptis, quae non solent in multorum manus pervenire. Ilaque inventoribus ipsis non moleslum fore pulo, si hie denuo cum pluribus communicantur. Menlione facia L. Othonis, qui equestri ordini restitu erat dignitatem et voluptatem, omnes intelligebant verba: "Laque lex haec est omnium gratissima," nee erat, quod Cichho in re recenti adderet: quae ad ludos pertinel. Nee magis his: KQaare delectant homines, niibi crede, ladi eliani illos. Qui dissimalaat" ix Trepioviriett ab eleganti scriptore addi debent ilia Aon tolvm eox, qui falmtur. — Aegre ferimus moestam repetitionem w. in campum $ 32, ubi quam in protasi dixissel: "quod homines — ts campum deduci a Catilina sciebam," non dubilamus quia in apodosi dederit: "sceiidi cum flrniissimo praesidio," non "deiendi in campum." Nam simplex deteche in urbe eam vim habebal. "de foro aut de campo, de planis locis urbis, cogitarelur. "Vid. Bbntl. ad Hor. Ep. I. 20, 5. — In $ 68 abiicienda sunt ver- ba eandidalo contulim, quae non mod» otiosa sunt, sed menli dicenlis ajierle adrersanlur. — Hale sedulum adsotatorem Rlv KBSius meus depreliendit quoque in § 70 , ubi aliquis verbis ■ ut sut» necessarios sectentur totos dies" vim verbi seetaudi non adsecutus iolerposuit eandidalos, vid. S. H. Bikers disp. de crimine ambilug p. 6. adn. 10. lisdem in verbis, ut obiter hoc moueam, Halmius debuerat potins retinere e codicibus fere om- nibus aut seelentur eisque asteriscum praeBgere, quam cam Klotzio scrtbere adseelentur. — In § 62 exlr. , ubi Stoicns lo- quens indacitur, ttt^uir bis temere illatum videtnr et dubitare licet , an Cicero in § 89 praeter morem suum GatUam Trans- alpinam vocarit provinciam , quae simplrciter Gallia ajqiellari solet, vel Gallia ulterior, ut a dteriore distinguatur. Cf. Ctc, Inv. II. § 111. Sal. Cat. 42. Sine ulla vero dubitatione afBr- maverim ea, quae leguntur § 84: <>Di faxint, ut — ego toga- • tiis^boc quod conceptum respublica pmcti/tim partnrit, con- ■ silio diseutiam el compriniam" interpolalione ease inquinata. Nam vox periculi lenior est, quam quae hie a Ciceroue pro- Tecta silj et metaphoram a muliere praegnante duclam male premit. Quemadmodum orator in Phil. II. extr. dixit: *ut ■ aliquando dolor populi Homani parial, quod iaradiu partnrit," sic h. 1. scripsit: *hoc quod conceplnra resp. parturit." Con- ceptum retineo , qui sciam Romanes partum receos editum li- benter designasae verbis id quod nalum eit. Cr. Gronotr Led. Plaut. p. 14 sq. Bis error e prava alicuius vocabuli geminatione ortus Tacit oratorem insolenler loquentem. In § 46 Or. et H. sine cor- PRO HURBHA. SSS ruplelae suspicione edunt: "Tu, cum te de curi'iculo delleflexisses animumque ad accusandum transtulisses, ex illas le utrique negotio satis facere posse? Vehemene erasli." GiciRO dicit deflelere de (ab) aliquo aon deflelere so, via. Tuae. V. § 80. Lael. S 40, Off. II. § 9. Ergo le, quod Stbiim. abesse posse fatetur, omnino delendum. Id eodem loco forma oralionis non refert Tullianum colorem, quin amissutn reparabis scribetido: "Tu, quum — transtulisses, exislima nle — posse, Tehementer erasli," vel etiam eceiitimasU reti- neri poterit, et verba sic corrigi : — isalis facere posse, sed vehenienler erasli." — In § 78 obtemperaHdum est libris, qui pro 'Inlui, inius, inquam, est equus Troianus" seme! ha- bent inlut. Nam id quod satis intelligitur int Us esse equinoxium, addito inquam apertius declaratur. Vid. quae Madvigius O. A. I. p. 187 sq. et 485 de prava duplicatione vocecabutorum ante inquam monuit. Pergo ad locos, in quibus haec oratio mala grammaticorum sedulitale aliquam labem cotilraxit. Scire velim, quomodo virtu docto, qui eam recognoverunt edendam quae sibi sumpserunt, concoquere potuerint § 11 banc sententiam: An cum sedere ill equis triumphaatium praetexlati polissimum fli sokant, qui donis militaribus pairit Iriumphum decorme fugieodam ofuit, tii rebus communiter gestis paene simiii cum palre trinmpbaret?" (in extrema parte Halhiub, quam e cod. H. edidisset ne rebus, postea rediit ad alteram scripluram Osbllio probalam el in cod, G. a se repertam u( rebut. Vid. Add. p. 1448. Mibi quidem vebemmenter displicet costorta, alquae patrit triumphum decorare et paene simul cum patre frampare re nou ita diversa existimo, ut reele in una sententia coiunganlur. Ne malta, locum sic scribo: "An, cum — soleant, hurc dobis militaribus deeoralo fugiendum fuit, ne — paene simul cum patre triumpharet?" Aptissime filis praelextatis opponitur huic donis militibus, hasta pura, paleris, aliis decoratus. Part, autem ne post fugioior minus recte poni videtur, quam post teneo me, tempera, caveo sim. — ill alia parte oralionis Oickro affert nonnulia Stoicorum decrela, siitgulisque suam senteniam opponit miliorem. In iis est § M : Hisericordia commolus ne sis. Etiam in dissolvenda severitate. U, in dissolveada Eeveritale et Iamen laus aliqua humanitatis." Nod libenlier abiiciam, quod, ut vero in sequenciem membro, esl concedeulis dicti Teritatem. 