A large dictionary English and Dutch, in two parts : wherein each language is set forth in its proper form ; the various significations of the words being exactly noted, and abundance of choice phrases and proverbs intermixt. : To which is added a grammar, for both languages. ... = Groot woordenboek der Engelsche en Nederduytsche taalen; nevens eene spraakkonst derzelver
Sewel, William, 1653-1720 | Sewel, William, 1653-1700. Groot woordenboek der Nederduytsche en Engelsche taalen
Digitized by the Internet Archive in 2009 with funding from University of Pittsburgh Library System http://www.archive.org/details/largedictionaryeOOsewe Ill 3 1735 060 397 704 AMSTERDAM, by EVER, VIR S CHER, MDCCXXVII. A R G E DICTIONARY ENGLISH and DUTCH, in two Parts: Wherein each Language is set forth in its proper form; the various significations of the Words being exactly noted, and abundance of choice Phrases and Proverbs interaixt. Which is added GRAMMAR, for both Languages The First Tart. The third Edition upon a Copy carefully enclosed and engraved with several Words and Phrases by the Author's own hand before he died, WORDENBOEK ENGELSCHE en NEDERDUYTSCHE Taalen 5 Nercns ccnc SPAAKONST derzclver, DOOR W. E. W. E. L. Eerfie Deel De der de Druk volgens des Audreurs eigen handfchrift verbeteten en met eeo groot getal Woorden en Spreekwyzen vermeerdert. A. M. S. T. E. R. D. A. M., by J. AC. O. E. T. E. K. Bezyden de Beurs. 1755". A. DEN HEERE JOACHIM VAN GENT, VOORNAAM KOOPMAN TE AMSTERDAM. MTN HEER en NEEF, Leniand kan met eenigen fchyn van reden ontkennen, dat de Koophandel de voornaamfte, zo niet de eenige fteun is van ons Vadedand, en het middel waar door het is opgeftegen tot die lioogheyt, welke de achting der nabuuren en de verwon- dering der  onder de Chriftenen gefproken worden, buiten de Nederlanden rassen onverstanden is, daar in het tegendeel onze Vaderlandsche han-del zichbyna zo verre uitftrekt, als de bereisbare en bevaarbare Waereld. Uit de vergelyking van den ftaat des Koophandels met dien van onze Moedertaale blykt der halven zeer klaar, dat uit de wyduitgeftrektheit van het een en de enge paalen van het andere een ongemakt ontlaat, waar door het dryven van Handel met "Volkeren, die onzer Taale onkundig zyn, ten een maale zou onmogelyk gemaakt worden, zo men op geene noodzaake-lyke hulpmiddelen da-ar tegea was bedacht geweft. Die hulpmiddelen nu, Myn Heer en Neee, zyn wel vcrfcheiden Maar de Woord-boeken buyten tvvyflFel de noodzaakelykfle en nutfte. Zy zyn flomme Taalkundigen, die, naar de betekenis van eenig woord in eenig andere Taale gevraagt zynde, terftond duidelyk en klaar antwoorden. Door derzelver behulp wordt het onverftaanbaare klaar, het twyfelachtige zeker, en het onbekende op een gemakkelyke wyze bekend. Maar indien de Woord-boeken in het algemeen zo noodzakelyk zyn tot het getruyk van den Koophandel, zo zyn onder dezelven, die wel de noodzaaklykfte, welkc ons opening geeven van eenige taale, die de Land-taal is van een Volk met het welke wy meest te handelen hebben, en dat nevens ons zyn voornaamfte werk maakt van den Koophandel. Deze zyn buyten twyfel de Engelfchen. Door hunfie gelegenheit onze Nabuuren, door hunne geneigtheit onze Broeders. van alle rechtfchape Kooplieden en andere, welke zich in hunne reden en schriften gaarne bedienen van bloemtjes op dien grond gewalten. Daar toe kan dit Woord-boek, het welk ik de ere idb van aanUEd: Myn HEERENNEF, optedraagen, deti wegjbaancn, alzo ieder Hollander, om zo te fprceken, het zel-ve^y de hand hebbend, een Engelfchman, en ieder Engelfchman een Hollander by zich heeft, dien hy de betekenifl'en der Konbekende woorden kan afvraagen, en die nooit natal hem behoortlyk te voldoen. Het gebeurt niet ieder een, dat U Ed: gebeurd is, die, in meer dan veertig tochten, welke Gy, tot voortzetting van uwen braven en niet min voorfpoedigen handel, naar Engeland gedaan hebt, overv Lödige gelegenheit gehören, En dezelve ook zeer wei gebruikt hebt, om de Engelfche taale te Iceren uit den mond der geenen, die haar met hun eerfte voedzci hebben ingezogen, om nu niet te zeggen, dat U Ed: in verfcheide tochten naar Denemarken, ook aldaar als Burger zyt geworden. Ik heb dan, Myn Heer en Neef, dit berocmde Engelfche Woord-boek wederom in het licht gevende veele en gewichtige redenen gehad om het zelve aan U Ed; optedragen, schoon onze bloedverwandfchap, gevoegt by de onnocmelyke beleeftheit en vriendfchap my op meer dan- eenewyze gulhartig betoont, my nied verplichtte tot eene openbaare betuiging van dankbaarheit, welke ik aan zo veel goedheit Schuldig ben. Want zemand, U Ed: is zekerlyk in fast om aangaande dit werk te oordeelen, het zelve den minkundigen aan te pryzen, en des schryvers arbeit met goeden gront te verdedigen, daar het behoort. De nette kennilte der Engelfche taale, die gy bezit, geeft UEd: dat recht: En men mag met reden geen werk aan iemand opdraagen, dan aan eenen man, die van het zelve kan oordeelen en het, dcs noods zynde, verdedigen tegen den lafter of onwetenheit van an- deren. Neem het myn, Myn Heer en Neef, niet qualyk dat ik deze bladeren met uv/en Naam vereere en dit Woorcf-boek onder mve befcherminge stel. Indien myn plicht zulks niet . Ver- eifcht had, zou uwe taalkeunis dat hebben gevordert, en zo deze my niet had aangefpoord, myn plicht zou my den weg tot U Edr hebben gewezen. Nu doen zy liet bcide. Het is een geluk voor. Myn, dat zy te famen koomen, in een bloedvriend, voor welken ik zo veel achting heb en wiens vriendfchap ik zo hoog "waardeere. Ontfang dan, Myn Heer en Neef, dit teken van achtinge en vriendfchap, als een waar onderpand van beide. God geeve UEd: en lang, voorfpoedig en geruft leeven, en hy laate U Ed: nevens U Ed: welbeminde Huisvrouwe de vruchten van uwen vlyt en arbeid, uw leeven lang, ongeftoord en onbenyd genieten. MYN HEER en NEEE, XJEd: Zeer Fer pilch te en Dienjlwii Dienaar en NEEFy EVERY VIS SC H ER. Yndelyk komt de f tweede druk van myn lang-verwacht WoordenboekJ* waaraan ik etiyke jaaren met veel moeite geaibeyd heb. te voorfchyn. Met hoe veele duyzend woorden het verrykt is, en hoe veele sprengen het meer behelft dan de eerfte drink, kan ik eygentlyk niet zeggen; doch dit wel, dat het eerfte Deel met een zcer groot getal is vermeerderd: wyders heb ik daarin, ten dienfte onzer Landslieden, my menigmaal niet vernoegd met etiyke Engelfche woorden fimpelyk te vertaalen j  vertaalen van verfcheydene Werken, verzameld had, waaren zo menigvuldig, dat i my genoodzaakt vond, het geheel op nieuws over te schryvenj 't welk my veel moeijelykei: het gevallen, dan het eerile opilel, donrdien dat weynig meer woorden behelsde, dan men reeds in andere Woordenboeken vondtj waar tegen dit een grooter getal van Nederduytfche woorden vervat, dan nog ooit, voor zo veel my bekend is, in eenen bondel 2yn vergaderd geweft j van woorden zeg ik; want zo men op den overvloed van spreekwyzen ziet, dan zal het Nederduytlch en Latynfch Woordenbodc van S.Hannot het myne overtreffen. Maar wat Nun, by ook geacht heeft dat dit ontrent het Latyn hebben mögte, nogtans zou die beooging ontrent het Engelfch noodeloos zynj anders zoud het my geen groote moeite zyn geweell, dit Boek nog eens zo verre te hebben doen uyt-loopen Doch dewyl het meefte gedeelte der woorden van zodaanig een aardt is, dat die door 't byvoegen van eenen spreekwyze geen nader verklaaring ontfangen, zo heb ik my dairop vooromaamelyk bevlytigd, dat die woorden, wel ke verfcheydene betekeniflen hebben, of die door eenen spreekwyze duydelyker van eenen vreem"deling konnen verilaan worden, of ook die door 't byvoegen der Ledekens van de Engelfche maniere van spreeken afwyken, door voorbeelden opgehelderd wierden. En is de sparsamheyd daar ontrent zweynig van my betracht, dat ik by fommige woorden liever te ruym, dan te fchaars heb willen zynj hebbende zeer veele fraaije uytdrukfejen, nooit in eenig ander Woorden boek myns weetens gezien, en die my van tyd tot tyd voorquamen, waar onder ook eenige van den Riddor Hoofd, elk op zynen oord mgevoegd. Moogelyk zal de eene of de andere Nederlander, buy ten ons Holland, denken dat vecle byzondere woorden en benaamingen, hier te landejuyil niet gangbaar, ook plaats In (t) Zynde tegenwoordig de derde druk. De welke niet alleen door den Autheur van alle de Dukfouten is verbetert, maar daar en boven van hem zelfs met meer als 3000 Woorden vermeerdert. VOORREEDE. in dit Werk moflen gehad hebbenj raaar van dat verland ben ik niet: want hoewel het Kederduytfch zich veel verder uytllrekt dan Holland, nogtans meenik, dat het Hollandfch allecn het rechte Nederduytfch is, en dat de andere byspraakcn, die daarvan flfwyken, voor gebreklyk te houden zynj al zo wel als de Ilraattaal, en bo VOORREEDE. Espraak, in Holland gebruykelyk, niet voor gocd Nederduytfch moogen te bock gefteld vvorden. Alhoewel het nogtans waar is, dat ten platce lande eenige woorden in 't gebruyk zyn, die men niet t'eenemaal te verwerpen heeft, gelyk als Ba-o'vermorgen, (f) Gaftebod, weeUcht, IVaardfckap, IVege, Zeet, en zulke zyn'er mifTchicn ook in de naa-^buurige Landschappen, 2\^ Ammelakcn ^ By lander ^ handha've ^ hauwe ^ hauwe ^ hejpe ^ boos ^ hove fate ^ Jonkivyf (m ilede van dienjlmeyd o\^ zyn Zeeuws), Maar des niet legenstaande blyft het Holland fch het befte Nederduytfch, en men heeft reden om zich te verwonderen, hoe het Vlaamfch woord biek in de Ne-derduytfche Overzettinge van een Werk, dat in allen mans handen motl komen, enonder 't opzigt van keurige kenners in 't licht quam, de plaats van bakte heeft konnen inneemen. Het is ook niet ongewoon in andere Landen, alleen aan zeker gedeelte derzelver de befle spraak toe te fchryven. Hoe verre flrekt zich Duyfchland niet uyt! en evenwel sweet men dat het belle Hoogduytch binnen den Kreyts van Saxen, en inzonderhcyd binnen de wallen der Had Leypfig, bepaald wordt. In Italic will men dat het zuyverite Italiaanfch te Florence, hoofd-ltad van Toskane, te vinden zy: in Frankryk houdt men de taal, die te Parys, en Blois, en daaromheen gefprooken wordt, voor 't befte Franfch: en in Engeland wordt geordeeld, dat men te Londen, en daar ontrent, het nett Engelfch spreakt: en zelfs de Schotten, die in hunne uytspraak zeer veel van de Engelfche verfcheelen, trachten echccr in Hüne Schriften zuyver Engelfchte zu schryven, gelyk ook de Engelfchte der afgelegene Provincien, in welke men veele woor-den gebruykt, die voor geen algemeen Engelfchte erkend, en daarorn ook Province-ivcrds, 6£ ProviKcie-woorden, genoemd worden. Gegen der Nederduyifche Woordenboeken, die totnogtoe in 't licht zyn gekommen, Jiebben ooit de Geilachten der Naamwoorden aangewezen: die heeft my bewoogen, uyt aanmerkinge van het nut, dat'er zo wel voor onze Landsgenooten als voor Uyt-heemfchen flak in zoJaanig een aantooninge, (waaraf de eerile fchers, door de vlyt van den geleerden en taaliievenden D. van Hoogfraaten, aan \ Staatendom der Geletterden gefchonken is), eens te onderflaan of ik dit niet naar behooren zou konnen doen; te meer dewyl het Nederduytfch en Franfch Woordenboek, 't welk by F. Halma onder de perfe is, en waaraan ik ook voor een gedeelte gearbeyd heb, insgelyks met aanwyzinge van de geflachten der Naamwoorden flaat Uyt te komen j en dat het jammer zou-de zyn, de Engelfchen, die in hunne taal van geen geflacht weeten, en alle hunne Naamwoorden als Neiitra gebruyken, van deze kennilte te misdeelen. Ontrent het grootfle getal der Nederduytfche Naamwoorden acht ik dat men genoegzaam buyten twyfel is-, evenwel zyn'er verfcheydene, die beyde Mannelyk en Vrowwelyk konnen gebruykt worden, zonder eenige wanluydendheyd, gelyk het woord Brand: want Den brand biufchen, fchynt wel gefprooken te zyn en nogtans luydt het vry hard, almenzegt, Het buys ftaat in den brand; en my dunkt dat het beter vloeit, te zeggen Het fcbip wierdt in de brand gefloken. Hierom heb ik achter dat, en diergelyke woorden, g Dodgood, 'tyd' en enz. eene (C ) gefteld, om daardoor te betekenen dat zy Communis generis, of van beyderlcy gellichte zyn, enom die reden ook tweefins, naar dat het beft (i-) Waarvoor iz Waterluiders door een c^uaade uylfpraal? zeggen Kejlehc-^, befl luydt, moogen gebruykt worden. Hoe verre mögen in dezen opzigte met dat van Halma zal overreenltemmen, ftaat de tyd te ontdekken: inmidjels kan ik my zwaarlyk verbeelden, dat het verrchil in dit ituk heel groot zal zyn. Eenige zer weynigc woorden zyn my voorgekomen, die my deeden in twyfel ftaan, en daarom zette ilc eene (D.), tot een teken van Dubii generis, daar achtcr. Wat nu verder tot de kennifle van de geflachten der Nederduytfche Naaaiwoorden dienen kan, heb ik door vafte Rcgelen, welke ik alleen aan myne eygenc uytvindinge veiichuldigd ben, in myne Spiaakonft, die by dit Werk gcvoegd is, nevens een naauwkcurig Hericht noopende de Uyt-spraak, inz onderheyd van 't Engelfch, midsgadeis etlyke aanmerkingen wegens de Ne- derduytfche spelling, omilanJjglyk aangeweezen. Doch fommige zuUen het mifichien voor een groot verzuym rekenen, dat ik achter alle de woorden niet aangetoond hebbe, of" ze ten Nomen^ Verbum^ 6^ jidverliiim^ enz. zyn. Maar dit fcheen my toe van weynig belang, omdatzy, die Latyn verftaan, zulks van zelfs weeten, en de ongeletterden geen zonderling nut uyt zodaanig ecne aanwyzin- ge konncn trekkcn. Evenwel zal men nog al dikwils achter de woorden g. fteld zien Subfl. Jdj. Verb, en Adv. Naamelyk wanneer een Subftantivun eveneens gefchreeven wordt als een AdjeWnmm ; of wanneer een Verbum en een Nomen^ of een Adje^ivum En een Adverbium in letteren eens zyn: doch dit is maar voor zodaanig den zich des verstaan. Overwängen, welke, hoe verdrietig ook, men nogtans in fommige Woorden-boeken zeer overvloedig aantrefc, zal men hier niet vinden, dan by woorden die of schier niet in 't gebruyk zyn, of die op tweederleye wyze gefpeld, den Leezer doen zeken na 't gene my 't gevoegelykft toefcheen. 'Kan niec wel moogelyk weezen, dat onder zo veele duyzenden van woorden my niet het een of 't ander zoude ontflipt, of ook wel door den Letterzetter  gevalt. En hiérom is het dat de verraaarde Dr. Thomas Brown zelle bekent, dat men voortaan wel diende Latyn te leeren, om het Engelfch gvondig te konnen verlaan. Waaruyt dan ligtelyk kan afgenomen worden, dat die geen Latyn verftaat, nooit tot eenen volkomen Vertaaler van het Engelfch zal bequaam zyn; en dat ook tot verder uytbreydinge van die Boek nog een veel grooter voorraad van woorden zou konnen verzameld worden, indien men gedulds genoeg had om zich te pynigen met eenen verdnetigen en ongeachten arbeyd, daar niets van belang mce te verdienen valt. En waare het niet geweelt enkelyk de lult en drift om het Gemecn te dienen, nooit had ik konnen befluyten, myne krachten. Aan dusdaanig een flaaffch werkte veifpillenj dewyl ik den tyd, daar aan te kofte gehangen, tot merkelyk meer voordecl voor my zelven zoud hebben konnen befteeden. Wasiby nog komt, dat het my fomtyds niet weynig verdrooten heeft, dat ik my zelven niet in alien deele heb konnen voldoen. Indien, derhalte quäre te gebeuren, dat iemand, onder zulk een grooten menigte van woorden, als hier te voorfchyn komen, ergens een ingedoopen vondt, waar ontrenn konnte, (want hoe menigmaal is 't gebeurd', dat zelfs geboorcne Engelfchen my geen genoegzaame voldoening wegens 't een oft ander woord of /]rcek- VOORREEDE. \vyze heben weeten te geevcn! ) die hoop ik zal 20 befcheyden zyn, dat hy daarom 't e/nlche werk niet verachten zal : alhoewel my iets diergelyks ten aanzien van den eer- Sen druk nu en dan is voorgckomen, vanzulken, die, om een weynigje Duyfch dac zelerd hadden, kennis gcnoeg meenden te hebben om van 'c geheele Boek te konnen oordeelen. Do ch 't zv daar mede zo 't wil, de raisflagen daar in nog overgebleeven, zyn in deezen druk verhulpen. Voorts is 'er geen vlyt noch moeite gefpaard om alle misitellingen voor te komen : maar wy zyn echter menfchen j en 't is menfchelyk te dolemen. Des niet tegenlkande is het berifpen veelen menfchen zo eygen, als of zy zeh' onfeylbaar waaren ; daar nogtans zeer fchrandere Verstanr",,] den bal fomtyds misflaan. Men moet bekennen dat E. Coles in zyn Dictionary of Difficult Terms and bard Words alle andere Boeken van die natuur, voor 't zyne uytgekomen, verre voorbygeftreefd heeft: en hoe geeftig fchimpt hy in zync Voorreede op dc misllagen van anderen! Maar Wat Nederlander moet ondcrtuffchen' niet lach Gren, wanneer by in het Woordenboek van dien Schryver leefl, FL.LINDRE, flinders, one great Town of the city of London, within 500 miles; it welk in Duytch is, FLANDRE, eene groote St ad van l f4 Dor pen hinnen't hefiek van po mylen. Andere misgreepen, die niet heel veel beter zyn, gaa ik voorby. Hierum zier men dat het bynem onmoogelyk fcbynt voor eenen menfche alleen een Woordenboek te maaken, daar niets berilpelyks in te vinden zou zyn. Doch hoe volkomen zodaanig een Werk 00k mogt weezen, echter moet niemand zich laaten bedunken, dat ingevalle hy, iets vertaalende, op den voorgang daar van doolde, zulks den maaker van dat Woordenboek zoude te v/yten zoude te v/yten zoude te voorbeclden, van zodaanigen die zich voor goed Overzetters uytgaven, zou konnen aan zoden, nogtans zijn er gevallen, daar men zich niet altyd aan de allereygentlykfte betekeninge der wo Orden binden mag: want hoewei deeze fpreekwyze, lo pit out of countenance, betekent Ferblu fen, of icmand vyn fiuk hehen, echter is 't my voorgekomen dat het zich gevoeglyker lict vertaalen door ^vankekn; en to Gratify 't wclk betekent bcgunjligen, beheven  den ik den Leezer van moet verwittigen. Dat ik in dit Woordenboek, onder^de sprengen, voor het Nederduytfch Gy en U doorgaans het Engelfch Tongen, hebbe, is"meer gefchied om anderen wille, dan om dat ik het zo goed keure: Want Gy, zo als 't nu den meeften tyd by ons gebruykt wordt, is op 't Engelfch Thou^ en V is T'bee-y maar de gev/oonte wil dat' het gebruykt daar van in den gemeenen omme-gang een plompe spraak zy, zonder dat men aanmerkt, dat niet alleen de Engelfche Bvbeltaal, en de taal der' gebeden tot God, die woorden behouden j maar zelfs in GedJchten, en in Treurfpclen, bedient men zich nog hedendaags daarvan, schooner tot Koningen en Koninginn En gefprooken wordt; een klaar bewys dat de woordtjes Thou en Thee niet als verouderde woorden moeten aangemerkt worden, zo als fommigen onder de Engefchen schon te willen beweeren, en geſyk Du in 't Hollandfch, ten minllen in de fteden, t'ecnemaal verouderd, en een baftaardwoord geworden is. Voor 't overige, gelyk ik by den eerllen drink van dit Werk beloofde van tyd tot tyd aantekening te zullen Louden van woorden en spreekwyzen die tot vermeerderinge ea Voor 't verbessertnge van dit Werk konden dienen, is myn voorneenen nog eveneens, en meen, indien my nog eenige tyd van leeven overfchiec, in een byzonder afdrukfel van dit tegenwoordig Werk, ter behoorlyker plaatie, aan te tckenen wnc niy als nut en noodig tot dien eynde voorkomt j op 't welk hy, dien naa mynen dood de toezi^t over de Pi oeven van dit Woordenboek, zo het t'ecniger tyd ten derden maale onder de perfc komt, mogt toeveitrouvv^d worden, verzocht Vv'ordt te lecten, als mede dat'eraeene misilagen infiiiypcn ontient de merkletteren, die 't geflacht der Naamwoorden betekten. Ik zeg dit hier, om de meer dan gemeene naauwkeurigheyd, welke daar toe wordt vercyfcht j want zo men Hier ontrent achteloos is, wat doec men anders dan het geheel Werk bederven, en den onkundigen leerling jammerlyk misleyden? Beter was het, dus- daanige aanwyzingen geheel achter te laaten, dan in dien deele niet ongeraeen fcherp toe re zien : hierom heb ik zulken naauwen totzigt op die letteren genomen, dat zo'er al, onaangezien alle myne vlyt, ergcns een veikeerde mogt haan gebleeven zvn, ik my nogtans vry wel verzekerd houde, dat dit zeer zelden gefchied zal weezen. Eii tot voor- kominge van Drukfouten heb ik alles gedaan wat in jnyn vermoogcn was, oni die te mydenj doch hoe zeer men 00k daarover uyt mag zyn, hcc fchynt echtcr onmoogelyk dat'er niet iets verkeerd gezet word, 't welk men anders wilde gehad hebben. Geringe fouten, gelyk, in plaatfe van e, of b in plaatfe van u, die fomtyds flaauw in de Proeven uytgedrukt, onvoorkomelyk zyn, zullen niemand, 20 ik acht, misleyden, en 00k maar zeer wcynig in getal weezen. Tot een befluyt wenfch ik dat de leerlingen der Engelfche en Nederduytfchc Taalen zu veel genoegen uyt dit Werk moogen fcheppen, als ik lafl gehad heb om hen tot heb leeren derzelver behulpzaam te zyn, (tot welken eynde ik ook veele zo wel Nederduytfche als Engelfche woorden met een ^ccef2t of klankteken heb gemerkt): en dan zal ik myne moeite en arbeyd niet quaalyk beftead achten. Doch al viel het ook anders uyr, dat Werk zal my niet berouwen, dewyl ik het met een goed oogmerk gedaan hebbej alhoewel ik my reeds eens verbeeld had, nimmer het eynde daarvan te zullen aanfchouwen: want- nog onlangs, eer ik dit volfchreef, stondt het gefchapen, dat ik oogen "Fchynlyk nnoit de laatt'.e hand aan dit Werk gelegd, of het afgedrukt gezien zoude hebben, ter oorzaake van een zeer zwaare krankte waarin ik verviel, die my zo oncremeen fel aantaftte, dat ik daar door tot byna op den oever der Doods gebragt wierd, en de myne zich reeds niet anders toeleyden, dan voortaan van myn gezelfchap beroofd te zullen weezen. Maar wanneer de menfchelyke hoope bykans vervloogen was, beliefde het den Alwyzen God, uyt zyne ondoorgrondelyke barmhartigheyd, my eenige verligt te verleenen, en eyndelyk tot herltclling myner gezondheyd te brengen; voor welke groote genade zyn hoogwaerdige naam met de hoogfte dankbaarheyd geloofd en gepreezen zy." Indien nu iemand zoude meenen te befpreren, dat'er onder eenige der laatfte letteren van 't A. B. C. van het deel deezes Woordenboeks hier en daar nog een wcord moeft bygevoegd geweelt zyn, die gelieve zulks te verfchoonen ; want zo dra myne kachten het eeniger maate toelieten, heb ik", uit aanmerkinge van de brosheyd des menfchelyke leevens, en de fchielywilvalligheyd van werreldfche zaaksn, dit Werk met alle spoed voortgezet, om'er af te komen. Schep ondertuiTchen uyt het gebruyk van dit tegenwoordig Werk, en Vaarwel. W. S E WE L.: VERKLAARING Der lekenen en Ferkortfels in dtt Woordenboek gebruykt. Betikent een Verouderd de niet algemein gebruykelyk woord. Een boerdijk, plomp, dfftraattaalig woord. Een Onduytch woord. Een Spreekwoord de spreekwoord. De verfcheelende betekenis van een woord. M. Mascuitmm, of va.n 't Mannelyke geflacht. F. Foemimnum, ojTvan 't Vrouwelyk geflacht. N. Neutmm, of van 't Onzydig geflacht. C. Commmts generis, oJTweefins 't zy Mannelyk df Vrouwelyk. D. Diibi'i generis, of Twyfelachtig. Subji. Subftamhmm, oJZefftandig Naamwoord. Adj. Idje^hmn, oJByvoeglyk Naamwoord. Verb. Verbum, oJByvoeglyk Naamwoord. Adj. Idje^hmn, oJByvoeglyk Naamwoord. Verb. Verbum, oJByvoeglyk Naamwoord. OjLydend Deelwoord. An ENGLISH and LOW-DUTCH DICTI ARY. ABA. Een Ledeken dat voor Naam-woor-den, die mat een Medeklinker beginuen, gevoegd word, als A Man, een Man. To do a thing, Een zaak verrichten, lets do en. Ook is 't zelve in verf:heydene sprekweydene gebruy-kelyk, aU Many a Man, Menlg een menfch. So much a week, Zo veel 'j- weeks. Twice a day, 'Tu'emal 'j- daags. Once a year, Een;;7aal 'j- daags. So much a man, Zo veel voor elk menfch. To go a hunting , Uyt jaagen gaan. To be a bed, Te bedde z.yn. I am a coming , Ik kom. He is a doing it , Hy is 'er mee doende^ 't Is one a clock, ''t Is -ein uure^ ABA. ABAFT, Achter aan H [chip. ABAI'S ANCE , Nederbuyging , eerh'iedigheyd. — van Abafe. to ABANDON, verlaaten.^ affiaan ^ wegdoen. To abandon a friend, Eenen wind verlaaten. To abandon all hope, AUe hoope opgeeven. ti5^To abandon one felf tohis lults,- Zichaan zyne lujten ov-ergeeven. Abandoned , Verftooten , verfchooven , verlaaten. Abandoner, Een Verlaater. an Abandoning, eene Verlaating.^ wegdoening. Abandoning, Verlaatende. Merk, Lee^er, eensvooral, dat meeft alleEngelfche woorden , uy tgaande in ing , Naamwoorden ( Nomi - fia\ en ook Deelwoorden {Participia) 7,yn. to ABASE, Vernederen y verootrnoedigen, Abafed, Vernederd. Ab.lfement, Vtr ,i- — A baling, f^'^-^^denng. Abaling , ' ( Particip. ) Verne derende. to ABASH, Befchaamd maaien. Abashml,- f B^fi^aamdmaaking. Abafhing, (Pa'icip.) Befchaimdmaakasde. I ABA. ABB. ABD. ABE. to ABATE , yJfkorten , afflaan , afneemen , vermin-' deren , onttrekken , Jlechten , vernietigcn. To abate the price , Den prys afjlaan ofverlaagen. To abate fomething of his right , lets van zy» regt afflaan. The pain begins to abate , De pyn hegint af ti neemen. The heat abates , De hette neemt af. K^To abate a Caftle, een Ka,1eel Jlechten. To abate a Writ, een Gefchrift 6f geding vernie" tigen. To abate an eftate, zich in V hezit eens overUe- denen indringen , tot naadeel van den rechten erfgenaam. Abated, Af^ekort., Afgejlagen ., verminderd. Abatement , Afjlag , afkorting , ontheffing. als- mede, Eene indringing in eene erfenis , orn *er den rechten erfgenaam uyt te houden. Abat-ing, Vermindering ., afjlaaning^krenkingy -af' kortende , verminderende. ABB. ABBACY., Eene Abdy. ABBESS, een Abdis. ABBEY, een Abdis. I Abbey-lubber, een Ledigganger die dik en vet it, als een IMonnik. ABBOT, een Abt. Abbotfhip, een Abdyfchap. to ABBREVIATE, Verkorten. Abbreviated, Verkort. Abbreviator, Verkort. Abbreviative, Verkort.  bed, To bed, Ophir, aanmonedigen, aanporren, haxddaadig zyK. Abetted, Ophhftfig, aangemoed'tgd. Abettor, een Ophhfer, flookcbrand; alsmede een Medejlander, medepieeger, medepligti. ABG. to ABGREGATE, Afzoaderen. affcheyden, Abgregated, Afgezonderd. ABH. to ABHOR, Verfoeijen, eenen affchrik hebben, zefi. Abhorred, yerfoeld. Abhorrer, een Vcrfoeijer. An Abhorrer of Women, een Vrouwenhaater, Abhorrence or Abhorrence, /^i? r/o^?j;>^, afgryzen, Ablhrik, vjeerz'm. ABI. to ABIDE, Woonen, blyven, verhlyven, harden of duuren, uytftaan. To abide in sin, In zonde volharden. No body can abide him, Miemand Kanhy hem duuren.^Niemandkan hem lyden 61 verdraagen, I will abide by his judgment, IkzaVt aan zyn ordeel verblyven. I can 't abide it, Ik kan V niet harden. I cannot abide to hear of it, Ik mag'er niet van hijoren. To abide the first charge, Den eerjlen aanval. uytftaan. Abider, een IVooner ^ blyver. Abiding, Woomngy ver'ablyv'ing.^ vertoev'tng', vjoo- nende., verblyvende. An abiding place, een Verblyf., verblyfplaats. ABILITY, Vermoogen y magt ^ bequaamheyd. According to their ability, Naar hun fiaat en vermoogen. He hath no ability, but he best bequeath. By a Man of  not able to pay, H-j is niet magtig te bctaalen,.  ABORTION, een Misval, miskraam. An abortive birth, een Misdragt. ABOVE, Boven, omhoog, meer als,. From above, Van boven. He is above board, Hy is boven water. If he be above ground, Zo hy nog ergens in 'if leeven is. He had none above him in degree of learning, Daar was niemand die hem in geleerdheyd ts boven ging. Above all, Boven al. Over and above his wages, Boven zyn loon. I was there above a month, Ik was daar meer als een maand. Above what was meet, Meer dan oorbaar was, Above mentioned, Bovengemelt. To Abound, Overvkejen. Abounding, Overvkejen. Abounding, Overvkejen, overvkejen, wegens, aangaande. He took her about the middel, By vatte haar om den middel. A long way about, Een verre weg om. About night, Ontrent (oitegens) den avond. D3= There are divers opinions about these things, Daar zyn verfcheydenerleye gevoelens aangaande. To go about, Omgaan, onderneemen., trachten,onderii'inden. To bring about, Verrichten, uytvoeren, doen gefchieden,. To be about his business, Aan zyn werk zyn zyn werk uiaarneemen. He is long about it, Hy is V lang mee bezig. I have no money about me, Ik heb geen geld by my. Far about, J^erfe uyt den Abreast, Bezyden malkander. They went three abreast, Zy gingen drie in V gelid. to ABRASE, Affchraapenaffchaaven. Abrafed, Afgefchraapt. ABRENUNGIATION, Verhoghening. ABRICOCK, een Abrtkoos. an Abricock-Tree, een Abrikoos-boom. to ABRIDGE, Verkorten, intrekken, befnoeijen, verjieeken. Abridgment, Verkorten, ingetrokken, befnoeid. Abridgment, Een verkortfel, kort begrip. ABROACH, Ingeboord om uit te tappen. To set abroach, Een gat bonren om uyt te tappen, een v!it opjleeken. Als mede, Lucht oiruymte aan iets geven. ABROAD, Buy ten., buyten deur.in delncht-tens lands. To go abroad-, Eens uytgaan. To lie abroad-, Buyten huys. Jaapen. There's a report abroad, daar loopt een gerucht. At home and abroad, Binnens en buytens lands. ABROGATE, Affihaffen. Abrogating, Affihaffen. Abrogating, Affihaffen. Abruptness, Hasstighe, onbedachtzamheid, schielykheid. Abruptness, Hasstighe, onbedachtzamheid. ABSCESS, een "Zweer., zvjeering,  , Afiveezend. to ABSE'NT himfelf, Afzyn, achterblyven. Abfented, Achtergebleeven. Abfenting, Achterblyving ^ — —achterblyvende, to ABSOLVE , Ontjlagen , vrykenncn. Abfolved, Ontflagen., vrygefproken. Abfolving , Ontjlaaning , vryjpreeking , ■ ont- [Laande. ABSOLUTE, Voljlagen., volftrekt.^ volkomen .^on- afhangklyk , onverbonden. An abfolute fool , een volkomen gek. Ah abfolute power, een volftrekte magt. ABS ABU 5. An abfolute Prince , een onafhangklyk Vorfi. Abfolutely, Folkomenlyk, volflrektelyk ., ronduyt. Abfolutenefs , Folftrcktheid.,' onbepaaldheid ., onvep* bondenheid., onafhangklykheid. Abfolution, Vrykenning., vryfpr e eking ., vergiffenis^ ontjlag. AB'SONANT, Onovcreenkomend . wanluydend. to ABSORB, Injlokken. to ABSTAIN, Zich onthouden., fpaanen. To_ Abftain from wine, Zich vanwyn onthouden. Abftaining, Onthouding., onthoudende. ABSTEMIOUS , Die zich van wyn onthoud , /o- ber .1 maatig. to ABSTERGE , Afwifchen. ABSTERSION , Afwlffiching , zuyvering. Abfterfive , Zuyverende , afdryvend. AB'STINENCE, Onthouding.^ foberheid.^ maatig^ heid^ onthoudendheid. A'bftinent, Onthoudend., [ober, Abllinently , Soberlyk. ABSTORTED, 'Ontivrongen. ABSTRACT, een Uyttrekfel.aftrekfel.verkortfeK to ABSTRACT, Uyttrekken , aftrekken , affihey^ den. Abftrafted-, Afgetrokken ^ af^efcheiden. Abftraftedly , Op een afgefcheydene wyze. Abftradin^g, Aftrekking., — — aftrekkende. Abftrafting from it , Daar van aftrekkende , ZOH' der daar onder te betrekken. Abftraftion , Ferkorting., intrekking. ABS FRUSE , Verborgen ., geheym. Abftrufcnefs , Verborgenheid •, bedektheid , duyfler' heid. to ABSUME, Wegneemen. Abfumed , IVeggenomen. ABSURD, Ongerymd., wanfchikkelyk. Abfiirdity, Ongerymdheid., wanvoeghkheid. Abfurdly, On^erymdehk. 'ABU ABU^ND ANCE , Overvloed, menigte. There is abundance of apples, Daar is een groo^ te menigte van appelen. He has abundance of books, Hy heeft eenmenig^ te van boeken. There was abundance of people, Daar ■vjaszeer veel volk. He took abundance of pains , Hy deed zeer veel moeite. Abundant , Overvloedrg. Abundantly , Overvkediglyk. ABUSE, Misbrityk., '——verongelyking. The abufe of things , Het misbruyk der dingen. cG'To pmt an abufe upon[one\ lemandeenen hox aandoen , iemand verongelyken. ^ to ABUSE, Misbruyken^ mtpandelen., quaalykbe- je'genen , beleedigen , verongelyken , fchendcn. To abufe one's patience, lemands geduldmisbrny- ken ( of tergen. ) A % Don't Hoogefchoolfch. 4 ABU. ABY. ACA. ACC. ' Don't abiife her , Belcedig haar met. To abufe carnally, Vieefchelyk misbriiyken^fchen- den. Abuicd, MisbrHykt., miJJj.andeU^. veroKgelykt- He has abufed me , Hy heeft my verongelykt. Abxifer, een Mhbruyke'r .^ mishafidelaar. Abufing, Mishandcllng.^ misbruykii^g ., quaade beje- genmg , mtshandelende , rntsbruykende.- Abiifive, Onbehoorlyk, Jchcldachtlg., tergend. Abu live language, Scheldtuoorden. Abuiively, Uyt misverfiand.^t'onrecht ., onfatfoenlyk. AbiiH\'cnels, Qyjfatfoenlykheid., onbeleefdheid. to ABUTT, AayipaaL'K^ amigrenzcn. Abuttals, Landpaakn , grenzen. Abutting, Aangrenztng^ aangrenzende. ABY ABYS5, een Afgrond. Abysmal , Grondeloos. ACA ACADEMICAL, \, Acadcmick, ( Academiit, een Student. A.CADEMY, een Hoogefchuol. als mede een Ry- fchoul. ACC To ACCE'LERATE , vcrhaajicn,. Accelerated, Verhaaft.,, Acceleration, Verhaaft'mg. A'CCENT, een Klankteken .,,b\;galm , fchrapken , toon.1 VJoordklank. C^He has not the true accent,/:^' heeft n-g derech- t.e uttfpraak met. toACCE'NT, een Klayikteken flellen^ de toonver- heffen. to ACCEPT, Ontvangen.^ aanneemen ., toejlaan , aanvaarden. _ To accept of the v/.ill for the deed , De vjH voor de daad aanneemen. To accept of kindly , In dank aanneemen. Acceptable, Aangenaam .^ aanneemelyk. Acceptablenefs, Aangenaamheid , bevalUgheid. Acceptably , Aangcnaamlyk.. Acceptation, Aanneemtng.,. aanvaarding. 0^ The Acceptation of a word , . De zin of mee- yiJKg van een -ivoord. Accepted, Aangenomen.^ aanvaard. Acceptiiation, MondeVtnge quytfch elding. Acception, Ontvangfl ., ontvdnging.^ aanneeming. ACCES, Toegang. To have acces, Toegang hebben.. e> The accefs of an ague , De overval van eene koorts-.. Accdffible ,. Toegangklyk y genaakbaar ,, bykor/ielyk , gefpraakzaam. ACCESSION, Aankomfte .^ aantreeding ., toetree- d'lngr ^ toegift.^ byvoegfel. ACCESSORY, Handdaadtg.fchHldig, mcdeflig- tig.^ deelachtig.. ACC. AccefTory, (Subfl.) een handdaadige. Acceflbrily , In V voorbygaan , by geval. A'CCIDENCE , het b'eginfel der Lctterkonjl'.. A'CCIDENT,. eenToeval., qtiaal., aankkeffel. By meet Accident , Enkelyk by geval. Accidental , Toevallig , gebenrl'yk. Accidentally, By geval., by toeval. ACCLAMATION, Toeroephg, tocjuyghlng. ACCLIVITY , een Schuyne fleylte , op'ivaardfche fchuynte. to ACCLOY, Beflommeren^lajlig vallen.fbez^vjaa.'' ren. zie Cloy. My ftomach is accloy'd with it , Myne maag is Vr door bezwaard. to ACCOAST , handen.^ te lajide komen. Accoafted, Geland.- To ACCOMMODATE, Verfchaffen , geryven^ fchikken of voegen. To accommodate on's felf to the times , Zicb xaar den tyd fchikken. Acco'mmodated ," Gefchikt , geryfd. Accommodation ,.. G.eryf., gemak. Accommodately , Gerieflvk.^ voeglvk... to ACCO'MPANY, Fergezelfchappen-, gezelfchap:- huuden , iierze'llen. Accdmpanied , Verze'ld., vergezelfchapt. Accompanying, Vergezelfchapping., vergezel- fchappende. ACCO'MPLICE, een Makker ,. medepligtige. to ACCO'MPLISH , Volvoeren , vervullen ,, 'Z'o/- tooijen , voltrekken. To accompliili ont\ itfno. yiemands begeerte ver-<- vullen. AccompliOied , Voltocid , "jervitld , volmaakt in Zeeden. When the time was accompliflied , Wanneer di tyd vervuld was. A.ccdmpliflier, Een voltooijer. AccomvViMng y f'^olvoering^ voltooijing^ vcrvrilling,^ volvoerende. Accomplifhment, Een voltooijing , vervulling ., voi- m-aaktheid in zeeden. ACCOMPT, £/V Account. ACCORD, Een-dragt., ioejlemming ., verdrag^ a- vcreenkumfl. Of one accord , EenJragtig. Of his own accord , VrywilUg , van zelfs , uyi eygene be-xveeginge. With one accord , Eendragtiglyk , eenmoediglyk'. to ACCORD, Overeenkomen ^\ich onderling ver- draagen , eens warden. Accordance, Overeenkomfl. According , Volgens , achtervolge.nde , naar dat. According to appoiiitment , Volgens affpraak. Accordingly, Dejgelyks, overeenkomende ^ di envoi' gens , achtervclgend. to ACCOST, Genaaken., aanfpreeken. AQQoi\.MQjVeltefpreken.,diege-makkelyk tejpreeken is. A€" ACC Accofted, Gemakt, aangeffrooken ^ aangehlampt. ACCOUNT, Rekeningj rekenfchap^ verhaal^be- richt. To keep account , Rekening hondcn. To call to an account, Tot reke?2fchap vordcren. To give an account, Rekening done. Even verhaal given, rekening given. To make no account of a thing, lets nicht schält. Upon what account did he propose? Op was vöttet (of nicht welken höhe) fleide by voor? Upon the account of friendship, Uyt inz'tgt van vriendschap. He did it upon his account, By deed het om zy-nent vil. Upon all accounts, In alle deekn. A thing that turns to account, lets daar menzyne rekening by vinden kan. To make an account, Overlag made, Last man taken. He made account to pay nothing at all, By rnaakte gijfing niet met al te betaalen. To call up accounts, Opfommeeren. A carter of accounts, een Rekening. To make little account of, IVeynig achten. By a man of good account, Een eerlyk en A man of no account will believe it, Wesling luyden van eenig aanzien zullen. A man of no account, Een ongeacht man. One of small account, Een perfon van lueynig aanzten. To KQ(ZO'3WY, R^kenen, achten. He must account it to me, Hy moet "ermy reke-ning van doen. I account it a cheat, Ik houd het voor bedrog. I know nothing that can account for such important and continued successes but his fagacity and conduct, Ik zveet geen andere reden "Voor zulk een aanmerkelyke en gefladige voor-fpoed te geven dan zyne kloekzinnigheid en beleid. H.CQ.6Vi\\\s;k)Xt.,- Rekenbaar., gehoiiden om rekening te doen, verantvjoordelyk. I won't be accountable  ACCOUTRE, Toeniften, opfchikken. Accoutred , Opgt-fchikt. Accoutrements , "Toeftel^ gereedfcbap , gcvjaad. Accoutring, 'Toeruftrng ., opfchikking ., tocrus- t en lie.' ACCRETION , AanvjdS , aangroeijing. ACC.ACE.ACH.ACI.ACK.ACO.ACQ. ^ to ACCRETV, V Bedraa^en. toeneemen.. toeval- - ACCRUE, r len. What good will accrue thereby ? Wat zal dai konnen baaten ? -ivat goeds zal daaruyt voort- komen ? It did accrue to the heir, het vie! den afgenaar/k toe. to ACCUMULATE, Ophoopen, verzamekn. Accumulated, Opgehoopt. Accumulation, Ophooping. ACCURACY, Net he id., naaziwkeurigheid. ACCURATE, Net, naauwkeurig. ^ Accurately, Netjes., naauwkeuriglyk.- ^^^ Accuratenefs , Naauwkenrigheid. ^r^ to ACCURSE, Vervloeken^ vloeken. M^ Accurfed, Vervloekt. ^^ ACCUSATION, Befchnldiging, aMlaaging.he^ ttchting ., aantsgin^. ACCUSATIVE","the Accufative cafe , De aan^ klaager , het aanklaagend geval. toACCU>SE, Befchuldigen., aaaklaagen , betichte^t. To accufe one of Theft , lemand met dieverey befchuldigen. Accufed, Bcfchuldigd., heticht. Accufer, een Bepch'uldiger ., aanklaager ., betichter. Acculing , Aanklaaging , aanklagte , — aanklaa~ gende. to ACCUSTOM, Gewennen. Accuftomably, Gewoonlyk ^ ger/iecnlyk y doorgaans-., in ''t gemeen. Accuftomary , Gewoon. Acctiflomed , Gewoon ., gewend ., tot iets gefchikt. ACE. ACE [ at cards. ] V Aas [ op de kaart. ] ACERB, IVrang./treng, fors. Acerbity, Wrangheid, flrengheid, forsheid. to ACERVATE, Ophoopen, opftapelen.. ACH. ACHE, Pyn. zie Ake. to ACHIEVE , Bedryven. zie Atchievc &C. Achievements , Verrichtinven , daadcn , bedrsf.- aCi. ACID, Ztmr. Acidity, Zuurheid. ACK. to ACKNOWLEDGE, Erkennen, hkenven. I acknowledge that benefit, Ik erken die -vjeldaad. Acknowledged , Bekend , erkend. Acknowledging, L Bekentenis, erkentenn. Acknowledgement , ( ACO. ACONITE, Wolfs-vjortel- ACORN, eenAker, eekel . evkel ACQ. ' to ACQUAINT , Vervjittigen , bekendmaaken , kennis geven. This is to rcquaint you, Deze dient omu te ver- vjittigen. A3 I will ^ ACQ. ACR. ACT. ACT. ACU. ADA. At>D. I will acquaint him with it, Ik zal'er hem ken- \ The Aft of a Play, HBedryfvaneen fooneelfpel nis van geven. to ACT ^ Doen , bednven , verrtcbten, verhande^ Acquaintance, Kennis^ verkeenng^ ommegang^een hekende. I have little acquaintance with him , Ik heb zon- derl'mg geen ommegang met hem. fSr One of my acquaintance , Een van myne be ken den. He is an old acquaintance of mine , Hy is een oude kennis van my. All my acquaintances , Alle myne bekenden. Acquainted, Bekend., verwitiigf, beivafi. I fhould have been acquainted with it , Men had ''er my kennis van behooren te geven. 0^ I am acquainted vv^ith him, ik ben vjel met hem bekend., ik heb kennis aan hem. Acquainting, Verivittiging., verwittigende-. ACQUESTS, ^/V Acquilts. £0 ACQUIESCE, Zich te vreedehouden^ zichge^ rujl Jiellen ., genoegenfcheppen. Acquiefcency, L Geruft-ftelling, omkrwerping. ACQui' R^'BLE , Verkrygbaar. to ACQUIRE, Verkryg'en^ vjinnen ., verwerven. Acquired, Verkreegen., gewonnen., verworven. C^ Acquired parts , IVeetenfchap , geleerdheid. Acquirer, een Vcrkr\ger. Acquiring, Verkrygmg., verkrygende. Acquifition, Ferwerving, verkryging. For the acquifition ot the Dutch, 'Tot verkryging \ len., uitvoeren. To act againft on's confcience , Tegen zyn gC" weeten doen. To aft a Play, een Tooneelfpel vertoonen. To ad warily , Voorzigtiglyk te werk gaan. He aded Pyrrhus, hyj^eelde van Pyrrhm. She ads notably, Zyjpeeh ■wonder i'yk wel. Aded, Bedreeven., verricht. Adion, eenDaad., handeling., Rechtzaakfievecht. A noble adlion , Een trcffelyke daad. 0^ To enter an adion againft one, lemand inrecht betrekken. To loofe his adion , V Recht verliezen. Ading, Verrichting^ uytvoering.^ vertooning., — — * doende ■., verrichtende. Werkelyk^ gaauw ., iverkzaam ., beezig. Adi An adive Ve'rb, ee;it Bedryvend werkwoord. Adively , Behendtglyk. Adivity, Werkelykheid ., gaauvjheid., be'zigheid. Ador, een Tooneelfpeeler ., Tooneelijl. Adrefs , eene Tooneelfpeeljier. Adual-, Werkelyk, daadelyk. an Adual fire, een Vl'ammend 6i brandendvunn Adually , Met der daad. ACTUARY , De Klerk eener Kerkelyke byeen-^ komft. to ACTUATE, Doen beweesen. ACU. ^ van hetUuytfch Acquifitive, Verkrygachtig. ACQUISTS, Verlirygingen ., verkreegene zaaken, to ACQUIT, Quvt'en., \ntjlaan. ' To acquit himfelf well , Zich wel qiiyten. To acquit himfelf of his prdmife , Zyne beUften naakomen., zich van zyne belofte qnyten. oS* To acquit himfelf from blame ^ Zich van op~ fpraak zuyveren. Acquitted, Geqneeten., ontjlagen. AcTuitsr' 1- ^''>*'^'"^' °"'^''""'- Acquittance, Qiiytfchelding ., qmttanct. Acquitting, Ontjlaanin^., ontjlag., ontjlaande, ACR. ACRE , Ontrent een half morgen lands , wordende gereekend op 43 5*60 Engelfche voeten vier^ Kant , en xynde ontrent 360 voeten vierkant kleyner als een Hdllandfch Gemet. ACRIMONY, Scherpheid., zerpheid., bitsheid. ACROSS, Overdwars ., krmfelings. ACROSTICK, Een naamgedicht\ vatrzen waar- van de voorfle letters een naam offpreuk behelzen. ACT I to ACUMINATE , Scherpmaaken., wetten. ACUTE, Scherp., fcherpzinnig., fpitsvinnig., fneedfgt An acute diseafe, Een hefttge o(felle quaal. Acutely, Scherpzinniglyk., doortrapt. Acutenefs , Scherpzinntgheid. ADA. AD ACTED ^ Met geweld aangedreeven. ADAGE , een Spreekwoord. ADAIES , als Now Adays , Hedensdaags. ADAMANT , een Diamant. Adamantine, Di am ant-hard., overhard.' cO* An adamantine tye , Een onlusmaakelyke knoop-. to ADAPT , PaJJ'en , bequaam maaken / voegem Adapted, Gepafl ., gevoegd. Adapting^ AanpaJJtng., voeging. — — pajfcnde. ADD. to ADD , By doen., byvoegen , toe doen. He did add fomthing to it , Hy voegde daar nog iets by. Added, Bygedaan., bygevoegd. It hath added much to my grief, Het heeft mxns droefheid zeer verz^uiaard. to ADDECIMATE, Tienden neemen. ADDER, een Adder. ACT, een Daad., bedryf ., als mede, een Raadsbe- , ADDICE, or Adze, een Kuypers fchaaf (^ dijfeh Jluyt., oflVet van"'t Parlement. to ADDICT on's felf to, Zich ergens toe begeeven^ A bold ad, Een Jloute daad. • over geven ., vervoegen. The Ads of the Apoftles , De Handelingen der I Addided, Overgegeven , geneygd. Apojiden-, To ADD. ADE. ADR ADJ. To be addided to one , lemand toegemegen (df toegedaanyzyn. Addidihg , Ovcrgeeving , begeev'mg. z.ich toe hegeevendc Addition , T'oejlaming van den kaop aan den meefl- biedcnden. ADDING, Byvoeg'wg^toedoening. — byvoegende. ADDITION, Bydoening^ toegifty byvoegfel^ aan hangfel; Optellmg.. Additional, Bygevoegd^ vermeerderd. An additional impoll on wares , Een verhoogde belafting op ivaaren. ADDLE, Ondeugend^ onnut^yL an Addle Egg ,- een Ey zander haan. Addle-headed, Herfenkos, mal.. to ADDOULCE, Verzoeten. ADDRESS, Vervoeging^ verzoek, aanfpraak, ver- toog; Vertoogfchrtft ^ Behendtgheid. To make his addrefs to one about a thing , Zich wegens eene zaak by iemand vervoegen. to ADDRESS, Vervoegen y toefchikken ^ beflellen. To addrefs himfelf to one, Zkh by iemand ver- voegen , iemand aanzoeken. To addrefs the King , Een Fertoogfchrift aan den Koning overleveren, AddrefTers , Ingeevers van een verzoek of vertoog- fchrift. ADE. Ct) ADELING , Een Konings zoon. ADEMPTION , Ontneeming^ berooving.- ADEQUATE, Evenmaatig. Jo ADEQUATE, Vergelyhn ^ evengelykmaaken. to ADHERE, Aanhangen^ aankleeven. To adhere to a party , Eene party aanhangen. Adhered, Aangehangen. Adhdrency, Aanhanging^ aankleeving.. Adherent, een Aanhanger ^ medeflander. Adhefion, Aanhanging. ADJ. A'DJ AGENT, Aangrenzend ^ omleggend. ADJECTIVE, een%naarn. Adjeftively, Byvoeglyk, toewerpig. To bid one adieu , lemand vaarwel zeggen , zyn • affcheyd van iemand neemen. CO ADJOIN, x/VAdjoyn. fo ADJOURN, Uitftellen^ opfchorten^ tot eenze- keren dag verfchnyven. Adjourned, Verfchoo'ven ^ uitge field ^ opgefchort. The Parliament is adjourned, V Parkmentheeft zyne zitting voor eenige dagen uytgefleld. Adjournment, Uytftellingy opfchoriing voor eenige dagen. The Adjournment of the Parliament , De Op- J'chorting des Parlements door de Leden deszclj}., blyvende alle onderhandelinge en reeds op het tapyt gebragte zaaken in haaren ftaat, 200 dat ADJ. ADM. si- alics op de naafte tzamenkomfl aangegreepen, word , daar men 't gelaaten had. zie Parlia- ment. to ADJOYN, T'oevoegen^ byvoegen. Adjoyned, 'Toegevoegd. Adjoyning, Byvoeging; byvoegende ^ aangren*. zendc .^ ornleggende. ^^j^"^-^^ ' '^o^'^yz.en, beflechten., vonnijjen, Adjudein?, \ ct- ■ .^ Adjudication, f ^°''^yzmg, vunnijfmg. ADJUMENT, Hulp, byftand ADJUNCT, Byvoegfel^ by I age ., omfiandigheid, Adjundion, Byvoeging. to KD]\JKE;Bez;iveeren. Adjured, Bez.wooren. to ADJUST,. Pasmaaken.^ vereffenen. To adjuft his Accounts , Zyne rekeningen ver^ effenen. Adjulled, Pasgemaakt^ vereffend. Adjufling, Pasmaaking., vereffening; ———pasmaa" kende .^ vereffenende. ADJUTANT, een Hulp, Adjutant. ADJUTORY, hehende. ADM. ADMEASUREMENT , een BemiddeUfchrift , zeeker gefchrift om de gene die meer dan hun deel nemen tot maatiging tebren^en. ADMENSURATION , largely king , gelykmaa- king. ADMINICLE, een Hulp , hulpmiddel to ADMI'NISTER, Toebedtenen, verzorgen, be- dienen. To adminifter an oath, Eenen eed afvorderen. i5*To adminifterjealoufy, Achterdocht (ofjaloezy) veroorzaaken. Adminiftration, Bediening.^ hewind. Adminiftring , T'oebediening ; . Toebedienende , verzorgende. Adminiltrator , een Boede/bezorger , toebedienaary bezorger , Bewindhebber. x^dminiftratorfliip, Bewind of Foogdvfchap over ee- nen boedel. Adminiftratrefs, ^_ eene Boedelbezor^fter ., boedel- Adminiftratrix , f houdJler,toebedien(ler,bez6rgJier^ ADMI'RABLE, IVonderlvk ., vjonderbaar. Admirably , IVonderbaarly^. Admirably well, wonderlyk wel. Admiration , Verzmndering. ADMIRAL, een Admiraal., Vhotheer y Zeevoogd. The Admiral-fhip, het Admiraals [chip. Admiralfhip , Admiraalfchap. Admiralty, Zeevoogdy y zeebewind^ Admiraliteyt. to ADMIRE, Zich verwonderen ., met vervjonde- ringe ingcnomen zyn , zich vergaapen^ groot achten. I admire her wit, Ik verwondcr my overhaarver^ (land. Admired , Vervjonderd, « ADM. ABN. ADO. He admired her parts too much, hy vergaaptzkh te veel aan haare begaafdbeden- Admirer , een Verwonderaar. Admiring, Fervjonderin? , verwonderende. ADMISSION, Inwllhgtng, toelaating. to .-^DMIT, Toelaaten^ tot zich neermn^ toefiaan^ infchikken ^ toe^ang verleenen. To admit one iiito on's prefence, lemand inzy- ne tegemvourdigheid toelaaten. To admit of oil's excufe , lemands verjchoon'mg plaats geven. Admit it to be fo , Genomen dat hct zoo is. Admittance , T'oelaatlng , mivHliging. Admittable, Infchlkkelyk ^ toelaatelyL Admitted, Toegefiaan^ toegelaaten. to ADMIX, Vermengen^ hymengen.. Admixed, Vermengd. Admixtion, Vermengtng. to ADMO'NISH, j/ermaanen^ waarfchou-wen. Admdninied , Vermaand. Admdnil"her, een Vermaaner. Admdnilhing , ( Particip. ) Vermaanende. Admdnifhing, "A Admdnifliment, >. Vermaanlng ^ waarfchouwing. Admonition, j ADN. to ADNIHILATE, VermetigeM, Adnlhilation , Vernietiging. ADO. A DOE, Geraas ^ geweld ^ getter. What adoe he makes/ J4^at een gedoen maakthyl wat een gem eld recbt hy aan! There was much adoe , Daar was een groot ge- ■vueld. I had much adoe to forbear , Ik kon my quaalyk bedvjingen. There was very much adoe to get it done , Daar was veel moeite aan vajl eer men V gedaan kon krygen. With much adoe, Met ^roote moeite , met groot gedoen , zeer bezwaarlyk. ADOLE'SCENCY , Jongelmgfchap,_ to ADOPTE, Aanneernen ., tot een kind aanneemen of opneemen, CS* He adopts his brother's works , hy neemt zyns broeders werken voor de zyne aan. Adopted , Tot een kind aangenornen. An adopted child, F^en aangenornen kind , Aan- neemeling., Opneemeling. Adopter , de Aanneemer eens kinds Adopting , L Aanneem. Adoption , f kinds ■ Adoptive , Aangenoomen. A D ^J'R A BLE , AaMddelyh Adoration , Aanbidd'wg. •■{\) Adorat , Vtcr pond wigt. to ADORE, Aanbidden^ eer en Adorer, Aanbidder. of opneeming eens ADR. ADS. ADV. Adoring, Aanbidding., aanbidJende. to ADORN, [-^ercieren ^ oppronken.. (t) Adornation, f^erciering. Adorned, l/ercicrd. Adorning, Verciering^ vercierende-. Adornment, -t^ercierfel ,, cieraad. ADR. ADRY , Dorflig. 