Algemene konst en letterbode
None
MAPOLEON (Keiaer) boudt een LetteikmitHg *d|5rek met den PerflTchen Afgezant, in den tuin van het Kastcel Finckenflein. . S3? NIETHAMMER (de beroemde Wurtzburger Gelecrde) wordt algemccnOp- zigter over de Seminariums der Protestanten , in Bcijercn. . 174 NOSSELT (de beroemde Hocgleeraar J. H.) tc llalle , oveilydt. . #*? 0. V Oftrcoi am Jan Adr. LEEGHWATER c. f. verieend, op hunne kirast van Onderwater-duiken. • • • *7$ Oly , tot op 450 grade n vcrliit, door den Heer LYONNET gedronken. 81 Onbrandbare (iets over de zich noemende) Mcnfchcn , ROGER en LY- ONNET, door \V. en W. van BARNEVF.LD. 84 en 10a (zoogenaamde) Mcnfchcn, geen nicuw vcrfchynfeL 251 Ontdekkingen (over de eerfte beginfclen van smote"). • • 37® Ontdekkings togt langs de Slisjhuri tot aau de Zuid-Zee (kort en voor- loopig berigt eencr) • « • *77 ONTYD (de Med. Dofi.) wordt Genecsheer der Infirtneric en van bet Huis des Kon ngs. • • _ . • .. OOSTERDYK (de Leidfche Iloogl.) legt bet Rc&ornat der Akadetnie, utt hoofde van het fhiartelyk aandeel, ’twelk by m de ramp, die Start onlangs overgekrmen, had, met'cene ter gelegenbeid pasfende Aan- fpraak, in plaats van eenc by hem voorgenomene Redevoenng, neder Opvoedings-Inffitut (een Koningl.) in den fmaak van dat van PESTA- LOZZI, te Madrid opgerigt. • , . •. Osfenvleesch (manier om nuuw) lange jaren tegen bet bederf tebewaren; door CAZALET. Ouderdom (voorbeelden van boogen) 96, m, 127, *40. i*3 337 i»S P. PALM (d« Honel. 1. H. van of.r) wordt Sectetans van den Akadenufcben Vmat. hv de Koninglyke Univerfitek te I^yden. ■. PARC. KUNG. MUNGO) Naderc meer ganz tüglich van dezen Rwziger. 40 en 2.6 PERPONCHER (de Heer) wordt lid van de Commusie tot het pubbek PEZONI (de Eerste Genecheer der Guekfeber des Gütegenstein te Konstantinopel. Dr. ANTOINE) doorreist alle landen van Europa, om alle Cast-hutzen en liefdadige Srichtingen optenemen. PTEFFEL (Lcvensberigt van C. F.) Dd 4 at5 3°f PIER- Digitized by Google C 4.4 5 PERSON TTTOLF.N (de HoogL J.) wofdt Regor Magnif. un de Hooee School te Franeker. Kaneet (ontdekking en verdere waametning door Dr. OLBERS en Prof. BODE der nieuwc) Vesta. 3.3. Verdere waamcmingen door den la.it-ften en berekcning van haar Baan, door Dr. GAUSS. 351. Te Parjs. Panien tuj Digitized by Google N (vergrooting en verfraatung van den) te Parys. Piati w (middel orn de) Gudebaar te maken.. Podagra, door het aanleggen van Blocdzuigcn, genezen. Point fop welke wyze bet overheerd door Ruaaud en Pruisfen beftuurd. PRdVdT (le) o'IKAV behaalt den Eerprys by de klaafe der Gefcbied- en nude Letterkunde van het Franfche Nat. Inftit.. Pruillfche Ryks fehulden (lets over dd). Prya-uitdeeiing by de Maatfcbappy van Teekenkunst: Kunst gy ons dod. by de Stads Teeken - Akademic, te Am der dam. Prysyragm en Voorflellen. Reden van de fchaarschheid der Nededand-fdie  Andronia, door IVtnterl ontdekt; de Regelverein, Godsdicnst, Wetenrdiappen en Kunften in het ryk der Ostro-Gotken, boe verre de Burgerlyke Wetten op “Völker”. 1 g. — 111 » Betrckkingt tuncben de onderfeenden wy- zen van Phosphorieke Lichtgeving. _ _____ Verfchil tusTchen het flagaderlyk en aderlyk bloed in de Menlchdyke Vrucht. Over de overdenkomst tusfenden de vcrfdiilenden van Phosphorefcentu. R. RAU fde Hoogl. S. F.  in het Canton Sckwjtz, 180, 107 en all Juslands nadeefige Handeibalans van 1806. Monaeikelyke aanwinst van bevoliung in 1806. Sacrifices Cathto ('over de zoogenaamde) vMi Gena. Leton der naders n opens dezen Schotel. Sancritfche Schriften, (de Zenddingen ee Scramport zulten eine verzame. Ling der voomaamfte) met eene Engelfche vertaling, van tyd tot tyd, In het licht gevcn.. • • 3* en 35 SANDIFORD (de Hoogl.) wordt Confukercnd Chmirgyn des Komne*. 130 Sanhedrin (over bet groot) der Joden, te Parys vcrgaderd, deszelfs doel cn middeL • • • • 47 SCHELLINO (de Hoogl.) wordt van Wurtzburg n#ar Muncben berocpcn. Igj' SCHLICHTGROLI. (de Hr.) van Gotha, wordt Secretaris byde Akademie te Munclien... • *93 BCHCH.TFN (de Raadshecr van WESRLF.) wordt, in plaats van den Ridden KINGSBRRGEN, lid van de Omniisfie van het openb. Onderwys. 129 Schuld (Tafereel der algemeene National) • • 254 SEVIONd (vcrhaal vn Mev. oe) omtreot een onbrandbaar mansch. 291 Slot (bengt aangaande een zecr kun GITPRIAAN (Dr.) LUIS, wordt Getieesheer der Infirmerie en van het Koningskonigs.... 3® Jtoom - Machine (under verilg n opens de) in de Knappener-W sard. 103. Vervolg. 327...... _. STUART (de Remonstrantfche Predtant M.) wordt Ridder der Koning-Jyke Orde van Holland. ♦ • • 3® YEUF.M (de Utrechtfche Predicant van) geeft Trader berigt nopens een Kankereus Ongemak, door den Holraad KATZENBERGER.... 2®° THOMASSEN & THEUSSINCK (de Hoogl.) wordt Confuleerend Gecnecs-heer des Kontngs. 130. Deszelfs Beldtenis wordt op kosten der Groinger Studenten in plaat gebrungt. gat. Topognomn (Stand- of Plaatswyzer), waar in dit Werktuig befaat en Waar toe het dient.. • • Tover - roede (eenige byzonderbeden nopens eene zoogenaamde) J5* XJ. UNIVERSITE (de) van Lrjdcn zil voortaan den nnrf dragen van Ko. Bingtyki Uniyerfueit van Holland. 07. Volgctis Koninglyk beflitit 7A\ daar by een Profesfraat van Polil uke Huishoudktwdi cu van Statiuiek Worden ingevoerd. ibid. 1. 5. Digitized by Google (4.5) Uitbarffi ’g (vc-Vaarlyke) van eenen Branden by de belegering van Antwerpen in 1. 5. 13®. Sictlyke befchtyving van den Drosfiard P. C. Lücken der verwoestiug, daar door veroorzaakt. 138 in de Aautcekening. Lücken all de Horen van SCHILLER, zie Uitbarfting. Vaccmatie (de) wordt met bet bestes gevolg, door den Hr. G. STAUNTON. in Chin, ingevoerd.... VALENCE (Lord) komt met zyp Secretaris, de Hr. SALL, te mg van naze naar Egypte en Abbysfinien. 228. Kort verflap dicr Reize Vallcnde Zickte, door bet toedienen ran Levenslucht (Oxygdne) getczen. Verweti (manier  de Pries - uicdeuUng in de Amflerdamicbe Tecken - Akadetnie. Voltaire. Vruchten (bewaring van)... Vu*rproeven (Dr. MULLER, te Bremen, noemc vetfcbeidaie) op zyn eigen ligcbaam. w. WEILER (de Hoogi.) wordt refidererend: lid van de Akadetnie teMunchen. Wetenfchappen en Konflen (ecnige lb leu van de vordering en bloei der) m de Noord- Amenkafehe vrye State a... WILLMET (de Amfierdamlche Hoogi. in de Qosterfcbe Taien en Oudhe dei enz. /.) 00k rot Hoogi. in tie Bureerlyke en I.ttierkunJigc Go-Jchtedenu van ha Gotten aangefteld zynde, aanvaart dozen post met cene plcgnge redevoering.. (d' *c,dienlWyke Dichter, 1 >. van) N. S. Z. ovet Wintergreen (enige byzonderhängen, iwpens ette) 9 6 9 6 z. Z“botoioEie (kort berigt aangaande een Her ten lande nieuwiings vervaar- "W door dcu iioogletnur van EEEC JK-CALKOEN.. 305 TVVEE- Digitized by Google ESS Us a I. eerste deels, TWEEDE REGISTER. "I * y * v * MOEKEN, KAARTEN, KONSTP LA- TEN e» MU2TKWERKEN. Vm* Januarj — JVbjt iluj. A. AA (C- VAN der) Cefchkdenij v*n bet Ieven enz. v*D wylen WILLEM V. Prince van Orange en NasTau.. AGUILA (C. I. E- H. o’) eUtmfiatfut 9c. ANCE (J. TEISSEDRR V) La Cataftrophe iu iouzc Janvier 9c. Ser - non fir i Corinth. XII. a6. Dt-Zelfde Leerrede in net Nederduiuch vertaU door M. S1EGENBEEK. Bondel van Aanfpraken, Gebeden en Leentdenen, gedaan te Ley Jen, op den 18 en 3A van Louwmaand 1807...,8° BYRDB COO Court* Insroduttion i la connoiifince dot Corf t celestes &c. 349 Diehl- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van d«n Vriendenkring : Kunst door ■xienifchap volmaak- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van d«n Vriendenkring : Kunst door ■xienifchap volmaak- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van d«n Vriendenkring : Kunst door ■xienifchap volmaak- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van d«n Vriendenkring : Kunst door ■xienifchap volmaak- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van d«n Vriendenkring : Kunst door ■xienifchap volmaak- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van d«n Vriendenkring : Kunst door ■xienifchap volmaak- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van d«n Vriendenkring : Kunst door ■xienifchap volmaak- Digitized by Google C 458 > D. pichtvruchten van  R. FEITH. Le- Digitized by Google C 439 ) L. Leven (het) van WILLIAM PITT. LOO (D. van dek) Cedichten en Liedercn. M. MANEN CR. 0. H. van) Disfert. Chemico-Mciica. . lod MEERMAN (Mr. J.) Berigten omtrent het Nootdea , II— VI. D. 149 en 1 66 MEINEKE (A. C.) Odeningen voor de Jeugd. - . . 349 Mafias (de) uit het Hoogd. van KLOPSTOCK, door Mr. J. MEERMAN, 3de en gde D. . . • 35 en 53 MULLER, Gefchied. van Prcderik II. . 60 R. REINSPORD (M.) St. Domingo , of het land der Zwarten in Hxjti , en deszelfs Omwenteling. . . 247 m :6S Reis door Holland in 1806. D. I. . « . 3*3 a s. SANDIFORT (P. J.) Deglutitionit Mechanism. . 75 S1KGRNBEEK (M.) Proeven van Nederduitfche Dichtkunde uit de l?de Ecuwr. i«o. onder in de Aanteekening. SPAEN (W. A. van) Proeven van Histone- en Oudheidkunde. . 7f ST1ERUNG (G. SWARTENDYK) de Cotnesthefi. . »«5 SVVINDEREN (Th. van) Disf. de Legibus. . 282 en 294 — _____ De Platone fife. . • 311 TKUTEM (f. van) Kerkelyke Redevoering over Luc. XIII. vs. 1 — 5 • nlar aanleiding van den verwoestenden ramp sail Leyden. . I#s w. WfCIiERS (Mr. G. 1.) Statistieke befchryving van het Dorp en d« Lan- den van P’reetvyk (de Peart). .. WILLEMSEN (P. F.) De Duitfchc Kindervriend.. W0LDR1NCH (|. G.) * Exhercdetm : fi tc. Z* s3l 17I Digitized by Google Digitized by Google • — \ % • ter- rrrxx CCT.T/ittBl . ;•» -vs tnM t .1 >4 ‘ • #. •% ?i « •»: ' ■ Z : , 2 M T 0 u .1 .A r • i -ua l • . ' » , . i » , « • < • . * . |. ,/ ^ A. Digitized by Google NB. Dit Registwblad wordt, met bygevoegden Titel es Omflag, roor den gewonea prys uitgegeven. Digitized by Google KONST- KN LETTER-BODE. Digitized by Google ALGEMEENE KONST- ', EN LETTER-BODE, VOOR HET JAAR 1807. II. DEE L. TE HAARLEM, BY a. L o, O S J E S, Pz. Digitized by Google ALCEMEENE KONST- - /, 'v' EN LETTER-BODE, VOOR HET JAAR 1907. N°. 37. Vrjdag den 3 July. B E R I G T E N. V I T L D S C HE. Petersburg. Het Keizerlyk Adrairaliteit - Departement eene vollediger Theorie verlangende over dea tegenrtand van vloeibate ligchamen, dan de tot dus verre behende, gaf, in'het jaar 1804 (zie onze Letter-bode van dat jaar N°. 5a. van Vrydag 14 December) door middel van een gedrukt Prograroma, door de Keiz. Akademie der Wetenfchappen gemeinen gemaakt, endende eener belooning van 1000 Holland-fche Dukaten, de Prysvraag op: hoe men de Theo-xie der beiden Geleerden, Don Juan en Romi daar-omtrent kon verbetereti, of eene nieuwe, betere, uit' vinden konde, en dezelve op de Scheep - bouwkunst toepasfelyk maken? Ingevolge van deze uitnoodiging wamen *er, in het verloopen jaar 1806, over dit on-derwerp drie Verhandelingen in, welker Devif En de volgende waren: 1. Sit modus lasfo marts tt viarum, militiaque; a. Prajlat nature voce doceri, quam ingente fuo faptre; en 3.  niet zoo zeer als de gewone Theorien is zamengefteld, en evenwel daar by meer bepalds, dan dezen, over dit onderwerp bevat, en in vele opzigten die van de Heeren Romi en Don Juan overtreft. Schoon nu wel het Kon. Admir. Departement aan zulk eene, niet volkomen voldoende, Verbandelung oi k niet de geheele belooniog van 1000 Duk. konde toeiegt n, beflot het echter, aan den Schryver 100 Duk. of eere gouden Medailje van ge-lyke waarde te geven, en het thuik, naar het oorfprongelyke, te laten drukken. De Akademie der Weten-fc happen, van dit oordeel en befluit kennis gekregen hebbende, gaf hare voikomene goedkeufrng aan het zelve. Hier op zyn, in Eine Vergaderende des Departements op den 15 Feb. 1807. Stockholm. Op den asften Mei, zynde de Geboor- te-dag van den grooten Linneus, wierd het nieuwr gtbouwd Oranjehuis, in de Kruidhof, te Upfala plektig ingewyd door ’smans Leerling en Opvolger, den Hoogl. en Riddor Thunberg, die by deze gelegete -heid eene rede hield, waar in hy byzonderh k uitwrid- 'de, over de verdienrten van -dezen voomeffdyhen Na- mur-onderzoeker, by de Wetenfchappen in ’t byeonder: men spvsde des middags, aan een tafel van 120 Cnuvertt, in de groote Oranjezaal, tusfchen re:en van Lauwrier, Cy- pres- en Palmboomen : waar na ten zelfden dage nogj eene tweede Lofrede, door deB eerlttn Koninglyke * • - J •• -* -*- Digitized by Google c 3 3 Lvforts, Dr. Heden, opgefteld, door deli Magistracy Sjobr'KG, in de gehoorzaal van het Gymnäfen, werd vororgt lezefi. By deze gelegenheit ontving de Akademie's Konings beloften om een marmeren Standbeeld van Linneus, in dit Oranjehuis, te zullen laten op. ENGLISH DER KOEPOK-STOF, B V DE H I N D O' S, Men vindt, in het Afiatic annual Register, eefte Aanteekening van den Nabab Mirza - Mchady - Ali Can, die eenige oplettendheid ons toefchynt te verdienen. Zie hier eene vertaling van dit Stuk, overgenomen uit de Bibliotheque Britannique N°. 373. „Gedurende royn verblyf in het gebied van Bcna- „der, werd myn oudfte Zoon door de Kinderziekte M en wel van de kwaadaardigfte foort aangetasr. My- ,, ne vrienden namen deel in myne bekommering. Een „derzelven, die een Hindo was, net name Sloucwn ,, Chund, zeide my, dat ’er zicb een Bramin van Ori- 9, de, Alep Choby geheten, te Benards bevond, die by- „zonderlyk zich op het bebandelen van deze ziekte 9, toelegde. Ik verzuimde geen tyd, ora dezen naar 9, Gazipour, waar ik woonde, te ontbieden: hy kvvam „aldaar op den 9den dag, na de uitbntting. Na dat ,, hy -den lyder gezien had, zeide hy, dat hy, byal- „dien de uitbotting niet reeds gefchied was, getracht 9, z Ou hebben, om haar te bevorderen en gemakkely- ,, ernen te maken: maar dat het nu te iaat was. "Ik verzocht Choby my eenig berigt te geven fio- " pens zyne behandel. Zte hier wat hy my hie# " op ten amwoord gaf:,, „ Ik doop een draad in de " pok of puist van eene Koe, en ik bewaar dezen 9, „ draad, die my in (Iaat flelt, om het imkomen " der pokjes te bevorderen, by alle Kinderen * diet " a 3 n ti Digitized by Google C 4 > ,, my aangeboden worden. Gelyktydig doe ik eeo " „ Gtbed aan Boanny (die ook den namen draagt " " van Dehi, Mata en Sit la en die gelofd worat " " het opzigt over dgze ziekte te hebbcn. ) Hetzelf- " " de hat ik ook den Vader en het Kind doen. De " " geweekte draad vervolgens over eene naald dry- ,,,, kende, f " teek ik deze, boven aan den arm van het „,, Kind, tuschen vel en vleesch door, en hat haar „ „ daar zitten. Ik verrigt deze Konstbeweiking aan „ „ de beidcn armen; en deze bthandeling mist nim- ,, „ mer, eene gemakkelyke uitbotting te weeg te „,, brengen. Zoodra deze gefchied is, herhaalt de „ „ Vader of de Vongd zyne aarroeping van Boan- ,, „ ny: en daar deze Godib op een Kzel gezeten is, „ „ brengt het gebruik mede, dat de Vader of Voogd „ „ zyn voorl'cboot met gram vuit, en men een Ezel „ „ laat kotren, om dit op te eten. Door middel van „,, alle deze GodsJienftige waarnemingen, waar door „ „ wy ors van de gonst van Boanny verzekeren, „ „ koraen 'er n Ich dan märzte pokjes von den 4, „das, en men fürchtet noch den zieh, welche dus behandelt wordt.” „Zie daar wat ik van de zieh.” „Ik fprak u-ydcrs hier over met een Inboorling, „door en door btkend met de gewoontens der Hindo’s, „die my berigtte, dat de prakttyk door Choby opge- „geven in geen algemetn gebruik onder hen was, maar ,, dat zy zich alleen bepialde tot de aanhargers van „den Godsdienst van Boanny, welke deze Godin met ;, een ingewikkeld gelove aanbidden. Ik vroeg hem, „of hv ook wist, op welke wyze men den etter van „de Koe-puis en nam, en of alle Koeijen gelykfoor- „tige puiSten of zweren hadden, dan alleen zommigc ,, Koeijen. Waar op hy my ant'voordde, daaromtrent i, niets te hebben vernomen; maar met zekerheid te „ wt ten, dat ’er Koeijen waren, die zulke puisten had- „den. En dat men, met den etter van deze zweren, de Knderen helmet ede. Hy voegde er nogtans by, in dezen niet als ooggetuige te fpreken, maar alleen van hooren zeggen. De Heer Pinkerton, wert vermaardheid, als Aardrykskundige, geen wejerga legenwoordig heeft, heeft een Werk van aanmerkelyke uitgebreidheid ondernomen, welk in een Daum verband Ihst met het onderwerp van zvn iaatst uitgeg even Werk, namely, eene algemrene Verzameling van Reizen, uitmakende eene volkomen Gefchiedenis van den oorpong en vorderingen der ontdekkiugen te Zee en te Land, van de oudfle tyden tot op heden. De verhaleu van Land-n Zee-Reizgers zyn ten alien tyden voor alle soorten van zers ten uiterfte belangryk gewesr. De graagte, waar mede zortgelyke Werken gezocbt werden, g if aanleidirg om in verfchillende tyden verzamelingen by een te brengen, die in eenige opzigten naar die gelyken, waar over Wy thans fpre-ken. De optelling, alleen van de voornaamfte derzelven, zou en groote lyst uitmaken. De eerfte werd te Bafel door Gry-rueus in het begin der zestiende eeuw uitgegeven. Seder t dien tyd zyn ’er vele van wezenJyk aanbelang in het licbt gekomen en eenige onder d.zelve niaakten up den naam van algemeene Gefebiedemensen in dit vak der Lelterkunde aanspraak. De algemeene Historic der reizen van den A^t P revet/ is in ieders handen, en hare waarde algemeene bekend. Maar deze H stone is, gelyk men beirennen moet, niet an-ders dan eene vertaling van de algemeene Verzameiing van Reizen in 1745, te Louden, door Thomas ulstley in het licht gegeven. De Abt Provost voegde daar het een en an-der by en verbeterde de orde der orde der oorfpronkelyke bouwftoffen. Zyn Werk belieb zesten Deelen in 410, waar van het eerfle te Parys in 1746 uiikwatn. La Harpe beproefde vervolgens hier van een bevattelyk Kortbegrp zamen te ftellen, maar flaagde ’er niet in, om zyn Werk zoo nuttig te maken, als het onderwerp hem in that flelde te doen. Een groot aantal andere dergelyke verz=imelingen zyn in Duitschland, Spanje, Frankryk en Grout- Brinanje, in het licht gekomen; maar men kan wegens alien, zonaer uitzondering, aan der, hoewel zy veel in bouwftoffen zyn, echter aan de schik- king derzeive veel ontbreekt, en „en opzigte van de Keus der ftukken zeer achteloos gehandeld is.. Het vermaak, aan der- zelver lezmg verknocht, is zeer ongelyk geworden, en de . moelykheid, om deze klompen onverteerbare ftoffen door te worftelen, heeft de voordeelen van het onderrigt, dat zy be-vatten, in vele gevallen, den arbeid en tnoeite onwaardig gemacht, die bet kosue, om dezeive te bekomen. In dit nieuwe werk, welks aanleg wy than het vermiet bebben, aan te kondigen, zullen ongetwold oordeel en mak den boventoon hebben, in deszelfs uttvoering, te: ein de alle de voordeelen van vermaak en nut te vereenigen, welke men in zoodanig een Werk kan byeenvoegen. Men is niet voornens alleen de berigten, die reeas uitgekomen zyn, te herdrukken, noch juist zich aan de tydrekenkundige orde der gebeurten, die ay verhalen, te verbinden; mait in de meeste gevallen, om de voorwerpen in orde te schlikken en de bouwltoffen van verfchillende Schryvers klem die bciangryk of gewigtig in huane verfchillende Werken is, in een oogpunt te vertonnen En den lezer een geregeld, korte en azonderlyke Gefchiedenis te leveren, van den voortgang der ontdekkingen in icder groot Deel van den Aardkloor. Het oogmerk evenwel is, om de grootfte zorg te dragen, van de deelneming, welke meer of min bet verhaal van den Reiziger zelven altyd moet inboe-men, niet te vernietigen of te verzwakken, door zich, waar bet met voordcel gefchieden kan, van zyn eigen taal te be dienen. De eerfte in de orde der Afdeelingen van dit Werk zal Euiopa zyn, als bet belangrykfle voor het meerendeel der iezers; hetzelve zal al wat ooit aanmerkingwaardig in den vorm van Reisbefchryvingen, betrekkelyk dit Deel der Aarde, is uitgekomen, behelzen; en in de volgende Deelen zal men de schikking in acht Nemen, die de Hr. Pinkerton reeds gehörig heeft in zijn groot Aardrykskundig Werk. Men bekennen, dat het gehele Werk uit tien of twaalf Deelen in 4to beftaan zal, die met wel uitgevoerde Platten en eenipe Kaarten of plane Gronden, om den lezer de plaatfen, waar by zich mede bezig hondt, kiaar voor oogen te stelleti, verrykt zulleu uorden. Zoodanig is bet plan van dit Werk, eu men moet bekennen, dat de uitvoering aan geenen Uitgeverkon toevertrouwd worden, die beter voor zoodanig eene onderneming berekend is. ’Er zyn weinig Werken van aanbe-lang, over dit onderwerp handeletide, die de Heer Pinkerton, de uitgebreidheid zyner Aardrykskundige navorfchingen in aarmerking, niet reeds gejegenheid moet gebad heb ben, om raad te plegen, of welker foort en uaarde by niet heeft leeren kennen. Men heeft onlangs aan het publik een nieuw Werk aange. Kondig dor den tytel van Encyclopedic der Manufacturers. Pe pitgevers zyn voornens, zoo dikwyls dit hen zal mo-celyk zyn, berigten nopens eike Manufactur van de F..bri. *elve ib te *innen. Pit ondoenlyk zj-nde, is het pbn, om. Google 001 z<ch de noodige kundigheden aan te fchafleti, door zelf de Fabriken te bezoeken, of door zulke middelen, die men, on byzondere gevallen, het meest gefchikt zal oordeelen. De alzoo verzamelde berigten moeten aan het onderzoek der voor-Daamfte befpiegdende en bei>ef nende Scheikundigm, of van de beroemdlle Kunftenaars onderwerpen worden, naar mite het onderwerp dit kan vereifchen. Men beeft ten oogmerfc om *lie ru We förden te beträchtigen, van haben gründen tot dat zu in de handen der Weise worden overgerecht. De verfügliche wyzeri van de Zelle te fabrieren zuilen verklaard worden. Men zal de verbeteringen, die elke kunst erkannt, aanwyzen, de Gefchiedenis en vorderingen zitr verbeteringen stukswie behandelen; en de middelen van unverwirkt en vereenvoudig en vorderungen. De Uiigevers nur, ken beendig, dat zy gelegenheit heben van te wetcD en an te wyzen, in welke orden van hei Koningryk Metalen en andere ruttige Mineralen gevonden worden, welke hunner bewerkt, en welke tot nog onverwerkt gebleven zyn. Op de Wol, en de historic der verfügliche Rasfen van Scha-pen, zoo veel op dit artikel butrckkelyk is, zuilen zuilen zuilen. acht vestigen. Al wat vreemde artikelen, die voor de Manufacturen worden ingevoerd, betreffend, zal opgehelderd worden, en men zal tafels gevoerd, van de inkomende regten, regten, prenver van uitvoer enz. Men onderftelt, dat bet geheele Werk acht of tien Deelen in OQavo beflaan zal. De eigenschaften denken, er alle twee maanden een Stukje, uit zu bladen druks beftaande, van über die geven, die jaarlyks een Deel uitmiken. Het eerfle Stukje wordt binnen die maanden verwacht. In de schikking der Stoffen zal men gee-ne alphabetifche orde volgen, maar het Werk het voordeel, daaraau verknocht verknocht. In den loop der volgende maand zal men in drie Deelen in i° uitgeven: Brieven uit Engeland van Don Emilie Shares E. sprit ll a, uit het Spaansch vertaald. Binnen kort zal ’er een verhaal in het licht vprfchynen van een ontfnapping van MejufF. Spencer Smith, de Marouis de Salvo, die haar In Engelmann vergleichte heft, is de Schryver daarvan. Dr. Charles Fothergill maßt zich gereed om eene be- Ihbryving publiek te maken van de Noordelyke Filanden » daar onder de Orcadifche, Hitland, Eero en Tula, be- grepeu: deze befchryving Zil de N-ttuurlyke Histone, Oud- beden, Landbouwenz. derzdve bevatten, en met Kaarten en Platen verlierd zyn. De Eerw. Hr. Kidd van het Triniteits College te Cambridge beeft zyn voornemen bekend gemaaki, om ec..en nieuwen A 4 dink C * 5 flrnk van de Iliade en Odisfea van Romerut in bet licbt to geven, met eenige veranderingen in den text, byzonderiyk met invoegfng van de dnbbele gamma, overeenkomftig de jneening van  een befchryving van bet zwart Keizerryk van IJayti, gerchreven door een perfon, met de zaken der West-Indien bekend. De Hr. E. Hanoi zal binnen kort in een Deel in Oftavo ublick mögen; een gemeinzeit van het Gefchied-undig en Staatkundig Europa in de Leute van 1807, behel-Zende Biograffche fchetfen van bare byzondere Vorflen, in een reeks van Brieven. De Hr. Bewich van Newcastle houdt zich bezlg met een flel Platen van Britfche planten, goed voor Voedfel, de Ge-ceeskunde en de Kunflen. De befchryvingen zullen door Dr, R. Tomtom opgefteld zyn De nieuwe drink van Pope’s Werken,  met een menigte noten en ophelderingen van den Uitgever en andere geleerde Vrienden, maar met een Dee! Brieven van Pope en zijn Correspondenten, die nooit uitgegeven zijn en men uit de Bibliotheek van zekeren Marquis bekommen heeft. ’Er ist in den zeen groot aanmerkelyk byvoegfel op de Engelfche reeks zulp in uitmiken. Het geheele Werk beftaat uit tien Deelen in 8°. met een bygevoegd Deel in 410 en een ander in 8°., onj fcy de uitgaven van Ruj'thcad en fVarton gevoegd ce kunnen worden. Men verneemt, dat een Werk van groot aanbelang qn nietf minder deelende dan op een gebeele verandering in de Smdie en uitoefening der Welfprekendheid, ter perfe zal gelbgd worden. Het befphryst de omwenteliogen der Oratorifche Kurst en de oorzaken van hare vorderingen en verval in verfebeide laiifien, met ojgmerk, om uit de proeven van oude tyden yerzameld, den grondflag te leggen van deze Akademische verbetering. De tbeorie moet men zeker toejuichen, en zy wordt otiderfieund door eene groote verfeheidenheid vari stinken, yan de meest bewonderde volks-, parlementaire- en regierlyke Wulfprel^cQclheid. Het moet ten titel voeren: P>« Sffl/cAe Cicero, en wy bop^n, dat het Stuk aan deszcift tyiei eu dpei zal beannvuordeB. *Dc De Hr. Barrow, Schryver der reizen la China zal erlang, in  S T E N. Pairs. De Prys van mededing voor een Tafereel of Schilderftuk, verbeeldende den Veldflag van Eylau, is toe-gewezen aan den Heer Gres, Schilder van het Tafereel van Jaffa en de Batailje van Atoukir. Het eerlte accesfit heeft den Heer Meynier en het tweede den Heer Thevenin weggedragen. Van a andere stukken, waar van her een door den Heer Rohen en het adder door den Heer Brocas was vervärlig,  Algemeene Vergadering der Holandsche Huishoudelyke Maatfchappy, te Haarlem, begonnen den piden en geeindig den uden Juni 1807, zijn I. De volgende Pryzen en Remuneratien, door Direc- teuren, bekend getnaakt, of door de Vergadering toegewe- *en. Ingevolge Aotborifatie van het Gouvernement, (in dato 14 October 1803 en la April 1805) en voor derzelver Rekening, is, in den daar bybepaalden tyd van drie jaren, uitgekeerd, aaw diyerfe Landbouwers, voor bet cultiveeren van 33768 Pon- den drooge, goede bn in de Verweryen brnikbare fVouvty de fomma van 844-4-: - Door Directeuren is, ingevolge qualificatie der Vergadering van bet voorgaande jaar, uirgereikt, aan den Hr. Heinecke, in den Haag, voor net exerceeren der Vee-Artzenykunde ak daar, gedurende een jaar, de Prsmie by Prysvr. N*. 29. uit- geloofd, van jf aoo-:-: en door deze vergadering toegekend voor bet ade jaar, insgelyks de fomma van f 200:-: Aan J. Bemme At. te Rotterdam, wegens zyne gem Aak-- te vorderingen in het Graveeren, byzonder blykende uit dit jaar ingezondene gee 1 fie Prent; een bewys van goedkeu- ring in V 2 i/ver, wr waarde van 4 Dukaten. Aan den Maker ran Potloden, ingezonden ter dinging naar A 5 Pries* Digitized by Google Pmrraag N» 71. wvtH* etbraham Bar cut Pelak, Klein- aoon v.jn Muzes Ptlak., in at- Ui rtcm fcho - d wnrsftr.ut, b.j c*e Reaulier»^rjfei, tc Amfterdam, ter aanmuedigiog 4 Du- katen. Aan de (I* Prinzrn, Ramaer, van de Loo en Comp, tr Helm'ftd y "\f ig Duka ten v. or htt adejiar, dat In hun Fabwek van F/uveel Li.t. d»n u*n minften 20 Men- fchcn buvt-n de it! jareii uuJ, een gebeeJ jaar door, werk tebhen verfchaft. Ain P S'utes. te Haarlem, de Premie van 3 pCt. voor he- ale of Itia Vte jaar, tiegei s de door hem gedehitee Pasftmenten, pettViakt op etn M ten, waarop 16 differeme P<;r.. en te geiyk wnfdvn verva.ir.itgt; bedrngeode het daar-ya. verki ch’e de Lmmi van f - to- : A an Daniel Crnanen. J,ia van net Collegium Chemico- Pharmaceuticum, te Parys. en Medecin <e Studio fit t aan ’s Lands* Ho,ve SetinoJ te Leyden, thans Do&or 10 deGenees- kunde te Rotterdam, als hebbende volkomen beantwoord de Vraap N®. 72, voro'erende het Uiivinden van eenMiddel, ora FVolle en andere Stoffen voor het doorregenen te bewaren, de tveede gouden Medaille en 25 Dukaten of 50 Dukaten of 50 Dukaten.... Aan den yverigen en bvkwamen Longing, IV. Moll, welke zich ingevoige het gevorderde by de Prysvrasg N°. 86, lhans, tot volmaking van zyre kmi*t in het Schilderen, te Prys bevind, er> bivket* zyner vorderingen eo goed gedrag aan de Vergadering heoft ovetpezmiden, de Pemie van go Duka-ten, voor bet eerfti- jur, dat zicn aldaai bevindu Aan J. LiscaHjpt, te AoUierd m, voor het vervaardigen •van Koperdraad, z, o dun, flerk, fievig en levens van. din taaidchtige buigzaamheid n> net ocute Buiteulandfcne, eene Aemuneratie van 35 Dukaten , Aan den Schryver van -*Je Memorie twer het fabriceerett van Sigten, Seysfen en Snymesfen, oi*de& de Zinfpreuk : , Door IViskuntt met vfyt gtpaard En daar by een boeJ oeleid et*z, iodien vryheid tot het operen van zvn Riliiet geeft, en dat zyn fiuk gedrukt vt or.lt, or zilveren Medaille. De ji'gemeene Vergadering nee ft vuot met penoegen gezier, verfcoeiden Monjhrs Leder, voot Zadelmakert, Sehoen- en Laarfenmanert, uii ue Fvbritk van Gysberti en Comp, by Rotterdam; «>..ke zy aizu.u aanbeveJtng waar-dig heeft geoordeeia. Irsgelyks heeft zy zeer |iC*va»rd;g gevonden de Monfters Verlakt, ingezonden door Jan Kiinkgpan,, te Haarlem; welke in ftnaak en ordonauue umnuoten en de algtmcene andacht aizius verdienen. Ein- Digitized by Googl C » ) Eindelyk heeft sty ook nog goedgevonden, gnnRige melding le mitten van de aan baar toegezondene Proeven in de Ora- veerkunde, van de Jongelingen Pieter van Beak, Dirk Sluitar en Karel Christiaan Fuchs, re Amfterdam; — en van de Etsdruk van Zekere Plaat, geprefenteerd door den verdienfteken jongeling J. P. Bender Vhfer, te Haarlem; van wiens bekwaamheden, in dit vak, zy geordneteld beeft, openlyk baar genoegen te moeten aan den dag leggen. II. Da volgande Niauv/a Prytvragan uitgefchreven. De Hollandfche Huishoudelyke Maatfchappy , biedt ceno Praemie aan van de zi/veren Med at He en >o Duka fen , of JO Dukaten aan den Eerften, die met de lister novi Bel- gii , L. de Niewwjorkfche jitter , of Sterreiloem , met bleek violette Bloemen, (zie Landbouwk. Magazyn ade Deel ade Stuk ) 100 Rnynlandfche Roeden Zandgrond bezaait , en dezelve in dien ftaat brengt om in plaais van Hennip te won den gebrnikr, de wyze van grondbereiding , teling en hewer- king opgeeft , benevens den ultflag en ingeoogfte quantiteit. — Berigten en Getuigfchriften , nevens een Monfter, beftaaudc uit een vierde deel van *t geen op ioo Roeden geteeld ea tot bruikbaar werk is gebragt, en eeoige ftruiken met bet Zaad van deze Aster in (e zenden voor of op ult. Septemb. I Sol. ftrekt zich uit tot nit. Sept. 1810. Daar de zoo schadelyke onkruiden Lolium t emu lent urn t Duizelend Dolyk, Houttuin konführen, en Melampyrum jir* venfe (akkrig Zwartkoorn, Houttuin konführen, beide dolyk, ■t tilde VKeit of wilde Tam, ook wel by verkorting wild genaamd, alleogs zeer vermenigvuldigen en zeer dikwyis goede Tarw onbruikbaar maken, zoo belooft de Maatfchappy eenePrmmie van 25 Dukaten, aan den geenen, die Proefondt r- vindelyk, met genoegzamebewyzengeftaafd, zal opgeven, een niet te kostbaar middel, waar door dit onkruid, van de Landen, waar in bet vermenigvuldigd is, kan worden verdelgd, en ten genoege der Maatfchappy kan aamoonen, dat by ten minfte ddn Morgen Lands, dat te voren fterk met een der voorz. onkruiden beteld, waar beteld, In bet by de inoogfting niet gevonden werd, en dat hetzelve, door bet opgegeven middel, zonder iets anders verdelgd was. — Berigien en Getuigfcbriften inteleveren voor of op ultimo September 1808. Stretz zich nit tot ultimo September 1810. De Maatfchappy bied eene Prjemie van 10 tot 95 Duka-ton naarmate van bet belang, ter beoordeelirg der Algemeine. Zie dezelve D. IV. Boek 18. Cap. 7, - Be Vergadere te bepalen, aan den genen, welke r* 1 uitfchryven dezer Prysvraag eenig Nieuw sofort van Oost- vrucht vuor dit Land gefchikt van bnitenlands za! heboea ingebragt en aangekweekt, zoo dat dezelve verkrygbaar i«. gerigten en Getuigfchriften van den groeijenden ftaat inrelever°n voor of op ultimo September 1809. ftrekt zich Bit tot 1813- Daar thaus wezenlyk gebrek is, aan znodanig Teekenpa- pier, waar op de oude Vaderlat.dfche Meesters teekenden, met Oost- Indische I.<kt en andere Zap-verwen, zonder dat de omtrekken zich te veel ontdekken, en het beste buitenland- fche zeer onzuiver is, zoo helooft de M'a'fchappy de tv/ Google Erd den Med at lie of 35 Dukaten aan de genen, die Felite Teekenpapier vervaardigeti van zoodanige zamenllel en vaa dien Tint, als waar van de Mongers by den Algemeenen Secretary zyn te zien, en van die grootte als daar van de verwenden aangewezm, en tevens aanreemt om 3000 veilen daar van te leveren. — Monflers, Bewyzen en Getuigfchriften inteleveren voor of op ultimo September 1807. ftrekt zich uit tot 1808. Daar de Cultuur vaa de Foavi, door de wyzen maatregel van bet Gouverrement, met dezelve door Prsemien aantemoe-digen, daddyk doorgezet, d> ch aandeszelfs heilzaam oogmerk nietzoude worden beantwoord, winneer dezelve niet iu onze Verweryen wierd gebruikt, zoo belooft de Maatfchappy eene toelage. V van toprCt. aan die Verwers, welke zullen aan tonnen, ten mioften 500 P v den in hunne Fabrik te hebben gebruikt en aan den geien jie de meeste quanriteit Wouw zal gebruikt hebben, daar en boven eeue zilvtren Medaille. — Bewyzen en Getuigfchrnten intelevereu voor of op ult. Sept. 1807. ftrekt zich uit tot 1808. Daar de Waedasch onmisnaar voor de Bekeryen zomtydt zeer fchaartcn te.vcrkrygen is, en dit niet aucen teo nadee- Je komt van bun, die daar in handeJ dryven, m*ar 00k by- zonder voor een zeer groot aantal Perfone, die by de Blekeryen hun beftaan vinden, zoo biedt de Mutfe ppy eene Pise- mie van de gouden Meda.tle f 50 Dukaten aan den eer- ften, die aantoont, dat j* A-sfcbe uii eenig 1 landsctt gewas Rebrand, met heizelfde fuccea, op de Blektryeu of in andere Fabrieken, w ar in Wced.sch noodig, is kin gebruikt worden. Deze Prxmie zal 00k gegeven worden, aan hem, die uit eenig ander Ryk der Natuur, by voorbeeld, dat der Delfftof- fen, een beproefd middel aan de hand geeft, dat Daar toe dietiftig is, en de plaatt van Weedach kan vervangen, — docb in beide gevaiien, moeten de kosten van bereiding eo bewerking niet te boven gaau de Prys vm de Feedatch in gewone tyden, en in gcnoegzsme hoeveelheid te verkrygen zyn : een Monfter van teu nun Ren yoo Popden of 3 Vaten tot het nemen ran Proeven, nevens eene befchryving van de Bereiding en Bewerking en voorzien van de noodige Bewyzen en Getuigfchrifren moeten ingeleverd worden voor of op alt. Sept. 1801. ftrekt zich uit tot iSu. III. De volgenden Priesvergängen, welker termyn van if ant wording met ultimo Sept, van ’t veorgaande jaar it geexpirterd, die op nieuw met of zonder verandering worden uitrefchreven, vorderen hoofdzake. Het telen van Hennip zonder bemesting, op een fluk Weiland waar van weinig voordeel komt, en ‘t volgend jaar, zoo bet Kleigrond is, met Aarde geroegzaam bedekt, en in ‘t voorjaar omgefpit zynde, daar op Haard-Asche flrooit endan op nieuw in dien grönd Hennip teelt, met aanbieding eener Praemie van 35 Dukaten voor een Morgen, in Dukaten voor | Morgen en 6 Dukaten voor i Morgen. Met Proven bevestigt aanwyzen, op we ke Gronden ia ons Vaderland het Braken der Bouw/anden met voordeel kan worden achter gelaten, en op welke dit vnl Stretz ver-eischt wordt; een Pisemie van de zitveren Medaille en 10 Dukaten of 16 Dukaten- 100 Roeden Lands met Kaardekellen of Char dens bebouwen, die in de Fabrieken gebruikt kunnen worden, en do zort van grond, de manier van bebouwing, nevens den ryd en wyze van inoogfting opgeven, — de zi/veren Medaille of 6 Dukaten, en zoo zy aan de beste Buitenlandsche egaliferen, nog ao Dukaten daar en boven. Een half Morgen Lands met Turkfche Tarw teelen, en aamoonen, dat die met voordeel in plaats van eenig Buitenlaudsch Gewas kan gebruikt worden, als mede de behandeling zoo van ’t Land als ’t Gewas en Graan zelve opgeefr, met een berekening der kosten; — de ziheren Medaille of 6 Dukaten. Het -inleveren eener Verhandeling. Voor welke uitbreiding de Handel tusfchen ons Vaderland en de kust van Mfrika, gerekend van de Kaap Palmes tor de Rivier de Volte en de fuide, vatbaar is, — de geuden Medaille. Het bereider van Marde tot stardewerk, ter uitdamping van fcherpe Vechten en andere Scheikund ge ontbindingen, en voorts van zulke Äarde all rlei P often, Pannen, Schänen en eng. te maken. — 50 Dukaten. Het ontdekken van Vollers slarde, gelyk in deugd en prys aan die, welke in onze Fabrieken gebruikt wordt, — go Dukaten. Het beste middel opgeven om ajle foorten van cyden Linen, een glans te geven, evensrende de Buitenlandfche, — de zilveren Medaille en as Dukaten. Die getwynde Linnen Garens, van Vlas gefponnen, eea vaste kouleur geeft. die niet verandert, byzonderer de Grotte, Roode, Blaawwe ooZv/arte kouleur, i$\Dukaten voor eder k.uleur. Het vateren of Moren der Grynen, even Gouiled a! Guiles by de Engleichheiten, heeft, en die ditt een jär lang in ons Land met Proven bevestigt, honderd Dukaten, mit niet te boven gaande den Pries van a stuiv. per El, en daar en boven i stuiv. per El, en daar en boven i stuiv. per El voor dien, die 5 jär lang deze konst oefent. Die in staat is, de rwwe of ongebleekte Katoenen Garens, onangezien welke soforten of kouleuren, zoodanig te Verwen, dat dezelve in vastheid en levendigheid van kouleur, voldoende en glanzig bevonden  a 5 Dukaten. Die nit eenig Jnlandsch, of hier geteld kunnende wor den, Buitenlandsch Gewas, Genever stockt even zoo goed, en onfehadelyk voor de gezoudbeid, en niet hooger in Prvs, dan die nit Rogge geftookt wordt, de gouden Medaille of 50 Dukaten. Het inleveren van een Model eener onkostbare Handmachine otn Cierst te pellen, de ade gouden Medaille of as Dukaten. IV. De Maatfchappy goedgevonden hebbende jaarlyks op Idieu-w ter kennisfe van het Publiek te brengen een gedeelte der Prysvragen in vorige jaren door haar voor een onbepaalden tyd uitgefebreven, en vtaar op dus voor of op ult. Sept, van ieder jaar de antY’oorden kunnen v/orden ingezonden, her - inner t, veer dit jaar, de navo/gende. * ■ ■%. '» • Aau hem, die Ten minutes 50 Pounds, volkomen gede en Type, Rhabarber zal heben geteld, zoals in de Apothecen vereischt wordt, zal gegeven worden, een Prxtni vu 5 prct.. Aan zulke Daghunrders, die gedurende den Winter zoo veel Vlas Spinnen, dat zy daar vau een mob Linnen van SO Ellen kunoen laten weveu, zal gegeven worden ieder 6 Guldens. Die een Gews ondekt, egaal in deugd en kracht aan de Mot Digitized by Google r i5 > Mot djejn I.akmow - Fabric ken gebrnikt wordt, de ade eon. den Medatli of 95 Duknten A*n den Zeevarenden die door vold oen i» ProeTnemin. gen de waarnemingen van Humto dt, bewerende <Jat net Zeewaier in temperatur veiminjcrt, nnamate men drorgrens nadert, z.o Digitized by Google D.t men des N.cb'R, in dorm of m andere gevallen, zco vedig op den Thermometer Inn verben, ter ordekning van droogens, de gouden Me J at lie of 50 uukaten. 