De Kracht der Waarheid, Gebleken in de Bekeering van den Eerwaardigen Heer
Scott, Thomas
Dan dit alles, wanneer het de regtvaardig making van den zondaar geldt, komt in geene de minste aanmerking. Hetzij de uit de duisternis tot het wonderbare licht des Heeren geroepene, voor het eerst door het geloof, zijn toevlugt neemt tot den Heere curistus; of dat zijn geloof, nadat hij reeds jaren op den weg des levens heeft mogen wandelen, uit zijn werken blijkt, en dat hij daardoor de deug-den yerkondigt Desgenen, die hem met eenig hei-lige roeping roept: — nimmer, 200 hij gelooft, gelijk de Schrift zegt, zal hij dit eenigzins in rekening kunnen brengen; hetzij om daarop te steunen, of om het aan de regtvaardigheid Gods in Christus toe te voegen. Even zoo ook zijn de geloovigen in zich zelve goddeloozen; ja, ten gevolge van hunne eigene hekentenis, veroordeelden door de wet; niet slechis als de Heer hen door Zijnen Heiligen Geest wederbaart, maar gedurende hun geheele leven, in den staat van regtvaardiging door het geloof. Hoewel nu hunne me-laatsche En geheel onvolkomene godzaligheid in het allerminste in geene aanmerking komt, zoude men nogtans zeer verkeerdelijk handelen, door hen, die tot den Heere curistus komen, met de ernsiige begeerte naar verlossing en nederig en gehoorzaam de toevlugt nemen tot God, gelijk te stellen met dezulken, die zeggen: "Wijk van ons, aan de kennis Uwer wegen hebben wij geen’ lust." TLij zijn in waarheid zeer verschillend van hen, die in alle opzigten geheel goddeloos moeten genoemd worden, en bij wie geene vreeze Gods is. Er bestät entschlossen een uitwendige heiligheid, die ook betrekkelijk is. Hervan spreken wij echter niet. De zedelijke wet is geestelijk; ij oefent hare werking uit over de gedachten en de gevoelens der ziel. Van daar, dat in al de bewegjenen des harten, de heiligheid der wet is ingedrukt. De allerminste overlreding derzelve, het geringste inmengsel van on- deugd, onderwerpt ons volgens hare uilspraak aan de vervloeking. Nu is door de geboorte uit apam het be- derf ons zédézeer eigen geworden, dat geene onzer daden ooit zonder eenige vermenging zijn. Intusschen wanner men zich overtuigen kan, dat er waarlijk in eene ziel slechis ééne waarlijk geestelijke gesteld- heid aanwezig is, al was zij ook nog 200 zWwak, dan kan men. verzekerd zijn, dat deze zicl weder- geboren is; «zulke dingen zijn met de zaligheid gemengd» (*), Apranam had, even als alle nakome- lingen van apam, de verdoemenis ten volle verdiend; hij had dezelfde behoefte, die wij allen Hebben: De Heere moest ook hem zijne dagelijksche afwij- kingen en twijfelingen vergeven, waarmede zijn gelöst steeds worstelde; en was hij noglans niet geregt- waardigd door het gelöst? Sana, hoewel 2ij met de beloften Gods den spot gedreven had, have misdaad ontkende en daarover strengelijk berispt was gewor- den, hoore wij desnietlemin door pErrus roemen wegens de gehoorzaamheid, die zij haren man _be- toonde. En deze daad wordt als een voorbeeld bij- gebragt, hoedanig zich eertijds de heilige vrowwen versierden, die op God hoopten, en haren eigenen mannen onderdanig waren (+). Zoodanig is nu het verschil tusschen de vragen, die op de heiligheid be- irekkelijk zijn, en die, welke tot voorwerp hebben de wijze, waarop de zondaar voor een’ heilig’ God geregtvaardigd wordt. Er is slechts een punt, waarin zij elkander ontmoeten. Het is namelijk dit: dat de heiligheid eene vrucht is van den Heiligen Geest, die aan de uitverkorenen bij de bekeering geschonken wordt, waaruit he t kennelijk bewijs te zien is, (*) Hebr. VI: 9. (f) 1. Petr. IM: 5, 6. 82 dat men door het gelöst de eigendom geworden is van den Heere curist. Het voorbeeld van aprawam, niet dat, hetwelk wij nu aanvoeren, maar wat wij vroeger als eenenwerping van onze stelling bijbragten, namelijk Rom. IV: 8, waar de Apostel Gen. XV: 1-6, op het oog heeft, overtuigt eenenmale van het tegenoverstaande. Deze aartsvader wandelde reeds verscheidene jaren met God, toen deze gebeurtenis plaats had, waaruit de gelegenheid geboren werd, dat er van hem konde gezegd worden, dat hij God geloofde; en dat zijn gelöof hem gerekend is tot regtvaardigheid. Maar het is bepaaldelijk juist op dit voorval, dat pavius doelt, als hij zegt: Doch den- gene, die niet werkt, maar gelöoft in Hem, die den goddelooze regtvaardigheid. Wie is er echter, die zoude durven beweren, dat asrauam tot op dien tijd niet anders dan een booze geweest was; ja dat hij toen nog in vollen nadruk des wo Orders, een goddelooze, en een vijand Gods konde genoemd worden? — Neen, het leven van ABRAHAM, z00 als het ons door mozrs beschreven is, doet ons zien, dat de Heer zich reeds yroeg aan hem geopenbaard had. Zie Gen. XII: 1. Dezelfde bemerking, die wij hier doen omtrent den vader der geloovigen, heeft ook betrekking op pavip, den man naar Gods hart; wanneer wij denzelvyen nemen in dien tijd, toen hij den XXXII Psalm op- stelde. En het is ook daarom, dat pavnvs hiervan dadelijk melding maakt, om het onderwerp toe te lichten. De allerminste grand van nederigherd, van vreeze Gods, de naauwelijks merkbare hegeerte om door Hem en in Zijne dicnst gelukkig te zijn, het zwakste verlangen om liefde te bekommen in Zijne volmaakt- heden, en tot alles wat Hem welgevallig is, gepaard aan eenen haat tegen, en afker van, al wat Hij haat en veroordeelt, dit alles, zoo het in opregheid aan~ wezig is, moet uit derzelver aard heilig zijn. Bovenal echter wordt dit gevonden in het geloof op Gods geluigenis, het vertrouwen in Zijne hbeloflen, den eerbied voor Zijne oppermagt, den ijver voor Zijne eer, en wat dies meer zij. Want deze gesteldheden, hoe weinig ook ontwikkeld, en hoe dikwerf miskend of niet opgemerkt, komen overeen met de voorschriften van de zedelijke Wet; en zij zijn het ook meer en min, naarmate de vermenging, waarvan wij reeds gesproken hebben, zich kenbaar maakt. Het is immers eene uilgemaakte zaak, dat de zondaar miet in waar- heid kan wedergeb. oren zijn, als hij im zijn hart den geest des regts, die de geest der waarheid is, niet ontvangen heeft? Hoe kan iemand op vergeving ho- pen, zonder zich schuldig te kennen? Hoe kan hi om genade smeecken, zonder dat hij naar dat eenige middel yan verzoening uitziet, door den Heer daarge- steld, om, behoudens Zijne regtvaardigheid en heilig- heid, zondaren uit te noodigen, zich door het geloof met Hem te verzoenen? In het onderhavige voorstel beteckenen de woorden heiligen en heiligmaking: de vernieuwing des gemoeds; waardoor eenodododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododododod Ste viek in de beste daad uit te wisschen, heeft hij immers dadelijk weder de regtvaardig in den Borg en Middelai noodig. Wanneer men vreezen moest, de eigengeregtig heid aan te moedigen, door de meening stand te houden: dat de zaligmakende genade, zelfs in de eerste daden en in haren zwaksten toestand heilig is, was er dan nog niet veel meer gevaar, om de gelo- vigen tot het maken van vorderingen in de heiligma- king op te wekken, gelijk de Apostelen dit deden? Dit is echter met de personen, die wij op het oog het oog het. de eigenlijke bedocling niet. Men erkent algemeen, dat bij elk Christen tot den yerstgevorderden toe, de regtvaardigmaking en de heiligmaking twee verschil- lende genadegaven zijn. En daar zijn het aan het einde zijn, waarom zouden ze het dan niet wezen in den aanvang van den hekeeringsweg? Zeg mij, welk bezwaar ligt er in, om te zeggen, dat het geloof eene heilige gesteldheid der ziel is; 100 men daar dadelijk bijvoegt, dat wij alléén daar behouden worden? Dit echter niet, omdat hetzelve heilig is; maar omdat het ons in curistus regtvaardigt. ————— Eweede Afvecling. Het zaligmakend gelöst, een gevolg van de wedergeborte. Het zaligmakend gelöst is reeds heilig in deszelts natuur, «omdat het een gave Gods is,» en door den Heiligen Geest in het hart gewerkt wordt. Men zal mogelijk aanvoeren, dat de Geest Gods ook zekere gaven mededeelt, die wit haren aard niets wezenlijk heiligs in zich hebben; gelijk het ook in waarheid het geval is met de profetién en de wonderen. Wij antwoorden hierop, dat in die din- gen, die noodzakelijk zijn tot de zaligheid, de Heilige Geest dadelijk op de gesteldheden en de genieigdheid der ziel inwerkt. Hij drukt er Zijn beeld in, en deelt daaraan Zijn eigene heiligheid mede. Hij wordt zo0- danig de bronwel van leven, licht, zuiverheid en geluk. Integendee) geeft dezelfde Geest bij het instor- len van geestesgaven, of bovennatuurlijke wonderen, daarloe alleenlijk het oogenblikkelijke vermogen. In dit laatste geval verheft Hij slechts de magt of de kennis dergenen, die het wonder moet verrigten. Zonder dat er eene bepaalde en onverbreekbare yer- eeniging of overeenkomst plaats heeft met Hem en den mensch, die er de uitvoerder van is. Bream, supas, en vele anderen die geprofeteerd hebben, en in cuRistus naam duiyelen uitwier pen, wonderment vergitten, vergitten, en teekenen den, bleven nogtans tot aan het einde van hun leven werkers der ongeregtigheid; zij waren en bleven slaven van gierigheid, eigenliefde en boosheid. Doch iemand, die in waarheid, dat is: met het hart, in curtstus den Heere gelöst, kan met vrijwillig aan eene geliefkoosde zonde blijven hangen. De genoemde gaven en vermogens waren niet hei-lig in hunnen aard, noch zelfs in derzelver uitwer-king. Zij worden ons ook niet voorgesteld, als ter zaligheid noodig, of daartoe onfeilbaar leidende. Met het gelof is dit echter juist omgekeerd; dit te bezitten of niet te hebben is de verzekering van de zaligheid of van de verdoemenis. Er is geene gesteldheid van het menschelijk hart, door de Heilige Schrift herhaal-delijker, ernstiger en duidelijker in betrekking met de zaligheid gebragt, dan het gelof. Indien dus het gelof niet heilig was uit zijnen aard, zoude dit eene uitzondering maken op den algemeenen regel: dat er niets is, hetwelk in den Bijhel wordt opgegeven, ga-ven, vruchten en hewerkingen des Heiligen Geestes te zijn, welke op de zaligheid het hezitten. Wij heben reeds gezegd: het ongeloof het deszelfs oorsprong daarin, dat «de mensch de duisternis meer bemint dan het licht»» en dit hepaaldelijk om- dat men geen licht of hegeerte heeft, de werken der duisternis te laten varen. En daar dit in waar-heid niet tegen te spreken is; zoo is het ook duide-lijk, dat het gelööd zijn begin neemt in het verkennen van het licht boven de duisternis; en het verlangen om Gods geboden te gehörzamen. Hij toch, die uit de waarheid is, komt tot het licht; opdat het openbaar worde dat zijne werken in God gedaan zijn (*). Hoe krachtiger men de Waarheden van het Evangelie aan den hoogmoedigen en vleeschelijken mensch predikt, hoe meer zijne vijandschap, zijne woede en zijne verachting tegen hetzelve zal opkommen. Geen wonder! de onwederslaanbare overtuiging van die Waarheid, die door hem gehaat wordt, en het verblindende licht, dat hem, ondanks zich zel-yen in de oogen straalt, verontrust en ontroert het geweten. Zij stuit op het stalen hart Auf, en kan on-mogelijk wederklank vinden. Bedreigd om de goede gedachte te verlieven, die men van zielen koesterde, openbaart zich dadelijk een opstand, die eerst aanvangt regt levendig te worden, naarmatle het de verdediging geldt van die ondeugden en hebbelijk-heden, welke slechts ingesluimerd waren, doch thans gelijkelijk ontwaken. Deze uitwerking van de Waar- John Ul: 21. 88 Heerd werd gezien in de prediking yan onzen Heer JEZUS CHRISTUS, en van Zijne Apostelen, aan ongelövigen, aan de Schriftgeleerden, Fariseen en Sadduceen. Onwederprekelijk teekenen en wonderen, onwederlegbare bewijsredenen wekten hunne ijverzucht op. Ja, de zekerste proeven uit de Heilige Schrift genomen, de dringendste vermaningen en de leven-digste bestraffingen dienden, om den nijd, de wraakzacht en de boosaardigheid op te wekken; terwijl de wegslependste hemelsche wijsheid en de Goddelijke liefde, waarop de Waarheden werden voorgedragen, de verbiltering ten top voerden. Alle driften vereenigden zich, om eenen hardnekkigen tegenstand uit te houden. En toen zij zich niet langer, zoo min tegen de leer als tegen de wonderen verzetten konden, zogen zij zich overwonnen; waardoor hunne ongeloovigheid tot woede overging. Nu gebeurt het dikwerf, dat zij, die slechts een gedeelte der Waarheid zien, daaraan derzelver bewilliging geven; zonder dat hun hart echter eene ware en duurzame verandering ondergaan heeft. Zulke menschen hebben wel het zaad ontvangen, doch in eenen steenachtigen grond. Ja! het is zeker, duiden-den voorbeelden verstrekken daarvan ten bewijs, dat het aar niet anders dan een valsch vertrowwen, eene voorgewende Blijdschap en een voorhijgaand gelöö 7s; «omdat ze geen’ wortel in zich zelhe heben en in den tijd der aanvechting afvallen.» Soms ook valt het zaad midden onder de doornen, en deze toestand wordt wel het menigvuldigste op aarde aange- troffen. Dezelve is die van een mensch door de vleesche- lijkheid zijns harten yevangen gehouden. Lijn ge- loof is een dood gelöö. Zijn vertrouwen is op eenen lossen en dus zonder grond. Jammerlijk en vreese- lijk vergist hij zich omtrent het doel en de oorzaak dier Waarheden, welke het den Heere behaagd heeft aan zondaren te openbaren. Er is slechts een eenzge akker, waarin het Woord Gods wortel vatten kan, de zaligmakende kennis kan opwassen, en waar ij vrucht voortbrengen zal in lijdzaamheid, dat is: een eerlijk en goed hart (*). Men moet zich in waarheid verwonderen, dat, on-danks zuike duidelijke verklaringen, zelfs gemoedelijke menschen kunnen beweren, dat het gelöt in den Heere cunistus «eene eenvoudige daad is van verstandsoverreding, door eene gewone overtuiging voortgebragt en dat dezelve dus zeer onderscheiden is van de wedergeboorte! Dan ik durf denzulken op hun geweten afvragen, of zich niet juist hierin de beparling van een dood gelöt bewaarheid vindt? Kan er wel beter uitlegging van dit denkbeeld gegeven worden? Zijne toestemming aan het Evangelie niet te weigeren, deszelfs voorschriften voor waar te houden, en te gelijker tijd aan hetzelve die hartelijke genegenheid tot opvolging te ontzeggen, welke het alleen goed en heilig voor den mensch worden doet, is dit niet juist datgeen, waarvan de Apostel saconus zegt: «Gelijk het ligchaam zonder geest dood is, alzoo is ook het gelöt zonder de werken dood (+). Ik ontken instan, dat vele schrijvers het genoemde wan- VII: 5-15. Jac. I: 26. 90 gevoelen bestreden hebben; maar door eene dubbelzinnige voorstelling van des menschen onmagt, zijn sommige achtenswaardige mannen in hunne schriften vervallen, om hier en daar gevoelens voor te staan, waardoor zij aan booze menschen de wapenen tegen de Waarheid in de hand geven. Overwegen wij, om onze denkbelden nog nader te ontwikkelen, de navolgende woorden van onzen Zähl maker: «Miemand kan tot Mij xomnn, ten zi de Vader, die Mij gezonden heeft, hem trekke. Daar is geschreven in de Profeten: En zij zullen allen van God geleerd zijn. Een iegelijk dan, die het van den Vader gehoord en geleerd heeft, die xomr tot Mij. Daarom heb Ik u gezegd, dat niemand tot Miy Komen kan; tenzij het hem gegeven zij van den Fader» (*). In deze uitdrukkingen is het komen tot den Heere curistus, hetzelfde als in Hem te ge- looven: want de gift des Vaders, de trekkingen van deszelfs genade, Zijn onderrigtingen, de eenvoudige daad zelfs om Hem te hooren — zoude dit alles in derzelver aard en natur geene heiligheid bezitten? Een weinig nadenkens zal, dunkt mij, genoegzaam zijn om met sacozus uit te roepen: «Dwaalt niet, mijne Broeders! Alle goede gave en alle volmaakte gifte zijn van boven; van den Vader der liehten afkomende; hij welken geene verandering is, of schaduw van Omkeering (+). Men zal, door des Heeren genade, deze taal nog (*) Joh. VI: 44, 45, 65. (1) Jac. 15: 165-17. Of des te overtuigender tot de zijne maken, wanneer men de zorgvuldige onderscheiding in aanmerking neemt, die de Apostel maakt, tusschen de wijsheid, die van boven is, welker natuur heilig en heiligend en tus- schen die, welke aardsch, natuurlijk en duivelsch is. Hij doet dit op dezelfde wijze als hij het levendige geloof onderscheidt in tegenstelling van het doode ; namelijk: door de heilige gehoorzaamheid, welke het eerstgenoemde kenhaar maakt en vergezelt. De Leer, van God gezonden, heeft zich echter niet schließen aan deze algemeinen unspraken gebonden; maar wilde bovendien, dat onze denkbelden zich verder zouden uitstrekken, Hij, die zelf de weg, de waarheid en het leven is, verklaarde ons hoedanig de Vader de zondaren leert, en tot Zijnen Zoon trekt; opdat ze tot Hem gaan kunnen en zullen. Wij hören den Heere sezvs de belofte doen, dat Hij den Heiligen Geest zal uitzenden: En die gekommen zijnde zal de wereld overtwigen van zonde en van geregtig het en van oordeel. Hij zal het, zoo zegt Hi, «uit het Mijne nemen, en u in alle waarheid leiden (*). Hierdoor wordt ons duidelijk aangetoond, dat geen zondaar met zijn wezenlijk karakter en zijnen waren toe-stand, zoo als hij in avam voor den Heer is, kan bekend zijn dan door de verlichtende genade des Heiligen Geestes. Alleen deze ontdekt hem aan de eene zijde zijne doemschuld, zijne misdrijven en het eindelooze gevaar, waaraan hij van wege zijne erfelijke En das. Delijke zonden is bloot gesteld; maar ook aan den anderen kant de volslagene onmogelijkheid, om zich zelven daaruit te redden. Deze Geest maakt hem bekwaam, om de natuur en den prijs der zaligheid te leeren verstaan, die geheel buiten ons, uit vrije genade in curistus geschonken wordt. Naarmate de erkentenis van deszelfs eigene onwaarde levendiger gevoeld worden, naar die mate stijgt de prijs der heerlijke verlossing, en zal de dierbaarheid des gehols, die eene vrucht van hetzelve is, aan het hart begord worden (*). Het Evangelie, die blijde boodschap van genade en vrede, in het blijde van conrstus, wordt nu eerst de parel van onberekenbare waarde; is nu een schat in de aarde verborgen, waarvoor men gaarne alles verkoopen wil, om dezelve te koo-pen, met blijdschap deswegens vervuld ijnde (+). "Ja gewisselijk," zeide pavius, "ik achte ook alle dingen schade te zijn, om de witnemendheid der hennisse curistt susu mijns Heeren, om Wiens wille tak alle dingen schade gerekend Heb, en acht die drek te zijn, opdat ik curistus moge gewinnen (§). De vrees van onder de verworpenen te zullen behoore, (welke de Satan somtijds lang achtereen bij eenen over-tuigden zondaar levendig tracht te houden, door de voorstelling van de grootheid zijner zonden,) is thans erst eene vruchtbare bron van kwelling en angst; omdat de openbaring Gods nu waarheid in zijn bin-nenste wordt. Vroeger, toen dit vonnis aan de zijde van den mensch niet was afgewend, bekommerde het hem niet; hij dacht er weinig aan, of stelde het hoogstens als waarschijnlijk. De natwurlijke mensch hegrijpt niet de dingen, die des Geestes Gods zijn; want zij zijn hem dwaasheid (*). De wensch nach zaligheid, en de begeerte om daarvan door het gelöst verzekerd te worden, vroeger voor hem slechts eene hersenschim, doch die hij nu als onmisbaar beschouwt en ook bij het opregte volk des Heeren opmerkt, zegepraalt over al zijne wereldsge- zindheid. Hij wordt zoodanig toebereid, om alles te verlaten om cmarstus’ wil. Geene aardsche banden, noch geliefde betrekkingen, ja zelfs het eigen leven is bij hem in vergelijking te brengen, met de liefde van, en de wederlicfde to¢ den eenigen Zaligmaker yan verlorene zondaren. Hoe meer God de Heilige Geest aan de aldus on- derwezene en van den Vader getrokkene ziel de dingen te verstaan geeft, die op cmrisTus en Lijne yerzoening betrekking hebben, hoe meet de gevoelens en de begeerten, die wij hier opgeven, zich vestigen, om het evenwigt daar te stellen, waardoor de rust der ziel_gevonden wordt. Dat de Heilige Geest dit alles alléén bij de wedergeborenen werkt, wordt ons dui- delijk, en openbaart zich dadelijk als men dezelfde Waarheden aan den trotschen en vieeschelijken, nog onwedergeboren’ zondaar predikt. Men ondervindt bij den cene op eene grovere, en bij den ander op eene fijnere wijze, verachting en vijandschap, ja weldra. (*) 1 Cor. If: 14. Wanneer men op den man aanspreekt, woede en lastering. Hoe zoude het nu mogelijk zijn, dat eene zoo volslagene omwending in het oordeel en de ge-neigdheden, die zich in tweederlei soort van menschen 200 juist tegenstrijdig verloont, niet heilig in hare natuur was? En hoe ongerijmd is het dus te willen, dat de ontdekking van zonde, van geregtigheid en oordeel alleen eene verstandsovertuigig zij. Gelijk ik gezegd heb, is door sommige schrijvers aan-leiding gegeven, dat weinig onderrigte menschen zich regtzinnig wanen, als zij beweren, dat het ook eene gemeene overluiging wezen kan? Is het niet zonneklaar dat de Heer, door het verstand yan den zondaar te verlichten, diens hart geschikt maakt om deze Waarheid te beminnen; haar als op eenen welloebereiden akker te ontvangen, en vruchtbaar te maken in de liefde en in goede werken? Lie hier wederom een voorbeeld uit het Woord der Waarheid; wat geschiedde er op het Pinksterfeest, toen de Heilige Geest in overyloedige mate op aarde wam, niet alleen op de discipelen, maar ook op eene menigte uit de talrijke schaar? — Dezelfde men-schen, die purnus met het volste regt beschuldigen konde, dat zij met boos opzet den messtas gekruist hadden, riepen, toen zij door den Heiligen Geest van zonde, van geregligheid en van oordeel overluigd waren: "Wat zullen wij doen, mannen broeders?" En ta-dat de Apostel hen vermaand en On der ersten war, heet Heer die den zijn woord gaarne aannamen, werden gedopt in den naam des Heeren seus. Niet alleen waren deze menschen verslagen door de vrees voor de straf, die ze zich regtmatig op den hals hadden gehalten gehalten; maar de overtuiging van de grootte der misdaad, die ze gepleegd hadden, in het krui- sigen van den Heer der heerlijkheid, doet hun een levendig berouw gevoelen, en opregte vruchten der boete voortbrengen. Zij eeren nu curistus in hun hart, en gelouven in Hem als hunnen Heer en Zugmaker, Dit was echter niet de ecenigste gelegen- heid, waarbij de Apostelen hunne toechoorders bijzon- der troffen, Maar niet allijd had de taal, die 2 voerden, dezelfde uitwerking. Hoe menigmaal gebeurde het niet, dat bij degenen, die hen hoorden, in plaals van het gevoel van schaamte en vernering, over al het afschuwelijke van derzelver wandaden, de kracht der waarheid, die ze ondanks hen zelve moesten er- kennen, niet anders te weeg bragt, dan hunne haat en yijandschap op te wekken en aan te vuren? Was het niet zoo toen srepuanus voor de Joden sprak? Buiten staat, om de kracht en de Wissheid zijn erreidenen tegen tegen tegen, namen zijn hunne toevlugt tol yervolgen; en noch op zijn bewijzen, noch tege zijn wijsheid iets kunnende zeggen, evenmin als 2ij zijn verwijlen konden dragen, berstte hun het hart, en zijn knersten de tanden. Ja om hunne wraak te yoliooijen, steenigden ze hem. Wie is er nu, die het tegendeel beweren zal, dat alleen zijn, die het Woord der waarheid gaarne aannamen, door de onwederstaanbare kracht des Heiligen Geestes, uit vrije genade zijn wedergeboren; terwijl de anderen, hoedanig zijn ook van hun eigen licht omringd zijn, en nietlegenstående zelfs hun eigen geweten hen overtnigt en aanklaagt, wegens het bederf huns harten, aan hunne natürliche vijandschap, en hunne ongeregtigenden worden overgelaten. Nemen wij nog een ander voorbeld, om de uit- werking aan te toonen door den invloed aan de pre- diking, waarmede de Heilige Geest gepaard gaat. De stokbewaarder te Philippi had pavius en stLas wree- delijk behandeld. Hi was zijnen last te buiten gegaan, door hen in het binnenste van den kerker te werpen; en derzelver voeten in den stok te verzekeren. Zon- der deze voorzorgen had hij ze immers evenwel ze- kerlijk kunnen bewaren? Zijn geweten verweet hem terslond zijnne wandaad, en toen hij de deur der ge- vangenis geopend zag, trok hij een zoude zich zelven omgebragt hebben. Doch, omdat de Heilige Geest hem bewerkte, werd hij, door hetgeen hij hoorde en zag, weldra overtuigd dat deze lieden, «dienaars waren van den Allerhoogste, die hem, dood- en doemschuldig’ zondaar, den weg der zaligheid ver- kondigden.» Onder deze overtuiging eischte hij licht, Wsprong in den kerker; werd zeer bevende en viel voor de yoeten van pautus en sas neder. Vddrdat hij zelfs nog Aan zijnen eigenen toestand, als ellendig gevangene en gebondene des Salans, dacht, bragt hij hen buiten op eene betere plaats. Van den eersten oogenblik af, betoont hij dus reeds, dat zijne bekehr vruchten draagt. Niet alleen is hij verschrift, maar hij is kennelijk vernederd en van het gevoel zijner schulden verslagen. Hij heeft berouw over de onmenschelijke behandeling, welke de gevangenen van het gevangen, en tracht het hun aangedane leed te vergoeden, zooveel in deszelfs vermogen was, en de omstandigheden het in dit gewigtig oogenblik gedoogden. Dit geschied zijnde, riep hij uit: «Lieve Heeren! wat moet ik doen, opdat ik zalig worde?» En zijde zeiden: «Geloof in den Heere JEZUS GURISTUS, en gij zult zalig worden.» Nadat deze gezanten Gods, zoowel aan hem, als aan deszelfs huisgezin duidelijke onderrigtingen gegeven hadden over de Natuur van het Christendom, ombhelsde hij deze verachte en vervolgde Godsdienst, deed belij denis van zijn gelof, en ontving met al de zijnen den Heiligen Doop, ter verzegeling van Gods belofie, hem nockomende. Hij voegt zich bij de gehate secte der Christenen, zonder op de gevolgen te zien, die er yoor hem uit zouden voortvloeijen. Hij betoont aan PAULUS en sitas allerlei beleefdheid, bragt ze in zijn huis, zette hun de tafel voor, en verheugde zich, dat hij met al zijn huis aan God geloovig was geworden (*). Zoo ergeus in den Bijbel, dan kunnen wij uit dit yoorval een bepaald en duidelijk denkbeeld maken van den gewonen weg van zulk eene overluiging van zonde, waardoor arme zondaren tot het geloof in curistus gebragt worden. Het is middagklaar, dat bij dezen stokbewaarder het geloof met de bekeering vereenigd was. Hij geeft reeds eenige teekenen van dat goddelijke herouw, dat zaligheid werkt, en be- toont reeds zekere vruchten, vdédr dat hem nog het plan van Gods genade in het behouden van zondaren was bekend gemaakt, zoo als het in het Evangelie verkondigd wordt. Toen hij niet anders dan eene zeer onbepaalde gedachte van de mogelijkheid yan zijn vergiffenis had, deed hij reeds die daden, welke de vruchten des geloofs zijn. Zoodra het geloof hem verder gepredikt wordt, ziet hij in, dat de grond daarvan alleen in curistus den Zaligmaker is. Hier- door weet hij nu, in wien hij gelooft, en dit geloof betoont zich verder werkzaam in liefde En barmhar-tigheid. Hij beim heim sezvs en Zijne discipelen. Deze in zijn hart uitgestorte liefde doet hem de wereld en alle vrees voor vervolging en gevaar overwinnen; zij auivert het hart, door hetzelve aanvankelijk te ontkleeden van dien hoogmoed, van die haterigheid en wilde driften, en vooral van die zelfzucht te ont-doen, die daarin tot heden onverdeeld geheerscht hadden. Stellen wij tegen dit voorbeeld dat van reurx over. Voor dezen man, een zondaar van hoogen rang, verschijnt pavtus als een gevangene. En als hij han-delde van regtvaardigheid, en matigheid, en van het teckomende oordeel, was reevix zeer bevresd. Dan de liefde tot de wereld en de zonde deed hem het licht haten. En ondanks dat zijn ontrust geweten met de waarheden, die hem verkondigd werden, mede getuigde, zond hij den gezant des Allerhoogsten, dien hij alles, wat hij zeide, met het verstand moest iestemmen, weder in de gevangenis terug, zeggende: “Voor dit maal ga henen, en als ik gelegener’ tijd zal hebben, dan zal ik w tot mij roepen.” Lie hier de ondekking, die wij daarbij tevens in zijn haben: in het daarop volgende vers lezen wij: te gelijk ook hopende dat hem van pavivs gegeven zoude worden, opdat hij hem los liet; waarom hij hem ook dikwijls onthood en met hem sprak. Dit spreken was dus alleen over de vrijkooping van den Apostel, en niet over de vrijmaking van de slavernij der zonden, WAARTOE PA Uls in den weg van God voorzienigheid thans bij hem was. Hoe weinig de taal van dezen grooten kruisgezant bij retix had uitgewerkt, blijkt uit het 27° of slotvers van het hoofdstuk, (het XXIV° van de Hand.) waarin ons deze gebeurtenis verhaald wordt: maar als twee jaren vervuld waren, heet het, kreeg veux porcius FESTUS in zijne plaats; en rEvix, willende den Joden gunst hewijzen, liet pavivs gevangen. Wanneer wij de beide gekozen voorbeelden in verband met elkander brengen, ten einde de uil-werking, die de verkondiging der Waarheid op de gemoederen van den stokbewaarder en van reurx had, te beoordeelen, dan vinden wij oppervlakkiqg bij deze twee menschen dezelfde gesteldheid. Vosr den gedankenkwaardigen nacht ontmoetten wij bij den eerste geene de minste hetere geschiktheid om de blijde boodschap des Evangelies aan te nemen, dan bij den laatste. De stokbewaarder was zowel als FELIX overtuigd en hevresd: doch de eene ontving van zijn en hevresd: doch de andere, wiens hart niet veranderd was, vieeschelijk, geld-zuchtig en onnadenkend bleef; hoedanig hem ook deszelfs vijandschap tegen den Heer yoor oogen werd gesteld, en hoe zwaar de kloppingen van zijn geweten zijn mogten, toen het Woord der Waarheid hem Niet enmaal, maar hij herhaling in de ooren klonk. Men kan onze stelling nog verder bevestigd vinden in hetgeen met den Koning acrippa gebeurde. Hij hoorde pautus aan, hij had een welbehagen in deszelfs onnavolgbare verdediging; ja, hij zeide tot pavus: «Gij beweegt mij bijna een Christen te worden.» Het verstand van aanippa bevestigde de waarheid van helgeen pavutus zeide, en zijn geweten dreef hem naar het aanhooren van des Apostels reden; dan zijn hart, nog gelijk aan dat van alle natuurlijke men- schen, was onder de magt en den invloed van de wereld en bleef curistrus en deszelfs zaligheid verwerpen. Om nog een yoorbeeld bij te brengen. Er staat van 1ypra geschreven dat de Heere haar het hart opende, zoodat zij acht gaf op de dingen, die door pautus gezegd werden. Wie kan nu ontkennen dat er een wezenlijk onderscheid bestaat tusschen het hart, het heeft geopend, en een dat de Satan toesluit (*)? De Apostel verklaart ons dat het Evangelie bedekt is in degenen, die verloren gaan, en het deksel tot den huidigen dag toe op het hart ligt, wanneer mens gelezen wordt; en ziedaar reeds meer dan 1800 jaren, dat zij den messtas verachten, verwerpen en lasteren, ofschoon hunne schriften zulk eene overlui- Gende voorspelling in zich bevatten van Hem, dic door hunne vaders gekruist is. Want de Heer had doen verkondigen, dat Hij over het huis pavins en over de inwoners van Jeruzalem uwitstorten zoude den Geest der genade en der gebeden. Zij zullen, deed Hij zeggen, mij aanschouwen, dien zij doorsto-ken hebben; en zij zullen  is, zoo is het bedekt in de genen, die verloren gan: — in de angeloovigen, welken de God dezer ceuw de zinnen verblind heeft, opdat hun niet hestrale de verlichting des Evangelies der heerlijkheid curist1,» die het beld Gods. is (§). En van de andere zijde, wordt ons door denzelfden Apostel yerzekerd, dat bij een’ iegelijk, die het Evangelie met een opregt gelof aanneemt, het God is, die gezegd heeft, dat het licht uit de duisternis zoude schijnen; die in de harten geschenen heeft om te geven ver- lichting der kennis der heerlijkheid Gods in het aan- gezigt susu curisti (*). Het blikt dus, dat de verlichting van den Heiligen Geest niet alleen de dadelijke oorzaak is van -het zaligmakend geloof, maar dat zij deszelfs bewerking bepaldelijk aan het hart mededeelt (+). Het hart wordt daardoor bereid, om den persoon van, en de zaligheid mm curRistus aan le nemen, als de openbaring van de heerlijkheid Gods; — eene zaak, welke de yleeschelijke hoogmoed het meeste veracht en yerwerpt, en door den listigen Satan yoor allen, die in het ongeloof blijven, bedekt wordt. Het onderscheid tusschen deze twee gesteldheden der ziel is: gewigtig. De eerste is het, de andere is onhéilig. De een behoort, en is werkelijk aanwezig in den wedergeboren’ mensch, de andere wordt bij een weinig onderzoek dadelijk bevonden als een kenmerk van eenen nog onvernieuwden zondaar. Doch wat behoven wij sterker bewijs dan de weder van den Heiland zelven tol xtcopemus gesproken: "Voorwaar, voorwaar! zeg ik u, tenzij dat iemand wederom geboren wordt." Hin kan het koningrijk Gods niet zien. «Zoo iemand niet geboren wordt wit water en geest, hij kan in het koningrijk Gods niet ingaan; hegene wit het vleesch geboren is, dat is 108 vleesch; en hetyeen uit den Geest geboren is, dat is geest (*).» Wordt het hieruit niet duidelijk dat men nzeé tot zaligheid in den Heere curistus gelooven kan, zonder yan de natuur en het wezen van het koningrijk Gods eenig denkbeeld te hebben, hoe gering dan ook? Lees dit weder in Rom. X: 14, Hoe zullen ze in Hem gelooven, van wien ze niet gehoord hebben? Doch waarloe anders de door den Heer in de wereld uitgezondene verkondiging van het Evangelie aan zondaren, indien deze niet bestemd was om het woord des geloofs te prediken? Het is immers door het geloof in CHRISTUS alléén, dat verlorene en vloek- waardige zondaren behouden worden? Nog meer, pavivs leert in de onbetwistbaarste be- woordingen: de mensch, die geene andere leidsvrouwe heeft dan de Rede — dat is: de mensch zooda- nig als hij deszelfs natuurlijke geboorte ontvangen heeft, — hegrijpt niet de dingen, die des Geestes Gods zijn; want zij zijn hem eene dwaasheid: hij kan ze niet verstaan, omdat ze geestelijk onderscheiden worden (+). Het geheel van de redenering van Pautus bewijst klaarlijk dat hij hier den onwedergeborenen mensch op het oog heeft; dat hij iemand beschrijft, die wit het vleesch geboren is, en dezen overstelt tegen een’ die wit den Geest geboren is. Hij noemt zulk eenen den geestelijken mensch (§). Wil men nu bepaaldelijk weten, welke zaken het zijn, die door (*) Joh. Il: 3, 5, 6- (§) vs. 15. (+) 1 Cor. If: 14. Den ouwedergeborene dwaasheid geacht worden, men leze vers 18 van het eerste hoofdstuk uit den aange-haalden brief. Aldaar wordt gevonden: «Het woord des Kruises is dengenen, die verloren gaan, dwaas-heid (*).» Zie hier dus de eenige oorzaak. Het is immer ongerijmd, de mogelijkheid te onderstellen dat men het ware zaligmakende gelööt kan deelachtig zijn en nog allerlei tegenstrijdigheden opmerken in de leer van eenen gekruisten Zaligmaker; ja! dat men geheel zonder een yerstandig oordeel zijn over de geeslelijke zaken. Zegt de Heere niet reeds onder den ouden dag met ronde woorden: Mijn volk gaat verloren, omdat het geene kennis heeft. Als tot verstandigen spreek ik, oordeelt gij hetgene ik zeg (T). Bovendien behoort er, tot het begrip der geestelijke zaken, niels van al datgene, wat de menschen gewoon zijn verstand te noemen, maar dalgene wat de Bijbel op menigvuldige plaatsen als de wijsheid en het verstand, dat van boven is, aanwijst. Kéne uilsp raak voor alle genomen: Tot den mensch heeft God gezegd: « Ziet de vreeze des Heeren is de wijsheid, en van het kwade te wijken dat is verstand (§).» Ziedaar wat het bewijs is, dat men de geestelijke dingen geestelijk heeft leeren onderscheiden, en de waarheden verstaat, die daarop betrekkelijk zijn. Men brenge dus ook ten aanzicn van de genoemde uitspraak niet de vooronderstelling in het midden, dat Pavtus (7) Gor. 1318: (§) Job XXVIII: 28. (Ff) 1 Cor. X: 15. ° 105 geenszins in het algemeen van alle onbekeerden, maar slechts yan sommige, sprak; want ook dit is uit onze uitlegging overtuigend gebleken, het geval niet te kunnen zijn. Dan ook voor dezulken, die dit hierin met geene genoegzame duidelijkheid gezien hebben, zullen wij het navolgende nog bijvoegen. Wat zegt ons de Evangelist en Apostel Johannes in de woorden: "Zoo velen heeft hie magt gegeven, kinderen Gods te worden, namelijk die in Zijnen naam geloven: die wit God geboren zijn." Wat anders, dan dat de wedergeboorte alléén de oorzaak is van het gewigtige onderscheid, dat er tus-schen de geloovigen en de ongeloovigen bestaat? De ersten, uit God geboren, namen cHRISTUS door het geloof aan; zij werden aan het huisgezin Gods toe-gevoegd en geregtigd verklaard tot het deelgenootschap in Zijne verbondsbeloftenissen. De anderen, onweder-geborenen blijvende, verwierpen den Zaligmaker; enondanks hunne afkomst van apramam, zoo erkende de Heer hen niet als Hem toebehoorende. Ik weet nu wel, dat men gewoon is, uit deze plaats het bewijs af te leiden, dat het gelof de we-dergeboorte voorafgaat. Zoo dit waar was, dan is deze tekst eenig in zijne soort; maar bij eenig in zijne soort; maar bij eenig in zijne soort; blijkt het on Sie verband der redener, dat de Evangelist dit onmogelijk kan bedeld hebben. Reproeven wij den zin en den zamenhang voor te stellen. (*) Joh. I: 12. De Heere curistus kwam tot de Joden, als tot een volk dat belijdenis deed Hem toe te behooren; doch zij namen Hem niet aan. Gelijk smsaras op Goddelijken last voorspeld had, was er slechts een overblijfsel naar de genade, dat Hem aannam; en alleen zij, die geloofden, werden toegelaten tot de gelukzaligheid der kinderen Gods. Dat deze van de groote menigte onderscheiden waren, had deszelfs oorsprong niet in het uitwendige. Naar het vleesch stamden zij even als de anderen van apranam af; hunne naturilijke gesteld-heid was noch zachter, noch handelbaarder; derzelver opvoeding had bij velen door dezelfde ouders en meeslers plaats gehad; — maar het verschil bestond in cenen bovennatuurlijken invloed: 27 waren niet uit den hloede, noch wit den wille des mans, maar uit God geboren (*). Hierdoor ontvingen 2ij curisrus en gelofden in Zijnen naam. In de wedergeboorte van degenen, die Hem aannamen, is alleen de naaste oorzaak van hun gelof, en dien ten gevolge behoorden zij tot het huisgezin Gods.  gerust vragen, zoude men, als ’t het gelöt geldt, eenen anderen zin aan deze en dergelijke teksten kunnen geven? Verder, hoe kan iemand, die nog dood is in zonden en misdaden, een andere dan een dood gelöt hebben, en andere dan doode werken doen? Moet men niet leven om een levend gelöt te hebben? Welk mensch, die slechts een natuurlijk verstand bezit, kan dus willen slaande houden, dat het doode gelöt van een’ onwedergeboren’ zondaar de bewerkende oorzaak van het geestelijke is? Ik zeg hiermede nu niet, dat de mensch, die nog in den natuurstaat leeft, ten eenenmale onbekwaam is om eenige uitwendige kennis te beko- men van de waarheden van het Evangelie; integen- decl, ik erken, dat hoezeer het waar is, dat zijn onvernieuwd hart menigmaal het licht terugstoot, en dat hij in alle gevallen de wederbarende genade des Heiligen Geestes ontvangen moet om geschikt te zijn de waarheid met gelöt en liefde te ontvangen; Hoe verhardt hij echter zijn mag — door oefening en redener en redener kan hij de waarheden van het Christendom kennen en toestemmen. Zijn geheele godsdienst nogtans heeft hare zitplaats in het hoofd, en behalve cenige voorbijgaande indrukken, besiaat al wat hij heeft, slechts in doode vormen. Intusschen geheert het somtijds dat de letterkennis levend gemaakt wordt. Langen tijd, nadat de geest daarmede opgevuld is geweest, kan een dreigend gevaar, eene levendige droefheid, of cenig ander yoorval, de onmisbaarheid en de waardij van een levend geloof doen gevoelen, en door den Heer als het middel gebruikt worden, om het zaligmakend geloof in de zie] uit te storten. De Geest des levens, die in sezvs curistus is, maakt zich meester van dat hart, het welk tot hierlo gelijk was aan eenen dorren grond, die wel het zaad bewaart, maar hetzelye niet doet uitspruiten. De waarheden, die men alleen maar eene zekere achting toedroeg, worden wakker, en openbaren zich aan het geweten; en 200 vangt het levende geloof aan, deszelfs heilzamen invloed te betoonen. De Heilige Schrift noemt deze verandering des harten: wederom geboren te worden; van den Geest geboren te worden; uit God geboren te worden; van God hegenadigd te worden, — het leven, aldus medegedeeld, is nu niet alleen licht in het woord: herschepping en verniwing naar Gods beeld, als het beginsel van de heilig-making. Het leven, aldus medegedeld, is nu niet alleen licht in het verstand, maar geestelijk onderrigt en gevoeligheid in het oordeel en in het gewelen, onderwerping van den wil en heilige liefde in de genegenheden; hoewel in eene geringe mate. Merken wij echter wel op, dat dit geheele aanwezen volkomen gel ijk is aan het zwakke bestaan van een klein kind, waarom de Apostel eglig: «Als nieuwwgehoren kinderen zijt zeer hegeerig naar de redelijke onvervalschte melk, opdat gij door dezelve moogt opwassen(*).» De taal, die er gebezigd wordt tot hen, die het Evangelie gelooven, bevestigt dit besluit. Zoo dat toen apotto Corinthe bezocht, heeft hij veel toe- gebragt dengenen die gelofden door de genade (f). Dit laatste woord beteekent dan eens den bijzonderen invloed, door welken de Geest Gods heiligt, of ook wel de ongehoudene barmhartigheid, die de Heere omtrent Zijn volk betoont. Het schijnt dat men het- zelve hier ter plaatse in den eersten zin nemen moet; en is dit zoo, dan is de bedoeling sterk sprekende. Wil men echter het word genade alhier volgens den tweeden zin uitleggen, dan zullen wij het toelichten met de woorden van den Apostel pavius: "Maar God, die rijk is in barmhartigheid, door Zijne groote liefde, daarmede Hij ons lief gehad heeft, ook toen wij dood waren door de misdaden, heeft ons levend gemaakt met curistus, (uil genade zijt gij zalig geworden) (§); want ook wij waren eertijds onwiys, oekhooorzaam, dwalende, menigerlet begeerlijkheden en wellusten dienende, in hoosheid en nijdigheid levende, hatelijk zijnde en elkander hatende; maar wanneer de goedertierenheid Gods onzes Zaligkers, en Zijne liefde tot de menschen verschenen is, heeft Hij ons zalig gemaakt, niet wit de wer-ken der regtvaardigheid, door het bad der weder-geboorte en de vernieuwing des Heiligen Geestes, denwelken Hij over ons rijkelijk heeft witgegoten door Dat wij geregi-vaardigd zijnde door Zijne genade, erfgenamen zouden worden naar de hope des eeuwigen levens (*). Is het niet duidelijk dat in het oordeel van’ den Apostel de eerste uilwerking van de ongehoudene en eeuwige liefde des Heeren omlrent Zijne gunstgenooten die-gene is om hen staande te houden en te trekken, wanneer ze midden in den geestelijken dood liggen, en zich nog onder de slavernij der zonden bevinden; om hen als het ware door de bekeering withet graf des doods op te wekken? En door hen te wederbaren, worden zij bekwaam gemaakt om in den Heere curistus te gelooven, en regtvaardig door Hem. 