Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
BEELAERTS VAN BLOKLAND zamen deze aanspraak opgesteld heben? Maar bij dit alles is datgene, wat wij het karakter der rede noemden, niet verzaakt: eerst wordt gesproken van cerbiedige opwachting maken, van nede-rige hulde aanbieden en het woord yoeren; hetwelk alles juist evenveel en nicts meer beteekent dan de plegtstatige buiging, waarmede Ds. RoozEsoom en jkhr. BEELAERTS VAN BLOKLAND, toen zij voorwaarts traden, Z. M. begroet hebben; maar op het einde is veel klem gelegd; daar rijst de uitdrukking kunstmatig hooger en hooger, daar, he is duidelijk, spreekt Dominé op effect; Z.-M. moet het wel hoore en beseffen en de geheele gedachtenrij, voor velch aan zulke woorden als deze verbonden, wenscht de Khr. BEELAERTs VAN BLONAGEN in last om in naam yan de algemeene synodale commissie der Nederlandsche hervormde kerk. In naam van de hoogste kerkyergadering der heryormden in ons yaderland, ja, als de tolken yan geheel de Nederlandsche heryormde kerk- gemeinde. Eervol is het zeker gekozen of gemagtig te wezen om in naam van velen, ja, als de tolk zijner geheel kerk- gemeinde, het woord te voeren. — Het is ook voorhem, © die zulk een’ last ontvangt gewigtig, misschien hoogstge- wigtig, dat hij zich daarvan behoorlijk en ten genoege van zijne lastgeveren kwijte; doch wanneer wij het gewigt der taak van Ds. Roozesoom, enkel als tot den spreker zelve zich bepalende, beschouwen, dan kunnen wij niet begrij- pen, waarom van dat hooge gewigt in tegenwoordigheid van Z. M. gewaagd moet worden: immer dan geldt het eene zaak, die tusschen de lastgevenden en hen, die last bekomen hebben, moet verzekerd worden; en de heer Roo- ZEBOOM ZOU, Onzes inziens, van het gew Igte zijnner taakten bekwamten tijde gewaagd hebben in een volgend verslag aan de algemeene synodale commissie en aan de hoogste kvergadering der hervormden in ons vaderland, in wier naam hij gesproken heeft. — | om S a0 Zekerlijk, in een ander opzigt alzoo beschouwt Ds, Roozesoom zijnne taak als hoogstewigtig: — hangt van derzelver volbrenging misschien veel af voor de hervormde kerk, welke hij en Jkhr. BezLarrts van BLoKLAND vertegenwoordigt?.... Daar men later inden loop der rede er voor schijnt te willen uitkomen, dat men geene yoor- regten verlangt, is deze veronderstelling onaannemelijk, tenzij Ds. RoozeBoom aan de regtvaardigheid des konings twijfelde en zich bevresd hadde gemaakt, of Z. M. wel gelijke bescherming en regten aan de hervormde kerk zal verleenen. met andere kerkgenootschappen. — Of zou eindelijkDs. RoozEBo0om daarom misschien zijnne taak Aoogst- om in Z., M. de gedachte te doen oprijzen, dat eene de- putatie van wege de algemeinen Synodale Com wege de hoogste kerkvergadering der hervormen vaderland, in een woord: eene deputatie v hervormde kerk, en de hervormde kerk verte gende, eene Aoogstgewigtige deputatie is 5 en de hervormde kerk als hoogstewigtig voor zelfs regering, als een wezen van den vermögenen wen?.... Indien Ds. Roozesoom. verhoeden y zulk eene verdenking op hem en zijn medelid jkhr. LAERTS VAN BLOKLAND en op de Synodale Commen op de geheele Nederlandsche hervormde kerk zou hij zeker wel gedaan hebben, indien hij ardenen had aangevoerd, waarom hij zijne taak wigtig, beschouwde en die bij Z. M. Aoogstgewig de, dan, Wi hcbben toch in last om in Commissie, in naam der hoogste kerky woord te yoeréi. Asochuy SL) {eta ole — 379 — De sterkriekende pronkperiode, waarmede Ds, Rooze- Boom zijne rede vervolgt, zoude voor ons niet hinderlijk wezen, indien wij die elders lazen.. Het is eene uitdruk- king van zelfbehagen, waartoe men ligt vervalt, wan- neer de mensch in plaats van God getreden is; en wij kunnen het wel dulden, dat de hervormde kerk zich eens voor den spiegel plaatst om met oplettendheid zich zelve te beschouwen. Roept zij dan in eenen aanval van ijdel- heid, opgetogen over hare sierlijke kleederen, in verruk- king uit:,, Wat ben ik schoon!” Wij zullen eenvoudig zeggen: de kleederen maken den man niet; en haar ver- ruk- king van: Zöcken, om zich zivelzen nog eens en met meer oplettendheid te beschouwen. Wij nemen het der hervormde kerk ook geenszins kwalijk, dat zij den band heilig en onschend-baar acht, die haar yereenigt met Z. M. géerbiedigden persoon en het vorstelijk geslacht. Die band is de belijdnis van Z. M. en de belijdnis van het vorstelijk geslacht. Wij heben: er ons thans niet toe neder gezet, om die heiligheid en onschendbaarheid te waardeeren; maar de hervorming kan geene andere taal spreken, wanneer zij daarvan spreken. Alleen blijft de vraag over of zij daar thans van behoorde te spreken? — Er is onderscheid tusschen de kerk en de audientie-zaal, tusschen den constitutionelen koning, die den troon bestijgt met de nitdrukkelijke verbindtenis om alle in het rijk bestaande godsdiensten gelijkelijk te beschermen, en den belijder der leer van het heryormde kerkgenootschap: en althans houden wij den heer RoozEsoom, die slinksche insinuatie niet ten goede, dat de aanzielijksten des lands tot zijn, dat is tot de hervormede kerk behooren. Dit kan als factum waar wezen, maar in 'een constitutionel koningrijk, als het onze, doet het ter zake niets, en het zijn gevaarlijke inblazers, welke tijdig of ontijdig met zulke herinneringen den vorst zoeken te omgeven. Er is een andere band, de constitutionele band van gehoorzaamheid aan het constitutioneel gezag des konings. Hoe denkt de heer RovzEBOOM, hoe denken de hervormden in Nederland, welke hij vertegenwoordigt over de heiligheid en onschendbaarheid van dien band? dit kon tepas komenen op onze beurt wieden wie het ons geenszins onyenen dat bij deze vrage ook aan ons het ‘behold yerledene yoor den geest zweeft; ‘en wij durven het aan Ds. Roozesoom en aan de algemeene Synodale Commissie der Nederlandsche hervormde kerk en aan geheel de Nederlandsche hervormde kerk wel rond- borstig zeggen: zie toe, dat gij de heiligheid en onschend- baarheid van dien band niet afhankelijk maakt van het belang van uw kerkgenootschap, En met de onwraakbare eschiedenis in de hand durven wij er bijvoegen, dat heben uwe voorvaders tijdens den tachtigjarigen oorlog gedaan, van welk tijdvak gij zoo gaarne de herinnering schijut op te halen. En uit een naderbij gelegen verleden durven wij er nog wel bijvoegen: en gij zelve, gij hebt al te dui- del ijk laten doorstralen, waartoe gij nog in staat zijt, toen Bi namelijk uwe gehechtheid en dweepzieke liefde voor ‘koning William I eensklaps in rook liet vervliegen, bij het gerucht, dat die aangebeden vorst eene Catholijke Yrouw wilde huwen: gij hebt. Roozesoom derhalve zich schuldig, wanneer hij, aan den vort van onzen constitutionelen troon, een tijdvak van zijde, zich verstout den koning voor te stellen, en wij zeggen het vrijmoediglijk, indien Z. M. Witten zu zulken, zulken wird der religiezucht bij zijn, zijne regering sich het minst liet bewerken; zijn die vorst niet even bereid waren, om zijn magtigen armaan de bescherming van den Catholijken Godsdienst als aan den protestantschen te wijden en zijn edel bloed er voor te storten, waar dit als constitutionelen koning van heerde erst, van heerde koning van aller regten op de grondwet eerst daags zal. Uit dat verleden nogtans, uit die tijden van beroering en opstand, van gevelinsdheid, vervolging en meineed, van beidenstormerij en bloedplakaten, uit dat yerleden durft de heryormde Kerk in de Nederlanden, volgens Ds. Roozesoom, zich vreugde en hoop yoorspellen, wij houden ons ten volle overtuigd, dat Z. M. zich aan dat verledene niet zal spiegelen; maar de hervormde kerk heeft zich deerlijk en voor de gansche regering van Z. M. Wittem II geschandvlekt, met zoo plegtig door hare vertegenwoordigers te verklaren, dat zij bij die regering uit dat verleden Zich vreugde en hoop durft voorspellen. En dan staat hij nog voor haren geest, de nachtenswaardige grijsaard, aan wiens iyerige en yer-dicnstelijke bemoeyingen, gedurende eene reeks yan jaren y 200 onschatbare yerpligting heeft. Deze woorden wij-den wij bij voorraad aan de onpartijdige geschiedenis der regering van koning Witten I, als eine plestige getui-genis van geheel de Nederlandsche hervormde Kerk zelve, door eigen mond van hare tolken afgeleed, dat die regering zich door cene onreguardige voorkeur voor de hervormden gekenmerkt heeft. De Catholijken kunnen de verpligting wel scnatten die zij aan de ijverige bemoeijingen van dien grijsaard hebben. Zij werden gedurende eene recks van van den staat verongelijkt; zij werden op ecene wijze, dic wij met haren eigen naam niet bestempelen zullen, verstoken gehouden van het genot eens concordaats, tot welks uitvoering de koning, volgens staats- en Volkenregt verbonden was 3 zij genoten nimmer vrijheid van godsdienst, die hun door de grondwet, welke Z. M. bezworen had en welke Z. M. bezworen had enwelke Z. M. bezworen was. Wat zullen wij na al het vooraf gegane van deze woor- den gelooven: Wi veroorloyen ons gcene aanmatigingen, noch zoeken de belemmeringen yan iemands regten. Aan- matigingen veroorlooft giju zeker; de ganscherece, welke gij voert, is eene grove aanmatiging: Wilt gij dit niet er- kennen?.... Ik daag u uit, om van dezen volzin,, Zoo waarlijk zal de heryormde gemeente, door hare yoorgan- gers daartoe steeds opgewekt, niet slechts het talriksteen aanzienlikste, maar ook het beste en getrouwste deel yan U. M. onderdanen blijyen uitmaken; ik daag u, zeg ikyuit, om van dezen volzin eene verklaring te geven, dat daarin niet de beleedigendste, de hoonendste aanmatiging ligge opgesloten. Zulke taal moest nooit voor den troon van Z. M. gevoerd worden. Zij behoorde cr niet te worden geduld 5 zij is daareaboven laag, misdadig, vertocijelijk 5 schande, ceuwige schande rust op hen, die zich niet ont- zien, om door net wekken van achterdocht en door leu- gentaal, naar hunne baatz Luchtige oogmerken voort te streven. Hier hebben wij den sleutel van geheel uwe gemysstificeerde rede, dit poogt gij den Koning wijs ce maken, dat de hervormde gemeente het beste en getrouwste deel is van zijne onderdanen 3 gij hebt welligt beoogd dat Z, M. denkea zal: de hervormde kerkgemeente is de steuir mijner regering, die moct dus ook het voorwerp van mijae liefde en van mijne gunsten wezen, Onder de vorige ‘regering zijt gij, — helaas! ten verderve van het vaderland! — maar al te wel er in geslaagd den Koning aldus te doendenken, en daarmede verwierft gij die onregwaardige voordeelen, waarvoor gij thans nog zoo onschatbare verpligting aan de yyerige cn volgens u verdiensteliyke bemoeyingen yan den grijsaard hebt : En bij dit alles zegt gij niemands regten zoekt te belemmeren? Hebben wij Catholijken, hebben de andere kerk genootschappen dan geen regt om als even goede en getrouwe onderdanen van z. M. a Aigezien en behaudeld te worden als de leden der hervorinde kerk? Unden de leden van de hervorinde kerk gemeente het beste en getrouwste deel van Z. M. onderdanen bjen uitinaken, dan moeten zij thans het beste en getrouwste deel uitmaken. Waarom zijn de leden van uwe kerk betere en getrouwende onderdanen van de Catholite te vatten; en ik kan het anders niet verkla Dit hopen wij van zijne bekende regtvaardigh lijken? — Waarom? Bewijst het gij tolken der heryormde kerk die daar spreekt, bewijst het, of erkent, dat gij u voor den voet zelfs van den troon, niet slechts aan- matiging, maar aan laster jegens de halve natie, hebt schuldig gemaakt. ; Wat daarna volgt moet zekerlijk aan een ieder wel wonder- baarlijk voorkomen: //es wat wi yan U. M. verlangen is onontheerlike ondersteuning. Ondersteuning, voor zoo eene aanzielijke kerk? yoor cene kerk zoo vol van dan- zien? die er zich over verblijdt en er op roemt, de aan- zienlijksten des lands onder hare leden te tellen 2 Onder- steuning voor zoo eene kerk # Een van beiden dient waar te zijn: die kerk moet een vrekachtige bedelaar wezen, ecn tafelschuimer van Den staat, der moet in die kerk zooveel aanzien, zoovgel milddadige rijkdom althans en dien hadden wij onder aanzien medebegrepen, — niet te vinden zijn! Het is bekend, dat de Catholijke eeredienst jaarlijks voor vicr tonnen op het budget voorkomt, het is misschien minder bekend, maar toc evenwaar, dat yan die vier tonnen telkens een ton immobiel verklaard wordt, en daii aan jansenisten of aan vrome inizigten der regering wordt zoek geinaakt ; zoodat bij afrekening de Catholijken met drie tonnen gouds naar huis worden gezonden ; terwijl de hervormden dertien tonnen en wat het daarboyen is, met de Isratliten enz. eerlijk deelen ; zoo is het tot nog toe ge- weest. Tocn de heer RoozExoom zooveel aanzien van zijne kerk, en glans en schittering, voor onze oogen voerde ; begonnen wij er bijna aan te denken of dat alles niet op een tegenovergesield besluit konde nederkomen, en of de her- vorinde kerk, de toestand van ’s Jands geldmiddelen itacht, genomen, voortaan nict voor alle ‘landelijke onder Steuning zoude bedanken. Zulk eene edelmoedigheid ware haaranzie niet onwaardig geweest, en zou alleen den tijd verhaast hebben, welke volgens ons toch eenmaal zal moeten komen dat kerk en staat van elkander gescheiden zijn, en clk kerkgenootschap in het onderhoud van zijnen godsdienst yvoorziet. Het is dus waarlijk geheel onverwacht den heer Roozg- Boom nu te hooren zeggen: //es wat wif van U. M. yer- langen is ONONTBEERLIJKE ONDERSTEUNING 3 onontbecr- lijke ondersteuning ! dat wil zeggen , dat men er niet buiten kan; zulk eee uitdrukking mijnheer RoozeBoom ! zouden wij, die in onze onaanzienlijkheid maar drie tonnen genie- ten, toch niet willen bezigen; en ik veroorloof mij u te -vragen: Hoe zoude bij gemis van zulk eene onontbecerlijke ondersteuning uwe hervormde kerk het drie lange eeuwen in de catacomben hebben volgehouden ?— Neen; dat werk és niet uit God (Hand. V.38). Eindelijk verlangt de hervormde kerk met en benevens onontbeerlijke ondersteuning , ge. ake yoorregten en bescherming — geliske voorregten 1? Voor- regten alzoo ? neen , gelijkheid; — gelijkheid en voorregten _ alzoo beiden en te zamen?..... Vreemd! *tis yoor1 dat de hervormde kerk door de onschatbare verp. zeyen en twintig jaren , aan onderscheiding van regt ontwend., het voorregt als regt bescho staat het aan Z. M. en deszelfs regering , 0 denkbeeld van de zaak aan de hervormder g te si OO — 4 4 + 4 — 381 — Honing WHLLEM IE en de Neder- landsche Catholijken. Het komt ons, in den tegenwoordigen stand van zaken niet ongepast voor, om eens opzettelijk te overwegen: lo, Wat de Nederlandsche Catholijken van de regering van Willem II verwachten mogen? 20. Wat zij van hunnen-kant-behooren te doen, om die verwachting te zien verwecken? De koning heeft, als prins veldmarschalk, lang en dikwijls genoeg in hun midden verkeerd, om wederzijdsch vertrouwen te vestigen. Zij kunnen en mogen dus, van den geliefden voormaligen kroonprins, koning geworden zijnde, wel-willendheid, onpartijdigheid en regtvaardigheid ten hunnen opzigte verwachten. Maar moeten zij, in die verwachten, van hunnen kant stilzitten? —— Dit meenen wij, in den tegenwoordigen stand van zaken meteen stellig: NEEN! te moeten beantwoorden. Men bedenke, dat de vorst zich niet te 77/burg, niet in het midden van openhartige Noord-Brabanders en door on-geveinsde Catholijken omringd, maar te ’s Grayenhage bevindt, alwaar hij gewonlijk enkel omringd wordt door de anzienlyksten des lands, zooals Ds. RoozEBoom hen ge-liefde te noemen 1): die hun aanzien en vermogen grootendeels te danken hebben aan de onregvaardige voorregten, welke de hervormden gedurende twee eeuwen uitsluitend genoten hebben,, en welke onregtvaardigheid zij, gedurende de laatste vijf en twintig jaren, ondanks de gelijke regten en aansprakken, door de grondwet van het rijk aan alle Nederlandsche ingezetenen gewaarborgd, hebben weten te doen voortduren ; aan wier noodlottigen invloed de scheuring van en der schoonste koningrijken, de jammerlijke toestand onzer geldmiddelen de ontelbare inbreuken op de grondwet en voornamelijk de achterstelling der Catholijken die men niet meer legaal verdrukken kan, en niet meer openlijk verdrukken durft, moeten geworden. eten worden; die op nicuw herinneren aan de tijden, van welke in de resolutie van de hoogmogenden heeren staten generaal der vereenigde Ne- derlanden van 16 Februarij 1795 gesproken en gezegd wordt: "Zowel die, waarin haatlyke Aristocraten zonder Oranje hunnen yzeren Scepter zwaaiden, als die, waarin grootere en kleinere Dwingelanden onder Oranje kroopen, en 2ich- zelyen yan hunne slayerny schadeloos tragtten te stellen, door drukkende kneyelary yan het Volk"; mammen van den stempel diergenen, die in vroegere dagen, immer de oor- zaken waren van den haat tegen Oranje, die bij cen ge- deelte der natie traditionel en als aangeboren was 5 mannen, welke geheel Be/gie eenen onverzoenelijken haat tegen Oranje hebben doen opvatten, omdat zij dat land, zooals zij immer ons vaderland gedaan hadden, ten voordeele van zichzelven, van hunne familievi en gunstelingen, meenden te exploiteeren; "mannen, cindelijk, die afkeerig van alle constitutioncele instellingen, alle pogingen zullen blijven aanwenden, om, zooals zij reeds- " vijf en twintig jaren gedaan hebben de grond-wet illusoir te maken. —Ziedaar de mannen die den koning dagelijks omringen, en die ondersteund worden door eene partij der natie, die, op hare beurt, door den invloed dicr aristecratische oligarchie, hare onbillijke voorregten te behouden tracht en bijna openlijk de oude dagen eener heerschende kerkterter wenscht. Om zich hiervan te oyer- tuigen, behoest men slechts de vorenstaande aan de deputatie van Amsterdamsche predikanten in het voorge jaar, en die er in slaagde om Witiem I van besluit te doen veranderen in eene geheel en al huisselijke zaak en einde- lijk aan het beruchte voorstel van den heer Rapparp. Wat zal nu dekoning, hoe wel gezind ook jegens de Catholiken, hoe genegen ook om hunne billijke wenschen te bevredigen, door zulke mannen immer omringd, tot weg- neming hunner grieven doen, als zij, van hunnen kant, den regtvaardigen en welmeenenden vorst, niet aanhoudend en bij herhaling met hunne wezenlijke grieven bekend maken, als Zij niet telkens en met energie, op de wegneming der- zelve aandringen? Men bedenke vooral dat de koning, die reeds eenmaal het voorwerp van den haat dier n og al te vermogende partij was 1), de hoogste omzigtigheid noodig heeft, om haar niet tegen zich in het harnas te jagen: wat gewisselijk het geval zijn zou, als Z. M. zich, naar het oordeel dier partij al te gunstig jegens de Catholijken toonde. — Men yrage dus niet veel, niet alles, waarop wij met al onze mede- burgers regt en aanspraak hebben: men dringe vooreerst enkel’aan op volledige godsdienstvrijheid en vrijheid van ° ondetwijs! Vrijheid van godsdienst zonder bemoeijingen van den staat met onze kerkelijke zaken: vrijheid van onderwijs voor allen, die het niet onverschillig is, welke principes aan hunne kinderen worden ingeboezemd. Ja, de koning meet weten, hoe de Catholijken van Nederland, even als hunne broeders in andere landen, op de volle vrijheid hunter kerk gesteld zijn! De vorst moet weten, wat het volk door die vrijheid verstaat, en dat het zeleven alles, wat er inbreuk op maakt, of aan eigenbengen opoffert, van welk kant het ook kome, mistrouwt en veracht! De koning moet weten, van welk een hoog belang de vrijheid van onderwijs voor de Catholijken is: niet alleen uitsluitend het geval was, maar ook in een wetenschappelijk opzigt. Ondraaglijk inderdaad, is het, dat de bevoorregte onc- tholijken ons hunne meerderheid in dat opzigt, onzen ‘minderen graad van kunde, geleerdheid-en wetenschap in het aangezigt durven werpen; terwijl zij hemel en aarde bewegen, om het monopolie-stelsel te behouden, en ons op den duur te berooven van vrije inrigtingen, waar jonge Catholijken, zonder gevaar voor hun geloof, tot cene weten- schappelijke hoogte zouden kunnen worden opgevoerd op - welke zij met die bevoorregte kaste, die thans uit de hoogte op hen neder ziet weldra in concurrentie treden, zoo al niet haar den zegepalm ontrukken zouden! Dat menons eene vrije Catholijke universiteit toesta, zooals Belgie er eene heft, — en dan spreken wij elkander na verloop van tien jaren nader! Men leze slechts de artikelen van het Handelsblad en, van 1830 bl Ziedaar waartoe naar onze meening de Catholijken hunne reclamatien, als Catholijken, voor het tegenwoordige be- hooren te bepalen. — Maar hoe zal men hunnen bl Ziedaar waartoe naar onze meening de Catholijken hunne reclamatien, als Catholijken, voor het tegenwoordige be- hooren te bepalen. — Maar hoe zal men hunnen Aige- meenen wensch-in dat opzigt aan den koning doen kennen: op welke wijze bij den vorst op het toestan dier onver- jaarbare vrijheden aandringen? Verzockschriften ware het eenvoudigste middel. Maar een, zoo het schijnt onover- winnelijk vooroordeel tegen dezelve bij sommige invloed hebbende mannen, heeft schier overal van het bezigen van dat eenvoudig middel doen afzien, niet echter, dit kun- nen wij verzekeren, zonder misnoegen, vermoeders en wrevel of moedeloosheid geboren te doen worden! Eene Catholijke associatie? — Ja, deze ware wen- schelijk; maar..... wij willen hier liever zwijgen, dan te veel zeggen. Intusschen meenen wij. dat er nog een ander, zeer een- voudig middel zou kunnen gebezigd worden, waarover wij eerlang nader hopen te spreken. Maar, hoewel, naar ons inzien, de Catholijken, als zoodanig zich voor het tegenwoordige enkel tot het recla- meeren van volledige godsdienst-vrijheid en vrijheid van onderwijs behooren te bepalen, hebben zij, als burgers yan den staat nog andere pligten te vervullen, nog andere regten te doen gelden en in dat opzigt maken zij slechts een geheel met de constitutionele partij uit en behooren met deze niet als Catholijken , maar als Nederlandsche bur-, gers alle legale middelen te beramen en te bewerkstelligen, © welke in staat zijn, om onze constitutioneele instellingen te verbeteren en tegen alle inbreuken te verzekeren.*~ We publicke geest te Meulen. Het Journal Historique et Littéraire van Luik , heeft eenen brief uit Kewlen medegedeeld, van den volgenden inhoud; - Keulen , 21 September 1840. Mijn Heer en Waarde Vriend! Ik heb Jang het stilzwijgen bewaard, maar heden moet ik het afbreken. Gij zult vernomen hebben, aan welke ziekte de dood des overleden konings wordt toegeschreven... De nieuwe koning heeft Monseigneur von Dunin ont-. slagen. Wat onzen CLEMENs-AvucusT betreft, tot den 19 dezer toe was hem nog geenerlei opening aangaande zijne gevangenschap gedaan; er heeft geene onderhandeling te dien opzigte plaats gehad, en alles wat men daarover heeft verhaald , is leugen. Men beweert, dat zesticn pro- fessoren van Bona en van het seminarie, benevens de heeren GRooTE , VON WITTGENSTEIN en STEINBERGER, tegen zijne terugkomst bij den koning hebben geprotesteerd. De stad Keulen scheen in het oog van vreemdelingen diep ongevoelig en met onverschilligheid onder den geesel 382 der Hermesianen gebogen te zijn. Doch er is niets van aan. ~ “Op den 3 September is dat gevoelen door eene ondubbel- zinnige demonstratie van het openbaar gevoelen vernietigd. Eene commissie, zamengesteld uit de protestanten V. AM-. MON, ROLSHAUSEN, SCHRAMM en der Catholijken von GROOTE, SCWEITZER, STEINBERGER en V. Wirr-GENSTEIN had zich off den 1 September laten overhalten om den klein getal personen, gedrukte billetten te zen. Den, in deze bewoorden vervat, Gij wordt uitge- hoodig, om u op den 3 September, ten die ure des, namiddags, in de groote zaal van het stadhuis te ver voegen, om te raadplegen over eene petitie aan den Koning, betreffende het voortzetten der bouwing van decathedrale kerk; en daar tijdgebrek niet yergunt, om eene dusdanige uitnoodiging aan icdercen te zenden, wordt gij verzocht uwe vrienden mede te brengen. Naauwelijks was die circulaire verspreid of het geracht liep, dat men zich van die petitie wilde bedienen, om te toonen, dat de inwoners van Kez/en zich het lot der domk, maar niet dat van hunnen Aartsbisschop aantrokken, Ik zal u nu de plaats gehad hebbende zitting beschrijyen. Hiiscen, van SCHWEITZER en WeIrTz verze Id, kwam te drie ure binnen 5 ecn ander geestelijke volede hem. Hiis- GEN plaatste zich zoodanig in de zaal, dat hij iedereen, die binnentrad met eene diepe buiging kon ontyangen en hij spaarde zijne buigingen nict; maar, de Hermesianen uitgezonderd, begroette nicmand hem op dezelfde wijze. De heer Iven bevond er zich ook, als ook Lenzen, Gau, REBER, VON DER Bancx, Grasnor, GERLACH, president van het stedelijk bestuur, Ree, Ruru, Coss, Heister, directeur der politie, verscheidene den Aartsbisschop toegedane geestelijken en 4 4 500 achtingwaardige burgers, Te half vier ure sprak von Groore eene lange rede- voering uit, bij  beschernd en beginstigd 1), Men drinkte er vervolgens de hoop in uit, dat de sicuwe koning in de voetstappen zijns vaders treden zou. Hij voegde er bij, dat, zoo iemand der aanwezigen eenige — verandering voor te stellen, of iets bij het ontwerp van adres te voegen had, vrijelijk gesproken kon worden. — De stilte, welke op die uitnoodiging volede, werd af- gebroken door den ouden Gopriep Imuorr, licenciaat in de regten en oud senateur van Keulen,,, Ik zie hier, ,, zcide hij Velle hochge ambten auf den kleinen, stand en van de tijdelijke ordes als zij te antwoorden, hadden, zou ik gaarne na hen spreken. Die heeren stom blijvende, vervolgde de redenaaraldus: "Voor cen — inwoner van Kewlen kan de voltoijing der Doktor, het onderwerp eener kwestie niet zijns 't gevoel moet, hem dit genoeg zeggen. Ik ben te Keulen geboren, ik ben in de Doktor gedoopt, ik heb uit de are den lang vergeten naam opgehaald van den bouy GERARD van Sint-Truyen; dit zal voldoende te toonen, hoeveel belang ik in het lot di maar het schijnt, dat het niet in den r voor dat wij de voorkeur hebben geg venden tempel, boven den onbezielde Op te maken voor de her- stelling van onzen eerbicdwaardigen Aartsbisschop CLE- 5) MENS, en ze aan den koning te zenden, nadat alle brave lieden die zullen geteekend hebben.” Aanstonds weergalinde de zaal van brayo’s en bravissimo’s. Het denkbeld van den heer Lunorr werd vervolgens ont- wikkeld in eene fraaije redevoering door den heer PARMEN- TIER, doctor in de geneeskundes; en bereids hoorde men brayo’s en brayissimo’s. : De heer von Groote antwoordde, dat dit voorstel vreemd was aan het onderwerp der bijeenkomst, dat men niet geroepen was, dan om te onderteckenen. De heer von Branco nam alstoen het woord en ant- woordde aan von Groote, dat, vermits de uitnoodigings- billetten de woorden, om te raadplegen (zur Berathung), inhielden, en hij zelf iedereen uitgenoodigd had, om zijn gevoelen te zeggen, hij het regt niet meer had, om de. oD a4 vrije discussie te beletten en dat zij voortduren moest. De debatten begonnen dus en duurden tot 8 ure’s avonds. Onze tegenstanders moesten een menigte van waarheden hooren; en toen eindelijk Hiiscen vroeg wat men wilde, door het vragen der.terugkomst van den Aartsbisschop, of de officien niet op eene betamelijke wijze plaats hadden in de Dom-kerk en of de diocese niet wel geadministreerd werd, was het moeijelijk om de verbittering des publicks tegen te houden, zoo verontwaardigd was men over die oenbeschaamdheid. Men wierp hem tegen, dat hij veel meer aan den ondergang, dan aan de stichting der kudde, die hem toevertrouwd was, arbeidde, dat hij de beste plaatsen aan de Hermesianen gaf en de waardigste Priesters verplaatsiste; dat CLEMENS Aucust cenen canon handha-vende,.die met excommunicatie den Vicaris-General straft, die de bevelen van zijnen Aartsbisschop tegenwerkt, Hiis-GEN die straf beloopen had, sedert dat hij eene pastorij an den rebel Wexner had opgedragen en door de kwee-kelingen van het seminarie, die door den Aartsbisschop weggezonden waren, tot de HH. Orden toe te laten, Hiiscen was zoo ontroerd en ontsteld, dat toen hij de boven vermelde petitie wilde teekenen, hij dezelve op drie verschillende plaatsen met inkt bemorste en naauwelijks de pen. houden kon, zoo beefden zijne leden. wa Ongeveer een vijftigtal van protestanten en hermesianen onderteekenden de petitie. Niemand der weldenkenden stelde er zijne handteckening op. De kanunnik Iven, vervoegde zich bij den burgemeester en yerzocht hem de vergunning toe te staan, om onder- teekeningen ten voordecle van den Aartsbisschop te doen. Maar de burgemeester antwoordde, dat hij zich met het ven dier autorité niet durfde belasten. Voorleden dings- is hem hetzelfde verzoek bij eene notariecle acte ge- die door 173 personen onderteekend was 3 vier in- hebben er zich mede belast om ze hem voor te dragen. u het resultaat van dien stap melden. Eustre Pierre is thans Pastor de Geron. Die Priesters aakt hed hoeveel yerachting men hen be- os a, Ty ‘or jeter. Handelt. Maar onbekend met alle schaamte, laten die on- beschaamden niet na het hoog te dragen en zich verwaand te toonen. ScuMEDDING had den 17 dezer een bezoek bij den eer- biedwaardigen Aartsbisschop aangekondig. De Prelaat liet hem vragen, of hij op bevel kwam; dat hij hem anders verzocht zich die mocite te sparen, opdat het volk er geene valsche gevolgtrekkingen uitmaken mogt. Met een woord er is niets waar van al de berigten, welke men dienan- gaande heeft verspreid. God zij met u en met ons. Bid veel voor Kewlenen recom- mandeerhetzelfde gebed aan alle seculiere en reguliere Pries- ters en aan_.de godvruchtige Bruiden van Jesus CurisTus. Dit stuk, *twelk gebrek aan ruimte, ons belet had, vroeger te plaatsen, bewijst onwraakbaar dat de schijn- bare sluimering., waarin de Keulsche bevolking eenen tijd lang verkeerde, alles behalve doodslaap was. Zoo kan eene enkele onverwachte electrieke schok, eene bevolking, die te sluimeren schijnt, opwekken, om censklaps teekenen van krachtvol leven aan den dag te leggen.....! Terwijl de petitie tot wier onderteekening de burgers uit- genoodigd waren, slechts door weinigen geteckend werd, onderteekenden duizenden de petitie ten voordeele van den Aartsbisschop: zij werd door den heer Weser aan den koning gezonden, die hem door den president BopEL- SCHWING het volgende antwoord heeft doen geven : » De stand der twee Aartsbisschoppen van Posen en » van,Kevlen, was verschillend 1). Elk derzelve moet uit » een bijzonder oogpunt worden beschouwd. Inderdaad ten »» Opzigte van Monseigneur von Dunin behoefde slechts de zaak beéindigd te worden, welke de overleden ko- ning reeds begonnen had. Het is » Geheel anders, betrekendes Monseigneur Droste zu Viscuerinc. De wenig, schen, die hem betreffen, kunnen dus niet verhoord worden. Men moet integhe den uitslag der onderno- mene handelingen afwachten. Berlin, 23 October 1840. De President van de Rhijn-Provincet. BODELSCHWING. Z. M. Witten II, heeft het volgende besluit genomen: Wij Witxem IT, bij de Gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins yan Oranje-Nassau, Groot-Hertog van Luxemburg, enz., Gelet op de bij ons ingekomen bezwaren, betrekkelijk het la- Leer verschillend, inderdaad. Te Gnesen en Posen was Geeste "lijkheid en volk eensgezind, aan den Aarisbisschop gehecht en trouw aan geloof en pligt. - Te Keulen is een klein gedeelte der Gees- telijkheid met de hermesiaansche gevoelens besmet. Deze aanhanger der veroordeelde leer van Hermes zijn de gunstelingen van het gouvernement, voor 't welk zij kruipen, en dat hen ter belooning hunner trouweloosheid en weerspannigheid en welde- den overlaadt. Met een woord Gnesen en Posen is eensgezind; in Keulen heerscht verdeeldheid, en van deze weet het vijandig gou -yernement meesterlijk partij te trekken. — 384 ger onderwijs, en willende ons te dien opzigte doen voorlichten door het gevoelen van bekw -yernement meesterlijk partij te trekken. — 384 ger onderwijs, en willende ons te dien opzigte doen voorlichten door het gevoelen van bekw -yernement meesterlijk partij te trekken. — 384 ger onderwijs, en willende ons te dien opzigte doen voorlichten door het gevoelen van bekw -yernement meesterlijk partij te trekken. — 384 ger onderwijs, en willende ons te dien opzigte doen voorlichten door het gevoelen van bekw -yernement meesterlijk partij te trekken. — 384 ger onderwijs, en willende ons te dien opzigte doen voorlichten Ach het Spey van Qnzen Minister van Binnenlandsche Zaken, van den 11 dezer, no. 507, zer geheim, Hebben besloten en besluiten: Art. 1. Er zalebinnen ’s Gravenhage eene Commissie worden bijeengeroepen, met het oogmerk, om, na kennis'te hebben genomen van de, tot de bedelde bezwaren betrekkelijke stukken, welke aan dezelve te dien einde zullen worden medegedeeld. Ons daaromtrent te dienen yan consideratién en advies, en om ons voorts zoodanige maatregelen voor te dragen, als zouden kunnen strekken ter gemelde bezwaren. Art. 2. Tod leden dezer Commissie worden benoemd de heeren: baron van pen Capelten, onze Minister van Staat, Voorzitter; de baron van ParinsTERER, onze staatsraad in buitenge- wone dienst; baron vax Hucenpora van Agipit » lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal; de heer A. pus Amonre VAN DER Hoeven, hoogleeraar bij de remonstrantsche kweekschool te Amsterdam; ad de heer N. C. Kist, hoogleeraar in de godgeleerdheid aan de hoogeschool te Leyden; en tot Secretaris bij dezelve de heer W. J. Pizrens; Secretaris yan den Raad yan State. Art. 3. Deze Commissie zal door Onzen Minister van Binnen- landsche Zaken tot het aanvangen van hare werkzaamheden wor- den bijeengeroepen in de eerste helft yan de maand December, en met 10. Januarij aanstaande hare werkzaamheden moeten ge- éindigd hebben; zijzal den  geplaatst. Gegeven te ’s Gravenkage, den 12de November des jäars 1840, van onze regering het eerste. WILLEM. - aa De Minister van Binnenlandsche zaken, Ons de ontwikkeling onzer gedachten, betrekkelijk het doel der gemelde commissie voorbehoudende, willea wij hier overnemen, wat de Arnhemsche Courant van f ocns- dag 18 November. dienaangaande zegt: De Commissie yoor het Lager Onderwijs. De tweede lofwaardige maatregel, door de nicuwe regering, sedert harenanvang, genomen, schijnt de oproeping eener Commissie voor het lager onderwijs, met bepaling dat dezelve, bijeengekomen in de cerste heift van December, hare werkzaamhedlen met lo Januari aanstaande zal moeten hebben geéindigd. De andere magtregel was de benoeming van den gegneraal-major Litees uit jalerschieden: waatschijnlijk van wege zekeren minister, en om hem te beduiden, dat hij zich niet te veel moet laten voorstaan, s/ech¢s tot direcieur-generaal van oorlog. Waarom dit departement geen minister mogt hebben, was velenraadsclachtig. Sommigen, die het besluit van 12 november, op ets, ‘zeer ocheime” rapport van den minister van binnen- landsche zaken genomen, minder aandachiig schijnen te hebben gelezen, meenen dat de gehecle wetgeving op het onderwerp, dus ook op het hooger onderwijs, door dic commissie aan eene revisie za] worden onderworpen. De GRAVE » TER Borkervuskenis van J, WITZ. considerans van het besluit doet, onzes achtens, zien dat ° daarvan geene kwestie is.,, Gelet op de bij Ons ingeko- men bezwaren, betrekkelijk het Jager onderwiys, en wil- lende (as te dien opzigte voorlichten door het gevoelen van  alleen, hopes wij, of er op y de lagere scholen ook vodsdienstig onderwijs zal worden gegeven, en hoe; maar ook of vrijheid van onderwijs, in zoover namelijk dat het elken bevoegd bevondene geoorloofd zij waar hij. wil eene school te openen, billijk en wenschelijk zijn zou.” Dit laatste is zeer juist. — Men behoort wel te onder- scheiden, watzij, die zich over het bestaande onderwijs bezwaard gevoelen, vragen, en wat zij niet vragen. Wij vragen geenszins eene nicuwe algemeene Wwet-op bet onderwijs; “niet de vernietig van het gouvernement- taal onderwijs- ‘stelsel s $ niet eene verandering van deszelfs iprigtingen; maar enkel de vrijheid, om met hetzelve te - concurrecren, eS Uit hoofde van den Feestdag der H. ExtsapeTa (Don- derdag 19 November), dic het patroonfeest voor deze stad is, kon dit nummer niet voor Vrijdag afgedrukt en dus niet voor Zaturdag verzonden worden. Door plaatsgebrek zijn wij nogmaals genoodzaakt, om de vermelding der ontvangene bijdragen voor onderscheidene liefde-werken te ver schuiven. -AANKONDIGING. — RR. C. Boekhanudel te Woden. Bij P. N. VERHOEVEN azija verkrijgbaar de volgende Theologische en andere werken: ; C. F. BILLUART. Theologia accedit index generalis alphab. 20 tomi in 10 vol. ‘nova editio 1840. Ff 25-00. B. A. M. DE LIGUORIO. Nova editio, accu. ratius prioribus revisa et absolutissima. 9vol. 80 Ff 10 Bibliothèque S. J. C. nouveau. 4 vol. 8vo Paris 1838. 4-50. St. FRANCIS DE SALES. Évres complètement complètement écrit. 4 vol. 8vo Paris 1840... 4-00. RODRIGUES. Évres complètement écrit. 3 vol. 8vo Paris 1840... 4-00. F.C. LACTANTIL. Évres écrit. 4 vol. 8vo Paris 1838. 4-50. DE LIGNY. Évres écrit. 4 vol. 8vo Paris 1838. 4-50. CHALONNER. Méditations pour chaque jour eke de année. 4 vol. 3-50. FR. HURTER. Histoire d'Innocent Ill et de ses contemporains. 2 vol. 80.... £5 GERAMB. L’unique chose nécessaire. — ternité s’avance. 2 vol. 80. GAUME. Catechisme de persévéran exposé historique, ed de moral gique de la réligion. 8 vol. 8° Nummer 48, = 28 NOVEMBER 1840, ROCOCVUCAUSWUA2E O88 VÉA84TU14848 WRBREUVE VE UVUCUOUUUATEUVGE VUES UUCOBER CETUS GUL PECTTETULTUEDUBULALE RATTAN AERA ATEUTAERR LRAT CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER Godsdicust, Staat-, Gesehied- en Letterkunde. Als Jesus dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hij... .. Heilige Vader bewaar hen, die Gij mij gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één zijn gelijk wij... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in mij geloven zul- len: opdat xij allen één zijn, gelijk Gij, Vader, in mij en ik inU Dat xij ook in ons mogen één zyn, opdat de wereld geloove, dat Gi mij gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gi my gegeven hebt: opdat zij zouden één zijn, gelijk wij ook één zijn. Ik wm hen en Gi in mij, opdat zy volkomen één zijn: en dat de wereld wete, dat Gi mi gezonden hebt. Joann. XVII, Op dit blad, at welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervoled, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar; bet half jaar of kwartal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kun-nen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Redactie worden aangenomen. Aankondigingen worden tegen betaling van 15 centen den regel geplaatst, behalven de 35 centen zegelregt. - Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. Brieven over Rusland en de Catholijke Kerk. Eenige brieyen over Rusland en de Catholijke Kerk, van welke wij.heden den eersten mededeelen, en die wij achtervolgens zullen opnen, verdienen met ernstige oplet-tendheid gelezen te worden. De schrijver derzelve is de heer Davip Ross van BLADENSBUR G, een zeer kundig man, die veel heeft gereids. Hij stelt de gewelddadige rup- ture van Rws/and met den Apostolischen Stoel in een nieuw daglicht voor, als deel uitmakende van Rws/ands uitgebreid overheerschings-plan, en Prwissen als de handlanger van den czaar, om diens oogmerken te beganstigen; de gebeurtenissen welke Pruissen, dat slechts eene mogendheid van den tweeden rang was, tot mogendheid van den ersten rang hebben doen opklimmen, ontwikkelt hij op een bijzondere en piquante wijze. Bij de verwikkeling der tegenwoordige gebeurtenissen moeten deze brieven eene bijzondere belangstelling inboezemen, hetzij men de daarin opgegevene narigten en ophelderingen, uit een godsdienstig. De schrijerer versprenden een helder licht over het treurig tooneel der godsdienst-vervolging, die wij, zoo wel in Prusien als in Rusland hebben zien plaats hebben. Alle de gebeurtenissen welke de vervolgingen door den koninklijken stichter der Evangelische Kerk voorafgegaan en gevolgd zijn, worden in deze brieven met groote schrander-heid en onpartijdigheid beoordede. Wij meenen echter hier te moeten vermelden, dat wij niet willen gerekend worden verantwoordelijk te zijn voor sommige gevoelens van den schrijver en dezelve geenszins als de onze overnemen: ten opzigte van eenige beoordeelingen maken wij zelfs te dien opzigte stellige uitzonderingen. Tot slotte moeten wij onze lezers verwittigen, dat de heer Davin Ross van BLapenssurc, niet Catholijk, maar een lersch protestant is, wat het gewigt van den inhoud dezer brieven nog vermeerdert. EERSTE BRIEF. De keizer van Rusland en de Paus, leven tegenwoordig in misverstand. Een vredebreuk is tusschen hun beiden. losgebarsten, en hunne geschillen zijn van zulk eenen ernstigen aard geworden, dat de Souveine Opperpriester, tegen het einde van het vorige jaar, den autokrat bedreigde van al zijnne évtrigues te zullen ontmaskeren en in het helderste daglicht te plaatsen. Men herinnert zijnne allerleich zijnne allerleich desaangaande nog wel. Nu, welke rol speelt Russland staande deze eneenighcid? Handelt het aanvallender of afweerender wijze? Eischt de Paus bij toeval de regten zijnner heerschappij terug? arbeid hij er aan, om hem eenige zijn gezag te ontnemen? tracht hij hem zijnne magt of zijn invloed te doen verliezen? heeft hij het oogmerk om zich direct of indirect tegen zijnne reusachtige plannen van vergrooting te verzetten? Geenszins. Wie ziet niet in, dat de Paus, verre van aan te vallen, van tegenstand te bieden of hinderpalen in den weg te stellen, even als het meerderdeel der andere souvereinen,. den Colossus ongehinderd laat voortgaan. Deze onderwerpclijke vredebreuk is dus uitsluitend het werk van Russland. Het is de eerste acte eener geheel nieuwe politick der czaars, waarvan de anvangende geheel nieuwe politick der ontwikkeling duidelijk maken. Wat is het geheim van het nicuwe standpunt waarop Rusland zich tegenover Rome geplaatst heeft? Rusland heeft zich. immers vrijwillig de uitdaging verstout; het heeft eene Kerk aangerand, die de helft der Christenheid onder hare bannier telt, die door geheel Ewropa bemind en geacht is die eenen grooten invloed op de massa’s, op den geest der souvereinen, en zelfs op de staatsmannen , uitoefent 2 Hoe moet men dit overeenbrengen? Rusland is voorzeker niet minder voorzigtig dan eergierig 5 het zou tegen zich zoodanig eene magt niet hebben in het harnas gejaagd, als het geen middel voorzien had, om derzelver vijandelijkheid te kunnen verlammen, ja zelfs, om haar aan deszelfs oogmerken dienstbaar te maken. Rws/and tracht sedert lang de Catholijken onderling teverdeelen en twee- dragt onder-de protestanten te stoken, De verontrusting der opinién is het werktuig van zijne politicke voordeelen geweest; zij moet ook dat van zijne godsdienstige voor- deelen worden, Een zelfde middel zal aan hetzelve den twee-. voudigen zegepraal, dien het najaagt, verschaffen. Even gelijk een werkman zich van zijn gereedschap bedient , zoo bedient zich ook Rus/and van de kabinetten en yan de kerken. 