Nederlandsche Diptera in metamorphose en levenswijs
H Weyenbergh
NEDERLANDSCHE DIPTERA IN METAMORPHOSE EN LEVENSWIJS BESCHKEVEN DOOR H. WEYENBERGH Jr. TRYPETA SERRATULAE Linn. Linnaeus, Fauna suecica, 461, 1871. [Musca Serratulae). Gmelin, (Linn.) Syst. nat. T. I. Pars. V. p. Q856. 118. (id.) Fallen, Ortal. 14. 22. {Tephritis Serratulae). Meigen, System. Beschreib. V. 547. 54. pi. 50 f. 5. [Trypeta pallens). Wiedemann, Analecta entom. 54. 120. [Tephritis pallens). Low, Germar's Zeitschr. V. 419. 75. pi. 11. f. 70. [Trypeta Serratulae), Low, Monogr. cler Trypetinen. 62. 15. pi. 10. fig. 1. (id.) Zetterstedt, Dipt. Scand. VI. 2256. [Tephritis Serratulae), Macquart, Suites a Buffon. II. 459. 1. (Terellia Serratulae), Walker, Entom. Magaz. III. 621. f. 5. [Trypeta Serratulae), Sciiner, Fauna austriaca. II. 154. (id.) Robinson's Desvoidy, Myodaires. 758. 1. (Terellia palpata). Robineau-Desvoid, Myodaires. 758. 2. [Terellia luteola), Musca — [Trypeta] — alis-albis, thoracic cinereo; lineis quatuor punctorum iirjrorum, (Linnaeus, 1. c.) NEURALANDSCHIK DIPTRRA IN HARR METAMORPHOSE, ENZ. ID I Wanneer men in het najaar, in de maanden Augustus, September en October, christening (Cardims crispiis L. en andcre soorlen) uittrekt, oni de wortcleinden voor maden van Cheilosia te onderzoekeu, zal men wel doen tevens de koppen na le zien en bet zaadpluis le doorzeken. Zeer Avaarschijnlijk is bet dat men dan de larven zal ontdekken, die ik op Plaat 7, figuur 1 en 5 heb afgebeeld, maar nog | kleiner, daar zij erst in Februari of Maart de grootte hebben bereikt, die door bet streepjen bij figuur wordt aangegeven. Verschil kon ik overigens tusschen de jonge en de volwassen maden niet ont dekken. Door de verschillende leeftijden be toch is de kleur en vorm dezer larven dezelfde, misschien z NEURALANDSCHIK DIPTRRA IN HARR METAMORPHOSE, ENZ. ID I Wanneer men in het najaar, in de maanden Augustus, September en October, christening (Cardims crispiis L. en andcre soorlen) uittrekt, oni de wortcleinden voor maden van Cheilosia te onderzoekeu, zal men wel doen tevens de koppen na le zien en bet zaadpluis le doorzeken. Zeer Avaarschijnlijk is bet dat men dan de larven zal ontdekken, die door bet streepjen bij figuur \ wordt aangegeven. Verschil kon ik overigens tusschen de jonge en de volwassen maden niet ont dekken. Door de verschillende leeftijden be toch is de kleur en vorm dezer larven dezelfde O men van de jongen alleen kunnen zeggen dat zij iets glaziger zijn. Zij schijnen zich met het zaad te voeden; ik vond althans in de koppen dezer distels vele geheel uitgevreten zaden. Vijftien lot tvvintig larven vond ik gevvoonlijk in een distel. Als zij volwassen zijn kleven zij — want spinnen verdient het niet te heeten — wat zaadpluis te samen, zoodat dit cocon-achtige kluitjens vormt, en gaan daarin langzamerhand tot poptonnetjens over door het verharden der huid. Dit verdroogen der huid geschiedt bij deze soort zoo langzaam, dat de juiste overgang van made in pop niet is waar te nemen. De kleur der larve is vuil bleek-geel. Aan den liegen ring is zij het dikst en de algemeinen lichamvorm is verbreedend, naar het achtereinde met spits toeloopend kopeind, Aan het kopeinde bevinden zich een paar als kaken dienstdoende, kleine, bruin-zwarte, hoornachtige puntjens. Het achtereinde, de laatste ring, is zeer plat, als het ware in den voorlaatsten ring-dongen, en donkerbruin van kleur, vooral aan de randen, ter vooral de kleur in het midden lichter is; twee, een weinig tepel-vormige vlekjens zijn vooral zeer licht en vertoonen in hun midden een zwart streepjen of stipjen; ik meen hierin de ope-ningen der tracheen-slammen te herkennen. Figur 5. De larven staan tegen het verpoppen meest met opgeheven kopeinde perpendiculair op den vruchbodem der distels. In het nit pappus zaamgekleefde spinsel meen ik een, de made onmid-delijk omsluitend, meer vliesachtig omhulsel somtij. ds te hebben wärgern; ik zocht bet echter ook vaak le vergeefs. Fig, 4 stelt bet poptonnetjen voor, zoo als bet zich omslrecks half Mei voordoet; de kleur is dan vuil-bruin en de leigte iets vei* minderd, bet staart- en kopeind zijn iets donkerder gekleurd dan bet middengedeelte. Het tonnetjen bevat eene nimf, die geel-wit van kleur is, dik, ineengedrongen van vorm en met vrij smalle vleugelscheden. Het eerste volmaakt insekt verscheen den 10^®® Juni, in den tijd dns dat de distels bloeijen of den bloeijen of den bloeijen of den naden aangewezen. Het ei bleef mij onbekend, hoewel ik vele individuen van beide seksen langen tijd bijeen hiel; ook is mij niet gelukt de paring waar te nemen. Hel is mij steeds gebleken dat het zeer moeijelijk is, in gevangen staat diptera te doen paren en tot eierleggiiig te brengen en ik geloof dan ook dat ik mij bij het aanvangen van de beschrijving der levensgeschiedenissen onzer vaderlandsche dipteren te hoogen eisch stelde, toen ik mij voor- nam steeds de copulatie en het ei te beschrijven. Alleen toe- vallige gunstige omstandigheden zullen mij wellicbt nu en dan bet ei van sommige soorten doen kennen, en ik geloof voorzichtig te handelen met te voorzeggen, dat de beschrijving der eieren meestal aan mijne soorts-biographien zal ontbreken. De made moet zich binnen weinige dagen uit het ei ontwikkelen en in den beginne vrij snel groeijen, daar men haar reeds in Augustus meer dan half volwassen aantreft. Dat deze soort slechts eene generatie ’s jaars hebben kan is duidelijk. De vlieg zelve is Een fraai diertjen, geheel in grijs-groenen ton en 5—6 millimeter lang, met eene vlucht van 10—12 millim. Het mannetjen is iets kleiner. Het breed voorhoofd en de schedel zijn roodgeel; van voreen en ter wederzijde van het voorhoofd is een bleekgele zoom, deels met witten weerschijn; het aangezicht is lichtgeel; sprie-ten en palpen zijn roodgeel, de zuiger bleekgeel. De beide METAMORPHOSE EN LEVENSWIJS, 195 wortcllcden der spritzen zijn zecr klcin; hct twecdc lid is fijn behaard; hcl derde, vcel groolerc lid is tnin of nicer onrcgcl-malig peervormig en toont soms ccnig spoor van verdonkcring; dc spriclborstel is aan den oorsprong bleekgeel cn ovcrigcns zwartaehtig. De oogcn zijn klein cn licldcrgroen. Ilct voorlioofd en de schedel dragcn ccn aantal zwartachtige borstels; tcgcn den achtcrsten oogrand bevindt zich eene rij van korLe wittcborstels; ook aan dc kin zijn zilvcrwitte haren, bij wijzc van baard; de driehoek, vvaarin de bijoogcn staan, is donkerder dan bet overigc. De thorax is grocnachtig geel, van bovcn meer grijsaehtig, met drie donkere langsbanden Die meisten zoodanig in den biju de geheleur rug eene zwartachtige kleur heeft, welke zich riaar aehteren in twee stonipe spitsen iit-breidt; van de schouders naar den vleugelwortel loopt eene witaehtige of bleekgele streep en daaronder nog afwisselend een paar lichbruine en bleekgele langsrepen; de borst is vuil grocnachtig geel, na den dood zwartehtig, De rug van den thorax heeft eene dichte, korte, zilvcrwitte beharing, die bij sommige belichtingen de grondkleur bedekt, en bovendien verscheidene zwartachtige borstellt. De onderzijde van den thorax is vuil grocnachtig geel. Het schildjen is groot, heldergecl. Het achterlijf is lieht groen; op den rug van iederen ring vertoonen zich vier donkere stippen, die even zoovele langsrijen vormen, (het laatste segment heeft cr geene) waarvan de beide middelsten dieht bijeenstaan, en een aan elke zijde; bij de mannetjens vloeijen deze stippen soms ineen en verkrijgt het achterlijf een donkerder kleur. Trouwens de geheele tint der mannetjens is iets donkerder. Het achterlijf heeft eene korte zilvcrwitte be- haring, die echter minder dieht is dan op den thorax, en voorts an den zoom der ringen en in de zijden donkere borstel. De eilegger van het wijfjen is bij het leven liebt groen en heeft den vorm van een afgeknotten kegel; hij is ongeveer zoo lang als de drie laatste lijfsringen te samen. De pooten zijn bleekgeel, zeer zwak behaard; de kleur der haartjens wisselt af tusschen wit en zwart; de dijen zijn nict verdikt. Nad de dood verkleuren deze fraaie diertjens zoozeer, dat van de fijne kleurschakeeringen weinig of niets meer te zien is. De volmaakle insekten zijn vlugge en levendige diertjens, die gezellig in den zonneschijn ronddartelen; zij komen in een groot gedeelte van Europa voor en zijn o. a. gevonden in Duitschland, Ostend, Scandinavie, Frankrijk, Belgie en England. In ons vaderland werd deze soort tot heden niet waargenomen en staat dan ook in de naamlijst in de «Bouwstolfen» niet vermeld. Even als de beide in mijn vorig stuk beschreven soorten, was de larve dezer soort niet beschreven of afgebeeld. Als parasiet verkreeg ik uit deze soort een Ilemiteles, wiens soortsnaam ik te vergeefs bij Gravenhorst en Taschenberg opgezocht heb. De exemplaren dezer beschrijving zijn door mij gevonden in de duinen bij Wijk aan Zee. G. Ritter von Frauenfeld kweekte haar uit de koppen van Carduus defloraius L. en Carduus acanthoides L., een bewijs dat deze vlieg verschillende soorten Van Carduus en Cirium lot winning en voedsel kiest. Fabricius, die in zijn werken ook T. Serratulae opneemt, heb ik niet geciteerd, omdat hij zegt: «culice duplo major y* en dus zijn beschrijving denkelijk ziet op eene zeer verwante grootere soort, Tr» acuticornis Low, terwijl Meigen’s beschrijving onder den naam van 1\ Serratulae weder eene andere verwandte soort en wel T. dentaia Low betreft. Daarentegen is 1 ?Kyt Oni\'Z 8, ll.8rl0w0n.SlS, e\en\ HW^'- 4ST.M.viW.fec. WETAMOKIMIOSE EN LEVENSWIJS. 105 Meigen's T, pattens onze T, SerraliilaG L. Het citaat uit Mac- quart heb ik iiiet zonder aarzeling mede aan het hoofd vau dit opstel geplaatst. Haarlem 1869. Verklaring der afbeeldingen, (Plaat 7, boven). Fig. 1. // 2. // 5. t! 4. // b. n 6. // 7. // 8. // 10. // 11. // 12. n 15. Volwassen made (vergroot). Kopeind dezer made (zeer vergroot). Staartind dezer made (zeer vergroot). Poplonnetjen (vergroot). De made (zeer vergroot). Nimf (vergroot). Kop van de vlieg, gezien en face (vergr.) Spriet (zeer vergroot). Kop van de vlieg, en prolil (vergroot). Vleugelkolfjen (zeer vergroot). De vlieg, Tnjpeta Serratulaeh. (vergr.) $. Achterlijf van het vvijfjen (vergroot). Een vleugel (vergroot). NEDERLANUSCHE DIPTERA IN HARE IV, PHYTOMYZA HARLEMENIS Weyenb. Nova species. Phytomyza — Subgenus Najwmyza, Hal. — cinereo-nigricans kebens; — proboscide halieribusque subflavis; capite aniennisque nigris; thorace, abdomine scufelloque cinereo-nigricante; tar sis tibiisve subflavis, Alarum mar go anterior subflava, nervuliis transversus primus magis secundo ad basin retractus, — Magnitudo Napomyzae nigricanti (Macq.) non dissimilis (Weyenbergh). In het tweede nommer dezer levensgeschiedenissen heb ik de metamorph. ose doen kennen van de in hulslbladeren levende Phytomyza obscurella Fallen, en bij die gelegenheid medegeld dat de made dezer soort niet beschreven of afgebeeld was. Dit is cchler ten deele onjuist, daar Goureau in twee opstellen in de Annales de la Societe Entomologique de France, 2e Scrie enige diptera behandelt dont les larves eminent les feuilles des plantes. Hel eerste opstel (Ann. d. I. Soc. Entom. d. France, 2e Ser. T. IV. p 225, pi. 8. III. n". I, en HI) bevat drie soorten, een uit Lonicera xylostemn, cenuit lucerne en een uit Iris psendacoriis. Het tweede opstel (Ann. d. 1. Soc. Entom. d. France, 2e Scr. T. IX. p. 151. PI. V—VII) bevat de geschiedenis van 17 soorten uit bladen van Veibascum thapsus, Iris pseudacorns (dezelfde soort als in zijn vorig opstel), Euphorbia cgparissias (Sculptorium offiicinale) Plantago lanceolata, Ilex aquifolium (de soort door mij als Phytomyza obscurella Fallen beschreven), Lonicera VI. 197 (cylosleum (niet dczelfde als in ’t eerstc opstel), Ramnumus acris’ Heracleum spondijlium, in koolsoorlen, Primula grandi flora ‘Aquilegia mtlgaris’ Sonchus oleraceus ‘Arctium lappa ‘Oost-Indische kers, benevens twee soorten van het geslaclit Pegoimjia. De determinatie der soorten is door Goureau cehter volkomen verwaarloosd en hij geeft zijne dieren bijna alien nieuwenamen, meestal niet vragende of hetzelfde dier  zijn bijna uniform en slechts zeer weinig vergroot, zoodat, wilde men do door hem beschreven soorten benaderend juist bestemmen, men bijna uitsluitend op de voedingsplanten zou moeten afgaan. Op deze wijze alleen is het mogelijk met eenigen grond le vermoe- den, dat de soort uit hulstbladen onze Phytomyza obscurella is, en dat de soort die het onderwerp dezer regelen is. In het last van Mei en in Juni onldekt men vaak in de dan volwassen bladen van Symphoricarpus racemosus L. geslin- gerde gangen van een mineerend insekten-masker, de made van de aan het hoofd van dit opstel genoemde phytomyza, welker imago, waarschijnlijk in ’t begin van Mei, na als pop overwinterd te hebben, hare eiereii op de bladen gelegd heefl. Daar deze plant geen inheemsche, maar een van elders inge- voerde, in tuinen en parken aangekweekte heester is, is het niet onmogelijk dat deze vliegensoort ook nog op eene andere, werkelijke inheemsche plant voorkomt. De voorwerpen dezer be- schrijving zijn afkomstig uit mijn tuin bij Haarlem. De ontwikkeling, zowel van ei als made en vlieg, schijnt zeer snel te gaan, daar ik meestal de eene week niet de minste sporen van het aanwezen der larven kon ontdekken, en reeds een daaraan volgende week ze volwassen of bijna volwas sen in de bladen vond. Ik gelöt niet ver van de waarheid te zijn, als ik zeg dat onder gunstige omstandigheden de made in pi. m. 14 dagen volwassen is. Het ei bleef mij onbekend. De jonge larven gelijken volkomen op de ouderen en zijn, zoo mogelijk, nog broozer en teederder dan dezen. De kleur der maden is zeer licht groenachlig, soms, na bet gebruik van vcel voedsel, met iets donkcrder doorschijncnd darmkanaal. Klauwljens, gelijk ik ze bij Phylomyza obscurella beschreveu eii afgebeeld heb, staan ook bier aan bet voor- en achtereind, daarenboven staan aan hel vrij stompe kopeind nog een paar kleine, zwarle punljens (de kaken?). Het darmkanaal schijnt geheel recht le verloopen en n Et, zoo als bij Phylomyza obscuriella, ter zijde van den voorlaatsten ring le eindigen. De gangen, die deze made in het parenchym der bladen inakt, gelijken veel op gangen van Deplicula-rupsen, maaronderscheiden zich er van door dat zij zich zelden over de grotere bladnerven uitstrekken. De longte der volwassen made is bijna 2 millim. Half Juni en in het begin van Juli vindt men van deze generatie de donkerbruiii gekleurde popjens. Op het staatend der popstände twee hörntjens (de klauw- tjens der made) in vorksgewijze bonding, en aan het kopfend vindt men evenzeer deelen der made terug, als ook de twee kleinere puntjens tusschen de klauw- tjens in. De zes of zeven laatste ringen der pop zijn aan de buik- en de rugzijde, op het middelste derde-gedeelte, zwart gekleurd. De meesten verlaten om te vcrpoppen bet blad en vallen dan op den grond, hoewel ook enkelen in de bladen tot den popstand overgaan. Het schijnt mij toe dat in de bladen dezer plant ook nog eenc grootere soort van hetzelfde geslacht leeft, zekerheid heb ik echter daaromtrent nog niet. Het volmaakt insekt verscbijnt in de maand Juli, en is ook in zijn gevangen staat levendig en vlug, Lengte 1,5 tot 1,75 mill. De volgende beschrijving is die van een manneljen. De kop is zwart; het aangezicht bijna rechtstandig; voorboofd, in profiel gezien, afgerond, met eenige zwakke borstels; wan- gen cn kinnebakken zijn Sain; aan den mondrand staan eenige zwakke knevelborstels; de zuiger is, altbans aan ’t eind, vuil-geel. De sprieten zijn zwart, het derde lid rood en aan den voorkant zeer kort bchaard, sprietborslel matig dik. Thorax, 11)9 schildjeii eii achtcriijf zwarl of grauwzwart, geheel glaiisloos; de thorax is hoog gewelfd en met te^re borslels bezel; achter- lijf vrij kort en ineengedrongen. De poolen zijn vuilgeel; heu- pen en dijen, de laalsten met uitzondering der spits, meestal zwartachtig, soms ook de schenen iets verdonkerd. De kolfjcns zijn vuil-wit en de vleugels hebben een flauw-grijze, aan ’t be¬ gin van den voorrand ietwat geelachtige tint; uitmonding der eerste langsader op een derde van den voorrand; de Iweede langsader is ietwat bochtig, de derde en vierde recht en naar ’t uiteinde uit elkander loopende; de achterdwarsader is aan- wezig en een weinig voorbij de kleine dwarsader geplaatst; de anaalcel is vrij duidelijk, Deze soort behoorl dus, gelijk uit de bovenstaande beschrij- ving blijkt, tot diegenen, welker vleugels een achterdwarsader bezilten, alzoo tot de eerste afdeeling van het geslacht Phyto- myza, welke afdeeling, zoo ver mij bekend is, slechts vijf be- schreven soorten telt, te weten: Ph, eleyans Fall., Ph, latera¬ lis Fall., Ph. annuiipes Meig., Ph, flaviceps Macq., en Ph. nigricans Macq. te samen vereenigd in het ondergeslacht, TVapo- myza Hal. Slechts de drie eersten zijn als bewoners van ons land bekend. Van al deze 5 soorten kan bij de bestemming van onze on- derhavige soort alleen Ph, nigricans Macq. in aanmerking komen, omdat al de anderen veel grooter zijn en een geelen kop hebben. Ph. nigricans Macq. toch is zeer klein (slechts | lijn) en de korte beschrijving die Macquart van haar geeft, a, II, 617, 4) zou vrij wel passen, zoo niet twee vrij belangrijke punten van verschil beslonden; er staat nainelijk, dat de knieen witachtig zijn, terwijl bij al onze voorwerpen, vooral ook de tarsen en meestal zelfs de geheele tibiae, vuilwit of geelachtig zijn; en verder, dat de achterdwarsader {deuxieme nermre Iransversale) meer naar den vleugelwortel is geplaatst dan de kleine (of middeN) dwarsader, iets wat bij onze soort juist omgekeerd plaats vindt. Er valt alzoo niet aan te twijfelen of wij hebben hier met eene geheel nieuwe soort te doen; ik Iieb haar benoemd naar de eerste vindplaats. Reeds in n®. 7 van de «Petites nouvelles entomologiques» van E, Deyrolle (Parijs 1 October 1869) heb ik van deze soort eene korte beschrijving gegeven. Het achterlij NEDERLANDSCHE DIPTERA IN HARE de eerste vindplaats. Reeds in n®. 7 van de «Petites nouvelles entomologiques» van E, Deyrolle (Parijs 1 October 1869) heb ik van deze soort eene korte beschrijving gegeven. Het achterlij NEDERLANDSCHE DIPTERA IN HARE de eerste vindplaats. Reeds in n®. 7 van de «Petites nouvelles entomologiques» van E, Deyrolle (Parijs 1 October 1869) heb ik van deze soort eene korte beschrijving gegeven. Het achterlij NEDERLANDSCHE DIPTERA IN HARE de eerste vindplaats. Reeds in n®. 7 van de «Petites nouvell f van bet wijfje eindigt in een’ korten, stompen eilegger; overigens kon noch de beer van der Wulp, nocb ik, seksueel verschil ondekken. De levensduur dezer dieren is — altbans in gevangen staat — slecbts weinige dagen. Ik beb reeds gezegd dat ik uit de snelle ontwikkeling der made besluit dat deze soort vele generatien ’sjaars kan bebben; ik moet bieran nog toevoegen, dat ik ecbter slecbts tweemaal ’sjaars verscbe gangen in de bladen vind en bet dus ook wel kan zijn dat de soort slecbts twee generatien jaarlijks beeft. Is dat bet geval, dan moet bet dier in de vrije naluur lang als volmaakt insekt leven of wel — en dit scbijnt mij bet waar-scbijnlijkst — de ontwikkeling in ovo moet zeer traag en lang-zaam gaan. De tweede generatie zou dan als pop overwinteren. Zeker is bet dat de made, als zij eenmaal uitgekomen is, binnen korten tijd volwassen is. Tot beden is Haarlem de eenige plaats waar deze soort gevonden werd. Als parasiet verkreeg ik Alysia pumila Ns ab Es. Haarlem 1869. Verklaring der afbeeldingen. (Plaat 7, onder). Fig. 1. Een blad van Symphoricarpus raceinosus L. met gangen van Phylomyza harlemensis Weyenb. // 2. Made  beschrijTiDg van het volmaakt insekt en de kritische aanmerkingen dank ik grotendeels, zoowel als van Trypeta Serraulae L., aan mijn hulpvaardigen vriend F. M. van der Wulp. METAMOKIMIOSE IN LEVENS VIRGINIA. 201 MEIGENIA BOMBIVORA v. d. W. Tijdschr, voor Entomologie. 2® Ser.  d. W.) (1868). Meigenia nigra, alho-variegata; thorace vittis tribus nigris; abdomine nigro-fessellato, tinea dor soli segmentoque primo et ultimo nigro, segenno secundo et tertio in medio absque macrochaetis; ociiUs nudis; setis frontalibus in medio genarmus descendentibus i nervo transversali apicali curvato. (Van der Wulp). Den tweeden Augustus 1869 besloot ik een nest van Bombus Agrorum L, dat in mijn tuin (Rozenlusl bij Haarlem) reeds eenigen tijd mijne aandacht bad getrokken, te onderzoeken, in de hoop de larven van de, aan bet hoofd van dit opstel genoeg er een klein tiental te vinden. Naar de grootte te oordeelen meende ik dat eenigen in den derden, anderen in den vierden en weder anderen in den vijfden leeftijd, en dus op bet punt van te verpoppen, waren. Ook vond ik reeds enkele poppen. De verschillende grootte uitgenomen, vond ik bij deze niaden geen verschil; de grootsten verpopten spoedig en de anderen volgden suecessivelijk. De vorm der niaden is: stomp aan bet aehtereinde en spits aan bet kopeinde. De kleur is vuilwit, met zwarten mond en kaken. Aan de buikzijde schijnt de darm geel door. Het schijnt dat deze niaden zieh pari passu met de nesten der hommels ontwikkeli. Nadat het nest is aangelegd door de in winterslaap overwinterd hebbende moederboinniel, wordt reeds door de vlieg baar ei in bet nest gelegd. In bet begin van Augustus daaraanvolgend is dan de made volwassen en verandert in een licbt-bruin, donker wordt tonnetjen. Het onderzocbte bommelnest was zeer klein en van daar waarschijnlijk dat bet ook slecbts een gering aantal dezer vliegenmaden bevatte. De made van Meigenia bombivora v. d. W. beeft een langte van p. m. 12 millim. en een glazig witte kleur zij beeft ter zijde op den —10®“ ring een donkere stip, die ik voor de sligmataalstip boude en op iederen ring ziet men een plooi of plooivormig indruksel dat den ring bijna in tweeen scbijnt te deelen. Elke ring beeft overigens min of meer den vorm van fig. 2, die den negenden ring voorstelt, by is rondom door plooien in randen of zoomen afgedeld. De eerste ring, bet kopeinde is vrij spits en vertoont een paar, naar’t scbijnt Iwee-ledige kaakjens, die tot een eindweegs in bet licbaam als zwarte banden zijn te vervolgen (zie fig. 4). Ziet men bet kopeind en face dan vertoont bet zicb als fig. 5 en beeft eenige overeenkomst met een menscbelijk aangezicbt, zoo als men somtijds met een weinig fantasie in de voile maan kan zien. Boven de kaak-acbtige zwarte baakjens ziet men een paar tepelvormige kleine verbevenbeden, die in bet midden een zwart stipjen vertoonen; boven en Lusschen deze kleine verbevrenheren is een buidplooitjen zicbtbaar, dat de plaats van neus en wenkbraauwen in fig. 5 inneemt. Het laatste segment is bijna geheel in het voorlaatste inge- drukt en daardoor het achtereind der made zeer stomp; een dikke, sterk geplooide, onregelmatig hoekig ronde rand is om dezen ingestulpten ring aanwezig. Ongeveer in ’t midden van deze instulping staan twee eirkelronde vlekjens, die, uit analogic met de beide vlekjens, terzelfder plaatse bij de made van Trypeia Serratulae L. door mij beschreven, mij toeschijnen de openingen te zijn der twee groote tracheen-stammen. In elk dezer cirkeitjens ziet men drie donkere lijnljens, eenigszins in den vorm van een klaverblad (zie fig, 5). Besehouwt men deze METAMORPHOSE EN LEVENSWIJS. 205 Cirkeltjens met sterker vergrooting, dan de doch zij zieh voor, zoo-als ik in fig. 6 heb voorgesteld. De omtrek is eene dubbele lijn, licht geelaehlig-bruin gekleurd en de door dezen omtrek om-schreven ruimte heeft de algemeene liehaamskleur, d. i. glazig wit. Ongeveer in 't midden van deze ruimte ziet men de reeds vermelde klaverbladsgewijs staande streepjens, die bij deze vergrooting eenigszins verheven sehijnen en blijken le bestaan uit een zwarte streep, omgeven door een rand in dezelfde kleur als de omtrek. Een van deze drieling-streepjens heb ik zeer vergroot in fig. 7 afgebeld. Behalve den geel-bruinen rand en zwarte middenstreepjens aden middenstreepjens vindt men ter zijde op het zwarte gedeelte; deze fijnere streepjens loopen in de grootere overlangsche streepuit. Het is mij niet mogen gelukken u It te maken of deze witte streepjens ook openingen zijn. De pop wordt nu eens langzamerhand donkerder, dan eens blijft zij licht-bruin van kleur; in fig. 8 is zij in naturwissen grootte voorgesteld. Aan beide uiteinden, maar vooral aan het achtereind, is zij stomp. Het vooreind vertoont twee donkere puntjens, de kaakaehtige deelen der made. Het aehtereind heeft eene dieple (den ingestulpten ring der made), omgeven door een harden, zeer donkeren, onregelmatigen rand, De geledingen zijn nog flaauw le herkennen. Zie fig. 9. Reeds in de lateste dagen van Augustus en de eersle van September verschenen de imagines. Ik vermoed dus dat deze sort twee generation ’sjaars heeft, waarvan dit de eerste is, en dat de tweede als larf of pop overwintert, zoo als bij de individuen ten vorigen jare door den heer Ritsema gekweekt, het geval was. De volgorde zal ongeveer zijn: Mei—Juni, de ima gines der wintergeneratie; Juli—Augustus, larven der eerste generatie; Augustus—September, imagines dezer generatie; September—October, ei en larven der tweede generatie en November—Mei, overwintering, hetzij als larven, hetzij als poppen. Het ei bleef mij onbekend. NEDERLANDSCHE DIPTERA IN HARE Bij deze soort duurt het na het uitkomen vrij lang eer de viegen vliegvaardig zijn. Het konit mij overbodig voor uit plaat 4 van den vorigen jaargang dezes tijdsehrifts, de afbeelding van vleugel en kop over le nemen, doch ik neem gaarne Van der Wulp’s beschriving van de imago over. In de zekerheid dan zoo volledig le zijn, als noodzakelijk is. Lengle 5—5—1. (Kleinere exemplaren, voorall kop wit met zwartachtigen weerschijn; voorhoofd een weinig uitstekend, malig smal, van achteren ongeveer een vierde of een derde (?) der kopbreedte innemende, met zwarten, griss weerschijnenden, van achteren ingekepten langsband; voorhoofdsborslels teeder maar lalrijk, ler wederzijde in een enkele rij tot zeer laag op de wangeii afdalende, doch de borslels op de wangen korler en zwakker wordende. Oogen naakt. Sprieten zwart; het Iweede id digt met korte borsleltjes bezel; het derde id driemaal zoo lang als het tweede, minder smal dan bij de andere soorten van dit geslacht; de sprietborstel aai de wortelhelft verdikt. Mondrand een weinig uitstekend en bij vele exemplaren een weinig roodachtig; de mondborstels talrijk, lot oveer een derde van het gezigt opklimmende, de grootste boven den mondrand geplaalst. Zuiger en palpen zwart, an het uiteinde verdikt. 