Algemene konst en letterbode
None
Tann og uit 6£n ftuk, dat de figuur van een* geknotten kegel heeft, welks bafis naar voren gerigt is. In het midden van dezen brecden rand ziet men een* zwartachtige hongte, waarin zich, op het gezigt af, twee ruitvormige oogen bevinden. Tusfchen deze en den voorften rand zyn nog twee andere kleine hoogten, die men 00k voor oogen zou kunnen bouden* maar echter waarfchynlyk flecbts korte stompjes van groote haren zyn. Met dit auk, dat tut kop en borstfchild beftaat* zyn de tot voedfel dienftige werktuicen en twee paar arraen vereenigd. Twee vreesfelyke kaken vallen op het eerfte gezigt in het oog; zy zyn grooter dan het befchreven ftuk zelve, aan welks voorzyde men die vkidt; lig gen aan de binnenzyde op elkander, en zyn kegelvormig en fterk met haar bezet. leder dezer k>ken eindigt in twee bruine, fchubbige, onder an van tanden voorziene fcharen, die fpits toeloopen en tegen elk.nder gebogen zyn. Ik heb beide met een zeer fterk vergrootglas onderzocht, maar vohrekt gee ne opening ontdekt, waardoor vergiftig vocht konde Uitloopen, gelyk men 9er in de pooten der Spinnen ziet 3 desniettengenftaande is dit infekt ten uiterfte vergiftig de opemogen, waar door het zyn gift ontlast, moeten derhalve zeer klein zyn, en net vergift zelve eene vreesfelyke werkkraclit hebben, dewy] deminftehoeveel-heid, die door een gcheel onrocrkbaar kleine opening kan dringen, toereikend is, om te dooden. Aan den wortenen en ordre van de scharen is een schüttelige cylindervormig, spits toeloopend en achter-waarts gebogen vezeltje, dat echter flechts voor een und der erheidend teeken des geflachts te houden is. Tuschen de beide scharen is een kleine funst, die ruede cylindervormig en harig is. De twee armen zyn aan het onderst gedeelte van het kopftuk, en beftaan uic eene reeks cyiindrifche met lange haren en gedeeltelylc Digitized by Google C «3 ) ok met tanden voorziene sn elkander byna geheel in gedeeltelyk geledingen. Tusfchen het kopituk en het Jigchaam van bet infekt zyn er nog vier paar förster! aanwezig, die hoe langer hoe grooter worden, zoo dat de achteifte aaomerkelyk van grootte zyn; dan aan dezelve is ook nog dit merkwanrdig, dat zich op de cnderfte zyde van dat deel, het welk men in vergety- king met andere dieren den' fchenkel zou kunnen noe- men, vier zonderlinge iigchamen op kleine fteelen be- vinden, die vliezig, dun, doorfchynend, holgewelfd * en driehoekig zyn. Hier door krygt deze Spin eenige ©vereenkorast met de Schorpioenen die, ook, gelyk men weet, twee kanvormige iigchamen aan de achter- deelen hebben. Het ligchaam is niet alfeen door een* korten vezel met den kop of bet borstftuk vereenigd, gelyk by de overige Spinnen, maar ook hare ganfche diameter; hec onder- fcheidt zicb dan daar door van het ligchaam der Spin- nen* dat het niet, als die, glad en aan een hangend is Maar infeden en ringen heeft. De kleur van dit infekt is vaalgeel; het is met lange haren en ter we£rzyde met ftekels bezet; deszeifs grootte beloopt omtrent een duim. Het loopt buiten-gemeen fnel en het valt daarom zeer moeijelyk, het te verdelgen. Deszeifs beet is in een hoogen graad gevaarlyk; het gebeten deel zweJt plotfeling op, veroorzaakt onuitftaanbare pynen, en wanneer men niet zeer fpoedig de behoorlyke tegenmiddelen gebruikt, waaronder olieachtige omflagen, verfterkende en zweettiitdryvende middelen de beproefdfte zyn, is de dood onvermydeiyk. Men vindt de Schorpioen-Spin in verfcheide ftreken der Levant, in Arabie, Syrie, Perlie, Klein Afie, aan de Kaspifche Zee en in de laDden tusfchen den Don en den Wolga. In de Laatfte worden deze leelyke infekten meer en meer talryk. De Hcer Pallas heeft er te Zaritzkin, in het huis, dat hy bewoende, twee gezien, en in het huis van den Kommentant der Vesting, werden, terwyl hy daar vertoefde, er verfcheide gedood. Er werd echter flechts een enkel mensch van dezelve gebeten, die, dewyl men fchielyk hulp bood, evenwei na vreesfelyke uitgeftane pynen, nog gedruck werd. De Arabieren kennen geen middel tegen den best van dit inlekt en zyn dus ten uiterfte voor hetzelve beducht. Bergt van een Kruidkundig Werk, gtiutf; FLORE PORTUGAL; behelzende eene befchryving van alic de  even aeer als voortbrengfel van vergevorderde Kunst merkwaardig, en verdient in alle opzigten onder de werkken over de Natuurlyke Historic eene byzondere und erzählend. De eerfte der hier voren genoemde Schryveren van hetzelve, is reeds J'edert 14 jaren aan dezed arbeid werkzaam geweest. In bet jaar 1785 > op zyne eerfte reis door Portugal, trok vooral de rnenigte, verfcheidenbeid. En fchoonheid der gewasfen voor als zyne oplettenhcid * en by befloor toen reeds > deze voor een groot gedeelte nog onbekende voort-brengfelen van het groeijend ryk aan het Publiek te doen kennen. Doch tevens de moedelykheid van zulk eene nndernemirg inziende, deetde ny np eene tw Erden, nur unter denken, hetzelfde Land, zyne werkzählen met etnen in de Kruidkunde zeer servarenes Reisgennot, zynde de Hnogleeraar Link. Zy hebbei op dezen togi, waartoe zy vjer jaren befteedden, meer dan 20CO onderfcheidene fnorten van gewasfen, die in Portugal inland, zyn, leeren kennen. — Scderr de teru^komst van hunne reis heben zy zicb met het bye( nzanielen en fchikken der bouwrt»ffen voofdit K uidkundig werk bezig gehouden. — Deze en an-dere vonrbererdfelen, n 00 Jig tot een werk, aan het Wclk zy de incest mogelyke voikomenhdd wilden geven, vereischten natuuriyker wyzc eenen zeer geruimen tyd. voor en aieer zy rot de uitgave konJen overgaan. J>eft dit uiMel door de gemelde redenen veroorzaakr, fcari pict andcrs dan ten voordeele vau het werk zelv^ verfrekken. Ouk kan gclukkig het verioop van tyd aan Natuurkupdi^e werken niets van deuUver waarda t^nemco, Hpt Digitized by Google C 215 3 Het Publiek is thans door de uitgave van 4 afleveringen in ftaat gefteld, om te oordeelen, in hoe verre <Je Schryveren in hun oogmerk geflaagd zyn. — Het fonnaat van dit werk is groot folio; tekst cn platen zyn op fraai velin- papier afgedrukt; de eerstgenoemde is in het Fransch en Latyn. Elke aflevering beflan uit vyf platen en acht bladen tekst, bevat in eenen gekleur- den omflag, verbeeldende, nevens den titel, een* Digitized by Google Bloemkrans, uit twee, aan het aandenken van twee vermaarde Kruidkundigen toegewyde, gewasfen Linnaea en Jusficua zamenge field. — De afbecldingen der planten, in het werk zele, zyn van zulk eene umtende en buitengewone schoonheid, en met zoo veel kunst en naauwkeurigheid vervaardigd, dat dezelve aan den Kruidkundigen even zeer als aan den beoordeelaar der kunst genoegen geven, en voorzeker niet ligt door andere fdortgelyke werken over de Kruidkunde zullen overtrofien worden. De Heeren Joan Calkoen, G. Vrolik en C. G. C. Reinwardt, te Amfterdam, zyn door de Schryvers in ftaat gefteld, aangaande dit werk nadere iniichting te kminen geven. IMcdegcdceld"). BEOOHDEELING VAN VADERLANDSCHE GESCHUFTEN. IN BUITENLANDSCHE JOURNALEN. Paryo in den aanvang van de ne gent ten de Eeuw > door A. van de Williien. Te Haarlem by A. Loosjes Pz. 1806. Drie Stukken zameo van vn en €%s bl. gr. 8*. met (10) Platen. Wy kennen den Schryver ran dit Werk reed uit zyne Reis door Frankryk, welke ooJt in dit Journaal (*) is aangekondig. In de Voorrede ran het voor ons liggend Boek meldt by ons net volgende: „Dit boek aangekondigd voor, of in handen krygetu de, zullen velen, waarfcbynlyk met eene foort van veront-waardiging zeggen, of denken: „ al weder iets over Parys, „ naauwelyks hebben wy Meijb*, Kotzeiue, Reichardt en. j, uitgclezen." Deze aanmerking moest ik natiwrlykerwyze voorzien: echter bad ik by bet flot van myoe Reize door Frank- <*) Algondni Cepgniphilbe Epbemeriden, in den XXIflen band. bl. 56. O 4 Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen aanleidipp: Digitized by Google C *16 J Frank ry i, her algemeen a gegeben, orri ook iets van my over Parys en eenige daar omliggende plaaifen te Trerwacnren. Ik hr (loot dan, om voora! de brieven van Kot-Zebue en Reichaidt, die, hoewel vee) korter, te gel>ker tyd afs ilc te Parys geweest zyn 7 te doorlezen, en met myne gehouden aanretkeningen te vergelyken. Dit doende vond Jk inderd ad het een en ander in dezelve, waar van ook by gemelde fchryvers gefproken wordt, en alzoo voor het algemeinen niet nieuw meer is. Dit te herhalen, moest alzoo vermyd worden; doch daar ik tevens ook ve!e Zaken had opj'e-teekend, welke men by die fchryvers niet vindt, vleide iJc my het algemeen geeo* ondienst te zullen doen met de m >es- ten daar van, onder zekere afdeelingen eenigzinsgerangfcbikt, hetzelve ter lezpg aaotebieden. Hier toe werd ik le mcer bemoedigd en aangefpoord door het aanzoek van verfcheide ▼rienden en bekenden, en wel bzonder door de gunftige wy. Zu, waarop men myne Reiz' door Frankryk wel befest wir-jen on (van gen." "Indien dit werk dan voor bun, die nee niet veel van de met regr zoo vermaarde hoofdftad van Frankryk weten, eenigzins belangryk mag wezen, zal het, naar ik hoop, voor anderen, die daar meJe meerder bekend zyn, of bovenge-noemde en andere schryvers, hier orntrent, gelezen hebben, niet minder aangenaam zyn, om door deze myne bydragco, daar van nog ieis meer te weten." "Daar door heeft ons de Schryver op het oogpont geplaatsr, waaruit by dit Werk wil btzien hebben; wy zulien dan nt^ sog kortelyk nagaan ytat by geleverd heefr* De inhoud van bet eerfte Stuk is; eene inleiding, wanrin de Schryver over de reden En fpreekt, weike hem tot de Reis haar Parys bewogen, namely de bevallige affchilderingen dezer Hoofdftad, reeds door bem in zyne jeugd gelezen — Pan yolgen er berigten wegens Antwerpen, Brussel, Valenciennes, Peronne en Roye. — Dit zyn toch de omliggende plaatfen van Parys niet waarvan de Schryver in de voorredp spreekt? (t) — Nu komt by eindelyk aan Parys zelve, en fchildert het in de volgende orde: de voornaamfte ftraten, het Ditr  de nieuw aange. Je kaufen, de Tuilerren en Elyfefche yelden; de lucbistrcek en bet weder; de jaarmarkc van St. Cloud, Charenton, Aifort en. flQ Mpptmorei cj. flierpp yolgt eeu zecr nuuiga alphäc- flQ Hoe de Rec op dit dcnkbceld gekomen zy, daar vervolgcns van Sc. £toimf Chaientoii, AJfatt to*, gefproken woidt, begrypeu wy met. Rctf. Digitized by Google C 217 > tffche bladwjrer, en ten florre is *er door den Scfirvw nt een naberifct de vertaling bygevoegd van een hide Gazette da France N*. 214, 216 en 222 van 1807 in het licht eeic omen, en 00k in bet te Amfterdara uitgegeven Fransch tydfchrifr • la Confers at eur, Vol. Ilf. N*. 1. en a. overgennmene bt6;>r«r deeung van de twee eerfte Stukken van zyn tafereel van Pa- rys, die zoo bitter a)s gal is, en waarop de ScHry?er zyna ant Digitized by Google ikritifche aanmerkingen meedelt. Dat deze beoordeeling Diet regtmatig zy, boe zeer dit Werfc niet vry van aiie berisping is, valt op bet eerfte gezigt in bet oog. Dat de Scbryver veel als een Hollander bezien beeft, uil- Jen wy niet loocbenen; maar men moer danrenregen 00k io anmerking nemen, dat zyne rondborftigheid, zyne vrye oordeelvellingen, zyn geest van waarneming, die niet alles onvoor-vaardelyk pryzeo wilde, de verwende Paryfenaars, die io hunne Hoofdftad der wereld, alles bewonderd willen hebben, ſchulderingeo zyn over 9c algemeen tamelyk gelykend, aangenaam en belangryk, dikwyls is de Scbryver wat te woordenryk; maar dit komt 'er io ceo leesboek minder. Op aan, en dit zal zeker doorelken liefheb ber met genoegen gelezen worden, vooral, daar er vele aar dige Anecdoten en geheel nieuwe aanmerklungen in te vinden Zyn.—- Uittrekfels, ten bewyze daarvan, veroorloven het beftek en plan der Jilg. Oeogr. Ephern. niet hier by te voegeo. De by dit werk beboorende fraal gefneden platen verbeelte een gezigt op Peronne, — een nieowmodisch Bed. — Het solkje van de Halle. — Gedenkreeken van Defaix. — De Maemeluk. — Het bordourfel van Mathilde; de Pont des Arts. De Melkboeriunen; de vrouweo van Caux en de  Z. M den Koning van Holland. Te Amlterdam by Joh sill art en Jac. Ruys 1809. — xiy, xvi en 555 b<. gr. V (Hier behoort eene Kaart by, die 00k afzonderiyk te bekomen is.) Twee nieuwe Werken, om Holland te leeren kennen, beide met nieuwe kaarten, dncn van zeer verfchillende waarde. 1.) Het eerfte gelyk uit den wydloopigen Tit el blykt, eeo Zakboek voor Reizgers door Holland (de Nieuwe Reiziger O 5 ge- Digitized by Google C J penaamd}, maar geen eigenlyke wegwyzer of Guide des Voyageurs, gelyk wy terftond zien zullen. Her begirt met een nieuw ajgemeen overzigt van bet Koontngryk Holland (van bl. i— xl) dac byoa de belfc van het feovkje bellaat en waarin alie de op den tltel aangekondigde order we rpen in eene bonte fer warring door e! kander, vry oppervlakig, tnaar echter meest goed bebandeld zyn. Ook vindt men byna alJes, wat hisr over liggiog, grootte, bevolking, verdeeling, staatsgefteldbeid en enz. kortelyfc gezegd wordt, feeds in de nieuwfte Handboeken. De Land- en Zeemagt wordt volgens den voormaligen staat in vredenatyd opgegeven, en is do* met neer juist. Belangryk zyn de berigten wegens deodustrie en den Koophaudel, in zoo verre zyru Maar dewy I dit werkje niet als eeoe bron kan befchou Werd was 4en is net de moeite niet waardig, uittrekfels daaruit mede icdeeltn. Het tweede gedeelte van feet werkje bevat, in alphabetifebe orde, eene korte befebryving van de Hollandfche Steden, waarby de bevolking; de meest bereekenende merkwaardigbe* den; bet afgaan en aankomen der posten, wagens, trekfehui- ten 9 en andere gele^eobeden voor reizigers, de logementen, de plaatfen van uitfpauning, en bet bezienswaardige in de om- Areek enz. vermeld worden; het welk voor reizigers alJezint belangryk en nurtig is. In een nader onderzoek kan rich Rec. niet inlaten, daar de opgaveo, die over bet algemeen juisi fchren, meest uit andere schriften byeengebragt zyn, en «dus, onaangezien derzelver nut voor reizigers, met als eene ^erryfcrng Der Topographie van Holland te befebuen zyn. Aanwyzingen voor reizigers in Holland, Reisrouten en an der daarroe behoorende berigten, waarin egenlyk een weg-wyzsr beftaat, zoekt men hier te vergeels. De bygevoegde posiicaart moet wel gedeeltefyk dit gebrek vergoeden, maar <Jeze (•) is te gebrekkjg, om den bier gevoiderden dienst de bewyzen. De overige platen Zyn: bet portrait van den Koning van Holland, als titelpiaat, een in bet koper gegra-ireerde myienlyst of aanwyzer van de afftand der ftedeo van elkande; en een piatte grond van Amllerdam; alles wei gefneden, gelyk over bet algemeen bet uiterlyke vol fmaak en fraai is. Overigens fciiynt dit werkje enkel eene boekverkoo-per* speculatie te zyn, en beeft voor den eigenlykeu beoefe-naar. V van Aardrykskunde en Statistiek weinig waarde; voor reiziger echter is het een bruikbaar, hoewel zeer onvolkomea Zakboek. De Aardrykskundige Befebryving van het Koning rylc Holland door Prof. Jacob de Gblder, welke de cite als de ver- (*) Dezefve werd reeds in de AJg. Ceozr. Ephera. XXIX. b. bl. 460 be* Digitized by Google i/erMartog van eene door denzelfden Schryvfer Hingegevén Iraa* van Holland opgecft, welke nier onaffcheidelyk met her werfc verbonden is, maar ook afamderlyk verkochr wordt, rnset uit een geheel atider oogpunt als het hiervoor aangekondigde werkje bekommen en beorden worden, want het is een fysthematisch Handbook van de Geograpbisch-Stacisiifche kennis v. Holland. De Schryver zegt in zyn voorberigt; dat hy de rooeijelykheden an de bearbeidiog van zulk een werk verknocbt zeer wel kende; docb, daar het in zyn Vaderland nog ontbrak, hy echter be/loteo had, zyne ledige uren ter veryaardiging van hetzelvte gebruiken, en om her boek zoo nut tig en volkomen mogelyk te maken, geene moeite outzien heeft; betgeen hy bier ten opzigte van de kaart zegt, behoort bier niet, daar deze als een geheel byzonder werk ook afzonderlyk moet beoor-deeid worden, dat In de Jilg. Geogr. Eph. door een' ande-jera Rec« gefchieden zal. Het werk bevat de behandeling der bier toe behoorende onderwerpen in de volgende orde. Inleiding (4-lgemeene Zaken). — * Lig Ging en grootte. — De tegenwoordige pppervlakte is op 629 Geogr. quadr. myleri opgegeven. — Grand en lucotftreek zeer kort voorgefteld. — Grand en lucotftreek zeer kort voorgefteld. — Grand en lucotftreek zeer kort en volke de voor zoodanig een werk, vervat 11 naauwelyks twee halve bladzyden. — Karakter der inwoners — eenigzins partydig gefchilderd, gelyk men Diet anders van eeo^ Hollander verwachren kon. — De landstaal, zeer geprezeo. — Gods-dienst of Religie; zeer kort. — Scaatkundige pefchieden is van het land (van bl. 9—49) boitenlandfche bezittingen en volks-plantingen, tamelyk voJdoende geteekend. Nu volgt (bl. 50—124) eene vry uitvoerige eitlegging en *oorftellin* van de ftaatsregeliog en het beftuur. — Zoo ook. bl. 13.5—177) wegeua den Eeredienst ea (bl. 17S—204) het opei.baar onderwys en de geleerde Inrigtingeo en Maatfchappyen. Dit a lies is hier goed en vry volkomen behandel. Statisrieke oppaven ontbreken echter geheel. Het grootfte deel van het werk bevat (van bl. 205 tot het einde) de befchryving der afzonderlyke Departement van het Koningryk Holland, en derzelver merkwa^rdigfte plaatfen j en dit is ook het beiangryktie en pewigtigte deel van het geheel, herwelk met byzondere armd;xbi Tchynt bearbeid te zyn en voor den AardryksKgndige aliezins van aanbelang is. De depancmenten worden naar hunne vol^orde gefchiks. By elk worden deszeifs lining, grenzjn, uit«e(trick»heid, na-tuuriyke gefteldheid, rivicrtn en verjeeling in kwariieren oj>gegeven, by elk kwanier de hoofdplmfen voldoende btfchre- ven en alie de o^riue pbajfen meer of minder kon *Hi»t>e- wezen. — Eene nadere opileding kan hier gecne pla. At heb- beo. Beo. Digitized by Google ten, Het werk heeft over het alpen zynewaarde, vooraj verdient de topographie, die zeer zorgvuldig bewerkt is, all Jeu dank der A^rdrykskundigen. — De Schryver heeft in die <OFzipt v$ei gedaan, eo daarom moet men hem de oppervlak- Jugheid en magerheid van een gedeelte zyner Jnleiding verge vei Ma*r eon hoofdgebrek van het werk is het gemts van cen Alphabeiifche Geographlsch- Topograptaifchen bladwyzert iiet wjelk by soodatiig een werk bovenal gevoe'd wordt. AUg- Geogr. Eph. Jan. 1810. K U N'S T? H Parys. De Heef Alexander Lenoir, Beftuurderer van het Mufeura van Franlche Gedenkteekenen, heeft in een privat huis in deze Stad, twee Egyptische beiden van den hoogsten oderdom ondekt, waarvan de een in zwart bafah, de ander in hard morfig wit manner bearbeid is. Over het geheel zyn beide onbe-schadigd, maar de hieroglvphen op het raarmer zeer uitgefleten, terwyl die op het bafalt volmaakt wel be-waard en zeer fraai zyn. Het ufterlyke vertoont twee menfchelyke Ee(talten met eenen kleinen baard, naar lien gelykende, waarmede Ofiris afgebceld wordt, Ivanneer men aan hem de afneming der Zon na her fconierfollHtuim wilde verzinlyken. kwendig zyn zy hoi, eti dit brengt den Heer Lenoir op het vermögen, dat het twee doodkisten zyn, en wel voor zeer voorname perfonen, daar anders de gewone kistenf waarin men de mummien vindt, van Egyptisch vygenboomenlunit vervaardigd zyn. Tot bevestiging van dit "vermoeden (Ve'u hrt verfebil der groottp van beidq kisten, waarvan de marmeren 5 vott 5 dm., maar de bafalten flechts 5 voeten 3 dm. lang is, zoo dat zy Voor byzondere perfonen fchynen gemaakt te zyn. Volgens vader Kircher, die in zyne vverken van deze beide Standbeelden gewag maakr, werden zyom Greeks deRoodeZee, in de Provincie Said, in een zoo groote fcheur, dat cen mensch 'er door kon- de krtiipen; verfcheide Turken beproefden dit en von den deze twee Sarcophagen, welke zy voor twee af-godenbeelden hielden, die op Pharao's bevel, wiens raaufoleum deze Pyramide zyn moest, herwaarts gebragt waren. Daar zy vermoeden, dat deze Sarcophagen van cenige waarde konden zyn, befloten zy bei-de op Kameelen naar Cairo re voeren. leder monument weegt zes & zeven honderd ponden en zy gebruikienf zest Gegen dagen tot den vervoer. — Van Cairo zakten zy den Nyl toe Alexandrie af, waar een Fransch koopman ze inichepte. Te Genua, waar hy binnen liep, /«a£ Prins Doria dezelve en bood een groote forrime daar voor; doch zyn aanbod werd niet aangennmen, want den 4den van Herfstmaand 163a kwamen zy te M*r-ieille aan, waar vader Kircrer dezelve zag en iederkenner ze bewonderde. — De Super-Imendant-General Nicolas Fouquet kocht deze bed den eindelylc van den koopman en liet hen naar St. Mande by Virginia, drie mylen van hier gelegen, brengen, waar die Minister een huis bezat. De beroemde Thevenot die juisc van zyne reize te rug gekomen was, hoorde %r van, fpoedde zich naar St. Mande" en verzekerde dat hy In Egypte zelze nooit zulke zeldzame en fraaijfc ftukken gezien had. Zy bleven, tot Fouquets dood (1680) te St. Mandé en warden toen aan den beroem- den Tuinkunftenaar Le Nostre verkochr; deze fchonlc ze den Hr. Louis Bernin de Valentin ay, Control- led General van het Koninklyk Huis, die dezelve in zyn Slot te Usft liet plaatfen. De Hr. Lenoir maakt alle vrienden der Kunst op deze kostbare zeldzaamheden opmerkzaam, en acbt dezelve waardig, om het aantal meesterllukken van het Kcizerlyk Mufeum te vertneerderen. NIEUW UITGEVONDEN WERKTUJGEN Promeneuse of Wandel- machine. De Heer Pinabel, Hoogleeraar der Wiskunde te Parys, had een Werktuig uitgevonden, dat hy Pro. rniddel, noetnde, door rniddel van het welk zwakke kindtreti en volwasfeuen, zonder eeni^e hulp, zich van de eene plaats naar de andere bewegen, en naar wil-Jekcur het ligchaarn alle mogelyke ligtingen zouden kunnen gcven. Dit Werktuig werd door de Akademie en de Medicynfche Faculteit beproefd en doclmati* C m 3 fcevondeo. * Door raenfgvuldige aan Digitized by Google 1 C m 3 fcevondeo. * Door raenfgvuldige aan Digitized by Google vraap, om deze M*i chine, heeft de Hr. Pjnabel eene poging gedaan, om hatr meerder volkomenheid by te zetten. Die voor vorvorverzogen worden nu byzonder erigt, en die voor vorvorverzogen van ändern perfonen van ändern verzogen van ändern gedeant. Zy vereenigen in zich alle gemgkken van ändern den leuningstoel en van ändern,  ZEEVAART, HUISHOUDKUNBE XH WAT DAAR TOE BETREKKIN© HIBPT. P ft Y 2 B If D E ft EFFCCTER. Op Maandag den a van Grasm 1810, in Amflerdaffl. BlJITENLA NDSCHB. Aandeden by Hope & Coop. enz. 102$ a iosf Rutland 5 prCt. 75l 1 7<5| Zweden 5 prCt. 76 »77 Dmemarken, Toll 4 prCt. 82 a 9© dito Leen en Wisfelb. 4 prCt. y6§ » 97$ dito Krnon 4 prCt. r | Keixer van Oottcnryk 5 prCt. 40I 43 dito 4! prCt. 3* * dito 4 PfCu 3?i i 38f Op Londen. 1 — Pujs. Bl WTf EM tANDf CHE. I Jtowifc 5| prCt. byltope & C. 5a a s4 dito dfto nieuwe. 474 j | Portugal \ by Hope ft C. 99 Engeland. Annuiteit. 3 pCt. 69 % Frankryk Geconiolid. renten 5 prCt. Dito Cert. fey K.& V. 79* » I zond. Cc nice genot- 56*1 f Wetnonate Schuldfieven a $ prCt. 27 a dito a 2$ prCt. a6| 1 27 Losrenten uit de heffing vin g3a34piCt. 3»§ ■ 4 Dito uit de lietfing van iaoo. a 3 prCt. 27 aa8| dito luoi. t si prCu • 3*i«4 dfto Domemen. 4 prCt. 4l 16*3 Uro Vrywillic a 3 pCt. 44 a | Ron* Ne^ot. van L807. 6 pCt. met oploop. premie by Af- losf... 81M83I Rciaipticn Losb. na den Vrcde.. 3*JJ39f Agio van de Bank* 99r$ GE* Digitized by C aaj ) GESCHIED- en Vrcde. LETTER. ANECDOTES. Chaistophorus Colombo (niet te Genua gfboje.v. Alles, wat de gedachtenis van ten groat nnn betreff Bioer voor het dankbaar nageflacbr pewigtig zyn. Christophorus Colombo, de omdekker van de nieau- reld, die thaiis door een wanbedryf van den r.v; naam van een ander draagt, namelyk van America respfi l c$, een' bekwamen Zeernai), die echier deze eer n.e. Komr, daar hy nooit een fchip aeif gekommandeerd r,e fr behoort onder de groote mannen, waar van bet beantry alles te weten. 6 7 Zyne ware geboorteplaats is niet naauwkeurig bekend Genua werd daar voor tot heden gehouden, dewy! devader van onzen Christoffel eindelyk daar gewnond heeft, waar hy cene lakenwevery aao den gang bad. Hy was van eene ad(£ jyke afkomst, maar door ongelukken vernederd: her fhm-hois van de Famille is dat van hetzelve nog tegenwoordiz toekomende leengoed Cuecaro, io het voormahg Piemomeesch Hertogdom Momfcrrat, en op dit leengoed, naar het welk zich het CeOacht Colombo van Cuccaro fcbryft, is ©ok Christophoros Colombo ter wereld gekomen, die verrnoede-. Jyk daarna uit trotscbheid. En den vervaile ossaar zyns gegelacht te verbergen, zyne eigenlyke geboorteplaats verlooschende en zich voor een Genoees verklaarde. De ware geboorteplaats van dozen grooten Man is eersc naauwkeurig bekend geworden, toen zyne mannelvke nakrw memgfehap m bet jaar 157I met zynen achterneef Don Diego uuftierf, en na de naastbeftaaudea van zyne zvde te Cucaro in Italic 00k aanspraak op bet door Christ. Co'l.>m*3 geltichte Majoraat aanspraak maakteo. In het daar over otst te regtbgeu.ug, dat echter ten voordeele v;m eenen Don Vivaro, achterneef des Ontdekkers, maar van zyn vrouwt zyde, uitgewezen werd, kwam nu 00k de geboorteplaats vho crezdve ter baan en net werd aangeto. ond, dat de groote man op het leengoed Cuccaro, bet flam him zyns gegen, seooren was. Wydloopig wordt dit alles in het vol* od pimv werkje bewezen en verklaard: Delia patria Ji Christ of r, Colombo, Dufertazione puhlicata nelle Memorie seir A^m? JliS JU'Ste fchryfwyze vao deir naam; want zoo frhrrft A Castitis y a Leon Nuevo stiunrfo dh Colon. Aan de Komngryfcen Cast/Be en Leon fchonk Colon de -s . . , ,«Bu. Dicixejlylie vryhetd ora bee rym. Digitized by Google C 4*4 3 jteademia Imperial delle Scienz* it Torino &£. Thtnz8 1808 8°. (Me: een Portrait v<n Chr Colombo, naar eerie? oude fcbildery , die de Heer Fidele Wilhelm Colombo , te Cuctaroi in eigendom bezit.) ZELDZ A AMHEDEN ber NATUUR. BUITENGEWOON 2WAARLYVIG K IN D« Te Straatsbure vertoonde inen in Louwmaand I.I. een Kind 4 ▼an Deggendorf in B^ijeren geboortig , dat, fchoon nog geeri ▼yf ja»en oud , reeds sio* ponden weegt en 48 duiroen in onw trek dik is. STERRE- en WEERKUNDlGt WAARNEMINGEN. WEERKUK0IGE WAARNEMINGES, l8lO* f BARO- 1 tcntc-< MB- tiiaand l ter. ' BUITEN HAARLEM. THER- 1 STRREK » LTXHT> TER. 1 WIND. 1 HRID. fay. 8 1 a8 < 9. 8 (ay. 8 I 43 , 48 43 1 z. w. den voiigen nacbt rtgeo; bewolkc. fay 8$ 4* 29 <*9« 9 ) 48 1 w. 1 bewolkt. 1 z. w 1 129. 9 30 < 29. 9 ' «; 9 -i 43 41 w. c. 4. betfoukcn ; lusfcben begie ; wgenachtig. 2. w. ) (29 V 42 31 <2 m ; 48 I59. 74 • 40 1 Z. O. 1 z. z. 0. 1 betrokkep; namiddag regenachtig. Oras 2 . 6 maand <J 29 6 J 2y. 6 i 2 * 4» 0. z. 0. voonniddag bckier; [ 0. t. z. vcrders bewdkt; ' 0. Navonds wmdric (29 r4 a <oy. 8 lit). U 4» 0. n. 0. , >• | bcwolkc- 9 <sd 71 I 50 (betrokken; I29. 6 I 47 » » GEBOORTE-, TROUW- en STERFLYSTEN. Hot getal drr Dooden, gedurende de lantstverloopene Weefels is geweesi: te simstcrdam 149 cn te Haarlem 16, onder Wp!Vp iyi3t0en o beneden de 12 laren. Tc H a a klsm j bt A. LOOSJES Digitized by Go algemeene K O N S T- EN LETTER - BODE, VOOR HET JAAR 1810. N°. 15. Vrydag den 13 van Graimaand. B E R I G T E N. UITLANDSCHE. R Come, De Florentynfche Improvifator (Dichtej voor de vuist), LunoviO Rcuelli, heelt fe^err net einde van Wynmaand I. 1. by her Romeinsch pumiek met eenig geluk zyne kunst beoefend, da it hyrtveerug d^gen achterecn (een zeldziam geval in deze Stad, onder deo Opgegeben voor al het volk over oder verkennen. Die hem opgegeven werden, improviseerde. Hy behoorde onder de wel onderwezen Dichteren itk die vak en sprak de Franfche en Latynche taler, metnicer dan gewone vlugheid. Vericheiden zyner vrien-den, die zyne belangen ter harte namen, bragten het zuver dat het publiek tot tene Akudemie in het Theater Valla werd uitgenoodigd; he twelve was opépropt vol; de Dichter ontving van de ondernemeren 30 i'cudi, maar, gelyk 00k vooraf wet te verwachsen was, he lokaal begunffr'gde den Dichter geenszins. Hy is van hier naar Napels vertrokken. Lotf- (*) Daar het oitnoodiglingsbillet voor den Hollander non al Bie jw zal zyn, meenen wy bem geen' oodieLSi ie doen bef i. D E £ h. P Digitized by LOOQle C *** 3 Lcnden, iflen van Lentemaand. De laatfte ty- c!in v uir onze. etab!i>fcroenten te ^rr^ be- hd/en, d;?t deGnuvejneur Jen eerften ireen guegd heefc tni eene nieuwe Srn.1, die genaamd zal worden Kings* town in tifrika. Deze Stad is eene voordeelige plaats, in on \rtichrbmr fewest aan eene va.nbare rivier, doch ver penoe;; in bet land, dar geene vyandelyke nvgt dezeive k,>n naaeren. Een zeker getal Afrika- i^ji heeft zich paar het grondgebied der Eneeifche Mautfchr-ppv heaven en verzogt Digitized by LOOQle C *** 3 Lcnden, iflen van Lentemaand. De laatfte ty- c!in v uir onze. etab!i>fcroenten te ^rr^ be- hd/en, d;?t deGnuvejneur Jen eerften ireen guegd heefc tni eene nieuwe Srn.1, die genaamd zal worden Kings* town in tifrika. Deze Stad is eene voordeelige plaats, in on \rtichrbmr fewest aan eene va.nbare rivier, doch ver penoe;; in bet land, dar geene vyandelyke nvgt dezeive k,>n naaeren. Een zeker getal Afrika- i^ji heeft zich paar het grondgebied der Eneeifche Mautfchr-ppv heaven en verzogt Zich by den berg von Leicester neder te zenen. De Stad, die zu vergleichen, zal den nu:i»v van Leicester dragen. Leona van Sierra Leone organilVert zich met go.u gtAr.lp; men heeft Vr eer.e Kadcrten- schoo! opgerer:g% aan wdke men de Wiskunde, het Arahisch en he: Eniiclsch moet ondervvyz^n. Verfcheiden jonge Afrikarxn worden d;»ar in aangv nornen. Emdelyk heeft men we^en gennakt en de kolonie geni< t voordeelen van eene gemakkefyke gemeenfehap met binnen '$ lands. Pars. In den verleden järe overleer hier de Boekdrukler Cn ulks Crapetkt, in den oudeHom van acht-en veertig jären. Zyne pc ten hebben zynen roem door gcheel Eiiropa verbreid. Hy heefc eene grootfe taeniae werken gedrukt, die, wat schoonheid van lette- feier by te voegen, het begirt: „De Improvifhtor N.N. enz.f verzoekr eeo ieder tot erne poetifche improvifatie, ea biedt zich aan, elk onderwerp uir iedere wetenfebap, en by- zov.Spt uit de Logicn, Gefchied-, Bovennatuur-, Natuurkun- de, God-reletrdheid eoz. te ontwikkelen. Hy zal begeleid van überfchdde inftrumen en fomwylcn met de Franfche gui- tür, die by zelf bepelen zal, zir.gen. De optegeven onder serpen Zuilen van hei purterre op bet toon eel geworpen en kort voor den aanvang der Ak;?demie verzameld worden. Men zal op Roed gpluk af uit alien kiezen en elndigde met den vegviiden uirroep: „Romeine! Ludovico Roedelli weer gno'ii1 > hoe grootsch uwe denkbeelden in dit vak, gelyk in alle anderen, zyn; maar hy wpet ook, dat gy grootmoedig *yt, in de gebreken van ai deren over bet hoofd te zien. — St-valiige Donna's! gy die de fieraden van elke schitterende kyekomst uitma^kr, verfmaadt myne uitnoodiging niet; uwe bezieiende tezenwoordtgbeid zal grouteren indruk maken, dan die van kunstrnarig do>>r alle Dichrers aangeroepen fabeiachtU e en herfenfehimnuge Godhedea der Oudheid.H teren en typographifebe uaauwkeurigbeid betreffend, met de uitgaven van Barbi u, Dioot en B< dini wedyveren. De Heer Crapelet wordt daarenboven wcgens yne rondborftigheid en belangeloosheid door alle ge- jetterde lieden, die in eemge betrikking met hem iton- den, hartelyk betreurd. In Herstmaand. 1. overleed hier ook de Plaatfnyder Selmer, in deo onderdom van 73 jaren; en in Wynmaand, digt by Soisfons, dc Heer Pifelet, Oud Raad en Duecteur van de Ko- nfrk/yke Akademie van Heelkunde, die federt 1793 zich van hier drrwaarts begegenden had en als Schryvef van verfcheide gcaclue Verhandelingen over de Breuken bekeod is. Saxe. De St. Michaux-Mite te Leipzig, is een der beste geweest, weike nun Onds lang aldaar had; maar voor den Bockhandel leverde zy geene zer geweest, werde voor den Bockhandel leverde zy geene zer geweest, werde  door Baizko, Van Koningsberg; de Gefchiedenheit der Dichtkunde en Niederlagen, door Bouterweck; cCne Riis door Hollen, Franken, and en Beyer en, door Eggers; de Gefchiedenheit der Letter kunde, door Eichhorn van Go tin-gen; het Leven van Iriosto, door Fumow; de Gefchiedenheit van Herder en Hubcr, de l'erkert van Herder en Hubcr, de l'erkert van Herder en Hubcr, de l'erkert van Amcrika, door Ratcrs; een werk over de hvoUi/jg van Amcrika, door Ratcrs; eenige goede Taalkufldige werken, door Schutz van Halle. Hagcr. Zimmcrmann, Schutz, Lcnncp, enz. Romans, door Lafontaine, Wagner, Julius P os en Kvtzebue. Het getal van nieuwe Tooneeiitukken beleopatas, paaar geen derzelyer vwiecc veel aajjpryziug. P 2 BeW Digitized by C 7 Bryeren. De bekende Wa'erbouwkundige Wit* Peking, tlans Gehtimraad en Diredteur-Generaal der bru^gen en wegen, in dienst van dit Koningryk, heeft urgevonden, hoe bruggen van hout zamen te ftellen, die zoo hecht zyn, dat men moge rekenen, dat zy verfcheide eeuwen kunnen duren. Deze bruggen on- dencheiJen zich door de bevalligheid van bare ge- daante, en de uitgeftrekteid der bogen. Volgens het plan van den Heer Wiebeking, heeft men vyf mylen vart Pasau, er eene over de nvier de Roth gemaakt, met eenert boog, die tweehonderd voeten wyd is; eene andeie ten behoeve van eene voorname Stad beftemd, zal ook flechrs uit een* boog beftaan, maar tweehonderd zesemacht Digitized by C 7 Bryeren. De bekende Wa'erbouwkundige Wit* Peking, tlans Gehtimraad en Diredteur-Generaal der bru^gen en wegen, in dienst van dit Koningryk, heeft urgevonden, hoe bruggen van hout zamen te ftellen, die zoo hecht zyn, dat men moge rekenen, dat zy verfcheide eeuwen kunnen duren. Deze bruggen on- dencheiJen zich door de bevalligheid van bare ge- daante, en de uitgeftrekteid der bogen. Volgens het plan van den Heer Wiebeking, heeft men vyf mylen vart Pasau, er eene over de nvier de Roth gemaakt, met eenert boog, die tweehonderd voeten wyd is; eene andeie ten behoeve van eene voorname Stad beftemd, zal ook flechrs uit een* boog beftaan, maar tweehonderd zesemacht Digitized by C 7 Bryeren. De bek Ig voeten wydte hebben. Andere bruggen zuilen zuilen zuilen worden, dat men voor den dortogt van Oorlogs enKoopvaardyfchepen, metftaancte masten, eene opening maakt, die dan naar welgevallen zal Ouiun, om 'er ryruigen over re laten gaan. De bruggen van den Hr. Wiebeking hebben nog dit voor-deel, dat zy des noods uit elkafider genomen kunnen worden. Wil men in ryd van Oorlog den vyand op-houden, dan is een uur genoegzaam, om een boog te fechten, en in twee dagen kan men de geheele brug wegnemen, zonder een enkel ftuk door te hakken. Daarenboven befraart men langs den weg, door den Heer Wiebeking by het bouwen van bruggen inge-flagen, vele kosten. Eene rteenen brug, van dezeifde grootte als eene houten van den Heer Wiebeking, rekent men, dat twee miltioenen Guldens zou kosren, terwyl de laatlle voor vyftig duizend kan gemaakt worden. Stelt men nu, dat zoodanig eene brug van bout flechrs eene eeuw dure, dan kan men herekenen, dat men in dien tyd, de renten Vr onder begrepen, welke men op de hoofdfom zou befpaard hebben, zich elf millioen zeshonderd en tachtig duizend guldens bevoorden heeft. Men fchvnt 'er niet aan te twyfelen, of die uitvin-ding zal eene geheele verandering in de kunst van bruggen makenf te weeg brengen. Ten Einde grondiger over de manier van den Heer Wifbeking te kunnen oder de manier van den Heer, welchen vorgen, en elk in staat te frellen zijn voetfpoor te vorgen, zietten kosten van den Heer, over deze itnffe, een werk het licht, onder den titel van: Traits comcnant une parite afétitiell de la sciencière de canjurie Us fonts, ayco uns description de la noitttlh methodt economique de conjurères des ponts de charpente invénteci par Fauteur et appliquées à douze grands ponts, executes lus le ministère du comte Montgclas, decretn et representees dans cet ouvrage: pour servir de complement aux oeuvres de Perro net par C. F. Wiebkking &c. waarby zeventien groote platen ter opheldering gevoegd zyn. Den Haag, den yden van Grasmaand. Op heden is alhier overleden de Heer Mr. P. L. van de Kas-T-EEle, laatftelyk Staatsraad van Z. M. den Koninklyke Univerfiteit te Leyden, en Commandeur van de Koninklyke Univerfiteit te Leyden, en Commandeur van de Koninklyke Orde van Holland, in den oderdom van 61 Jaren en 8 Maanden. — Behalve in de loopbaan der Staatkunde, heeft by zich in die der Letterkunde en byzonder in het vak der Dichtkunde beroemd gernaakt. Zyne Procven van Stichtelyke Mengeiprezy door hem en Mr. H. van Alphen uitgegeven, en Gezangen zyn algemeen met lof bekend, gelyk ook zyne Vertaling van eenige Oden van Klopstock en Wieland en die van de Gedichten van Ossian, waarvan alleen Bete Deel het lichr ziet. Ook is bekend, hoe groot zyne werkzaamhedtn geweest zyn in de Corn- misfie van de op last van den Staat verbeterde ke» rymde Pfalmen, alsmede, hoe hy het zyne heeft byge- dragen tot de onlangs by de Hervormden ingevoerde Evangclifchc Gezangen. Haarlem, den 6de van Grasmaand. Daar men zoo menigmaal, ook by Schry vers van naam, de deug- den (•) Die zich van dit Werk zoo willen voorzien, dat um- flreeks 50 Guldens Holl. kosten zal, lean by den Uitgever van dit Weekblad daarop beftelllngen doen; als mede op een ander nienw Werk van dezen Schry ver, ook in tiir looperde jaar re Munchen ui'komende; getireM: Memoir et concer- nant les ameliorations des ports &c. &c. la description du port de (•) Die Niewwendiep en Holiande aveo aureau planches y e op je onderlcbtnue Tcpngrcip debe Ka<r« len, welke vau Wiebwc in het licbt gegemn zya. P 3 Digitized by V^OOQle t S3° i (fen en het geluk der Oude Volkercn, ten krste van de latere tyden, met groote loffprakcn verheven vindt, en daar van, zelfs niet zelden, tecenbedenkin^en ziet ontleenen te^en de Goddelykheid van het Christendom t vroeg Teylfr's Godgeleerd Genootfcuap, of, in de daad , die loffprakcn gegrond waren , en tegen het Chris* tendom golden? — - dan of men , in tegeudtel, goede re- denen had, om de Volkercn van den tegenwoordigen tyd en dcrzelver toc/iatid, in vergelyking met de bifchaafd- fie Natien der Oudheid, voor beter en gelukkiger te hou* den? — en, zoo ja* in hoe verre zulks aan den Chris- tclykch Gddsdiemt moet werden tocgcfchrevcn ?. Uit de daarop in^ekomene Antwoorden hebben Hee- ren Direaenrerl vati Teyler's Stichting, en de Leden des Godgclccrdcn Genootfchaps , met eenparige ftemmen, den uitgeloofden Goudtn iicreprys toegewezen aan eetf Antwoord, in 't Nederduitsch gefchreven en ondertec- kend met eene Spreuk uit Plato. — By het openen des Billets bieek de Schryver te zyn N. G van Kam- PEn, te Leyden: dezelfde, die, binnen korren tyd, den Gouden Etrepenning by Teyler's Tweede Gcnoet- fchapy en by het Godgeleerd* den Zilveren behaalde. NIEUW-UITGEKOMEN BOEKEN, AKADEMISCHE EN ANfcERE SCHR1FTEN. Zedekunde. a. Looses Pz. De Man en Vrouw in d* vier tydperken hunt Sevens; i*ee D . en in er. 8 to op Schr>l,„cj. met PI. rem Te Haarlem by 4. Loosjes Pz. ito9; $ca bl. en 296 bl. V (Tévévéz en pet van tladz. 200.) In het TVeede Deel, of de Vrouw in de vier tydperken haars levers, wanrtoe wy no ovcrgaan, befchouwt de Schryver, haar vnoreifrst a's Meisje. Even als in de befpiegeling van den Jor.gen * worflen ue kinderfpelen, by Hollandfci-e Meisj s in g'rbru k, hicr cigt-naardi, befchreven, en stelt ops 00k de afbeeldir.g een de»zeiven voor, aaamn ay de hefchryvinp ter prowe der heharuklint; ovcrnemen. Ons in een gezdfch<p % e.<jts hr'ohenje b;nne peleid, j^at de Schryver, na van mJere fpe'J * je^ gefVrokeu te hebben. Jus vo ri : Nu is Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re freVn, en a 12 Nuis Vr e n, de Vjorflaat, cm brnifjc re zou de brui i^iuuriyker z;n, dun d,t lief Me:sje, dat re- Cen Digitized by Google dor c!e gwfvrtMiw is: en waarin zal hiar onderfcheldend He- raad beftaan, dan in ecn uiiftekend frnai bloemtuiltje, waar- toe de di£t by de woning gelegen min eene zcer poede g-Je- genlie'd verfchaft. Dit speljerja peeft ook aanleidin« aan alJe de Me'isies, nm z>ch met ruikcr'jes op te fchikken, teravl fnmniH'e pilm en andcr groen verzamefen, om daarmede de brmlofstafel re verfieren. Een der Meisjes kan genrikk' iyk voor den Bruidegorn fpelen, maar wie zal de Domine z>n, die den plegiigen band des huwelyks fluit? Men is niet te  malen gepoogd bad, om zich met bet gvzeifchap der Meisjes te vermengen. Hy laat zeh das niet hing bidden, maar neemt volvaardig den hem opgebragen post op zich. VJug zyn er ook de Meisjes by, met hem van een blad papier een bef en van een van een van een, zwörten voor-fcboor een' mantel toe voegen, en nadat hy een' der doe Jen tot een' predikftoel gebezigd, en eenige versjes uit van Alphens Kindergedicbtjes opgezegd heeft, in tiede van een een predikatie, treden de zoogenaamde Bruid en Bruid en Bruid voor — op zyne wyze leest hy net formulier des hnwelyks voor en met alie ftaatfie wordt hctzclve voltrokken. Endelykzingen  hope, in hare beldere oogen te tezen, die ftaren op alle de geno* gens en zalighed, welke het huweiyk haar en haren Brui- degom belooft. Nog bevindr zy zich in de ry hirer jeug.ttge spceigenooren, maar wejnige dacen fl.«chts, en dezelve zuU fen haar in eencn verhevener en eerwaardiger staat befchnu- wen. Reeds is de dag bepaald, op welken zy, met eene maagdelyk reine ziel p den flaat van Maagd openly k vaarwel Sal zeggen, en de vast naderende roebereidfels tot het Brui- lufttfeest kondigen haar dat fnel naderend tydftipaan.— Wel- dra is de dag, is het ooge<>blik d44r, dat dc jeugdige Bruid, van liaren Bruidgegom geleid, het onderlyk hu Google is verlaten moet, om met de nanuwfte banden voor het oog van de geheele wereid aan haren Bruidegom. als Vrouw de hand te gven Is bee wonder, dat haar hart met grootere fielbeid flaat, dat P 4 'cp Digitized by Google r >3« > 'er franen In hare open opwellen, dat een huivering har led en (iJderen dnet, nu zy in her eenzame overweegt, dat Zy pereed ftaat, om voor alryd het dierbaar huis hirer tee- cJer leveende ouders te verlaren en zich te begeven onder de befcherming van ceren man, van tvien zy alles goeds hoopt en verwacht, doch aan wien zy, fchoo zy zich in die hoop eVi die verwichting bedroog, toch met eenen onlosmakelyken band verknocnt zal worden enz." waar op eenen godsdienst- ademende en tevens bemoedigende toefpraak harer moeder volgr. In de vo'gerde befpiegeling treffen wy de Vrouw nu z Digitized by Google Eleven *Schon in der Schönheit omftandig-heden en beißenigen gefchilderd, befährt echter hier de op-votding, in zoo verre die van de moeder in de eerfte kindfche jarcn b'yna gehe. Afhangt, een groot deel van het tsfe-Tcel. 