gtu_32400002774481_5
None
Er kan, geliefde broeders! Op aarde slechts ééne Kerk zijn, aan welke God het aanwezen heeft gegeven, want dé waarheid is ééne; er is er slechts eene, die -aanspraak kunne maken °P eene eeuwige bestemming d blijft; er is er slechts eene, die in zich een beginsel van vruchtbaarheid kanne bezitten en hetzelve altoos bezitten zal, zij, aan welke Jesus Curistus tot zijne Apostelen sprekende, en in hunne persopen, tot de erfgenamen van hun gezag, gezegd heeft: Gaat, onderwijst alle yolken: Kune tes, docete omnes gentes.... Et ecce ego vobiscum omnibus diebus. (Matt, XXVIII, 19, 20.) ‘Zij gelöden die visschers der menschen, het woord van hunnen meester en aanstonds wierpen zij hunne netten over de wereld. Zij gelöden asn hunne zene ding, die boden van Jesus Curistus; en zich terstond met de voetzolen van het Evangelie schoeijende vere spreidden zij zich van Jeruza/em en van Samaria tot aan de uiterste einden der aarde, om overgl getuige- nis te gven van hetgeen zij gezien en Geho bai den en de voorzegging te bevestigen: Gij gult m getuigen “zijn: Et eritis mihi testes, cees usgue ad ullimum terræ. Men weet genoegzaam welke gel e gevolgen | bat volk, et is geene Jandstreek, | ie hunne ste niet heft geord en de echo bunner woorden, heeft vag hier niet in vele bijzonderheden te treden. Er oe * is i ; Sag a” —- 271 — de eene poort tot de andere weergalmt: Non sunt lo. quelque, neque sertnones, guorum non audiantur voces corum. Zij heeft uitgeroepen, die stem: verhef u nieuw Jeruzalem en wees verlicht, want zie, de men nigte der volken komt tot u en de kracht der natien is aun u gegeven: Surge, iliuminare Jeruzalem! En gelijk eertijds het licht kwam, toen de Schepper het riep; kwam de Kerk van Jesus Christus; en zoo aanvankelijk alle magten der aarde tegen haar opston- den, was het, om des te beter heure magteloosheid te toonen en om haar gebied des te vaster te vestigen; en van toen af is zij Catholijk, die Kerk, zij is universe] in de wereld. De ijskoudste oorden zijn zich in haar licht komen verheugen, en de brandendste stranden hebben verzocht, en de brandendste stranden hebben verzocht, om verfrischt te worden, door de streomen der genaden, die zij uitstort; en de Vorst en de Priester, zijn achtervolgens bij de vis- schers van Ga/i/ea komen nederzitten, op de onwan- kelbare rots die ten troon verstrekt aan hare Opper-: | herders, om aan hunne voeten al den vereenigden hoogmoed der hel en der menschen te Zien breken en verdienen, gelijk het schuim der zee. Usque hie venies! Eenige ergne der beloften van boven is ‘ook al- leen, geliefde broeders! de Catholijke Kerk, op aar- de bestendig vruchtbaar geweest. Aan hare zijde heben zich, wel is waar, eenige kortstondige genoot- schappen gevormd, die zich ook de kerk genoemd hebben, doch die het niet waren; ook zijn dezé met den tijd verdwenen, die kerken van eenen dag of zij verdwinnen. Zij wilden aan de wereld doen gelooven, wij weten het, dat het aan haar was, dat Jesus Curis- tus, de verhevene taak heeft nagelaten, om de volken te onderwijzen; maar om Apostel te worden, is slechts een middel, mijne broeders! Men moet zijn geroepen geworden, om het te wezen. Nec quisquam sumit sibi honorem, zegt de H. Paunus, niemand kan aan zich zelve de eer des Priesterschaps toeken- nen: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, zeide Jesus Cunistus zelf, gij hebt mij niet verkozen ik ben het Die verkaufen heeft. Voor het gewigt des gouds de magt te koopen, om fen H. Geest op de geloovigen, te doen nederdalen. Ook zou men kunnen zeggen aan die mannen, wier fjver en goede trouw ik hier wel wil erkennen. Te vergeefsch kruist gij over de aarde en over de zee- enen proseliet te maken; vruchteloos berooft u van uwe rijkdommen; uw werk zal altoos on- | vruchtbaar zijn, want gij zijt het niet, aan welke go- | zegd is geworden: gaat onderwijst; gaat onderwijst; gij hebt geenerlei — aanspraak op die bediening: Non est tibi pars neque | Zou men hen kunnen zeggen, | Christenen, zoo zij zelven ons dit niet reeds kwamen | sors in sermone isto. bekennen. En om hier, enkel te spreken van dat An. bh, welks edelmoedige opoffering inderdaad, eene zaak waardig is, wat heeft het tot hiertoe met zoo vele duizenden van zendelingen, zoo vele millioenen gélds en duizenden van bijbels en godsdienstige tractatjes? Sedert bijna eene halve eeuw Simon slaagde er niet in, om werkt hetzelve aan het werk zijner zendingen, met eenen ijver, die door geenerlei moeijelijkheid wordt afgeschrikt en ieder jaar ziet het deszelfs middelen, van uitgaven aangroeijen. Volgens deszelfs eigene bekendtenis, heeft het in het afgelopene jaar, in over- - eenstemming met eenige Amerikaansche genootschap- pen, meer dan TWEE-EN-TWINTIG MILLIOENEN Franken, er aan toegewijd; en zoo men bij die reeds verbazen- de som, nog voegde, wat deszelfs kolonien, en andere Protestantsche landen van Kuropa, jaarlijks be- stemmen tot hetzelfde werk, zou men het geheel op eene Som VaN VEERTIG MILLIOENEN jaarlijks bepalende, nog beneden de wezenlijkheid zijn! Welnu, wat - Doet Men met zoo veel hulpmiddelen? — Ik ben het niet, die het u ga zeggen, geliefde broeders! het zijn drie Protestantsche genootschappen van mijn land, die zel- ven u rekenschap gaan geven van het resultaat hun- ner werkzaambeden; en gij zul¢ daaruit kunnen be- oordeelen, wat men elders doet, waar de middelen geringer en de omstandigheden minder gunstig zijn. Maar om des te bekendtens te waardeeren, die zij aan ons te doen hebben, zullen wij in de eer- ste plaats, een merkwaardige zinsnede aanvoeren, uit een geschrift dat in Angeland, veel gezag heeft en welks schrijver doctor Bucnanan, lang verblijf had gehouden in het land, hetwelk hij ons beschrijft, als de schoonste verwachten voor den ijver der zende- lingen opleverende, «Geene Christen-natie, zegt hij ons, had ooit een vitgestrekter veld tot voortplanting van het Evangelie, dan dat hetwelk ons hier onze in- vloed op de honderd millioenen inwoners, die den In- dostan bevolken, aanbiedt, Geene andere natie, be- zat ooit ter uitbreiding van het Christen geloof, de gemakkelijke middelen, welke de lijdelijke gehoor- zaamheid dier volken, wier meesters wij zijn, ons hier oplevert. Zij onderwerpen zich gewillig aan ons ge- bied; zifj vereeren onze principes en erkennen open- lijk, dat het hun belang is, aan ons onderworpen te blijven (1). Inderdaad, mijne broeders! Ziegen, dunkt mij, een wel toebereid veld, voor de Evangelische arbeiders. Zij gaan te doen hebben, met een volk, dat zich gewillig onderwerpt, dat hunne prinipes vereert, en dat zijn belang in zijn onderwerpning vindt. Laat ons nu hun succes zien. Het komt er op aan, om aan eenen achtingwaar-digen Franschen Missionqris te antwoorden, die, eenige jaren geleden, heeft durven beweeren, dat de Protestantsche zendelingen, noz geenerlei bekeering in de Indien, hadden te weeg gebragt (2). Zie hier hat antwoord het Baptistische zen- (1) Memorie over de nuttigheid van een kerkelijk etablissement in Britsch-Indié. 2) De Eerw: Heer Dusors, onlang Superieur des missions te et, die dertig jaren in de Indié heeft oe page wiens werk over de Indische zeden aan het Engelach Gouverneement zoo gewigtig heeft toegeschenen dat hetzelve het hand- schrift er van heeft aap teling-genootschap geeft, om het tegendeel te bewijzen: "Toen ik Bengalen verliet, in de.maand November 1822, was er een’ Indiaan, die een levendig verlangen te kennen gaf, om tot de Christen-kerk over te gaan: een verlangen, hetwelk de zendelingen van Calcutta, redelijkerwijze konden toeschrijven, aan waarlijk loffelijke beweeg Redenen; hunne verwachtigen dienaangaande, heben zich bevestigt en in het oogenblik dat ik spreek, is hij gedoopt geworden. Hier is een opmerkelijk gelijkheid tusschen de eerste uilwerkselen door de zendelingen van het Londen-sche genootschap verkregen met die der eerste zegepraal, welke de werken der Baptistische zendelingen bekeerd het Christendom, zeven jaren na den aanvang der werkzaam-heden in Indien. Het genootschap van Londen te Calcutta, heeft zijne eerste bekeering bewerkt, an het einde van hetzelfde tijdverloop. Voegt hierbij dat het genootschap der kerk (the Church Society), de eerste vrucht van zijnen arbeid te Bourd-wan inoogstte, nadat het geduld en het geloof van deszelfs zendelingen, insgelijks aan eene beproeving van zeven jaren, waren onderworpen geweest. (1).’ (Het Vervolg hierna.) REDEVOERING VAN DEN HEER O'CONNELL, OVER HET ONDERWIUS. Den 15 Julij heeft te Londen eene groote meeting van Catholijken plaats gehad in de zaal van Hreema-sons - Hall, ten einde Hüne gevoelens uitrukken, betrekkelijk de zaak der nationale oproeding. Deze vergadering was de eerste van die soort, die, sedert vele eeuwen, in de hoofdstad is: bijeengekommen; zij wekte diensvolgens de levendigste belangstellung op, en was bij uitstek talrijk. De heer Da-niEL O'Connect heeft bij die gelegenheid eene breed-voerige redevoering uitgesproken, waarvan het volgende ien uittreksel is. In plaats van eene redevoering uttespreken, zeide de reden, zal ik mij vergenoegen met het voorlegen van het voorlegen van het voorlegen, dat ik u voordragen wil, en gij zult bevatten, dat daarna eene redevoering nutte-loos zijn zou. Ziehier hetzelve: Dat wij niet kunnen scheiden, zonder erleedwezen over uit te drinkken, dat een geest van werkdadigen en kwaadaardigen laster, de overhand blijft behouden tegen de leerstukken en gebruiken onzer heilige en reine Religie, eene Religie, die, zoo als vastelijk gelooven, tot de Apostelen opklimt en haar onafgebroken aanwezen van hunnen tijd af tot den onzen toe, bewijzen kan; eene Religie, welke die van de Heiligen des Protestantschen Calenders (2), zoowel als van den onze; de “@) Bristish Crit. Jan. 1835. (2) De Calender der Anglikaansche kerk heeft bijna alle pa- men der Heiligen uit onzen Calender behouden, >. Rep. Religie der grootste man brats Din Sersäre, Agr Econas de Rateemenaneaeiee Morussen; de Religie van meerden den der deen von der deen van dit Koningrijk; de Religie van verre de grootste meerder heide der Christenen, het eenige gelöst, de eenige hoop, het eenige doopsel, de eenige schaapstal van den eenigen Herder." Heb ik u niet wel gezegd, dat na het voorlezen van dit besluit eenige redevoering nutteloos worden zou? Niet dat mij de lust of de stof ontbreekt; ik vrees.al- Jeenlijk uw geduld te vermoeijen. Vergun mij, in de eerste plaats mij te verheugen bij het beschouwen een ner zoo schoone vergadering; mij ook te verheugen, den voorzitters-stoel te zien bekleeden, door den af- stammeling van een der oudste edele familien van An- geland (den honorabelen heer LanGpaLe) wiens voor- ouders zegevierden te Crecy, te Azincourt, te Poi- tiers en die veldslagen wisten te winnen, zonder de hulp der Pruissen. En is het voor mij ook niet een voorwerp van blijdschap, in uw Midden mijn jongen vriend den heer Anstey en mijnen vriend de heer Lu- CAS en uwen secretaris te bespeuren? Wat waren zij, ~ nog niet lang geleden? Gemoedelijke protestanten. En wat zijn zij thans? Gemoedelijke Catholijken. En ’t is niet het belang, dat hem heeft geleid, ’t is de genade Gods. It is met het edelste oogmerk, dat gij heden vergaderd zijt; want het fanatismus neemt toe, de Godse dienst-haat vermeerdert, de Weslyaansche Metho-disten vallen ons aanen Men wil, door de laaghar-tigste middelen, de. onwaardigste einden bereiken, van alle kanten laat zich het geroep hooren: «Geen Papismus!” Ik heb van laster gesproken, ik zal er u een voorbeeld van aanvoeren. Het is niet lang geleden, dat een Catholijk geneesheer, die sedert twin-tig jaren zijn zijn praktijk in een parochie uitoefende, alwaar hij. de armen gratis bediende, de plaats verzocht van geneesheer van een gasthuis; men trok het man voor, die eerst sedert drie jaren gremoveerd is, onder voorwendsel dat het niet voorzigtig zijn zou, om de protestantsche kranken aan enen papistischen geneesheer toe te vertrouwen! Wat on betreft, ik meen dat het onze pligt is, den hoon te beantwoorden met bezadigdheid, en, wat mij berett kan ik zeggen, dat er welligt niemand is die zoo vele redevoeringen heeft uitgesproken, als ik, en ia die welke ik uitgesproken heb, heb ik trachten zoo veel kracht te brengen als ik kon; van eenen an- deren kant, is niemand sterker gelasterd geworden dan ik: en echter is er een verwijt, dat men mij nooit beeft durvyen doen; men heeft mij nooit beschule digd van iets te hebben gezegd, wat de godsdic nistige gevoelens van een ander mensch zou kunnen kwetsen, en ik ben niet. FOR SMR dit heden te dig “ eloofsbegrippen van alle protestanten, eerbiedig ik; “* gn he der dissidenten ‘eerbic g ik ook; of dezelve consequent zij dan niet, dit is niet mijne zaak. Maar wat ik boven al vermijde is, dat i mand een gelofsbegrip toekenne, ‘t welk hij _ni¢ het zijne erkent; als niemand mij zegt: een de geloofsbegrip is het mijne niet, dan spreek ik hem niet tegen. Dit is de gewoonte der Catholijken niet. Handelt men zoo met on? ’t is not het Catholicis- mus dat men aanvalt, maar een monster dat men zelf gemaakt heeft, en dat men Catholicismus noemt. Wat is het dat sedert eenigen tijd zoo velen tot den schoot der Kerk heeft doen terugkeeren? Het was, dat hunne aandacht, tot dat onderwerp is getrokken geworden, en dat 2ij eerlijk en opregt in hun gelööst zijnde, de waarheid hebben willen staven van hetgene, wat men hen gezegd had. Zij hebben Catholiciske boeken open geslagen en hebben er geen enkel woord van die on- gerijmde leerstellingen in gevonden. Op die wijze van eene dwaling genezen zijnde, hebben zij zich weldra van de andere dwalingen ontdaan. Het groote stokpaard van het fanatismus is tegen- woordig de opvoeding. Laat ons zien hoedanig de ware toestand der zake zij. De geestelijkheid der gevestigde kerk beweert, dat zij al het geld van het volk hebben moet, om het vervolgens te onder- wijzen zoo als het haar behaagt; maar de dissidene ten beweeren, dat zij een gedeelte van het volk uit- m akende, regt’ heben op een gedeelte van dat geld. Nu, ik Catholijk, beweer, dat ik ook lid van het volk ben, en evenwel willen zij alles nemen en ons niets laten. Waarom niet in eene billijke evenredig- heid gedeeld? Zij willen de uitsluitende opvoeding; wij willen dat zij universeel zij. Zij zeggen dat wij de domheid beminnen (1), wij verzekeren dat wij de verlichting beminnen. Wij zijn, naar hunne meening Catholijk, omdat wij dom zijn, zij zijn, naar onze meening protestant, omdat zij het Catholicismus niet begrijpen; zoo het inderdaad, de domheid is, die ons Catholijk maakt, dan moesten zij immers over ons het licht der opvoeding verspreiden, ten einde van ons protestanten te maken, zoo ze kunnen? Maar, zegt de aartsbisschop van Cantorbury, wij doen veel voor de opvoeding der armen en ik zeg, dat op het oogen- blik van de reformatie, de armen zijn bestolen, be» roofd en gepluoderd geworden van de goederen en in- komsten welke liefdadige Catholijk van onheugelijke tijden hadden bijegebragt, om de armen van dit land te onderwijzen. Te kleiden en te voeden. Er waren toen 110 begiftigde gasthuizen, zonder te re kenen de abtdijen, de priorijen en de kloosters. Ik heb openlijk in de kamer der gemeenten gezegd, dat er voor de reformatie, in England 55,000 kerken en 42,000 hulpkerken en kapellen waren, in welke de offerande der nieuwe wet dagelijks werd opgedragen ‘gen tot glorie van God en tot verzoening van de zon- den des volks. Er waren 600 kloosters wier inkom- sten 180,000 liv. sterl. (1,800,000 gulden) bedroegen, “t welk tegenwoordig tienmaal die som bedragen zou, en aan elk dier kloosters waren scholen verbonden ; terwijl 400 kloosters van religieuze zusters, insge- lijks scholen voor meisjes hadden | <>. -,,. Mens heeft beweerd, dat de staat zich gewetens halve met de opvoeding moest. Bezighouden. De staat heeft eene conscientie!. Als dat zoo is, zou ik wel eens wil weten, waarin zij bestaat; want als ik de geschiedenis rädpleeg, zie ik, dat zij sedert drie euwen, zonderlinge veranderingen heeft ondergaan. Toen Hennrix VII, den titel van Verdediger des Geloofs verwierf, was de conscientie van den staat Catholijk; toen hij zich naderhand tot Opperhoofd der Kerk verklaarde, en de zes artikelen erkende, werd. de conscientie een monster, half Protestantsch wijl het den Paus verwierp, half-Catholijk, wijl het de zeven Sacramenten behield. Vervolgens kwam Enuarp VI, die de zes artikelen verwierp en er twee en veertig in derzelver plaats stelde ; en de. conscientie van het arme kind was Calvinist, want zijne pedagogen waren zulks. Hij stierf en werd opgevolgd, door de ongelukkige Maria, wier naam ik uit de jaarboeken van Engeland wel zou willen wisschen, . Zij heeft het Catholicis- mus van ons land bezoedeld met een viek, die onze tranen niet kunnen uitwisschen, Laten wij ons intuse schen herinneren, dat een Spaansche Monnik, Biecht- vader van Koning Puuirrus IL, Cardinaal en Aarts- bisschop van Cantorbury, den moed had, om een sermoon te prediken, in tegenwoordigheid van den Koning en de Koninginne, waarin hij verklaarde dat de vervolging strijdig is met den geest en met den letter der H. Schrift; die woorden waren vermogend, genoeg, om de afkondiging der bloeddorstige wet, vijf weken te vertragen; en toen zij werd uitg#yaar- digd, verliet hij Knugeland, en offerde zijn fortuin aan zijne conscientie op. Na de regering van Mania kwam die van Enisanern, en toen zakte de conscientie van 42 artikelen op 39 zonder de wijzigingen te rekenen, welke zij, die bleven, ondergingen bij verschillende elegenheden. Nu vraag ik ernstig: wat zou er van Engeland worden als men het principe aan nam, dat de opvoeding moet worden gehandhaafd en geregeld, door een z00 onbestendig ding, als de conscientie van den. Staat? Ik heb u doen zien, dat in de Catholikke tij- den de opvoeding overvloedig was, doch dat de fond- sen, welke tot dat gebruik dienden ten behoeve van de Reformatie werden geconfisqueerd. De bibliotheken van Duruam en Worcester, te Oxford, werden ge- plunderd en dusdanig vernield, dat er slechts twee boekdeelen van over bleyen, welke een kruidenier den gelukkigen inval had, ongeschonden te bewaren. De staat en de Kerk verzuimden beiden de opvoeding. Hebik den het regt niet, om niet voor de Catholijken alleen, maar voor alle gezindheden het regt te vragen, om de godsdienstige opvoeding vrij van de contréle van den staat, te besturen, Zouden de Catholijken niet talrijk genoeg zijn om dat regt te hebben? Wij zijn zeven millioenen in Jerand en, naar men mij verzekert twee millioenen in Groot-Brittannie; er zijn honderd duizend duizend te Manchester. Welke andere gezindheid is zoo talrijk? Er. zijn slechts drie millioenen Presbyterianen, een millioen Wesleyanen, zeven millioenen leden der gevestigde Kerk. En weet gij, wat de gevestigde Kerk is? Ik ken een zeer achtingwaardige familie, die Anglikaansch geacht wordt te Dublin, waarvan de oudste dochter tot de Darbychs behoort, de tweede tot de Calvinisten, de derde tot de gevestigde Kerk, en wier vader beantwoordt aan de beschrijving welke een ler van eenen voortreffelijken Protestant gaf: dat is iemand die op vri Jag vleesch eet die de Catholijken verfoeit, en die Zondags ‘t huis blijft. Maar niet alleen door het aantal hebben de Catholijken het regt om ban aandeel in de alge- meene opvoeding te vorderen. Zijn de Engelschen ah bhunne Catholijke voorouders de inrigtingen niet verschuldigd die tegenwoordig hun roem en han geluk uitmaken? De regterlijke organisatie, de jarij, de er- felijkke monarchy en het principe der nationale verte- genwoordig! Het waren onze Catholijke voorouders, die onze ketken boawden, die onze kerkhoven vere vulden, die onze kerkhoven vere vulden, die onze kerkhoven is in de wet, saangebragt, met alles, wat er in de vereering der Godheid. O! wij hebben alles aan onze Catholijke voorouders te dan- ken! En na komen de Wesleyanen ons zeggen, dat wij geene opvoeding behoore to ontvangen; zij zou. den tegen ons het stelsel van vervolging willen vermeiden. Hier treed de reden aar in vele bij-zonderheden betrekkelijk de vervelgingen, door de Catholijken verduurd en de tegen hen uitgevaardigde straf-wetten; vervolgens herinnert hij, dat de Catholijken de eerste zijn geweest, die een wecenlijke emancipatie an de andere gezindheden hebben toegestaan, getuige bet gedrag van den Hongazrechen rijksdag, in 1791. Hij voert onderscheidene Protestantsche schrijvers aan om te bewijzen, dat de Protestantsche landen niet zede-Jijker zijn dan de Catholijke; vervolgens gaat hij dus voort: Vooral verzoeck ik u, ten slotte, dat gij u niet laat verschrikken door de bedreigingen onzer vijanden en niet te wanhopen. Ziet rondom u; overal zult gij den voortgang van het Catholicismus zien. In Amerika was op het einde der revolutie, slechts een Bischop; thans zijn er drien-twintig en een Aartsbis-schop. In Duitschland, ik zeg het met blijdschap, hebben de beroemdste Jetterkundigen het Protestantis verlaten, om het. Catholijk gelöst te omhelzen. Holland, de kern van het Calvinismus, telt tegenwoordig 900 duizend Catholijken, op twee en eene halve millioen inwoners, Catholijke kerken worden er overal gebouwd, en koning Wiitem, die de Catholijke Belgen zoo hard behandel heeft, toont zich vol van regtvaardigheid ten opzigte der Hollandsche Catholijken en ik schroom niet er bij te voegen, dat hij geen getrouwer en belangloozer onderdanen heeft dan hen. Zal ik van Jer/and spreken? Ziet die menigte die zich in deszelfs kerken verdeingt en de meuwe kerken die in alle provincien van het ko-ningrijk worden gebouwd en waartvoor de fondsen door inschrijvingen worden geleverd. Eene kerk te Dublin heeft 10,000 pond sterl. (120,000 guld.) gekost; waarvan acht duizend ponden zijn bijeen gebragt door inschrijvingen van eenen halven stuiver. Als men aan eenen ler zegt: geef niet meer, gij zijtarm, dan antwoordt hij: kan ik dan dalden dat mijn. buurman zegt dat hij eene kerk voor mij geboawd heeft? Laat on tot England over g An, Ik vraag u, of er emand onder uis die niet eene, twee, drie afzweringen kan aanvoeren onder zijne kennisen? Of ja; eene is de onbeviekte duive, zij spreidt hare engelachtize vleu- gelen over de geheele wereld uit en doct de natien, de volken en de landen in haar geheiligd nest binnen treden; de duif des vredes zweeft over de wateren, en de woeling, het misdrijf, het geweld,, de haat, die het geleat des Christendoms bezoedelden, verdwij nen bij hare tegenwoordigheid. De wateren der vij- andschap en der bitterheid zullen van de opperviakte der aarde verdreven worden, en de duif zal naar de grijze ark terugkeeren, den olijftak, die het zinne+ beeld der eendragt is, aanbrengende.” À l'ordre de l'état, en dus tot de particulier correspondance van het en Handelsblad, behoort. In dat berigt wordt gezegd; « Frankfort, 26 Jaly. De jonyste Allocutie van den Paus, welke tegen de jegens den Aartsbisschop van Posen geregte lijk genomen maatregelen is gehouden, heeft, naar luid van geloofwaardige (!!!) brieven uit Berljn, aldaar op verre na niet den indruk te weeg gebragt, dien de Ultramontaan partij 200 gaarne zoude uitlokken; het Pruisische Kabinet z zich ook nu niet tot stappen, welke voor den regt en willen zouden kunnen verdedigt worden, laten vervoeren; zijzal aan hartstogtelijkheid, bedaarde handelingen, — an ongegronde vorderingen, opvolging van regt en wi _ an blinde onverdraagzaamheid, verstandige godsdienstige verdraagzaamheid blijven overstellen,” Wij hebben in onzen leeftijd, tegen alle taalregels, al menig deftig mannelyk Neérduitsch woord, zien vervrouwelijken. Trouwens, wie zal zich daarover verwonderen, in eenen tijd, waarin jongelingen, de fierheid hunner voorvaderen vergetende, zich niet schamen vrouwenkeursjes aan te trekken... «! Maar voor Ons Hundelsbänd, was het bewahrt, om ‘het woord ministerie, te vervrouwelken? Als het zoo voortgaat, zullen wij weldra geene mannelijke of on- zijdige woorden meer in onze teal hebben! — Dit in het voorbijgaan. Si ee wits) Welken indruk, zonden dan de Ultramontanen, dat is Catholijken, die in gelöst- en conscientie-zaken, hetwelk zich met die zaken inlaten en ze reglemen- teeren wil, met Christelijke bescheiden, maar te- wens met opregte rondheid. zeggen durft: » Die zaken behooren niet tot uw gebied;’ welken indruk, zeg ik, zouden dan de Ultramontansehe partij, 200 gaar- ne willen uitlhkkken? — Voorzeker, geen’ anderen indruk, dan gevoel van regtvaardigheid; getrouwheid in het naleven van plegtig gedane beloften; en de Catholijke publieke opinie van geheel Kuropa, beschule digt het Pruissisch ministerie, voor de regtbank der bil igjkheid, dat hetzelve dat gevoel in het hart des konings tracht uit te dooven en den waarlijk goed-hartigen monarch van het nakomen zijner beloften af hoadt. Dat ministerie zal, aan (tegen) hartstogte lijkheid, bedaarde handelingen BLIJVEN overstelien Hoe durft men het schrijven? Hoe durft een Neder landsch blad, zoo iets in zijne colommen drakken? — Wij hebben aan onze landgenooten, die ons blad wil- len lezen, van den aanvang der Pruissische vervolging af, alle authenticke stukken medeged een vra- gen aan elk, wiens ziel door laaghartig krui- pen niet verstompt is, aan welke zijde zich de hart- stogielijkheid en gematigdheid bevindt? Maar het wordt nog erger: het Pruissisch. ministerie zal, tegen onge- gronde vorderingen OPVOLGING VAN WET EN REGT blijven oversitelien! — Zoo durft dan de correspondant van het Handelsblad beweeren, en ons Handelsblad durft het zeggen, als Catholijke Bisschoppen van een gouvernement, dat bij de aanvaarding van het be- stuur over Catholijke provincien, die men aan deszelfs ag onderworpen had, plegtig belöffde, de vrijheid der Catholijke K erk te zullen eerbiedigen, de nale- ving dier belofte, het gebruik maken van de toege- zegde vrijheid vragen, zijn het ongegronde vorderingen; als Catholijke Bisschoppen aan een gouvernement zege gen: in burgerlijke zaken, zijn wij uwe getrouwste onderdanen; maar als Bisschoppen der Catholijke Kerk, als opvolgers der Apostelen moeten wij, in zaken die onze bediening en de zaligheid der ons toevertrouwde kadde betreffen, Gode meer dan den menschen ge- hoorzamen, dan zijn dit ongegronde vorderingen / En als het Pruissisch ministerie zegt: gij zult mij ge- hoorzamen; gij zult uwen pligt en den eed, aan de Kerk gedaan, schenden; gij zult medewerken aan mijne oogmerken, om Catholicismus en Protestantis- mus te amalgameeren; gij zult huwelijken, die uwe Kerk verfoeit en verbiedt, voltrekken en er den gegen over uitspreken; gij zult openlijk met God spot- ten en heiligschennis begaan; of ik laat u door de gewapende magt van uwen zetel sleuren en naar eene vesting brengen; of ik laat u door myne regters tot ingstraf en afzetting veroordeelen; gij zult uwe Apostelische bediening niet langer witoefenen, als a0 mij te behagen niet ontheiligt.-.- Als at ministerie al die bedreigingen werkelijk uitvoert, als het alle reclamatien veracht, ale het eene com» missie uit de kapitela van Gnesen en Posen, zelfs gehoor weigert — dan is dat alles opvolging. Wie zoude kunnen twijfelen, aan welke zijde, bij een zoodanige wijze van handelen, de zege zal toevallen? Deze zeige het verlichte Pruisische kabinet nu reeds behaald; want duidelijk is het voor een ieder, dat het hier een strijd is tusschen de middeleeuwsche slaafschheid en de door eeuwen lange worsteling verworven vrijheid van geweten, en wie z0u- de kunnen loochenen, dat ons gansche Duitschland (enkele uitzonderingen tellen ook hier niet) zich voor laatstgenoemde wzaak yerklaart? Dat men zoo schrijven durft, als men aan een slaafsch Duitsch blad, of onder het opzigt eener bevresde achterdochtige censuur schrijft, laat zich begrjpen; maar dat-een Nederlandsch blad in Nederland, zulke zotheden schrijft, is onbegrijpelijk! Neen! niet enkele uitzonderingen zijn het, die in Duitsche land, de despotieke handelwijze, van het Pruissische gouvernement laken en verfoeijen, niet alleen de A-«thanasius van den beroemden Géres, maar Onder- scheidene dagbladen, wie getal dagelijks toenemt, verhefen hunne stemmen tegen de handeljährlichen van het Pruissisch ministerie, dat geenerlei eerbied voor conscientie-uryheid heeft. Of is het geen ongehoor- de conscientie-dwang, als men den Catholijken Bis- schop en Priester dwingen wil om te zegenen, wat hij verfoeit? Als het volharden bij dusdanige ongereg- tigheid het bekaden van zege kan genoemd worden, ja, dan zal het Pruissisch ministerie den zege be- halen zoo lang als God aan hetzelve de magt laat, om onregtvaardig te handelen....! Intugschen zien wij uit dit berigt op nieuw, van 1 welken aard de zoogenaamde conscientie vrijheid is, 1 om welke te verwerven, het anti-Christisch onge- loof, onder den naam van Hervorming en Protestantis- mus gedurende drie eeuwen, tegen de Kerk des lee | vendigen Gods geworsteld heeft, —- Kinderlijk gelöö en gehoorgaamheid, aan het altoos levend Woord van God, aan de Apostolische Kerk, die op den Rotssteen Perrus gebouwd is, die de colom en steun is | Wärme, is middelweise schädliche slaafschheid! Gedwon- en te worden, om dat gelöst te verzaken, of huiche- I jaar te wezen, is vrijheid van geweten! — Dit is de verlichting, die het verlichte Praissische kabinet will anbrengen, en waarbij de verlichte Correspondent van ons Handelsblad, dat ministerie in zijnne verlichte verließ, reeds den zege ziet behalen. Nach men verneemt zal het Berlijner Kabinet deze laats- telijkk gehouden Pauselijke Allocutie onbeantwoord laten, en op den goed bevonden weg onbekommen.’’ Das het Prussisch kabinet de jongste Aliocutie on- beantwoord zal laten, laat zich gemakkelijk begrijpen: het heeft bij het beantwoorden der Romeinsche vertoo- gen, door authentieke stinken en daadzaken gestaafd, bij de verstandige wereld niet dan schande ingeoogst. Het kan ook zijn, dat hetzelve den weg der ongeregtigheid en dwingelandy, ter bereiking van deszelfs oogmerken goed vindt; en dat deszelfs laage vieijers, dat ministerie in HOOGST DESZELFS ongeregtigheid stijven, door het te doen gelooven, dat de weg, dien het bewandelt, een goed bevonden weg is; maar dat het op dien weg onBekomMerD zal blijven voortschrij- den, durven wij zoo vrij zijn van de betwijfelen. Intusschen moet het lezen van zulke artikelen in een Nedetlandsch Blad, het hart van elken waren Ne- Der erste heeft van wirken vraiheren vrijheid en regt- vaardigheid, en voor wien het woord: wrijheid van geweten geen ijdele klank is, van verontwaardiging _ doen gloeijen! God behoede ons Vaderland tegen de verlichting en conscientie-vrijheid der Duitsche correspondenten van ons Handelsblad? UITTREKSEL. uit eenen brief van den Eerw. Heer J. Ae HOEFNAGELS, aan den Redacteur. Zeer GEORGE HEER EN VEEL GEACHTE VRIEND! Hoewel de opletende Christen ieder oogenblik zijns levens den goddelijken bijstand bespeuren ‘kan, zijn er, toch omstandigheden in ons aardsche leven, die door haren wonderdadigen zamenlocp en den indruk, dien zij te weeg brengen, ons onweerstaanbar tot het bewonderen en aanbidden der goddelijke Voor- zienigheid voeren. Dit had met mij plaats op maan- dag 28 Julij 1839, toen ik den door UEd. gezonden aangeteekenden brief ontving en opende en er het mon- tant der bijdragen tot 27 Julij in de Catholijke Ne- derlandsche Stemmen vermeld, aan geldswaarde in. bevond...«.. QO! ik gevoelde het, die spoedige hulp is gewisselijk eene goddelijke hulp! Welk een troost voor mij, die niets dan het geluk mijner kudde en het behoud des gelöst in deze orden bedoel.... Ik heb geene woorden, om mijne vreugde en dankbaar- heid uit te drukken, welke de nooit volprezene lief- dadigheid onzer Nederlandsche Catholijken bij mij heeft te weeg gebr agt. O! hoe aandoenlijk was het voor mij, de giften te ontvangen, die niet slechts door rijken en welgestelden, maar ook door min gegoeden en dienstinaagden, ja zelfs door kinderen, zijn bij een gebragt geworden, om mij, in mijne diepe verslagen- heid op te beuren! Waarlijk, zulke eerstelingen van liefdadigheid, kunnen niet dan de vruchten der heil- zame lessen van waardige onderwijzers zijn! Ik behoef UEd. niet te zeggen, hoeveel voedsel dit alles aan mijne hoop geeft, dat ik het doel mijner heilige zending in Oud-Begerland zal mogen bereiken!,... Na UEd. enz. Oud-Begerland 1 Augustus 1839. UWEd. Dw. Dw. Dienaar en Vriend J. A. HOEFNAGELS, Pastor van Oud-Begerland. VERVOLG DER BIJDRRAGEN VOOR OUD-BEJERLAND. Montant in ons vorig nummer vermeld. « . .« « f 1101,964 Regtstreeks aan den Eerw. Heer HOEFNA- GELS, gezonden: Van den Eerw. Heer vAN DEVENTER, Pastoor te Aarlanderveen 1. « « «© © « «© « « f 12,50, Van Mejufvrouw N. N. uit Rotterdam . » 5,00. Van eene Dienstmaagd uit den Haag, uit liefde voor Jesus Kerk ... - . - +» » 5,00. Van den Eerw. Heer DEtmMoTre, Pastoor te Dordt: > a bh’ & (te Wiese} <0, 2.9.) 2a (0 koe oP Van den Eerw. Heer pr Bruin, Pastoor te Roon twee Ducaten . «. « « « « » 10,50. : » 53,00 Van de Heeren LEWAARS en VERHEIR , te Rote terdam, eene schoone Godstamp. Aan het Bureau van de Cath. Ned. Stemmen. Van den Eerw. Heer T. Mexisen, Pastoor te Bal goy, met deze spreuk: : ; a Voor Godshuis in Oud-Beijerland, = = —— ye Geef ik dit met een’ milde hand. . « « « » 10,00 Uit Dordt, van B.. . » 6,375 Van de directie van het Leesgezelschap de Gods- dienstvrienden te Gouda, een coupon groot . . » 4,95 Ontvangen van B, eene kennisgeving , dat bij hem is gedeponeerd. Van eenige warme Godsdienstvriendenuit G. f 23,50. Van een drietal anderen noge. + 10,00. pe Van een Familie uit zuivere Godsdienstmin onder shen; de Gemeenten van Nieuwkoop en Noorden (I), 32,05 - Van twee Dienstmaagden uit dezelfde Gemeenten. » 2,00 BERIGT. Bay Wij moeten aan de onveranderlijke voorwaarde van frankeering herinneren, daar wij bereids eenige brieven hebben geweigerd om de port; en daar ‘wij alle brieven, die niet van de bekende hand onzer gewot Correspondenten zijn, zullen blijven weigerens + ae (1) Wij hebben een afschrift van den aa moedigenden brief, waarbij deze gift werd den Eerw. Heer Horrnagens; gezonden, — Yh f 4 1. ;'fou Fe Nommer $4. — 277 — CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST-, STAAT=, GESCHIED- EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, xeide HY, 3,00. 6 9:6 Heilige Vader bewaar hen Als JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, xeide HY, 3,00. 6 9:6 Heilige Vader bewaar hen Herr JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, xeide HY, 3,00. 6 9:6 Heilige Vader bewaar hen Herr JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, xeide HY, 3,00. 6 9:6 Heilige Vader bewaar hen Herr JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, xeide HY, 3,00. 6 9:6 Heilige Vader bewaar hen Herr JESUS dit getegd had, hebbende de oogen Die Gy mi gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één xin gelyk WYeccese En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove sullen: opdat zy allen één xyn, gelijk Gy, Vader, in my en ik in Us dat zy ook in ons mogen één xn, opdat de wereld geloove, dat Gi my gezonden helt, En k heb hun de heerlikheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zi rouden één zijn, gelijk wy ook dén syn. Ik in hen en Gy in my, opdat xij volkomenlijk één zijn: en dat de wereld In het jaar; het half jaar of kwartal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Hetzelye wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brieven sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. Aan den Redacteur der Catholijke Nederlandsche Stemmen, Wet Epete Heer! Ma. genoegen las ik vroeger de luimige beschrijving van een Pruissisch concilie met een nieuw Credo, die de groote Miinchensehe Professor J. Gérnes in de voorrede tot de tweede uitgave van zijnen onvergelijkelijkken » ATHANASIUS” aan het Duitsche publiek medegedeeld heeft; en waarin het moeijelijk valt te beslissen, wat het meest aan de kaak gesteld wordt, de zotternij der Pruissische politiek, of de onverstaan-are wartaal der moderne Duits Che philosophie. De ich, dat soms de mededeeling van die beschrijigen anderen evenveel genoegen zoude verschaffen, nij de Jezing daarvan in het oorspronkelijke verakt heeft, deed mij, toen ik in uw nommer van 2 eren las, dat gezegd concilie, het welk Génnes zelf als herschenschim beschouwde, in de hoofden van sommigen nog yoortleeft, de vertaling daarvan ondernemen, welke ik UWEd. toezend, omze, zoo UWEd. Welligt zal het niet ongepas zija hier eene omständigheid bij te voegen, waaruit men kan oordeelen, hooseer de verbodsmaatregelen der Pruissische regering bet spoedige verspreiden van verdedigingsgeschriften der Catholijke zaak bevorderen. De J.¢ uitgaaf vere scheen op het einde van Januarij 1838; de 2.¢ den 14 Februarij; de 3.¢ den 4 Maart en de 4.¢ met Paschen van datzelfde jaar. Of er nog later uitgaven verschenen zijn, weet ik niet. Met de meeste hoogachting ben ik UWEd. onderdanige Dienaar, Raves den 5 Augustus 1839. se Agley HET CREDO VAN HET DUITSCH CONCILIE. Daar de groote belangstelling in het onderwerp, dat in dit geschrift behandeligt wordt, niettegenstaande de stetige der eerste oplage, spoedig eene tweede noodzokelijk gemaakt heeft, zoo biedt zich hiermede eene gepaste gelegenheid, om met deze eenige gedachten mede te deelen, die de verdere ontwikkeling der zaak 24 Avaustus 1839. Arvin Trey Arvin Trey Fe r LN b — 278 — bij den schrijver te weeg gebragt heeft. Vooreerst heeft het ijlen, en haasten, en rennen en loopen in tijd- schriften en dagbladen en viugschriften, hetwelk de zaak der kerk onder hare vijanden te weeg gebragt heeft, hem een buitengewoon vermakelijk schouwspel opgeleverd. Het ziet er uit, als of een groote sah- bath alom aangekondig d ware; daar komen uit alle holen te voorschijn gekropen, de oude vrienden van meester HamMEKLEIN; wat zich in der ijl aanbiedt.. bezemstokken, ovenijzers, dorschvylegels, — alles is goed; het geldt immer een werstrejd, geen talmen wordt toegelaten, die het laatst komt, moet pond betalen en wordt met groote smaad duchtig doorgehaald. Diesvolgens zijn de opgerepenen onverwijd vergader, en het gaat er thans als rook in den winter uit alle schoorsteenen uit; de eene ijlt den anderen voor uit, in het rennen en slaan overijlen zij elkander door hunnen spreed, en op de plaats ziet het er uit als eene sneeuwjagt en hagelslag of een togt van sprinkhanen. Even vermakelijk is het de redevoeringen, te hoo rennen, die van het spreekgestoelte, zoo voorgedragen, en de beraadslagingen, die gevoerd worden. Te vuur en te zwaard moet er op los getrokken worden, advi-seeren sommigen; onweer, stormwind en hagelslag, alles staat ten dienste. Een concilie moet er vergaderd worden, dat zal ’t wel weten, dat zal ’t regelen; dan komt er een goede tijd en het oude is afgeschaft. Al wie sedert vijftig jaren een uitzinnige gedachte uitgedacht heeft, die geenen kooper heeft gevonden, brenge haar hier opnieuw ter markt; want na Of noont! De koninklijke Pruissische regering, zeggen zij tot elkander, verlangt het even zoo; zij zal het uitvoeren, prompt en snel; en dan zult gij eens zien. Goede lieden, bij alle uwen spoed hebt gij u nog niet genoeg gehaast; het regte oogenblik is reeds voorbij; de engel is juist weer uit den vijver Bethesda opgestegen; gij moet podegra en chiragra en jicht en alle andere zenuwkwalen, die gij medegebragt hebt, thans weer inpakken en naar huis. dragen. Wäarlijk een dusdanig Duitsch concilie, een theologisch charivari in ongebondene reden, met gepaste terzijdestelling van alle regelen der harmonie, uit lou-tere dissonanten, door geene consonanten verstoord, bestaande, zoude iets schoons zijn en zeer rijk in gevolgen. Dewijl het nationaal moest zijn, zoo moest het, gelijk van zelfs blijkt, cecumenisch,zijn, en diensvolgens uit alle in het land bestaande gezindten zamengesteld worden; waarom de eerste vraag, ter voorloopige beraadslaging voorgesteld, behoorde te zijn: of van de Protestantsche zijde de 18,000,000 overtuigingen, die, gelijk men gezegd heeft, de oogen op Pruissen gevestigd hebben, niet persoonlijk moeten beroepen worden, daar welligt niet een’ eenige, uit-hoofde, van het verschil van gevoelen, genegen zal zijn om zijne stem aan zijnen beurman op te, dragen. De achtien of meer millions Catholijken behoven zich van hunnen kant geene moeite te geven, en moeten liever te huis blijven, daar zij toch buitendien, zoo als zij voorgeven, allen voor eenen man staan, den Paus namelijk, die niet toegelaten kan worden. Daar evenwe! door al dat volk het tamult welligt te groot zoude zijn, en bovendien het Protestantsche volk na al wat men tot dészelfs volkomene verlichting gedaan heft, aan zijne Christelijke vooroordeelen nog steeds blind verkleefd, den goeden uitslag van het werk slechts stooren zou; zoo moet men van zulk een voorstel wel afzien, en slechts het kleine getal van diegenen in aanmerking nemen, die zich reeds als boven dere gelijke voorvordeelen verheven betoond hebben Die- genen bijgevolg, die een getuigenis kunnen leveren, dat zij ten minste een kapittel uit den bijbel ecritisch vernietigd hebben; dezulken, die ten minste een won- der uit denzelven als natuurlijk uitgelegd hebben en bijgevolg in staat zijn om hen na te doen; die, aan wie het gelukt is een nieuwe joodsche of chistelijke mythe te ondekken-en te verklaren; allen, die eenig fondament der leer, de onzigtbare kerk, de hoogere geestenwereld, de onsterfelijkheid der ziel, den strijd van het goede en kwade in bloote abstractieén veran derd en verdelgd hebben; deze allen behoorden toege- Jaten te worden, en om deze verdienstelijke werken, zitting en stem te hebben. Daarentegen zou het ook aan de Catholijken vrij gelaten worden, de'vergadering met hunne geestelijke hof-cavaliers, met alwie, in plaats van zich op den algemeenen grond te zetten, liever zich afzonderen, met hunne anti-Roomsche schans- gravers en pioniers, met alle ccelibaat-stormers en alle dergelijke welgezinden bij te wonen. 