gtu_32400002774481_5
None
Tijdens de vestiging der onafhankelijkheid, was er slechts een enkele Catholijke Bisschop in het land. Thans is er een Aartsbisschop, en, naar ik meen, 25 of 30 Bisschoppen, terwijl het getal der Priesters en vooral, dat der geloovigen, in eene veel grootere evenredig- heid vermenigvuldigd iss Miss Martineau beschrijft den aanwas der Catholiciteit als verbazend. (1). De regter Hatuiperston een der scherpzinnigste besechou- wers van de menschelijke natuur, is van gevoelen, dat het geheele volk der Vereenigde Staten weldra Catholijk zijn zal. “ Kapitein Marryat, die groote po- gingen aanwendt, om die daadvaak te betwisten, er- kent intusschen, dat al de groote staten van het westen weldra Catholijk zullen wezen, wijl de grootste meerder- heid hunner inwoners, reeds van die religie is. In de soort van onstuimig protestantismus (2), ’t welk hij belijdt noemt hij dat verschijnsel » eene donkere wolk over die staten,”’ verspreid. Het schijot mij toe, dat men het, integendeel, de dageraad der Catholicke wärheid, godsvrucht en zuverheid, behoorde te noemen. Einige Zeiten! denkt over deze daarken na; weeg wel deze waarheid, dat geenerlei tijdelijke of baatzuchtige drangreden tot het Catholicismus voeren kan. Het is zelden mogelijk om Catholijk te worden, na protestant te zijn geweest, zonder zijne belangen of de genegenheid zijner würden op te offeren. Negenmaal van de tien keren veroorzaakt die verandering een personeel of gel- delijk nadeel. Ik zou geen enkel voorbeeld kunnen aanvoeren, waarin het aanmen van het Catholicismus diensthaar aan de tijdelijke belangen van den neophyt is geweest.”. Men leze dienaangaande de uitmuntende brieven onzer lan e orde der Jesuiten getreden, in Ame- renooten, die, in ike urbeiden’, welke schier in ieder nummer van den Gods- dienstvriend worden medegedeeld. Rep. (2) "Welk men in ons vaderland nog in de stümpfenende ou -särebureger e Reformatie, en in de afgeleefde, niet-ge- Feformeerde zoogenaamde Vaderlandsche Tetteroefeningen aan- tref, 1H1GOS SGP ¢ pr 3 7°O 24) “Se Rev. : 327 = » En als daarenboven, bedenkt, dat iemand, die Ca tholijk wordt, na protestant te zijn geweest, de individueele vrijheid, gemakkelijkheid en onafhanke- lijkheid van het protestantismus, yerliest. Hij. bee geeft zich in eene religie, in welke hij beperkt wordt, door onthouding, door de boetplegingen van de biecht, door het bed wingen van de trotsch- heid der rede (de bedriegelijkste aller soorten van boogs moed en die, waaraan wij het meest gehecht zijn), om in. de plaats daarvan eene volledige onderwerping in geestelijke zaken aan het gezag der Kerk aan te nemen, | » En evenwel, in spijt van al die hinderpalen en moeijelijkheden, ik herhaal het met eene opregte Blijd-schap vermenigvuldigen de bekeeringen tot het Catholicismus alle dagen en de Christenheid is getuige van die vermenigvuldigingen. Waarom gebeuren die dingen? Hoe zouden zijn kunnen gebeuren, als de geschiedenis, als eene on afgebrokene opvolging, als de Godelijke overlevering, als het geschreven woord van God, niet alle in het voorordel van het Catholicismus waren? Het -pratestantismus kan jet waar zijn, dan in de veronderstelling, dat God aan ellendige stervelingen de vrijheid heeft willen laten, om. gelössartigen te gissen, te raden, te veranderen en te wijzi-gen, zonder eenigerlei gezag in te stellen, 't welk de twisten beslissen en de vlottende en hersenschimmige uitleggingen verwerpen kunne? En zelfs in dat geval, zou,er slechts eene enkele soort van protestantismus wezen, 't welk waar zou kunnen zijn, al de overige zouden noodwendig valsch moeten wezen; want da waarheid is een en kan niet verdeeld of tegenstrijdig zijn, De geschiedenis van het‘protest. Antismus in deszelfs duizend verschillende vormen, bewijst, hoe strijdig met de eenheid en ‘met de waarheid eene wet is, die geenerlei Jeyendigen regter erkent, om haren zin te verklaren en er de grenzen van te bepalen. Het protestantismus is wezenlijk het huis, dat op het zand gebouwd is; het huis op de steenrots, is wezenlijk het zinnebeeld van het Catholicismus. » Ik kan dit adres niet eindigen, zonder een klein getal van historische feiten aan het bedaard gezond | verstand der Engelsche Protestanten te onderwerpen, » In de eerste plaats; het Christendom werd in An- geland ingevoerd en de Engelschen werden tot die Goddelijke religie bekeerd, door den H. Auaustinus, die op het eiland van TAanel omstreeks het jaar 596 aapnkwam, Hij was naar dat land gezonden door den heiligen Paus Grecorius den Groagte. Het geloof, dat hij in Angedand vestigde is dat, hetwelk, de Ca- tholijken tot op dezen dag tog belijden. ij celebreer- de de Misse, hij verzocht de voorspraak der Heiligen, hij bad voor de overledenen, hij diende de zeven Sa- cramenten der Catholijke Kerk toe; met een woord bij was Catholijk, volkomen zoo, als wij het tegen- woordig zijn. — Leite ckerten Le amin at’ _» Ten tweede: hij. was een.man, des, gebeds, van eene groote, zachtmoedigheid en, erkende. heilighejd ; ¢ — 3238 — zijn karakter werd door geenerlei buitensporigheid door geenerlei misdrijf bezoedeld, Hij was wezenlijk een man van een onberispelijk leven, en van eene stich- tende godsvrucht. -» Ten derde: de Godsdienst, dien hij onder de Engelschen invoerde bestond zonder verandering ge- durende meer dan 900 jaren. Hef protestantsch gebe- denboek erkent, zelfs in zijne vijandigste stellingen, dat het Engelsche geloof gedurende 800 jaren hetzelfde gebleven is tot aan de reformatie. » Ten vierde: de verandering van Godsdienst in Engeland van het Catholicismus tot het protestantis- mus werd niet te weeg gebragt door de godsvrucht, wetenschap of redenering, noch door godvruchtige deugdame of geleerde mannen. ‘Ten vijfde': de reformatie in England had tot werktuigen eenige der verdorvenste menschen, die oon beständigen heben. Hennrik VIII, een overspeler, meineedige en moordenaar! de aartsbisschop Cranmer, dien ik later zal trachten af te schilderen, en Sommer, die het schavot met het bloed van zijnen broder besproeide. Ten zesde: Cranmer verdient wel een artikel voor zich alleen. Ik ga een denkbeld geven van zijne misdrijven door de optelling van slechts drie derzelve. N.° 1 Daar het onvermijdelijk was, om aartsbis-schop te worden gewijd, zonder dat hij eenen openlijken eed aflegen, begon hij, met in het bijzonder te zweren, dat hij dien, welken hij openlijk zou gaan aflegen, niet nakomen zou! Welke naam is aan dusda-nige daad te geven? Ik Iaat het aan de conscientie van elken Engelschman over, om zulks te doen. Doch ze er is het, dat hij op die wijze aartsbisschop werd. N.° 2 Op zekeren fag sprak hij een doodstraf uit, tegen de ongelukkige Anna Boneyn Wegens schene Ding van den eed, dien zij, zich in het huwelijk begeven- de, had afgelegd, en den volgenden dag sprak hij een dekreet en plegtig vonnis uit, volgens welke zij nimmer getrouwd was geweest! Ongelukkige vrouw! Zij werde ter dood gebragt, krachtens een vonnis van dien man, zal ik hem een monster noemen? In het oogen- blik waarin een ander vonnis van hem bestond, ’t welk bewees, dat het onmogelijk ware, dat zij het misdrijf begaan had, voor ’t welk zij omkwam. N.° 3. Aaj dwong het in tranen zwemmende kind, Enuarp VI, om twee protestanten levendig te doen verbranden, eenen man, Jeanne Knee en George vom Parre, omdat hun protestantismus niet hetzelfde was, als dat van Cranmer. Maar, wat nog erger is, is, dat hij onder de regering van Hen- prik WILL onderscheidene protestanten den brandsta- pel deed beklimmen, omdat zij de gevoelens beleden waarin hij zelf deelde, zonder den moed te hebben van ze te belijden! ; Ten zevende: vergelijkt voor een oogenblik den zachtmoedigen en godvrnchtigen AucusTinus, die ons het Christendom aanbragt, den eersten Aartsbisschop van Cantorbury, met den eersten protestantschen aarts- bisschop van Cantorbury, den onverdedigbaren Cran- MER, en vraagt u zelven, wie dier beide mannen best geschikt was, om het werk van God te volbrengen? Engelschen! ik blijf hier voor dit oogenblik stil- staan. Als hetgene wat ik gezegd heb, geschikt is, om de aandacht er op te vestigen, en aanleiding te geven tot 8 pati zou ik Een groot doel hebben bereikt; en alle mijne wenschen zullen vervuld zijn, als die nasporingen met ijyer, opregteid en voorzig- tigheid worden gedaan. » Ik weet zeer goed, dat niemand tot den Vader kan komen, ten zij de Vader hem trekke; doch zij die de waarheid met opregteid des harte en met de regte gesteldheid zoeken; het is geene vermetelheid zulks te geleoven, niet in de duisternis en het gevaar der dwaling zullen gelaten worden. » Vergunt inmiddels, dat ik mij noeme, uwen gee trouwen Dienaar, DANIEL O’CONNELL. DE VOLKSBEWEGING TE ZURICH. Van alle de vrijeden, in wier naam, en ter vere krijing van welke de bevolkingen, sedert drie eeu-wen gerevolteerd en gestreden hebben, is die, welke juist door de aanhangers en voorstanders van kette-rijen, scheuringen en revolutien, het minst van allen begrepen, en het meest van allen geschonden is geworden, de vrijeden van conscientie. Luraen, in Duitschland, Cauvyn te Geneve, Zwincen te Zurich, Henprik VIII in Hngeland, Cromwellen en het Anglicanismus. in Jerand, het calvinismus in de Verneigde Nederlanden, de conventie in Frankriyk, de koning van Prussen, in de Rhijn provincien en in Posen, Rusland in Polen, het liberalismus in Spanie en in Portugal, het radicalismus in Zwitserland, protestanten, philosophen, revolutionnairen, despoten en democraten van alle landen, van alle klassen en kleuren, hebben sedert drie euwen niet opgehouden, die vrijeden te onderdrukken en, o bittere spotternij in naam der wrgheid. Vrijeden of de dood! is de kreten en de handelwijze van al die hervormers. Wij zijn nog op hetzelfde standpunt van begrip en verdraagzaamheid, in deze eeuw, die zich boven alle vooroordeelen verheven verkehrt. O! wanneer gullen wij dan bevrijd wezen van dat domme, geveinsde en leagenachtige liberalismus, dat sedert twintig jaren in Huropa, de geschiedenis vervalscht; de verstan den lal alek ve bastaard-constitutien fabriceert; dat in naam van den voortgang en maatschappelijk reheid, de wettigste Feoromnade oneal Is h niet onteerend voor een land en voor een jeen groot gedeelte der publieke opinie nog gewordt door een drukpers, die voorgeeft, de eenigste verdedigster van vrijheid en orde te wegen, en die nooit heeft kunnen of willen begrijpen, dat er oo vrijheid bestaat, voor hen, die aan God en aon aie steaden. Kette zu verkaufen, heeft plaats gehört. Beter onderrigt dan die bladen, weten de lezers van ons blad, welke pogingen het Zwitsersche radicalismus sedert 1830 heeft aangewend, om alle oude politiken en godsdienstige instellingen, van dat land te vernietigen. Door die razernij van blinde onder- drukkende cestralisatie beheerscht, die geen denk- beld van nationale eenheid heeft, dan gepaard met: | de volstrekte vernietiging van plaatselijke vrijheden, poogde het radicalismus, met trotsche halstarrigheid | alle kantons van Zwitserdand te onderwerpen, aan het geil kenortig juk van eencentraal gezag, datalle burger- | ijke en godsdienstige vrijdommen, verzwelgen. zou. De krachtigste hinderpaal tegen dat werk van anti-nationale centralisatie van den kant van den gods-dienstigen geest en van de gods-dienstige instellingen komende, aarselde het radicalismus niet, om het vervässigen der Christelijke gelöst begriffen van Zwasserland te ondernemen. Om dat doel bij de Catholijken te bereiken, werden de beruchte artikelen der Bände- und der Conferenzen, voor de protestanten universität daar te stellen, die bestemd was, zoo als men het noemde, om een nieuw geslacht te vormen van Mannen, die verlicht genoeg zouden wezen, om niet Christen te zijn, Met dat inzigt, werd er een Raad van opvoeding daargesteld, een stelselmatige Raad, buiten allen gods-dienstigen invloed zamengesteld, Om het professoraat in die nieuwe universiteit te bekleeden, tiep men uit Duitschland geleerden, die zich door hunne anti-Christische gevoelens onderscheiden hadden, zoo als de naturalist en phantheist Oxen; en om de god-geleerdheid te onderwijzen, koos men den man, die zowel het Protestantsche als Catholij. ke Duitschland | eérgerd had, door de uitgave van een boek, ’t welk ais fondamenteelen grondslag des Christendoms, niet alleen de Godheid, maar zelfs het aanwezen van Jre- | sus Curistus loochent. De benoeming van doctor Srrauss, de schrijver van het beruchte Leven van Jzsvs, voltooide de ontmaskering van het plan, het- | welk de radicale partij, die zich meester van het ge- | wag had gemacht, gevormd had. Van dien dag af, | wisten Catholijken en Protestanten, dat hun gelof bedreigd werd en dit was het teeken eener krachtige reactie, tegen de ontwerpen van centralisatie, door | Het is die reactie, welke | het radicalismus gevormd. te Zurich heeft gezegepraald. Intusschen entbreckt het niet aan zoogenaamde liberale bladen, die de volksbeweging, welke tätige Zurich heeft plaats gehad, aan de onverdraagzaamheid, aan de dwins gelenty » de blindheid en het olscurantismus der bevolingen toeschrijven, die hunne nationale regten en vrij- - dommen verdedigen ; die nog meer verdedigen dan de vrij- oe hunner eigene conscientie, iets dat nog dierba- | 1B am iliger is, de conscientie en de ziel hunner | kinderen die men verdierlijken wil, door een godde- | loos on fjs! Ziedaar de lieden, die van vrijheid van volks-souvereiniteit, van eerbied voor de volks- | wenschen spreken, en die niet dan woorden van ver- | achting hebben voor een volk, hetwelk even als de bevolkingen van de Rhijn-provincien. en Posen, en die van Zwitserland, de onschendbaarheid van haar geloof tegen de aanmatigingen van een koninklijk des- | potismus, of die eener demagogieke dwingelandij ver- | dedigden. : ; Bemerkt, dat dezelfde lieden slechts lofspraken heben voor de revolutien, die Uit haat tegen den Gods-dienst bewerkt worden, in gevalle, in plaats van tegen het Godverzakend radicalismus, de volksbeweging te Zurich, tegen het Catholicismus ware gerigt geweest, o! dan zouden de kolommen dier zelfde dagbladen te beperkt zijn geweest, om de lofredenen op die volksbeweging te bevatten. Men hoore het Fransche, blad Ze Siecle spreken, ’t welk aan zijne twintig duizend geabonneerden zegt : » Eene overwegende die zich aanstonds voordoet, als » men de oorzaak en het doel van den volksopstand s » die het gouvernement van Zurich heeft omverge- » worpen, naspoort, is het blijkbaar, dat de souvereini- » teit der massa’s niet altoos wordt uitgeoefend in * den zin des voortgangs en der ware beschaving.” hoopte men het te bereiken, door te Zurich, eene | Le Commerce, die veel beter weet wat de radicale partij beoogde, slaakt bittere zuchten over den zege- praal der godsdienstige vooroordeelen eener bigotle hoewel protestantsche bevolking. Wat zegt men van dit: Hoewel protestantsche? Le Courrier Frangais en le Constitutionnel, konden niet in gebreke blijven, van zich even vijandig jegens het Zurichsche volk te toonen, als jegens de Catholiken in Pruissen. Intusschen toonen die bladen eenen vijandigen geest, die haftige zijn zijn zijn zijn, zoo hij niet uithofde zijn verregaande onkunde belageheilijk ware. Zoo sprecht Ze Courrier over D. Strauss, schriver wäre een leven van Jesus, ’t welk de Catholijke ge-woelens vergruisd (1), en dat blad gaat van die verklagende uit, om aan de vermetelheid en onverdraag=zaamheid der Catholijke geestelijkheid de schuld dier volkshewegging te geven. — Le Constitutionnel wijt dezelve insgelijks aan den Uléramontaanschen invloed en aan de Catholijken, welke, zegt hij, aan dien professor, MEN WEET NIET REGT WELKE helerodoxe leerstellingen verwiesen. — Zoo weten dan die toongevende dagbladen, die als volksverlichters optreden, niet eens, wie Dt Srrauss is; welke de gevoelens van D.t Strauss zijn; en dat zoogenaamde Jehoudende party, wacht zich wel van partij te kiezen ten voordeele der behoudende gevoelens van het Zurichsche volk. [let is hier zake van Godsdienst; en zulke verlichte progressieve vernuften, als de schrijvers van het Journad des Débats, bekommeren zich we Inig over een zoo weinig bedui-dende zaak! Als het op het bestaan van den heer Mott aankwam, zou het Journal des Débats al dekracht zijner rhetorica uitputten; maar hier betreft het eslechts het bestaan van Jesus Curistus, en het is dus a OES OERS > * Qui froisse tes opinions Catholiques, der moeite niet waardig, om een woord te schriven ten voordeele van een voilk, ’t welk, op een moedige wijze, het gelöver verdedigt, waarin de deugdzame schrijvers van het Journal des Débats zijn gedoopt en opgevoed geworden? Men kan echter niet zeggen, dat onder de liberale Fransche pers, geene schrijvers aangetroffen worden, die in staat zouden zijn, om een taal te voeren, welke den voorstanders van vrijheid, geregtigheid en waar-heid betaamt. Le Capitole en le National leveren daarvan het voorbeeld op. Het gouvernement van het kanton Zurich, zegt le Capitole, een professor der godgeleerdheid te kie- zen hebbende, tot het onderwijs van den Godsdienst van Cunistus, heeft deszelfs keuze zeer teregt ge- vestig, op dien leeraar, die leert, dat de CurisTus nimmer bestond. Hier is het niet meer eene kwes- openbaar en Godsdienstig onderwijs, De christelijke familien, die ook aan de vrijheid Fanner gevoelens gehecht zijn, hebben zich verzet tegen het ongeloof, *t welk zoogenaamde philosophéen hen wilden opleg gen, en van toen af zijn er onlusten begonnen, welke geeindigd zijn, met de omverwerping van het Zurichsche gouvernement. Dat gouvernement was even ongerijmd als tyranniek. De ongodisterij in onze dagen van vrijheid, de verdiensten niet meer hebbende, van weerstand te bieden aan de onverdraagzaamheid, bepaalt zich tot: eene domme parade, die eenvondiglijk de plompheid harer uitvinders’ bewijst. “Er. is honderdmaal méer waardigheid bij de landlieden, die opstaan, om den Godsdienst hunner vaderen te verdedigen, dan bij de regering, die, eenige oude N.°S van den Constitutionnel gelezen hebbende, eindigde, met niet meer te begrijpen, dat de faculteit om te geloven en te bidden, de eerste en onbetwistbaarste aller vrijheden is.” Le National Jaat zich dus uit: Wat heeft de groote Raad van Zurich gedaan? Bij heeft zich vermeten, aan bevolkingen, welke van de Jeerstukken des Christendoms diep doordrongen zijn, de lessen van D.’ Srrauss op te dringen, die in een boek, dat berucht geworden is, de Godheid van Jesus Christus ronduit géloochend had. Die benoeming werd oogenblikkelijk met eene levendige en bijna algemeene verfoeijing vernomen, de soci-niaansche professor zag van he t honden zijner les- sen af; doch die halve voldoening, gelijk alle maat- regelen van het juste milieu, ontwapende slechts ten halve het mistrouwen des solks, De groote Raad later geweigerd hebbende, den kerkelijken Raad aan de.benoeming van professoren der godgeleerdheid, deel te gefen, gaf deszelfs weigering aanleiding tot het “vormen van een oppositig-comité, dat onder den. vwewwwervsvveeueevwveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveveve Men Te den heeft, en de philosophie niet onder de beschernenden te plaatsens Zoo heeft dan het ‘protestantsehe Zurichsche volk weder eene les gegen aan die onvoorzigtige gouvernementen, die den kring hunner wettige attributen, tot het tijdelijk beheer der volken noodzakelijk, te buitengaande, zich meester van Godsdienst en onders wijs willen maken! + alle WAT IS DE NATIE? Dit opsehrift moge zonderling toeschijnen; maar de heantwoording dier vraag heeft ons toegeschenen in deze oogenblikken niet zonder gewigt te zijn. Wie bekend is met de geschriften der oud-gerefor- meerden en sommige andere fanatieke protestanten, welche dat die soort van menschen zielen uitslui- tend als de Nederlandsche natie beschouwen, en ons Catholijken, die echter, 2 en, als wij er Limburg en Luxemburg bij rekenen, bijna de helft der bevolking usmaken, als ’t ware, als wir vermeidungen, of ten mine ste als een hoop parias, met verachting aanzieren, en ons gaarne bunten alle staatkandige en burgerlijke bee trekkingen zouden sluiten, even als in de vorige dagen. Zelfs zal het niemand beyreemden, dat het Handelsblad over welks ergerlijke berigten wij meermalen gesproken hebben, alleen de protestanten als Nederlandsche natie zou willen doen voorkomen; zoo als onloochenbaar blijkt uit deszelfs jeremiade, waardij misschien menig protestantsch moedertje bittere tranen yergieten zal, tor gelegenheid van het gerucht, be- trekkelijk het huwelijk van Z. M., met eene deugd- zame, maar...'. o gru el! met eene Catholijke vrouw! Wants, hoewel het Handelshlad, die reden niet open- lik voor zijne jammerklagt opzeeft, is dit echter h eenige punt, dat het Handelshlad en, zoo als j j zegt de natie, zoo verschrikkelijk, Mocs. zoo deerlijk, zoo onherstelbaar grieft, dat” en Handelsblad met opstellen dienaangaande, o erladen heft ities... Me eet Wel Handelsblad, wel Handelsblad? Riep onvangs de Ari m che-Courant uit, en wijdo het nu. He t gij de geschiedenis der gemengde huwelijken in Pruis- GS obeicses cot,tatioiwsvvce ell ane ~. (1) Men gig het Handelsblad vanzaturdag 28 September 1839 ve sen, en de rol, welke gij bij de vervolging tegen de Aartsbisschoppen van AKeu/en en Posen gespeeld hebt, reeds zoo spoedig vergeten? Weet gij niet meer, dat gij het Pruissisch gouvernement zoo uitbundig ge- roemd hebt, als wys, regtvaardig, verdraagzaam enz. enz., omdat het, de gemengde huwelijken be- gunstigde, en de reclamatien der Catholijke Kerk daartegen, als overdrevené aanmatigingen der hierar- chiever verachteten vervolgde?’ — Hebt gij vergeten, dat ij het als een. bewijs  hertogs van Orleans. met eene protestantsche princes, daarover treurde (1), en nu het gij'geene woorden genoeg, om het diepe leedwezen der natie, dat is van het protestantsch gedeelte der natie uit. te drinken, bij bet nog maar bloote gerucht (’t welk gij zegt niet te geloven), dat Z. M. onze Koning, zoo als. men het noemt, zegt gij, met de linkerhand eene vrouwen wil, welke den Godsdienst: belijdt, dien - de voorvaderen van onzen Koning verlaten hebben. — Welnu, wij, die ook tot de natie behoore, en met de gevoelens der Catholijken beter bekend zijn dan gij, verklaren openlijk, dat, ingevalle, gelijk men beweert, de Apostolische Stoel dispensatie tot dit huwelijk heeft gegeven, en de voorwaacden dier dispensatie getrouwelijk worden nagekomen, wij Catholijken dat huwelijk, welverre van het als een betreurens en beschreijenswaardige zaak te beschouwen, integendeel aanzien als een middel, waare van de Voorzienigheid zich wel eens zou kunnen bedienen, om den hoogbejaarden vorst, die men maar al te lang, door allerlei inblazingen, verkeerde denk. beelden, ten opzigtevan de gevoelens en getrouwheid der Catholijke Nederlanders, maar die noch viejers, noch hui-chelaars zijn, heeft ingeboezemd, tot andere gedachten te brengen... Doch jnist hier zal het misschien hare, haperen, niet waar Handelsblad? Misschien zouden dan de ambten, vooral de vette en invloed hebbende, niet meer uitsluitend voor de protestanten bewaard wor. Den Inderdaad, dit zou wel beschreijenswaardig voor het Nederlandsche volk zijn! Wie weet zelfs, of het in dat geval, den onoverkomelijken ramp niet zou -be- leven, dat het onnavolgbaar welsprekend en bondig redenerend Handelsblad, in een oppositieblad verander. oe Ziedaar dan reeds twee soorten van Protestanten, die in onze verlichte en verdraagzame dagen, openlijk bewijzen geven van de kleingeestigste onverdraags zaamheid. Maar de liberalen zullen toch verlichter denken, zal men misschien zeggen... wij zullen er een staal- tje van aanvoeren, uit, wie zou het verwachten — uit de Arnhemsche Courant! In de Arnhemsche Courant van Zaturdag 28 September II, leest men het volgende: ‘ "Vermits de ministerie de blätter aller uit- > sluitend ‘de Arnhemsche Courant noen en anvallen, waardoor menigeen in het denk- beeld zou kunnen worden gebragt, als ware ons blad de eenige oppositie-courant dachten ‘wy het niet ondoelmatig het volgende arti- ket van den Noord-Brabander, dien wij an- ders niet kenden, wit den Nederlander over fe nemen." Dien wis anpers niet KeNnnEN!!! En, toch was de Noord-Brabander het blad, waaruit door het overne- men van het artikel van Mr. Donner Curtivs, geti- teld: Aan alle vrienden van orde en vrijheid, velen met dat stuk bekend werden, die er anders niets van zouden geweten hebben, omdat zij de Arnhemsche Courant, wier hatelijke antecedenten, ten opzigte der Catholijken, zij nog niet vergeten hadden, niet Ja- zep, maar zich withofde dier overneming, op die courant hebben geabonneerd. Wij hebben niets gemeens met den Noord. Brabander, wij hebben zelfs meer dan eens in beraad gestaan, om het een of ander artike" I van dat blad te bestrijden; en het is dus geenszins gekrenkt eigengevoel, als wij, de uitdrukking der Arnkemsche Courant, betrekkelijk den Noord-Brabander: dien wi anders niet ken-den, zeer ongepast, om niet te zeggen hatelijk vin-den. De Noord-Brabander is, tot hiertoe de eenige, als uitsluitend Catholijk bekende courant, welke nieuw-tijdingen mededeelt en wier latere berigten, overal. Even vroeg, als in het Handelsblad of zelfsnog vroe- ger, kunnen gelezen worden; en het is dus schande, als een blad, ’t welk zich even als de Arnhemsche Courant, an het hoofd eener oppositie plaatst, en, als zoodanig, alle bladen en derzelver peest behoorde te kennen, van een jblad, dat reeds tien jaren bestaan heft, zeggen durft: dat blad kenden miet f Maar kent de Arnhemsche Courant de Catholyke Nederlandsche Stemmen ook niet? Weet zij niet, dat wij, zonder een sielse/matige oppositie te vormen, heilzame verbeteringen verlangen, en vooral gelyike wryheid voor allen beoogen? Weet zij niet, dat wij, zoowel als de Heer Donxer Curtius, regtstreeksche verkiezingen en de ministeriele verantwoordelijkheid, als de eenige waarborgen eener grondwet beschouwen en verdedigen ¢ Zij kan niet zeggen, dat zij onze blad en onze artike- Jen niet kent. — Doch waarom zwijgt zij erdan van; _ vooral als het zake is, om tegen de ministeriele bla- den te betoogen, dat zij n Let het eenige opposition-blad is? — Kan ook hiervoor wel eene andere reden bestan, dan omdat onze Stemmen uitsluitend Catholie Nederlandsche Stemmen zijn? Is dat wrdjzinnig gehandeld? Is dat geschikt, om wwewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewewew Schuwelijkste Godstätterung te uiten, door de anbildelijkke Eucharistie den afgod van Rome te noen... Catholijk landgenooten! Laat ons eensgezind, laat ons Catholijk blijven; onderworpen aan de over ons gestelde magten, omdat er geene magt is, dan van God; doch tevens, als vrije menschen en Catholijk, op alle die verbeteringen aandringen, waarop. Last on langage en bedaard voortwerken, zoo als onze broeders in Groot-Brittannié en in Frankryk, en onze vrijheid en met haar de vrijheid voor allen zal eindelijk zegepralen! Wij hebben reeds veel gewonnen, ons getal is sedert vijftig jaren verbazend aangegroeid, welligt is de tijd niet ver meer af, waarin wij de meerderheid des Nederlandschen volks zullen uitmaken, waarin onze inviloed de krachtigste zijn zal, en wij de aangename gelegenheid zullen hebben, et ai ons als afgodisten verguizen, of als woel-geesten verguiden, of als woel-geesten verguiden, die men ba toeval leert kennen, verachten, te toonen, dat regtvaardigheid, voor Catholijken geen ijdele Elen is, dat wij de vrijheid niet voor oons alleen verlangen, maar, zoo als de groote Aarts-bisschop van Toulouse zich onlangs uitdrukte: de vryheid aan allen en op eene ronde en loyale wyze gegeven. Laat ons, hoe gebrekkig thans ook het stemregt zijn moge, Ons daarvan bedienen, en zonder. Küperij en zonder aanzien des persons, bekende, deugdzame en verstandige Catholijken tot kiezers stemmen en tes vens op de uitbreiding zoo al niet algemeheid van bet stemregt, en op regtretensche verkändigen blijven aandringen. — De Voorzienigheid zal het overige doen. Zij die op haar en op de regtvaardigheid hunner zaak betrouwen, behoeven geene partijen te vormen, veel min zich aan te sluiten aan partijen, die ons haten, miskennen, of minachten, alleen omdat wij Catholijken zijn. IN VRIJHEIDSTELLING VAN DEN EERW. HEER MICHELIS. Volgens berigten uit Duitschland, is de Eerw. Heer Micneis, Secretaris en Kapella van Mgr. deo ERLANDSCHE STEMMEN te Gaave, B.N. 28, Aan net Bureau van pe CATHOLIJKE NED UitG.. ke ee 6 fe ee me Aan den Eerw. Heer Horneaces, regtstreeks be- Aartsbisschop van Keulen, die men gedurende meer dan anderhalf jaar te Maagdenburg gevangen gehöden had, eindelijk aan de vrijheid terug gegeven, — De hemel geve, dat het Pruissisch gouvernement, tot den weg van wijsheid, regtvaardigheid en verdraag- zaamheid terug keere. NADERE BIUDRAGEN VOOR OUD-BEILERLAND. Het reeds geremitteerde montant bedraagt.. » f °1633 95 Van J. W. uit Arnhem 2 coupons... & KGe 4 247" Van den Heer Mr. L. Incennousz, voor een Gees- telijk uit het distrikt van Breda. 5. « 6 © » Van denzelven voor een onbekende.'... « » Van den Heer C. L.. van LANGENAUDSEN te Amsters dam, voor twee dienstboden, met deze regels: — Deex' kleine gift 2 opgedragen Tot Gods cer en welbehagen Op Dat blijven moge in stand De Kerk van Oud-Beijerland... « « Van denzelven, ‘wegens A. VAN DER Kamp, lid van het R. C. Leesgezelschap aan het Nieuwe Diep, » Van den Heer J. F. Niesten,,Boekh, te Ilaarlem ontyangen voor een onbekende uit het leesgezel- schap in den Zantpoort boven Haarlem. ra Van M. N. te Haarlem. « »« « » 0-25 1-00 a”, S00 - 3-00. Bij den Eer. Heer J. G. WENNEKENDONK te Utrecht =; Van U. te Utrecht. » «  landgenot ein: hunne liefdadigheid, insgelijks rijkelijk tot bui ken uit te strekken. De Catholijke Kerk toch i geheele wereld, en alle Catholijken zijn leden van zelfde ligchaam. Mogen de godvruchtige en weld: die z00 rijkelijk, tot instandhouding vam eene onzer armste gemeenten hebben bijgedragen, dea goddelijken ‘negen inde ruime ste mate oadervinden. Nommer Af. — $33 — 12 OcTOBER 1839, CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST=-, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Ale JESUS dit gexegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, seide Ht....i< Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat xy één sin geljk wy..+e-ee En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove sullen: opdat sy allen één zijn, geljk Gij, Vader, in my en ik in U: dat 23 ook in ons mogen een syn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. En ik heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat si souden één zijn, gelyk wy ook één zijn. Ik in hen en Gy in my, opdat sy volkomenliyk een zijn: en dat de wereld Wartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te, Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brig- ven tullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. (Naar het Fransch van V Univers.) Wis herinneren ons een woord van den heer VILLE- MAIN, grootmeester der universiteit bij de prijsuitdee- ling van het groote concours; een veel beteckenend woord, en dat men niet genoeg heeft opgemerkt, Frankryk , heeft die minister gezegd, wenscht over- al de primauteit van den staat te bewaren, als een teeken van deszelfs eigene magt. In eenen anderen mond, kon die uitdrukking, als een bloot gezeg- de worden beschouwd; doch wij moeten erkennen, dat de woorden van den heer. VILLEMAIN, waarde en beteekenis hebben; men hbehoort er aanteekenipg van te houden en onder den schitterenden sluijer, die de- zelve bedekt de hatelijke en noodlottige leer zoeken, welke onze regeerders in alle hunne redeyoeringen mengen en die zij trachten met zoo veel yolharding in ql) Dit woord dat eigenlijk voorrang , hon ste rang, hoo ; ste gezag, beteekent, hebben wij Garertenid eplatens Wal e zin, waarin het hier gebezigd wordt, blijkbaar gelijk staat met suprematie. "Ra byte? Rep. ’ ‘a alle hunne handelingen te verwezenlijken, Deze leer der suprematie , of, zoo als de heer Vit- LEMAIN zegt, der primauteit van den staat, is reeds oud en versleten, zonder toekomst; hoewel geheel nieuwerwetsch bij de Christen-volken, — Injde middel- eeuwen sprak men veel van de gemeente (communau- té), van de republick (res publica), niet, of weinig van den staat, In de jongste eeuwen is het woord : gemeente verdwenen, het woord republiek heeft zij- ne voortreffelijke toepassing verloren en het. woord: staat, heeft overal derzelyer plaats ingenomen, Nu de woorden zijn slechts de uitdrukking der zaken; die verandering in de taal, geeft dus eene wezenlijke en gewigtige verandering in de maatschappij te kennen, — De gemeente, de republiek, was iets, dat ge- heel leven was, een persoon, z00 als ook de publicis- ten van dien tijd zeiden, ziedaar waarom deszelfs wet de gemeenschappelijke wil, deszelfs doel, het gemeen- schappelijk belang was; ziedaar waarom de bijzondere wil, de individueele belangen verdwenen en niet meer geteld werden zoodra a's 2ij tegen den wil, en tegen het belang van de gemeente inliepen en vyooral tegen de godsdienstige wet, welke de Christen-volken ~be- - 934 — schouwden als het principe zelve van hun aanwezen,. — De magt van den souverein was absolut, want men beschouwde hem als den vertegenwoordiger van de gemeente, doch die mächtige had niets willekeurigs, want zij werd geregeld door de wet en de wet was niet zijn enkele wil; de wet werd gemaakt met de toestemming des volks en de koninklijke bekrachtiging, lex consencu populi fit, et constitutione regis, zegt Karet de Lale, in een zijner kapitulairen (1), Voor hem verklaarde Lopewiyk de Goede, dat in zijn persone de kracht en de grondslag van het gezag woonden, maar dat de goddelijke en mensche lijke wetten, zijne getrouwen deelgenooten maakten zijner doorluchtige bediening en dat zijne moesten arbeiden, om den roemvollen titel van medehelpers, coadjutores van den souverein te verdienen. © Later rigt de H. Lopewiyk aan Puiiprus III, de- ze edele woorden: » Gij zult de goede wetten en de heilige geboden van dit koningrijk onderhouden werden. Gewoonten en immunitéen uwer on derdanen.... daar de scepter ons in handen is gegeven voor de handhaving der wetten.... Denkt. Niet, mijn zijn, dat de Franschen, slaven der ko- » Mingen zijn, maar veeleer van de wetten des ko- » ningrijks aan welke de deugd wil, dat de koningen » zich onderwerpen (2).” De gemeente EEN zijnde, waren alle deelen, wel- ke dat groote ligchaam uitmaakten, onderling verbons ~ den, alle maatschappelijke krachten ondersteunden el- | Kander wederkeering ; in denzelfden zin handelende, hetzelfde doel beoogende, vereenigden alle nationale elementen zich met elkander en harmonieerden, in plaats van zich te isoleeren en met elkander te strijden, — Als men bijvoorbeeld gesproken had van de scheiding van kerk en gemeene, zouden de menschen van dien tijd het niet verstaan het bewogen; het ware eveneens geweest als te beproeven, hen te betoogen, dat het, om den mensch te doen leven, goed ware, de ziel van het ligchaam te scheiden; als men onderscheid had gemaakt, tusschen de gemeente en het volk, om derzelver respectieve regten en belangen in oppositie te stellen, zouden zij gevraagd hebben: wat wilt gij zegc En? Ts ‘het volk een ding en de gemeente een ander ding? Als men hen het voorstel had gedaan, om ecenen oorlog teorganeren tegen het gezag, on- der voorwendsel van misdaden dergenen, die er de bezitters van zija, zouden zij hebben geantwoord: De Yeden verzetten zich niet tegen het hoofd en als het- zelve krank is, trachten zij,°wel verre van het te vers brijzelen, hetzelve te genezen, De mensch, die het gezag bezit, is niet het gezag; wij weten het eene 4) B. T. 2§ 6 van t. 36. as gees {2) Préceptes d’état par Tuevensau 1617 p, 523 et 528. zeer goed van het andere te onderscheiden en daarom doen onze koningen ons den eed, van hunnen post wel te zullen bedienen, — En inderdaad, de koningen der twee eerste stammen, de koningen der twee eerste stammen, de drie eeuwen, die op de verheffend van Hugo Ca- PET tot den troon volgden, zwoeren de koningen van Frankburg, al hunne magt te sullen besigen, om den burgerlyken toestand hunner onderdanen en de welten des koningriks te sullen handhaven, Ook vond men het niet vreemd, den godgeleerden, de dwingelandij te hooren brandmerken, de koningen belg- den zich geenszins, als de H. Thomas en de H. BONNAVENTURA schreven, dat de vorst, die in zijn eigen belang en niet in dat “van de gemeente regeert, tiran, dat is, oproerling en rebel is, en dat hij moet gestraft worden, omdat de revolte altoos een misdrijf is. De revolte was in hunne oogen de rebel- lie van elken particulier, vorst of onderdaan, tegen de gemeente; want, wij herhalen het, in die maat- schappelijke organisatie was de vorst, afgescheiden van de gemeente, slech. ts een individu; terwijl tegen-woordig de vorst de staat is en de staat de meester van wien allen gehoorzaamheid verschuldigd zijn. Deze denkbeelden waren aan allen, aan koningen en ordenan gelijk; zij waren tot den staat van grondstellingen (axiomata) overgegaan; men dacht er zelfs niet eens aan om*ze te bewijzen, want niemand dacht aan het bestrijden derzelye, en een vriend van LopgwisK XII, de beroemde du SgisseL, Aartsbisschop van 7'u-rin, zeide ineen boek, voor Frans I opgesteld, die er weinig voordeel_mede deed: » Die matiging en beteugeling van het absolute gezag der koririgen is tot » hun. groote eer en yoordeel; want het wordt er » niet door verminderd, maar des te waardiger naar » mate het meer geregeld is, en z00 hetzelve uitge- breider en absoluter ware, zou het daardoor slechter en onvolmaakter. Nu, de Gostersche groothid, in den grond zoo ellen-dig, maar echter 200 verleidelijk: voor den vorst dichaar in de verte beschouwt, verlokte FREDERIK; die keizer hiel op Christen te zijn, om Heiden en Mahomedan te worden (1), om in het midden der Christenheid de heerschappij van het geweld te vestigen dier barbaarsche godheid, die Rome geregeerd ad en die Manomep, op nieuw had gekroond. Als het genie van dien man in de Paussen niet een ono-verwipnelijk beletsel had gevonden, ware het met de Christen-wereld en met de beschaving gedaan geweest, — De Staat is derhalve een wezen van Heidenschen en Mahomedaanschen oorsprong; meer dan eens heeft hij zijnne geheime sympathien, door in het oog loo-pende feiten verraden: de Gibelijnen illumineerden te florence, bij het vernemen van de nederlaag en gevangenschap van Lopewiyk den Heilige; Frans I, was de eerste der Christen yorsten, die allantie met de Turken maakte; later schreide Lopewiyk XIV van spijt, bij het vernemen, dat de aanhangers van den propheet, van on Der de muren van der eenen verdreven waren, naar welke zijne politik hen had weten te voeren (2), ao - De worstelingen tüchen de Paussen en de konin- gen, hadden geene andere oorzaak: de Staat is een maatschappij, in de maatschappij gevormd, om deze in beslag te nemen; de Staat is niet het volk, niet de natie, hi ondetscheidt er zich van, als de regeerders van hen die geregeerd worden, de meester van den slaaf; de natie is niet hij, zij is de zijne en ziedaar, — svaarom hij zich het regt toeigent om er van te ma- ken wat ‘hij wil, haar te onderwijzen, wat hij wil, en haar de denkbeelden en gelofsbegrippen op te leg- gen, die hem behagen. Nu, de Kerk heeft voor altoos dezielen vrijgemaakt; hare kinderen erkennen niemand anders dan haar, als meesteresse en moeder, in zake van Godsdienst, ‘van — ' (1) Hij vergat, dat de Zaligmaker gezegd had: de Heide- — hebben koningen, die over hen HEERSCHEN.... maar sal het onder u nict tyn, enz. J pen zich in onze dagen de poli ¥ @) Ea in welke bogten weingt i tiek der vijf niogendheden, die zich groot noemen, om het in- stort | Turkschen rijks staande te houden facet het heil | RN EDs yan Europa er van afhing. Stee em , leer, staan zij aan geen ander gezag het regt van souves reiniteit toe en de koningen hebben wel gevoeld, dat de souvereiniteit over de conscientien, de bron van alle andere is en dat de yolken altoos aan de dwinge- landij zouden ontsnappen, zoo lang als hunne opper- hoofden, de verstanden niet naar hun welgevallen kon- den kneden, 200 lang als-de geestelijke magt niet in hunne handen zijn zou en ziedaar, waarom zij heb- ben zamengespannen tegen de Kerk, tegen God en te- gen zijnen Gezalfden. De ketterij is hen te hulp gekomen: Luraer, door het individualiseeren van de Religie, door haar van den staat van maatschappij tot den staat van partiku- lier en personeel gelofsbegrip te verlagen, heeft de conscientie onder het juk der vorsten gebragt ; want wat vermag een individu tegen den staat? Is er, om aan die magt weerstand te bieden, niet een magt van dezelfde orde noodig?: De Protestant kan den wor- stelstrijd niet volhouden; hij is alleen, en hoe, en met welk regt zou een mensch den Saat bestrij- den? Maar de Kerk kan dien worstelstrijd volhouden; want zij is eene maatschappij, en eene maatschappij, die veel magtiger is dan elke andere. De koningen begrepen het, en, naar het yoorbeeld der Heidensche vorsten, trachteden zij de volken te bedriegen, hen in de afsronden der dwaling te storten, ten einde hen des te beter in slaverng te brengen (1). Van daar het naauwe verbond der ketterij, met het despotismus. Anis had slechts eenige duurzaamheid en vermogen, door de ondersteuning der keizers.. De Griek- sche kerk, door zich van de. Catholijke eenheid te scheiden, viel onder het juk der Byzantische dwinge- landij en sleept sedert dien tijd, haar jammerlijk aan- wezen voort, daar onder den sabel van den sultan, hier onder den stok van den czaar; Manomep verhief en handhaafde zich niet, en hield zich niet staande, dan door de ondersteuning der Duitsche vorsten; HEn- prix VIII, is de vader yan het Anglikanismus; in Frankryk, waren misnoegde en eerzuchtige grooten En vvorsten, de voornaamste apostelen van CaLvYyN; en Henprix IV, het ontwerp van Frans I hervattende, nou de natinoale kerk hebben gevestig, waarvan. 