Korte wegwyzer der Engelsche taale; ... = A compendious guide to the English language; ... Door Willem Sewel. 1740
Sewel, William
Auvergleich  excellent, uyt-neemendſt. Rigid, Streng, More rigid, ſtrenger, Moſt Van der Van de Vooraam-WORDEN, Oornaam-woorden worden aldus genoemd, omdat zy meeſtendeels voor, 6f in de plaats van een Naamwoord, geſteld worden, wanneer de reden zulks vereyſcht. Dezelve zyn van verſcheydenerleye ſoorten, naame- lyk FAY =; *Ü Aanwyzende of Demonſtrativas Eenvoudig. Meervoutig. ger, I, Ik, Me, my. We, Wy, Us, ons, Thou, Gy „Tbee, u Te, Gyileden, Wu, una · ; 2 ulieden. ver- He, Hy, Him, hem. | Wi 5 Ly 9 Them, | be, ** Her, haar. hen, haar. This, Deeze, dit. | Theſe, Deere. That, Die, dat. Thoſe, Die, die gene. Voorts gebruyken de Engelſchen-twood-je ſelf met een zeer krachtigen naadruk, al-dus, I myself, Ik zelf, Thou thyself, gy zelf, He bimself, hy zelf, She ber ſelf, zy zelve, We our selves, wy zelfs. Wat, Wat. P KORTE WEG WYZER Betrekliyke of Relativa. Which, Welk, dewelke, wie. Who, Wie, welke, Wiſe, wiens, wien. It, Her, het net They, them, de SZene, dezelve, ze. Bezittelyke of Paſſeſiva- Eenvoudi 9 Meervoudig. Y 3.4 7n my- ur Mine, ne. lOurs, Ons, onze Thy, Uw, u- ur, U lieder, Thine, - WE. ; Yours 4 we. Her, Haar, —— 24 Its, Deszelfs „Zyn. De Onbepaalde 2 zyn deeze Al „Alle, alles. None, Niemand.  Any, Eenig, iemand. Same, Zelfde. Any one p © 7 lemand. Lal 5 een ANCE der ENGELSCHE"TAALE. 1 Ph whatever, XAl wat, Whoever, TAL wie, rhatſoever, | wat ook. Wboſoever, wie ook. »me,Sommige,eenige.[Self s Zelf. A : sie, Self Same, de zelf- Some body, Iemand.- | sie, de eigenſte. | Ones self, bim ſelf, Zich zelven. WERK WO O RD EN. Erknewoorden zyn alzo genoemd, om dat door dezelve het zyn; de werkin doening, en de lyding van iets betéken rordt. Zy zyn eenige verandering onder-hunWorpen, die de Spraakkundigen /ervoeging aareWWConjugatio) noemen: Doch.dewyl in de janier deszelfs geen zonderling verſchil is an 't Nederduytſch, zo zal ik den Leerling deere er niet ophouden met eene beſchryving an de Getallen, Perſoonen, Tyden en W-d. n, dewyl een Hollander, die Engels wil „dani” onze „„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„„ Heft: En gelyk men ap het Nederduytſch de Wenſchentle of Onderzoekelyke wyze door byvoeginge van de woordekens dat, mogt, zoud uytdrukt, zo geſchiedt het ook in 't Engelſch. Tot welke n eynde ik daar van een ige voorbeelden zal ter neeErſtellen, en een begin maaken met het Helpwoord, to HAvx, Hebben. 3 De TOONENDE WYZE. (Mop Us INDICATIVUS.) Ernvoutig. & Meervoudig. I Have, Ik heb. We have, Wy hebbet Thou baſt, Gy hebt. Te have, Gylieden heb He bath, of bas, Hy | They have, Zy hebbet heeft. al De Onvolkomen verladen tyd. Zenvoudig. Mieervoudig. I bad, Ik had. We had, Wy Baade ow + Thou badſt, Gy hadt. 2 had, Gylieden had 2. tie had, Hy had. They had; Zy hadde der ENGELSCHE TAALE. De Vollomen veriden tyd. Ezenvoudig. Meer voudig: I have had, like heb, I have had, why he had. Thou hast had, I have had, I have had. Thou hast had, I have had, I have had. De meer  echter ook daarom zjer dik- wils zynè eygene betekenis behoudt ; want als men op t Engelſch wil zeggen, I wil IM 7 bet dven.,, 20 zegt men: I will do it. n ee { GE BIED ENDE W VZ E. L (Mondus IMPERATIVUS.) Eenvoudig. Meervoudig. Have Gf Have thou, Have we of Let us Heb sf Hebt gy. | have,- Hebbenwe et 3 laat ons hebben. 7 Let him have, Laat | Have ye, Hebt gy- hem hebben. lieden. . T, Let them have, Laat- e hebben, laat hen | hebben. 7 De WEnscHEnDE of ONDERVOEGELY- KE WVzZE (OPTaTIvVUs vel SUBJUNCTl- vus) wordt uytgedrukt door 't byvoegen #” van de woordtjes That , might, could, would; als by voorbeeld. 5 F: | | mW der ENGELSCHE TAALE! 55 De ec e en Onvollomen | 8 hs tydt. | Zenvoud. IK hade: That $7 Thou ws Gul don. BY. "=" Meervoud. Ve had, Wy hadden. Te had, Dun Gylieden hadt. They had. Zy hadden. De Ongeath tyd.. y Eenvoud. I might , could, ſhould Ik mogt, | Kon of of would have, zoude hebben. That. Thou mighſt , couldſt, Gy mogt: kondet ſhoulaſe ot wouldſt 0 zoudt hebben. ave. He might, could ſhould Hy-mogt , kon 6 of would have, 2 d Meer voud. Me might, could, ſhould Wy mogten, kon- Of would have.. den &f zouden hebben, | C4 To 5 KORTE WEGW YZ ER N miebt, could, ſbould Gylieden mogt, kon- of would bave. _ of Zoudet heb. n. | „ could, Zy mogten, kon- "Fol 4850 wore ha _ of — SA heb · en. En 20- ook in ale de andere tyden, als: Imigbt have had, on” mogt gehad heb. On —_— I ſhould have bad, | Ik zou gehad hebben. I could-have bad, | Ik kon gehad hebben. = on -. "a = ARSE WYZE. (INFINITIvUs.). to Have, Hebben. to Have bad, Gehad | | | hebben. Het Deelwoord. Having , Hebbende. {ang bow: Hebben- e geha *t-Helpwoord 1 OM Fa: | ben , wordtaldus veranderd. De: He is, der ENGELSCHE TAALE: 57 De TOONENDE WLV Z E. De Tegenwoordige tyd. Fenddud. Meervoud. IAM, Ik ben. We are, Wy zyn. Thou art, Gy bent. | You are, Gylieden zyt. H They are, Zy zyn. De Onvollomen verleden tyd. Eenvoud. Meer voud. TI was, Ik was. Ve were, Wy. wans ren. waart. Thou was, Gy waart. | N were, Gylieden | y is. De Vollomen verladen tyd. I- bave been, Ik heb ben geweſt. Thou haſt been, | Gy hebt & bent geweſt. He hath been. | Hy heeft of is geweſt. Meer voud. e have been, Wy hebben of zyn geweſt. Ne bave been, | Gy hebt & bent geweſt. He hath been. | Hy heeft of is geweſt. Meer voud. e have been, Wy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy hebben zyn geweſt. Tie had been, | Gy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy heeft of was geweſt. De meer als volkomen verldden tod. N Ne had been, | Gy he "We had been, Gy had of waart geweſt. He had been. Hy had of was geweſt. Mmeervoud. We had been, Hy had of waaren ge- wweſt. Cweeſt. Weeſt. De Tegenwoordige tyd- Eenvoud. T ſhall of will be, Ik zal zyn }Ü- hou ſhalt 6f wilt be, Gy zult zyn psf weezen: He shall of will be. Hy zal zullen zyn / wee: Te ſhall of will be, Gy zullen zyn / wee: Te ſhall of will be, Gy zullen zyn / wee: De GEBTED ENDE WVZ E. ETenvoud. Be thou, Wees BY. + 1 Let bim be, Dat hy 27. 6 KORTE WHOCWIZ ER. De Pollomen verliden tyd. " CT 155 been, ſ [k geweſt ben of heb. weeſt Mien {Thou baft been,. Als 40 'be — — He hath. open 1e Meervoud. ſan bave been, ( wy Yu: Zyn ebben Men N bave been, Als {oy 2 zyt They have been; I Zy geweeſt zyn 1 * | eden. N De meer als verladen tyd. - Eenvoud. [CT bad been, { tk greet ware adde If Thou da ns Zo b G3 e waart r of hadde. x0 6 1 „ Meer * 4 Te art der-ENCELSCHE TAALE: 612 2 | 3 e bad been, [ Wy geweeſt waaren 4 | * | hadden 4 | I mundi, 200. Gy. eweeſt waart I, F haddet. They bad been, | Zy geweeſt | waaren Y |. bf hadden. De Toekomende tyd.. ©« Eenvoud.. | + will be,'zen zal. Wen Thou ſbalt or Wan- I Gy zyn f wilt be, neer weezen zult. He ſball or | Hy zya of [il le, [ weezenzal.. | Meervoud. |. or [Wy zyn ef - will be, weezen zullen. When F'Y ball or Wan- ( Gylieden Zyn of. Will be, neer z weezen Zult. They ball or \ 2s zyn of wee Ll. will be, I en zullen. C 7 De 6z- KORTE WEGWYZER Die Onderftellende toekomende tyd. HET as: > Hepend. cf | T [bould be, Ixk zou zyn F weezen. Thou shouldst be, - Gy zoudt zyn of weezen. He should be, Hy zou zou of weezen. Meervoud. | TP should be, Wy zouden zyn of weezen. Te ſhould be, Gy zoudz zyn of weezen. De ONBEPAALENDE WYZE. De tegenwoordige tyd. To be, Zyn of wee- 8 zen. De verléden tyd. To have been, Ge. 5 | F weelt te zyn. De Deelwoorden. Tegenwoordig.. Being, Zynde of wee- Sende.. _ Verleden: Bien, Geweelſt. | Having been, Geweelſt | zynde of hebbende Hebbende dus voorbeelden gegeven van de Verdoeging der twee voornaamſte Hip- woorden, zal ik, eer ik tot” andere Wert wor- gr, ATW 4 ® i. hu der ENGELSCHE /'TAALE. 6x. woorden overgaa, nog eenige Helpwoorden, die in de tyden gebreklyk zyn, en meerder by andere Werkwoorden gevoegd, dan allen gebruykt worden, alhier ter neerſtellen: | naamelyk- Cam, could, may, might, will 2N. would, ſhould,. ought en muſt.. 1. e a.. IC. nag Fenvoud. Mfeerdoud. 2 Thou canst, Gy kont. 1? can, Gylied. kon. — I' can; Ik kan, [7 ce, Wy konnen.. He can, Hy kan. They can, y konnen.. ee- Onvolmaakt verleden. Ze. Zenvoud. Meervoud. n. J courD,.Ik ken: e could, Wy Heb. Kon- of konde. —_— | Thou couldst, Gy i could, Gylieden konde. kondet. (den. He could, Hy kon-! They could, Zy kon- oft Tegenwoordige. : : Tieonvoud. Meervoud. I May, Ik mag. Ve may, Wy moo- van | gen. 1. You may, Gy Nn may, Gylieden rk moogt. moogt. (gen. or: He ma) „Hy mag. They may 3 Zy 3 1 * I or * 5. A * 4 KORTEWEGWYZER' Onvolmaakt verleden. Eenvoud. - Meervoud, Limmer, Ik mogt. Ve might „Wy mongten. Thou mighteſt, Gy N might 5 Gylieden i mogt. mogt. (ten. He might, Hy mogt.| Dey migbt, Zy mogt. * 7 egenwoordig. aha Meerooud. - III ILV Ik wil F Mie will, Wy willen of zullen; Lal. Thou wilt, Gy wilt * 3 wilt " / IN if zult. zullen. He will, Hy will Fl 75 ” will, Zy willen Zal.. Onvolmaakt. verliden. Eenvoud. 1/wouLD, Ik wilde, wou #f zou. - Thou woulde 45 , Gy wildet , woudt of zoudt. He would 5 TTY wilde, wou 6f-zZOu. Meervoud. - would, Wy wilden, wouden f zouden. wy wool, Gylieden Yong nay 6f zoudet. They would, Zy wilden, woluden F zouden. 1 a — W 8 > * 1 * ; der ENGELSCHS TAALE.. & Eenvoud. wy F SHALL, Ik zal. 1 We [bal 3 Thou ſhall, Gy zult, | Je Jie,” & Oiled, zult. He ſhall, Hy zal. They hal, 7 y zullen. Onvolmaakt dd. Eenvoud I sRoULD, Ik zou. Thou:jbouldeſt, Gy ſhould , Gylieden- zoudt. zoudt. (den. He ſhould, Hy zou. They ſhould , wt ZOUs Ought, als: © FEenvoud. Tovcnr,. Ik behoor, behoorde, „ moet en moſt. = 7 bou oughteſt, Gy behoort , behoordet, if moet en moſt. He ought , Hybehoort, behoorde, of moet. en molt, Meervoud. - Me ought , Wy behooren „ .behoorden , of moeten en moſten. Te. - 66 KORTE WEGWYZER VN ougbt, Gylieden behoort, behoordet , f moet en moſt. * © | ahh £3 ; - They ought , Zy behooren, behoorden, f | moeten en moſten. Muſt, al: | * Eenvoud. | | Meervoud. © ( - T Must, Ik moet / e muſt, Wy moe- moſt, | ten / moſten. | Thou muſt, Gy moet muſt , Gylieden „ moſt. | moet 6f molt. * I He muſt , Hy moet | They muſt, Zy moe- ¶ moſt. e | ten of moſten. Höweel nie deze bovenſtaande Gebrek- 7 del ye Helpwoorden niet de voorſte in den rang geſteld ayn, echter zou het voor den Leerling niet quaalyk voegen „ dezelve 't Leverſt te leeren; omdat geen Yerkwoord door alle deszelfs wyzen en tyden, zonder 't be- hulp van eenige derzelver, kan geleyd wor- den, gelyk het gevolg genoegzaam zal too- nen. Doch ik zal hier des Leerlings hoofd niet breeken, met volgens de Latynſche ma- nier te zeggen, dat er vier Conjugatien zyn; want ſchoon eenige zulk een verdeeling hebben gemaakt, nGgtans bevindt men, dat de uytzonderingen of onregelmatige woor- den 20 veel zyn, dat het inderdaad _— 92 valt, der ENGELSCHE TAALE 62 valt, zich met zo een gebreklyke regelmaat ganſch niet te ende. en alleen door 't ebruyk te leeren, hoe de verſcheydene erkwoorden in den Onvolkomen verleden tyd geboogen worden. Ik zal derhalven een voorbeeld geven van 't bedr vend woord, (Activ * um) to Love, Beminnen, liefhebben. De TOON ENDE WV 2E. 3 + % ” ju 9 Tegenwoordige tyd. Eenvoud. Meervoud. I LOVE, Ik bemin. Ve love, Wy bemin I ned. obey © | ”» Thou lovest, Gy be. | love, Gylieden be- mint. mint. 8 He lovethῃ of loves, | They love, Zy bemin- Hy bemint. [ * den. ' Deeze zelfde tyd wordt ook met byvoes ginge van het woordtje Do uytgedrukt, met dit onderſcheydnogtans, dat deeze tzamen- gevoegde wyze van ſpreken wat krachtiger van naadruk is, gelyk ook in myn  Zy be- mint. A minnen.. Onvolkomen verliden tyd. Deeze tyd wordt ook even als de tegen- _— op tweederley wyze uytgedrukt, aldus :. Eenvoud. T loved of did love, Ik beminde. "Thou lo vedſt of didſt love, = beminde. He loved Gt did love, Hy beminde. Meervoud. We loved of did love, Wy beminde. Ni loved of did love, Zy beminden. Shoy loved of did love, Zy beminden. Polkomen deritden tyd. Eenvoud. I have, Ik heb; Thou baſt loved, Gy debt Cbemind. Ae bath Hy heeft- Meer- der ENGELSOHE TAALE. @. — Ve have ebben Te have Þ loved, Gyhied. hebt$ bemind. 2 They have Zy hebben 8 Meer als vol komen verleden tyd. 2 Zen voud. I had — Thou hadst loved, Gy hadt bemind. 1 He had „ —_ 1 | |. ' Meervoud. We had Wy hadden,- 1 had Þ tovea, Gy hadt bemind. They had Zy hadden © Tockomende tyd. : Eenvoud. 5 T shall of will Ik zal beminnen. hou ſhall Gf w I love, Gy zult beminnen, He shall of will Hy zal beminnen. Meervoud. We shall of will Wy zulleng beminnen. He shall of will Zyzullen Z + Ds: Y | GRMEDENDE: Wrz. Eenvoud. Meervoud. Love Of love thou, | Let us love, Bemin- Bemin. nen we. Let him love, Dat hy] Love of love ye, Be- beminne. mint Gylieden. Let % 2 beginnen. them love, Dat De WENSCHENDE of ONDER- VOEGLYKE WYZE. * Tegenwoordige en toekomende tyd. Eenvoud. That I may love, That thou mayſt bo-| Dat ve, Tat he may le; Dat | | That we may love, | 2 ik beminne mag bemingen. gy bemint moogt beminnen. Dat hy beminne mag demi. Meervoud. Dat wy beminnen moogen. bemin- nen. That | der ENGELSCHE TAALE. That- ye may love; I Dat gylieden bemin- a 2 ” +%; | nen. 3 That they may love, Dat zy beminnen of | moogen beminnen. = Onvolkomen verladen tyd. Eenvoud. at The T loved of did j Dat ik beminde. ove. | | That thou lovedſt 6f | Dat gy beminde. didſt love, | | That be loved of did | Dat hy beminde. love, | 88 > That we loved of did Dat wy beminden. | love, f That iy + loved of did | Dat gylieden bens That they loved of Dat zy beminden. - if did love, Dus kan men ook zeggen: | | | Kenvoud. - F Tho I might love, [Schoon ik beminde of | N mogt beminnen. * | p Thi be might love, 1 Thi we might love 5 T#6 ye might love, * Th6 they might love, e Ds thou haſt loved, Schoon g bemind hebt. Tbs be * loved, Schoon hy bemind | heeft, Meervoud, | TD. ——— Schoon wy ben | | hebben. | Th6 ye have loved, Schoon lieden be- mind hebt. Tbs they have loved, s deb 2j bemind „ KORTEWECWYZER | RE mighteſt {$choon 1 | Vallomen verleden tyd. Eenvoud, beminls of — eminnen. Schoon hy beminde of mu beminfien, — ol wy bemindey f mogten bemin- n Schoon gylieden be mindet of mogtet be- minnen. Schoon zy beminden off mogten bemin. Schooner ik bemisi Maar Meer als vollomen ver laden %. 83 Eendbud. 8 7 Tiere Zo ik bemind had. 1 heed, Up bemind hadt. If be had loved, y bemind had. Meer voud. be⸗ If we had loved, 20, wy bemind had: 55 | en. den. bad loved, Zo gylieden bewind bey bad lowed, 20 25 25 bemind had- © ST Eo den. 1 nind 0 Toekomende 5 * ind | Zenvoud. nind I When love Als * * beminnen When thou shalt love, Als gy beminnen nind zult. When be shall love, = hy beminnen be- "A 3 | Tal. | When we shall love, wy deminen 4 N a * P g ry = OY — 4 0 ” *'A 4 * N * + KORTE WEGWYZER When ye shall love, Als gylieden beminnen - > I nen zult. | When they shall love, " zy beminnen zul 3 * Tuede toelomende 10d.; "= 4 Eenvoud. — 22 When I shall have l- Als ik bemind Zal ved, heben. ben thou shalt have Als gy bemind zult loved, Bebben. WV ben be ball have {Als hy bemind zal lowed, heben.. Meervoud, | " Nen we ſhall have Als wy bemind zul. loved, len NN ; Tc en ye ſa ave Als gylied bemin ; _ ws, P } zult hebben. 74 When they ſhalt have Als uy bemind zul- #7 loved, len hebben. Onderftellende toe tomende tyd. | | 1 Zenvoud. : G T ſhould love, Kk zou beminnen. m Thou / bouldest love, 2 zoudt beminnen. He 2 love, Hy zou d VL 4. der ENGELSCHE TAALE. 2 | | Meervoud.,. We should love, WV zouder beginn In nen Should love, Gylieden zoudt beginnen. They should love, Zy zouden beginnen. Tweed onderftellende toekomende tyd. Zult 99 When I should have Wanneer ik bemind Zal loved, &ce. zoude hebben, enz. Onder de Onder voeglyte Wwyze Zyn ook te rckenen deeze manieren van ſpreken: BEE: 8 I could have loved, | Ik zoud hebben kon- mind | nen beminnen. Deu couldeſt have Gy zoud hebben kon- zul - loved, &c. nen beginnen, enz. Desgelyks : I would have loved, | Ik zou -bemind hebben kon- zul - loved, &c. nen beginnen, enz. Desgelyks : I would have loved, IK had konnen be- men. CC, minnen, en, D 2 11 De * KORTE WEG WYZER” | 88 T bave loved, Bemind te hebben, De | nsr Wr 2 r. = 8 De  loved, Beminde hebend. Dit Bedryvend Werkwoord (Activum) du loopen hebbende, blyft POR onerigts 1 Zeggen', dat het Lydend woord (Paſivum) uytgedrukt wordt door het 23 pk deezer voegen : De Tooxendt WVZzr. 7 Tegenwoordige tyd. Lan loved, Ik word ben bemind. Onvolxomen verleeden tyd. J way loved, Ik wierd F was d. — | Der ENOLLSGHE TAALE. 25 Volkomen verleeden tyd. I have been loved, Ik ben F heb hemind geweſt, >. Meer als volkomen verleeden tyd. J bad been loved, Ik was F had bemigd * = geweſt. 1 'Foekomende tyd.. To the God of will be loved, Worden  loved, Als ik demind zyn of weezen, De Ox RE YAA L ENDE WR E. De Tegenwoordige tyd. To be loved, Bemind worden of zyn. To have been loved, Bemind geweckt zyn Hebben. Het Deelwoord. Loud 4 Bemind. Mert. Het gene in 't Bedryvend woord, van t gebruyk der. Helpw oorden, would, ny, should is gezegd Ws vindt wo ier -· lind bo zyn rd, id, lier 20K if der ENGELSCHER TAALE. -- cook plaats, en kan gebruykt worden als de _ zaak zulks vereyſ enn. Völgens dit voorbeeld moet men alle de andere Werkwoorden Conjugeeren : doch echter aanmerken, dat de verandering, die de Werkwoorden in den Onvolkoomen verleeden tyd hebben, zeer verſcheiden is; want het woord Love heeft Loved: maar men vindt, behalven de veelvuldige andere veranderin- gen, ook Werkwoorden, die in dat geval geen veranderingen toelaaten: als, I beat, Ik ſlaa en ſloeg. Iburſt, Ik berſt en borſt. I caſt, Ik werp en wierp. I eat, Ik eet en at. pit, Ik ſluyt en ipoog. Iput, Ik ſluyt  ſommige daar van onder cen hoofd konnen- betrokken worden, 20 zyn hier de naavôlgende neèr- geſteld ; waar uyt den Leerling ſtaat aan te merken, dat gelykerwys de Onbepaalende wyze van een W.rkwoord,cn de cerſte perſon van den tegenwoordigen tyd der Toonende wy- �e cen En dezelfde is, beſtaande de veran- dering maar alleen in de byvoeging van het Voornaam-woord I, en 't Ledeken to, (by voorbeeld, I Love, Ix bemin, to Love, Bemin- nen) zo is ook meeſt altyd de eerſte perſoon der Onvolkcmen verleden tyd, en het Deel-  * Kept, Bewaaren. | * Kept, Bewaaren. | * to Meet, Ontmonten. | 82 | Met, Ontmonten. | * eo Sleep, Slaapen. Slept, Geſlaapen. to Sweep, Veegen. Slept, Geſlaapen. to Sweep, Veegen. Slept, Geſlaapen. to Leave, Verlaaten. Taft, Verlaaten. to Lead, Leyden. Led, Geld. | * to Read, Leezen. | * Read, ('t welk men uytſpreekt red) ge- leezen. | * ils: 8 | | HI. Sommige veranderen d int, als: to zend, Buygen. | * Bent, Geboogen. to Lend, Leen. Lent, Geſcheud. to Rend, Scheuren; Feel, Nen, Geſcheurd. Dy. Fend, To Fling, Werpen. Nung, Geworpen. to Ring, Luyen. Rung, Geluys. to Sink, Zinken. Sunt, Gezwommen. to Swim, Zwemmen. Swoum, Gezwommen. to Strike, Slaan. Strut, Gezwommen. Stunk, Stinken. Stunk, Stinken. Stunk, Vinden. V. Sommige veranderen in ou, als: to Bind, Binden. Bound, Gebonden: to Find, Vinden. Found; Gevonden. to Wind, Winden. Wound, Gewonden. Wound, Gewonden. V. Son als: Son 13 der ENGELSCHE TAALE. #3 VI. Sommige neemen gbt-t6c zich, be- reffens eenige andere verandering, als: to Bring, Brengen. Brought, Gebragt. to — 3 af ought, Ge och, to Catch, Vangen. 10 Caught, Gevangen, en Catch'd. 30 Fight, Vechten. ; "dt _— Gevochten. TAY to Seek, Zoeken. Soaght, Gez6cht. 0 Think, Denken. * „Gedacht. To Teach, Onderweezen. Work, Werken. Wrought, Gewrocht. VIII. Voorts zyn 'er veele woorden, die men nietzo wel onder een zeker hoofd be- trekken kan, als: 5 1 to Ask, Vraagen. Askt, Gevraagt. to Smell, Ruyken, Smelt, Gerooken. to Sell, Verkoopen. Sold, Verkocht. D 6 to Stand, . 84 KORTE WEGWYZER to Stand, 5 Stood, Geſtaan. to Dream,. Dreamt, Gedroom. to Flee, Vieden. Plea, Gevlooden. to, Hear, Hooren. Heard, Gehoord. to Mate, Maaken. Made, Gemaakt. to Bebold, Aanſchouwen.. ; Bebeld,. Aangeſchouwen.. ; Bebeld,. Aangeſchouwen.. to Deal, Handelen. to Spill, Storten. Spit; Geſtort. to Loſe, Verlgoren. Loſt, Verlgoren. to Shoot, Schieten.. Sbat, Geſchooten, 10  Beat, Slaan. - J Beat, Ik, sloeg. N Beaten, Geſlagen. to Beget, Teelen. Begot, Ik, teelde. Bootten, Geteeld. to Chide Bekyven. I Chid, Ik, bekeef. Cuhidden, Bekeeven. - to Chose, Verkoren. - to Come, Komen. - to Come, Komen. Come, Komen. - to Do, Doen. - Nid, Ik, deed. Done, Gedan. - to Drive, Dryven. - to Drive, Dryven. - to Drive, Dryven. - to Eat, Eeten. - to Eat, Eeten. - to Forſake, Verlaaten. - to Forſake, Verlaaten. - to Forſake, Verlaaten. Forſook, Ik verliet. Forſaken, Verlaaten. To Freeſe, Vriezen. Froſen, Vroor. Froſen, Gevrooren. To Got, 3 I Got, Ik kreeg. Gotten, Gekreegen. To Give, Gegen. I Gave, Ik gaf. Given, Gegeven. To Go, Gaan. I Went, Ik gaf. Gone, Gegaan. To Hang, Hangen. Hung, Ik hong. Hang d, 6f Hung, Gehangen. To Hide, Verbergen. Hid, Ik verborg. Hidden, Verborgen. To Hold, Houden, It Held, Ik hield. 136 IS Holden, Gehouden. Al, to Knit, Knit. To Run, F, 's = „ CORTE WEGWYZER ©. - to Knit, Breijeh. 1 Knitted Ik breyde. Knit, Gebreyd. NONE 5. Geleegen. To Lay, Leggen, neerxetten. Laid, Ik eide. Laid, Gelegd: . ro Ow, Schuldig zyn, behooren. 1 Owed, Ik was schuldig. to Ride 1 Ryder, I rid, Ik reed. Ridden Gereeden. Loopen. T Ran, Ik liep. Run, Geloopen. To See, Zien. I Saw, Ik zag. Se En, Gezien. To Shake, Schudden. Shaken, Ik ſchudde. Shaken, Geſchud. To Sow, Zaide. Sotun, Geſchud. To Sow, Spreeken. Spoke, Ik ſprak. Geſchöres. It Ought, Het behoorde, r moſt. der ENGELSCHE TAALE. uw. to Steal, Steelen. 10 AR e T Stole, Ik ſtal. Stoln, Geſtoolen. to Take, Neemen. I Took, Ik nam. Taken, Genomen. to Tread, Trecden. I Trode, Ik trad. Trodden, Getreeden. to Veade, Wee ven. I Wove, Ik weefde. SE, Noven, Geweeven. to Write, Schryven. Wrote, Of writ, Ik ſchreef. Written, Geſchreeven. Om nu nog iets van de Afleydinge der Werkwoorden te ſpreeken, 20 ſtaat aan te merken, dat er verſcheydene Werkwoorden uyt Naamwoorden geſmeed worden, alleen door byvoeginge van t Ledeken to, als: to Chance, Uytvallen, j Chance, it Geval. were eben. To Fear, Vreezen. Fear, Vreezen. to Fish, Viſſchen. gib, Viſſchen. to Honour, Eeren. 5 Honour, Eeren. to House, Huy zen. House, een Huy. to Love, Lief heben. Lou, Liefde. 2 2 to Milk, Melken. to Quiet, Stillen. een Regel. to Rule, Regeeren. ule, een Regel. to Sin, Zondigen. Sin, Zondigen. to Trust, Betrouwen. I wen. to Whip, Geeſſe “ip, een Geeſeſel, len. -»-|. | zweep. to Further, Vorde- Further „Vorder. ren. ; Sommige veranderen een weynig, als: to Breathe, Ademen, Breath „Adem. to Braze, Verkünden. Braſs, Koper. zo Glaze, Verglazen. Glaze, Glas. to Live, Leeven.  4 En andere zyn'er, die, door byvoeging 7 van de Sillaab en, uyt Byvoegelyke. Naan- woorden in W:r&kwoorden veranderd wor- den, als: | EY to Blacken, Zwarten. Black, Zwart. to CIO „ Verhar.| Hard, Hard. en. to Haüten, Haaüten. Haüten. Haüten. 1 to Lenghten, Verlen- Lengbt, Lengte. gen. | ory my Þ, ko to Moiüten, Vochtig. to Moiüten, Vochtig. to Sharpen, Scherp maaken. to Shorten, Verkor- ten. Moiüt, Vochtig. to whiten, Witten. „ Soft „Zacht. Sbarp, Scherp. ux A Short, Kort. "White, Wit. ONPERSOONLYKE WERKWOORDEN - | 2yn deze En diergelyke : It raineth, it rains, het Regent. It hails, het Hagelt. It did rain, of it rain d, bet Regende. | It ſnows, hetSnecuwt. | It blows , het Waait. | It blew , het Waai- de. 5 Onder deze kan men ook betrekken ee- nige, die, hoewel perſoonlyk, echter on- perſoonlyk gebruykt worden, als? It pleaſeth , het Be. | haagt, belieft. It diſpleaſed , het Mis- haagde. V an pF: gz KORTE WEGW YZER „ x ww nin -DEELWOORDEN E Deelwoorden worden alzo genoemd, om. dat ze, ſchoon een gedeelte der ' Werkwoorden z ynde, echter ook (te weeten die B J als Byvoeglyue Naamwoorden ors t worden, en overzulks tweeder- ey gebruyk deelachtig zyn; behalven nog, . dat een iegelyk bedryvend Deelwoord in t 'Engelſch een Zelf/tandig Nagmwoord wordt, als men de Ledekens a, dn of the daar voor zet. 1 Die van de Bedryvende Werkwoorden ko- men, eyndigen in ing, en zyn van den teges- woordigen tyd, als: | | Arhing , Vraagende, the Ashing, de Vras- 3 | ging. Engquiring, Onder-- the” Enquirl , de - zoekende. | Onderzocking Finding, Vindende. | the Finding, de Vin · | | ding. Teaching, Leerende, bu, FJ" wy T7 the Teaching, de Le- onderwyzende. | ring,onderwyzing. Die van de Lydende Werkwoorden afkom- ſtig zyn, zyn van den Verleedenen tyd p bj r ee va der ENGELSCHE TAME: 3 Aka, Gevraagd. Found, Gevonden, Enquired , Onder. Ti ought Geleerd. z6cht. d | Van de d, a — BYWOORDE N. den Eds Bywoord i is een Spraakdeel, t welk F by een Werkwoord 4 geroage wordt, om 5» de 5 d der doeninge, cfecnige e 3 daar omtrent uyt te en. ; the De Bywoorden der Heedanig d maaken wel 't grootſte getal uyt, en eyndigen door- gaans in ly, ſpru — uyt de yooegh 443 Naamwoorden , als | A Fectionately, Toe- Aﬀeftionate , Toe- geneygdelyk. | | geneygt. Jo Eafily , Gemaklyk. ſy, Ligt, gemak- Huntly , Ootmoe. [5 Humble , Obemoe- | Y 18. | Negligenthy,Onacht- i Welden. Onacht Wil, Whig: | Wie, wr. Hier toe behooren ook wen wel, i, | quaalyk, | ; =” - v4 KORTE WEWYZER 'B Ja. inde! Iyk. ſurely, zekerlyk : en not, niet. no wiſe, geenſins. not at all, gan- ſchelyk niet, in geenen deele. Neither, nöchte. YO Des tyds , als Nou nu, tben toen, to day Heden, to morrow mErgen ,-ye/terday giſte- ren, ſometimes ſomtyds , ſeldom zelden , al- ways altyd , ever ooit, never nooit, ſince Tederd, ſoon haaſt , ras ; pre/ently terſtond, yet nog, ſtill ſteeds, untill tor dat. VDan Vergelytinge, als A als, ſo 20, like- wiſe ently „ more meer, lz/s minder, rather liever, eerder; than dan, als. Pnn getal, als Once eens, eenmaal, twice tweemaal , thrice driemaal : firſt voor eerſt, Secondly ten tweeden , thirdly ten derden. Van Plaats, als Where waar, whither wWaar naar toe, here hier, hither herwaards, there daar , thither derwaards , hence hier van 'daan , thence daar van daan, whence waar van daan, any where ergens, no wher? nergen?, el/e where elders. Bl, Van Hoeveelbeyd , als Many, much veel , feu, little weynig , enough genoeg. En nog veele andere, die men echter meeſtendeels onder die van Hoedanigheyd zou konnen betrekxen. 1 Wyders ſtaat aan re merken, dat verſchey: eveſtigende en onttennende zyn , Ne, yea, indeed „ inderdaad. verily, truly waar: No „ Na), nee. dene Bywoorden ook aan de —_— der Vergelykinge onderworpen zyn , earlier, earlieſt ,Vroeg , vroeger , vroeg(t; Hon, ſooner , Jooneſt, vroeg of haaſt, haaſti- ger of radder, ra der ENGELSCHE TAALE; 95 s Early, of eerſt 3 Often, oftener, J „ dikwils, dikwyliger, meermaalen, ikwilſt: Well, better, beſt, wel, beter, beſt: Ji, worſe, worſt, quaad, erger, m. | | | * 3 t Z AMENVOEGS EL IS. En t Zamen voeg ſel is een Spraakdeel, dre- nende om woorden en ſpreuken aan cen te koppelen, en behoorlyk t'zamen te voegen. * Hier van zyn ſommige volſtrektelyk ?' 24- men kappelende, als: = + And en, ende; or, of, ofte; alſo ook; moreover, daarenboven ; likewiſe, desgelyks; further, voorts. Schiftende, als Either 6f , t Zy; nor, nei - ther n6ch, nõchte. 6 Peroorzaakende , als For want, becauſe om dat, that ſo op dat, leſt op dat niet, whereas nademaal , ſince dewyl , __ ; IT ng. * 8 KORTE r | 2 7 forasmuch voor 20 veel; ) ; aade maa | - ” Wetrſtreevige, als 7 acai „ however echter; but maar, though of ths noewnl, | although alhgewel. | Hoorwaardige, als If indien, if 1 dien, provided that behoudelyk t, _ — ſtaande dat; unleſs t en zy, t en Waare- ' Uy tzonderende , als Except uytgenomen, _ reny;befides — — regenſtaande, n N — © YOORZETZELS) pains nets voor * Nass woord gezeèt, om daar door om IS aber uyt te drukken, als: | = N 4 About : Omtrent . rondom. Above, Boven. _—. After, Achter 5 + Dan, tot. "Fi! Oe de e Tufſchen, " $5 47:906 add K. * 1 FF = 5 * 34 '» » #* uh + SAMENSPRAAKEN,- eel Oneteldieme. lemand heeft het 8 4 en 20 l. e S 5 my ; \ | | 1 "Maton dint . 'beeft het | : ezegd ag * tell it 3 e SAT. 5 De le 2 | it? ere e — W e Ix hoorde bet van Who told you that? Ido not believe it. Tit a Chimera. x doth be /a bat doth abe 292 55. 1e de Ja wo e, did abe ſay to your 3 ſaid notbing o { ea nothing to % told me no news. | Maſter told me ſome News. 2 K geloof het niet. tt Is een verdichtſ ſel. MD at zegr hy? zegt 27 Pc. zeyde hy n "War zeyde zy tegens Hy zeyde niets te- gens my. Zy teyde niets te · gen my. Hy heeſt my nieuws verteld. a. De Meeſter ceft my wat nieuws vethaald. De Dy * 4 "= 1 as , % — = | ; * 0 . * |. Is, daa hy Wie he heeft * <3 = - — FLY if q * e them ? We know one ano* "aber? oe Pe dont know one ne bis, | N have known him. Ibave known ber. angtber. He did know me well. . She did know me well. 9 = 5 $.< *” Is — = | | 1 @Eogelſcbe en Nene. ken. Pee think I have ſeen | We bade known one | | \ F945 FOE . = * 10 * 1 dat niet. Zal: *t hem zeg· ” Ik 261 *e hem, ni niet 26 en. zal 't ben niet en. en niet. Aeg et h b eb t de 2555 Meeſter heeft het my gezeyd. Kent gy hem? Kent gy haar? Kent gy hen? Ik ken hen niet, Wy kennen mal- kander wel. Wy kennen mal- kander niet. Ik denk dat ik hem 9 * - Ik meen dat ik bem Ls heb. Ik heb hem gekend. Ik heb baar gekend. Wy hebben mal- kander gekend. Hy kende my wel. Zy kende my wel. Ic heb hem noi gekend. D. Do you know me?* 1q_ - I bave forges go name Have you forgytme? Doth che know yu Dotb e 15 know 84 Ma Maſter. R — well. He doth not know me. He doth not know me any more. Hs hatb forgot me. - She . knows Me no More. Do ee one ano - Pn you ſc Tſee him every day. The her every day. | We ſee one * often. We see on another N Y SAMENSPRAAKEN: Do you not know me? N N 5 Kent gy my? Kent gy my niet? Ik ven Naam vetgeeten. ebe 87 WJ ver — Lats 21 ten? Kent 17 u? & 12 Keut, ns: +» + * 5. t. * Meeſter 0 kent my niet. Juffrouw ent "As 2 Tx © 2a Wi Meeſter..', my wel. Hy kent Sn; Mi Hy kent my niet Zy kent my; pit meer, — Ziet gy malkandet? === 1 zie hem ale aa · © hk ric haar dle da- Wy zien der dikwils. Wy zien maikan« * 3 der niet meer. E 2 I see them often. I have not seen him bit great while. I did not see them bis eat while. 8 ſees you no more. One never sees 'T is à miracle to see We saw one another Formerly. Maſter. r he 1 He never aw me. 1 3 Leid bim but once in my life. — © 1 have seen him by 4 2 Qa taoſche en Nederduytſche Ik zie hen dikwils, Ik heb hem in lang niet geꝛien. Ik heb hen in lang niet geꝛien. Ik heb hen in lang niet gezien, | Men zietu nooit, 't Is een wonder u te zien. Wy hebben mal- kander  om daar te zien. Wameer zult g7 Meeſter , . . gaan | bezoeken? I T have che bonour to | 3 u bim. ; Ik heb de :eere van hem te Gm b Ik heb hem by ge 170 70 ils, lang - = lang BA bim after "Pray remember me to bim. Whatis it a Clock: 5 I hat a Clock do you think it is? See how late it is ? Do you know what @ Clock it is? Tell me what aClock it is, I do not bnow what aClock is. One of the Clock k 1 Juſt, now, GER 4 quarter paſt | Irirhlfan hour paſt | SAMENSPRAAKEN.. laat het is | Zeg my eens hoe 101 Ik zal hem naa de Middag zien. Doe myn groete · Hoe laat is t? Hoe laat denkt 87 dat het is ? | Zie hoe laat het is, Weet gy ook hoe laat het is. : lk weet niet hoe laat het is. 't Is zo even een uur geſlagen. | 't Is een quartler over eenen. 't Is half twee, "I is three hop 't Is een quartier "i SRO ſtruck zavo | * ba ve not heard the Clock, 'Tis two by the Sun. T ts betaveen three and four, een geſlagen. ä t Heeft noch geen twee geſlagen. Ik heb de Klok niet gehoord. k 'tls twee by de Zon. 't Is tuſſchen drien voor tween. 't Zal dadelyk twee 5 't Heeft noch geen envieren, E 3 - "id * IS Engels en Weesen k. Yak — bu ſpeak $00 loc. Nag night, On, | Neale. | t Heeftzo even vier geſla en, eeft vyf geſlagen. Gen tien uuren. Dit Uurwerk gaat te rad. Dit Uurwerk gaat te langzaam, Is noch maar een uur by myn Uurwerk. De Klokken verſcheelen. Zie aan de Zon, Uuris gepaiNect, Zyn uur was gek o- men. lea. is uw Zand- r. ebt gy een Zand looper? Binnen acht dagen. Binnen veertien da- gen, Spreek uyt. Gy ſpreekt al te zacht. Tegen den Avond. t' Avond. Kom dit been. Gaa die weg langs. Gaa dit heen. lo ond. 755 SAMENSP Paſs that wa may. | 4 ts pays otber On the t band. On the Teft band. By the Sun, | By the Moen. | urn r 2 as. 6 lee on e Here you married? | How many times have you been married? | — 5 7 Wives * re — Hater and Mother living still. Sir 5 is your Father is Father and Mother are dead. 5 E. your Mother lives yy. Mother is dead, My Father is dead. Y Father died four Years ago, RAAKEN. Gaa dat heen. Laat ons aan de an- dere tyde gaan. 7 Te ol. 06 "RE DER Gaa dat heen. Laat ons aan de an- dere tyde gaan. 7 Te ol. 06 "RE DER Gaa dat heen. Lait ons aan de an- dere tyde gaan. 7 Te ol. 06 "RE DER Gaa dat heen. Lait ons aan de an- dere tyde gaan. 7 Te ol. 06 "RE DER Gaa dat heen. Lait ons aan de an- dere tyde gaan. 7 Te ol. 06 "RE DER Gaa dat heen. Lait ons aan de an- dere tyde gaan. 7 Te ol. 06 "RE DER Gaa dat heen. Lait ons aan de an- dere tyde gaan. 7 Te ol. 06 "RE DER G Ter'flinkerhand; By de Zon. By de Maan. 855 dau uw rechterband om Het zesde huys van de ſtraat aan de ſliu-kerhand. 120% 1 Bent 27 Hoe dikwils bent al getrouwt geweelt! oe veele ry can hebt-gy algehad? Zyn uw Vader en Moeder nog in*tleve? Myn Heer leeft uw Vader nog? Zyn Vader en Moe derzyndood? Is uw Moeder nog in t leev en? Myn yne Moeder is dood. Myn unden i dvd. | Myn Vader is af over vier jaaren gee förven, SY * Mother isn married again. Myn Moeder is weer 3 getrouwd, My ried? by Is Miſtris „„ Mar- = Tied d FT, | A : How many Children or have you? I have four. Sons or Daughters? How many Brothers do you? I have four. Thaven, © Hob many Sisters have you? | How old is Miſtris? How many Sisters, have you? | How old is Maſter? | How many Children, | 1 1 Engelſehe en Nederduytſche Myn Vader is weer getrouwd. Is Monſieur, ge- trouwd? | 1 1 Engelſehe en Nederduytſche Myn Vader is weer getrouwd? | 1 1 Engelſehe en Nederduytſche Myn Vader is weer getrouwd? | 1 1 Heb er  gy na Buyten, of op*t Land? Mejuffrou is na Londen gegaan. Is uw Zuüter ge- trouwd? Wanneer is na Londen gegaan. Is uw Zuüter ge- trouwd? Wanneer is ly ge- trouwd, She Is Juffrouw, ge · Zonen of dochters? Hoe veel heeft zy'er? SAMENSPRAAKEN, She is not married? She is going to be married. She will not marry, I will not marry. The very cold. Jam very cold? Are you not cold? How cold is it Warm your self. Let us warm our ſelves. Come near the fire, Let us come near ebe Make a good fire. Make a fire. 