Reizen in West-Indië, en Door Een Gedeelte Van Zuid- en Noord-Amerika;
None
Menig blanke beivor der feil-ImlH:, die dit geschloffen, zal mij ino«ebjk met eane zekere ontovrcdenb^ legen- nerpcDi waarom lija dan de Indianen tc ^un'iuuMe too stipt eerUjkP Ik heb zoo evenverha^d, datde Indianen op ^mia zulks niel lijn ; maar ueie zijn eeniguni verbajtord, en le- ramMN^gers en geklenrden oip gelijkaii Toet; — an, dan wordi hei boven aangavoerde reeds doidelijker. En wat zai HHi diB leggen van de Indianen^ die in honnen oor- •pcwkdijken toestand de knst bewonen Inj kaap de U Fela » fin welke ik vroeger sprak? Doch als ik met den Lexer «p Swriname kom, zullen wij het verschijnsel der Indianen •Iduur wd kunnen verklaren, want ik moet thans van dit iim J bi wwp a&taj^en, anders zou dit de uitgerektheid van mm larkuidelingetje kunnen verkrijgen, en mijn oogmerk is dflchti 9 om tusschen de beschrijying mijner reizen hier opmerkingen te maken, welke de menachen en de lietreffen, en dikw 191 Ils van een geheel verschillend standen zijn; weshalve ik hiermede totenander uit-op jtmha terugkeer. — Dit gaat naar den Hoherg, Ik U> van dezen berg vroeger gesproken, en gezegd,.dai hy i%iiinderd ligt van het oosteiijk en noord-oostelijk gebei^te, waar de westdijke vlakte eindigt; dat hij mijn medgezel^ns ap aaae tegenspoedige terugreis, die mij, oa eene vierallende, weder op dezelfde plaats aan wal bragt, ik vertrokken was. Seat berg heefl, naar het oordeel van een knndigen Cmbgiti^ daarom eenige hoogte behonden, — ik denk tBThea de 3 en 400 voeten, — om dat in de Styeniet, vaamit iig bestaat, de HorMende de overhand heeft, welke im tarwaring beter weerstand biedt; evenwel liggen er, op doi mg en aan den voet des bergs, genoeg stokken Tan StjfMet^ om te rerondersteUen, dat hij eenmaal eene aaaiienfijke hoogte gehad hoefl. In deze stukken steen laapen, ia onderscheidene rigeningen, aderen van witte of klaekfda kwarts, waardoor mogelijk da naam van JTooiberg •■tstaaa is. Ik vond stukken, vrdke zoo schoon met ade- mi daorimiut winm, dat ik, wuuiBar ik tUnHuamtr gt- veat van, lentond' soo beprodU hebbao, oT er oak vktenteawn Tan koaden gotaagd vorden. Nadeiiuuid hsb Jk gemo-kl, dat znlki todi oict ion gelukt zijn, dewijl dt Seifeiutt dft dgaudap kocfl nii af te brokkelen. Dam bmf roadi^nila, bexochten wij een' E^wuuch hHT, die na da Tasta knit geamigreerd mi, en met igw twee jengdige dochten en een' nog  damei onder hondeid aodera geaoi -bid, HHi ik xe niet raor Spuniche SignoriUa't ^hoodM hebben, oerder toot mijue landsmeisjes ; wint zij haddea ronde gezigljes met blosjes op de dikke vaiigen ; bok bea- ten zij nieb ran die leTcndige en Trolijke geaardheid, irelke anders Spaaniche en CtJumbiaansche Trtmiren eigen u, n waaiin dete, ondanks de onguDstige oraslaodigheden, waarin x^altvlngtelingen TerkeerdeD, demeUjea te C'ttrofoo ca jtrmi^ 100 in bet oog loopend orertroffca. £r lagen eebier op het gezond gelaat dezer beide aignaritta't de trekken van treurigbeid en xwurmoedigheid, — de iraarschijolijka gerolgen van den t^nspoed des lijds, — die aan luar Toorkomen Teel bel AagrijUiNd bijzelleden. Son ranto, 100 noemde men den haisToder, rerhoalda om, dat hij een' Hwn had in dienit ran de Tijaaden. Deze waren toot hem, ab koningsgednden Spanjaard, de Columbianen. Dit gaf aanleiding, dat de beide daiqes htinnen jongeren en driftiggen broedcr, een' knaap van II of 12 jaren, begonnen le plagea, met xijne sUalknndige gevoelens, welke achenen te TenchiQen ran da haren, en te behooren tot die pvtij. wodke tijn oudere broed«r was (oegedaan. Zij deden ztillcs art eene bevalligheid, eigen aan het schoone geslacht, zoo-wd oader het lagchen sAs onder het weenen, zoowel onder de utgillende \rolijkheid als onder het vallen in flaauwie. Hel gesehiedde met bedaardheid, doch gevoeligheid, en op ecB* tooB, die tusschen ernst en boert in lag. Als ik de vcriicfiie geaardheid ran een* schilder, dichter of toonkuns- tear bezeten had, dan zou zeker de lie/degloed, ik %jjne vlam verspreidt door *t bleed y en verstand kent «ieA geweten, en de wereld doet vergeten, en gevanr en kinnckiy in voile mnr geraakt zijn ; dan ware ik aan het fvMteren gegaan, of hadde minnedichten venraardigd, >f oidar de rensters van de kamers der kwijnende sehoonen nqk gemaakt. Nu echter bleef het met mijne proza'ische fwliMiiid bij de oproerking : wat waren dat twee belangrijke foigyes! Nu stonden hare beldtenissen roij nog yerschei- fae d^gen voor den geest, gingen met mij uit, en lagen op 4 bhdi^den ran het boek, dal ik toen ter tijd las : en dat Ai mg immers wel bij eon jong mcnsch? Rt mwt ik dan toch ook zeggen, tot mijne veronlschuldi- ffBgt ^ AMOR eene' bijzond ere genieigheid heiß, om het kui te (reffen bij leu vreemds : de trekken van eeu* anderen iadaard fallen ons spoediger in het oog, en maken grooteren odrok ; en zoo deze niel op te mcrken zijn, dan behoeft het ieehb gezegd te worden, dat het eenc Duilsche of Franrabe is, eo de aandacht wordt reeds gespannen ; zclfs de schoone, die wy dagelijks zien, wordt belangrijker als wij haar in een ▼reemd land aantreifen. Ik i^ou daarom, alsiemand, diesom- uugB dingen gezien hecfl, welke niet onder het oog konden TaDoi van hen, die slechts binnen den omtrck blcven, waarin de rook van deif vaderKjken schoorstecn verdwijnl, aan alle 13 1 \ 195 sUadigs Tan die moorddadi^e omwentcling vcrhaald is, meestal kwan uit de  om tot de uitstapjes op Aruba tenig te keeren: naar Haoiherg ging in later tijd raijne gewone middagrid, meer nit nieuw^ierighei^, maar gexondsheidshalve ; om Wi xitten op den stoel en het liggen in de hangmat met af te wi^selen, en een unr aangenaam door te bren- 9 jdat nog verioopen moest, om te gcl^gener tijd een arond- af te liggen. Dat ik juist allijd, wanneer de he- v%» wind mij den lust om uit te r^en niet benam, den W9% aaar den Hooiberg insloeg y had cene eenvoudige reden. De diditie die een* onbeirolkten hemel en een* helderen jn tot zinnebeelden van Toorspoed en genot op aar- ;, sou niet verstaan worden in streken, waardezoh dag 12 uren lang haar rolle licht en warmte van afctnalt. Weinige dagen in het jaar maken hierop ■lioodering ; de zon niet te zien gedurende een* gan- da(g, is eene zeldzaamheid ; van hare opkomst tot oiidergang schijnt zij met ona%ebroken kracht aan den iMl der m hemel ; de korte wolken, die haar met de snelheid im winds « door welken ze voortgestuurd worden y voorb^ , ontnemen weinig van haren gloed. Wij zoeken der- de groote warmte te matigen, en trachten ons tegen te beschtttten. Om die reden ging mijn middagrid dea weg naar den Eooiherg. Dezelve ligt oostelijk: ik merkte van de ter wester kirn dalende zon niets dan hare ndite en aangename warmte, nog afgekodd en verfrischt 13* 196 door 4e teAnu, die orer hel land nut. Hoe dikw^ necl ik 'wgimy™ orer iesea —"""*" weg, wel terrodca 196 door 4e teAnu, die orer hel land nut. Hoe dikw^ necl ik 'wgimy™ orer iesea —""" weg, wel terrodca 196 En gdnkkig, ueb yenwlBiide din de lereas Treogde vu het oogenljlik! AIi lut gebeifia, dat toot mij bg, doaker bbaow weid, m, don: 't ■fiiemea derIithUtraleB,iiaarmii lo^etnUai ichesn te wonkn, had ik hct teokon, dat da ion in den falaamren waleqlaa nch ging Tenchnilen. Dat keerda ik mg on, ea wdk eea' aanhlik had ik dan op mb eiland, soo dor en onTrncktbaar, loo atiebioederigk bedodd al* eenig ander land, dat tmachea de keeikriogeB ligL Da mg keefl zick, ran dat ik nit gqaan ben, oogemeriit ojigrfiaagd, en Baar liet gebeigte reriuren; waar ik mij wend, kab ik Ma nam gexigt over hat dmp, da baai en de nooidqdadM landa tot in de see ; aUes krijgt bij de naderende iinndafbi mering eene andere gedaanfe : bet land reriiest lijn bar en Dnniendelilk voorkomen ; de stad de Tenrarde ligging hanr biuien en bet onoogelijke barer hutten ; bet kleine vaartuig, dat gewoon u te dier tijd nit de baai te zeilen, spiegdt aA op de (tralen der ondergiande ion, en acbijnt eea groot schip te weien. De zee, legt men, geefl aan elk natBnr>- looneel klenr, leren en afWisieling, Ik heb mij er dikwijii Tan orertuigd, niel als ik te Sehewningen en te A'atwyk de Tfoordzee aanscboande, maar tret op de Weat-IodiadK eilanden. Délion is order gegen, bare stralen nog afiäegelende in de lee, q* het land en aan den hemel, met zoo reel kleur eo pncht als zij ergens in de wereld rertoont: raaar wieziet er Uer aajur? Wie slaat dit natuurtooneel ooit opmerzaam fide P Het allerminst de Europeer, die aan afwisseling in Htnr en la? oisw^ze gewoon b; hij zucht als de zon ond0i!fwl; kg znckt bf) hare opkomst, en ontboezemt. slechts ease khgt — die, welke hem de zel£nrer?eling a^rst. Ook in igne koele woning, waar warmte noch koude hem knubrt; waar een zachte wind door het rertrek stroomt;bg de gewaarwordingen eeneryerhoogdeleYensvertering waar niets hem ontbreekt — wordt hij door den geeal der zeUsrerreling gekweld. De mensch moet dimmde Termaak hebben, hij hijgt naar yerandering, al hnafjt hem znlks ook geene yerbetering aan. Hij moet zijoe ioodake^e bezigheden hebben, zijne zoaqgen en moeiten, ifM iBqMmningen en worsteling En, om andere yoorwerpen le f eikijge n dan die hij. reeds bezit. Hij moet yooral den loop des tijds niet geyoelen; het moet altijd later dan hij yerwacht had — dan eerst geniet hij het le- bij yoldoening zijner wensehen, niets anders te te yerwachten, te hopen te h^))ben, maakt hem oagehikkig ^ en doet hen\ den mond openen, niet om te danken, niaar om te zuchten en te klagen. Zoodanig is de teolaod yan den mensch, althans yan den beschaafden, op due aardc. Yerloeyen wy nog een oogenblik bij de ondeif ^ane zon. De ayondschemeriog is kort; men ziet alle yoorwerpen zoo spedtg yerklenren als of op een fooneel de oveiigang yan deo diff tot den ansd ganuakt wai; de dnistamu bad dm omtrak, mur «r hlfjft Mu i^ara hfUsriidd nnw^ lig; met het MmilwrB nn dea arond ii eene TitdgUuid vsnnengd, die ou lut begr^pen, mtrom «r geene ^okn tanehen de kaerfcringen zgn. Kr doet tidi wddn «« tnder natniirTancligiuel op, het is het ZodJMh ml -Vd i. Eanwen giugeii er *oorl^, soader det het wtaijfeacam word; dttiiondBa lenitlien TeitigeB er nog hnue oogeaop, noderhet te ma: wo (m|Hneib>am wxDdett demeuAiB dawdieppaq, ToonI ta»»dMiideka«ifaingen,eniiiMiidfTfaM dau- , waar de <1»injihrity de grootite zmTeriuid bexh , nfdl At Ueht op^QflurU, alade itnlan dar ion met near xigUnar ign , ial& ia hat middanachldgk uar. Het Terioant oA aan Iiet hemelgewdf piramidaalTonnig , als eeo xacht, hel- der en witachtig licht, gelijk aan den melkweg, dadeieikk (^ het dnidelijkst aan den herael doet zien. Het vermeer- dart of Termmdert bij afWuuling in kracht , zel& op da cenen dag icbijnt het helder , ab renrachlte men de (^konat der Tcdle maan , terwijl het op dea anderen dag , bij dexdSs onuiandiiJiedBn , geheel wag blijft. Op de Curacaotdu d- landen del men dit ^aJiaiaal-hciii menigmldiger en dnid^ l^ker dau op Tele andere plaatsen tosschen de tw-rtrity ^ Offidat lij , in Tele maanden dea jaan , eene geheel loiTen as oobenevelde ludit boren lich hebben. Men hondt bet daar voor een teeken , dat de regen nog Ling niet naby ia. Ocdc T.BDKBOLOT heeft aangemerkl , dat bij hetzelTc naarsam, ale de/7yjTOMeffrgroolednxigte aankondigde. De zekere oonaak Tan dit Ter^hijnsel is onbekend ; hjff geleerden ireten het op nataorkundige gnmden le verklaren , heel geleeiden editer , als lx puce en tu huibouit , toonen aan , dat die grosden niel bestaanhaar lijn , en beluigen de ooorzaak 199 np dit Tenehijnsel niet U weten. Dezc lai misschien dan tot Iwl moaschdoin komen , ab men eenmaal met zekeiiieid weel de ooraaak van het noorderiicht — dat tusschen de keerfcrugen niet geaien wordi, althans vah humboidt yer- ftfUaurt , dat hij , Tijf jaren lang , dagelijks met alle (^ ■Mfaiamlieid den hemel waargenomeii heeft, maar nooit emignn sweem van hetcelve bespeurd heeft — en men het ateUiger dan door k^patheten weet te Terklaren , Tan waar dt itaartster haar licht ontleent , als deze op hare wande- S^f door het oneindig ruim toot een' korten t^ xich aan fcel oog der menschen op aarde rertoont. Beklagtige oitstapje, dat men op dit eiland doen kaa y is naar de noord-oostzijde, waar een altijddarend stroo- water^e ait de rotsen floeit, en diep inloopende der hezigtiging waardig zyn. Het is drie uren van kei dorp gdlegen; om het in een' dag heen en terug te doen, if ia Termoeijend in een' landstreek, waar de middaguren nHmnnliind geschikt zijn, om in een hangmat te liggen I en daar ik nn tijden gelegenheid had, omertwee lede door te brengen, moet niemand het mij kwalijk y dat ik dit laatste reriioos. De weg daarheen gaat eerst naar den Hooiherg ; men laat regts liggen, en komt in een dal, dat gevormd wordt door den IFooibtrg en de groep bergen of iiever heuvels van MO f oeten hoogte, die het oosielijk en noord-oostelijk gedeelte det cflands bedekken. Dit dal is naar mijne gissing ruim een kalf nor breed, bestaat uit goede bouwaarde, en kan voor hel Tmchtbaarste gedeelte dcs eilands gehouden worden. Het krenpel hut is er weg gehakt, en hccft plaats gemaakt roor IniTdd«B ; eeiiiga hotten met den rang Tin kuiien ajn ap korit afrtuideii Tan den wag ^ebimwd, en nut hedges tu eaftmpbntwi ongeTen. Een der eigeaaan had onlaags h^ s^a waning ten' put gegnren, en op weinige Tademn dieple xoet ea helder water geronden. Hij had, gebjk rdc igner natuDigenoolen in andere opcigten gewoonijntedoan, langen t$d hel water Tan verregehaald', londer te beproBna, oT hy hot oulc digt hij kon vinden. Do Morten der TooreordMhin oder de menschen i^ ncy Tertchillender ab deUrarlmnnerhuid. OpdeeiUndeft^mfe en Bonmrt bestond een Tooreorddecl, dat mea, puUea gnTcnde, geea water in deelte zou nnden, aoo als op Curvaut, waar iedere tain lijne waterpntten heeft. Dit denkbeeld steonde op niels dan op den slenderdurgewoonte, dat men lieTer met lelcerheid het water een weinig Ter wild« gaan halen, en in langdurige droogte uch behoore, dan de moeite met een' oaiekeren oit^ te doen, om een* pnl le gniTen op het land, dat altijd nog aan fact GouTememenl Meef behoore. Bij mijoe eerste bezoekea op dezs eilanden. hoorde ik meennaleD de klagt oTer den jammer, dat men hicr eren als lyp Curpio geene walerpulten kon hebbei. Mijn antwoord was altitudier gerend: Waarom beprochten men uiet deelte te guten, want le dien opiigte makan one eilanden geen Terschil; het water valt op deaeUde wyie (lit den kernel, trekt in de aarde, ukl langsfaetoorsponkelgka gebergte, lot^msteloos voorl, om tich waterpaa te makm, lot dat het lich met de tee Tereenig. Een put is eene fonienel op de aarde, om de Tochten af le leideo, en een' ui^ang te geTen; men behoell diu slechts in de keiue der {Jaals, waar men een' put graTcn zai, met oTerleg ca opmerkaaamheid le handekn." Ja, ik n-ees /eUswdeensde 201 pbats aan, waar men,.naar mijnc inzigten en Ihj myne <Nid«r?i]lding, — want ik had in mijn* tuin te Curacao meer dan eenen put met goed gevolg doen graven, — meer daa waarschijnlijk water aantreffen zou. Ook in deze vallei, wainran ik nu spreek, was, toen ik er Yoor de eerste maal inkwam, geen put, en ik zeide aan mijn* leidsman, den Beer cnois, dal ik mij stellig rerzekerd hield, dat hier water te vinden was. Thans is die put rijk in good water, m IB den omtrek van veel dienst, vooral in den droogen zelis Toor hoornvee en paarden. Uh deze vallei komende, bestijgt men een* bei^, ge- j^rie Kok, Ue weg is als bezaaid met gebrokkeklen Uuteen (Griinttein), die, doorgeslagen wordende, van liueanogzijneoorspronkelijkegroene kleur doet zien, maar na Imiten door de verwering donker graauw is. De weg voril hierdoor hoogsl moeijelijk te berijden. Het wegruimen iet steenen zou weinig helpen, want de biksteenbei^en, waarut hier het terrein begint te bestaan, brokkelen gestadig af, en de regen spoelt de stukken van de hoogte naar be* Van den rug des bergs afdalende, komt men in ihekken, doorhoogten omgeven, uit het verscheidene stemreB c^ regengeulen noordwaarts afzakken. Deze, in het Hoogdoitsch rackien, worden hier rooijen genoemd, waandiynlijk naar het Spaansche woord arroyos, eene kleine heek of goot. Het water, dal bij zware regens door de sknren van het gebergte stroomt, baant zich door deze loogen een* uitweg naar de zee, zoodat zij al het voor Konen ran uitgedroogde rivierbeddingen hebben. De streek is hier alles behalve lagchend; de donkere kleinere staat ran den plantengroei, de Terwarde ligging der velc grootere en kleinere steenblok- ken gons eeo' wmbereii unblik op deiea omtrek. Geen teneliiig heefl er igse wooing nedrgesUgea. Hen sm ar hot waltenlxil'in de FrutluU% Tonrachtea. Het ii 't mtig en migwioord mU^f der higsduno, der ecu'pioeiua OD der ntdilangen — nrdjdugaa P Ibei, meiuck I wit sagt g^ darP Booden die dch er op, en dnrldet gij dur nur ■00 been rgden P Ratddwigcn! wur wg nu oue jeagd if 100 veel QseKjks van gdioonl kebiien P — > Er wonilt wd mbi geugd, dat da diurel el te xwirt kan ■fgeschildeni wordei, on too geloof ik ook, dat de ratebUng in de boeken id tn vendirikkelijk beadireTeu u. Zoodanige Terhalen mögen de door derselben, door het offizielle des stijs en de trelleende niederking den Lezer he- ba^gen, maar door het opoiferen der waarheid aan de schijn- btfe belangrijkheid des Terhaals, komen er geheel Terkeerde denkbeelden in de wereld omtrent zaken, die men zelf niet do gel^genheid is te onderaoeken. ^pufues sur le Serpent mime, sen* en epoir eonnetsseneeJ' Kalm* M^m. de SuMe^ Collect, acaddm. part< etraogirc. Torn* 11, pag. 94* De nbUAf i> i soBdar gamr ta feopn ns doerhMr- t tgd Op (fSM tua tA Tu hfltdwp, , wi«r nitarlijk jimitig, gooad tm *ifc Manka itrtuBiwiig in het Turde gelid nn Enrc^Msdu Rot landen ; ig heetten numuK tm kb buot en lu OOB. Er sebeof aene nteUu^ rhk btj ou orer dec weg,' w i«b meer dan gawone mtdddnuliga grootte, ik denk na 4 <^ 5 Toatn langte (de gnnbta wni n] 6 of 7 toeten igi). Zoodn liBt beast opgemsiU ward, riep fudeuk tav lot aisr' — in da hndjUil, bonrel wj in hat IfedordDibA beiis muran ta qireken, alt aan bewiji, dat hij in da aenta- dadht — driftig mt: itJ»! Jis! daar is ecDa rald- ■bng! Duk deod I matk dood!" Jib wu reedi nn bet patrd af, loen de Uank der baUe woorden nog niet gilied verdwaieB wai. Hg nan e«B fnr staanaa, an wierp deulre naar de slaiif. Don kearde licb om, aria, en Tankelde nel de oogen tafw jtM. Ik haalde op dit geiigt mijn paard achlemit, -ci riep; wJab! igt gt} gek? I..aat hairIoq>enr' 3a ag, mij met lyne grmta blianwe oogen Ugchende aan, napla Mfl Buor genu) wedar awtere itaasen of, tm wierp za laar de slang, die veder willende wegvliigten, door dc stMnen getroffen werd, en dood bleef liggen. Jia draaide ■ de ratel van Tijf hoornachtige gelederen of ringen yan de stMii, gaf die aan mij de ratel van Tijf hoornachtige gelederen of ringen yan de stMii, gaf die aan mij de ratel van Tijf hoornachtige gelederen of ringen yan de stMii, gaf die aan mij de ratel van Tijf hoornachtige gelederen of ringen yan de stMii, gaf die aan mij de ratel van Tijf hoornachtige gelederen of ringen yan de stMii, gaf die aan mij de ratel van Tijf hoornachtige gelederen of ringen yan de stMii, gaf die aan mij de ratel van Tijf hoornachtige gelederen of ringen yan de stMii, gaf die aan mij de ratel En klom weder eyen too gerust te paard, «b hadde bij lets van den weg opgeraapt, dat hem ontfallen was. Yoortrijdende, rraagde ik hem, hoe hij zoo bedaard die ratelslang met steenen kon dood gooijen> en of kgaielherreesd was, door dezelye gebeten te worden? »Zij lifi nij niet bijten.** — » He! waarom niet P*' — » Om* hi vj eerst in een* kring moest gaan liggen, met den ilnrt in het midden, om den aanval te kwinen doen ; doch kkrioe is too veei tijds noodig, dat men gerust kan Toorl- vaidelen, zonder door haar renrolgd te worden/* Jah had. sriks niet nit de boeken, dit kan ik rerzekeren, maar door eigene onderrinding, en nog Troeger door fafit verhalten. Intuition is men gewöhn de zijn de konnte, abmen ze zij gevaariijk zijn Toor de der sehapen, zoo zijn zij in alien geralle yenijnige i, bunten welke men zeer wel op een land wonenkan; en hoewei zij, ab men over haar henen stapt, niemand kwiad zaDen doen, zoo moet men het evenwel deze slangen lieikwalijk nemen, als zij bijten, wanneer zij getrapt worden, vooral zoo znlks gebeurt, als zij in haar nest bij hare jongen gegen. Tan dit batste geral is bier een Toorbeeld bij een* log lerenden Indiaan, die daarbij zoo deerlijk gebeten is, dat fajj ondanks uitsnijdingen en aanwending van andere idelen steeds ziek en gebrekkelijk blijfl. Het is weiopmerkelijk, dat van alle de zmUUgfM jiniUkg^ jiruba het eenigste ciland is, waan^ raleUaagw M wd. ia ^noolea getaOe gerimden wordea, en dat An to HnsMusr wiar ii, dit de nudtijke^ofiAwdeorafsblaraiatappen tan- den x|ii eeoer noida iateu der jtniet nit femmub, dui al wiiftri wi eoM toenlli^ onutandiglind Tin lutunvBieii tsd MB disraBMOTt op, oTdm^ ido^ naar de kniinen der borgoa, unloidinir fsgeren heMMntotdenel&litereTenneiiigTiildiguiy ■Idur. Te C«rafaa,ligTODrbedd,treftmeii, met uUcmderiay dor andere riUaden, herten en reeen in hetwildun, wiUs flfii^nfc* het aland na ooat- tot werteind bewo«id ii, es ar door de ledigloflpende Trijne^en, roord in fijden van liaj dnnfe droo^, eene terdelgingqaftgemaakt woFdt,>kkW haden toe hablMB atoande gdMiden. Op jurum vindicat mannageenanderdier. Dat  gduld Tan den slaap beroofd en zoo angslig gemaakt word, dat zij betuigde berouw te hebben van op Amba gdamen te zijn, en desw^e maar wenschte, naar Curasao Um% te keeren. Deie kiktorschen steken, bij hel aanhefien van hun voidied, de koppen boven de waterplassen, even als in Sidgrimid uit de sloten. Ik ving er eenige en zag, dat 19 van eene kleiner soort en van eene donkerder kleur irai dan die in het Vaderland, welke onschuldige beestjes aidaar zoo tot ergenis van vreemde reizigers zijn als die van Aruba voor de echtgenoot des dokters, en nog daaren- krea eene gnnstige gclegenheid voor het vernuft aanbiedeni tot bet maken van geestige vergclijkingen. De kikvorscben to Arvha geven 00k een verschillend geluid van dat in W^ierlmnd: goeri, goeri, heeten zij bier, iraardoor tevena kttgekud wordt uitgedrukt, dat zij maken. Ik vind dezcn naam ivea goed, als eigenaardig, en gemakkelijk voor bet gebeu-* gen ; maar om een beest, dat kooak! koodk! roept, kikvorsch te Boemen, kan ik niet zeggen, dat, in bet eigenlijke vader- laid der kikvorscben, zoo gelukkig gekozen is. Ik Berlas daar in de lateste zinsedde de woorden: Het eigenlijke vaderland der kikvorscben, om te zien, of zulks wel gaan kon, enja, het kan; want ik spreek van iets, dat de naturlik historic betreff, ea wet bg gelegenbeid, dat ik doe zien, hoe verschillend dtzelve is op nabij elkander gelegene landen. Ik had boven reeds gesdireven de Arubiansche kikvorscken of Arubiansche kikvorscken of Arubiansche, goerfs, maar ik haalde het b^ voegelijke aemwoord weder door, want men kan nooit duidelijk ge- o^ zijn, om alle TergelQkingen tusschen menschcn en dieren uit elkander te houden. De reden, waarom ik ten deze zoo omii|lig ts werfc giiig, TUids in hat Tol^ende Toorval ban rancfaocaiiig: op lekereii dig wxterbji monsieur Mottssm, sen FraBsctmuu, hier vele jami gswoond hebbciida, ft- troBwd ajnde, en bij xijne wetlige Uanlu echlgmoot rdt kindereB Tenrekt hehbende, een luUterrijk middngmul, weucfi alle da Xagmatt van jubau tegenwoordig wans. Zoodn iiet nagerefft, — dat bij gebnk uq veel TrneUai nil loored te meer Uarten en paitejieii bettond, — wu ep- jediMbt, Iiet lich nn nit de omli^ende inter[riMien illei^ wege kel bikrvudiengelDidhoonn. Hen moet niet gelooren, dit iil alioo beiteld verd, bet wai een bloot toenl, am dit te dier are de ion ondsr^png. Het gogri, gtrfi gelnid bleef intnncbm niet under opmerking, idht pf unleiding, dat er^eelorergeaproken verd. ToenhaddeEcW' mandeur de onvoonigtigbeid, om de arablcnaren van ArtA* te Ter([elijkcn vet de goeri, gotrT*. Dit vcrooruakle aan- stonds, onder de daarin betroltkenea, een groot gemor. Bij het opstaan *an tafel, gar ik mij alle mouite, oni de uildmkking te Terklaren, te renachten, te Terbloerneo, le vcrdraaijeu (hetwelk ik op goede gronden iloen koo, dewijl de toeiunalige Kommaiideur die Ter«EUjkiDg zoo erg niet kon gemeend hebben, oli iijnde lelT eeo amblenaar t* Aruba) doch meint hetpen, de eenden, en Tindijkbeid TU bet gezebach MeTen toot den gansfälen aTond gestoord. Ho need oak mijne poging ler bevrediginn, ran dedjdedes Konunandenn, volstrekl niet ondersteond, alzoo dete Ueef bij bet: » Vat ik geleg heb, dat heb ik getejd," eene all- dnikking, bij vtWt trij alien, wegens onzc aang^wrene nederigfaeid des harten I gaame zouden blijren, al ign «rij leUen overtnigd van iets *erkeerd geicgd Ic hebben, loo er geene bdiijke onutandigbediin lijn, die het nenigmaai vel- f(WjL'iijkt»r en raadzaincr inukt^!i, etMic uildnikkinj; toe fe ttdiien en te verklaren. Qui noj iefs van de goer, goe? Weil le seggen: zoo lanfj da waierplassen staan bHjven, hoort men {jeregeld desavonds eo des nachts het eentoonig gelid; nu eens zachlcr, dan weder tterker, naarmate weinige afzonderijk of vele te gelijk met itM tooo instemmen; doch zoodra droogen de plassen op, kfllgeen somtijds na 4 of 5 dagen plaats heefl, of er biijfi geen ipoor dezer goerl goerl » meer over. Gebeurt het wel eens, diter 3 of 4 zware rcgens in ecna maand valltin,*daii hoort An tdkens 0]i denzelfden avond over het geheele land deza fitfi goetTs Itarmonic; maar somtijds vallen er in gt'i'ne ^ B maanden zuike rcgens : waar blijven dan indien tiiHschen- ^jd de goerl goerls, om zich op den eersten avond na den regen weder te laten hoorcn? » Zij trekken in den grond," nk ik juin den vrager, » en blijven, even uls in dca winter ^JfeJeriand^ in cen* slaat van slaap of gevoelloosheid, <otdat tti gevailene regen, hen weder lotdevreugde des Ieveuso|>- wdrt." — » Maar men heeft ze overal U vergeel's in di'! grond gnoditr* — » Men moest die|>ei' graven." — » 31en lieeft zoodiepgegraven als men kon, zelfs door kalk- on zand.stren keen, maar geen bewijs van hnn.larnvezon kunncn onldiili- ken/* — JO Nu, dan weet ik niel, waaril*' irorri ifOf»ri\H oliiven. Om den sprong von Wc goer; (oerrs fol hei Uff) nicht 4fi fontein nicht alte nicht zijn, moet ik no; eerst op de ratebangen lerug komen. Van de verarbeitende wijze wmop ik boven van dezelve desproken heh, zou ihre; aeigd zijn af te leiden, dat die te yfrnfja van eeii- inindt-r kwaadaardige mwH zijn dan ergefis eJder:i. Bnilon JKne v?f- sctiiQende Ueur echter en die onundigbuii, dat xij in de bm- scben van het nieuire Taste land, op sommige pkaUen, nii- schien nog meaigrtildiga lyn, ea, onder de IJaderen ver- ijorgen liggende, dur eerder kunneo geLrapt worden, kab ikgesne redenen, cenigeanderegeaardheid bij die cp AnA^ U TcronderstelleD. Zij xyn daar liitig, Jit bare natanr- genooten zoiider ralel, en haar gift is zoo iier^ als ecaif ander schepsel beat, Bij dien vriend komende, naar win ik reed, loen ik bo*eDgemelde ootjiioeling met 212 s. Die ratddaaf had, en hem iiet gebenrde Veriutende, ziele deze: >G^ knnt D niet begrijpen, weike canaillet die rateUangen qn, en hew ik door haar hjer geplaagd wordt ; ik heb wd eens uit mijn buis opgemerU, dat zij in een' boom knpai, dch met den staart aan eenen tak vuthielden, omiooTnili| bet onder den boom iiggende lam of scha^p te kunaen bijten." Het is Tele jaren geleden, dat ik Inee dezer dieren heb doei Tangen. Men verrasl dezelve tot dat einde in den slaap, CB steekt haar eene Idem op den nek. Ik zond ze in en met blik besbgen kastje, naar een' mijner kennissen te Vtrecht, eeu'liefhebberTanslangien, ratten en muizen. Dsm sehreef mij, dat de aardigheid Tan die ralebUngea af trai, als zijnde hare gifttanden baar ontnomen. Ik Iiet toen twee aDdere vangen, met den uitdrukkelijkeo last, om dezelve in haar geheei te laten. Deze heb ik, op eeae geschikle scheeps- gel^enhcid ter Terzeoding irachtende, langen tijd als lo ge* bij mij in buis gehad, baar Toedende met Tliegen en andere inseclen en ook met slukjes vleesch i ik gar ten minsle haar lulks, of zij bet opgegelen hebben weet ik niet, vant ik durfde niet met den nens op bet hok te gaan U^en, om zulkt te onderzoekeu. Ik was nu joist van voornemens geweest, tot bet uitstapje naar imtQin temg te keeren, indien mij nietindegedacbtege- kamok was, dat op Jlruba zicb nog eene andere dierensoort beffudi, voor bet oog veel afscbuwelijker dan de ratelsUng: het is de duizendbeen {scaiopendra morsitans " Zinn.) van am* voet lang. Ik jok niet, natunrkundige lezer I Zoo gij mij ml wildt gelooven, gij zoadt bet aan de menscben te ArvJbm fcuueu gun m^en; ik h«b le met oftat oogen ifeiien, awten'lou ik tiet loo sUlIig aict uggeo. In ecne miiBS woning, welLe md laUoenlijlt joodsch koopmui, de beer PtBDo, bij njne reii nur de Tisle kiut, mij beleeldehjl had a^esUan, nilde ik nij den aTonds in de skipkimer tar riut begeren, en was baitg, mij uit le klisedeu. Ik niukl* met dit lubte geen' grOotea haast, vant ik had den tijd, en ging meer uit genooate aaar bed dan nit grootea slaipluft, alnw ik du midd^ nog S. En goeden dot isde Hängmatge Domen Ii^. Ook if hat uit- en aanUeeden in vanna Linden een lattig werk, dat meer gaschiedt nil irelro^elgt Held en lindelijUicid dan wel uit geneigdheid of aoodake- lijkbdd ; mBn k>u aren ibo goed nacht en dag gekleed «f ongeUeed, naar dat mfti bet verkoos, blijvea knnnen, tm naauw bezten, u>u men legeuovergesteld van helgene men Ihans genoun is, finndeUn nioulen, duwiji de temperaluur der lucht meestal bij dog of nacht ncinige gradun vendul op den thermometer makenJu, forh ullijd des uai his boder is. De geriogere fo]kskkj.«e en de bediebden habben bet te deie opzigten gemakkelijkar : tij lK«gca zich neder uo ih zij gekleed warea, ea lijn, opslainde, dadelijk wetter (jcreed. Mijn joDgen, reedn verlangend gewacht hebbeode, dat ik de kamer sou iatreden, liad tich bij de dear op den grond, londer eenigen loestul, t« ^pen geic|>d: hij snorkle reeds erwiji ik nog beiig was, imj leonltleeden jikslondnoseren op, Uoplu aao dc daur en leidc den jongaa, dal hij looniel sDorken moesL — Ilij koa helni'etfaelpcn. Ikaiilwoordde, dat hij dan des av<jnds zoo veel niet eten moest. Verder mljae kousen uittrekkende of mijn zakuarwerk opwindcnde, dat weel ik nu niLi regl muor, vivlvu mijne oogen op den muar jlangs welkes de afiiglciijkeduizcndpootkcoop. Tande 213 \Mte gedachten, welke inij ia gelijk in?ielen, oro.of het be08t in ecn* pot of flesch te doen, of het ooorenblikkeHjk te doodflo, koos ik dc laatste ter. uit?oerin^ : ik drukte helzel?e ael nijn* wandelitok door midden, en ioen deiweehelHen op den grond rielen, eu wilden wegloopen, kliefde ik dezeWe In meerdere deelen. Oio dien nacht geene algemeene vegaderii. Tan mieren in mijne kamer te hebben, riep ik den jflagen, om de stukken weg te werpen; deze das zijn ge-VQMnvitroep Tan Terwondering: at dioos / op hetgezigtder oiwbl§66b Tan een* duim dikkeneneenWoetlangenduizend-hn, Tan wiens aonwezen hi] op (7tfrarao nooit gehoord U, oi dien ik bij geen ander in^ekt beter kan Tergelijken dtt bg een* oorworm, maar van eene reusachtige grootte. De spaed, waarniede ik dit dier doodde, was toe te schrijev an den indnik, welken, eenige jaren vroeger, op Curacao, de ht( Tan een* kleinen duizendbeen, die naauwelijks de lengte Tan 9t^* Tinger kon halen, op mij gemaakt had, het was toen, als if ik met eene gloeijende naald doorstoken werd ; ik gevoelde maj door geheel Tan de streek, en had den ganschen dag eene onaangename gewaarwording in den mond, inzonder- Ibeid ep de tong. Ik rneende nu, dat, naar evenredigheid der grootte, de beet Tan dezen monsterachtigen duizendbeen xoo wat bJf doodelijk zou zijn, doch ik had mij hierin geheel vergist; totn ik er den Tolgenden dag Tan sprak, Terzekerde men mij, dal deze groote duizendbeen met zijnne knijpers wel eene gedochte beet geefl, maar gccu venijn aan de wonde mede- decH« zoo als met de kleine soort het geval schijnt te zijn. ETCnwel om het gansche hnis te doorzoeken, de5? aTonds ir bed gaande, goed rond te kijken, dc matras nog ccns te keeren Tond ik toch grandznam. en zou ieder in mijn 'getal ook gedaan hebben. Dal ik mijne eene gegacht, onr hat To on wot in aaw wod in aaw wod monrtf-Mwch tolo», iii«tnn« komaii ben, heofl mg dikw^ gMpeton, nut wt die madtr-lioga 00011 via hebmcht, om eena heele kamer lol fleK^M met voorweipeii op eterk water te hebben, nuar tot eeu ^uijalnka lm T'n'"'""g > is treUt aei ywlM^'p nn nfrthi- welyke dinen ik >1 geweest ben. Kr komt n^j nn nieti m»er in da gedadite, dot •! Undart, wainm ik het nititiige but de ibutem niel nr- oolgen >on. Uit dat dankere en burredil karaende, pat de weg wedw orer eene boogte, daalt en reriuft ndi wader, orend ad ■teenbrokken ols beiaaid, orend bet kreupellurat en de e«^ /■tplanten in een' staat van tragen en onderdrnkten groei. Zoo over hoogten en door laaglen njdende, en links en regis, Toer en achter lekere nitgestreklheid lands zieode, lou m^ g^ loo*en q) eene grootere plaats le weien, dan weike 6 nna lang CD 2 breed is; maar men moet bedcnken, dat do* uren hemelsbreedte lijn, en dat de slangenloop derwqpenen de onelfenfaeid des gronds van hearels en dalen, vooral wanneer men te paard njdt, en echler nog langumer ToorU komt, dan wanneer men tsToetgaat, dealstandengrooterdoea schijnen dan deie inderdaad lijn. Eindelijk daleo wij nog eens af, en lijn aan den nooixlkant, juist daar, waar de fonlein is. Het woord kant heeft bier eene dnbbele beleekeuis, alt ajde des eilands en als eene smalle streek ran und of mergel, welke gelegen is tnscdhu een' lageren manr van kalkrols, waarlegen bistendig de uo- golren breken, en eene hoogere kaikrotslaag, welke aan deie lijde iteil afioopt, lich landwaarts spordig in het bik- itoeagebeiigte Terliest, en slechts op eene enkele plaats tot op <ka Uap eens heuvels uitstrekt. De noordzijden der Cura- caosehe eilanden zijii te dezen Tolkomen gelijk. De zee, die thus met hevige kracht tegen de steilekustslaat, schoimend III dekoogte spat, en yan de bekken en uit holen der rotsen Wrqgkeerend, duizend kleine watervallen yormt, en het lan- aan deze zijde onmogelijk maakt, heefl oogenschijnlijk orer dezen kant of smalle zandstreek heengespoeU, en liyeB de hooger liggende steile Kalkrops dezelfde eenwen in|B werking uitgeoefend als thans tegen het strand. Deze kalkropslaag, Tan welke het onderste gedeelte door kt inspoelen der zee uitgehold is, strekt zich op een muur oost- M westwaarts nit, en is vol met gaten, holen en scherpe pwleB, eren als de oppervlakte dezer nienwe ylotbergen, de kalksteen. Dit laatste wordt, gelijk ik rroeger aange- Mfkt heb, yeroorzaakt door het water, dat de zeedieren weg- ifDelly welke in de kalkfbrmering opgesloten liggen, en in hdi binneBste tan dien steen, welke oiterlijk eene donker- der, maar inwendig eene lichtere en aschgraauwe klenr Iwnt) in groote menigte aangetroffen worden. Als deregen, wiflgens de steilte dier rotsen, niet naar de zee kan afloo- pea, blijft dezelye op het gebei^gte staan, en yormt daar vieigaderbakken; is er nu in den wand der rotsen een door Loopend kanaal, dat met de vergaderbakken op het gebergte gemeenschaft het gebergte gemeenschaft het, dan stroomt het water door het lelye langzaam, maar bestendig yoort, ora zich in de zee te ontlasten. Dit is het geyal op de eilanden Cura, en. Bureau, en een zoo met de fontein te jiruba; zij stroomt het geheele jaar door, ook als het in geene 6 of 8 maanden geregend heefl, in welk geyal echter.het water eenigzins. Z16 urd van snaak irordt door deo riT- of iulluteei, weike lich in hcUcIve hetSl opgaloit. ZiJ bcTochtigt orerrloediglijk eena bnge atruL bndi, en doet hier lien, daler in dc kearkringsUndan skchU zoat water noodig ii, om een' walijeii planteugroei ta uDtchouwea. Zdd op fiir/ninw U0 ik g«D grooter va «chuaaer snikernet cm puai^badinea dan hier. Het DuaklseeD'Traenuboorligra indfiik op m^t — op mb bv «a iiudig taeilraiul it wuen, wior Duuwelijkt Israa in bel pUntenrijk gnonden wordtj wur de aaoniUeade golfeB, door den oorerwachten tegenstud, woedend legen Ae stcUe rolsen breken, en tea gtdniisdi <n geroainul TBToonudcen, ab of bet onder At aarda dooderde ; iraar bet oog, dat lich naar elders ivil wenden Odttiendijk onUan- gen (Tordt, door de kale kalkrotsen ; — ia dit niJde en iroesie oonl aangenoam verrast te worden, door den aanblik ran een' pradilvollen, neligen en immer frissrhen plantenjroei, dooi' (lu Di^uiine uitwaseming der planten en der liinoen- en ordnjebooiiiuii, en door het liefelijk gekveel der rogclen, dia ff»ikTar de iiaukLe rolun reibten, om aan de funUun friscb- heid, schadun' en roedsel te Tinden. Zoo icuiand zich ge- beel van de irereld ontlrukken, en deze ofkondering sl«rk geToclea ivilde ; indian iemand zich gaarne beurtelings door w'Me en slerke en tachli; rn Mefelijke undoeningen gealin- gerd ug, bijvoorbacld, cen dichler of romanschrijrer, bi) mu in dezen oord een allet^eichikat verblijf aanlreflen. Deie fonlein U Ien toordele van den Kommandear dec laods, die i-chler hel jebruik daarvan aan een ander arsUal, inits wekelijks oDtTan}>onde een paar trossen bananen of pi- King {.yuim jmriuiijsiaea). -^-ae rnand met limoent.n, wat aiiiherriet en I'cninc imdnr kleioighrden. Ware de afsland 217 hei dorp niet zoo grool, en de weg niet zoo sleclil en schier onberijdbaar, daa zoude er iiieer voorded Tan dit water kunnen getrokken worden. Tufischen het zetutrand en den groenen hof stonden twee woningen, welke tot de orde der liukten behoore. In eene derzeu woende du opziener, die hier tevens eene kudde Bchipen hield, welke op de naburige heuweilige graasde, en wdh Qp de |)on.Mizc opporvlakte der kalkroU vele Jmiiden rindt. Li de andere hingeu wij ouze hangmatten op, en maakten «w te hois. Onder de groate voordeelen, welke hangmalten boven de gewone l^ersteden vooruit hebben, behoort ook, dat men, ia dezeire zijnde, daarom niet behoort te slapen; men onUt«ekt eeo* cigaar, en rookende zit men te praten; men last zich achter over daarin neder Tollen, daarna wordl de c^iaar weggew orpen, waarop een stilzwijgen Töne; en zoo dit laatste somtijds duor den ander* niet begrepen wordt, dan koint het flnnlo: » ik wensch U een' geruilen nsckt!*' — Hoe lang ik icon in de hangmat, met mijn' ^eleider, den ilecr cRors, heb liggen of zitten praten, weet ik niet meer, niaar wel, dat mijne lever schudde van het lagchen over het koddigo voorval, hetwelk deze mij mede- decide. — Hij bragt hier, een jaur geleden, zeker Cupacuch amblenaar, den Ileer a; de opziener der fon- tein afwezig zijnde, nam hij in diens woning zijn* intrck', en iiet zijn' reisgenoot in de andere hut 2»lapen, hem zijn* Ne- gerjongen achterbtende, om hem, na Ar lands gebruik, in het een of ander te helpen. Bezig zijnde met zich uit te i&leeden, komt de Negerjongen driflig en ontsteki de hut laoiieii loopcD, ea ngt : » Heester! dal u versdrikkdgk '. daxt is die Treemde Heer op eeas krankziiiiiig geworden: bij rakta met beide handen al de haren nit ajn hoolil!" Hij b^af dch terslond luar zijn' rei^enoot, in de utdere hut, om te iteo, wat er ran het *erhaalde wu, ge- Ttdgd wordende door den Negerjongen, die niet minder nienw^erig aan de dear Ueef staan, om den afloc^ der umeokwnst te fernemen, De uak helderde zich spoedif op: de Heer a. droeg op uju baarloos hoofd eene kloM pnuk of Mthtrtl, ran welke hij gewoon iras zich Am aTondi le ontdoen, en dit htd de N^erjongen, die niet mst, AtA men dch ergens in de nereld met eeos anders haren nr- awde, TOOT het nitrukken *an het ho(ddhiar gehondca, wiardoor lijne herige ontsteltenis veroorzaakt was. Den Tolgeoden dag, gingen wij, Toorzien ran fakkels, in eene der grolten of onderaardsche holen, welker inguig aan den steilen rotswand is, die een muur langs 