Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
Het is niet te ontveinzen, de taak van WIL- LEM II heeft ook hare moeijelijk zijde. Om de wenschen van het beste gedeelte der natie te vervullen, zal de vorst met eene vermogende, eer- en baatzuchtige partij te kampen hebben; maar dit zal hem niet lang moeijelijk vallen, met den steun der krachtige Unie tusschen Caltholijken en vrijzinnige protestanten tot stand gebragt, wier gemeenschappelijke oppositie niets anders beoogde, dan echte constitutionaliteit, met constitutionele warborgen, gelijke regten en vrijeden voor allen! Er wordt veel van het volk gesproken: maar tot hiertoe is er wel veel voor eenige beyoor- 1) Wij zullen later eenige citatién aanvoeren, uit de dagbladen, die ta 1830 en 1834 beweerden de partij der regering voor te staan. regte familien, maar weinig of niets voor het volk gedaan: moge WiLLEM II een ware yolks- vriend wezen, en moge dit weldra door nieuwe wizigingen in de grondwet en door de opro- ping eener ware nationale volksyertegenwör- diging, tot het verand Ern of goedkeuren dier wijzigingen blijken; dan zal er slechts eene kret in Nederland gehoord worden: «De ko- ning leve! leve WiLLEm II! » RECLAMATIE VAN DEN H. STOEL TEGEN DE ORGANIEKE ARTIKELEN DES JAARS 1502. (Vervolg van bl. 324.) Artikel 17 schijnt het gouvernement aan te stellen tot regter over het gelöst, over de zeden en over de geschikt-heid der benoemde Bisschoppen. Het doet hen examineen en doet naar het resultaat van het examen, uitspraak, Intusschen heeft alleen de souvereine Opperpriester het regt, om dat onderz ek, door zich zivel, of door zijne gedelegener den tönen, omdat hij alleen de canonieke institutie moet geven en die canonieke institutie klaarblijkelijk in hem die dezelve verleent, de verkregene kennis van de geschikteid van dengenen die dezelve ontvangt, veronderstelt. Heeft het gouvernement zich vermeten, zich te benoemen en aan te stellen tot regter over de geschikteid; wat strijdig zou zijn met alle aangenomene regten en gebruiken? Of wil het zich alleenlijk door dat onderzoek verzekeren, dat des- zelfs keuze niet is gevallen op een voorwerp, dat het episopat onwaardig is? Het is van gewigt dit te verklaren, Ik weet dat ‘de ordonnantie van BLors een dusdanig on- Derzek yoorschreef, maar het gouvernement zelf bewilligde er in, om hetzelve buiten werking te laten, Er werd, bij eene geheime overcenkomst yastgesteld, dat de Nuntién van Zijne [eiligheid, alleen die informatién zouden doen. Men met alzoo thans denzelfden gang houden; omdat artikel 4 van het concordaat, wil, dat de canonicke instis ‘tutie aan de Bisschoppen zal worden yerleend in de yor- men, die. yoor de yerandering yan het gouyernement waren yastgesteld. jf Art. 22 beveelt aan de Bisschoppen hunne diocesen ‘te bezoeken, binnen den tijd van vijf jaren. De kerkelijke discipline gaf eene meerdere beperking aan den tijd van dat bezoek 1). De Kerk had het aldus bevolen, om gewigtige en bondige redenen. Het schijnt, diensvolgens, dat het aan haar alleen toekwam, die bepaling te veranderen, _ 5, Men vordert bij artikel 24, dat de bestuurders seminarién de verklaring van 1682 onderteekenen, en 1) Het concilie van Trente beveelt (XXIV zitting) zulks ten m binnen de twee jaren te doen, ; icy 7 pote « r Lit 4 “ce ct rege ee — 331 toelaten, wat zijne onmiddelijkste voorzaten zelven heben verworpen? Moet men zich niet aan hunne uitspraak — 331 toelaten, wat zijne onmiddelijkste voorzaten zelven heben verworpen? Moet men zich niet aan hunne uitspraak Houden? Waarom zou hij gedoogen, dat de organisatie eener Kerk, die hij ten koste van zoo vele opofferingen weder opfert, beginselen zou wettigen, die hij niet kan goedkeuren? Is het niet beter, dat de bestuurders der se- minarién zich verbinden, om eene gezonde moraal te on- derwijzen, dan eene verklaring die altoos eene bron- van verdeeldheid tusschen Frankrik en den H. Stoel was en zijn zal?. Men wil artikel 25, dat de Bisschoppen alle jaren, den staat der Geestelijken, die in hunne seminarién stu- deren, opzenden; waartoe hen dien nieuwen dwang opge- legd? Hij is in alle yvorige eeuwen onbekend en ongewoon geweest. Art. 26 will, dat zij slechts mannen van 25 jaren zullen kunnen wijden; maar de Kerk heeft den oderdom van 21 javen bepaald voor het onder-diaconaat, en dien van 24 vollejaren voor het Priesterschap. Wie zou dat ge- bruik kunnen afschaffen zoo niet de Kerk zelve? Meent men zelfs de diaconen niet dan op het 22stejaar te wijden? Dit ware de vernictiging der Kerk van Frankr#k uitspreken door gebrek aan bedienaren; want-het is zeker, dat hoe meer men het oogenblik van het ontvangen der orden ver- wijdert, dezelve zooveel te minder zullen worden toege- diend. Intusschen beklagen al die diocesen zich over de schaarschheid van Priesters; kan men hopen, dat zij er ‘bekomen zullen, als men voor de wijdelingen eenen titel van drie honderd franken inkomen vordert? Het is onte- gensprekelijk, dat die bepaling overal van de wijdeningen en van de seminarién zal doen afzien. Zoo zal het ook zijn met de bepaling, welke den Bisschop verpliet, om de vergunning van het gouvernement te vragen, om te wijden; die be- paling is Blikhärke strijdig met de vrijheid van godsdienst, door het eerste artikel van het jongste concordaat aan het Catholijke Frankryk gewaarborgd. Zijne Heiligheid ver- Jangt, en het welzijn van den godsdienst vordert dat het gouvernement de gestrengheid dier bepalingen, betrekkelijk die drie onderwerpen verzachte. Art. 35 vordert, dat de Bisschoppen door het gouvernement geauthoriscerd worden tot de opriging van ka- pellen. Intusschen was die authorisatie hen verleend bij art. 11 van het concordaat. Waarom dus eene nieuwe gevor- derd, daar eene plegtige overeenkomst, die opriging reeds heft toegestaan? Dezelfde verpligting wordt, door art. 23 voor de seminarién opgelegd, hoewel zij, even als de kapittels, special door het gouvernement zijn geauthori-seerd geworden. Zijn Heiligheid ziet met smart, dat men op die wijze de hinderpalen en moeijelijkheden voor de Bisschoppen vermeerdert. Het edict van Mei 1763 zonderde opzettelijk de seminarien uit van het nemen van opene brieven 1) en de verklaring van 16 Junij 1659 die er dezelve an scheen te onderwerpen, werd niet geregistreerd, dan met deze clausule:,, Zonder prejuditie der seminarién, die r de Bisschoppen zullen worden opgerigt, enkel voor derwijs der Priesters.” Zoodanig waren ook de be- pe eT a hale “1) Memoires du Clergé » tome 2., ‘ palingen der ordonnantie van Brors, art. 24, en der uit- vaardiging van Me/un, art. 1. Waarom die principes niet aangenomen? Aan wie komt het regelen van leerstellig en zedelijk onderwijs en de oefeningen van cen seminarie toe, zoo het niet aan den Bisschop is? Kan bij soortgelijke zaken het tijdelijk gouvernement belang hebben 2 », Het is een beginsel, dat de Vicaris Generaal en de Bisschop een enkele persoon zijn en dat de dood van de- zen het ophouden der volmagten van den anderen mede- brengt. Intusschen worden mez verachting van dit principe bij art. 36 de volmagten der Vicarissen-Generaal na den dood des Bisschops verlengd. 1s die verlenging niet baar- blijkelijk eene concessie van geestelijke volmagten door het gouvernement gedaan, zonder de tocstemming en zelfs tegen het aangenomen gebruik der Kerk? » Hetzelfde artikel wil, dat de diocesen, gedurende het openstaan van den zetel, door den metropolitaan, of den gudsten Bisschop z » Hetzelfde artikel wil, dat de diocesen, gedurende het openstaan van den zetel, door den metropolitaan, of den gudsten Bisschop z » Hetzelfde artikel wil, dat de diocesen, gedurende het openstaan van den zetel, door den metropolitaan, of den gudsten Bisschop z » Hetzelfde artikel wil, dat de diocesen, gedurende het openstaan van den zetel, door den metropolitaan, of den gudsten Bisschop z » Hetzelfde artikel wil, dat de diocesen, gedurende het openstaan van den zetel, door den metrop Allen worden bestätigt. Maar dat bestätigt ist eine zuver geistelijke jurisprudence. Hoe zou het tijdelijk gezag die kunnen verlierenen? de kapittels alleen zijn in het bezit vah dezelve; waarom hen die ontnomen, daar art. 11 van het concordaat de Bisschoppen authoriseert om dezelve aan te stellen? De herders door de echtgenooten geroepen, om hunne vereeniging te zegenen, kunnen dit, volgens art. 54 niet doen, dan nadat de formaliten voor den burgerlijken ambtenaar zijn vervuld, die beperkende en kwellende bepaling is tot hiertoe onbekend geweest in de Kerk. Er zijn twee sorten van ongelegenben uit voortgevloeid. De eene treft de contractanten; de andere krenkt. het ~gezag der kerk ev belemmert hare herders, Het kan gebeuren dat de contractanten zich vergenoegen met het vervullen der burgerlijke formaliten en dat zij, het na- leven van de wetten der kerk verzuimende, zich wanen wettiglijk verbonden te zijn, niet alleen in de oogen der wet, met betrekking tot de zuiver burgerlijke gevolgen, maar ook voor God en voor de kerk. - -, De tweede ongelegenheid krenkt het gezag der kerk en belemmert de herders, daar de contractanten na het vervullen der legale formaliten het regt meenen vervullen hebben, om de Pastors te noodziken tot het heiligen van hun huwelijk door hunne tegenwoordigheid. _zelfs dan, wanneér de wetten der kerk zich daartegen mogten verzetten. ays i », ene dusdanige aanmatiging verzet zich openlijk te- gen het gezag, dat Jesus Curistus aan zijne Kerk heeft verleend en doet de conscientien der gewaarlijk geweld aan. Zijne Heiligheid kon overreenkomstig het onderwijs en de principes, welke cen zijner voorza- », ten voor Holland heeft vastgesteld niet dan met smart eenen dusdanigen staat van zaken zien. Hij heeft het innig vertrouwen, dat de zaken zich, in dit opzigt, in Frank- rik zullen herstellen op denzelfden voet, waarep zijaan- vankelijk waren en zoodanig, als zij in de andere Catholijke landen in practijk zijn; de geloovigen zullen in allen gevalle verpligt zijn, om de wetten der kerk na te leven en de herders moeten de vrijheid hebben, om ze tot regel van gedrag te nemen; zonder dat men ineen z00 gewigug punt hunne conscientien geweld kunne aandoen. De open- e — 332 — baie eeredienst van de Catholijke Religie, welke die van den consul en van de groote meerderheid der natie is, ver- wacht. die acten van regtvaardigheid van de wijsheid des gouvernements. Zijn Heiligheid ziet insgelijks met smaat, dat de registers van den burgerlijken staat aan de Geestelijken zijn ontnomen geworden, en, om zoo te spreken geen ander doel meer hebben dan om de menschen van den Godsdienst te vervreemden in de drie gewigtigste oogen- blikken des levens: de geboorte, het huwelijk en den dood. Hij hoopt, dat het gouvernement aan de registers, die door Geestelijken gehouden worden, het legale aan- wezen zal hergeven, *t:welk zij bevorens geno'en. Het welzijn van den staat vordert het bijna even gebiedend, als dat van den Godsdienst. Art. 61. Het is niet minder bedroevend, de Bis- schoppen te zien verpligten, om zich met de prefecten te verstaan, voor de oprigting van Succursalen 1). Zij alleen behoorenden beoordeelaars te zijn van de Geestelijke -behoeften der geloovigen. Het is onmogelijk, dat cen al- dus gecombineerd werk van twee menschen, die al te vaak in principes yerschillen een gelukkig’ resultaat zou opleveren: de ontwerpen van den Biss chop zullen worden tegengewerkt en bij weerstuit zal er het geestelijk welzijn der geloovigen door lijden. Art. 74 will, dat de onrocrende goederen behalve de gebouwen, bestemd tot huisvesting en de bijgelegene tünen niet aan kerkelijke titels kunnen verbonden worden, nog bezeten worden door bedienaren van den Godsdienst, Ut hoofde hunner bediening. Welk een in’t oog loopend - Contrast tusschen dit artikel en art. 7, de protestantsché leeraars betreffende! Deze genieten niet alleen een tractemment, dat hen verzekerd is, maar zij behouden gelijk-tijdig de goederen, welke hunne kerk bezit en de giften die hen worden aangeboden. Met hoewel bitterheid moet © niet de kerk dit verbazend onderscheid beschouwen! Al-Ieen zij kan geene onroerende goederen bezitten; de van haar gescheiden genootschappen kunnen er vreijelijk genot van hebben, men laat hen dezelve behouden, hoewel hunne Religie slechts door eene zeer geringe minderheid beleden wordt 5 terwijl verre de grootste meerderheid der Franschen en de Consuls zelvyen de religie belijden, die op eene /Jegale wijze beroofd wordt van het.regt, om on- . Röderen te bezüglich te bezüglich. » Dusdanige zijn de aanmerkingen, die ik aan het Fransche gouvernement, door uw orgaan, heb moeten voorstellen. Ik verwacht alles van de billijkheid van het doorzigt en van het godsdienstig gevoel, ’t welk den eer- sten consul bezielt. Frankrigk is aan hem zijne terug- keering tot het geloof verschuldigd; hij zal zijn werk niet onvolledig Jaten; en hij zal er alles van afsnoeijen, wat niet overecen komen mogt met de principes en gebruiken , welke door de kerk zijn aangenomen. Gij zult door uwen ijver zijne welwillende inzigten en zijne pogingen onder- steunen. Lrankrijk zal opnieuw den eersten consul ze- genen en zij die de herstelling van den Catholijken Gods- — 1) Suceursalen, zijn bij-kerken, in plaatsen , alwaar de pa~ rochie kerken niet toereikend zijn. - esi " hebben medegedeeld, in ons blad van 29 Auguste dienst in Frankrik \asteren of die mogten morren tegen de aangenomen middelen van uitvoering, zullen voor al- toos tot zwijgen zijn gebragt. » Parys, 18 Augustus 1803. » J. B. Kardinaal Caprara.” Se DE NIEUWE KONING VAN PRUISSEN. TWEEDE ARTIKEL. Men vraagt natuurlijker wijze, waarom de nieuwe ko- ning van Pruissen de vrijheid aan den Aartsbisschop van Posen hergevende , niet gelijktijdig ook den Aartsbisschop van Keulen in vrijheid heeft gesteld, daar de beide Pre- laten om dezelfde reden, door het Pruissisch gouverne- ment vervolgd , in ballingschap gevoerd en gevangen gezet zijn geworden , en eeniglijk omdat zij de voorschriften der Kerk niet hebben willen plooijen naar deszelfs eischen, betrekkelijk de voorwaarde harer deelname aan de gemengde huwelijken? . Beiden zijn even misdadig, .of beiden zijn even onschuldig 5° waarom wordt dan de een vrijgelaten , terwijl de andere van de vrijheid beroofd bee en waarom wordt, daar de cen van de vrijheid beroofd blijft , de andere vrijgelaten ? Vreest men, dat CLemeNns AucusT openlijk door het ministerie yan revolutionaire kuiperijen beschul- digd, zich niet met eene gewaande amnestie his story maar eene plegtige cer-herstelling vordere]? Maar zoo het gouvernement niet in staat is, om die beschuldigingen te staven, als het veeleer derzelver valschheid erkent, is het verpligt, om’ aan den gelasterde volledige voldoening te - geven, zoo ten minste de wetten van eer en pligt voor de gouvernementen en voor de vorsten geene geheel andere zijn, dan voor bijzondere personen. Men begrijpt wel is , waar, dat het punt van eer, zich niet altoos laat overeen- brengen met den pligt van eer; wij meenen echter, dat hierin niet de voorname oorzaak gelegen zij van het on- derscheid, hetwelk de koning van Prwéssen tusschen Mgr. von Dunin en Mgr. Droste 2 Visschering maakt; maar dat men dezelve zoeken moet in den verschillenden toestand der beide Bisschoppen, ten opzigte hunner kapittels en geestelijkheid 1). Te Posen en te Gnesen waren de kapit-tels als een eenig man, met hart en ziel aan hunnen waar-digen Bisschop verknocht, zich in alles en voor alles nai zijn bevelen voegende. Dddr was het gouvernement niet geslaagd in zijn onderneming, om eene verrader-partij te vormen, die de administratie der diocesen zou willen bestürn befürnte op eene met den Aartsbisschop strijdige wijze; moest derhalve toelaten, dat men aanhoudend de tnam tot den gevangen Prelaat of alle kerkelijke; kander zien belemmeren en ophoopen, tot dat eir geheel zou stil staan, Maar cen zoo gewelzaken zou onmisbaar het volk hebben op vrees welke vele gouvernementen tegenwör. geheel meester van het kerkelijk onderwijs had gemacht, is het er in geslaagd, om een schisma voor te bereiden en er voor zich een partij te vormen, die minder talrijk dan vermetel is, welke de principes heeft ingezogen van een onwetend en trotsch rationalismus, en zich tegen het kerkelijk gezag, tegen het universeel gezag en tegen het onmiddelijk gezag, tegen den Opperherder en tegen den eigen Bisschop verzet. Het metropolitaan kapittel, de kern dier partij 1), heeft eene diocesaan-administratie opgeleverd, die in alles zich even zeer tegen de inzigten en den wil des Aartsbisschops verzet, als zij gedwee en onderworpen is aan de oogmerken en den wil des gouvernements, en de H. Vader, om grooter onheil te verhoeden, die administratie toegelaten hebbende, gaat er den geregelden gang der zaken voort, zoodat het volk, hoewel altoos naar de terugkomst van zijnen herder hakende, zich echtcr niet alle dagen ziet verbitteren door de berooving van de hulp en van de vertroostingen van den godsdienst. Te Keween schijnt alzoo de vrijlating des Aartsbisschops niet zoo dringend noodzakelijk te zijn als te Posen, en “tis daarom, dat het gouvernement, hetwelk toont den Aartsbisschop van Posen niet dan met weerzin te hebben yrijgelaten, de vrijlating des Aartsbisschops van Keulen volgaarne verschoof. En men denke niet, dat dit louter gissingen zijn; eene reeks van versche feiten ontrolt zich reeds, om er de bewijzen van te leveren, Men zegt te Keulen algemeen en wel onderigtte personen gelöven het. Zonder aarzelen, dat het kapittel onlangs aan den koning schrijvende, om hem met zijnne komst tot den troon geluk te wenschen, hem gelijktijdig de yvees heeft uitgedrukt van weldra den Aartsbisschop naar zijnne zetel te zien wederkeeren; en dat de koning zich gewaardigd heeft, die getrouwe zielen gerust te stellen, door te zeggen: dat in de tegenwoordige omstandigheden de terugkeer van den Aartsbisschop onmo-gclijk is. Toen de eerbiedwaardige grijsaard genoopt werd, om zich uit hoofde van een ongemak, waaraan hij sedert eenigen tijd lijdt, naar AZwnster te begeven, behelsde de authorisatie tot die reis, welke uit Ber/ijn gezonden werd even als onder den vorigen koning deze reserve: De‘Aartsbisschop zal onder geenerlei voorwendsel in zijnne diocese terugkeeren, daar de koning in geenerle I opzigt meent te veranderen, wat zijn vader gedaan heeft. ~ Zoo men nog andere bewijzen noodig had, zou de be- noeming van den heer Ercuuorn voor het ministerie van rediensten een veel beteekenend bewijs opleveren, voor elk, die weet, dat die man de opsteller-was van het be- ruchte antwoord yan den minister von ALTENSTEIN op de eerste allocutie des H. Vaders; een stuk, waarin een weefsel van sophismen en ongerijmde aantijgingen bekroond diplomatische feiten, maar die welligt de gevolens des . og beter kenmerken, dan leze men zijn antwoord ikken, die gehee van de yrije keuze des af te hangen.. diplo door belagchelijke bedreigingen, Vraagt men minder. ef yan ecenige onwaardige ambtenaren van cene van de pottaenetee emer eset met de. gemeint in het groothertogdom Posen. Die bedeutenden, dass die bedeutenden van hunnen pastoor en deken aan te klagen, om dat hij niet had willen toelaten dat de klokken ten tee-ken van rouw bij den dood van den overleden koning ge-luid werden. Und der dage, die waardige geestelijke had enkel zijn pligt gedaan, door te weigeren, om voor eenen protestant 1) in eenen godsdienstigen zin de klokken te luiden, 't welk cene geheiligde ceremonie der Catholijke Kerk is; en hoe behoort de moed van dien priester de trouweloo-zen te doen bloozen, die zitf de heilige offerande det misse hebben ontheiligd, door ze plegtig in den vorm van uitvaart op te dragen voor eenen koning, die buiten den schoot der kerk gestorven is 2...! Maar zijne Prussische majesteit dacht er anders over: in zijn antwoord noemde hij de weigering van den pastoor en deken, p/igt-verzuim yan cenen fanatieken geestelijke. Als men 200 wei-nig eerbied toont voor de heilige ceremonien der Catholijke Kerk, als men op die wijze de heilige bediening des pris-ters, met de lage en nietige vielerijen van hovelingen verwandt, dan kan men zich ook wel ontslaan van de teedere achting voor ce plompheden en de afschuwelijkheden van de secte der Muckers, eene verachtelijke en walgelijk zeden-looze secte, wier eer echter zoo dierbaar is, dat men zelfs de vertooning eener comedie verbiedt, waarin die afschuwe-lijkheden bespot worden, zooals zij verdienen. Er is over den smaak niet te oordeelen; zijne majesteit de koning van Pruissen is vrij, om de voorkenr te geven, aan wat hij verkiest 5, maar men kan ten minste uit dit alles besluiten, dat, zoo er eenige verandering ten goede in den toestand der Catholijken in Pruissen is, zij dit enkel aan den drang der zaken hebben toe te schrijyen, of liever aan den wil des allerhoogsten; en dat in de bepalingen van den wil, die zich souverein noemt., niets ten hunnen voordcele veranderd is; FREDERIK WILHELM IV zet voort, wat FREEDERIK WILHELM III begonnen had. Is dat voorüitzigt aan den eenen kant bedroevend, het biedt echter aan den anderen kant ook vertroostingen aan. Tot hiertoe heeft de vervolging, die wij betreuren, geen nadeel aan onze zaak gedaan; zij is er, in tegendeel, des te schooner en krachtiger door geworden; het geloof is in de harten van vele Catholijken opgewekt en verlevendigd geworden, in welke het door eene langduige aanraking met het protestantismus, ingesluimerd was of zelfs dreigde uit te dooven. De eenige, wezenlijk bejammerenswaardige zaak is, niet de vervolging, die van buiten komt, ’t is het verraad van binnen; ’t zijn de gevaren van den kant der valsche broeders; ’t is de verdoolden en koppige partij der Geestelijkheid, die hare gevoelens of liever die harer verlei-ders boven de uitspraken van den algemeenen Vader ei leeraar der geloovigen stelt, en die den clericalen geest en de clericale zeden voor den geest en de zeden der wereld verwisselt; *t is vooral die club, die de administratie der diocese in het bel Ange harer partij 3) exploiter, die 1) OF hij groot of gering, vorst of bedelär zij, kan hier gee -nerlei verschil maken. 2) Zoo komt men van het een tot het ander, als men eenmaal! aan het toegeven is, als men eenmaal zijne vrijheid yerkocht heeft, _durft men eindelijk niels meer weigeren. 3) Die de vervordeelde leer yan Henmues aanklecft, de kerk onderwerpt aan het welbehagen van cenen staat, welke door het anti-Catholicismus wordt beheerscht, die de onbeschaamdheid zoo ver drijft van eene ligue te maken en te conspireeren tegen de vrijheid- van hunnen verdreven herder, naar wiens terugkeer zijne geheele kudde haakt. Maar die verachtelijk huurlingen, duizendmaal schuldiger dan onze verklaarde vijanden, zoo zij niet dcor deze waren gevormd geworden zullen niet altoos hinderpalen an de inzigten der Voorzienigheid kunnen stellen, die blijkbaar de strekking hebben om de kerk uitwendig te mancipeeren door hare inwendig verlevendiging. De Apostolische Stoel de wachter van het leger Jsraé/s heeft de oogen op hen geslagen en zal het oogenblik weten te vinden om hen tegen te houden op hunnen weg. Reeds hebben berigten uit Ber/yn zelve gemeld, en wij hebben redenen om het te gelooven, dat een andere onwaardige herder in het koningrijk Pruissen, de Bisschop van Bres/au door een bliksemstraal getroffen is, die van het vatikaan is uitgegaan; en dat de H. Vader hem heeft aangemaand om atstand te doen van eene waardigheid, wier pligten hij niet vervult, zoo hij niet door het hooger gezag wil augezet worden. Dat al onze Catholijke breeders, die nog den last der verdrukking: dragen tot hun devies nemen: Sidden en hohen | Wetstand bieden en liden! Aan den Heer Directeur yan L’Univers. Myn Heer! Uw zoo merkwaardig artikel, betrekkelijk den nieuwen koning yan Prussen heet mij cenige korte bemerkingen doen maken, die ik u onderwerp. Zoodra als de waarschijnlijkheid van eenen oorlog met Frankriyk, het vaste land verschrikt heeft en in het bij-zonder Prussen verschrikte, dat meer, dan de overige mongenden is blootgesteld aan de uitbarstingen van den verschrikkelijken volkaan, heeft het zich aanstonds gehaast, om zich te verzekeren van de getrouwheid der twee uiterste provincien van deszelfs al te kwetsbare heerschappij tot beven van de getrouwheid der twee uiterste provincien van deszelfs-talrijke Catholijke Poolsche onderdanen, wat ook hopen deed, dat die der Rhinprovincien niet vergeten zouden worden... Maar die sehijn van voldoening en vertraagende regtvaardigheid heeft de argwaan gandie gemacht eener aangrenzende mogendheid onder wier voogdij Pruissen staat; want dit kan men ronduit van Rws/and zeggen, zelfs in spijt van de ficre woorden des nicuwen souvereins van Prwissen, die in zijnen eed te Königsberg, de bede aan God deed om Pruissen te bewaren, in de eerste plaats yoor Pruissen zelve, een wijs gebed, voorzeker 5 vervolgens voor Duuitschland, een zeer betwistbaar voordeel, zoo ik meen, en eindelijk voor DE WERELD..... een taal die wat belagchelijk 1s, want de wereld had tot hiertoe voorzeker niet gedacht dat Pruissen noodzakelijk ware voor haar aan-wezen en voor hare rust..... Doch hoe dit zij, de fierheid dier taal heeft, gelijk ik gezegd heb niet belet, dat die schijn van voldoening, welke Pruissen met een politiek inzigt aan ven, vooral sedert den noodlottigen dood van ALEX: gegen, aan Rws/and heeft mishaagd en toen is de afhankelijke mogendheid (puis- sance vassale) verpligt geweest, om hare herstellende in- zigten te staken en in eene taal, die nog vijandelijker dan verward is, heeft zij op nieuw de Catholijken willen mis- noegd en bang maken, nadat zij voor een oogenblik ge- schenen had hen te willen gerust stellen..... en 200 Prwissen zich bij geval mogt durven beroemen, de godsdienstyrijheid te bezitten, kent Rws/and aan hetzelve geenszins die vrijheid toe en het weet Prwissen wel te noodzaken tot het doen van amende honorable wegens de goede inzigten, welke de- politick aan hetzelve voor een oogenblik kon ingeven.... Russland stelt twee voorwaarden aan deszelfs allantie, ik wil zeggen aan zijne bescherming jegens Pruéssen, in de eerste plaats haat en vervolgens haat tegen het Catholicismus en vervolgens haat tegen Frankrigk..... Rusland heeft ook wel en misschien nog veel heviger haat tegen Engeland; maar het komt Rws/and voor het tegenwoordige gelegen. -om dien te ontveinzen, en het heeft noodig gekeurd, om een wijl, niet dien haat zelve, maar den schijn op te offe- ren’ aan de weinig doorzigtige inschikkelijkheid van lord PALMERSTON. Er zijn politieken die voor Frankr#k eene alliantie met Rusland zouden hebben gewähnt..... Die allantie van den kant der eenige groote mogendheid in Ewropa, alwaar het Catholicismus (ik zeg het met diepe droefheid, maar met fierheid) nog leven heeft, die allantie van onzen kant met eenen onverzoenlijken haat bezield wordt, was onmogelijk en thans zou die allantie in Europa zijn beschouwd geworden als eene medepligtigheid en al - Gouvernement van de uitgestrektste, vinnigste en beendigste vervolging, die er ooit in Europa en in Asie tegen het Catholicismus bestätigt. Dat men al de berigten van reizigers in het Oosten leze om; en men zal er in zien, dat sedert ongeveer een eeuw, Russia schlacht een doel heeft, dat het tracht te bereiken, met even, veel kracht als volharding en beendigheid, te weten: om het Catholicismus uit het Oosten te verdri rampzalige dood voor de rust van Europa en tot hiert door  zijnen zoon den Prins van Oranje. Van het laatst der XVI eeuw af, tot in het begin der XIX eeuw toe, had Noord-Nederland noort eenen vorst als souverein erkend: en nog voor dat die eeuw hare helft heft bereikt, heeft Nederland eenen regerenden koning en twee oud-koningen die beiden afstand van de regering hebben gedan; terwijl de zoon van den eenen den troon beklimt, staat de zoon des anderen, als staatsmisdadige, in zijn voormalig vaderland tereet en wordt als zoodanig veroor- deeld! Te vergeefsch zou men in de geschieden van een ander land zulk een zamenloop van buitengewone bij- zonderheden aantreffen als wij hier uit de geschiedenis van Nederland hebben geschetst. FRANKRIJK EN WIJ). Onderscheidene Fransche dagbladen vermoeden in den astand van WILKIM I eene politicke bedoeling, waarop zij de Fransche regering oplettend maken..... Wij hopen yooral niet, dat ons gouvernement zich in de kwestie tus-schen Frankrik en de vier verbondene mogendhen mengen zal, wat de gevaarlijkste gevolgen voor ons vaderland zou kunnen hebben! Men herinnere zich 1795....! Men begrijpe, dat men in deze oogenblikken, niet slechts met een Fransch ministerie, maar met het Fransche volk te doen het, dat den oorlog op het vaste land wil. Schier de algemeene kret in Frankrik is: Oorlog, oorlog! en bijna de geheele pers roept het gouvernement toe:,, Gij hebt slechts te kiezen tusschen den buitenlandschen en den binnenlandschen oorlog!”? — En wie van beiden, meent men, zou de verschrikkelijkste gevolgen kunnen hebben: de geregelde oorlog, of de losgelaten stroom cener oorlogzuchtige natie, die nog wraak ademt over de vernedering welke frankrik in 1814 en 1815 ondergaan heeft?_ Ook vergete mien niet, dat Heute principe, welk de Noordsche mogenden vasthouden, lijnregt strijdig is met den geest des Nederlandschen volks. Wij willen de plaatsing nict uitstellen van eenen brief door den ecrw. pastoor van Aduvard in het wester kwartier der provincie van Groningen gelegen, aan ons gerigt , opdat wij onze Catholijke Nederlandsche Stemmen zouden ver- neffen en de liefdadigheid onzer Catholijke landgenooten zouden inroepen, ten behoeve eener gemeente , die vroe- ger een der heerlijkste gedenkstukken, van de godsvrucht onzer vaderen bezat, en thans..... doch wij willen den cerw, heer Korte zelf laten spreken ; » WelEd. Zeer Geachte Heer! », Reeds voor lang heb ik de begeerte gekoesterd-om u bekend te maken met den dringenden nood van ‘het Catho- lijke Kerkje of Bede-huis te 4duvard in het wester kwar- tier en dien ten gevolge, door uwe Catholijke. Stemmen de hulp der Catholijken ten behoeve van hetzelve in te roe. pen. Dit schijnt mij thans de eenige toevlugt te zijn tot het behoud van de uitwendige Godsvereering in het wes- ter kwartier. : De geschiedenis van dit Kerkje is deze: _Sedert dat de aanhangers van de reformatie den Catho- lijken van vermeld gewest van alle schoone cn rijke ker- ken en kapellen als ook van de zoo beroemde en heerlijke abtdij 1) en andere gestichten in en omstreecks Aduard beroofden , zijn ze van dien tijd af van alle uitwendige gods- dienstoefening bijna geheel verstoken gebleven, tot dat einde- lijk omstreeks het jaar 1760, de orde der EE. PP. Minder- broeders van den H. Franciscus in en omstrecks dduard hunne apostolische missie begonnen, tot aanwakkering en uitbreiding van den Catholijken godsdienst ; welke “orde ook gedurende meer dan eene halve ceuw , belangloos en met groote opofferingen in de godsdienstoefeningen en in de middelen daartoe, voor het grootste gedeclte tevens voorzag. Aanvankelijk konden de heilige geheimen, niet anders dan heimelijk, en op bveren plaatsen of in schuren van oude Catholijke familien verrigt worden. En hoewel men in het dorp Aduard reeds eene oude woning had aangekocht, om tot vergaderplaats der Catholijken en tevens tot woning voor den pastoor te dicnen, mogt men dezelve echter daartoe nict gebruiken, uithofde van den tegenstand der ambachts- vrouw van de heerlijkheid 4dvard, opgewonden door den hervormden predikant. Doch toen eindelijk aan de Catholijken als eene groote gunst veroorloofd werd, hunnen gods- dienst openlijk te verrigten, werd het véer vermelde huis cemgermate tot eene vergaderplaats, of bede-huis voor de Catholijken ingerigt en door de aangewendde moeite der EE. PP. Franciscanen, van het noodige zilverwerk, klee- deren en kerksieraden yoorzien en tot het opdragen der heilige offerande in staat gesteld, in datzelfde ddward waar certijds Gods naam dag en nacht verheerlijkt werd. Dit Kerkje werd allengs verbeterd, maar des niet tegen- Stande is dit kleine gebouw in den geringsten hoek van het dorp gelegen; het gelijkt meer naar een schuur, dan naar eenige in deze provincie, dat nog de teekenen der vroegere verdrukking draagt; het is, daarenboven, thans bouwvallig het geheel is in diep verval en in naakten toestand; ook is het Kerkje te klein, veel te klein geworden, en bevindt zich niet op de geschiktste plaats, daar deszelfs ressort, in gevolge bepalingen, zoo van het gouvernement 2) als van de kerkelijke authorität, zich uitstrekt over het geheel kanton Zuidhorn, of het voormalige wester kwartier en 2) Wat gaat zulks het gouvernement aan? Wat hebben kerkelijke jurisdictién met kantonale of provincial verdeelingen gemeins? 10 gemeenten met meer dan 30 dorpen, die 250 Catholijke in-wonners tellen, bevat, welke er hunne vaste woonplaats hebben en meer dan 100 vreemdelingen die heinde en ver in dit kanton verspreid wonen, en met wier zielzorg de pastoor dezer statie belast is. Om eenen verbeterden staat van eenkele Kerk in dit kanton daar te stellen, of zelfs, om het aanwezige Kerkje te herstellen, heeft de gemeente geenerlei middelen en het is dus te vreezen, dat ons armoedig bede-huis weldra voor schuld zal worden aangelagen en verkocht.....! Mijn waardige voorzaat, besloot in den treurigen toe-stand van ons kerkje en van onze gemeente, om dit alles. Mijn werde requesten aan den koning voor te dragen, en ook door mij zijn reeds bij herhaling, voordragten en verzögenschriften, zoo aan de hoogste kerkelijke authorit dezer zending, als aan Zijne Majesteit cerbiedig in een Meen te mogen vertrouwen, dat zoo die overheden goed. werden ingelicht, betrekkelijk onzen kerkelijken toestand, wij reeds voor lang zouden zijn geholpen geworden; doch reeds sedert acht of negen jaren is ons geduld gerekt en gepernig d geworden en de godsdienstige belangen van dit uit- gestrekt kanton, den. vervallen staat van ons kerkje, en het hooge gewigt van dit alles, schijnt geheel uit het oog verloren te worden. Wij heben noort eenig antwoord bekommen..... en wanneer, gelijk ik vrees, dit Kerkje, het cenige in dezen geheelen omtrek te niet gaat; wanneer dan 400 arme zielen om hulp roepen, en brood vragen en er niemand ‘is die het hen toereikt; als meer dan 400 Caitholijken verstoken blijven van het noodzakelijke middel om den heiligen en hen zoo dierbaren godsdienst uit te oefenen, als zij allengs onkundig in de heilswaarheden, onverschillig en eindelijk misschien, afvallig worden van hunne moeder 5 als zoo doende het rijk van God en van zijnen eenigen Zoon aan velen niet toekomt, als het niet wordt uitgebre Ich dan mogen de verschillende intermediaire authorität, zulks voor God verantwoorden. Ik meende dus nog verpligt te zijn, weledele heer, om umet achting en liefde te verzoeken, om onzen verlaten toestand door uwe Catholijke Stemmen, waarvan ik bestendige lezer ben te willen publick maken; en daar zij nog noot, te vergeefs de liefdadigheid onzer Catholijke landgenooten hebben ingroepen, vertrouw ik, dat zij het ook nu niet te vergeefs zullen doen, te meer, daar ons geene andere toevlugt meer overblijft, dan die der liefdadigheid, die rijke bron van troost en zegen, die nooit is uitgeput. In de hoop van deze poging, door den goddelijken zeigen met een gelukkig gevolg te zien bekroonen, heb ik de er met alle hoogachting en christelijke liefde te zijn: Uw WelEd. Dienaar, : N. A. B. Korte.” Pastor Missionaris in het Westerkwartier. Wij zouden hier meer kunnen zepgen + maar onthouden er ons voor alsnog van. Rep. VOOR DE CATHOLIJKE ARMEN VAN OUD-BEYERLANWD. Het vroeger vermelde montant bedroeg... « « « f 875,251 Op nieuw van den heer A. Burtri te Amsterdam ont- vangen. » wigs) 6 asie ie ls Wel Wal ob oe Door den heer R, bij den Eerw. heer Wennexgnvonk y pedeponeerd fete coe fw ¢ cr 5h els eee Registräts aan Eerw. Heer Horrv agers gezonden. Van den Heer Mosman te Rotterdam. £ 1,00 Bours > jg ot s Oe Mejvy. Guping » <9 <of. Bae Nys te » oS «see » » de wed. ZeGeLraan ». fe eee » » dewed.vanBitss » oe el ele S08 » » de wed. N. N. » » 9 sg oiOsbe » het huisgezin van Mejv, Paitirona... » 4,00 » M. Wisnor » o ‘6 eee » Mejv. Brevxets > s od « 2 E06 » Kup » o « [eo 6) '@ ¥,80 » Mejvy.de wed. Ruicrok » raeewereire i) » Mejvy. WiILwELM » a8 Nee » TroostenKouD > oa eo ee » den heer Venrsyet » & oils) se ee ». Mejv. Somnots » wea) 2 Oe » M. Tovnte > ee, ee » H. Tounis » s <8 4 pate » A. Tourrs » oe) oe oo » N.N. » a oee'e ce’ » O55 » S. Pe R. » +... 2 ae ee 5 00 » eenige godsdienstvrienden uit Wieuwveen (voor 3 jaren.. « 6 «+ « s + « 9 8,00 » de Congregatie van eenige heéren Kapel Lanen te Leijden (voor 3 jaren) - 16,0 de Communaute van het Seminarie te 5 Warmond so 3. 0 34 8 ee 3S 70,00 VERVOLG DER BIUDRAGEN VOOR DE KERK TE PLETTENBERG IN PRUISSEN, cos Montant in het Nummer van 26 September vermeld.. f 15,00 - Bij den Heer Mr. G. B ran Pot, te Ootmarsum in— pau iy gekomen. Clea Wan C.. te 0. oie ase ae m+ + mpgs ann ’ e, Davie vt. seea ee stiteit to Ben oo. ene ee KCIWE tena arene. < Pees Se $. OH: te-O.0 ud ue lee «oe » twee jonge jufvrouwen... «. » $60) ‘ Door een goed vriend bezorgd. «. » 10,40 — Van een Heer uit M... : se ~ Uit.een spaarpot’... 4) 4 | Se Van den Heer Z.. so si) tg aa Van N. IN? eo. op e « ill Gee eee t AANKONDIGING. Bij A. SCHIKHOFF, Bookbindelär | van de pers gekommen en alom verzonden: Nummer 42, = PRADA VESREWRAAR NAKAR UAT UNF 028A BAREOEOU1 4900004 000020000001084 17 OcTOBER 1840. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER Godsdicust, Staat-, Geschiced- en Letterkunde. Als Jesvs dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hij:.. .. + Heilige Vader bewaar hen, die Gij mij gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één zijn gelijk wij... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in mij geloove zul-len; opdat xij allen één zijn, gelijk Gi, Vader, in mij en ik inU: dat xij ook in ons mogen één zijn, opdat de wereld geloove, dat Gij mij gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat xij zouden één zijn, gelijk wij ook één zijn. Ik in hen en Gij in my, opdat zy volkomen één zijn: en dat de wereld wete, dat Gij mij gezonden hebt. Joann, XVII. Her sures yan pe CATHOLIJKE NEDERL, STEMMEN, is TEGRAVE, (Breetsxexstraat, B. No, 28). Op dit blad, ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervoled, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den ost verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; bet half jaar of kwartaal, naar evenredicheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kun- nen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Re- dactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 centen den regel geplaatst, behalven de 35 centen zegelregt. - Yoor Belgié kan mew abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. Onder dit opchrift heeft ’Uyers onlangs een paar hoogst belangrijke artikelen medegedeeld, die met oplettendheid overwogen wordende, bij uitstek geschikt zijn, om vele vooroordeelen te doen verdwij. Nen of te verminderen. Wij meenden dus, dat het niet ondommatig ware, cenige uit-treksels dier artikelen over te nemen. 39 ee ef => 8 &.¢ ec il w.. oe @ » Wij kennen al het dreigende, dat de oorlog heeft. Er is niet ecne noodlottige eventualiveit, die wij niet over- wogen hebben: Frankrik alleen tegen de wereld, zet welligt zijn leven op het spel, en de vijanden, die het dooden kan, alvorens te bezwijken, zijn gewis voor ons geene vertroostiig, zoo min als de wapenroem , die het verworven heeft , en welks luister overigens de Catholijken niet verlangen. Wéij hebben een voor een alle dingen ge- teld, welke tot stof kunnen vergaan; buiten de Kerk, die _staande moet blijven, weten wij niet, wat deze oorlog ‘niet omverwerpen zal.... Welnu! ’t is dit allles, dat ons aan den oorlog doet gelooven en dat ons denzelven doet : en! Wij hebben tot ons zelyen gezegd: Hier is el Gods. Omdat vier mogendheden het plan ont- » om Frankrik in dien afgrond te storten, terwijl odzakelijkheid is, om zulks te doen; omdat zelve begrepen heeft , dat Frankrik niet alleen * ‘ shunne dwingelandij eene meer verzekerde magt gegeven : "tis re , 1 x zal vallen, zoo het valt, en dat zij hetzelve daar cenen ‘brand doen aansteken, die ze allen kan verslinden s; omdat mogendheden, die zich Christelijke noemen , onder voor- wendsel van de integriteit des Turkschen rijks te hand- haven, door hunne plannen, aanslagen maken op de inte- gtiteit van onze eer, moet God in zijne gramschap haar aan deze woede en zinneloosheid hebben overgegeven; en terwijl het verstand der staatsmannen zich vitput , om het _geheim te raden eener politick , die door de wijsheid en de menschlievendheid wordt afeekeurd , schijnt God ons daar-. door te kennen te geven, dat Hij zich tot het straffen voorbereidt. Zij hebben ontwerpen en verdeclingen gemacht; zij heben op de kart nieuwe wegen voor haren handel aangeteekend en berekend, dat hare schepen, op stroomen van menschenbloed zouden varen met overvloediger schatten beladen; zij heben in den geest drukkender boeijen aan hunne volken, aan het evangelie knellender kluisters, aan om dat God straffen will! Wij weten, wat sedert het vierdf van eene ecuw rondom ons gebeurd is, zal men zeggems, dat God niet lang genoeg gewacht heeft, dat hij te haas is in zijne gramschap? Zoo wij nict hebben medegewerkt. JS an de plannen, die ons zullen doen lijden, is zulks ce es 2 reden om te hopen, dat wij nie bezwijken dare; tieay UPS zullen wij zeggen, dat wij onschuldig zijn aan het kwaa oS dat bij anderen gedaanis geworden en dat er geen kwaady? SX bij ons is gedaan? Inderdaad wij kunnen begrijpen, da se God daar zij en dat Hij straffen wil: wij hebben tot Hem Rees YE = — 338.— Gerengen: als het zijn kan wend dan deze stormen af! Dit roepen wij nog, dit zullen wij altoos roepen. Maar wij zijn Christenen. wij kunnen ons niet beperken, tot het afsmeeken van genade: terwijl we God smecken, om het kwade af te wenden, verdragen wij het gewillig: Uw wil geschiede! onze moed j is daar. 