Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
In deze zitting der academie waren de Pacca, Deken van het H. Collegie, Paterporr. Braband, vraagt tegen 1 November aansta R. C. ONDERMEESTER, den 3en rang | die in staat is, aan de middelste klasse eener | it enz. zal het salaris billijk zijn. Ac ven y puget letter X, aan bet pene MezzorantI, RivaroLta, GazzoLi en GRIMALD? tegenwoordig, en -hebben even als alle aanwezigen, met herhaalde betuigingen van goedkeuring, deze energieke en zegevierende apologie van Paus Bonrracius VILL bejegend. KUNST-BERIGT. Op den 2 September eerstkomende, zal te 9 ure des morgens in de tentoonstellings-zaal te Beyeren bij Antwerpen, de openbare verkoop “plaats hebben van eene rijke verzameling van Schilderyen van oude en hedendaagsche meesters. De tentoonstellings-zaal zal tot op den 20 September eerstkomende voor het publiek open blijven, en de trekking van omtrent 1200 voorwerpen, waarvan voor 50 centeen “goed lot kan getrokken worden, is onherroepelijk op den 21 September en volgende dagen vastgesteld Te negen Überne des morgens zal nien met de trekking een begin maken. — Er is een omnibus dienst geworden, die alle Zon-Maan- en Donderdagen des namiddags van het Vlaamsche hoofd naar Beyeren afrijdt, om voor 7 ure des avonds te Antwerpen weder terug te zijn; de prijs is evi 1 franc 50 centimes. Deze dienst zal tot aan het einde der loterij acer hebben. Ks BIDRAGEN VOOR DE ABTDIJ VAN MELLERAY — IN IERLAND. oa Geremitteerd 58) 0 OW Ue 6 "ali, Ree 216,00 ( > : Bleef i an ’“Oassa’ 6 o' '9 ee fz ay ae ae a f Door tusschenkomst van Wej. S. M. Borax ’ aly Van «eee © om) a AU sean ©: PROP 3,00. Van 0. te P., een coupon groott « » » 4,95 Sh Blijft in Cassa. « ne. «+.» door onze tusschenkomst regtstreeks met eenen brief aan den Abtdij geremitteerd. a2 75,00 Ty f 955,42 De EE. PP. estas der Abtdij van Westmalle in de wets vincie Antwerpen, hebben eene kist met koorboeken, in hunne’ Abtdij gedrukt, aan hunne arme broeders in Engeland en Ierland gezonden, die wij in de liefdadigheid onzer Sa nae nooten blijyen aanbevelen. é ;, AANKONDIGING. Een Onderwijzer, in ecene der kleine steden van. met oordeel onderwijs te geven. Behalve R Nummer 33. WRAL 278 B222U2008 WURABRARAARULABREUY, pWAANRAL4RDR2240200020%4*%4 29 AuausTus 1840. anew CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER Godsdienst, Staat-, Geschieden en Letterkunde. Als Jesus dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hi:. Vader bewaar hen, die Gi my gegeven hebt, in uwen naam; opdat xij één Zijn gelijk wij... En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in mij geloven zul-opdat xij allen één zijn, gelijk Gij, Vader, in mij en ik inU: dat xij ook in ons mogen één len: zujn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. «ee Heilige En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gij my gegeven hebt: opdat zy zouden één zijn, gelyuk wi ook één zijn. Ik in hen en Gij in mij, opdat xij volkomen één zijn: en dat de wereld wete, dat Gij mij gezonden hebt. . Joann. XVII. Her surzav van DE CATHOLIJKE NEDERL. STEMMEN, 1s re GRAVE, (Beceisnenstraat, B. 5 0. 28). Op dit blad, de roornaamate Boekyerkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den. zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kun— het half jaar of kwartal, naar evenredigheid; *t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingetekend aan alle ‘Piaikinrdten en bij ost verzonden yoor den prijs van f 8-50 in het jaar; nen worden opgegeyen aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Re- dactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 centen den regel geplaatst. men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. HERDERLIJKEN BRIEF VAN MONSEIGNEUR DEN AARTS- BISSCHOP VAN PARIS, BIJ GELEGENHEID DER IN BEZITNEMING VAN ZIJEN ZETEL. Vervolg en Eres yan bladz. 272). W: zullen wij nu zeggen aan die talrijke Christen maagden, van welke sommige uit het binnenste harer godvruchtige afzondering, de’ geesels van God tegen hou- door hare godvruchtige afzondering, de’ geesels van God tegen hou- door hare godvruchtige gebeden en de heilige expi- atién der boetvaardigheid ten hemel doen stijgen 3 3 van welke andere overal heen snellen, waar tranen te droogen onden te genezen zijn? Hare heilige huizen van “af- nd. tot afstand in deze groote stad geplaatst, zijn er als ZOOV verlaten, waaruit de bronnen van leven en genade zich uitstorten ‘over eene door brandende hartstogten uit- gcdroogde aarde, “Christen moeders gij zultin diegene dezer schuilplaatsen lie voor uwe kinderen geopend zijn, cene veilige bewaar- voor hare onschuld, ‘eene ‘proefplaats, waar zij zich de kwade dagen zullen fugorbersiden tot sterke en den, vinden, dochters van Jesus en van Manta! verbubbelt : ekt den Oppersten Herder der zielen, beden, walgen van het leven, ons dat echeiligde pand heeft toevertrouwd, op het too-: gij voor u geko Zu hebt, herinnert de ongelukkige, Voor Belgiö kan Met hoevel blijdschap zullen wij uwe godvruchtige vergaderingen bijwonen, edelmoedige geloovigen, vrien- den voogden, vaders der behoeftigen en weezen dezer diocese! Aangenaam zal het ons zijn uaan te moedigen, Christen jeugd, “die u onder de bannier van den H. Vincenttus A Paura hebt geschaard! Er is binnen deze hoofdstad een uitgestrekt en eindeloos afwisselend tooneel, alwaar eene’ begeerige menigte alle dagen, op alle uren van den dag, toebereid met alles wat de kunsten verleidelijks bezitten, de gevaarlijkste aandoeningen ondervindt. Uw ijver is voor u de schuilplaats der ellende; en de Godsdienst bereidt er u aandoeningen voor, die in plaats van het hart weekelijk te maken, hetzelve sterk en onkwetschaar doen worden, die nooit wrocgingen nalaten en de zicl met de zuiverste blijdschap overstroomen. Op de schouwburgen der wereld leert men God vergeten, zijn huisgezin ont- rusten, zich verbitteren tegen alle maatsch Appelijk over- Lasteren tegen Hem, die nee] dat ¢ zich, dat hij een vader heeft, bemint de beprovingen, wier tijd hij weet, wier belooning heerlijk i is. Ontvangt de uitdrukking onzer erkentelijkheid voor de vervulling van een zoo “schoon apostolaat! Wij zegenen u uit al ‘ons hart, doch met de hij leert hem danken en hij overtuiging, dat de zegeningen des armen u, nog veel meer dat kort, en. Dann de onze, alle zegeningen des hemels zullen verzekeren. Se vere Es es Zij zullen uverzellen, te midden vanalle gevaren die wu in den loop uws levens wachten; zij zullen uvöllen uvöllen van in hun midden een dierbaar erfgoed van liefdadigheid en deugd te zien voortduren. En gij, beginstigers en ondersteuners van al de werken, die het rijk van God uitbreiden, gij zult uwe liefde niet laten verflaauwen, die beroemdis in alle Kerken der wereld. Gij vooral,: voortreffelijke vrouwen, door uwe liefda- digheid de tweede moeders van de jonge kweekelingen des heiligdoms, gij zult niet aflaten van een werk dat nog de pogingen en uwen ijver inroept. Wie gij ook zijt en wat ook het voorwerp uwer god- vruchtige mildheid zij, of gij onze armen ondersteunt, of den fakkel des geloots in verre landen brengt, vergeet de anmeedigingen niet, die gij nog slechts weinig tijds ge- jeden van den waardigen en godvruchtigen Herder, onzen voorzaat ontvingt. Hij zal niet ophouden van zich te laten *hooren, want hij bepaalde er zich toe, om u de woorden van Jesus Curistus te herhalen, zijne vertroostingen te brengen en u de erkentelijkheid te verzekeren van dien magtigen vriend der armen. Ook wij zullen u die woor- den herhalen, die alle menschelijke woorden zullen over- leven: zalig zijn de barmhartigen 1)! Wij zullen u die zegeningen herhalen, die, na de eeuwen te zijn door ge- gaan’, op den grooten oordeels-dag, op de puinhoopen der wereld zullen worden afgekondigd; als het laatste vaar- wel van Jesus Curistus aan de liefdadige zielen, vddor het sluiten van de loopbaan der eeuwen en de poorsen. der eeuwigheid te openen. Gy hebt mijnen honger gestild zal * Hij hen zeggen, gi hebt maynen dorst gelescht, mine naktheid bedekt, komt, gezegenden mijns Vaders! 2) Het is dus hier vooral, dat wij u ‘kunnen zeggen met den H. Pautus 3), dat Jesus Curistus u door onzen mond yvermaand. Christene zielen die door het gelof besteht wordt en niet door eenen ijdelen roem van weldigheid, welk ander verzoek, welke andere taal, welke andere beloften kunnen het verzock, de taal en de beloften van uwen God evenaren? : Zouden wij de slagtoffers eener illusie wezen, Z. G. 8) II Con. V, 20.. Zijn van den Godsdienst, hoewel zij het niet weten, deszelfs grondslagen ondermijnen? Wij zullen hen met cenen beroemden kerkvader, met den H. AUGUSTINUS, zeggen: yy Het Evangelie zonder mirakel gelöst, door de geheele wereld, is het grootste aller mirakelen. Hij, die zoo spreekt, had zijn leven gesleten in mediteeren, in het uit-leggen en verdedigen van de leerstukken des Christendoms, in het raadplegen van deszelfs overleveringen, in het bewonderen en aan zijne eeuw herinneren van de nog yersche wonderen, die de zegepraal van ons gelöst verzekerden. Zelfs volgens de bekendtenis van hen die 't geluk niet — hebben van het te bezitten, rede het in zijnen. Aanvang cene maatschappij die verdorven was door menschelijke leerstellingen en Godsdiensten; en tegenwoordig door een soortgelijk gevaar bedreigd, is het onze laatste en zekerste hoop. Daarom wordt het ons nog dierbarer en heiliger, naar mate wij het meer bedreigd zien. Wartage overigens zoo vele redeneringen? Welk mensch zonder hartstogten ziet niet het onvermogen der pogingen van het genie en van het verstand, om ons te redden? Laat ons alles wat ons eran vragen; laten wij ons zelven ondervragen. Zou de ontevredenheid der maatschappij daar van fakt, dat er geene menschelijke wetenschap meer is? Doch zij, die haar bezitten, maken een talrijk volk mit in het midden van het verbazend groote volk: dezer hoofd-stad. Men bewondert, en wij meer ‘dan iemand anders, den kwistigen arbeid der gedachte over de tastbare feiten der natur en over die, welke zij aan onze zinnen ont-trekt; over de wetten der physieke en moreele wereld; over de bettenen en overleveringen van het yoorle-dene, over de belangen van het tegenwoordige, over demiddelen om dekrachten van den mensch te vermenigvulgigen, zijne vermaken en zijne weten-schappelijke schatten te vermengen door ontelbare geschriften de denkbeelden die op een punt van den aardbol ont- Worpen zijn, naar verre te voeren. Maar hoe wordt die verwondering getemperd door de bittére vruchten die onze begeerigheid. om alles te weten en onze ambitie om alles te verklaren, verzellen! Eene ongewone wanorde in de verstanden, kranke harten en kwijnende hoofden, zooals Isaias zich uitdrukt 2), zwakke en hevige willen, ‘dit. - zijn de verschijnselen die gewoner zijn, daar, waar demmenschelijke wetenschap de overhand heeft boven de wetenschap van God. Me) egies Gaat, na ecnen blik rondom u te hebben geworpen, in heithelijke uwer ziel. Is er wel iemand onder u, die - met eene volle zekerheid gelooft, aan theorién, die se zijn met alles, wat de verloopene eeuwen beleden hebben? Ae 2 IS ie Crane t o my Ew Lf ee 4 hy J TD | not De Civ. Dei, lib. 3 Isat. > 5. Last ons niet scheiden, wat voor altoos behoort te zijn vereenigd. De mensch alleen, zegt een wijsgeer, is de de band van God en van de wereld. Zoo de mensch God verlaat, siddert de wereld, omdat zij niet meer een onwankelbaar steunpunt gevoelt, en het licht niet meer boven haar hoofd ziet. Dan openbaart zich, ik weet niet welke behoefte eener bovennatuurlijke kracht, een levendig gevoel van het onvermogen des menschelijken verstands; men vindt meer billijkheid, om den Godsdienst te beoordeelens de haat, die hem vervolet, bedaart, en het morgenrood van betere dagen begint aan te breken. Wij begroeten ze met liefde, die gelukkige dagen; wij haken er naar, met al de wen- schen, die het vaderlandlievende hart slaken kan, welks hoogste eerzucht is, om deszelfs roem met dien der kerk te paren: *t is dat gevoel, dat onze ziel verruimt; en dat onze ziel verruimt; en dat onze ziel verruimt; de uwen, gij die misleidt zijt geworden door , de aanlokselen eener fiere onaf hankelijkheid; de uwen, Zij. die nog verder. verdwaalt, den schaapstal geheel verlaten hebt; de uwen, gij, die het ongeluk mogt , hebben gehad, van haar te verder. Woesten door godde- », looze en zedenlooze geschriften. Hoewel stellige be- y strijders uwer leerstellingen, zullen wij altoos uwe per- y sonen beminnen.” Helaas! hoe onweerstaanbar heeft de wegslependheid moeten wezen, te midden dicr morecle revolutién, die hoewel minder voelbaar, grooter waren, dan de revolutien der staten! Hoe gemakkelijkis het u ge- weest, om eene waarheid te miskennen, wier licht u door zoo yele vooroordeelen, belangen en hartstogten is ont- nomen geworden! Maar te midden uwerillusitn, hebt gij niet opgehouden onze broeders te zijn; omdat uwe zicl, even als de onze, geteekend is met het zegel van ecnen goddelijken oorsprong en van eene goddclijke verlossing. . Zie hier onzen laatsten wensch Z. G. B,, ’t is, dic. van eenen herder, die teederlijk aan zijne schapen gehecht is; °t is de wensch van het doorluchtig Opperhoofd der Kerk 4 die haar met zoo vetl wijsheid bestuurt; ’t is de vensch van het Fransche episcopaat, ’t is die van de Kerk en van Jesus Curistus onzen goddelijken en gemeemer schappelijken Meester: Vrede aan de menschen is de eerste weldaad, welke de Engelen ons bij de wieg des Verlos-sers aankondigen 3); Ik geef u mujnen yrede is zujn jongste afscheids-groet 4), en de eenige schat, die zijne te-derheid aan zijne discipelen naJaat. Ons Evangelie is het Rett Magni Ratisbon. Epise’, do Animal ‘eto. lib XXI. V. Operum tom. VI, edit, Lugduni 1651. / The Evangelie des vredes; wij hebben eene vreedzame offer- ande, en de vrucht der geheele Religie is besloten, in dit verkort gebed, ’t welk de Kerk van Jesus Curistus ontvangen heeft 1), en dat zij den bisschop in den mond legt: Vrede zy met u. Onze komst tot u zal dus zijn gelijk die van den ouden Priester Israéls 5 gelijk hij, komen wij de stad noch beheerschen noch ontrusten, maar een offer opdragen 2; dat, *t welk wij slagtofferen, heeft hemel en aarde beyredigd. Hoe zou het ons dan, bij het zien onzer heilige alta- ren, ons in de gedachte kunnen komen, om eene gcheel goddelijke bediening in de worsteling der partijen te mengen? Hoe zoudt gij ook zelven dat kunnen doen, Z. B. G., als gij ter goedertrouw in de kalmte-uwer concientie u zelven afvraagt: Ben ik vrij van alle persoonlijk belang? Worde ik niet gedwongen door.een vurig egoismus, ‘de al te zekere oorzaak van bijna aile bijzondere en algemeene ellenden? Wil ik het rijk van God of het mijne vestigen 2 Boezemt alleen de liefde tot het ware, alleen de ijver voor het algemeene welzijn, dat gebiedend proselytismus en die onophoudelijke provocatién in, die de hartstogten beletten tot bedaren te komen, die van ons schoone va- Der land dat gegen den maken, wat eene zee is, dic door tegen- Strijdige winden beroerd wordt? Op welke bladzijde van het Evangelie, in welk onderwijs der kerk, in welk ar- tikel van de naturwet zelfs zou ik daaryoor de regtvaar- diging vinden? Wat hiervan zij, wij, die bij u onzen gefälligen Mees- er vertesenwoordigen, wij zullen even als Hij, antworten, an elk die ons verzoeken mogt regter te zijn over die treurige twisten: Wie heeft ons tot regter gesteld om us spraak tusschen broeders te doen 3)? Naar het voor- held van den H. Pautus, die te midden der nicuwe, door zijnen ijver gestichte kerken uitriep: Er is noch Good, noch Heiden; noch Scyth, noch Griek, noch barbar meer 4); ook zullen wij zeggen: er is geene partij voor den dienaar van.eenen God en van eene wet van liefde. Er zijn er geene in tegenwoordigheid van Jesus Curistus, die onze natuur aannemende ons kinderen van den hemeischen Vader heeft doen worden. Hij schijnt ons, even als den Patriarch Joseph te zeggen, toen hij zijne broeders aan den onuden Jacos terug zond: Twist niet. met elkander op den weg 5). Wij ook geliefde broeders gaan de woestijn van dit leven doortrekkende, naar onzen Vader, die in het hoogste der hemelen woont. Arme- ballingen op deze aarde, al Waar zoo vele rampen kiemen, en die het vaderland geworden is van zoo vele stormen, laten wij onzen tijd niet verspillen in eeneen nutteloozen arbeid, die onophoudelijk op nieuw begint, en welks cinde onmogelijk te voorzien is. Laat ons datgene liefhebben wat het harte bedaart, en deszelfs heimelijke wonden geneest; laten wij ons niet hechten aan droomen, die geen ao _ 4) Inip. XX, 19. ; _ 2) Et admirati sunt seniores civitatis occurentes ei, et dixerunt;, Pacificus ne est ingressus tuus? Etait: Pacificus; ad immolandum Domino yeni. 1 Reg. XVI, 4, 5. es; Te 8) Luc. XII, 14. 4) Conoss. III, 11. 5) Genes, XLV: 24. Vierde van een uur onze aandacht verdienen, maar aan God en zijne waarheid, die eeuwig blijven. Welke bede zal ik thans. tot u rigten, o, mijn God! Het zal dat zijn *t welk tot U, onuitputtelijke bron van deug-den en van licht, opsteeg, op het oogenblik, toen de Opperpriester de heilige zalving uitstortte op het hoofd yan uwen onwaardigen dienaar. »» Stel in hem, zoo bad de kerk u in dat plegtige oogen-blik, de kracht van uwen geest, om hem inwendig te bezielen en hem uitwendig te beschermen; dat de zuivere liefde en cen opregte vrede overvloedig worden in zijne ziel; dat hij, met de hulp uwer genade slechts wan- de dele, om den vrede te verkondigen en uwe goederen te boodschappen: dat zijne bediening, zoo door woordals, daden, eene bediening zij van eendragt;..... dat hij den hoogmoed verfoeije, dat hij de waarheid en de ze- digheid beminne; dat hif nooit oyerwonnen worde, noch door de yleijerij, noch door de yrees Dat hij de duis-y ternis niet in de plaats van licht stelle; dat hij stand- wastig zij in het gelöt.” Zoodanig zijn Z. B. G. de wenschen, welke de kerk voor uwen herder slaakte. Heer! Gij, die de heimelijkste wenschen kent, gij weet, dat zoodanig de wenschen van ons hart zijn: maar om ze te vervullen is het noodig, dat gij zelve ons gezag, onze magt, onze kracht zijt; en dat gij dezelve door alle uwe zegeningen vruchtbaar maakt 2. EN BELGIESCH SNUIFJE VOOR HET HANDELSBLAD, Het Gendsche blad, Den Viaming, een gedeelte van enen onzer artikelen, betrekkelijk de regtmatige eischen der Catholijken in Noord-Nederland overgenomen hebbende, zegt daarop het volgende: 5, Dat die eyschen billyk en gematigd zyn, zal zeker niemand betwisten 3 ook zyn wy overtuygd dat moed en aenhoudendheyd eens onze broeders van /Ho//and in het vry genot hunner regten stellen zullen; maer middelertyd is een groot getal hunner landgenooten nog door zware, en ook hevige vooroordeelen verblind.. De klaerblykelyke bezwaren der Catholijken zyn in /o/- land gekend, zoowel van het bestuer als van al de ingezetenen. Worden de klagten der verdrukte ordreusement, worden zu in aendacht genomen? Om hicralleenelyk van het Handelsblad te spreken, welk is de houding van die gazet ten opzigte der belangen van het land in ’t algemeen en der Catholyken in het bezonder? Ut tui spiritus virtus, et interiora ejus repleat, et exteriora circumtegat. Abundet in eo constantia fidei, puritas delectionis, sinceritas pacis. Sint speciosi munere tuo pedes ejus ad evangelizandum pacem, ad evangelizandum bona tua. Da ei, Domine, ministerium reconciliationis in verbo et in factis..... Oderit superbiam; humilitatem ac veritatem diligat; neque eam unquam deserat, aut laudibus, aut timore superatus. Non ponat lucem te nebras, aut tenebras lucem. Pontif. Rom. in Consecr. Episcop. 8) Sis ei auctoritas, sis ei potestas, sis ei firmitas. Multiplica super eum benedictionem et gratiam tuam. Isip, me tozen dat er geen rampspoed, gen behooren, denken wy, Saale Chiang ae. De Arnhemsche Courant beweerde onlangs dat dit blad alhoewel onafhankelyk, dikwils ministeriéle artikels in zyne kolonnen aenvéerdde. Wat hier ook van zy, het schynt toch zeker dat het de gunst en het vertrouwen van het Hollandsch stamhuys veel najaegt en waerschynelyk bezit. Hierom heeft het Handelsblad ons ter gelegenheyd van den slag van Waterloo, die ons Belgenland van Seyla in Charibdim, of van de eene klip op de andere rots heeft geslingerd, om aldaer, aen den Franschen adelaer ontsnapt, door eenen anderen roofvogel, als Promerueus doorknagd te wor-den, hierom, zeggen wy, heeft het Handelsblad alsdan zijne lezers met omslagtige loftuytingen van het wys beleyd en heldenmoed van den prins van Oranjen verzählen en zelfs ons met het portrait van Zynen held begiend. Zulk gedrag: achting, eberbied, aengekleefdheyd bewyzen aen de vorsten die den troon bekleeden of den zelyen staen te bekleiden of den zelyen staen te bekleiden, zyn wy ver van af te kuren of op eenige wyze te willen berispen; maer welk is het gebruyk welk het Handelsblad van de gunst die het verwerft tot op het den het gemacht? het ooyt gepoogd de re-gering over de ware belangen van het volk te verlichten? Zoo lang de Belgen, aen Holland geboed, ten dezes voordeele geplukt en gepluymd wierden, repte het Holland schad niet een woorden te vorderland; naeuwelyks is Belgenland aen eene harde voordeele der geschondene regten van ons vaderland; naeuwelyks is Belgenland aen eene harde voordeele der grondwet, het verheft in den schyn nog al manhaftig de stem. Maer welhaest is dezen moed gekoeld; twaelf nog al weynig bediedende ontwerpen, door de bestiering voorgedragen, worden, met cenen voorstel — tot aenvulling van art. 130 der erondwet, door de eerste kamer aengenomen, en het Handelsblad is vold Aen; met eenige toegevendheid of beloften rakende het geldelyk beheer is het Handelsblad te vrede; de hoofdzakelyke veranderingen worden geenzins voorgestaen, en het laet er zich weinig aengelegen of het onderwys en Godsdienst, tegen alle regt, gekluysterd blyven. Ja, het schynt deze bezwaren, door eene opzettelijke’stilawygendheyd, te verstooten en te miskennen. Zou dit niet voortkomen uyt de vooroordeelen der opstellers tegen het Catholicismus? men zou dit‘nog al niet ongegrand denken, wanneer men dit blad zoo hevig ziet vuer vatten wanneer koning WILLEM eene Catholyke echtgenoot wilnemen (Vlam. no. 53), en -wanneer het in zijne kolonnen eene ruime plaets verleent aen den lof der vrymetselaers (ziet onzen 97. » No); wan- ‘neer het met een zoo klaerblykelyk genoegen verslag van al de vergaderingen der hervormde kerken en bybel- genootschappen zonder ooyt iets loffelyks ten woordeele dér Catholyken op te merken. Nu is de kamer in dubbe- Jen getalle verg aderd, het is waer dat derzelyer leden weynig kunnen te weeg brengen, maar evenwel, welk is gelegenheyd den kret van het Handelsblad. Reeds tot zes mael roept het uyt: Videa ne quid detrimenti resp. capiat. (da of opperhoofden yan het gemeene best, eene onbepaclde, eene dictatoriéle magt opdroeg. Om dit klaerder te doen zien, behoene wy slechts te bemerken dat in den Jaetsten artikel met voorgehenen tekst, den toestand van Prwssen als het indeael schoone wordt voorgedragen, Prwssen dat alle aenvallen, alle gevaren, als eene onwrikbare rots, heeft doorgesten en overwon- ‘nen. Dan voegen de opstellers van dien artikel daerby : 5 Wilt gy de verklaring van dit eerbiedwekkend verschijn- » sel, van dit staatkundig. wonderwerk? Zoekt het niet » in eene grondwet — de niet vervulde belofte was eene » moeijelijkheid meer, en in onzen tijd geene geringe moci- » jelijkheid.” Indien wy dit wel vatten, deze woorden geven te verstaen dat eene grondwetaen het volk noch regt, noch » waerborg kan verschaffen; dat verzekeringen en beloften noch vorst, noch bestuer verbinden; mits Pryssen niet*tengenstacnde zyne onvervulde en overtredene beloften, ik zeg niet, _ door onze schryvers niet berispt wordt, maar zelfs hierom, om dat het straffeloos zyne beloften schynt te.o » vertreden, als voorbeld wordt voorbeld. Afschuwelyk voorbeld voorbeld. Afschuwelyk voorbeld was dit gezeyde van koning. Jan van Frankryk, indien de waerheyd van de aerde gebannen ware nog zoude zy echter in den mond der koningen moeten gevestigd blijven, ja, hoe edeler was de antwoord van eenen heydenschen koning, van drcesi-Jaus, die, wanneer men by hem de groothyd van den koning van Persién prees, hernam, hoe zal hy grooter zyn dan ik ten zy hy regtveerdiger zy? Wat zullen onze Noordsche broeders mogen verwachten van die mannen die Prvyssen bewonderen in weerwil zyner niet vervulde beloften? Wat rust of regt kunnen de Catholie verhopen van de gene die Prvyssen loven om dat het onbeschroomd de vervolging en verdrukking van Godsdienst voortzet? Men zal zich welligt hebben verwenden, dat wij nog niet. gezegd hebben, betrekkelijk de bescheidene repliek door de Arnhemsche Courant aan ons blad gegeven 1): de zaak echter was van te hoog gewigt om daarin onberaden of met overijling te werk te gaan; wij hebben er opnieuw over nagedacht, alles rijpelijk overwogen en ge-toetst: wij zullen thans met Nederlandsche rondborstigheid, ons gevoelen zeggen. Met genoegen hebben wij de replieck der Arnhemsche Courant gelezen; de ophelderingen die zij geeft, hebben on ten opzigte van hare Redactie bevredigt; wij erkennen openhartig, dat hare aanmerkingen betrekkelijk de ministeriéle Catholijken enz. geerond zijn; dat wij van eene gefiltreerde Tweede Kamer nooit vrijzinnige instellingen en waarborgen te wachten hebben; en dat er alzoo regtreesche verkiezingen en verantwoordelijkheid der straßenen moeten plaats hebben, zal het vaderland behouden, zullen de regten en vrijheden der burgers geberbiedigt worden. Die hoofdzaak, die dan eok de grond-slag van alle zamenwerking zijn moet, zijn wij volmaakt met de drnhemsche Courant eens, en wij mecnen te mogen vertrouwen, dat alle verstandige Catholijken er zoo over denken 2). Wij bieden haar dus gaarne de hand in alles, wat ter bereiking van dat doel strekken kunne, zoo als wij zonder aarselen, onze adhesie aan het ontwerp van Mr. Rogers van Limpure hebben gegeven, niet tegenstaande wij daarop wel een ige aanmerkingen hadden kunnen maken; doch men kan van ons niet vergen, dat wij, die censtemmig met alle vrijädliche (waarom niet liever vrijheidlievende)? Nederlanders hetzelfde politische doel, door zamenwerking trachten te bereiken, ieder daar-toe voorgesteld méddel, *t welk door een der vrijheidlievende organen wordt voorgesteld, reeds uit dien hoofde, zouden moeten goedkeuren en bezigen, al ware zulk een voorgesteld middel, strijdig met onze overtuiging. —- Dan ware het geene vreije zamenwerking meer. De vrijheidlievende Catholijken van Nederland, zien zich, in deze oogenblikken, in eenen geheel anderen toe-stand geplaatst, dan hunne vrijheidlievende protestantsche medeburgers... dit behoort men nict uit het oog te verliezen; de laatst gemelden zijn slechts in oppositie, tegen eene heerschzuchtige, ministerietle, oligarchieke, aristocrate, partije de Catholijken darentegen zien zich geplaatst tusschen die partijen eene even heerschzuchtige anti-ministere, Fanatieke partij. Dieder M. Grogn van Princes Zie Arnhemsche Courant van 9 en 11 Augustus. 2. Men zie onder andere het slot van het artikel: Nieskruid voor den Vrijmoedige, in ons blad van 22 Augustus, Bla. 278, — 236 — STERER vertegenwoordigd wordt en wier aanhang van dag tot dag schijnt toe te nemen. Die partij verbeeldt zich, dat Nederlandsch en Gereformeerd, synonymen zijn; dat eene heerschende gereformeerde kerk een ding inden Nederland- schen zin is; dat de Catholijken in Nederland geene aanspraak op vriheid yan Godsdienst en burgerlijke regten hebben, maar slechts geduld behoore te worden; waarvan men echter Noord-Braband en Limburg wel uitzonderen wil, Het stemregt, hoe gebrekkig, hoe niets beduidend dan ook, is ten minste een regt, dat aan alle Nederlanders en dus ook aan de Catholijken, is toegekend. Nu, wij kunnen, hoedanig wij ook de zaak overwegen, het oningevuld inzenden van stembilletten aan de tweede kamer, niet an- ders beschouwen, dan als eene ingewikkelde verklaring, dat men van dit destaande regt geen gebruik maken wil; en dat, diensvolgens, de Catholijken. Jeden, aan die partij, welke hen van hunne regten tracht te berooven, daartoe de wa- penen in handen zouden geven: hiervoor hebben de vrij- heidlievende protestanten niet te duchten; zij kunnen der- halve cen middel bezigen, *t welk naar onze overtuiging, door de Catholijken niet zonder wezenlijk gevaar kan gebe- zigd worden, en wat dan ook met de algemeene Catholijke opinie, die wij er zooveel mogelijk over geraadpleegd heb- © ben, strijdig is; wat vooral blijken zal (dit kunnen wij- stellig verzekeren), als de Noord-Brabander, door zijne uitdrukking:,, Van harte reiken wiz Arnhem de broeder- hand, onder de leus yan ORDE en REGT,”’ cene mede- werking verstaat tot het aanwenden van het middel door Mr. D. Donker Curtius voorgesteld en door de Arn- hemsche Coilrant aangeprezen, en beschouwd niet alleen als bruikbaar, maar als doelmatig, ook voor de Catholijken. Ja wij zijn volkomen overtuigd, dat de Noord-Bra- bander op het bezigen van dat middel aandringende, gee- nerlei b Ival ‘vinden zou. Del zijn, wijl daardoor de koning met de eenparige wen-schen eener vrijheidlievende bevolking zou bekend worden... Wij zouden hier nog duidelijker kunnen spreken en nog meer kunnen zeggen, zoo wij niet vreesden, daardoor hoogere belangen te krenken.....! Reeds voor lang, veel vroeger dan door de Armhemsche Courant het middel der inzending van oningeyulde stem-billetten werd voorgesteld en aangeprezen, hebben wij, den wensch geuit, dat het adressen aan den koning regeren mogt. — Tot dat middel zien wij ook in alle constitutionelle landen, de toevlugt nemen en waarom zou men dan ook in Nederland dien weg nict inslaan, daar hij voor allen bruikbaar is, en dien wij meenen, dat ten minste door de Catholijken onverwijld moet worden ingeslagen, zonder zich daarvan door iemand hoegenaamd, of onder wat voorwendsel ook, te laten afhouden; wat wij cerlang in cen opzettelijk artikel, nader zullen aandringen. ORD BIJ HET NADEREND GEVAAR 1). Onder dezen titel heeft Mr. Rozst van Limpure een klein maar belangrijk vertoog geleverd, waarvan wij onverwijld verslag aan onze lezers meenen te moeten geven. Het heeft de volgende motto’s, het eerste op de keerzijde van den titel: Private odia publicty utilitatibus remittere, 9 1. > Taoer- Aon Ey ts Het andere, boven het vertoog geplaatst, is: « En hoevel reden wij hebben om die te vestigen (de nationale kracht), toont ieder blik, dien wij werpen op Frankrijk, Onze legers, onze vestingen, onze rivieren zullen een algemeen gevaar, en dat als "t ware de lucht vervult, niet van ons afwenden; maar ong edelijk, ons constitutionel te versterken, ja onvere winnelijkte maken, dat hangt van ons af. » 1 - J, R. Taonsecke, Aanteckening op de grondwet. Ja, zegt de heer Rozst van Limpunc, seien algemein geyen vervul als 't ware de lucht. Want meer, veel meer is er te duchten den de wapenen, die men allerwege voorbereiden ziet. Niet tus—schen de kabinetten alleen bestaat er verschil en dreigt er botsing te volgen; ook in de verschillende staten tusschen regeerders en gegeerdene, tusschen burgers en burgers. Was lang yerschil van gevoelens aanwezig, enzal er, moetende tatu eee kracht naar buiten keeren, misschien weldra botsing en bloedige scheu-ring ontstaan. Eeu algemeinen gevaar vervul als 't ware de lucht. Het is als —kondigde zich eene politische aardbevingan. Zich aan tesluiten, moreele kracht te putten, kan eene yoorwaarde worden yan behoud. Maar opregt moet die aansluiting wezen, innig die morele kracht. Sinds eenige jaren heeft er zich eene politische scheuring onder —onze natie vertoond; zij is wijder en dieper geworden. Ware Heut niet bete zich onderling té verständig, en, ter tting van een groot gemeen: belang, ter vestiging alzoo van nationale kracht. Offeren, zu van zijnne meening als van zijnne eigen belang? ol Het gelde thans regeling van den staat door niet a ts 4 -7 err i‘ _ 1) Door Mr. Roxst van Liwpunc, Te Arne 19 Augustus 1840. pi — 287 — neelen noemt, en waaraan men yaak den naam van radicalen hoort geven; hetwelk sommigen te vurig schijnt, doch waaraan nie- mand yaderlandsliefde noch talent betwist, volstrekt onbevredigd evares en zich alzoo eene verbitterde tegenpartij gemaakt? Waarom at andere gedeelte, waaraan het meer bijzonderom godsdienstige waarborgen te doen is, de Katholieke opositie, niet gerust gesteld? Vervolgens toont de schrijveraan, dat beider regtmatige verlangens ten algemeenen nutte kunnen bevredigd wor- den; terwijl zij, wanhoopende, die van de aanwezige wergeyende en als grondwetgeving optredende magt te erlan- gen, beiden derzelver bevoegdheid betwisten en beiden op eene andere zamenstelling der vertegenwoording aandringen. De schrijver overwegte vervolgens of de wijze, waar-op thans over de grondwetige belangen des volks wordt gehandeld, billijk zij, of het staatkundig is daarop eene grondwet te vestigen, en of zoodanige grondwet ooit eene nationale kracht zijn kan? En of het niet raadzaam zijn zou, een middel van bevrediging te zoeken en aan te wenden? Wat in en met de Tweede Kamer in dubbelen getale, zoo als zij thans is zamengesteld, niet te vinden is. — Dan zegt de schrijver verder: Beter dus dat de Koning den knoop doorhakke, op eene wijze waarmede zeker verreweg het talrijkste gedeelte der verlichte natie genoegen nemen zou, en waar over de meer beyoorregte standen, of, zoo menwil, de voorstanders der bestaande inrigtingen, geen grond van bezwaar zouden hebben. Dat de tegenwoordige verdubbelde kamer, geheel gekozen door de yrienden yan het bestaande, nogmaals worde verdubbeld, maar voor alsdan yolgens het ontwerp van regtstreeksche verkiezingen, waaraan de verschill ende opositién hare goedkeuring hebben gehecht. Het zal toch niet in ernst worden beweerd, dat men daarvan te democratische vertegenwoofdigers te wachten zou hebben; van af de middelklasse tot in dehoogste standen, zou men dan slechts de beyoegden der natie eene keuze laten doen, om met de verkozenen der provinciale staten te beraadslagen over de veranderingen die de grondwet behoeft. Immers tegen zoodanige kamer kan de voorstander van het bestaande geen regtmatig bezwaar opperen. De helft derzelye zouden zij alleen reeds hebben zamengesteld; tot de zamenstelling der andere helft zouden zij wederom medewerken. Meer toch kunnen zij niet wel verlangen; niet ten hunnen behoeve alleen, naar hunnen zin alleen, maar ten behoeve der natie, naar den zin der natie moet de staatsregeling worden gesteld. « Met zoodanige Kamer vereenige zich dan de thans bestaande Eerste Kamer, verdubbeld insgelijks voleens het ontwerp. _ @ Die vereenigde vergadering der Staten-Generaal benoeme alsdan eene commissie , ten einde binnen eenen kort bepaalden tijd een ontwerp van nieuwe grondwet voor te stellen , waarover in openbare vergadering zal ‘worden beraadslaagd en gestemd. — : ; « De Koning behoudt zich het regt om het al dan niet of slechts met wijzigingen aan te nemen. ce « Eene yereenigde zitting en gezamenlijke beraadslaging van beide Peceseeeiint hier noodwendig. Ter geruststelling der Eerste Kamer overigens worden bepaald, datde Staten-Generaal in alle ge- Ws : t twee Kamers zullen blijyen bestaan. Ter geruststelling der tholieken kan de Koning tevens verkondigen , dat hij de volle- digste vrijheid van Godsdienst begeert en in geen geval eenige ge hei: wierd achter gesteld. » » Wij meenen hier bij herhaling te mocten aanmerken,, dat de Catholijken door de volledige Godsdienst-vrijheid., die 2ij, als eene onvermijdelijke voorwaarde van het aanwezen | r kerk , reclameeren, niet verstaan, noch begeeren , Godsdienst-vrijheid eener andere gezindheid zou nken. Het artikel betrekkelijk de Godsdienst het in de grondwet verlangen, is kort, on- yen billijk; bij voorbeeld: a st gesteld , maar op nieuw in de grootste d gebragt. Rep. Des beschrijving De Godsdienst is volkomen vrij. De verschillende godsdienstgezindheden regelen en besturen, volgens der zelfer. respectieye inrigting alles, wat tot hun kerkelijk anwezen behoort, zonder dat het aan de regering zal geoorloofd zijn, zich daarmede in te laten of er invloed op uit te oefenen. — Zij zorgt alleenlijk dat de ver-schillende Godsdienstgezindheden elkanders wederzijd-sche vrijheid, eerbiedigen. Voorzeker kan hiertegen niemand iets redelijks inbrengen, zonder te doen vermoeden, dat hij vijandige oogmerken tegen de vrijheid van de eene of andere godsdienstgezind-heid koestert, of den Godsdienst aan politicke oogmerken tracht dienstbaar te maken. Dit middel gelijl reeds gezegd is, «zegt de heer Rozst verder, » schijnt geschikt om de verschillende partijen te vereenigen, en om met aller medewerking, tot aller belang, eene grondwet te verkrijgen, waaruit men nationale kracht putten kan. Na dit nog kortelijk ontwikkeld en er de voordeelen van aangeto ond te hebben, zegt de geachtet schrijver ten slotte: _« Nationale kracht is thans hoog noodig en men put ze slechts uit deelneming aan een gemeenschappelijk belang. Onze legers, onze vestingen, onze rivieren zullen cen algemeen gevaar, en dat als ’t ware de lucht vervult, niet van ons afwenden. Maar ons zedelyk, ons constitutioneel te versterken, ja onverwinnelijk te maken, dat hangt thans van den Koning af » \ 4s. CORRESPONDENTIE. Onze iezers zullen gewis met belangstelling den brief lezen, dien wij den 24 dezer uit Muster hebben ont- vangen, en welks inhoud wij hier laten volgen. Munster, den 21 Augustus 1840. WELEDELE Heer! Bei neem bij deze de vrijheid UEd. cenige regelen te schrijven. De beide brieven, benevens de liefdegift voor M. zijn aan hun adres bezorgd, dezelve was wegens dit bewijs van belangstelling zeer getroffen, zij beleed mij, dat zulks haar, in deze oogenblikken, bij-zonder welkom was, en zoude UEd. den goeden ont-vangst zelve dankbaar vermelden, hetgeen vermeldelijk zalgeschied zijn 1). Zij verhaalde mij, dat zij en hare dochters, welke nog tot het protestantismus behoore, eerlang tot den schoot der moeder-kerk zouden terugkeeren. "Ich heb de eer gehad om bij Monseigneur den Aartsbisschop ontboden te worden: ik werd allerminzaamst, - door-zijn Hoogwaarde ontvangen, en heb een lang onderhoud met denzelven gehad, en bij deze gelegenheid cene egeven, van het voor zijn D., H. W. besstemde Crucifix. Monseigneur betoonde zich zeer gevoe-lig voor dit bewijs van hoogachting en belangstelling der Nederlandsche Catholijken. Verder kan ik UEd. berigten, Monseigneur met welgevallen het bedoelde geschenk" Zie den brief dier waardige vrouw, in ons blad van 8 Augustus, biz, 264.” Zal aannemen; daar het hier echter bekend is, dat langs jj billijker wijze mogen verwachten, dat ook Monsefoneur de grenzen van Munsterland tot aan Sauerland toe, bevel || Droste zu VISCHERING, aan zijn aartsbisdom, ZOU zijn gegeven is, om hetzelve aan te houden, zoo zoude het steeds bedenkelijk wezen, om zulks te vervoeren, men houdt hat er hier echter voor, dat dit bevel in der tijd, eigen-d" Unkelijk door een der ministers moet gegeven zijn, men veronderstelt dat de koning met dit verbod niet bekend is en te edelmoedig denkt, om zulks te gedogen; het zoude derhalve goed kunnen, wezen, wanneer dit hatelijk en onregtvaardig bevel, in een of ander geacht Duitsch blad berispt werd, waardoor het ter kennisse des konings komen. Daar het eenigzints gewaagd zoude zijn, om van hier zoodanig artikel ter pers te zenden, zoo meen ik er UEd. oplettend op te mogen maken, daar UEd. welligt gelegenheid zal hebben, om dat doel te bereiken. 