Precis of the archives of the Cape of Good Hope
Cape of Good Hope (South Africa). Archives | Leibbrandt, H. C. V., ed | Riebeeck, Jan van, 1619-1677
van den Raedt van't fort de Goede Hoope, benevens de getuijgen naegenoempt Gerrit Fagels van Oldenborgh. booss" ten dienste van de Nederlantse geoctroijeerde Oost Indische Compe bescheij- den in dese selffde fortresse welcke sonder eenige dwanck, persu- asie ofte induction maer uijt eijgen vrijen onbedwongen wille ten versoucke van Jan van Herwarden, Cap" d'armes mede alhier bescheijden bij sijne manne waerheijt in plaetse van solemnele eede verclaerden ende getuijchden, gelijck doet bij desen, waer ende waerachtich te zijn, dat hij attestant op gisteren middach van't schip de Goudtsblom ende daernae op de redout (gen* Duijn hoop) comende aldaer ter selver tijt gevonden heeft, eenen Willem Huijtjens, boots™ mede sijn dienst alhier waernemende, seer beschonken sijnde, welcke hij comp* affvragende waer hij soo beschoncken van was, hadde g'antwoort van Pieter Borgers 5 a 6 pi j pen tabacq tot een vereeringhe gecreghen hadden ende daervan droncken was geworden, wijders des avonts desselven van Harwarden mede op voors: redout comende vraeghde den voorn: Faghels hem, off hij aen Willem Huijtjens eenigen dranck hadde geschoncken, daerop van Herwaerden tot antwoord gaff van neen, op 't welcke hij comp* met d' voorn: Cap" d' armes datel: haerl: vervouchde na de kruijtkelder om nae CC2 396 Master-at-Arms. Discovered that the room had been broken 1 4tL July. °Pen an(^ ^ne staple was very loose, which when touched fell to the ground. Entering the room they found in it an empty keg, in which brandy had been, belonging to Van Harwarden. When in the evening Huytjens arrived at the redoubt from the Fort, words passed between him and Van Harwarden, the Master-a1>Arms ; Huytjens saying to Harwarden, " I have been alone here in the redoubt, do you miss anything, I will pay for it." The above declaration confirmed by oath. July 14th. — The undersigned declare that they saw Willem Huytjens last night very drunk and full — said Huytjens saying to 397 des Capu d' armes goet te sien, bij deselve comende om te openen 165*- bevonden dat de kruijtkelder open was gebroocken geweest, en de 14eirju kram in de deur heel los, die aen deselve raeckende op de aerde neder viel, ende daerin comende onder andere vondt een ledich vaetjen in weloke brandewijn hadde geweest toecomende de meer genoemde van Herwarden. Denselven avont Willem Huijtjens wederom van 't fort op de voors: redout comende tusschen he;a ende den voorsz: Cap" d' armes eenige woorden passerende, Lad onder anderen hij Huijtjens teghen van Herwarden geseijt, itk ben hier op de redout alleen geweest, mist ghij wat, ick sal het u betaelen, alle 't weloke hij comp verclaert in der daet alsoo gej: as- seert ende geschiet te wesen met presentatie om 't alien tijden 't selve met solemnele eede te bevestighen. Aldus gedaen in 't fort de Goede Hope ten dage ende jare als boven, ter presentie van Abraham de Min, adsistent ende Mr. Mathias Witsma, Chirurghijn, getuigen van goede gelooven hiertoe versocht die desen nevens den Comp* ende mij Secretaris hebben onderteijokent. Dit is 't merck X van GEBRIT FAGHELS. Als getuijgen : T'oirconde, ABRAHAM DE MIN, R. DE MAN, Secret8. MATHIAS WITSMA. 1654. A° 16-54. De comp andermael de voorstaende sijne verclaringh wel ende duijdel: voorgelesen sijnde blijft bij deselve persisteren,soowaerlijck moet hem God Almachtich helpen. Datum 16C" Julij 1654 ter presentie van d' onderstaende Raetspersoonen. Ons present, Dit merck X van GERIUT FAGELS. JOHAN VAN EIEBEECK, 1654. T'oirconde, SIJMEN SUMENSEN. B. DE MAN Secrets :, 1654. PIETER MAKTENSEN. JAN VAN HARDEN BEKCH, 1654. No. 23. Op huijden den 14"" Julij 1654, compareerden voor mij secre- taris van den Raedt van't fort de Goede Hope beneffens deu getuijgen nageiioemt Pieter Hosick, soldaet, Gijsbert Andriesseu van Langesont ende Isaack Sijbrants :, beijde boss18, alle in dese gemelte fortresse bescheijden dewelcke sender eenige dwanck persuasie ofte induction maer uijt eijgen vrijen onbedwongen wille ten versoucke van Jan van Harwarden, Cap" d'armes, mede sijn dieust alhier waernemende bij haerl : mannen waerheijt in plaetse ran solemnele eede verclaerden dat sijl : gesien hebbende dat WilJem Huijtjeus, boots", op gisteren avont seer boschoncken endo 398 185-t. van Uarwarden thai he would pay for any damage done to his HthTuly things. Gysbert Aiidries : of Langesont declares that the master at arms (Harwarden) had in his hands and showed witness a staple which had come from the door of the powder cellar, much bent at one end, and crooked. The above declaration confirmed bv oath. 3rd Sept. September 3rd. — Officers of the Dofyhin and Ifctuictta Louixc at present in Table Bay declare that iu their presence in the store room a dirty square case had been opened filled with tobacco and marked JNo. 7o. and sent from Amsterdam per yacht '( Vlielant. 399 vol sijnde geweest, ende d'gemelte Huijtjen tegen d' voors : Van Harwarden seijde soo hij eenige schade aen eenich goet van deselve hadde gedaen wilde 't selve aen hem betaelen. Verclaert den voors : GHjsbert Andries : van Langesont wijders dat d* voorn : Cap" d'armes in sijii handt hebbende ende aen hem comparant verthoonende seecker kram gecomen uijt de dour van de kruijtkelder, dewelcke aen het eene eijnde seer gebogon ende orom was, alle 't welcke voors : sijl : comparanten verclaerden in der daet waer ende waerachtich te wesen met presentatio om 't selve 't alien tijden met eede gestant te doen. Aldus gedaen in't fort de Goede Hope ten dage ende jare als boven ter presentie van Abraham de Min, adsistent, ende Mr. Jan Jans : van Naerden, onder barbier, getuijgen van goeden geloove hier toe versocht, die desen neffens den comp1 ende mij seoretaris hebben onderteijekent. Dit is 't merck X van PIETEK HOSICK. Als getuijgen : GIJSBERT : ANDRIES. ABRAHAM DE MIN. ISAACK SYBRANTSEN. JAN JANS : VAN NAERDEN. T'oirconde, R. DE MAN, Secretaris, 1654. De oomparanten de voorstaende haerl : verclaringh wel ende duijdel: voorgelesen sijnde, blijven bij deselve persisteren, soo waerl : moste hunl : God Almachtich helpen. Actum den 16"" Julij 1654 ter presentie van de onderges : Kaetspersonen, Ons present, Dit merck X van PIETER HOSICK. JOHAN VAN BlEBEECK, 1654. GlJSBERT ANDRIESS. SlJMEN SlJMENSEN. . IJsACK SlJBRANSEN. PIETEB MARTENSEN. T'oirconde, JAN VAN HARDENBERCH, 1654. 11. DE MAN, Sects., 1654. No. 24. Wij onderges: hooft offioiereu van de schepen Delphi jn ende Sen Sept. Henrietta Louise jegenwoordich in de Taeffelbaij aen Cabo de Boa Esperance ter rhede leggende, attesteren ende verclaren bij onse manne waerheijt in plaetse van solemnele eede ten versoucken van de E. heer Johan van Eiebeeck, Commandeur van't fort de Goede Hope ende verderen ommeslach dat wij attestanten ons hebben vervoucht ende getransporteert op het packhuijs van de voors : fortresse ende aldaer in onse presentie is g'opent seecker vieroante vuijlen casjen met Clooster tabacq geteijckent No. 75, toe- gesonden van de Ed. heeren Bewinthebberen van de Gamer Am- sterdam per 't jacht 't Vlielant, A" 1654, voor ditto Caop, volgtms facture dfter van sijnde, welcko tabacq wij bevondeu hebbon t euiie- 400 1654. Tobacco found to be entirely spoilt, and rotten, and consequently 3rd*iept. Da^ to be thrown away on the dung heap. The above declaration confirmed by oath. sth Out. October 8th. — The undersigned declare that on the night of Sunday last they had in the kitchen seen and heard that Willem Gerritsen van Aeldenburgh, garden labourer, had called in u dirty and nasty manner Gerrit Harmans : of Deventer, likewise a garden labourer, a fawner and beggar, as soon as he came out of the garden in which he had been doing something by order of the gardener, because he had shown himself somewhat diligent, and for that reason the said Willem Gerritsen as it seemed could not bear him; upon which Gerrit Harmuus: had answered " I will make no trouble here but speak to you to-morrow." 401 mael bedurven verroth ende daeromme inde mestouijl weohgewor- 1664- pen te wesen, alle 't weloke wij verclaeron in der daet waer ende 3eil s"ept waerachtigh te wesen presenterende 't selve tallen tijde met Bolemnelen eede te bevestigen. In't fort de Goede Hoope den 3<;u {September Ao. 1654. CORNELIS VAN GfiOET. HENDRICK VAN DE PUTTE. Als getuigen : PIETER VAN DUIJNEN. JANN SIJMENSEN. Louus PHILIBERT VERNATT. De eomparanten andermael de voorstaende henluijder verclaringen wel duijdel: voorgelesen sijnde blijven bij deselvQ persisteren, soo waerlijck moste hun luijden Godt Almach- tich helpen. Actum den 5e" September 1654, ter presentie van Jan Sijmons : schipper van het galjot de Rode Vos ende de Sr Louijg Philibert Vernatt, onder coopman op 't schip de Delphi jn als Eaetspersonen hier toe versocht. Ons present, CORNELIS VAN GROET. JANN SIJMENSEN. HENDRICK VAN DB PUTTE. Louus PHILIBERT VERNATT. PIETER VAN DUIJNEN. No. 25. Op huijden den 8eu Octob. 1654 eompareerden voor d'onderges : 8en Raetspersonen ende mij Secrets, van deselve Eldert Jans: van Oost Vrieslandt, thuijnknecht, ende Sijmon Hubrechts : provisioneel corporael welcke hij hare manne waerheijt in plaetse van solem- nelen eede verclaren gel : sij doen bij deser dat Sondagh avondt verleden in de combuijs gehoort ende gesien hebben dat Willem Gerritsen van Aeldenburgh, thuijnkneght seer vijl ende leelijck hadde uijtgeseholden eenen Gerrit Harmans: van Deventer, niede thuijnkneght, voor een flickHoijer ende soubatter, soo als deselve uijt te thuijnen was gecomen daer op 't commando van den mr thuijnier eenighen nootsakelijcken dienst had willen doen omdat quansuijs daerinne sigh wat neerstigh had gethoont ende den genoemden Willem Gerritsen * na 't * Waerop Gerrit scheen hem daerom met wel lijden moehte ; Harmans: had geant- &nen ^ welcke sii eomparanten alsoo ver- Troort, ick wil hier geen , , ., , J x , ii-v moeijte maken, maer sal claren m der daet waer ende waerachtigh ge- u morgen wel spreecken. schiet te weseu presenterende 't selve 't alien tijde met gestaeffde eede te bevestigen. Aldus gedaen in't fort de Goede Hope ter presentie van d' onderges : Raetspersoonen die desen neifens de eomparanten ende mij secrets, hebben onderteijckent. Ons present, SIJMON HUIJBRECHTS. JOHAN VAN KIEBEECK, 1654. Dit merck X van JAN VAN HARDENBBRCH, 1654. ELDERT JANS : van Oofit Vrieslaudt. 402 i»54. The above declaration confirmed by oath. 8th Oct. October 8th. — The undersigned declare that last Monday morning Gerrit Harmans : of Deventer had said to "Willem Gerrits: of Aldenburgh, yesterday you called me a beggar, come on now and you will see what a fawner will do. Confirmation of the above by oath. De comparanten voorslaende hare verclaringe ten andermale 165*- wel ende duijdel .• weder voorgelesen sijnde blijven bij deselve persisteren— soo waerl: moest hun Godt Almachtigh helpen Actum 11 Octob : 1654. Ons present, SIJMON HUIJBRECHTS. JOHAN VAN BIEBBECK, 1654. Dit merok X van JAN VAN HARDENBERCH, 1654. ELDERT JANS : van Oost Vrieslandt. No. 26. Op huijden den 8en Ootob: 1654 compareerden voor d' onderges: Raetspersonen deser fortresse ende mij secrets: van deselve Bldert Jans : van Oost Vrieslandt ende Henrich Dircxs : van Naerden, thuijn kneghten, weloke bij hare manne waerheijt in plaetse van eede verclaerden gel : sij doen bij desen dat se 's Maendagh 's morgens verleden Q-errit Harmans : van Deventer mede thuijnkneght nebben sien ende horen seggen tegen Willeiu Gerrits : van Aldenburgh (insgelijcx thuijnkneght) gister avont hebt gij mij voor een soubatter uijtgescholden, oompt nu voor den dagh soo suit gij sien wat u een nickfloijer doen sal : alien 't weloke sij verolaren in der daet alsoo gesien ende gehoort te hebben met presentatie omme 't selve t' alien tijde (versocht wor- dende) met eede gestant te doen. Aldus gedaen in't fort de Goede Hope ter presentie end« datum als boven. Dit is 't merck X van ELDERT JANS : van Oost Vrieslancfcfc. Dit is 't merok X van HENDRICH DIRCX : van Naerden. Ons present, JOHAN VAN RTEBEECK, 1654. JAN VAN HARPENBERGH, 1654. D'attestanten voorstaende hare getuijgenisse andermael duijdel : voorgelesen sijnde, blijven bij deselve persisteren soo waerl : moesten hun Godt Almachtigh helpen. Desen 11 Ootob : 1654 ter presentie als in margine. Dit merok van X HEN RICH DIRCX : van Naerden. Dit merck X van ELDERT JANS : van Oost Vrioslaudt. Ons present, JOHAN VAN EIEBEECK, 1654. JAN VAN HARWAUDKN, 1654. 404 1664. October 8th. — The undersigned declare that they have seen that Gerrit Harmans : and Willem Gerritsen both garden labourers last Monday inorning fought with each other with knives and that Willem was wounded by Gerrit in the arm ; do not however know who was first to draw the knife. The above declaration confirmed by oath. 6th Oct. October 6th. — Wo the undersigned attest and declare on our manly truthfulness, honor, loyalty and piety at the request of the Hon. the Commander Johau van B/iebeeck that in opening a parcel numbered 1764 and supposed to contain according to the declaration found in it of Sr. Vincent de Vette and the witnesses Frederick Kesslerus and W. Diendorp, 80 pieces bleached JSaluipouris ; they had found no more than 70 pieces. The above declaration confirmed by oath. 405 No. 27. 1654. Op huijden den 8°" Octob : 1654 compareerde voor d'onderges : Eaets personen van't fort de Goede Hope eade mij secrets : van deselve Jan Miohiels : van Amsteidara ende Jelle Hendricxs : van de Cuijnde beijde thuijn kneghten welcke bij hare manne waerh1 in plaetse van eede verclaeren gel : doen bij desen dat se hebben gesien dat Gerrit Harmans : ende Willem Gerritsen mede thuijn- kneghten verleden Maendagh 's morgens tegen maloander met messen vochten ende dat Willem van Gerrit in den arm is gequest geworden sender noohtans te weten wie eerst 't mes getrocken had, alien 't weloke sij comparantea verclaren alsoo gesien te hebben presenterende 't selve met eeden te bevestigen als daertoe versooht worden. Aldus gedaen in't fort de Goede Hope ter presentie ende datum als boven. Dit merok X van JAN MICHIELS : Ons present, Dit merok X van JELLE HENDRICXS : JOHAN VAN ElEBEECK, 1654. JAN VAN HARDENBERCH, 1654. D' attestanten voorstaende hunne verclaringe andermael wel ende duijdel : voorgelesen sijnde blijven bij deselve volherden soo waerl: moeste hun Godt Almachtigh helpen. Datum 11 Octob : ende ter presentie als boven. Dit merck X van Ons present, JAN MICHIELS : JOHAN VAN EIEBEECK, 1654. Dit merck X van : JAN VAN HARDENBERCH, 1654. JELLE HENRICXS : No. 28. "Wij onderges : attesteren ende verclaeren op onse manne waer- een Oct. heijt, eere, trouwe ende vromicheijt ten versoucke van den E. hr. Gommandeur Johan van Biebeeck dat in't openen van een pack zijnde genombert No. 1764 ende volgens de verclaringe daerin gevonden van Sr Vincent de Vette ende de getuijgen Fredrick Kesslerus en W. Diendorp soude inhouden 80 stucx gebleeckte salmpouris, dochin't openen vernoemt nietmeer en hebben bevonden dan 70 stucx 't welcke wij onderges : attestanten jn tijde daertoe vereijschende 't selve met eede te bevestigen daertoe bereijt zijn. In't fort de Goede Hoope aen Cabo de Boa Espranse, desen 6en October Anno 1654. Ons present, JAN WOUTERSEN. JAN VAN HARDENBERCH 1654. D' oomparanten de bovenstaend.e haerl: verolaringhe andermael wel ende duijdel: van woorde tewoorden voorgelesen sijnde, blijven 406 1654. November 8th. — The undersigned declare at the request of Com- 8th~NoY niander van Riebeeck that the latter had been invited on board his ship by the skipper Jan van Kampen to the marriage feast of his third officer married to-day ; that in the evening there was some trouble between the chief mate Hendrik Yries van Bliksem and some of the Commander's people of the fort the Good Hope, and that the latter wished to tell the Commander something in the saloon, that the Commander wished to keep the chief mate away from the men, but that the mate hit the Commander so severely in the face with his fist that the signs remained on his eye. — They likewise declare that the Commander was at the moment, as he was the whole evening quite sober, and required that the mate who was quite drunk and all the time had caused much trouble in the company, should be put in irons which the skipper van Kampen, after objecting for a long time, said that he had had done (though the contrary was evident to us.) The above declaration confirmed by oath. 407 bij deselve peraisteren, Boo waerlijck moet hen luijden Q-odt 165*- Almachtich helpen. 6en Oot. Datum als boven. JAN WOUTERSEN. 0ns present. JAN VAN HARDENBERCH, 1654. No. 29. Op huijden den 8en November A° 1654 hebben wij onderges: Abraham Arents : , sohipper, Adriaen van de Marck, bouckhouder, Marcus Masius, predio1, Anaries Arents:, opperstnijrman, ende Fredrick Hendrick Doucq, Command: van de soldaten, alien bescheijden op 't schip de Bui bij onse manne waerh' verclaert ende getuijght soo wij doen bij desen sender eenige de minste persuasie offte inductie ter werelt, ten versoucke van den Com- mand1' Jan van Riebeecq, door den sohipper Jan van Campen op sijn schip genodight ende gecomen sijnde te bruijloffte segge van sijn derde waeokt heden getrout, hoe datte op den avondt eenige moeijte is geweest tusschen den opperstuijrman Henrick Vries van Blixem ende anders oock tegen eenige van des Commandeurs volcq bescheijden in 't fort de Goede Hope ende dat deselve bij den voors: Commandeur apparent ijtwes wilde comen seggen in de kajuijte sulcx de gemelte Commandeur den voors: stuijrman willende affhouden (in margine " mitsgaders eijgen bevintenisse ") gemelte stuijrman de vuijst nam ende daermede voors: Comman- deur sodanigh in 't aansight sloegh volgens eijgen vertooningh, dat van de teijcken aen sijn oogh bleeff ende getuijghen wij inson- dorhf dat denselven Commandeur alsdoen ende oock den geheelen avont gansch niet beschoncken was, begeerende den Commandeur bij desen dat den gemelten stuijrman die heel beschonoken was ende den ganschen tijt veel moeijte in't geselschap gemaeokt had in de boeijen soude gesloten worden, sulox de sohipper Van Kampen na langh tegenstreven noch seijde dat (in margine "hoewelons al te samen anders gebleken is ") laten effectueren had. Alle 't welcke vers : staet verolaren wij in de daet alsoo geschiet te sijn presenterende 't selve voor alien rechten, ende reohteren met gestaeffden eede te bevestigen in't fort de Goede Hope datum uts : ABRAHAM ARENTS: ADRIAEN VAN DE MARCK. MARCUS MAAS. ANDRIES AARENTSEN. FREDRICK HENDRTCK DOUCK. D' voor : comparanten haere bovenstaende verclaringhen Jienl : van woorcle te woorde wel duijdel : ende perfect voorge- 408 i«/>4. November 9th. — "We the undersigned Abraham Arents: skipper of 9th Nov. the Pull and Roeloff de Man bookkeeper of the i'ort the Good Hope, commissioned this day, the 9th November with the skipper Jan van Kampen and the junior merchant Mostart, by Com- mander van Riebeeck to investigate as impartial persons the case of the chief mate Hendrik Vries van Bliksem, who last night had hit the Commander in the face with his fist and caused much trouble in the Company, state that said mate Having been summoned before us, declared with some witnesses called by him that the Commander's crew had caused much trouble in the ship and amongst others had drawn a dagger or sword — also having had trouble with the hunter Jonas la Ghiere in the saloon. He (as he says) struck the Commander with his fist without knowing that it was Riebeeck, because he saw as he thought that the Com- mander was standing behind the corner of the galley door and listening to what was going on. We also wish to state that Skipper van Campen favoured his mate very much, for it being proposed to him (Campen) that he should proceed to the shore, as he could come to no decision, he had replied that it was not necessary, he had his own rights on board and so forth. The above declaration confirmed by oath. 409 lesen sijnde, blijven bij de selve persisteren soo waerl : most hunl : Godt Almachtigh helpen— datum uts : 8en~Nov. ABRAHAM ARENTS: ADRIAEN VAN DE MARCK. MARCUS MAAS. FREDRICK HENDRICK DOUCK. No. 30. Wij onderges : Abraham Arents : schipper op 't schip de Bui 9en Nov. ende Roeloff de Man bouckhouder van't fort de Q-oede Hope, heden den 9en November beneffens den schipper Jan van Campen, ende den ondercoopman Mostart gecommitteert sijnde van den Commandeur Jan van Riebeeok om met ten anderen als onpartij- dige te decerneren de saeck van den opperstuijrman Hendrick Vries van Blixum, over dat den sellen den gemelten Com- mandeur gister avont met de vuijst voor 't aensicht geslagen ende vele moeijte gemaeckt had, soo ist dat desellen voor ons geroepen sijnde, heefft verclaert nevens eenige getuijghen daer toe van sijne cant geroepen dat den Commandeur's volcq vele moeijte op 't schip hadden gemaeckt, ende onder anderen een degen offte swaerde soude hebben getrocken ende met den wilt- schut Jonas la Ghiere in de kajuijte moeijten hebbende, seght den stuijrman dat hij gemelten Oommandeur hadde met de vuijst geslagen sonder te weten dat hij 't was omdat hij sagh soo hij meende dat den Commandeur om den hoeck van de galdrij deur stond ende luijsterde watter omgingh, verclaeren willen bij desen dat vers : schipper van Campen sijn stuijrman vrij favoriseerde ende van ons voorgestelt wordende dat hij dan soude dienen aen lant te comen dewijle hij tot geen deoisie coste geraken had schipper van Campen g'antwoort dat sulcx niet behoeffde, hij had zijn eijgen recht op 't schip ende soo voorts, al 't gene vers : staet verclaren wij in de daet alsoo voor ons gepasseert tot sijn presen- terende 't selve t' alien tijde versocht wordende met eede te bevestigen. In't fort de Goede Hope, datum, uts : Ons present, ABRAHAM ARENTS : MARCUS MAAS. B. DE MAN. ADRIAEN VAN MARK. Voorstaende raport ende verclaringe van de bovenstaenden sehipper ende bouckhouder haerl : andermael distinctel : voorge- lesen hebbende blijven bij 't selve persisteren, soo waerlijck moeste hun God Almachtigh helpen. In't schip de Bui, datum als boven. Ons present, MARCUS MAAS. ABRAHAM ARENTS: ADRIAAN VAN MARCK. B- ^E MAN. DD 410 1654. November 9th. — We, the undersigned, commissioned by the , T: Commander Riebeeck to bring to him the mate Hendrik Vries from on board the Bull, in order to hear his defence regarding his conduct of yesterday evening, report that the mate had said "I do not leave the vessel before the Captain sends his order " — He was told that this morning the skipper with the knowledge of the Commander had sent an order for the purpose, but he replied that the skipper had sent him a verbal message to the contrary and that he at the same time had written the following letter of apology to the Commander, declaring again that he would not leave the ship before the skipper was on board. The following is the letter : — "To the Hon. 'Heer'. " Mister Governor at the Cape de bona Esperance, I humbly beg pardon from you, and that you may be pleased to excuse me for what I have done to you. I wish heartily that it had never hap- pened, it was caused in ignorance (? by mistake). I hope that you will not look at it in the worst light. I shall not leave the ship as long as the skipper is absent." Said mate also forcibly retained our written notice and would not return the same. loth Nov. November 10th. — Roeloff de Man declares that on last Sunday afternoon he had come out of the saloon of the ship Walvix on deck and had then seen that Hendrik de Vries, chief mate on said ship, struck Joost Carstens of Congelff, cook, with his hand in the face. November 10th. — Matthys Witsema, chief surgeon of the Fort, declares that on Sunday evening, an hour after sunset, he had seen standing before the door of the saloon Joost Carstens of Colgelif , No. 31. Wij onderges : gecoramitteert sijnde ommo uijtten name ende 1054. van wegen d. E. Commandeur Jan van Riebeecq bij gesohrifte ~ ende commissie ; omme den stuijrman Henr : Vries bij hem te halen aen 't schip Do Bui ende aldaer te aenhoren wat deselve tegen hem sal hebben te seggen over de faulten gister avondi begaen rapporteren dat den stuijrman hadde gesecht ick en gae niet uijt 't schip voor mij de schipper daertoe ordre stuijrt, op 't weloke hem gedient dat de sohipper huijden morgen met weten van den Commandeur daertoe ordre had gestuijrt, heefft g'antwoort dat de schipper hem bij monde anders had later weten schrijvende met eenen een brieffken aen Gomraandeiir van excuse ende dat niet uijt schip soude gaen bevoren den schipper present is soo 't onderstaende copie dicteert. Aen d' E. heer. Mijnheer den Gouverneur aen de Caep de Bona Esperance. Ick versoeck oitmoedel : aen mijn H' dat gij mij gelieffd mij te excuseren tegen dat u van mij geschiet is, ick wenschte wel het noijt gedocht geweest hadde, tis uijt onwetenheijt geschiet ick hoop dat de dat het de heer mij sal ten quaesten niet affnemen, ick gae niet uijt het schip soo langh de sehipper niet present is. Gedaen in't schip de Walvis den 9 Novemb : Was geteijckent H. Vries, ul. dienaer. Soo verclaren wij oock bovengenoempt dat den gemelten stuijr- man onse schriftel : commissie per force heefft gehouden ende niet willen wederom geven. In't schip Den Bui desen 9 November 1654. Ons present, ADRIAEN VAN DE MARCK. ABRAHAM ARENTS : R. DE MAN. ANDRIES AARENTSEN. No. 32. Wij onderges : attesteren ende verclaren bij onse manne waer- ioen Nov. heijt in plaetse van eede ten versoucken van den Ed : Eaedt van 't fort de Goede Hope, ick Roeloff de Man, bouckhouder in d" fort bescheijden dat op Sondach naermiddach laestleden ben gecomen uijt de cajuijt van 't schip de Walvis boven op den overloop comende doen gesien dat Hendrick de Vries, opperstuijrman op d'J sohip Joost Carstens : van Congelff, oock, met een hant voor sijn aensicht sloech. Ick Mr Mattijs Witsema, opper chierurghijn van d" fort verolare dat ick op Sondagh savonts een uijre nae son ondergangh hebben sien staen voor de deure van de cajuijt Joost Carstens: van PD 2 412 1654. cook, who wished to speak to the Commander, that then Skipper ioth~Nov. de Vincq, accompanied by the chief mate Hendrik de Vries, and the boatswain, came out of the saloon, that the skipper asked Carstens what business he had there standing and listening before the saloon, saying get away from this ; upon which they immediately seized Carstens and threw him down, beating him with their fists and kicking him until at last he fell down the ladder upon the lower deck ; also that the skipper, mate and boatswain were standing upon the grating, and that the skipper said, the devil take me, see whether there is anybody, — stopping in his discourse — and turning round asked what men are these ? he was answered men from shore. Then he replied shoremen move away from this forward; the devil, if you belong to the shore then go on shore, upon which he ordered the mate and the boatswain to drive them forward, without distinction of persons ; this was done at once, and the two com- menced to strike promiscuously all round with ropes' ends and their fists, so that I also received a kick or a thump from the boatswain which sent me stumbling two or three yards away. Jonas de la Guere, cadet and hunter on shore, declares that he saw on Sunday last the chief mate Hendrik de Vries striking Joost Carstens on the face before the saloon. The above declaration confirmed by oath. 413 Congelff, kook, om den E. Command' van't fort te spreecken, dat 16i54- doen terselver tijt uijt de cajuijte quam schipper Jan Ids: d'Vincq i0on"Nov. vergeselschapt met den opperstuijrman Hendrick de Vries, ende den hooch bootsm" dat den vers: schipper tegen Joost Carstens seijde wat hebt ghij hier te doen staen ende luijsteren voor de cajuijt, seggende bruijt hier van daen, waerop sijl: aenstonds de vers: Joost aenvatten ende hem onder de voeten smeeten op den overloop te neder, ender soo voorts hem met vuijsten slaende ende met voeten schoppende tot dat hij eijndel: de trappen affviel op den ondersten overloop, verclaren wijders dat de schipper, opper- stuijrman ende hooch boots'" boven op 't roosterwerck staende, seijde de schipper vers: de duijvel moet mijn halen siet soo der ijmant is, van sijn discours ophoudende, ende omsiende segge wat volcq heb ik hier, daerop geantwoort wierde lands volcq ; doen geijde hij schipper lants volcq bruijt van hier nae vooren toe, voor den duivel, hoort gij aen landt, soo bruijt aen landt, waerop de sohipper vers: belaste aen sijn opperstuijrman endo hooghbootsman 't volcq na vooren te jagen sender aensien van personen, waerop aenstonds sulcx geschieden ende sloegen met daggen ende vuijsteu lustich in 't hondert waeronder ick mede van den hoochboots" croech een schop ofte stoot dat ick 2 a 3 stappen voortstruijckelde. Ick, Jonas de la Geure, adelborst ende wiltschut bescheijden in't fort de G-oede Hoope verclare dat ick hebbe gesien dat op Sondach laetsleden den opperstuijrman Hendrick de Vries Joost Carstens : van Congelff voor eiide in sijn gesicht sloegh, 'twelck geschiede voor de cajuijte, alle 't geene voors: in ijders bijzonder boven- staende verclaringe staet, verclaeren inderdaet waer ende waer- achtich te wesen, met presentatie om 't selve 't alien tijde met solemnele eede te bevestigen. lu't fort de Goede Hoope, den 10cn Novemb : 1654. R. DE MAN. MATTIJS WITSEMA, 1651. JONAS DA GUERRE. De voors : haere verclaringen honl : van woorde ton woorde voorgelesen sijnde, blijven bij deselve persisteren, soo waerlijck most hun Godt Almachtich helpen. Datum ut supra, ter presentie van d'onderges : Raetspersoonen. Ons present, R- DE MAN. JAN VAN HARDENHERCH, 1654. MATTIJS WITSEMA, 1654. JAN VAN HERWEROEN, 1654. JONAS DA GUERRE. (N.B. Het eigenhandig schrijven van Hendrik de Vries waar- van Copij in No. 31 wordt gevonden gaet het bovenstaande vooraf; eene herhaling alhier is alzoo onnoodig.) 1654. 414 loth Nov. November 10th. — The undersigned declares that on Sunday afternoon last, he arrived on board the Wale is, when he was approached by the chief mate of the vessel, Hendrik do Vries, who struck him in the face without saying a single word to him or without having received any offence. This happened four times in succession. After that the skipper d' Yint-q, approaching witness when standing before the chamber or saloou, likewise beat him and kicked him and trod on him with his feet until ho fell from the poop through the hatch on tlio lower deck very much hurt in the face and shamefully ill- used. The above declaration confirmed by oath. January 13th. — Abraham Abrahamse declares that on the 19th isth Jan. December last there came on board the yacht at sunrise and with 415 No. 33. Ick onderges : Joost Carstens : van Congelff, kock, bescheijden in't fort de Goede Hope verc^aro bij mijn manne waerheijt in lOon Nov. plaetse van eede dat ick, attestant, op Sondach na de middaeh lest leden ben gecomen in 't scbip den Wai vis, is bij mijn gecomen den opperstuijrman Hendrick de Vries sonder eenige woorden jegens mij te gebruijeken met de handt in't aengesicht sloegh, sonder in't minste eenige reden van offentie gegeven te hebben, 't welok tot vier diverse malen na den anderen is geschiet, daernae den schipper Jan Ides : d'Vincq bij hem attestant voor de kamer ofte cajuijte comende, hem mede sloegh ende schopte ende met voeten tredende tot hij van de stuijrplicht neder viel door het luijcke op den ondersten overloop seer leelijck in't aengesicht gequest geworden ende schandel : getracteert. Alle 't gene voors : staet verclaren de opreohte waerheijt te sijn, ende in der daet soo gepasseert sijnde, preseiiteerde des noot endo daertoe versocht sijnde 't selve met solemnele eede te bevestigeu. In't fort de Goede Hoope, den 10e" November 1654. Ons present, 't Merck X van JOOST JAN VAN HARDEN BERCH, 1654. CARSTENS : van Congelff, JAN VAN HERWERDEN. De bovenstaende»8ijne verclaringe andermael wel duijdel : ende perfect voorgelesen sijnde blijven bij deselve persisteren, soo waerl : moet hem Godt Almachtigh helpen. Datum ut supra, ter presentie van de onderges : Raetspersonen. Ons present, 't Merck X van JOOST OARSTENS : JAN VAN HARDENBERCH, 1654. van CongellL JAN VAN HARWARDEN, 1654. No. 34. Op huijden den 13den Januario 1655 oompard voor ons 1655. oiiderges : gecouimitteerde Raetspersoonen en mij Roeloff de Man 1L,e~Jan> secretaris ende gesubstitueert fiscus van't fort de Goede Hoope d'eersame Abraham Abrahamse van Amsterdam, out 20 jareu, ende Elias Pietors van Tramintdadij timmurman mede out 20 jaren, beijde in dienst van de B. Comp ende beschoijden op het alhier ter rheede leggende gal jot de Eoode Vos, welcke ter requisdtie ende versoucke van mij gesubstitueort fiscus vers : sonder eeuighe persuatie offte inductie attesteerdon ende verolaerdeu bij haer nianne waerheijt in plaetse van solemnele eede gelijck doen bij dezeii. Eorstelijck Abraham Abrahamso dat op den 19eu Desembr veiieden in de baija van Saldauha des mor- gens met 't opgaen van den dagh aen boort vau't galjot 416 1655. the long boat Theunis Aukes and Buysman, who went into the i.3th~Jan e»hin. Teunis Aukes ther. said to witness who was in it, surrender yourself as my prisoner, seizing a sword also in the cabin, and if you remain quiet we will leave you at peace ; but if otherwise we will bind you hand and foot and throw you into the cable room. Buysman then went into the saloon and after that into the cabin, and with an axe and crow bar broke open all the boxes and oases and carried the contents into the boat. In the meanwhile Teunis Aukes stood on guard and ordered Buysman what to do, saying, amongst others, take especial care that yon first break open the skipper's chest, and make haste for we may still be benefited by the wind and our enemies are nearer than we think — it must end with us on the gallows, let us there- fore be vigilant. When Elias Pieters heard that Aukes would avail himself of the wind, he showed himself, though he had been obliged to keep his bed, being very ill, — Aukos seeing him snid, " Carpenter you can do us no harm, as you are sick — come here, you must give us tools, an axe, an adze, an augur, a mallet, 2 shackles, and a chisel." The carpenter gave them. One of the villuius himself took the sledge hammer, saying, '* you shall give us some work or we shall knock it out of your head. Nor lias the boat been sunk, the boat must be sunk to prevent the boy from using it." Teunis Aukes then went overboard and cutting the painter drew out the cork likewise, letting the boat drift away as he thought, but it was still fast to the galiot with another old rope. Having done what they wanted and carried all the things into the long boat Teunis Aukes said " come Buysman let us have another drink and be jolly once more," the two then went to sit together on deck near a ^ aum containing Spanish wine which they had previously taken from the saloon, and which now they turned over into a tub to draw off a portion of the wine. Sitting next to each other Teunis had taken the chart and told the witnesses " we have still to go about 1100 miles before we arrive where we wish to be," and after they had eaten and drunk well, Teunis being very drunk, Buysman proposed to blow up the galiot and brought on deck a keg of gunpowder which he had taken from the magazine and placed under the ladder of the after cabin, but Teunis replied "I do 417 met de groote boot siju gecomen Theunis Aukes : ende Dirck Adams (toegenaempt buijsman) d'welcke overgekomen sijnde haer naer de roeff vervoeghende Theunis Aukes : tegen hen Abraham Abrahams : (die daerinne was) seijde tsa geeft u gevangen (nemende uijt geseijde roeff een houwer) ende soo gij u tevreden wilt stellen sullen u met vreden laten, soo niet sal men u handen en voeten binden ende smijten in't cabel gat ; als wanneer voors : buijsman eerst in de oaijuijt gingh daerna in de roeff ende sloegh met een bijl ende coevoet kisten ende kassen oppen ende daer uijt in de boot breugende wat daerinne gevonden wiert. Ondertueschen Theunis Aukes : op sohilt waght staende hem buijsmau voors : ordineerde wat hij doen soude onder andere seggende smijt vooral de schippers kist eerst open ende spoedt u wat haest want wij kunnen nu noch baet doen met seijlen ende onse vijanden sijn ons nader als wij wel mercken, het moet nu doch op de galgh aen dat doch ons Vegerlant soude sijn. Abraham Abrahamse having commended them to the keeping of God when at sea, was answered, if God does not help us, the devil will. Witnesses further declare that shortly after the villains had loft the ship Claas Bensingh had swum on board. The boat having been bailed out, he, Abraham, and Claas rowed to the skipper Jan Symons who had remained on the main land, not being able to swim ; thence together they rowed to the island where the seals were killed Above declaration confirmed by oath. 419 niet voor den duijvel helpen als wanneer sij daarop beijde in de 1655- boot gegaen en affgesteecken sijn, seggende soo gij begint te i3ei~jal, schieten als wij van boort sijn sullen wij weder opoonien en breecken u den hals, en van voorgenielte Abraham Abrahams in de genade des Alderhooghsten als sij in see gecomen bevolen sijnde tot antwoort van deselve daerop creegh, helpt ons Godtniet BOO helpt ons den duivel, verclarende sij oomparanten noch dat corts naer dat de schelmen met de boot van boort waren gosteecken aen boort was o omen swemmen eenen Claes Beosingh, provisio- ueel quartiermeester dewelcke naer dat de cleijne boot weder droogh hadden gemaeckt) hi] Abraham Abrahams ondo Claes Majores uaer den schipper Jan Sijmons: die aen 't vaste lant (dat niet svvemmen conde) was blijven staen, roeijden ende van daer naer 't eijlaut daer de robben geslagen wierden. Allen 't weloken sij comparanten verclaren d'oprechte ende cincere waerheijt te wesen preseuterende vrijwilligh lijck des noots en daer toe geroepen sijnde met solemnelen eden gestant te doen. Aldus gedaen in't fort de Goede Hoope, desen dage, jare ende ter presentie van de onderges : Baetspersoonen als boveu die desen nevens de comparanten en mij gesubstitueert Secrets : hebben onderteijckent. T'oirconde, AKRAM ABRAMSEN. R. DE MAN, Ons present, ELIEAS PIETERSEN. Secretaris. F. VERBURGH, 1655. JAN VAN HARDENBERCH, 1655. Detomparanten de voorstaendo vorclarmge ander mael wel ende distinctelijck voorgelesen sijnde blijven bij alien 't selve persis- teren soo waerlijck moot ons Godt Almagtigh helpen. Datum als boven. ABRAM ABRAMSE. Ons present, ELIEAES PIETERSEN. F. VERBURGH, 1655, T'oiroonde, JAN VAN HARDENBERCH, 1655. 11. UE MAN, Seoretaris. 420 ATTESTATIONS, &<:.— (continued}. 1656. January 13th. — Affidavit of Jan Reyniersz: and Maerten i3th~Jan Jacobsz: soldiers, of Amsterdam stationed here. That they had twice seen Severys Abraliamsz: of the Hague, also stationed here, plucking the pulse in the Comp's gardens and eating it : that they had warned him that if he did it again they would inform the superintendent, Hendrik Boom, that once for all these endless garden thefts might be prevented, and that if necessary they are prepared to swear to this declaration. This they do. May 30th. — Affidavit of Joris Jorisz:, of Oldenzeel, cadet and Hans Jacobsz: Lisky, " that late on Sunday afternoon they were at the house of the master smith Hend: Juriaensz: Hartman, that at the same time the master mason Pieter Teunesz: Muller came in, who at once told the smith, it is your turn now, at the same time and in great passion drawing his knife from its sheath and rushing upon him to stab him, which he would have done had wo not intervened and taken the knife from him. The would-be murderer also said to me Joris Jorisz: "let me loose, otherwise I shall stab you, &c." The above confirmed by oath. August 16th. — Declaration of Jacob Louw of Bochiers, lance- corporal on the Parel, that yesterday afternoon he had placed his gun outside the kitchen near the pigstye ; that the gun (or'coek) was in its rest, and that there was no powder on the touch hole ; that he went into the kitchen to light his pipe, and whilst doing so, the gun was discharged; that thereupon he rushed out and found the gun discharged and still standing where he had left it, nor could he see who had discharged it, &c. September 27th. — Declaration of Paulus van den Enden and Brant Jansz: quarter-master on the Princess Royal that the soldier Jan Leendertsz : of the Oude Wetering on board of said ship, and Jan Meyers of Groningen are prisoners detained on the fort at the request of the officers of the vessel ; that the quarter-master had by order of the ship's council been thrashed by P. v. d. Enden, before the mast ; that after the sentence had been executed, said Leendertsz: had said to said v. d. Enden. for that all of you shall have to eat stinking meat, not- withstanding he had once before already allowed the meat to get spoilt, as he was the one to keep the meat fresh. V. d. Enden replied, then I will give you with a rope on your hide. Upon this the prisoner flew into a great passion, and at once drew 421 his knife against v. d. Enden in the presence of the whole crew 1686- and roared out I will stab you to the heart &o. The above conl s«,t~27th firmed by oath. September 27th.— Declaration of Nic. Cryms of Brussels soldier on the Princess Royal, that Jan Leendertsz: of Oude Wetering had been for some offence put in irons on board, and had said to him, deponent, that he would no more say anything in anybody's favour. " And if I am again to be beaten, I will try and avoid it, and search for fire wherever I can get it and set the saloon on fire," &c. The above confirmed by oath. September 27th. — Declaration of Corn. Lambsbergh, soldier on the Princess Royal, that once he went on the bowsprit of said vessel to catch fish, that Jan Leendertsz: was sitting in irons, that deponent asked why he sat there, that prisoner replied referring to the skipper, I will stab him to the heart as soon as I can reach him and so take revenge, &c. The above confirmed by oath. 1657. January 30th. — Declaration of Edmon Born of Hoorn, soldier 1657. of the fortress, that he owed the chief surgeon Jan Vetteman f40 for curing him of a particular disease and requesting that the 30th Jan- amount might be deducted from his pay. March 3rd. — Statement signed by Adrian van de Pavert. That with our rations and government it does not proceed as we are accustomed. Grerrit Hermans has been made our chief. By your orders we were made contented, and on the 5th Feb. arrived in the bay with a flag aloft and behind. On the 6th we received our first rations, so that we were victualled for a month with 4 ankers arrack and 1 of brandy. Of that only a few obtained a small glass, the others got nothing. There were also 2 casks of meat, 2 casks rice and 1 anker vinegar. We thank the commander for his favours but we only received the half of what had been sent, one anker arrack was empty. On the 6th we obtained our first rations of arrack and rice. On the same day he appointed a steward and some of the strongest men to kill seals. Then Wouter Corne- lissen (Mostert?) commenced to distribute the rations properly in the morning and evening. After 8 days, 12 or 13 days' provisions were given in advance, in order to be jolly, some got some but others received nothing, some also got for 8, others for 14 or 21 days. Some got a small glass of brandy, but the most of them not a single drop, for he said that it had been given for him alone, and what he gave to others was only by favour. 