Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
Een godvruchtige inboorling, Franciscus Cain, heft met hem dezelfde soort van dood or ergaan; hij oefende de bediening van Catechist ui Ds tn tot den bloede toe het geloof van den-Curistus bele_ den, aan welks voortgang hij had geholpen, inige dagen daarna, onderging een inlandsche Priester Vincent Tius Yén, van de orde der Predikheeren dezelfde doodstraf, “na gedurende 40 jaren de mospeiite, bes diening yan missionaris te hebben uitgeoefend, Na rile: onder gaan, bleef hij altoos stand ragtll lijdenis y het ware geloof, en hij wilde zelfsken van eenen list, die een regte ten einde het tapayomals te ontgaan zijne waardigheid van Priester te verbe _yoor. geneesheer uit te geven. a _ Na deze, en gedurende de maand Ji — had, en in tegenwoordigheid van verschillende regters, die vermaak vonden in hem te doen folteren; Wat Petrus betreft, hoewel door een soortgelijk vonnis veroordeeld, stierf hij, in de boeijen voor de belijdenis van het geloof, onder het gewigt der smarten en der pijn — had, en in tegenwoordigheid van verschillende regters, die vermaak vonden in hem te doen folteren; Wat Petrus betreft, hoewel door een soortgelijk vonnis veroordeeld, stierf hij, in de boeijen voor de belijdenis van het geloof, onder het gewigt der smarten en der pijn — had, en in tegenwoordigheid van verschillende regters, die vermaak vonden in hem te doen folteren; Wat Petrus betreft, hoewel door een soortgelijk vonnis veroordeeld, stierf hij, in de boeijen voor de belijdenis van het geloof, onder het gewigt der igingen, voor dat de koninklijke bekrachtig van het vonnis aangekommen was, Dusdanig was nagenoeg eenige dagen vroeger het lot geweest, van cenen ouden inlandschen Catechist, JoserpH Uren, van de derde Orde van den H. Dominicus, die, op verschillende wijze gefolterd, uit hoofde zijner standvastigheid in het gelöst, en na de wreede straf van den Cange te hebben ondergaan, ten eenige uren stierf, aan de gevolgen zijner wonden, “Kort daarna, had de beroemde belijdenis plaats van den inlandschen Priester Bernarpus Dué, eerwaardig door zijnen ouderdom van 83 jaren, die, na langen _arbeid aan de zaligheid de zielen toegewijd, naauwelijks gaan kon, uit hoofde van buderdom en ziekten, waarvan hij overstelpt was, en desniettegenstaande, toegevende, naar wij vermeenen aan eene bijzondere impulsie der. goddelijke genade, leverde hij zelfs zich aan de soldaten over, bij herhaling, zijne Religie en Priesterlijke waar-digheid uitroepende, Aldus gevangen genomen en te vergeefsch aangezocht zijnde, om zijn gelöst te verla-ten, onderging hij verschillende soorten van folteringen en eindelijk een roemvollen dood voor den Curistus, onthofd wordende, in het begin der maand Augustus en zulks ondanks het beneficie van het privilegie, dat 'op hem.toepasselijk was, volgens het openbaar regt des koningrijks, naar 't welk iemand van tachtig ja-ren niet tot de doodstraf kan worden veroordeeld, Met hem onderging een andere inlandsche Priester van de' orde der Predikheeren Domrnicus' Diu Hann gemand, die reeds sedert lang tot welzijn der zielen heef + ae en die, sedert kort, met moed vele folteringen ter liefde yan Curistus had ondergaan. , met blijdschap dezelfde soort yan dood voor de belijdenis WaPivrigaloohs 8 haw Guo venr Ss Wey n de maand September deed men cenen anderen ikheeren, zijn’ roemvol voetspoor betreden, yorens onthofd: te worden, nict alleen stand- leven in zijn gelof, te midden der pij- - ook moediglijk en in tegenwaoordigheid s * oO 1 in deze soort van mar- man van gevorderde ja- den H. Dominicus, die n van ijn viek en erd door de geloo diensten had bew delijk in de ‘maand Pr See npc: land, Petrus Tai, van de orde jy; de even als hij gebocide Christe--— jaand | te vyolharden tot den einde =. De Priester Domovtin Borie en twee andere inladsche Priesters te zamen om de liefde van den Canistus, Die gebeurtenissen hadden plaats, zoo als wij gezegd heben in het jaar 1838. Doch sedert heben diezelfde Koningrijken van Zonkin en Cochinchina eenen nieuwen luister ontvangen door den. moed van drie Christen soldaten, In het voorige jaar in de boeijen geworpen in Yonkin voor de belijdenis van het gelöst, deed de president der provincie hen niet hebbende kunnen scheiden van de liefde Curist, noch door beloften, noch door bedreigingen, noch. door folteringen, hen op het beheld van onzen heiligean Verlosser plaatsen, na hun bedriegelijk eenen drunk te hebben doen gebruiken, die hen het verstand deed verliezen. Kort daarna schreef die gouverneur aan den koning, dat zij den Christen Gods dienst hadden verzeakt, door het kruis met voeten te treden, Doch weldra vernomen hebbende, wat er gebeurd was, haasteden die godvruchtige soldaten, die reeds uit de gevangenis geslaakt waren en geldelijken onderstand hadden ontv. Angen, zich, om naar de regtbankte gaan en aldaar openlijk voor de regters het geld, dat hen bij verrassing gegeven was geworden, neuer-werpende, beleden zij op nieuw ons gelöst in tegen-woordigheid van den president en verklaarden, dat zijn er noort afstand van hadden gedaan en er voorlaan standvastiglik getrouw aan zouden blijven. Na die edele -en schitterende getuigenis tegen de misdaad, die men hen had willen doen begaan, begaven twee dier soldaten Nicotaas en -AvGusTINUS genaamd, onanks den verren afstand der plaatsen, zich naar de hoofdstad van Cochinchina en boden den koning een geschrift aan, behelzende het verhaal van hetgene, wat hen overkomen was, en waarin zij hunne stand vastigheid in den dienst van Curistous betuigden, Te vergeefsch op nieuw aangezocht op bevel van den vorst, om hun gelöst te verzaken, verwierven zij eindelijk gelukkigijk in de maand Junij des vorigen jaars de palm van het martelaarschap, en hunne ligchamen. Gij hebt das Eerw, Bro Erders in deze redevoering, die wij tot u rigten, eene korte lofspraak dergenen, die van alle Orden der Catholikke Geestelijkheid en des. Plaatsgebrek heeft ons tot hiertoe belet, den volgen- den brief aan /’U/nivers gerigt, vroeger mede te deelen, Grace-Dieu Manor, donderdag na Paschen J840, MIJN HEER! Terwijl gij ons troost en bemoedigt in onzen strijd voor het gelöst, door de zoo belangrijke verha- den, welke gij ons mededeelt van de groote Catholijke reactie, welke thans in alle landen van den aardbol plaats heeft, zult gij nieuwe redenen vinden, om met kracht uwe roemvolle taak van centraal orgaan van alle Catholijken der wereld voort te zetten, bij het ontvangen der troostrijke berigten, die ik het geluk heb, u heden mede te deelen; berigten, die ongetwij- feld onze broeders van Frankryk meer en meer zul- Jen aanzetten om te strijden voor het geloven; berigten, die op de stelligste wijze de ongerijmdheden zullen logenstraffen dier onzinnigen, die nog de zotheid heb- ben van te geloven, dat de Catholijke Godsdienst een dood systema is, een systema, dat geschikt kon zijn voor eene logenstraffen dier onzinnigen, die nog de zotheid heb- ben van te geloven, dat de Catholijke Godsdienst een dood systema is, een systema, dat geschikt kon zijn voor eene logenstraffen dier onzinnigen, die nog de zotheid heb- ben van te geloven, dat de Catholijke Godsdienst een dood systema is, een systema, dat geschikt kon zijn voor eene logenstraffen dier onzinnigen, die nog de zotheid heb- ben van te geloven, dat de Catholijke Godsdienst een dood systema is, een systema, dat geschikt kon zijn voor eene Andere eenw, maar dat op de onze niets meer. Vermag! Arme dwazen! Die dood azijt voor die goddelijke religie, gij waant haar vernietigd; maar wij allen, Catholijke volken, die zij doet leven, zijn wij niet teen bewijs van haar jeugd en van haar leven? ‘Ik kom getuige te zijn van een der schoonste too- neeien *t welk de oogen van eenen Christen aanschouwen kan, Dit glorieuse paaschfeest vierende, hebik de vruchten van de opstanding ons Heeren gezien in de geestelijke verrijzenis eener menigte van zielen, die tot hiertoe in de duisternisse der ondeugd en der ketterij begraven waren. De Eerw. Heer Wuiraker, de ijverige Pastor van Grace-Dieu en Whitwick, heeft bij die heilige solemniteit de plegtige afzwering van een en vyftig personen onvangen, die in tegenWoor- digheid van God en zijnne Kerk, de ketterij hebben verzaakt door terug te keeren tot de eenheid des ge Toofs, en door zich te onderwerpen aan den heiligas Stoel als gehoorzame kinderen, — 0, mijn heer! als fi de oogen vol van geloof en devotie, dier ‘Christenen had kunnen zien, toen de wateren | - non venit CUM OBSERPANTI4, ' met eene  conditie) over hunne cotmoedige hoofden werden uilgestort, en als gelijktijdig deze gedachte zich aan uwe ziel had vertoond, dat het vertroostende schouw- spel, wat de kleine kerk van Grace-Dieu opleverde ook minder of meer luisterrijk in elk der vijfhonderd missien op verschillende punten van het oude Lnge- land gevestigd, plaats had, O! dan zoudt gij met mij hebben uitgeroepen: » Het heil van dit eertijds zoo Catholijke volk, nadert!” Na hetgene wat ik u hier gezegd heb, zult gij be- erijpen, met hoeveel devotie wij de Qollecte hebben uitgesproken van den Paasch-dingsdag: » Deus, ‘qui » Ecclesiam tuam novo semper foctu multiplicas : » concede famulis tuis, ut Sacramentum vivendo tene- » ant, quod fide perceperunt, per Dominum nostrum » Jesum CurisTuM.” oo) ge aes, Wat wij thans in Engeland zien, kan niet verge- leken worden, dan met die opwekking der dorre doodsbeenderen, waarvan de gezigten van den Proteste spreken, En, inderdaad die groote Catholikke beweging van Hngeland wordt niet genoegzaam door de drukpers van het vaste land gewaardeerd, behoudens - eenige. eervolle uitzonderingen ; dit verwondert ons niet, maar het bedroft ons, Onze goddelijke Meester heft ons in zijn heilig Evangelie gezegd: Regnum Det Niet dat de duivel en -zijne handlangers nalaten hetzelve gade te slaan! Zi hebben integendeel groote oplettendheid voor alles, wat het ootmoedige Rijk van Jesus vergroot. wer der waarschuwing van den profeet was, heben longest kann » NOL PRINCIPIBIUS,”? van menschen, die tegenwoordig en in JHRISTUS stellen, die yee ellen in den plaatsbekleeder ne Heiligheid Grecorivs igen wereldlijken koning; die ge aig principes der Catholik reli ssing ku he: nnen geven van alle ¢ — 169 — aan onze tegenstanders die door onze principes worden tegengewerkt, die over onze pogingen boos worden, hoewel, of omdat het Catholik principe ons in alles bestuurt, te antwoorden; ik zal dan aan diegenen der liberalen, die ons aanvallen', zeggen: Wij zijn het niet die de ware principes'van yrijheid en beschaving ver- smaden; slechts bij ons integendeel, zult gij menschen vinden, die waarlijk gehecht zijn aan de verwezenlij- king van alles wat den menschelijken toestand verzachten en verbeteren kan, De in onze dagen 200 bon- dige studie der midden-eeuwen, dat is dier eeu- wen, gedurende welke de principes des gelofs alles in ons Luropa bestuurden, heeft in de oogen van verstandige mannen. Op de voortreffelijkste manier beweisen, dat de zoogenaamde philosophen der XVIIV “eeuw zelven de slagtoffers waren dier ligtgeloovigheid, die zij spottende aan anderen verweten, als zij beweerden, dat de atheistische schrijversj van England en van Frankryk, de eersten waren, die den oor- eins des gezags, de ware principes van vrijheid en e wezenlijke oplossing van alle maatschappelijke kwestien hadden ontdekt. Toen had een ondank- baar geslacht de namen vergeten der groote. mannen, welke het Catholicismus heeft voortgebragt; men hernerde zich noch eenen Stepnanus Laneton, Aartsbisschop van Cantorbery, noch de principes der philophie van den beroemden H. Thomas van Acguinen, -noch eenen menigte van anderen, die thans bekend, geworden en geroemd worden door allen, zelfs door - de. werpen; over two million men- — der wapenen zijn! Gij kent hunne olijke Zerland getrouw is — haar te slerven, belovende, de handen, de longen en harten van de soldaten der anarchie en van hunne opperhoofden heeft verlamd. — Als ook: zoo Hngeland in dit oogenblik aan des- zelfs nabaren, aan de buitenlanders eene krachtige en geéerbiedigde taal kan doen hooren is het zulks mede aan de getrouwheid dier Catholijken verschuldigd en ik schaam mij niet, om het openlijk te zeggen, aan het alvermogende woord yan eenen armen Capucijn (1). Aanyaart enz, AMBROISE LISLE PHILLIPPS. ——— aS MERKWAARDIG ANTWOORD OF EENE MERK- | WAARDIGE ANSPRAAK, Voor de eerste maal na de Julij-Revolutie, heeft het kapittel van Paras, bij soortgelijke gelegenheden de Fransche Geestelijkheid vertegenwoordigende, op den 1 Mei JI. zijnde de naamdag van den koning-der Fran- schen, den yorst, met die gebeurtenis, geluk gewenscht. Monseigneur AFrre een der Kanunnikken en benoemd tot Coadjutor des Bisschops van Straatsburg, deed de anspraak waarin wij onder andere deze merkwaardige woorden hebben opgemerkt : » Wij slaken wenschen voor ons vaderland, *t welk sire! aan uwe diepe kennis van deszelfs behoeften, de rust, die het geniet, verschuldigd is, ; » Uwe zorgvuldigheid voor de belangen van den Godsdienst, heeft u onze erkentelijkheid en die van alle Fransche Catholijken verworyen, ‘ » Wy syn gelukkig, u te kunnen verzsekeren dat in geenerlei tydvak de Geestelykheid beter begrepen heft, hoedanig de aard zyn moet harer genegenheid voor dat geliefde Frankryk, *t welk ons noort on- Roceliz zal vinden voor deszelfs roem, voor deszelfs voorspoed en voor alle de wisselingen van deszelfs geluk of ongeluk. Om hetzelve met yver en liefde te dienen, wenschen wy datgene niet, wat anderen weldaden zouden noemen en wat wy, als groote gevaren duchten, De rykdommen der Geeste- ljkheid en Haar politieke invioled dien unmittelte Becden 200 menigmaal tot geluk der maatschappy, ot dubbelen roem van Kerk en Staat.deden strekken, droegen ook dikwerf op eene vermogende wyze by, om eene bediening te verlammen, die, om met goed revolg te kunnen worden uitgeoefend, eene 200 groole selfsverloochening beveelt, aw. Zeit zu zeit zal ze voor ons zijn, die zelfsverlokkening, als zij ons helpt in het vervullen der drie dubbele zending, die wij van onzen goddelijken mees- ter ontvangen hebben, om de armen te troosten, om st hart en het verstand der jeugd te vormen enallen dien vrede, die Christelke welwillendheid in te boes pel rae yoo < " - _(1) De heer Partirrs doelt hier op Pater MaTHEUS,. van wij meermalen ‘esproken hebben! ee F Ptveg? ah. 1 mm zemen, door welke de politieke beroeringen gestild of roorgekomen worden: » LT is in het eenig belang ecener 200 verhevene sending, dat wy haken naar het genot der Evangelische Vryheid, die nondes ts om haar te vervullen, » Mogen deze gevoclens, van welke God al de opregtheid kent meer en meer evident worden! Mogen zij ons dienen, om de edelste ambitie, die onze harten kan doen kloppen te bevredigen, die van eenen band te zijn, die des te sterker zijn zal naar mate. hij be- langloozer zal wezen voor al. de leden Eccentric maat-schappij, waarin wij niet anders dan vrienden en broe-ders beschouwen, "I dank de Voorzienigheid, dezelve aan den ko-~ ning te hebben kunnen ditdrakken, alvorens het overrige mijner dagen te gaan toewijden aan eene der erootste en beroemdste Kerken van het koningrijk,” De koning heeft onder andere geantwoord: "Met cene bijzondere voldoening ontvang ik de uit+ drukking der gevoelens, van welke gij in naam der Geestelijkheid, de verzekering geeft. Gy weet, wat th gedaan heb, om haar het vrye en vreedsame ger not, van al hare regten te waarborgen, door den Godsdienst te omringen met dien ecrbied, met dien steun en, z0 ik -mij van dat woord darf bedienen, door die bescherming, welke een pligtis, dien ik met zooveel aandrang als geluk volbreng, Het verheugt mij. de uitoefening van den Godsdienst, aan de yeiligheid en aan den Inister die hem omringen moeten, herges ven te zien. Moge uwe heilige bediening ontdaam van de kluisters, die haar al te lang belemmerd hebben in alle harten de principes, de moraal en de yertroostin- gen van den Godsdienst doordringen! Ik verzock u, u alloos met mij te vereenigen, om over Frankryk en over mane familie de zegeningen des Almagtigen i in te eqepeh a “ONVERMIJDELIJKE GEVOLGEN EENER VOL- HARDING BIJ HET ee EN MONOPOLIE-STELSEL, De oogen der Catholijken zijn overal cuit “aij tien legen woordig duidelijker dan ooit, waar het Jeen moet en heen zal, als hun de volledige vrijheid van Gods- dienst. en onderwijs langer onthouden wordt Chae + hij gevoelen zich in hunne dierbaarste Delangen ¢ ge- krenkt en in hunne regten verkort; zij zien meer dan men denkiits 0 oa he, zal men zeggen, 200 pra- ten. wel de Organen van het Catholicismus in _Neder- land, de oude Godsdiensturiend, de Colts e Ne- derlandsche “ONVERMIJDELIJKE GEVOLGEN EENER VOL- HARDING BIJ HET ee EN MONOPOLIE-STELSEL, De oogen der Catholijken zijn overal cuit “aij tien legen woordig duidelijker dan ooit, waar het Jeen moet en heen zal, als hun de volledige vrijheid van Gods- dienst. en onderwijs langer onthouden wordt Chae + hij gevoelen zich in hunne dierbaarste Delangen ¢ ge- krenkt en in hunne regten verkort; zij zien meer dan men denkiits 0 oa he, zal men zeggen, 200 pra- ten. wel de Organen van het Catholicism Stemmen en de Noord-Br caband “fei fa: at! Maar die Organen yerwi jten tevens aan hunne geloc enoten, dat -2ij slaper po werkeloos blijven : en, underdaad, 2ij hebben t hiertoe } ei open! bewijs pegerain van hun. ee = 4% 4 os ne "" ~v Sak * i. x | inboezemt: » Het zal toch niet baten;” omda' ba -wantrouwen, 2ij _verberge trekkelijk de tegenwoordige orde van zaken; en men kan dus gerust op den ingeslagen weg blijven voorigaan : en, ondanks het gezwets dier Organen, wier pogingen tot opruijing der gemoederen, bij onze kalme en in onderwerping gezwets dier Organen, wier pogingen tot opruijing der gemoederen, bij onze kalme en in onderwerping gezwetschaften, kan de regering veilig bij haar stelsel van suprematie en monopolie volharden, ath Zoo denken sommigen, misschien velen; maar men bedriegt zich geweldig als men zoo denkt en toont het menschelijk hart weinig te kennen: het zijn juist die Organen van het Catholicismus, die met den geest en de publieke opinie der. Catholijken , die vij _vertegen- woordigen en uitdrukken bekend, zijn en aan dezelve eene rigting trachten te geven, die niet dan heil- zame gevolgen voor den Godsdienst en het Vaderland kunnen opleveren; zij trachten de Catholijken op te wekken, tot het indienen van adressen aan den konit om de volledige vrijheid van Godsdienst en on ess te reclameeren , en daardoor hun lang gesmoord | mis= noegen lucht te geven en hunne harten te ontslas van het drukkend en vernederend gevoel van onregt= vaardig te worden behandeld , zonder te durven klae CN, b vtei eth” Maar de Organen der Catholijke apieation erkennen - zelven openlijk, dat al hun opwekken en aansporen tot hiertoe vruchteloos is: de Catholijken beantwoorden op geenerlei wijze aan hunne opwekking.... des te erger! Zij zwijgen niet, zij onthouden zichniet van het indienen van adressen , omdat zij het onregt | , dat hun wordt aangedaan, niet gevoelen, omdat 2ij geene volle- dige , vrijheid. n Godsdienst en ‘ondasniahaiieanas? maar , uit vrees voor benadeeling hunner materiéle belangen , omdat de bekende volharding van ‘ons, gour vernement in het noodlottig stelsel van geen aapoee aan billijke reclames te geven de ‘moedelooze gedac migen meenen dat het de gaak der Geestelijk der Geestelijke Overheid ware , die loi“ meeren .. 2. met een woord , 2ij zwijgen het spreken -geenerlei heil verwachten | — len het: des te erger ! Want men denke | uit iene di zwijgen: het denkbeeld , it zwijgen oplegt, vermeerde: ih D bi York hunnen wrevel over de dagelijksch uil Hee lip belie rk » welke | niet verongelijkt orden; -dat 2ij zich tigen , en eenigen , dat 2ij reeds te ¢ nlijk slechts behoorden g ‘Als het 200 voortgaat, en sag ee Es misnoe ‘ * clames doen hooren; juist hierdoor zou het verkropte misnoegen zich ontlasten en daardoor yerminderen ; juist hierdoor zou het vernederend gevoel van zich door laffe vrees van eene pligtbetrachting te laten af- honden, hen niet langer kwellen; juist hierdoor zou hunne conscientie van eenen last worden ontheven, die hen drukt en beangstigt ; juist hierdoor, met een woord, zouden zij zich vreijer en gelukkiger ge- voelen ! Maar, zegt men, het zal niet baten: de regering zal van haar stelsel niet afwijken, zij zal niet toege- ven... .. En wat dan? Moet dan het zwaard wor- den getrokken? Moet men zich dan tegen de regering verzetten, *t welk door de kerk stellig verboden wordt? — Volstrekt niet! Maar wat dan? 'Wij deelen geenszins in het gevoelen der genen, die beweeren, dat het indienen van adressen niets ba- ten zou; doch zulks eens voor een oogenblik veronder- stellende, zouden wij van gevoelen zijn, dat de adres- santen alsdan proesfen aan de tweede kamer behoorden in te zenden, tegen de invoering van wijzigingen of yeranderingen in de grondwet, waaraan het erken- nen van volledige vrijheid van Godsdienst en onderwijs en de constitutionele waarborgen der ministeriele ver- antwoordelijkheid en regtstreeksche verklingen die door het grootste en verlichtste gedeelte der natie be- geerd worden, ontbreken en die proteséen in alle onaf- hankelijke binnen- en buitenlandsche dagbladen open- baar te maken, Overigens behoeft men niet te duch- ten, dat de geregtigheid welke ons heden mogt wor- den ontzegd, altoos zal geweigerd word En dit heben onze lersche broeders ondervonden; hun voorbeeld moet worden nagevolgd; met volharding moeten wij ‘arbeiden aan de verkrijging der volledige vrijheid van Godsdiensten onderwijs, en eenmaal zal WVederland over het bezit dier wrijheid behoeft door het groot- ste gedeelte des Nederlandschen volks zal beleden en -geéerbiedigd worden! — Ja, dit zal eenmaal het ge- yal zijn, als wij door onze laauwheid, het nageslacht niet van die weldaad berooven! Dit zijn geene eutopi- en: het voorledene is hier een waarborg voor de toe- -komst, Hoort, Catholijken! wat een der bitterste. Thans bedraugt sie getät reeds meer den den millioen, dat is, bijne de helf der gehörig bevolking, die de getrouwheid der vaderen zegent, hunne nagedachtenisse in eere houdt en dankbar voor hun eeuwig heil bidt, Het zal van u middelijk afhangen, hoe de nageslachten over u zullen oordeelen of zij u zullen zegenen of vioeken! Gaat gij voort met uwe kinderen in de armen van een anti-catholijk onderwijs-monopolie te werpen, stelt gij daardoor het gelöt uwer nakomelin- gen in gevaar van schipbreuk te lijden, dan zal wel- ligt de Goddelijke genade, die in de dagen onzer vaderen en in de onze zoo zigtbaar medewerkte met het woord van eenvoudige, maar vrome en ijverige verkondigers der Catholijke waarheid, van Vederland wij- ken, het Jicht van uwen kandelaar nemen, om er andere volken mede te bestralen.... Doch daarvoor zoudt gij, in den verschrikkelijken dag des oordeels, voor God verantwoordelijk zijn. De gevolgen der volharding van het gouvernement bij het suprematie- en monopolie-stelsel, kunnen der- halve driederlei wezen: 1.° Toenemend misnoegen en gisting eener Catholijke bevolking, die de slavernij harer Kerk en het bederven harer kinderen met verkropten werden zwij- gende verduurt, tot dat misschien eene onverwachte gebeurtenis, de hartstogten aan het bruischen bren- gende, hen de voorschriften van hunnen godsdienst doet vergetenen en de Catholijke gedeelten van ons vaderland in bewegning brengt, van minder vreedzamen aard, dan die, welke de organen van het Catholicis- door het inleveren van adressen trachten te bewerken; of a ors 2.0 De Catholijken van Wederland zullen eindelijk begrijpen, dat de taal der organen van het Catholicis- mus, die der waarheid en des vredes is: zij zullen in dat geval naar het voorbeeld hunner Iersche broeders eene vreedzame beweging beginnen, die met de zege- ‘praal van het Catholicismus in Mederland eindigen zal, Doch daartoe is noodig, dat men een beginn ma» ‘praal van het Catholicismus in Mederland eindigen zal, Doch daartoe is noodig, dat men een beginn ma» ‘praal van het Catholicismus in Mederland eindigen zal, Doch daartoe is noodig, dat men een beginn ma» ‘praal van het Catholicismus in Mederland eindigen zal, Doch daartoe is noodig, dat men een beginn ma» ‘praal van het Catholicismus in Mederland eindigen zal, Doch daartoe is noodig, dat men een beginn ma» ‘praal van het Catholicismus in Mederland eindigen zal, Doch daartoe is noodig, dat men een beginn ma» ‘praal van he Kke met het inleveren van adressen om de volledige vrijheid van Godsdienst en onderwijs te reclameren, oye alleen, maar dat men tevens de intrekking vorras Po Pad 4 eo ee betes , | dere der artikelen van het anti-constitutionele strafwet- boek van NAPOLEON, en eene associatie vorme, wier bestuur belast wordt met het legaal in ’t werk stellen van al datgene, wat ter verkrijging der volledige vrij- heid van Godsdienst en onderwijs, bij voorkomende gelegenheden mogt worden gevorderd ; maar vooral, dat zij hunne kinderen niet meer naar de scholen zenden, in welke een onderwijs gegeven wordt, dat strijdig is met hunne gelofsbegrippen, OF eindelijk: ; 3.° De Catholijken zullen werkeloos blijven, nog langer toelatende, dat. hunne kinderen onverschillig en bedorven worden, zoo als reeds een groot gedeelte van het tegenwoordig geslacht, door het verloeijeljk anti-catholijk onderwijs onverschillig en bedorven ge- worden is! De Godsdienst. zal zijnen invloed, de 3.° Géss- telijkhe overheid en de geestélijkheid in het algemeen, hare achting meer en meer verliezen; het zedenbederf zal langs zoo meer toenemen, de kanker der onver- schilligheid zal het geheele ligchaam tot bederf doen overgaan; de Catholijken van andere landen zullen de naam-Catholijken van Wéderland verachten en het. N48 OW. Bib SR Wij vernemen, dat de school-kommissie in MWord- Braband, die, ergerijk genoeg ook al schier geheel protestantsch is, het voorstel aan de provinciale staten van Noord-Braband heeft gedaan, dat de school-kommissie — voortaan door de gemeenten zouden worden betaald... Niet onardig bedacht! Men kon dan, zonder slag of stoot, in onze Catholijke provincie, in Catholijke geweenten, protestantsche schoolmeesters invoeren, zonder zonder schulden te huis houden; zu kreisen toch huis houden geld van de gemeinte! En konden zelfs bij het ledig blijven hunner school, schoolboekjes of bijdragen voor het tijdschrift van het monopolie, den Vrymoe-digg, fabrieren! — Wij hopen en vertrouwen, dat de regtschapene staten der provincie Voord-Braband, die nog zelfstandigheid genoeg hebben, om meen! te weggen, als de gouverneur: Ja, zeyt, dat voorstel zullen van de hand wijzen, ed AANKONDIGINGEN, Met genoegen kunnen wij onzen lezers en vooral aay de leden yan het Broederschap van den He Fran- & wy, ‘é if ~d a Ba? URS TES AAN HET BUREAU VAN. > “tien in de eene of andere betrekking; hetzij to ciscus Xavenius, tot voortplanting des Geloofs, mel- q ve WNKOw. Se “tien in de eene of andere betrekking; hetzij to ciscus Xavenius, tot  de Heer P. J. Hantco, Drukker van het Aartsbisdom-Mechelen, sedert eenigen tijd cene verteinte vortreffelijke Tijdschrift annales pour la propagation de la foi, in het licht geeft, waar-van de voordeelen uitsluitend voor de Missien bestemd zijn. De inteckenaren op dat belangrijke werk ont-vangen alle twee maanden een deeltje van ruim 150 bladz, voor den geringen prijs van 45 Centeny — Omdit werk van algemeen belang, voor alle Missie-vrien-den, des te belangrijker voor de Nederlanders te ma-ken, hebben wij ons op yereerend aanzoek daartoe in betrekking gesteld met de Redactie der Annalen, om op die wijze,-dat werk, ook met de belangrijke brieven, welke wij nu en dan van onze Eerw. landgenoo-ten en vrienden in de vreemde Missien ontvangen, te verrijken, — De heer Hanicg heeft ons berigt, dat er, indien het aantal inschrijvers in de Noordelijke provincien van Wederland toereikende was, eene Molandsche vertaling der Annalen. En, ten hunnen behoßen, zou worden uitgegeven, ta Pie Ook kunnen wij de Eerw, Heeren Geestelijken begren, dat eene nieuwe en sierlijke uitgaaf van het Hore Durne Breviarti Romani, in 32,m°, helder in rood en zwart gedrukt, zijne voortreffelijke persen verlaten heeft. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER 4 GODSDIENST-, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, teide FIG vegeta Beilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat sy éen xijn gelyk wij..+ee- En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun ie’ woord in my geloove sullen: opdat xij allen één zijn, gelyk Gy, Vader, in mi en ik in U: ae Be val dat zy ook in ons mogen een syn, opdat de wereld geloove, dat Gy my getonden hebt, En tk heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy mi gegeven hebt: opdat ty touden één rin, geliyk wi ook één Tyne Tk in hen en Gy in my, opdat 2G volkomenlyk éen zijn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden heb. Joann. XVII, Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en i bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzely Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en i bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzely E wordt met den Post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar; het half jaar of kwartal, naar evenredigheidg zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brieven sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgiän kan men abonnenen aan. Postkantoor te Antwtrnoe be hoi! : “ “e ee i = BRIT SOE SL 7 gaande artikel, eenige betaling of toelage wit s*lands kas genteten.” Zoodra als dat. verfoeijelijk artikel, waarbij de su- prematie van den staat over de Kerk, als een gedcel- te der Nederlandsche grondwet werd erkend, te fo- me bekend was, vaardigde de groote Pius VIL, de onverschrocken verdediger van de vrijheid der Kerk. die hij zelfs tegen Napotzon had weten te handha- ven, een bevelschrift uit, waarbij aan de Nederland- sche Geestelijkheid , het aanvragen of aannemen van toelagen, stellig verboden werd; vermits — destijds daaraan de voorwaarden van inzage en beschikking ‘yan den staat, ten opzigte van kerkelijke zaken ver- ‘bonden waren; en diensvolgens het gewaande regt van het hoofd van den staat tot die inzage er be- schikking, door elk, die toelagen verzocht of aannam, werkelijk erkend werd, Het was toen niet de hooge -geestelijke overheid der Nederlandsche zending, welke die toelagen voor hare onderhoorige Geestelijken, of — -*- — e@enige derzelve verzocht; het waren enkele geisoleer- “) de Priesters, die door het Jansenistische 2uurdeeg be~ et waren, en beweerden: » dat 2ij, geene onni= 5 in zijnde, door geene volive gehoorzaamheid ver- \ pligt waren, maar tot eene redelyke gehoorzaam~ » heid; dat het -verbod van den Paus onredelyk was m wen belédigend he a hoofd van den staat; en a 1) a. : - Ee a ; v at pe vee, Ee SUBSIDIEN, bine pfabgite Gly Bérste Artikel, He. an niet ontkend worden, dat het aannemen an subsidien of toelagen, door sommige Catholijke Geestelijken der Nederlandsche zending, ondanks het -verbod van Pius VII, destyjds ongeoorloofd was; dat lezulken , welke die toelagen aannamen, dit zorgvul- trachten verborgen te houden, voar hunne geeste- _overheid ; dat zij, die onder het vermoeden wa- : an toelagen te hebben aangenomen, met wantrou- werden beschouwd; dat die zaak, die in ‘ons ceptioneel was, de bron is geweest. van groote en, tusschen de Catholijke Geestelijkheid en, die dat aannemen teregt, als onge- als een verzet tegen den H, Stoel be- waarom ? eee ; der grondwet voor de vereenigde de behelsde: ° - * vw Q =¥ ths a oes rds : en oud is van den souverei- danig toezigt ove i. ie de Kodsdienstize ge- fenen, als voor de belangen van den staat n Vv orden heeft Dezelv. t p i r < eer” « % , Pe <* \ - Se. Die staat van zaken veranderde, door de oprigt van het koningrijk der Wederlanden en de invoering der grondwet van 1815. Toen Belgié door de geallieerde legers beset werd, was dat land begrepen onder het Concordaat, ’t welk in 1801 door den onsterfelijken Pius VIL, met Naro-LEON gesloten-was; de commissarissen der verbondene mogenden, verklaarden plegtig, dat de kluisters, welke den Catholijken Godsdienst belemmerd hadden, verbroken waren; zij hadden, merkwaardig inderdaad, na hunne overwinningen op de Fransche legers, in Belgié hetzelfde gedaan, wat de overwinning der Fransche legers, op de verbondene mogendhen, in 1795 in de republik der vereenigde Mederlanden, gedaan hadden: 2ij hadden de Catholijke Kerk geworden! Zij kon zonder usurpatie, zonder despotismus, zonder schending van bestaande resten, niet van hare vrijheid worden beroofd. — De verlojijelijke, onweltige en met het gesloten Concordaat strijdige zogenaamde organieke artikelen van NAPOLEON, Waren door die verklaring, in Belgié vern et als door de afkondiging der regten van den mensch in 1795 elle verbedeckten en plakaten, welche Godsdienstvrijheid belemmerden, in republik waren vernietigd geworden, — Het Concordaat van 1801, moest alzoo door de nieuwe regering van het koningrijk der Wederlanden, in Belgié purement et simplement, geérbiedigt en nageleefd worden; 200 als ij verpligt was om de nog grootere Godsdienstvrijheid, door MNoord-Nederland, in 1795 verkregen, te eerbiedigen en te handhaven, De ontworpene grondwet van 1814, was dus werkelijk eene wederregelijke schending van verkregene regten, eene inbrevk op de vrijheid der Kerk; — doch die grondwet bleef buiten werking: die van 1815 scheen niets te bevatten, wat lijnrest met de vrijheid der Kerk streed, Bhs Art. 12 van het concordaat van 1801 bepaalt: » Toutes les églises métropolitaines, Cathédrales, paroissi-ales ef autres, non aliénées, nécessaires au culte, seront remises à la disposition des évéques. Art. 13. Sa sainteté, pour le bien de la paix et l’heureux rétablissement de la religion Catholique, déclare que ni elle, ni ses successeurs ne troubleront en aucune maniére les acqué- reurs de biens ecclésiastiques aliénés, et qu’en conséquence la propriété de ces mémes biens, les droits et revenus y attachés demeureront incommutables entre leurs mains ou celles de leurs ayant-cause.” , , Het moet vooral niet worden uit het oog verloren, dat-de Kerk in Frankryk en in Belgié, wederregte~ lijk en met geweld van hare goederen en eigendom- men was beroofd geworden; dat de id Las BF ren, waarop hij geenerlei regt had, voor een s wih : WP" megs” Mae we 7 ee nm, & :. de Bataafsche ~ | van den souverein, moeten onderworpen V¥ v ¥ BS 3 me ee had verallieneerd, dat de Kerk een wettig regt van reclame , tot weder in bezitstelling harer geroofde goe- deren had, en het regt, tot het eischen van schaé- vergoeding, voor die, welke vernield of yerallieneerd waren, — Van daar art. 12, waarbij alle tot de uit-, oefening yan den Godsdienst noodige kerken, aan de Bisschoppen moesten worden teruggegeven ; maar de goederen en eigendommen, welke tot die of andere kerken en kloosters behoord hebbende, uit wier reve- nuen die kerken en de Geestelijkheid onderhouden werden, waren verallieneerd en de Kerk had rest, om ook deze, of derzelver volle waarde terug te yor- deren van den staat, die ze meestal yoor eenen verach-. Telijkken spotprijs verkocht had, omdat slechts zij, die het doel hadden om ze naderhand terug te geven, of dezulken, die er geen bezwaar in vonden, om ge- stolen goed te koopen, die goederen koopen konden: of de Kerk had de onwettige bezitters dier goederen, voor de regtbanken tot de teruggave van haar wettig eigendom kunnen roepen, waardoor deze dan, tegen den staat als verkooper, eenen eisch van schaévergog hadden; al hetwelk tot groote ongelegenheden, anleiding zou hebben gegeven, — Daarom ging Pius VII als Opperhoofd der Kerk, als Vader der groote ~ Catholijke familie, met den staat eehe transactie aan, ten gevolge waarvan de toenmalige bezitters der veral- liencerde in het bezit dier goederen zouden blijven, | en de staat ontheven werd, van de verpligting om dezelve, of hunne volle waarde, aan de Kerk te restitu- reen, op de volgende voorwaarden: Art. 14, Le gouvernement assufera un traitement conve- nable aux évéques et aux curés dont les diocéseg et les curés ser ont compris dans la circonscription nouvelle.” — Die tractementen waren dus in Belgzé, (als onder bet Concordaat met Frankryk begrepen zijnde) geenszins eene gunsé, die het gouvernement naar welgevalten toestaan of weigeren, betalen of he kon: het was eene schuld van den staat geworden, Daar echter die tractementen, slechts een karige interest van den geroofden schat waren, vérbond de staat zich verder: eG re fn eh Art. 15. Le gouvernement prendra également des our que les Catholiques francais puissent aire en faveur de l’Eglise des fondations.” Atholijke Sils le veulent, Wij heben reeds angemerkt, Pius VII, te dien opzigte aan my lijkkheid van Wederland ged de voorwaarden, in het or i ° «ms ~ ad 7. He“ Feregpipnl egertg a 0S rw gh ot.. ee i 2 ith: POs 7n rt Ring ie regt strijdig met de vrijheid der Kerk; en hoewel de grondwet van 1815 die onereuse bepalingen, niet inhield, werd echter het verbod van Pius VII, be- trekkelijk het vragen of aannemen van toelagen, niet ingetrokken en het aannemen derzelve bleef dus onge- oorloofd, Van daar de berispende brief, door de H. Congregatie der propaganda fide, aan wijlen Monsei- gneur den oud-Bisschop van Aoeremonde gerist, die, | na het vernieligen van zijnen zetel het Noord-Neder- landsch gedeelte van zijn Bisdom, in hoedanigheid van, Apostolischen Vicaris-General bleef besturen, toen deze aan het Nederlandsch gouvernement, subsidien yoor zijn onderhoorige Pastors had aangevraagd, Hier- op schreef de Bisschop enen justificatieven brief aan den H, Vader, die niet alleen zich met zijn gegen de regt-yardiging tevreden hield, maar zijn gehouden gedrag gedrag gedrag, blijkens de volgende Breve: EERWAARDIGE BROEDER, HEIL EN APOSTOLISCHEN ZEGEN! De ongeloofelijike menigte van bezigheden, welke ons als overstelpen, en het gewigt der zaak zelve, waarover gij ons pevehte: ox hebt, in uwen brief van den tienden Noyember des erleden jaars, hebben ons belet op denzelyen, zoo als wij gewöhnlich hadden, spoediger te antwoorden. Nu het geheele mara met die naauwkeurigheid en rijpheid overwogen hebben- e, welke deze Apostolische Stoel in zeer gewigtige zaken ha is. te bezigen, is het ons aangenaam uwen brief zoo- anig te kunnen beantwoorden, dat wij u Eerwaarde broder, te eenen male van alle bekommering ontheffen. Daar wij dan de stukken door u aan onzen Kardinaal secretaris van staat ezonden, z00 wel als die, welke ons door de Congregatie de riopaganda Fide zijn overgelegd, met naauwkeurigheid en poplettendheid overwogen hebben, bevonden wij, niet zonder groote droefheid, dat hetgeen aan de congregatie nopens deze zaak was aangebragt, haar bewogen heeft, om, hoew el te onregte, zoals ons uit uwen bovengemelden brief gebleken is, echter vastelijk te geloven, dat gij, Eerwaarde broeder, in de zaak der toelagen, welke door den doorluchtigsten ko ning, den Pastoren aangeboden waren, die handelwijs volg- det, welke van de uitspraak dezes heiligen Stoels verschilt. Dit gevoelen eenmaal en zonder eenigen twijfel omhelsd heb- bende, het de Congregatie het gemeend, haar pligt te zijn, u den brief te zenden, waarover gij u Eerwaardige broeder, met reden bij ons beklaagd hebt. Doch, vermits het nu, na de zaken klaar en duidelijk doorazien te hebben, zeker is dat de toelage door gezegden koning, op uw verzoek aan uwe on- derhoorige Pastoors toegestaan, volstrekt aan geene voorwaar- den onderhevig zijn, weike de vrijheid der Kerk in het verkie- zen der Pastoors belemmeren, hebben wij daaruit gezien, dat _ gij in deze geheele zaak in geenen deele zijt afgeweken van le uitspraak die wij pavpside reizen gedaan hebben. _ Maar ten einde alle bekommeringen en twijfelingen voor te en, welke soms daaruit zouden kunnen ontstaan, dat onze / ak over de toelagen gedaan, openlijk bekend is, te we- ten: dat dezelve niet kunnen aangenomen worden, indien er voorwaarde bijgevoegd is,*welke aan de vrijheid der ‘ : Z oude nadeleg zijn, 200 oordeelen wij het nuttig dat gij Geestelijken uwer Jurisdictie berigt, tenzij gij zulks reeds an hadt, dat de toelagen door den koning aan uwe Gees- toegestaan, aan geene voorwaarden verbonden zijn, 200 geen beletsel bestaat om dezelve aan te nemen. Ereid waar wij kunnen, u bijzondere liefde jegens u, en den aan uwe zorg Sia ertronwdé, Geloovigen, met nheid den Apostolischen zegen mede, ~ Rome bij de heilige Manta de Meerdere den 18ten an ons Opperpriesterscha APS Sap * ae si a i P pIUS P. P. VIE. ie a a> te = >. a De subsidien waren van dat oogenblik af, in die distrikten, niet alleen wer verboden,.maar het aan-nemen van dezelve, door den grooten Pius openlijk goedgekeurd, ten gevolge der verklaring door het gouvernement aan wijlen den voormaligen Bisschop van Roeremonde gedaan ; en, overal, waar na dien tyd, de geestelike overheid op denzelfden grond, subsidien voor hare onderhoorige Geestelijken heeft gevraagd, was het aan menemen daarvan, even  ’s lands kas worden bekend, “so geene andere einden bestemd worden, dan waartoe dezelve bestemd zijn.” Want het is toch wel zeker, dat die bestemming niet was, om refractaire of gesuspendeerde Priesters. te betalens en die handelwijze was daarenboven egen ergelijke inbreuk op de regten en vrijheden der Kerk, “Maar nog meer: Ook donatién, erfmakingen ena, ten voordeele van kerken, inrigtingen van weldadig- heid en. bleven met verkrachting van artikel 15 des Concordaats aan de authorisatie en dus aan het ja of neen zegeen des konings, onderworpen ; en het mekea van fondatien, was alzoo niet meer afhankelffk van den wil der gevers of erflaters, maar van dien des konings, * Men weet, dat ons gouvernement op alle vertogen, welke tegen dit een en ander werden gedaan, geener- Jei acht sloeg, en wat er de gevolgen van zijn geweest. ‘Na de afscheiding van Belgzösen, bleven dan ook vele Catholijken de subsidién met een ongunstig en wan-trouwend oog beschouwen, en zagen met weerzin den post van f 400,000, zoo het het voor den Catholijken Heredienst, doch waaronder ook begrepen zijn de tratementen der ambtenaren, tot de generale directie van den Eeredienst behoorende, niet alleen, maar ook de ruime subsidien aan de Jansenisten bisschoppen verleend zogen, enz, Het misnoegen vermeerderde!, toen het gouvernement zich, in het vierde district van Zeeland in het voorleden jaar, met zuiver huishoudelijke zaken, der Catholijke Kerk begon te bemoeijen, en het moest wel uitbreken, zoodanig erkende, en de subsidien, die zijn vooraaat genoten had, niet uitbetaalde. Van daar het herleven yan den vroegeren haat tegen de subsidien en de meer en meer algemeen wordende wensch, als bij de wijziging der Grondwet worde bepald: Dat —— at a tse 2m 1 Scaling) A {1 Wil voeren alleen dit geval aan, hoewel er ook soortgeliike gevallen, met mindere Geestelijken plaats hadden, = % 4 - ’ 7 bs » “f a a é; cal a>. 2 den,. at iedere Godsdiensigezindheid voor haar eigen onderhoud sal moeten. zorgen,: Maar wat zou men daarme- de winnen als niet tevens de volkomene Godsdienst- vrijheid zonder bemoeijingen van het gouvernement en vooral de vrijheid om donatien en erfmakingen ten voordeele van kerken en gestichten te geven of te maaken, zonder dat daartoe de toestemming of authorisation van het gouvernement noodig zij, duidelijk in dezelfde grondwet’ worde uitgedrukt? — Volstrekt nietsf De overheersching van den staat drakt zoowel op de afgescheiden gereformeerden, die voor het onderhoud hunner eigene gezindheid zorgen, als op die, welke tractementen, subsidien of toelagen ontvangen, Het is die heerschaucht, welke gefnuikt, wier heillooze invioed vernietigd moet worden! es Het ware, naar ons inzien, een onvoorzigtige, on-— beradene en met de belangen der Kerk strijdige stap, door het afzien van alle subsidien, den staat te ont- slaan van eene weltige schuld, jegens de Catholijke Kerk im Mederland, waarop deze aanspraak heeft.en _ zulks, zonder eenige transactie, dienaangaande door de Kerk, met den staat aan te gaan. is gebleven, de â a4 4 nsactie met het Opperhoc Eo) ee ae ae 7 worden vereffend, en wa yan der dat’ die begrooting an der stemming der kamers behoort onderworpen te worden, en zonder dat die uitbetaling van de willekeur des gouvernements afhan- kelijk zou mogen zijn. ~ Daarenboven moet de verpligting tot het vragen van authorisatie, tot het aanvaarden van donatien of erfla- tingen ten behoeve der Kerk, worden afgeschaft. Dat punt is lijnregt strijdig met de vrijheid der Kerk sen met het gezond verstand,. De wet zou b, v. niet ver- bieden, om aan eenen waard of eenen waardin van een bordeel eene donatie te geven, of een legaat te ma- ken, blijkbaar met het doel, om haar schandelijk be- roep in stand te houden; maar het zou niet vrijstaan, om aan eenen Bisschop of aan een Pastoor, tot in- standhouding van den Godsdienst, te donatecren of te legateeren, zonder authorisatie des konings! _  een zijner gedichten zegt: hi Slaaf te zijn en vrij te heeten, Voegt dat aan ’t ronde Nederland? Maar dat men den staat niet ontsla van de verpligt, om de Catholijke Kerk, op de eene of andere wijze, schadeloos te stellen, voor de haar vroeger ontroofde goederen en cigendommen! Dat overigens zoodanige afstand van tractementen, subsidien ‘en toelagen, zonder voorloopige maatregelen, alles behalve verkieslijk zijn zou, zullen wij in een volgend artikel nader ontwikkelen, 8° 