Algemene konst en letterbode
None
Het za! de Maatfchappy aangenaam zyn , wanneer de Schry- fers hunne arttwoorden , zoo reel mogelyk i«, bekorten, doof alles daar van af te laten, berwelk niet vnjftrekt tot de hoofd* zaak, die zy vraagr, behoortt zy verlangt in alles 9 wat men haar aanbiedt, duidelykheid met kortheid gepaard, en het we! bewezene, fan het op losfe gronden geftelde, juist ondetfehei- den te zfen. Geen antwoord Zal voortann, folgens een befluif van Direc- leureti, ter beoordeeling worden aangenomen, hetwelk blyke door de eigen hand des Schryvers gefteld te zyn; en zelfs zal eene toegewezene Medaille niet kunnen worden afgege- fen, wanneer na de toewyzing de hand des Schryvers in het bekroonde ftuk duidelyk erkend wordt. Het ftaat ook aan elk Lid vry naar den pry* te dingen, onder voorwaarde , dat zyne Verhandeling , gelyk ook het bit* let, met de letter L geteekend zy. De anvwoorden gefehreven op de gewone wy2e, met een verzegeld biller, des Schryyers naam befattende, in het Afe- derduit sch , Frans ch , Latyn of Hoogduitsch , (doch met geene Hoogduitfcbe letter) rooeten franco gezuiuicu wuiden aan M. van Marum, Secretaris dezer Maatfchappy. De eerprys der Maatfchappy voor het best gekeurde ant- woord, op elk van bare vrageu, by welke geene verhooging van den prys door eene premie gefteld ftaat , is een Goudcn Medaille, op den gewonen ftempel der Maatfchappy gefla- gen , met den naam van den Schrvver en het Jaartal op den rand , of bonder d vyftig Hollandjche guldens ter keuze van den Schryver. — Het zal den genet) , die den prys behalen zal, of een accesfit zal bekomen, niet vryftaan zyne verhan- deling, welke bekroond is, het zy in zyn gehee! of tendeele, het zy apart, of by eenig werk, te doen drukken, zonder da nitdrukkelyke toeftemming van deze Maatfchappy daartoe te hebben verkregen. # Tot LEDEN zyn veriozen .* t H. Muntinghe , Theol. Doctor & Profesfor , Rector van de jikademie te Groningen. Ladislaos Chernac, jt . L. M. Philo f Doer. Philo/, ! ST Mat bos, Profesfor te Dover, ter.. Digitized by Google C 447 ) AWfiUS Ypet, Theol. Doer, & Profesfor to Groningen.' Antonius van Goudoete* , J U. D. & Profesfor on Rector to Zvtol. Jeronimo di Vues, Prep dent der tvfeede Klasfe van het Hollandsch Inflitut van Wetenfchappen te Amfler- dam. J. P. van Capelle, voorheen Lector in de Wis- en Zee • vaartkunde te Groningen y nu Pr receptor der Latyn - fche Seholen te Amfierdam, * D. Friedrich Siegmund Voigt, Profesfor in de Heelkun- dey Director van het Bot anise h Inflitut te Jena. Emanuel Etienne du Villard de Geneve, Asfocid do I Inflitut Imperial de France y te Parys. NIEUW-UITGEKOMEN BOEKEN. if 34. Kort begrip der Algemeene Gefchiedenis , enz., door J. M, Schrock, eerfte en tweede Stukje, tweede druk. In 8®. het een van 6bl., het ander van iaf bl. opl. 3300 ex. Drnkk. van Herdingh te Leyden. Te Leyden by D% du Mor - tier en Zoon y te Deventer by J. H. de Lange y te Gro- ningen by J. Oomkens. 1735. Natuurkundig Schoolboek, enz. adeStnk, nieuwe uitgaaf. In 8*. 2i\ bl., met 11 platen, opi. 2300 exempl. Drukk. van Herdingh te Leyden. Te Leyden, Deventer en Groningen , by du Merrier en Zoon % J. H de Lange. eti J, Oomncns. • 1737. Kort verhaal van eene aanmerkelyke Luchtreis en nieuwe Planeet- Ontdekking, uit het Rusfisch vertaald. In Gr. 8®. si bl. opl. 450 exempl. Drukk. van Wybe Wouters ie Groningen. By denzelven aldaar. f r- 15 - s Schoon de Reis cn ontdekking, in dit Stukje verliaald, gebee! ver dicta zyn , is hetzelve zeer geestig en onderhoudend gefehreven, en draagt bee rfuideiyk blyken van uit geene ougelcerde handen te konien. HANDEL en ZEEVAART, LANDBOUW, HUISHOUDKUNDE en wat daar. TOE BETREKKING HEEFT. Munchen. De Maatfchappy van Landbouw dezer Srad heeft verfeheiden pryzen uitgeloofd op de beant- woording van verfchillende vragen; onder andereneene gouden Medaille van twaalf Dukaten aan het meesr vol- doende antwoord op de volgende vraag : „Welke is de beste inrigung aan Oliemolens tegeven, en welkede beste be. C 44* > bewerkingwyze , volgens de onderVinding ofdetheo* xie, tot de verkryging der ondetfcheiden olien; hon- derd xflveren Medailles. aan perfonen die de Hop nog Diet geteeld hebbende, daarmede honderd voeten lands van de leme dezes jaars tot deft eerfted September aanfbande beplanten; eene gouden Medaille van zes Du- katen en vjer zilveren voor hun die de beste Siroop of Suiker uit Mai's zullen getrokken hebben; en eindelyk eene gouden Medaille van twintig Dukaten voor deop. gave der beste wyze, ora topographifche befchryvin- gen op te maken be’trekkelyk de hulpbronnen der plaatfen ten opzigte van den Landbouw en de Landhuisboud- kundc. t STERRE- en WEERKUNDIGE WAARNEJV1INGEN* WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN, BUI TEN HAARLEM* f EARO- | TREE- i WIND- i LUCRTS^ WI3.< MR- • | NOME- 1 STRKZK 0ESTE1J> Juny l TER. 1 TRR. | | hrid. fa9' 7 i 64 29. 6* ( 78 61 1 6a a 0. t. 2. j bewolkt; tusfehen beide f ! dondar van verre. 1 z w 1 ,o <| [59. 6* I 6e 09-7 I 69! Up. 8 1 59* — *r — m ' bewolkt. " i r2p. 9< 1 30.0 72. 3°' I * 62 } r w. | voormidd. omtrem helder; w. n. w. verders bewolkt. N. t. 0. 1 12 \ '30. of I 67 l 30. 0 I 82 .29* 9* * 65 < Z. Z. O. j Z. t ■ o. z. w. . 1 bewolkt; ’savonds regenbuijeiu * IS ^ ”3° * I 60 30. if 67 ! .30. 1* 1 58* I W. t. N. J w. j omtrent helder ; windrig. w. z. w. 1 14 { *30- 1 ! 5« \ 30. of I 68 20. 9 1 * 49 J w. t. z. w. z. w. z. w. zeer windrig ; bewolkt. ,s \ '29* 7i 1 58 \ 29- ;f 63 .29. 8f » 54 » 2. w. w N. W. zeer windrig; bewolkt; vooimidd. regenbuijen. Tk Haarlem, by A. LOOSJF.S P x. TtR Drukkery van V. Loosjes t e Haarlem. ( Lange Veeiftraac W. 3^. N. 6. ) Digitized by Google E E N E A L G E M N°. 39. Vrydag den 1 $ften Juny. Vo/gens KEIZERLYK BESLUIT vtn den o6ften September lSlIt is da Uitgma van At Wukblad dafinitief totgeftam* B E R I G T E N. ^NTew-York, den nden dpril. Het getal der Nicuwspapieren die in de Vereenigde Staten uitgege- ven worden, beliep, in 18m, 364, waarvan 158 tot de Gemeenebestgezinde en 157 tot de Federalistifche party behooren. Van deze Nieuwspapieren worden *er acht in het Hoogduirsch, vyf in het Fransch, twee in het Spaansch en de overige in het Engeisch ge- drukt. Slechts negen dezer Journalen beftonden ’er voor de Amerikaanfche Orawenteling. Rusland. De Heer Langsdorf, reisgenoot van Kapitein Krusenstlrn, heeft de grboorre van een nieuw Eiland, in den Rusfifchen Archipel tusfehen Azie en Amerika, bekend gemaukt. De bewoners van het Eiland Unalaschka, een der Aleutifche, merkten in 1795, niet verre van eenc rots, ten westen gelegen, en waar zy van onheugelyke tyden gewoon waren op de hondenjagt te gaan, eenen mist op, die zelfs by het helderst weder aanhield. Een inwoner waagde het L Dttu Ff dit Digitized by Google 4 ^ * ■ X 45® J ’ dir verfchynfel van naby te zien, enberigtte, dat daar ter plaatfe de zee in eene hevige borreling was. In 1800 verfpreidde zich eindelyk de damp, en de ver- wonderde inwoners zagen vlak by de rots, die zy zoo wel kenden, een eiland, dat zy nooit te voren befpeurd hadden. in het midden verhief zich een bergtop, die onopboudelyk vlam en rook braakte. Dezelve rustte alleen eenigen tyd, toen het eiland Unalaschka door eene hevige aardbeving gefehokt werd , en de volkaan, weike daarop gelegen is, eene uitbarfting had. In April van 1810 bezocht men het nieuwe Eiland, De grond was nog zeer heet en de berg ontoegankelyk. De ho- len in dezelve wafemden zulk eene hevige hi;te uit, dat ftukken hondenvleesch , daar gebragt en op eenigen afftand dezer luchtgaten geplaatst, volkomen gebraden bevonden werden. „ * • » < Weimar. De beroerode Wieland werd den *5 January 1. 1. op zyn Landgoed Osmanftadt aan de zyde zyner Echtgenoote en van Sophia Brentano begra- vcn. Sedert 1798 tot 1803 bad hy daar aanhoudend 2yn verblyf gehad. In deze gelukkige afzondering be- zocht hem Sophia Brentano, Kleindochter van zyne oude Vriendin Sophia de la Roche. Deze jonge perfoon vereenigde met een fchoon uiterlyk aile dp yoordcelen van het verftand .en hart; eene groore ge- voeligheid had haar tot eene melancholic geftemd, die misfehien door byzondere omftandigheden vermeerderd, en eindelyk voor haar doodelyk werd. In 1800 over- feed zy cn werd op Osmanftadt begraven. In het vol- gend jaar vciloor Wieland zyne Kchtgenoote, wier lyk ter zelfder plaatfe rust vond. Van toen af begeer- de hy na zyn’ dood met twee perfofien, die hy zoo . Zeer bemind had, vereenigd te worden. Een vriend van den beroeraden Dujifcher heeft een Gedenkteeken ontworpen en laten vervaardigen, dat aan het aanden- ieh dezer drie belangryke perfonen toegewyd is. Dit Gedenkteeken heeft de gedaanie eener driehoekige pi- i amide; betzelvc is tusfehen de drie graven in geplaatst. Op ieder vlak der piramide leest men een opfchrift, zoo ingerigt , dat men daaruit kan zien, aan weike zy- de ieder lyk figr. Drie zinnebeelden ftaan boven de opfehriften. Dat betrekkelyk Sophia Brentano ver- ,|>ccldt eene kapel (zinnebeeld der ziel) te midden vatr een* «r « * Digitized by Google C 4*1 3 een4 rozenkfans* Boven den naam van WIelAIid**. Huisvrouw ziet men een* eiken krans* om twee hann den, die zamen gevoegd zyn, geflingerd, het zinne- beeld der vereepiging. Eene lier met de (ler der on- fterfelvkheid daar boven wordt boven den naam vail den beroemden Dichter gezien. De dfie vlakkefl def pframfde wofden eenigermate vereenigd door een op- Ichrift, dat aan dezelve gemeen is, en door Wieland aelve opgegeven werd; te weten: 0 ' * " • » » Lie be und • Freutidfchaft umichlang die very* and left SeeJen im Lcben9 Utfd ihr flerbliehes deckt die ft r gemcinzarne Jtcln. -r dat is: - Liefde en Vriendfchap ftrengelden de met elkandetf Verwante zielen aan een; en haar fterfelyk overblyffei dekt een zelfde fteen. NisMes. De Akademie van het Dept, du Garet , hief geves- tigd, heeft voori8i4 de volgende Prysvraag opgegeven: „ Hoedanig is de wederkeerige invloed van de Regrs- pleging door een Jury op algfcmeene Zedelykheid cn die der. algemeene Zedelykheid op de Regtspleging door een Jb^y?” " * Voor 1815 geeft zy tevens de volgende Prysftoflfe op: 4, zy verlangt, dat mfcn aan een zorgvuldige over- weging onderwerpe alle tot hie/ uitgedachte gisfingen, om het verfcbynfel, bekend onder den naam van Staart - of Baard der Komcten , te verklaren, en tegelyk onder- zoeke, of eene gezonde natuurkennis eene dezer oplos- fingen toelate, dan of het noodig zy tot eenige nieu- we onderftelliflg Zyne toevlugt te nemen. Telkens voor den iften Maart van het geftelde jaar tnoeten de antwoorden by den Hr. Trelis, derzelver beftendigen Secretaris, vrachtvry ingezonden worden. Jeder dezer Pryzen beftaat in eene gouden Mcdaille er zwaarte van honderd grammes. * Parys, d$n 10 den Juny. Op heden is de Tweede tClasfe van het Keizerlyk Inftiiuut overgegaan tot de benoeming van den Opvolger van den Heer Deliulb. By de eerfte ttemming bekwam de Hr. Campenom yeertjen ttemmen van de vyfentwintig ftemmendfcn, de Hr. Michaud zeven, de Hr. Jouy diie ep de Ht* F f a B aour C 4S* ) Baour Lormian een; by gevolg werd de Hr. Cau* penon toe Lid van het Inlfcituut verklaard. Amsterdam. By de Derde Klasfe, die der oudo Letrerkunde en der" Gefchiedenisfen , van het Inftituut der Wetenfchappen, Letteren en Schoone Kunften al- hier, zyn geworden Lid der Klasfe J. F. L. Schro- der, voormalig Directeur van het vernietigd Infti- tuut voor de Marine van Holland, in de plaats van wylen Th. van Kooten; Buitenlandsch Geasfocieer- de Fr. Jacobs, Hoogleeraar te Gotha, voormaals Cor- * respondent der Klasfe , in de plaats van wylen Chr. Gottl. Heyne; en Correspondent der Klasfe R. W. J. van Pabst te Kleef, in de plaats van den boven- genoemden Fr. Jacobs* * * VAN DEN HEER M I L L I N AAN DEN Hr. ' , ..... . * * H A S E, BEVATTENDE EENIGE BYZONDERHEDEN WE- gens de Reis van de Hn. * * KOES EN BRONSTED (*). lk heb, Myn Heer! de letteren ontvangen, welke gy zoo goed waart my te fchryven; gy fchynt te wil- len weten, of myne reizen door Groot- Griekenland ea naar den Uithoek gelukkig geweest zyn; op een’ an- deren tyd zal ik deze vraag beantwoorden; ik wil thans liever fpreken van eene gewigtigere onderneming, en die de aandacht in veel hoogeren graad verdient. Elk (•) Zie wegens dtzelve Alg. Konst* en Letterb. 1811. Ilia Dl bl. 273, b •* Digitized by Google ( AS 3 ) .. Elk een ftelt belang in de twee jonge Deenen, d ie* nadat hunre, door eene uirftekende opvoeding verkre- gen, kundigheden door grondige ftudien in Frankryk en Italic ^enen ftaat van rypheid bereikt hadden , Grie- kenland gingen bezoeken, As waardige opvoigers van Tournefort, Chandler en Fourmont. Gy wect, dat zy onder de jonge lieden behoorden, die, zich door hunne verdienften onderfcheidende , by my een goed onthaal genieten, voor welke myne Boekery altyd open ftaat, en dat ik aan hun byzonder, wegens hun- ne perfoonlyke hoedanigheden, verkleefd was. ; Ongelukkig heeft men een dezer twee verloren. De Hr. Koes overleed in i8ii te Zante (f); maar de Hr. Bronsted is den 17 Maart 1. I. te Otrante aange- komen; weldra zal zyn quarantine eindigen, iniien by geen Turksch fchip aangedaan heeft; en misfchien zal ik hem voor myne terugreis te Rome wederzien, waar ik den 10 April zyn zal. Deze twee reizigers zagen Acarnanie in den zomer van 1810; zy waren te Patrae, Delphi, Koriothe en Athene in September; verbleven eenige maanden in die eerfte Hoofdftad der Kuntten; deden uitdappen in Attika en bovenal in Argolis, ora de belangryke Ge- denkteekenen van Epidaurus en die van Tirinthe, Ar- gos, Mycene en Nemea te onderzoeken; vervolgens begaven zy zich naar Boeotie, Theben, Platea en Pho- cis; en keerden ten tweeden male naar Delphi en den Parnasfus terug. Daarna naraen zy hunnen weg over Cheronea , Orchomene , Locris , Thermopyle en een gedeelte van Euboea naar Volo en Trichetis in Thes- falie. In de maand January van 1811 kwamen zy te Konftantinopel aan, waar zy drie maanden doorbragten, ea , in de lente , zagen zy Troas. Zy doorkruisten voorts de bergketen van Ida en daalden af tot aan de golf Adramytis, hunnen koers dwars door Myfia over Pergamum, Smirna, Ephefen enz. voortzettende. De Bouwvallen van Pergamum fchenen hun zeer gewigtig; deszelfs Burg is nog met overbiyffelen van Gedenk- teekenen vervuld , welke denzelven eertyds verfierden. Onze Reizigers konden ongelukkiglyk van den Pacha feen verlof tot delven bekomen. De bouwvallen van Iphefen wekken 00k groot belang. De Werken van Chand* (t) Zie Alg. K. en Letterb. 181a. Ifte Dl. bl. 305. Ff 3 Digitized by Google C 454 5 Chandler leerden dezelve kennen, doch nog zeer on- volkomen. De doodelyke ziekten, die in Klein -Azie heerschten, verhinderden onze Reizigers in hetzeive doortedringen. In den herfst van 1811 keerden zy naar Romelie terug. Thesfalie was toen vooral het voor- werp hunner waarneraingen. Den loop van den Peneus volgende, bezochten zy Pharfalie, Larisfa, doorreisden gy Tempe, trokken den majestueufen Olympus over en kwamen tegen den Winter over Guboea en fioeotie te Athene terug, dat hun Vaderland in Griekenland was ge worden. ‘ Zy befteedden den winter tot uitftapjes in Attika en bezochten Zea, Salamis en Aegina. In de lente vertrokken zy naar Peloponnefus, hetwelk zy gcheel doorkruisten. Na de opgravmgen van den tempel van Jpolfa in Arkadie voltooid te hebben begaven zy zich over Caritena en Megalopolis naar Sparta. Zy bewon- derden de ligging van Lacedemon; men ziet hetzeive van 13 of 14 heuvels, die tusfchen den Eurotas en de groote bergketen Taygeta bedoten liggen. De Jieer Bronsted had het ongeluk van in handen eener welgewapende bende Mainoten, op den ouden krygsweg der Lacedemoniers, te vallen, en werd ge* heel uirgeplunderd. Hy kwam byna naakt te Calaroa- tha, in het hart van Mesfenie, terug, waar hy eenige medelydende famaritanen vond. Gclukkig had hy vooraf van Athene naar Patrasfo zyne grootfte verza- meling Medadles gezonden; hy verioor *er dus flechts cen klein aantal en een gedeelte zyner Mariners. De Pacha van Morea, Mehemzd, heeft bevelen uitge- vaardigd, ora de geftolen voorwerpen terug tc vinJcn; waar wat hoop kan men daarop hebben in een land, waar de Politie zoo flecht ingerigt is? ‘ Mon kent de fraaije ontdekkingen, die in r8it door reisgenooten van den' Hr. Bronsted, de Hn. Baron ir on Haller en Cockerell, gedaan werden, te we- ten, Standbeelden van den tempel van Apollo Patihcl - tcniui te Aegina. Deze verzameling, die men byeen hhuden wfl, is tegenwoordig op Maltha. De veiling is gebpend ; verfcheiden Hoven hebben *er op gebo- iden; het bod van het Franfche Gouvernement beloopt 160,000 Francs. De tyd der toevvyztng is nog niet VerUreken. De 4rks van den tempel der pbygalkrs is op Zante . aan« Digitized by Google C 455 j tangekomen, waar zy in bet hufs der Gravlnne Lukxi tentoongelleld wordt; zy is van Parisch marmer, Dng iesentachtig voeten en twee hong} zynde cje b ide zyien met basreliefs overdekt; bet een verbeeldt del* ihyd der Grieken en Amazpnen; bet bellaat uit dr*c- envyfdg beeldeoi op bet andere telt men *er llechts zevenenveettig. Hit vertoont den (tryd der Gtetwauen en Lapitben. Deze fries is de grootile en volk * die men kem, en van een qitmuntend Kunftcnaar , wel- ke ten tyde van den Peloponnefifchen oorlog leefJe. In den aanvang van 181a ondernam de Hr. Bron- stcd opgrivingen in de bouwvallen van Catbaia op het eiland Zea, niet verre van Attika gelegen. Dezel- ve leverden drie rompen van vrpuwcn op. waarvan eene van uitftekende fchoorheid; een romp van een kolos- faal ftandbeeld van Apollo Mufagcta; de voet van een ftandbeeld te paard, en vele bclangryke optchriftcn, die op de pilasters van den tempel gefneden waren. Deze opfehriften bevatten vred^atracutcn of volksverbindtenis- fen, in deDorifche talegeichreven , tusfehen Je/E'oliers van Naupacta, Atbenen cn de Cariftiers van Euboea. Deze fraaije opfehriften, welke nieuwe dcnkbeelden aangaande de iigging der vier oude Iteden van net eiland aan de band geven, komen den Hr. Bronsted in eigendom toe. Gy weet, hoe bekwaam hy in bet Gricksch is, en hoe zeer hy de gave bezit, om dezel- ve te verklaren. Op zyne terugreis kon de Hr. Bronsted niet nalaten van op Ithaka ftil te houden, een eiland, zoo geroemd door den Vader der Jonifche Poezy ; over Leucadie naar Prevefa doortrekicende, had hy gelegenheid Ali Pacha te leeren kennen, een oud vorst, vol geest cn van een opmerkingwaardig karakter. Vervolgens door- reisde hy Albanie en werd op Corfu door tegenwiodea oDgehouden. Men vond veel raedailles in de militaire opera vingen , die de Generaal Donzelot hat doen Het petal der medailles van Cnrcyra raoet door deze operavineen de helft verroeerderd zyn. Dit zyn de byzonderheden , welke men my heefUoe- ceftaan uit eenipe brieven te trekken, welke de Heer Ironsteo te Napels aan een’ zyner achtinswaardigfte vrienden gezonden heefti de droefheid , die v den dood des Hn. Koes betoont, is waarlyk treffend hv heeft een zedig erafgedeente voor hem op ZantB 9 Ff 4 »« t 45* I opgerigt met een ftuk manner, dat by met hem van Athene medegebragt had; daarop fchreef hy deszelft mam en deze vier regels van Homeku*, welke die beminnelyke jongman zoo gaarre dikwuf herhaalde ; Ol'ij r$p <pOW uv toifye na) AvipQv. &CWa ri pUv t* Mvefxog yapJkiig yin , &Wa H $' v\y T v)\tQ6u<ra (puet lapog iriyiyysrai tipy drtpQv yeveyj fjfiiy (post, jj$' droWjyei. dat is: " pt Geflacht der menfehen is als ’t wufte blad der boomen. Nu ziei men door den wind het ftrooijen langs het veld, En wedr uir knop by knop op nienw Ye voorfehyn kornen In 9t weelig groenend woud, zoodra het Lente wordt, Dus groeit bet een geflacht der menfehen ; 't ander dort (*), • * Hy heeft dit graf met cipresfen orageven. Welk reiziger, die eenig gevoel bezit, zal Zante bezoeken, zonder hetzelve hulde toetebrengen ? De Hr. Bronsted geeft zyn voornemen te kennen, om naar Griekenland terug te keeren, wanneer hy voor cene korte poos zyn Vaderland, zal bezocht hebben. Hy wil grooteontwerpenteruitvoerbrengen, dochhylaat veel over, het geenhy wenschtete doen. Helaas! zoo zyn wy alien; de tyd ontbreekt ons; gelukkig is hy nog jong en hy zalgenoegtydsbehouden, om zyn uirgebreide ontwerpen tot Hand te brengen; maar ik wensch, dat by naar Griekenland niet terug mag keeren, dan na de Tyke bouwflolfen verwerkt en publiek gemaakt te heb- ben, welke hy medegebragt heeft. Vertrek ik van Napels, zonder hem daar gezien te hebben, dan zien wy elkander zeker te Rome, in ge- zelfchap van de Hn. Dodwell en Akerblad; zy bebben de School van Plato bezocht; ik heb de plaaN fen gezien, waar men die van Arciiytas en Pytha- goras onderftelt; en na den Thesfalier Achilles is de Apulier Diomedes de grootfte held van Homerus. Het klasfiek land, dat ik doorreisde, wekt dus ook eenig belang op, en gy kunt U het aangename ligt ver- * (•) II. .VI. v. 146—149. dus verfaald door P. Niecjw- Zie zyne Nagclaten Gedichttn > bi. 113. Digitized by Google C 4S7 ) verbeelden, dat zulke mcdedeclingen opleveren; wy zullen van onze waarde vrienden fpreken; de dood van den Hr. Bast zal den Hr. Bronsted bedroeven; de verkiezing van den Hr. Boissonade hem verheugen: met genoegen zal hy de (landvastigheid , waarmede gy uwen arbeid doorzet, en den goeden uitflag, diedaarop volgt, vernemen. Ik meende, dnt niemaod meer deel zou nemen in de byzonderbeden die deze brief be;vat, dan gy, die zoo hartstogtelyk Griekcnland bemmt en hetzelve zoo wel kent; Jaarora zend ik U dezen, om U tevens niet geheel onvruchibaar rayner te herinneren ; gy weet toch, dat ik U hoogfchat en bemin. Berigt nopens eene Hopge School voor Oosterschb Lettlrkunde, te Petersburg opterigten. CUittreifel nit eene daar over te Petersburg nitgegeven Brochure , 50 pag 40. en vier Tabellen , 1810. nit de N. Leipz. Liter. Zeit. 1811. St. 22.) • > ✓ , Wy hebben* in den jongflen tyd aangevangen de waarde juis.’er re beoordeelen, welke uizie in de oudfte tyJen voor de menfchelyke befchaving gehad beefc. Tor deze juisrere fchatting van Azie, de wieg aller burgerlyke befchaving van onzen aardbol, bebben buiten twyfel de veroveringen door de Engelfcben in Indie gemaakt, de kenuis welke men zoo wel van de Sanskritfche taal, als van de gefcbriften van Zoroas- ter gekregeu beefr, de geleerde werken der Dnirfchers over den Bybel, en de oprigring der Aziatifche Leuerkundige Maatfcbappy te Calcutta, aanleiding gegeven. Rusiand meent op eenen tyd , wanneer de heocfening der talen , der leerftellingen en der gefchiedenis der Oosterfche ta- len , met zoo veel yver wordt bebartigd, in dit fink zoo veel te minder te mogen achterblyven , naarmare zelfs bet Itaatkun- dig belang hetzelve te fterker *er toe aanzet. De oprigiing •ener geleerde School , alwaar onderwys in de Oosterfche ta- len (•) In bet tweede Deel van den Alg. Konst- en Lettcrb. 1811 bl. 387 werd reeds van dcze inrig ring melding gemaakt, dccb, geiyk men by veigeiyking kan zien. zyn de hier medcgcdccldc byzonderbeden detwegens niet over- bodig. Red. C 45* 5 t * ’ * Vft graven wtrd, kon voor Rosland, wegens die fhatkundL fte betrekkingen , zeer nuftig, en voor de Oosterfche Weten- fchappen in *t algemeen allernortigst worden. De Schryver Iran dtt ftukje tracnr de noodzakelykheid van zalk eene inrig- ting daardoor te bewyzen, dat hy deels de voornaamfte kun* dicheden, welke men door her aanwakkeren der Oosterfch* Letterkunde reeds verkregen heeft , dee's dat gene aanvoert* *i geen op die onafmetelyk veld van menfehelyke nafporingtn Bog voor de vlyt van toekomftige bearbeiders is overgelaten. De bv*ie:e verkiariug van den Bybel, de wederlegging van fcet oude ftelfel over den oorfprong en de vorming der men- icbelyke taal , eene nieuwe gedaante der gefehiedenis der wys- gecrige denkbeeldeu , eene naaowkeuriger kennis der Dicnt* kunst der Osterlingen , en eindelyk een dieper indringen in de Gtfchiedenis en Sutistiek van Azie, zyn of reeds de vroch- ten dezet herleefde beotfening der Oosterfche Letterkunde reweest, of zullen daaruit in het vervoig onmisbaar voort- fpruiten. De aanmerk ingen des Schryvers over deze onder- werpen bieden ryke ftof aan tot verder nadenken. In het iweede gedeelre worden de grondtrekken eener Azia- tifehe Akademie ontworpen. Op dezeive moest een dubbeie Jeercurfos, nver talen en letterkunde, gegeven worden. Bei- de mi gen nict met elkander verbonden, en beide moeten door verfcnilu nde Leermeesters voorgedragen worden. Deze grond- wet is afpdeid van de tegenftrydige iurigting der Aziatifcha Maaifchappy te Calcutta, welker nadeelige gevolgen deze zeU ve openlyk erkend heeft. By. deze gclcgenheid wordt de rood wen dig he id der kunde der Griekfcne en Latynfche lalenf welke betde voor de fteuepumen van alJe mogelyke kennisfen verklaard uorden, aan de leden der Azratifcbe Akademie zeer aanbevolen, en gewenscht , dat de Griekfcne taa! , by de nieuue inrigting der Rusfifcbe Gymnafien , met zoo ais tot nog toe vt>rwaarloosd moge worden. Hierby worden voorts in eer-e aanmeikiog die Griekfche Schryvers genoemd , welke deels te Parys, deels te Moskou op kosten der Gebroeders Zi Sima in het lichr verfebynen , en waarvan vele' exemplareo tan jooge Grieken om nie: wordeo uitgedeeld. De Aziatifche Letterkunde fcheidt zich in verfchlilende grooie klasfen, waarvan elke op zich Zelve een afzonder.'vk geheel uitmaakt. De Hebreewwfche Letterkunde onderfehei It zich daariii van de overige, dat *er in baar geene nieuwe ont- dekking te maken is, in dat zy (Vchts ee*' enkei overblyffei v in den Bybel, bczit ' * ). De It* fife he Lenerkunde is de oud- * * (*) Dc Oostcrfclie Letterkunde in h-.r algemeen, maar de Hebrccuwfcbc* uic baruu aard , in het byzondcr, heclc Lng het ongcluk gihad, vnn floclus ah een hulpmiddd ter verklaring des OuJen Testaments, eene voorbeieiding en aaulunglel der IbeJo^'lcbe SmUie, bchindUd te worden. ten nsded voor Digitized by Google \ C 45P } ,. eiidfte, de meest befangryke en de minst* bcicende. Reedi fa de vroegfte tyden dor oudneid hidden zich de Dichikunsi en de Wysbegeene In Indie zamen gepaard, om eenen Godsdiengt le vormen, wiens fporen zich ir alle GodsJier-JtftclIeis der oude wereld laten herkennen. De dne grondkr„ch(en der Naruur, welke de Indiers, order de namen van Brahma 9 f^ischnu er Schiva als porfoiicn verbee'd^n , bteren inEgyo- ic OJiriSj IJorus en Typhon. — Voor dal nog Zerduscht id Perzie verfcheen , leeide reeds in Indie Mttju , aie vulgen* P. Paulinos de S. Baathuomgo dezeifde is mei Noach, het getoof aan geneti God. Dit geioof fcbynt door alle tegen- ftrydigheden en ongerymdbeden der IndifcSe F^belkunde be* Den. Een beredeneerd fteifel over deze Fabelfcunde te vor-i men en (e ftaven , meet etn der ter lie voorwerpjn zyn, waar* voor de ware geleerdheid, *t welk aileen overrotten kon worden daardoor f da t thans m^fcliien de mode kon worden, om by alle de andeie Wysuecnge en GodsdiCnlHge denkbeeldcn en ltcl&ls dcr oude Wet eld, ouk die des Oti- den en zdl's des Nieuwen Testaments, van Oo<tcr(<:be U’ysgecite en ludifehe Tueoig^ie afccleulci) en dnartpe terug te brengen. Hiertoe is in de cxrlte pleats byzondcr gelchikt. Met dcnkbecld te verlpreideu , dat in de Hebrteuw* lehe Letterkunde, welke flechts 6*u enktT ove:blyllel bezit, geene nieuwe vor- dering te maken zy : dan zal ook de lust , om het oude te Heocftncn en te OUdeiHouden, weldra vqrflappei). Miar bet Ouue Tcsianunt hevat eene vtrzameling van onderfclreiden Gedenkfhtkken , zoo vulchilta)d m ouderdot* als van inhoud, en tot de IJcbrctuttfche Litcratuur zai ooi; de T.iHimdifcIi# en Rabbynlehe moeten gcbmgt worden, welke thans zcker te vet I verwaar- loosd worden, en wclligt Hot tot gewigtige opmerkingen uiuJckkiugcs ltonden geven, nice min de oude gcfchiedenis des JooiUchcn Voiks, zoo voor als na de verwoesting van Jemzakiu , (wdke gefeirioienis rod) ooK zoo wel als die der andere OuSteriche Vo.’ken, tyt deze Lctiukundc betrokkeo mag worden "). Maar ook omtreut de kritrek des O. Tr r. is no£ veel to docn; zoo wel i.) wat dezdve in *t afgemcen cn hare gromien beticft ; all in ’t byzonder, a.) die dcr historifebe, en 3.) der drehterlyke boeken. Vo,# de lfte had eene yverige, oordeelkundige , dagelykfchc cn jaicn lange beoefcs ning van den tekst des O. breeuwlche Oichtmaat, eene ontdekking, welke, wat Vr ook voorkccn door anderen in dit ftuk gewerk t en geglst is, hem geheel eigen was, nelke iiet hter dc plaats niet is uitteleggcn «»f te venicdigen ( men zie. v*>or heidc, bet vertlag in dc Bibl. van Theol. Letttrk. vo r het jaar :8tt. N°. 6. bl. 856 enz. ) doch welke zich by hem, door ecu geheel Icvcn van StuJIc en ver- Slyking, en door den toets van al wat in l et O. Tost in diclitmaat is ge- ueven, bevestigden gcu*aarlxKgd had — en welke dus elk, die in ’t vakder Hebr. Letterkunde eene Item wil i.ebben, althaus evrst opzcuelyk , gmmtig en onbevooroordeekl zai tlienen te o/tiurzoiken. Pert, * 1 C 460 1 wsartnede zich de Aziatifche Aktdemie sal betig hooden.'*— Voor dat men een volkomeo tafereel van de Indifche burger- lyke befchiving kan ontwerpen, moeten nog seer vele bou w* floffen byeen gebragt worden. Van de Aziatifche Maatfchap- py te Calcutta moest men zich alie door haar gedrukte boe- ken , wier volledige verzameling men nier eens in Engeland bekomen kan, en voorts naauwkeurige afichriften verfchaf. fen van alie handfchriften fan Indifche werken, in wier be* zit zy is. Voorts moest een Geleerde zich te Parys bezig hou- den met bet affchryven der Spraakkunften en Woordenboekea over de* Sanskritfche taal , welke vermeld worden op de lyst van den Heer Langl£s, en in de Voorrede van F. Schlegel, voor zvn Werk over de taal en •wysheid der Indianen. De Chinefche Letrerkunde is wel minder oud en belang- TyK, dan de Indifche, maar 00k minder blootgefteld aan uit- heemfchen it vbed, dan alie de overige. De Chinezen kun- uen zich beroemen op de langfte reeks van gefchiedkundige diadzaken ; want hunne authentieke Jaarboeken ftrekken zich. nit tot her Jaar 2200 voor Christos geboorte. In dezelve zal men dus de beste berigten over de verhoizingen der Aziati-* fche Voikeren te zoeken hebben. Ook de Wysgeertef deNa- tuurlyke Historic en de Wetenfchappen zullen door een© naauwkeurige r beoefening der Chinefche Letterkunde aanmer-* kelvk bevorderd worden. De Chinefche taal wordt wel in Enropa voor zeer moeijelyk gehouden, wy! men noch Leer- meesrws, noch' hulpmiddelen voor de beoefening fan hare gronden heeft. Elk die met haar aanvangr, moet zich zyn© Spraakkunst en een Woordenboek zelf vormen , waartoe ten mtnfte vier jaren tyd vereischt worden, Tor een Chineesch Lexicon zyn in Rusland verbazend veel bouwfioffen voorhan- den. Het volledigfte Chinefche Woordenboek, dat in Europa beibat , oevindt zich in het atchief van het Collegie van Bui- lenlardfche Z;.ken, te Moskou, en is vervaardigd door Parer Parlnnin; en in het jaar 1726 den Graaf Sawa Vlaoisla- virsui Ragumnsjcy , die als Ruslisch Afgezant te Peking was, en in 1737 een zeer voordedig Traktaat van, V rede en Koophaudel (loot, gefchonken; hetzelve bevat meer dan 16000 karakters. De befchryving dier Ambasfade, welke verdieude in het licht gegeven te worden, berust in dit zelfde Archief. Het flrekt tot groote veriigting voor de ftudie der Chinefche Letterkunde, dat de meeste groote Chinefche Werken over- gezet zyn in de Mandfchu - taal , welke ligt te leeren is, en met letters gefchreven wordt. Daarenbove'. is de Spraakkonst dtzer taal zeer regcimatig en komi i„mei)k wel overeeH met die der Euiopifche talen. Het eerfts Werk der Aziatifche Akadenne in dit vak van Ltuerkunde zou betiaan in ae over* zetting van Cninefcbe Werken. De Heer Klaproth , die Zich mans bezig houdt met het vervaardigeu eeuer iysr der Wer- \ ( 9 Digitized by Google t 461 1 We r ken in de Cbinefche en Mandfchu - taal , welke zich lit de Bibliotheek der Akademie der Wetenfcbappeu te Peicrs- burg bevinden, zoode in ftaat zyn hierby de grootfte dienften te doen. Tot aan bet tydftip, wiarop Mohammed verfcheen , had de ufrabifehe en Perzifeh* Letter k unde een onderfcheiden ks» Takter, hetwelk in hnnne oude Dichtkunde kennelyk is. Hct Islamismus gaf tile volkeren , welke bet overweidijH had , eene gelykvormigheid , die zich ook over derzelver Letterkunde uitftrekr. Een Godsdienst , die uit God een’ onverzoenlyk Dwingeland , en uit de liefde eene bloote kitteling der zinneti maakt, kan voor de Dicbtkunst niet guoftig zyn. Dus hcefc ook bet Mohamraedisrnus geen een voortreffdyk Werk voorr- gebragt. Hot Gedicht van Ferdusi, ’t welk ten opfchrift heeft Shbh Nambh , behoort tot het vroegere tydperk. De Scbryver, die half een aanbidder des vuurs fchynt te zynt draagt bet Islamismus voor als eene nienwigheid, zonder zich geheel tan den ooden Godsdienst te kunnen losmaken. De Mydifche fekte der Sufi’s heeft met de leer del linpen van Mo-> hammed een vryer, verbevener en het boogfte Wezen waar- diger eeredienst getracbt te vereenigen. De grondleggers de- ter fekte fchytien de Indifcbe Wysgeeren gekend te hebben, Het is zeer opmerkelyk, dat de drie grootfte Dichters van Perzie, HhIfiz, Dj3mi en DjeUleddin tot deze fekte be* boord hebben. De Aziatifche Akademie zouie zicb voorna- melyk bevlytigen, om de beoefeniog der Perzifche en TurkJ fche taal uit te breiden, wyl deze beide talen de geheele Mo- hammedaanfche Letterkunde omvatten. Want byna alle Ara- bifche Werken zyn of in het Perzisch of in het Turksch ©verpebragf , en het is, naar de geleerdfte Oosterlingen be- Icennen, zeer moeijelyk het Arabisch grondig te leeren , zon- der eenigefl tyd in Azie geleefd te hebben. De beoefening der Hebreeuwfche taal maakt in zeker op- zigt den grondfiag der geheele Aziatifche Akademie uit. Da vierde tabelle , welke der Hebreeuwfche Letterkunde gewyd is, is van den Hr. Doct. Fessler , de drie andere, welke do Indifcbe, de Cbinefche en Mandfchu-, de Arabifche, Perzi- fche, Turkfche en Tartaarfche Letterkunde behelzen , z yd ▼an den Hr. Klaproth. De jirmenifehe en Georgifche Letterkunde zyn gewigrtg Tobr de Gfifchiedkunde , wyl deze twee Natien byzondere Chronyken bezitten, welke daadzaken behelzen, die men te vergeefs in andere Aziatifche Gefchiedfchryvers zoude zoe- ken. De Georgifche Krouyk is vooral merkwaarditr. Zy werd in het begin der vorige eeuw door Vachtang V. , een Zoon van Lewan, in het Klooster van Mzcheta en Geiafy gevon- den. Het ftuk, door deu Hr. Klaproth gedurende Zyn op- ©mhoud te Tiflis overgezet, geeft eeu zeer voordeelig denk- beeld < 46* 5 fceeM *»n de Georgifcbe Gefchiedfcbryterg. — • De Arrttenk fcbe Letterkunde is nog zoo weinig bekend % dat men zelfa de r.*n;rn der werk' O nier kent , welke zy npeeleverd heeft* Nograns wt-kt de Gefchiedenis , door M^zes van Korcnb be* fchreven, den wenach op, dst men deztn t»k der Aziarifche Leiterkunde meer aankweeken mogt (*). Rnsiand bezit te- le bouwftoffen voor de beoefening dezer beide talen , en eene inenigfe geleerdc Armenia's en Oorgianen. De Tibetaanfche taai en Letrerkunde zyn nog weinig be* lend, or darks net in Rusbnd ligf zoude zyn, dir Reeds on- bebouwd veld te benrbeiden ; uyl men zicb hier met weinig moene Tibeuanfcie Bocken en Handfcbriften ttrfchaffen, ea her onderwys van vein Lama’s eenitren kan. — Het re Romo in 176a van Pater Georgi uifgegeven Alphabet um Tibet *• num is eigenlyk van Pat. Cass. BemqiaTti. . De eerStgc^ roemde beeft *er eene Verhande’ing vonraan geplaatst? quM de vario liter arum ae religienis nomine , gent is origin ne y moribus , fuperftitione sc Manicheismo disferitur p etc we!ke vol abfurdireiten is, geiyk Pat. Paolinus DE S* BARTHCLOMiCo in zyn werk: de veteribui Jndis differ fa* tio y Rom. 1795, aangetoond heeft.' De in Not/rd - jizid wonende Volkeren verdieneo , on* dar ks zy zonder eenige Letterkunde zyn , nogtans onze op* merkzaamheid , daar zy in de gefehiedienis der Volksverhol- zingen zeker eene aanzicnelyker plaats betlaan , dan men tot dos verre gtloofd beefr. Aan *t Out uensebt de (ons onbekende) Schryver , dat dit Zyn pefebrift de aandacht der Regermg op her gewigt zulk eene Aziatifche Akademie geleid., en dos een InRituuz mogt gegrondvest worden, betwelk aan de Wetenfchappea grout en menigvuldig voordee! zoude aanbrengen. . 4 ; j NIEUYV-UITGEKOMEN BOEKEN, : * • * . * ► W " 4 T 1743. Hi st o: re Nature lie Genirale des Pigeons et dat Gal/inacees , par C. J. Temminck, etc. Ouvrago en 3 vo+ lutnes y accompagne de planche% anatomiques . Tome ler. • (•) Over de Amienifche Lefterfcnnde in *l algemeea, docb voomamelyk IAo/.rs van Korins en de verdere Armenilche Gdcbiedkunde , en hei belang dci> zelve voor de kennis dcr oude Gefclredenis , is vecl geleverd in bet Werkjtp Recherches curieufet fur P histolre ancienne de C Afc • . . far S. M. ('iia- ban dp. (-BRBIF.D. Artnettien (P origin c . . . ft F. Martin, Armdniste Fran- fair k Pads, 1806 33a pat. gr. 8vo. Over en nit welk VVerkje wij, — niet genoegen der lexers van dit tydfebrift , zoo wy venrouwen, — nog her cep en ander hopen mede te dceJen. - Van hun is (edert cok : Details his tori ^ues de la premiers expedition des Chretiens dans la Palestine /bus P Etnpcreur 7a- misees; tirds d* un MS. inedit de la DM. imp. compo/tf dans le 12 me fledei Magax. Envelop, Sept* 1811. p. 14- 45 > cn atkonderJyk uitgegevea. C 463 i In 8*. de 31! feuilles » tird k 300 exempl. , Impr. de- Rro*. V/er , h Amfterchra. A Amfterdam, chez Sepp et Fils , Ji Paris, chez G. Dufour. Pr. fr. 8-0 * 3807. Gerardi Vrolik Catalogus Plant arum Medt- cinalium in Pharmacopaa Batava Memoratarum . Edi - tio tertia auctior ; accedit introductio de ftudio Bota- tiico recte inftituendo . 8°. maj. 12 fol. 500 exempl. Impr. Brief , Amfteljedami. Aroftelaed. apud A. v** Zsr. /1-12- • 1819. *t Verlost Jeruzalem, Zangfpel, in vyfBedryven, naar het Fransch van Baour Lormian, door A. Loosjes Pz. Gr. 8°. 4 bl. opl. 500 exempl. Drukk. van Af. F. Pieper & Comp . te Amfterdam. Te Haarlem by Loosjes Pz. /*:- 12-: V Dk Stuk is eetie dlcftttnatlge vertafing van het Zangfpel La JtrufaUm Dd. Uyric , dat met veel toejuiching te Parys in den verleden jare ettefyke male* werd ten tooneele gevoerd. Het onderwerp van hetzelvc is uit het Dichtfluli van Tasso genomen. 1820. Vyftig Gezangen , door Joannes Lublink. Tn 8% 9 bl. opl. 400 exempl. Drukk. van M. F. Pieper te Amfter-- dam. Te Utrecht by F. D. Zimmerman geb. Fortmeijer. Pr. fr. 2 -5C. 1821. Technologisch Handboek enz. door J. A. Uilkens, ade Stuk. In 8*. i6\ bl. opl. 6co exempl. Drukk. van i/. van Munfter te Amfterdam. Te Amlterdam by C* de Vries 9 H. van Munfter en jf. van der Hey . Pr. fr. 1-6. 1823. De Gefcbiedenis van Ruth enz. door T. C. K. Beilanus. In ia°. 3* bl. opl. 500 exempl. Drukk. van Brouwer te Leeuwarden. GESCHIED- en LETTERKUNDIGE ANECDOTES. By het doorbladeren van de Ve Hides poetiques et Mora- les van den Hr. Baour Lormian, troffen wy voor zyne Frag- fhenten uit Hervey de volgende Anecdote aan: „DezeSchry- ▼er (te weten Hervey; fchreef niet om roem m^ar om geld terwyl Engeland zyne Overdenkingen bewonderde en,laa, deeJde hy , uit zyne afzondering aan de Armen de veertien duizeod livres uit, die hy *er Van genoot eu zoo verkousKe hy 00k de inkomften van zyne twee Ambten (•). In weer- wille van zyne buitengemcene fpaarzaaroheid , om voor.zich zelve or-kosten te maken, kon hy naauwdyks janrlyks toeko. i»w?n. Ik wil, zeide hy zelf, de executeur van myn taatften Wil zyn. . Zyne bezittingen waren 00k gelyktydig met zyn levenskrachteu uitgepuc, en daar hy in den winter ftierf, gtv ldSt- (#) Hy was Rector van twee Dorpen. / I ; Digitized by Google r ( 4«4 ) Isifte by, dat het treinig overgeblevene moest ft re It ken f om warme kleederen ter bedekking van de Armen, in bet bar jaargety, aauiekoopen.” STERRE- en WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN. Mukchen, den 22 Met . Gisteren beeft de Elskysmometec (werktuig om de kracht der Aardbevingen te meren) fterker ftif peringen vertoond dan ic dc dagen van den 19 tot den a 1 April. De uitgeftrektheid der beweging beftond in byna eeoe halve lyn, detcNe fcheen uit bet Zuid-Oosten re knmen. De- ze, bvn& onmerkbare, beweging toont, dat de Aardbeving zeer ligt geweest is. Volgens de waarnemingen van Dr. Giuithuizen vermiuderen de fchokken , welke de aarde on* dergaar, onmcrkbaar, dewyl by federt de Aardbeving, die te Infpruck pleats had , geene de minste beweping in den Elskys- momefer hecft opgemerkt. Sedert den 6 tot den 8ften Met verliep dit uerktuig het twintigfte deel van eene Iyn in de rig* ting van het Westen naar bet Oosten; hy Rond ftil op bet oogenblik, dat de Aardbering te Presburg plaats had, en fe- dert onderging by geene veraoderingen. 0 WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN, rtfj.4 J— 1 r BARO- ME- 1 TEE* BU1TKN HAARLEM. THEE- 1 WIND- 1 LUCfm* MOMS- 1 STAREK [ GSSTELD» TER. ! 1 HE IP. 16 4 r*9* 9 » 55 i n.w. 1 29. 9I f 6t 1 w.w.t.N. bcwoftt; zcer wiiMtrig. 30. 0 1 50 1 N. w. '30. 0 3°. oi '30* o| j3 • W. N. W. J 63 : n.w. j bew.Jkt ; voormidd. windrig. 46 In. t w. ». ,8 [30- oj | 5 7 t N.w. 30. c| I 64 1 N. N. w. '3° o| 1 51 1 N. t. •». bewolkt. s .9 4 [3C oi I 30. Of [30* 6l l N. 69 N. N. W. 54 J a voormidd. betmkkcn; verders bewolkt 30 4 [ 30 1 | 6a | ?*. t. 0. | *s morgens becrckktn ; venlers 30. 1 i . 67§ j N. N. w. j bewolkt; ’sua middags wat ! 30. i| ' 50 » N. • buijig en wind'ig. “ < '30 >< • 5y \ N. N. W. 30. 11 | 68 t I30. l| ’ 43 9 N.W. voormidd betrokken; insfchcn beide reeenachtig ; namiddag bewolkt; *.i a vends buiiig. 21 4 rjo. m 30 M (30. 2 | 56 | n.w. j voormidd bewolkt; windrig; 67 In. n* w. I verders omtreut belder. 5C§ 1 N. 1 r k Haarlem, by A. LOOSJES Pz. Tie Drukkery van V. Loosjes te Haarlem. (Lange Veerlkttt W. 3* N. 6.) t r UURSTE - DUELS EERSTE REGISTER. I BER1GTEN en RTZONDERHE Pan January — Juny 1 8 f. A. Aardappeleh (middel om de) cen groot aantal jsren in den ltn.it WH ©tel, ook dan a Is zy bevforen geweest zyn te bewaren bl. 74. lets over bet brood van dat meet te bakken ib. Aardbevir^ (fchok van) re Oberbalbllein 96. Twee fchokkcu op Jarnai- kn scvoeld 207. Te Bucharest 240. Te Ancona 367. ABOf.IN (Me Hr.) de Zoon verwerft eeuc Medaille by de Akadefflle van Tuloufe 146. ABRRSCH (Levensbcrigt van wy!en den Hooggel. Heer PETRUS). 4dm (bet b<*k van)," zie Norberg. ARADEMIE (de) van Calcutta geeft vele venal ingen uit bet Sankrits uit . • . • • (de Koninklyke) van Munclien fchryft drie Piysonderwer- pen uit. ... (de) der Wercnfchappen tc Muncben geeft ecne Prys- vraag op. . . • • • > (her Naturalien Kabinet en de Boekery van de Munfcben- febe) aanzienlyk verrykt, . • . (de) van \ Dent, du Card te Nismes eeeft Prysftoffen op. Amphictyonen (inboud der Verbandeling over den Kaad der) van Titt- MAN. •' • . * Amfterdam (Hast van de C oncerten te) 57 van den Franfchen Schouw- burg wat de Opera’s bereft 58. ANDRIESSEN (de Hr. CHRISTIA AN) behaalt eene couden Medaille by de Maatfch. Felix Meritis 93. Alsinede eene zilveren by dezelfde Maatfch. 94.. 4S. t 159 41* 45* 354 Vr 1 AKRF.R (de Hoocl. G.) tot [Correspondent van bet HoTI. Inftituut !*- noemd. 3. Zyn voorftel over de meting van de regtc Diauietet van her vrouwelyk bekken. 82. BARROU (de Parylcbe’ Boekdrukker) overlydt. , • BARLOW (Levensbcrigt van JOeL). • • 29a! BEER POORTUGAEL (de Hollandfche- Dichter J. C. C. den) over- lydc. . ... 245 Beets Pz. (de Wel-Ferw. Hr. P) overlydt. . - 3^ Bekken (het vrouwelyk), zic Barker, L Orel. C g BEMl Digitized by Google ' • ' C 4*56 ) ' " " BFMMELEN («Jc Hr. A. van) tot Korrespondept van het Holl. Infticuut- -«• .benocmd ^ v • t . % FERCHTOLD, zie Pope. 