Maritime geography and statistics ..
Tuckey, James Hingston, 1776-1816
Spanje. 00% 2 056 0 5 3,035,045 Portugal... 2... 5. 1,124,098 Gibraltar, Maltha, Sicilie, en de Levant.... 2... 4 o« 8,456,912 Jerland, de eilanden Man, Guernsey en Jerfey.. 2... 755655599 AZIE - ee we eee wee 2,999,440 Afrika... eee ce cece 976,872 Vereinigd Noordamerika... 7,460,768 Britsch en Spaansch Amerika, en Westindie... 6 « « « « 19,833,696 Gezammente uitvoer..... 66,817,712 Invoer ook wezenlijke waarde. 52,133,063 Voordgeelsbalans oa 6 e eo 6 o 14,684,649 Omgezette gelden, in den vermelden buiten Jandfchen handel, aaw uit- en invoer in 1809: Volgens het bovenftande... 119 miljoen.- in den kusthandel.,..... 60 binnenlandfchen handel 120 waarde der gebruikte fchepen. 25 vrachtgelden tegen 5 P.St. perton 11 nog aan allerlei......e.22 I0 Gezammente in 1809 omgezet - 345 milj. P. Se. V 3 Ver- gio AARDRIJKSKUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDEUNDE Vorgeliking yer den bende) ven Engelagd en Schotjand ig 1810, met opgave der weranlike. Waarde van den uit- er invoer in P. Sz, Uitvoer. invotr. Britische Vreemde — zamen. Koopwaar. gocderen. ; _ Engel. 2254555561 18,390,389 40,805,950 28,357,814 Schotl 1,848,723 497,346 2,346,069 2,312,790 oa a Deen Ann ot - Eitan ee meee aoe 245304,284 48,837,735 43,153,019 90,570,604 Uitgeveerde Brit{che manufacturen, naar de Tolhyisopgaven der waarde in P, St. Wollen ftoff. 2,561,666 4,323,464 5,056,738 Andere fa- briekgoeder. 2,690,066 6,245,304 10,744,098 5,251573% 10,568,768 15,800,825 Lastaadje der gezanimlijke in Grootbrittanje tot den bovengemelden uitvoer van goederen uit- geklaarde {chepen:s Jaren. Ton lastaadie. eG. Britfche 95,266 Buitenland. 47,634 1688 190,533 95,267 1700 273,693 43,035 1715 421,433 26, 573 1726 432,832 33,651 1736 476,941 26,627 1760 609,798 51,386 1760 540,241 107,237 1770 $06,495 635176 Je ZEEVAART in KOOPHANDEL. 312 jerea. :- Ton Lasmadfe. Wba = Brithche§=—s_s_g1,266 Buieenl. 154,158 £790 | Ey@Qg,912 148,599 1600 394455271 685,05% 1809 ~ 15531,558 699,750 2810 | 1,624,274 1,188,527 _ SOpenbare Handels-Compagnien, en verdere snrigten hebe van aen Zee - handel, 1 Wij heben de opkomst en vorderingen det Britische O. 1. compagnie, tot na de bemagtiging Van een groot deel van haar tegenwoordig grond- gebied in Azie, afgefchetst (*). Vervolgens zijn qe zaken dier Compagnie het onderwerp van me- nigvuldige Parlementsdeliberatien geworden, en Theeft men ze door verfcheidene Staatakten gere- geld. In 1773 werd er bepaald, dat men, om een {tem in de vergadering der Actiehouders te heb- ben, in plaats van een aandeel van 500 P. St., er ten minste een van 1000 P. St. bezitten moest, en cen van 2000 P. St. om tot het Collegie van Directeuren te kunnen worden benoemd. Tenzelf- den tijde werd de aanftelling van den Gouverneur Generaal em Raad van Bengale aan de Kroon Op- o sedragen. | In 1783 werd er door een Parlementsakte een Bureau van Controle voor de Indifche zaken op= gee C*) In heg III dee}, bledz. 265 —- 286, Va gi2 AARDRIJKSKDUNDE voor gerigt, welks zes leden door de-Kroon benoemd worden, en het oppertaezigt over de burgeriijke, militaire en financicle, zeken der Compagnie ig Mostindie, maar geene inzage in 1 hare handelsver- rigingen hebben. In 1786 werd de Compagnie gemagt, om het kapital tot 4 miljøn P. St. uit te breiden, enim 1793 ontving zij verlof, om zulks tot 5 miljøn te doen, mits zij van toen af 500,000 P. St. jaar-lijks, in plaats van 400,000, aan het Gouvernement uitkeerde (O). Haar, oktrooi werd teen, zoo als reeds vermeld is, even als in 1773, voor 30 jaren vernicuwd; en het zenden van schweres saar Indie werd, onder gemaakte bepalingen, an bijzondere Kooplieden toegelaten; maar deze soelating ontving, bijzondere Kooplieden toegelaten; maar deze soelating ontving, bijzondere meer uitgebreidhieid. De handel op China verbleef intusfchen bij uitfluiting aan de Compagnie. De voornaamfte schikkingen en bepalingen, welke er toen gemaakt werden, waren: 1) dat er gcen schik beneden de 350 ton voor bijzondere rekening tot den Indus en Malacca ftevenen, noch Nach eenig aan de Compagnie toebehoorend eiland, zonder verlof brief van haar; en daarvan voorzienen fchepen mogen enkel naar Bombay, Madras, Calcutta en het Prins van Wallis eiland, zeilen, Qm andere tus- ZEEVAART EN, KOOPHANDEL. 3:3. susithen. beide liggende plaatfen te bezoeken, beeft men zich van cenen bijzonderen verlofbrief van het. Collegie der Directensen te voorzien; 3) geen ichip voor bijaondere rekening mag zich naar cenige plaats, die.tusichen 64° en 150° O. L. ten Noorden van 11° Z. Br. ligt, begeven, zonder den verlofbrief van het Bureay van Controle -te hebben bekomten. De havens, uit welke er schönen voor b§zone dere. rekening naar Ostindie mogen warden ge zonden, ziji, volgens een bevel van de Konkling in zijnen Raad, London, Liverpool, Bristol en Hull. De handelssaken der Compagnie ftaan ganze-tijk onder het beftuur van zulk een Collegie, of dusgenoemd. Hof (Court), van vierentwintig Directeuren, als aanvankelijkk het onverdeelde opperbewind over alle zaken der Compagnie voerde. Van deszelfs leden gaan er jaarlijks ses of, welker plaats door. de algemeene vergadcring der houders van Actien bi geheime stemming wordt vervuld. De Directeuren kiezen uit huu midden een Voorzitter en Vice-President, en vormen Committees voor de verfchillende tak. De Zeedienst der O. I. Compagnie verfchaft geenerlei uitzigt op fspoedige bevordering of vertiiking; al verwekt men ook de grootfte belang-ftelling door aanbeveling of anderzins. Men moct zwei in dienst treden, en kan niet dan bij. V5 [rapse gig AARDRIJKSKONDE voor tuupéwijze opklimming., waarmede, onferdad game fligite omflandigheden, 10 ja 15. jaren verleopen, tot het commande van een fehip geraken, dat ates dan nog tusfchen de 5000 en 10,000 P. St. kost, en welks voor de l'hiver en verichlend za. Dezclve zijn van de hoeveclheid der goede ron, welke men voor eigenen handel medencemt, af hankelijk, en van de gefteldheid der Indifche _ markten voor die goederen, wan de gelegenheid, welke men erlangt, om verfchillende markten te bezoeken, van de passfagiers, die men aan boord krijgt, en. Eene reis naar Bombay en Ching is gcemeenliyk de voordeeligfte. - De Hudfons baai’s Compagnie werd, 200 als reeds gemeld is(*), in 1670 opgerigt. Derzelk ver eerite fonds was flechts 10,500 P. St. in 100 Actien verdeelds doch dat fonds is naderhand ver- groot, en wordt thams ongeveer y10,000 P. St.. geacht te bedragen, en onder niet meer dan 50 of 6o Actienhouders te berusten. De zaken worden door een Gouverneur, cen Vicegouverneur, en. zeven Bewindhebbers, während heeft een Gouverneur, die voor 3 of § jaren aangefteld wordt, en jaarlijks 50 P. St. en pere centen van de opgezamelde vellen geniet. De Vicegouverneur, Doctor, en Schipper van het. Handelsvaartuig, vormen den räd van den Gouvernneur. De verdere beambten zijn Schrijvers, die (*) Zie het IV dec, blada 15%. 4 ZEEVAARTENKOOPHANDEL. gig die jaazlgke 15 of a0 P. St. trekken, De bediewen, gic men veelal van Hitland peemt, trekkon flechts 5 P. St.5 maar allen gezamenlik worden van levensmiddelen voorzien. Men berekent de gesamenliike wissgeven aan de faktorijen en fortes o meer dan 320,000 P. St. jeaglikks. Intusfchea worden de omflandigheden en speculatien van de z Compagnie, nooit ter kennis van het publick gebragt. Vercheidene schrijvers hebben haar alecence, voor het algemeen welzijn nadeelige, hin-deypaal voor uitbreiding van den handel op de omftreken der Hudfons baai afgefchild Der reeds vermelde Compagnie ven Koophieden, die op Afrika handelte, 200 ale men deze asöge, gegen noch, werd bij het oprigt in 1751 belet, als Compagnie handelte te drijven, en senig fonds daartoe bijeen te brengen. Elk id drijft zigas handel op aich zelven; en, ter bekommen van het idmaatfchap, en gevolgelijke vrijheid, om in dem Afrikafchen handel te deelen, heeft men fechts 40 schlellingen tot het fonds bij te dragen, waaruit de dusgenoemde Compagnie hare bewindskosten vindt. Tot onderhoud van de vestingen in Afrika worden er -haar van tijd tot tijd fommen door het Parlement toegeftaan, en zij (*) Zij brenge, om den voorraad niet uit te putten, flechts weinig bont aon de marke, en verkoopte hetzelve Nu zoo duur, dat zij daarop 2000 ten honderd gezegd wordt te wingen. “#}i9 wegens derzielver duchtige eanwendig bij thet. Parlement, en den Cursitor Baron van den Exchequer, verantwoordelijk. Haar bewindt wordt door een Handelsbureau Wevoerd, dat uit néegen jaarlijks gekozene feden Deftaat, van welke er drie te London, drie te Bristol, en drie te Liverpool, befoenrd worden.. Zij:-moet niet met: het Genootfchap verward qworden, dat in 1791 tot den aanieg van Kolo- nien op Afrika’s Westkust aangelegd- werd. (*), en den naam van de Sierra Leones Compagnie be kwam 3 nopens hetwelke er hier nog te meidew #taat, dat hetzelve, lang voor den afloop van het Oktrooi, in. 1810 opgeheven werd, en 7 ja ren tijds tot vereffening van deszelfs zaken be« kwamw, terwijl het beftuur over deszelfs volk- planting door het Gouvernement aanvaard werd. De Engelfchen, die op Rusland handelen, ~ -yormen foortgelijk eene Compagnie, als de laatse- genoemde, en mogen- ook met geene gemeenfchap- pelijk gelden handel drijven. Tot hun fonds, waaruit de vermelde faktorij' te Petersburg En Gouverneur, vier Confuls, en orden horden worden, wordt er door elk, die lid begeert te worden, 5 P. St. bijgedragen, en het lidmaat-chap ftaat voor alle Onroomfche Engelfehen open. De Hamburger Compagnie is de oudfte van alle © (%) Zie dleds. 69 en volg, des derden deels. ZEEVAART er KOOPHANDEL. «7 alle -Engelfehe, -Handelimaati¢bappyen, en onte, flond reeds in 1296. In. 1579-werd er eene Qost- land{che.. Compagnie.. opgerigt, -Beide beftaan, thans nog flechts in naam (*). - .. De Levantiche Compagnie (Turkey Company) dreef haren handel in het eerfte bij uitfluiting. Thans kan elk, die a0 P.-St. betaalt, lid van haar werden; en handelen hare leden afzondere, Wijk, of met kleine Compagnie, op. de Levant en Turkije. De Ambasfadeur bij de Porte. Wordt op..aanbeveling van..haar aan-de Kroom benoamd, en neyens de Confuls, Vice-Confuls, enz. door haar. befoldigd.. De, gelden daartoe komen nit regten, welken zij, volgens hare keu- ren, op. den wit- en invoer, van hare leden heft, doch welke,.uit hoofde van de reeds vermelge wijning van den Turkfchen handel, zoo on- toercikende zijn, dat de befoldiging., zoo als, eok reeds. gemeld is, allerbekrompenst >» en de. Compagnie  Hare daken worden door een: Gouvernéur, ViédGonu vernenr en vijftier Directeuren, ‘beftiurd, De gezemannikke schrijvers over den handel aéhtent ‘jaar nutteleos, en willen, dat zij vernfettgd be- hoort te worden (*). - De Zuidzeefche Compagnie {proof daaruit, dat het Gouvernement,-: tijdens de regering vari Koningit anna, onvermogend was, om de kos= ter van den oortog tegen Frankrijk: te vottoen: Er werden hierom ten behoeve der Marine fehuts den pemaakt, die ten taatfte g¥ milfoer P. St: bedroegen. -Nu’ vormue mén het ontwerp’, -ont de’ gezdmenlijke, schaldeifchers tot eene Compage nie te ‘vereenigen, ‘Weike van het ‘Gouvernement op de gezegde fom jdarlijks 6 pereent Fateres¢ ontvangen, en voorts gemagtigd wotdéen zow ; om op de’ Zuidzee’ te handelens' en die Companys nie werd in 1710" geoktroojeerd, onder’ detr titel van Gouverneur en Compagnie van Groobrikian nifche Kooplieden, die op de Zuidze handelen. Het. kapital größte daarop.aan. tot to miljoen P. St. In 1720 ontving de Compagnie het voora regt. van, bij uitfluiting van andere Britische Koop- Maden s OP: ganseh Zuidamerike, yan den Oro- no- Vooral nu Minha aan deri Britfchen hindet, zov de Compagnie hem nier tanger bond, gelegentield: ge ven zou, om in Turkije tegen de Franfehe en ander mededing op te werken. ZEEVAART ren KOOPHANDEL. 31¢_ noque af genomen., ea voorts cok op de Weatkust van het Spaaniche Noordamerika, te handelen, Alleen bleef Suriname en Brazilie voor den Brit. chen handel over betalgemeen, voor zao veal} dit van het Britfche Gouvernement afhing, ant. floten. De Compagnie werd voorts gemagtig, om haar fonds te vergroten. Tegen de verliefen van de gezegde voorregten, verminderde he Gouvernement den interest van deszelfs voarges thelde, (chuld tot 5 percent; en zulken interest betalde hetzelve aanvankelijk ook van andere Staats{chulden, dic de Compagnie bij de, wergRoo- .ting van haar fonds aankocht (*) ; daar. her kane delen op de afgebakende kusten van Zuid. ca Noordamerika zich bij licences bepaalde, welke de Compagnie aan f{chepen gaf, die zulken hans del beproeven wilden;_uitgezonderd evenwel, het. leveren van flaven aan de Spaanfche kolonicn waarvan elders reeds is gewaagd. (+) Toen dit ephield, bepaalde de handp) der. Zuidrec4 cd piguée zich enked tot esn deeldex ‘Beitiehe: ieadteni schuld. sO rn - Ce) Hec:fonde vergrettte ith: ror sp.tonlyP Sea! en. do Avcien werden ven ledtite tegen'100@ pereent vet hacks. Hocveut het. was on tweede Misiisfipi.compayd néasfou:te,: welke Val geweldig was; waame tex Gols vesyefeenside intatesten der. dartae behoorende Mhiaten faluldem, fa: Inaq' tot op’ 4 parcenc vermindends,. % Op bladz. 39 en 40 des clerden deck, go §«©°—6 AARDRIJKSKUNDE voow | Grootbrittanje heeft Confuls Generaal -:- te Stockholm, in Turkije, ©°° ° 7 Petersburg, ge Algiers, 699° *' in Holland, : ‘= Nieuw York, te Lisfabon, in’ Brazilie; en Confuls te Konigsberg, te Oporto, — Antwerpen, = 8 — Faro, == Bordeaux, op de Viaamfche cil. - — Le Havre de Grace, — Madera, — Nantes, te Smyrn2, — Barcelona, ‘ ~ in Egypte, a Alicante, © ° fe Aleppo; — Valenciay op Tsland 5 — Malaga, “te Nieuw’ Londot, in Biscaye ‘2. Buenos “Ayres op 4 de Balearifche cil “3 enz. Bells eene enkele optelting der in kricht shade Parlementsakten, ‘tbr. befcherming: en saumecdi-" diging van Koophandel en {cheepvaart, zo ons. ver. buiten de grenzen van ons beftek voeren; en empen zal ons te mar, voroprieven, descrive.voorbij te-gaan, daar 2ij-veelal enkel voor bijanidere be- langhebenden in -de-befliste zaken gewigtig zijn. De wetten tegen het {mokkelen’ zijn voor:mdmelijic tot het bouwén en. tuigen van {chepen berrekike- ugk > om voor te komen’, dat de fusakeel airs ae cae : He- ZEEVAART en KOOPHANDEL. 21 Konings{chepen en Tolhuisvaartuigen niet ontzeilen,.z00 zij door dezelve aangetroffen wor- den (*). De Quarantaines van verdachte fchepen zijn door gebijzonderde Parlementsakten geregeld, en op alle overtreding van die wet ftaat de doodftraf. De oude barbaarfche voor{chriften, ten aan- zien van fchipbreuk lijdende fchepen, zijn over het geheel afgefchaft. Volgens de onde ftatu- ten mogt geen fchip, van hetwelke er eenig mensch, ja een hond, of een kat, levend aan; wal kwam, voor goeden prijs verklaard worden § maar hetzelve moest a An den eigenen worden, uitgekeerd, zoo hi} binnen een jaar en dag op-kwam. Anders verviel het aan den Koning, of de leenroerige Heeren van het grondgebied. Dezelfde ftatuten maakten onderfcheid tusfchen opftrand gezette, of aangefpoelde, fchepen en goede-ren, en andere op of in zee gevondene, die men deels jetfam, deels floifam en Jagan, noemde. Feta Zeer dikwijls is dit het geval niet; ener wordt © zeer yeel verboden of swear belast goed in Engeland — ingefmokkell. Ten sanzien van dit Isatite benadeie men, ja, de schickist; maar het ecigenlijke oogmerk der bezwarteg van zuik goed.blijft toch in fland. Des- Zelfe prije biijft veel hooger, den die van soortgelijk inlandech; daar de fmokkelaars bun hagchelijk bedrijf aiet sen voordeele van de koopers, maar van henzelven, oefemen. Yooral is Hollandsch lionen er zeer duur. V DEEL. xX gaa «= AARDRIJKSKUNDE voor Fetfam waten er goederen, die, over boord ge worpen, op den bodem der zee lagen , frotfam eveneens over boord geworpene, maar drijvende , goederen, en Jogan gezonkene, die door eene daaraan vwastgemaakte boei aangewezen werden. Naar de thans in kracht zijnde Parlementsakten, moeteh alle verongelukte fchepen en goederen, die men niet binnen een. jaar en dag opeischt, verkocht worden, en de koopprijs in den Exchequer geplaatst, om opgeeischt te kunnen wore den. De Sheriffs en andere burgerlijke beambten zijn gehouden, om lieden tot het redden van fchepen, menfchen en goederen, op te rocpens en geene anderen, dan die door de Magistraats- perfonen, zoo dezelve bij de hand zijn, daartoe gelast. worden, mogeu aan boord van geftrande {chepen gaan. Het wegnemen wan goederen uit ‘gulke {chepen, het flaan of anderzins mishande- len van schmücken, het verhinderen van val- (*) Dit zou, volgens de nieywe leer van het Sraats- regt, die uic het Fichtiaenfche Duitechiand ook in an- dere landen doordripgt, alomme, watr de Oppermagt het goedvond, geoorlofd zija; en de Oppermagt sou door geeneriei‘rég¢ weerhouden wordes, om het, ull (*) Dit zou, volgens de nieywe leer van het Sraats- regt, die uic het Fichtiaenfche Duitechiand ook in an- dere landen doordripgt, alomme, watr de Oppermagt het goedvond, geoorlofd zija; en de Oppermagt sou door geeneriei‘rég¢ weerhouden wordes, om het, ull (*) verkleidende, goed te vinden; daer zif tot Sultenian- dérs in geeneriel betrekkingen flaat sou, voor zoo veel zij door geen verdrag met hen verbonden was. Dit alles loopt rond, als men geéne Opperite magt der mag vallehe viurbaken, om {chepen in gevear te brene gen, worde als hoogstmisdadig verboden. De noodzakelijkheid van. zulko wetten deet de Brit- fche kustbewoners weinig ect aan; en die van Cosawaltis, en eenige declen van Erland, waren fu. @r dead, tot op zeer onhings, in @it oprigt bifeans cven groote barbaren, ale de onbefetaal fte wilden. ) Vuurbakes. van de groetite nuttighe?d zijnde, en. de. kusthandel in het bijzonder daaruit de on misbaar{te voordcelen {cheppende, zijn dezelve langs de kusten der. Britfche eitanden zecr ver menigvuldigd geworden, en is: derzeciver inrig- ting voor en na derwijze verbeterd,, dat er daar- qmtrent niets. meer ts wenfchen overbljft. Aan- yankelijk waren het v uren van fteenkolen of hout, ‘die ganfchelijkk voor her weder bloot fonden, en dus dikwijis, wanneer z5 juist het noodigite waren, genoegzaam, ja gan{chelijk, uiegeblusche werden. Vervalgens bouwde men torens, met’ a'grooe ten onderftelt, waarvan alle aardiche Oppesmagsen af, hangen, en waaraan deze, hoe vast ook op: hat, nieywa, Staatsregt bouwende, wanneer zij zich moedwillige, fchennis van het Gretiaanfche regt van urede en cerkeg, veroorloven, grootelijks moeten mishagep, en hunne, onderhoorigen, near het aloude: delirant Reges, pleco suntur Achivi, met hen doen lijden. AARDRIJKSKUNDE voor groote glazen lantarens op dezelve; doch deze befloegen dikwijs derwijze van den rook; dat zi bijkans onnut werden. Ten laatfte werden er in 1763 oliclampen en reverberes ingevoerd, welke men tot de hoogfte volkomenheid heeft gebrage.. De vuurbaken, en tonnen,.of boeijen, op de. ondiepten, ftaan meestal onder het toeverzigt vam het Londonfche Trinity-House, dat onder de res gering van MENRIK VIL. werd opgerigt (P), en tevens het opzigt over de loodfen der Theems houdt. De loodfen van Dover en Deal vermen twee geoktroojeerde korpfen. De vuurbaken,.waarvan wij gezien hebben dat er eenige door bijzondere perfonen of geftichtes opgerigt en onderhouden werden en worden, zijny te gelijk met de plaatfen, waar men ze vindt, reeds derwijze befchreven, dat. wij daarbij nog. flechts het volgende willen voegen. Er zijn, behalve die van het eiland Walney, nog cenige weinige, die ook ronddyaaijen En haar licht flechts alle minuten, of alle twee minuten, eenige seconden lang vertoonen. Te Dublin brandt er, behalve het vermelde, nog cen 'tweede; op de Goodwin Sands twee drijvende; zoo als ook — op de Galloper Sands. Het vaarwater naar Liverpool wordt aan zee door twee, en verder bine. Wenwaarts door nog twee andere, lichten aangewezen. ZEEVAART 2m KOOPHANDEL. 325 De visfcherijen van Grootbrittanje. Het visfchen langs de kusten van dit land Yormt er cenen aanzieren tak van nationalen nij- werheid, en is cen der yoornaamfte middelen ter wankweeking van Zeelieden. Hierom werd er niet fiechts in het 26 jaar van czorcr Fi. eene maat- {chapplijter bevordering der Britische visf{cherlj over het algemeen opgerigt, maar ook in 1810 eene ter vermenigvuldiging van de vischvangst Tangs de kusten, met een fonds van 500,000 P. St. dat in 5,000 andelen is gefüllt. Voort wordt ‘die vischvangst door de Wetgeving be- Ychermd en aangemoedigd (*), maar zfj bereike ‘echter nog geenszins al de uitgebreidheid, waar- voor zij vatbaar ween zon. De haringvisfcherij, welke het voornaamfte artikel voor den buitenlandchen handel oplevert, wordt van de Ost- en Noordkust des eflands het åerkfte gedreVvenh, en wel in zonderheld van Yar- mouth en de ‘iaburige plaatfen. De booten, of _ fmakken, welke men gebruikt, hebben een ver- dek, (*) De visfchers genieten eenige perfonlijke - VOOfe regren en vrijdom van eenige regten; de ultvoer van visch wordt door gtatificatien begunstigd; de invoer van visch is verboden; die de mecste visch is verboden, “tekken premien; de visfchers schepen ontvangen grati- ficatien per ton lastasdje enz. Gog, houden 40 of 50 ton, en Vvoeren 6 visichers en 12 Wweetlieden, capper men geheten: Elke boot heeft 80 of. tao stuken -netten, die opéde het faizoen, dat van den 21 September aot den 25 November loopt, door andere weruany gen worden. Het vak, waar men visoht, zeikt van.Jo uur-ten. Norden van Yarmouth:tot sam south Foreland, en van de kust af.tusichen -de aoen 45 uur ver zeewaasts. in. Elk ship heweten kuil. of put, waarin de visch uit, de netten worde geftort, ener van onderen cen groot 2an-tal kleine gaten zijn, door welke het.bloed en ander vocht benedenwaarts -loopt. Aan elke zijde van dicn kuil is er.:een dusgenoemde wing (view gel). In deze wordt de wisch- yervolgens avemgé-{chept, terwijl een der werklieden.elke fohop yql aar met zout beftrgoit. Daar hlijft.de vischet, tot dat het fchip zijne lading van 10 of, 19 -last binnen heeft, waarmede er foms 2: of g dagen ‘verloopen.. Dan zeilt men..naar Yarmouth,. en -lost es zijne lading, die -er..vervolgens gepakt ‘wordt,.terwijl het {chip zijne vangst herwat. De pakker kaakt nu de visch, wrijft ze geheel ‘met zout, en laat ze eenen nacht uitzijgen. Dan legt hij ze ip vaten, en tusfchen gike daag visch een laag zout. Een vat houdt— er 1500 haringen, en geldt er op de markt 30 of 35 schlingen. Hiervan trekt de pakker ongeveer 19 {chellingen, inzonderheid voor zijn:zout, waat- van hij tot elke 3 last haring x lase gebruikt. De visch, weven men bukking maakt, worde in Jegen opeen geftapel, z0a0 det er tuschen elke laag yvisch eene: laag zout komt. Dan laat men ze penige dagen uitziigen. Vervolgens wascht men. ze af, en riigt ze met de koppep aan roeden, Om ze in een dusgenoemden bukkinghsng 4 of, 3 weken lang met cen beftendig mevlend vuur van cen wartels doer en door te rooken. De Yarmouthiche baringvischer is laatiteligk grotelijks 4a verval geraakt, Het gctal der boo, wen, dat eenmaal 200 was, vwerminderde er tot so.; Lowestoff voegt gemeinen liebigen go booten bij die. van Yarmouth; en Whitby, Staithes, Flley; Runswick, Robia Hoods beai, Flambo-tough en Scarborough, te zamen 50. Men maakt te. Yarmouth vas. de gezamenlijke visch, die er in een goed faisopen gevangen wordt, ongevees 100,000 P. St. Des zomers, van het einde van Mei tot aan dat van Junij, vangen de Norfolkfche vigfchera makreel, welke visf. Fischer aan die van Loweftof wel een fizoen heeft opgebragt, en. drjemaal zoo veel aan de gezamem lke visfchers, die zich daarop toeleggen.. Aan den mond der Theems wordt er, door fsmakken van London, Sandwich, Dover, Folk- stone, enz. ook veel haring gevangen, die voor- . Ramelijk naar London gaat. De tweede aanzielijke haringvischerijke wordt, in November en December, in het Kanaal van X 4 Tris- 328. AARDRIJKSKUNDE voor Briftol gedreven. De voornaawnfte vereenigings- plaatfen plagten Porlock en Minehead te wezen,; vanwaar er-jaarlijks 3, of 4,000 vaten pekelharring naar de Middellandfche zee gingens maat wij gelooven, dat de visfcherij aldaar groorelifks afgenomen heeft. Men drift er van het eiland, Man een, met 400 verdekte booten van tusfthen de 6 en 10 ton, en 6 man elke boot. Die vischerij begint in het midden van Julij., te Peel, Castletown en Pore Iron. In het midden van Augustus onthoudt zich de visch nevens Douglas, en de wärzter duurt hier voort tot aan het midden van September. Zij brengt veel op. Wij hebben intusfchen, tes berekening wan haar bedrag, niets; dan de bijzonderheid, dat men er in eenen nacht, de visch tegen 9 fchellingen het 100 gerekend, wel eens voor 5,000 P. St. gevangen heeft. De zeeen, die Schotland van drie kanten be spöelen, teveren het uitgeftrekte veld op voor de haringvisfcherij; maar tot op zeer onlangs liet men dat veld ganfchelijk aan de Nederlandets ever. Thans wordt er daarentegen, uit Caithness, van Wick en elders, fterk ter haringvangst gevaren. Men bezigt daartoe s50 fchepen en booten, met 2750 koppen, en 150 andere schpen, Asy- - teck, (N) op hee I deed; ‘Dlads, 550. gehardeld is, ZEEVAART xn KOOPHANDEL. 329 pen, door ‘elkanderen van 50 ton, brengen het noodige tot de visfcherij naar Wick, en ‘halen Gerzelver opbrengst af. Deze bedraagt jaarlijks 50,000 vaten, ter waarde van 80,000 P. St., als men het vat op 32 fchellingen ftelt. “In den Fortfchen Firth is er véel haring, doch men vischt aldaar flechts met opene booten, digt aan den wal, en de vangst wordt versch vater. Aan de Westkust van Schotland gaat men voor: natfiehifk uit Loch Fyne, Loch Ryan, en van. Cambletown op het fichreffenden Kintyre, der havringvangst. Het faizoen voor de visfüchtigen van Loch Fyne duurt van Julij tot Januarij. Men bezigt er 600 booten, die elk 4 man voeren. De jaarlijkfche opbrerfgst wordt ‘op 20, of 30,000 P; St. gefehre. ot De visfeherij‘ van Cambletown wordt met bui- zen gedreven, die, zoo als de smakken van Yar- mouth, grootendeels van’ naburige plaatfen, en” voornamelijk uit den Frith der Clyde, komen. Den 12 September verlaten zij de haven, en den’ 13 Januarij keeren zijpent terug. Einddyjk vangt men emftreeks het voorgeberg- te wan Caernarvon veel haring, die er gezouten, en voornamelijk door de Jeren van den tegen over liggenden over afgehald, wordt. Men vangt er gevens andere visch, inzonderheid spiering en kleine kreeften. In 1798 werd de gezamenlijke haringvis{cherij X 5 - vai 330 AARDRIJKSKUNDE: voor van Grootbrittanje (*) -gepekend, sy09f/kchepen, Fan te samen 3y452- tone 5824 hoppan, bezig The houder, ep 142,799 vaten panhaping, 193,459 dito peketharing » em 8556 aito bucking, ob te leveren. De visichesi, welke in wourdeelighsid et nees- te by de vermalie kame, is die van pilchards, o£ stroomliag. Dit klajnese flag vag having. vangen de visfchers van Cornwallis en Devonshire, aan qwelker. kusten de. visch. priseeks et midde van Julj in groove scholen aankomt. Men -vischt er met groote zegeus, welke elk dogg 3 openc booten met 18 man. getrokken wozden.. Er wordt iemand, wicra men. den suer popmt, op sq hoog- ten geplaatst, om de: aankomst der cholen aan- te kosdigen. De. visch wordt gezaqutgn; en in vaten gepakt, waarin men ze fterk nederwaarts perst, omer een dec] van de traan uit-te trekken, dat ‘doors eene opening in den bodem van het vat loopt. : Tusfchen 1747.en 1756 bedroeg de jaar- lijkfche uitvoer van pilchards, nit de vier havens yan Fowey, Falmouth, Penzance en S. Ives, ' Ma genoeg 30,000 oxhoofden, elk op'33 fchellin- gen Berekend, en dus te zamen na genoeg 50,000 P, St. waardigs In S. Ives baai had men in 1767. Op (*) Van de lerfche is lads. 70 gefproken. Wan beide gaat ef veel pekelharing over Bremen en Hamburg Duitschland in. De Engelfche bukkingen kent men ook in de Nederlanden. ZEBVAART en KOOPHANDEL. 331 tp eehindel dae oxhoofden, dik 930,000 vieichen boudgnde., in de nettern.. De witvoer van Fowey vileen: bedroeg, -voor den jongiten oerlag,. jax doer jaar ongeveer 60,000 oxhoefden, voarne fockjk nuar Itahies maar fints 1800 werden ec -vah d@aer ten noogfie 20,000 oxhoefden. piichards ulv- gevoerd; en tusichen xfo7 en 1811 daaide dik tsivvoer ‘bijkaus tot nol.: -Laatftelijkk heeft men eenige ‘piichards naar Westindie beginnen te cet den:; doch de vangst ‘wordt. meesendeels, natit te traza ver uit geperst is, op het iand tot mést - Wier ‘derile flag wan visichesij., dat aan waste faizeenen bepaaid is, ‘beftaat im die van makreel, welke iviseh' van April tot Julij in het Engelfche kanaal groove {cholen vorm (*) Van de lerfche is lads. 70 gefproken. Wan beide gaat ef veel pekelharing over Bremen en Hamburg Duitschland in. De Engelfche bukkingen kent men ook in de Nederlanden. Men vangt.s¢ met hock en Jija, of met ‘netten, tn alsdan gemeene-lijk ‘bij nacht. De voornaamite zetel dezer gis-fcherij ie Torbay. Daar drift men ze met ‘3 :0f 4oo verdekte booten, die elk een man en 3 fom gels voeren, en met Nog 100 opene booten, : De verdekte. booten zeilen met ‘anvang der lent uit de ‘basi af, en begeven zich in divifioen neat verfchillende standplaatfen tangs de kust, aan weerskanten van Landfend.. Van de vangst. wordt er flechts weinig gezouten nitgevoerd > en verre weg het meefte wordt te London, Liverpool, Bristol, Exeter, en in andere groote eden s versch.gegeten. Voormaals begaf men zich uit de havens van Dor- a32 AARDRIJKSKUNDE voos Dorfetshire, tusfther Bridport en Portland, ook ter-makreelvischerij, en baalde niet:zelden 40,000 visfchen tegelijk met een net op; zoo. dat men er de makreelen tegen cen ftuiver het honderd: verkocht Thans geeft daarentegen de vicseherij aldaar weinig. Van diegene, welke men. aan de Oostkust drijft, is er meds gewaagd, » De vierde tak van vischvengat aed de kust heet de tblanke visfcherij, en is tat. al.de kabeljsauw- oorten, als kabeljaanw,.jeng, fchelwidch, kools wisch, wijting, em tot allerlei: platte visch, ais tarbot, tongen, fschol, bot,‘enz. betrelskelijik, ‘Deze vischfoorten yangt men langs al de oevers van Grootbrittanje, meer inzondesBeid, in de Noordsee, en tusfcben de Hebriden en Hitfche tilanden. Het gen men uit de Noordgee erekt, gaat meestal naar London (*); zoo als. ook de kabeljaauw, die men tusfchen de Or Kneys vangt, en met zout bef precast, op dat 29 Bead mnge dijven. Van Scarborough gaat. men met een groot aan- tal booten, van den naam van cobles, tarbot vis- fchen. Dit doet men met lange linen, waaraan. er 2500 hoecken derwijze vastgemaakt zijn, dat zi 6 voet van elkanderen af blijven. Deze lijnen leat men, door middel van zware fteenen, dwars in den ftroom zinken, en men laat ze 6 uur beneden. Tot (*) Nevens de kust van Norfolk wordt er veel lerg gevangen, en gexouten uitgevderd, ZEEVAART.2n KOOPHANDEL. 333 _ Tot aan 1700 bezochten de Nederlanders jaar igks in Mei de Hitfche eilanden, en voorzagen - de inwoners van al het goodige tot de visfcherj, - tegen. de veriche visch, welke men alsdan ging - vangen. Vervolgens zijn de Hitlanders meestal door hunne Landsheeren van het noodige voor- zien geworden, en hebben dezen er de verfche visch tegen cen vasten prijs ingehandeld. Het faizoen voor de vischvangst begint er den 20 Mei, en eindigt den 12 Augustus. Men gee broike daarbij dus genoemde yaw/s, die er van Noorwegen in planken aangebragt, en op de ci- landen ineen geflagen worden. Zij voeren elk 6 man. De linen reiken fomwijlen 7 mijl ver, en er zijn van 5 tot 5 vadem daaraan hoeken vast. In 1809 bezigde men er 459 vaartuigen en 2754 man. De uitvoer is er jaar door jaar r,or0 ton gezouten visch (voor ¢ leng, en voorts kabel- jaauw, koolvis (*) ch, haring, enz.) benevens traan alles te zamen ten bedrage van ongeveer 25,000 P. St. De blanke visfcherlj van de N. W. kust van Schotland wordt tusfchen den Frith van Solway en Ysland gedreven. De voorname banken, Wwaarop men vischt, liggen inmiddels tuschena de Wester Hebriden en het vaste land, waar er en overvioed van allerlei blanke visch gevangen wordt. De gemeenfte visch der Britische zeeen is de wijtung, wasrvan er zich, vooral in de lente, grad groote schaden aan de kust onthonden. Door-gaans vangt men. ze er binnen eene halve mil van den wal; en men doet guiks met hoek en lijn. Zeeaal vangt men voorfamelijk aan de Westkuat, en daaronder ziju er alen, die 120 pend wegen. : --.Tusfchen de Orkneys en Hitfche dlamkendoods men fomwijien haaijen, welker lever week traan epkeveren, en van welker veilen er ook gebruik wordt gemaakt. Om zeehondenvellen en traan te bekomen, maken de. Hitlanders en bewoners der Noordkust van Schothad ook jagt op rabben en men vangt er vele zeehonden in de haring netten. Dezer levers geven traan, en het vieesch wordt door arme lieden gedroogd gegeten. Es verwarren zich jaarlijks een aantal kleine walvis~- fehen in de Sounds van Hitland; ees derde van derzelver opbrengst is voor hen, die ze afmae ken, en de Heerfchappeh der cilanden hebben twee derde daarvan voor zich. De oeftervangst is cen voorname tak van ne- tionale nijverheid; offchoon de opbrengst bijkans geheel if het land zelf verteerd wordt. De ver- ‘maardfte oeftervis{cherijen zu in de. Swales der Medway, en bij Colchester en Feversham, aan de kust van Hampfhire, omstreeks Portsmouth, Southampton en het eiland Wight, en nabij Tene by in Wallis.. De oesterbanken behoore alle aan zekere Core poratien en Compagniechappen toe, en er is door Parlementsakten voor derzelver inftendhous : ding. ZEEVAART En KOOPHANDEL. 335 ding, cw de voortplanting. der ocliers, gezorgd geworden. De Nederlanders plagten jaarlijks voor 3, of 4,000 P, St. oefters ven Feversham er Milton te trekken. Daar nu de cigene oefters dier plaatien voor de vraag niet toereikende waren, weed er een menigte speenoefters van elders, selfs van de Schotche en Franfche kosten, derwaarts go bragt, ea in de Swale geplastst. Dit is jong broedfel van o¢fters, dat 2an ftukken fteen on hout, schlpen, enz. vastzit (*), die mien te gelijk met de oefters ophaalt, en wegwerpe, als men er de kleine ocfters afgefeheiden hecfr. Deze Jaatite worden vervolgens bij) lagen op dusge-poemde bedden aan de oevers der rivicrem neder. gevlijd, waar zij binnen twee jaren tot oefters van de gewone grootte uitdjen. Dan brengt men ze van daar naar opzettelijk gepravene ocfterputs ten im de moerasfen, om ze, voor dat aij verkocht worden, wel te mesten. De voornaamfte oeftervisfcherij van Schotland is die van Preston Pans aan den Fostfchen Frith. Van hier plagt men jaarlijks voor 25,000 P. St. oefters Het fpruit nit het oesterfchot, dat, even als bot gezegde broedfel, biJ de Engelfchen patk heet, en zich op den bodem der zee ann de gezegde voorwerpen heche; watrna men rekent dat er zich binnen 24 uren schlpes om hetzelve vormen, en dus kleine oefters entiteen. AARDRIJKSKUNDE voor oeftern naar London te zenden; maar de banken zijn er derwijze uitgeput, dat die veraending te niete is. De kreeftenvangst is ook van aanbelang. De meefte zeekreeften vindt men tusfchen de Orkneys, in den Fortfchen Frith, aan de kust van Northumberland, en aan die van het Kanaal. De kreeftenvaugst der Orkneys is thans in han- den van eene Londonfche Compagnie; en men bedient zich daarbij van fmakken met waterkui- Jen, waarin de vangst wekelijks levend naar London wordt gebragt. Tot het visfchen bezigt men 100 booten, die elk 10 man voeren, en de kreeften met netten vangen; en schoon elke kreeft woor de Compagnie flechts op 2 pence te staan komt, geeft zij daaraan jaarlijks 1to,000 P. St. vit; z00 dat er 1,200,000 ftuks kreeften.moeten. worden gevangen. . Nopens deze visfcherij is het bij eene Parle- mentsakte verboden, tusfchen den 1 Junij en £ September, aan de kusten van Schotland, eenige kreeft weg te nemen, die beneden de 8 duim lang is.. Onder de visfcherijen op de rivieren is de zalme vangst de eenige, welke icts voor den buitenland- fchen handel oplevert; en nergens in Europa wordt deze nijverheidstak zoo fterk gedreven, als in Grootbrittanje. Zij begint gemeenljk den & Junij, en eindigt in September; offchoon fommi- ge rivieren het Ganfche jaar door zalm opleveren. De pe eraser oe ZEEVAART en KOOPHANDEL. 337 De aanziellijk vangst heeft men op de'T weed, en dezelve duurt er van den ro Januarij tot den zo October; Er zijn aldaar 41 groote rijén van ftalen, benevens eenige kleinere. De gezamen- J§ke visfcherij wordt voor 20,000 P, St. jaarlijks wespacht. Zij houdt 70 booten met 300 manors Jedig. -De opbrengst verfchilt grootelijks, aan- gezien men er'dan eens yoo yisfchen in ecenen a trek ophaalt, en dan.eens géen enkelen. Men zendt de zalm versch naar London (des zomers in ijs gepakt); of zij wordt voor de verzending gekookt en gepekeld. Ook wordt zij ongekookt gezouten, om buiten ’s lands verzonden te worden; en wederom andere zalm wordt gezouten en gerookt, en kipper genoemd. De meeste rivieren van Schotland vioeijen even geer over van zalm, als dé Tweed; met name de Forth, de Tay, de-Spey, de Nefs, de Don, de Devran, enz. De aanzielijkfte visfcherij, gaast die van Berwick, is intusfchen die van de De, waar men van den 30 November vorsicht, en van waar er veel gezouten zalm in vaten van 250 pond word? uitgevoerd. Vele Engelfche rivieren hebben ook goede zalm-viefcherijen, met name de Theems, de Medway, de Tamar, de Ex, enz. Van hier gaat de vangst maar London en Bath. Op de.Theems en Med- away wordt er tusfchen den 24 Augustus en 11 November geen zalm gevangen; en eene Parle-V DEEL. Y mentse Eine, die mein dan 6 pond weegt, en regelt den tijd van het wisfohen alomme naar dien van. Het kuit{chieten. De afgelegene -visfcherijen van Grootbrittanje zijn die yan Terre neuve en Groenland, en de Zuidelijke walvischvangst. Kort na de ontdek- king van Amerika vischten er Denen, Noorwe gers, Franfchen, Biscayers en Portugezen, op de banken van Terre neuve. “Deze laatften deden zulks in 1578, zoo als reeds opgemerkt is ge. worden (*), met 50 {chepen van gezaimenlijk g,o00 ton, de Spanjaarden met 100 fchepen van 6,000 ton, en de Franfchen met 150 {chepen, doch de Engelfchen nog flechts met 50. De Engelfche werden meedigt, denn tak van nijverheid vervolgens aan, en daar på hilfelf in 1615 reeds 250 Engelfche Øerne, van te zameh. 15,000 ton, onledig. Nübrigt de meerderheid der Britische zemagt het haft, om-de Engelfchen bij die visfcherij steeds de bovenhand te doen hebben. Inzonder-heid werd de ganfche visfchersvloot der Franfchen in 1756 door de Engelfchen, onverhoeds weggenomen; zoo als DRAKE dit reeds in 1588 ten 2an-zien der Spanje visfchers had gedaan, die vervolgens niet terug kwamen’ terwijl Spanje in 1763 “yan alle regt op de visfchersvloten. Der meerderheid der Engelfchen bij die visfcherij ‘wordt vodrts door het eigehdomme. fijke bezit van Terré neuve, en de oevers der Golf van S. Laurens’, verzekerd 3 en, ‘offthoon de Fran- _chen en Noordamerikanety op ‘de banken mogen _ visfcher, zijn het voornamelijk de-Erigelfthen, die het Zuiden van Europa en Westiidie van zou te visch voorzien. °. : Het aantal fchepen,. dat Engeland naar de Ter- teneufiche visfcherij afzendt, verfchilt naar dat het vrede of oorlog iss In de laatfte yredesjayen was het middelbare getal 400, van gezamenlijk 36,000 ton; benevens 2000 visfchersfloepen -van 29,000 ton. De middelbare hoeveelheid van visch, die de Engelfchen er vangen,: is 600,@00 cent~ mers, en bedraagt, in vereeniging met de zeehon- dentraan en vellen, de zalm, die. men daarom- ftreeks vangt, en de traan uit de kabeljaguwsle- vers, meer dan j miljopen P. St. Van de 20,000 man, die er jaarlijks derwaarts gaan, blijven er $,000 des winters op Terreneuve, om erden n00= digen toeftel, enz. te repareren. | Het is niet weinig zonderling, dat een Ket- fess ch land bijkans de geheele Catholieke wereld van de visch voorziet, welke dezelve bij haar vasten noodig heeft (*); vooral daar het zout, dat De reden ligt in de traagheid der Portugezen, de vermelde gewelddigheden jegens de Spanjeard, eene gelijktijdige ganfche vernietigiag van hun zcewe-zen, en het niet vasten der Engeifchea zelven, Yo go «6|©AARDRIJKSKUNDE voor det men tot het inmaken der visch bezigt ; vooramelijk uit. de Catholicke Janden komt. Spanje alleen ontvangt van de Engelfchen jaarlijks voor 700,000 P. St. zoute visch, Ten aanduiding van de uitgebreidheid der Terreneufiche visfchery na den Amerikaan{chen oorlog ftrekke de volgende opgave: 1782" '- ‘" ‘chepen... Ton. | Manfchap. Britische Schepen, die offenen. Vischten. 236 22,535 5,790 Achlag van der Angst. 60 6,297 54 Medegebragte Schepen 344 2,606 Sloepen van Terre Neuve, en... 1068. De opbrengst was 447,316 centners zoute visch, 2146 ton kabeljaauwen traan, en voor 3,383 P. St. Zachondentraan en vellen; voorts zalm en flok- visch, 1792 Schepen. Ton. - Manfchap, Britische Scheper, die; -vischten. 2 « 276 18,838 6,607. vaartuigen ter. afhaling van de. vangst... + 16E 21,275 15819 koloniale (che- | pen. 2.6 © » 57 65250 927 Me ZEEVAART en KOOPHANDEL. 341 a iygs) |”: Wehepem, ‘Manfchap. Medegebragte Schepen Terreneufiche - t 1997 75138 De opbrengst was in dit’ laste jaar 551,396 centhers zoute visch, 2365 ton’ kabeljaauwen traan, ZEEVAART en KOOPHANDEL. 341 a iygs) |”: Wehepem, ‘Manfchap. Medegebragte Schepen Terreneufiche - t 1997 75138 De opbrengst was in dit’ laste jaar 551,396 centers zoute visch, 2365 ton’ kabeljaauwen traan, ZEEVAART en KOOPHANDEL. 341 a iygs) |”: Wehepem, ‘Manfchap. Medegebragte Schepen Terreneufiche - t 1997 75138 De opbrengst was in dit’ laste jaar 551,396 centers zoute visch, 2365 ton’ kabeljaauwen traan, ZEEVAART en KOOPHANDEL. 341 a iygs) |”: Wehepem, ‘Manfchap. Medegebragte Schepen Terreneufiche - t 1997 75138 De op En voor 11,520 P. St., traarf en vellen van zechonden ; ; ‘voorts’ zalm en stocken. Van deze ‘laatfté ging er in dat jaar 1792 Naar het’ Zuiden van Europa oe 490,514 centners. naar Terland -’ eo 6 © «© 13,209 — Westindie. ray vrs ot. ae w= Grootbrittanje... 19,716 © zamen 455,557 Zoute visch » op de banken van Terreneuye ° door Britfche visfchers gevangen en ingemaakt, ging er, in 1800,. maar het Zuiden van Europa 366, 379 centners. —— Jerland. {oe 15537 —— Westindie. » « 2 « 975295 —— Grootbrittanje. «.« 79526 w= ver{chillende Landen. 30,000 zamen 482,737 © , De aanmeediging, welke door de wetgeving aan de Terreneuffche visfcherij verleend wordt, is eene gratificatie aan de fchepen, die het eerfte met: eene ‘volle lading visch van de banken op Terreneuve aankomen. De Noordfche walvischvangst der Engelfchen ¥Y 3 voor voor 1980 is in het. voorige, te gelijk. met de Ne- derlandfche, behandelt (*),- Het aantal der daare bij gebruikte {chepén daalde _en_rees ook nadexe hand geweldig, en was in. het jaar _. 177$_;¢;. 103.. 1788 6 247 478305 SE. | 1797. + 65, 1784 - 96 | 1800,. 62... os 4785 « 153 8dr 109. ‘De slgemeene opbrengst laat. zich vit de. vole gende tafel van de Hullfche visfcheri, en detzelver vangst genocgzaam berekenen ; ; Jaren, Schepen, | Walvisfchen, Robben. tonnen Trean voor 1806. 37 «239°«««,823° 3,982 1808 27. 467 - 57% 45330 1810 34 | 449. T8590 45918 Ir | 422552 ‘997 4,782 Men trekt van ’s lands wege eene gratificatié per ton lastaadje; de invoer van de vangst is vrij van regten; en de manfchappen, die tot deze visfcherij gebezigd worden, mogen tot ‘s lands dienst niet warden géprest (Q). 