Algemene konst en letterbode
None
By genoot, tot het laatfle zyns levens, eene doorgaande gezondheid, onder het volkomen gebruik van zyne Zintuigen j en laat verfcheidene kinderen en kleinkinderen achter. — 1 ■ ■ — — Haausm, bt A. LOOSJES P*. Digitized by Google ALGEMEENE KONST- KN LETTER-BODE, , VOOR HBT J A AK. ilo?. N°.?. Vrjdag dm 13 February. B E R I G T E N. tNLANDSTHE. » ) Leyden, By een Koninglyk befltit, ten voordeele van deze ongelukkige Scad, is, onder anderen, 00k het volgende ten behoeve van ooze Akaderoie bepaald : 1. De Akademie en andere opeobare Stichungen, welke befchadigd zyn ge worden, zullen vonr rekuiing van den Lande, door verzorging van den Minister van Bionerlacdfche Zaken, worden g Erepareerd. Oe Univerfiteil van Leyden zal den naam van Konitiglykc Univerfiteil van Holland aanneraen. De noodige maatregelen sullen genomen worden oon der meesten luister en den grootften roem by te zetcen. De Minister van Binnenhundfche Zaken zal ons een gedetailleerd Rapport, tot bereiking van dlt oogoierk frekkende, aanbieden. In dit Rapport zal hy de optigting van een Prufesforaat van Politieke Huishoudkun-de en van Statiuiek bevatten. Haarlem. 2yne Majefteit, deKoning, heeft, dezer da gen, onder meer andere heilzame fcbikkingen en veel. Ordeningen, ook deze en geene aanftellingen gedaan en belluiten genotren, opzigtelyk En ter bevördering vaa de Wetenffchappen xn Kunsten, in on Vaderland. Dus beschäft het Hoogstedezelve behaät, by onderfcheidenen befluiten, tot Direkteär. Gtneraal van het publikum den Riddener en Kamerheer Meerman, van Dalcm, nevenj eene afzonderlyke Komisfer, om onder djei’s Voorzeichnisse, weiße zu an. dei form a tie. der Opeabare en Konigsbergen, Schön, zoo wel als tot aanmoediging van de Wetensch. ppen en der Geleerdep, beschäft in de Heftn Ridder van Kingsbergen, Maarfchaik van rfin'tnd; Calkoen, Staatsraad; van Leyden van Wests arendrecht. Lid -van bet Wetgevtnd Ligchaam; Pereoncher, gewöhn Staatslid der |?|OW»tie Utrecht, en-JrF Boers, Oud - Penfionaris van Lejaen ("); ais thede den gewöhn Secretar van Smrrttmis -Staatsraad. Huetman, tot Direkteur-General der Schönste Kunsten, voor wiens laatrten’s roost, de -reeds, door zyue Majefteit, geä- resteerde Indructie aldus' luidt : 32 January's 807. Z d LODEWYN NAPOLEON, doer de Gratia de Gods en de Canjutetie dts Kenin^ryks, KOMING VAN WoU-AND. Hv zal met het bewind, oppertoezigt eri het onderhoud mn het Koninklyk Mufeumen der Mufeums en Kabinetten, welke zich in  dienen moeten tot onderhoud der verzögerten. de SdiJk^iL; mirsgaders tojt, de verzögerten Kabii eiten, en voor de sanmoedigiogen, welke 4e Kunsten Coodig hebben. De Uitgaven zu allen in de bcgrontrag ran bet Ministerie van Binnentendfche zaken begrepen zyn. Art. 4. r -7- vv. “ * Hy zal de noodige nafporingen doen, om de beste Meester *T » •. ■ » * t. ■'» • • • - (*) Sedert vernoen wy, dst deze liter *oor die benocftiing, hjr Vdfive aan den DLrektcur- Ccncraai, bdccfddyk bcdankt bevinden, en ill herzelve geboren zyn, te ontdekken... H y zal Ops de middelen voordragen nm hen herwaarts te loksen, wanneer dezelve ergens elder* wuonachtig zyn. Art. g. Hy zal On* jaarlyks een verllag foorleegeb fan alles wat onder zyne diredie gedaan i*, en fan bet gene nog te ooed overig is. -i Art. d.11 -v. Hy cal onder zyn opzigt doen uitgeven e En Journaal fällt, bet wei kann ikke ikke kommen. Art. f. Hy zal Voorzitter tyn van de Akademie der schöne Kutis-ten, welke opgerigt zal worden, ten gevolge van eene Vo.imI dragt, die by Ons in, den loop tan oic jair Zal aanbieden, en in welke Akademie geene andere dan Kunstenaars, welke wäardig tyn met andefen van naburige Landeii, naar den pryte dingen, zullen worden aangenomen. Art. 8. Jaarlyks zullen er onderwerpeit aande-besre nat'onale Schilders worden. opgegeven hetzelfde onder we rp zal aan ondet-fcheidene derzelvs nationale Schilder worden opgegeven. Het beste ftuk- zal den pry ontvangen, de overige blyvea den eigendom van derzelver Makers. Art. 9. Ten einde Den den (last der Kunsten in her Ryk te kennen t) Vr in de maand Augustus des aanftaanden jaars door da Akademie een prys van f 3000 worden toegewezen voor -bet. Beste Stück van Vaderbändchen Gefängnis; een van gelyke Waardeoor bet beste Beeldhousen; een prys van 2000 voor bet beste Klasliek-uk., (Tableau de Genre,) een van dezelfde waarde voor het beste Landioop, of voor bet beste Fünfteld, of voor bet beste Graveer- werk. Byaldien geene der Stukken den prys behaub, sal de alt spraak naar denze Wen tot bet volgeiide jär uitgefteld worden, maar iotusleneozullen de Wetken in net geheim bydft Akademije bewaard worden y om. daar naar deft vmrtgmg der, Kunsien te beoordeeien. Art. 10. Art. 10. Alle twee jaren zal men aan dm genen, die het beste Aka*, oemie-beeld Ifvert, eenen prys van Sehiiderkunst. Eenen van, Beobachtungsverkehr, eenen van Bou.wk.uns!, en eenen van Graveerkunst uitdeelen, ten gevolge van een Reglement bet welk cus door deul Directeur-Generaalder lehuonc &uu%c. ten zal voorgedragen worden. Art. 11. Eben von Pryzdn zullen in de maaod Augustus door dpn Digitized by Google C WO J Directeur-Generaal, en volgens de manier, die hieromtrenf zaT worden bekend gemacht, worden uitgedeld aan jonge Lie- den, welke adfpireren um als Kwekelingen by de Akademie angenornen en onderhouden te worden. Art. 12. Te Parys en te Romen zullen acht Kwekelingen onderhouden worden. In elk dezer Steden moeten zy twee jaren door-brengen. Die gene, welke den Pries behalen, zullen in bet vervolg aar Romen en Pries gezonden, en twee järeft in änderhören worden, zoo dezelve roldoen aan de Voorwarden, welke ben zullen worden opgelegd. Voor dit jaar zollend vier dier Kwekelingen gebozen worden, wider de meest belovende jonge Lieden; de vier overige zullen die genes zyn, welke de Pryzen der Akademie zullen behalen. De Directeur-General zal ons hieromtrent een voorftei doen. Art. 13. O den i Augustus zullen de Pryzen door de Akademie toegewezen worden, overeerkomftig den voet, welke by bet Seglement zal worden bepaald. Irdien niemand den Pries behaalt, zullen de Pryzen tot bettolgend jaar verfchoven worden. Ir.dien het getal van acht Kweke Lingen in een jaar niet mogt fcunnen worden voltalltng gemacht, zal dezelfde mededingig het volgend jaar plaars heben, ten einde bet getal van acht in den loop van dat jaar te vervulleu. De gemeide Kwekelingen zullen nu ten getale van aebt voor Parys of Romen wordeR voltailig gemaakt, maar in bet ver- volg zullen dezelve alle twee jaren niet dan voor de bet ft ver- vangen worden, ten einde ieder bunner vier voile jaren af- wezend blyven. Art. 14. By de redactie van het Journaal der schonen Kunfien zal voornatnelyk worden in bet oog gehouden, dat daar door alle de Schilder-ftnkken der oude Hoilandiche School bekend wor- den, in welke Landen dezelve zich bevinden, voorts dat de namen der Schilders worden opgegeven, en de verdienften * Vivan über Werk gekend worde. — Men zal zich daarby wieder toeleggen om de meest beroemde Schilders der Oudheid, die van onzen tyd en die gene, welke tot luister der Vlaatnfche School geftrekt hebben, bekend te maken. Hetzeive Journaal zal tevens berigten mededeelen, aangaatK de bet gedrag en de vorderingen der Kwekelingen te Romeu en te Parys.... Art. 15. De Directeur-General zal ons jaariyks eene Voordragf doen. Digitized by Google C Id > deen, opzigtelyk bet employ der Somme, die op de Begroo-dog voor bet Ministerie van Binnenlandfche Zaken voor de feboone Kunften zyo geconfenteerd. Art. 15. Hy zal eene rerzatneling der beste Plefster-beideo doen byeenbrengen. Art. 17. De Schilder-Akademie zal worden opgerigt een Teeken-school naar het Mode!, overeenkomftig het geen durornt by bet Reglement zal worden bepaald. Art. 18. De Mufeams zullen elken Zatardag tm mitt voor het Publikk open zytt, en dezelven zullen dage lyks eu mede ora niet voor de Kunoenskirchen open ftaan. Art. 19. Onverminderd de tnededinging der Kwekelingen zal *er alle twee jaren een ten toonfteliing van Werken van Nationale Kunfienaars plaats hebben. Dezelve zal voor elk opeu zynf en in den loop der maand Augustus plaats bebben. Art. 20. *Er Zal in *t Mufeum een Zaal voor de Werken door leven- de Schilder*, overeenkomftig de Voorfchrifien vervaardigd, worden geopend, en daarenboven een Kabinet, waarop dezelve naar Paiys of Romen zullen gezonden zyn, zal bewaren. • Art. 21. Onze Minister van Binnenlandfche Zaken en de Directenn* Generaal der schonen Kunften, by ons Decreet van hedea No. 58 benoemd, zyn ieder, voor zoo Ver bun aangaat, met de uitvoering van dit Decreet bela*t. Gegeven in ons Koninklyk Palcis in den Haag, den 2a flea January 1807, en van onze Regering het eerfte. (Geteekend) Louis. (Onderftond) wegens den Koning. De Minister Secret? ris van Staat. (Geteekend) W. F. Rom. Zullande een aflehrift van dit Decret aan den Minister van Binnenlandsche Zaken en aan den Directeur-Generaal der schon von König von Nationale Rekenkamer, töt inforraatie worden gezonden. Conform aan het Origineel. De Minister Secretaris van Staat. G. IETS I, E. T. S. Aver de, zich neemende, Onbvandbare Männer, i de Heeren Roa n en I vonnet. die zich alt goodanig, in sim tier dam, Ratter dam en elders hdien vertoond. MEDEGEDEIDEE OOOE W. IN J. W. VAN BARNEVELD, japothecars te jimjlerdam. (Pervolg en lot van iladz. 89.) Omtrent bet Derde gedeelte dezor befchnowing:, namenlyk d* teheadigheid en gewoonte, t evens 00k de gezv/ Indheid der fraenjährigen van R. en L. kunnen wy zeer kort zyn. En war zouden wy daar van meer zeggeu, dan elk weet? Behendkheid windt den arbeid voor de betfe uit. Kunsr wordt door oefening verkregen, Gewoonte is de tweede Namur. De kortftonafgheid des tyds spart ruimte, en hoe minder ruimre er is, in welk iemand een gegen arbeid kan verfigien, hoe gemakkelyker hy werkt. De Heeren R. en L. weten van deze waarheden pen gepast gebruik te nuken, en begochelen gemakkelyk, op eene bedekte wyze, de oogen hunner aar. Schouwers, wier aandacht zy van het geen inderdaad bedrog is, weien afiemkken. Wanneer wy nu onbevroioorueeld, al het aangevoerde toe-pasfen op de kunsrvirigringen van de zoogenaamde onbrand-bere Heeren R. en L-; dan dunkt my, dat wy al eene smo-te febrede geriaderd zyn, om de rerklaring, van het geen zy wezenlyk doen, te kunnen optmken. Wy zeggen van bet geen zy wezenlyk doen, en tiiet van het geen zy i eleven, m<ar nalaten ic d.en. Indien het waar is, dat hunne be-dryven op *;oede gronden verklaarbaar zyn, dan moet ooe eu andcr mensch, v«n dez.ltde natuuralszy, kunnen doen, w.it zy doen. Wy moeieu dus de on ware van de ware proe-V*a onderreheiden. Zuivre muni alieen kan den toetfleen vei-dragen. Wy vind.n ons derhalven in de ver Pligiing, om, daar wy hunne verrigen zullea befehouwen, het gecu ons £fef|{iegei)k vooreekornen is. tevecs aamewyzen. Digitized  zsl ondervinden, dat het volumen der vlam weinig hitte geeft, immer niet zoo veel, dat men zich zoude branden. R. en L. treden met ontbloote rotten ej> gloeijend yzer. — Zy ftryken het over naakte armen en benen. Over de tong enz. Zie daar een aamat van bnitengtwona verfchynfels. Maar, wanneer wy de Natuur- ec Scheikradiga gronden, door ons aangehaald, mroepen, en met deze proven vergelyken, -boudt alle verbazing op. Het vocht, op den grond behendig geplengd, of door uitwafeming veroorzaakt, moet vooraf lnchtvormig worden, en de temperatuur moet, iu elk deelije, waar over bet gloeijend yzer gaat, verhoogt wurden, zai het reive branden; weik laatfte in *t. Byzonder de fortstondlgheid des tyds niet toelaat; en dat zoodanig het geval is, bewyst het stryken van gloeijend yzer over de Tongr dete, altyd zeer vochtig zynde, door het speekfel, verkfygt naauwlyks eenige warmte, offehoon ook het vocht een boor-baar gefis van rich geeft. 1 1 : R. en L. staan, eenige minuten, op een gloeijende yze-ren ftaaf. Met dit bedryf is een kunstgreep gep*ard. Zy doen dit llechts schynbaar, en niet, gelyk zy voorgeven. Men staat, en draagt gemakkelyk zyn geheele ligebaam, op 66a Been. Wanneer men nu, zonder drukking, den andereh voet vooruit, over de staaf zet, en te gelyk het hoi van den voet opligt; ’t weik byna een half duim boog kan Gefehieden; zsl men de hitie van het gloeijend yzer gemakkelyk kannen ferdragen. R. en L. befryken de ontbloten Ledematen met Phosphorus — *y weten, dat deze, uirgeftreken, llechts lichten en geen voelbare warmte geeft; want de uitgeftreken Phosphorus verzadigt zich als in een lichtende wähmen, van vod, tot tyd, met de Zuurftof van de Dampkringslucbt, tot Phosphorus — en la ten vervolgens de kant van een gloeijende float daar over gaan: deze daad, hoe zees het yer alsdan reeds aanmerkelyk verkoeld is, verblind flechts daogen van onk undigen en is van geeae betekems, even min G 4 Hi Digitized by Google 4t het mitt, » v*» phosphorus of desseifi tether in ion mond. Zy nemen het water, onder welke de Phosphorus te- fen zuurwording bewaard wordt, en fchroomen zeifs om dit doorteflokken. Intusfchen maker zy g Digitized by Google «4t het mitt, » v*» phosphorus of desseifi tether in ion mond. Zy nemen het water, onder welke de Phosphorus te- fen zuurwording bewaard wordt, en fchroomen zeifs om dit doorteflokken. Intusfchen maker zy g Digitized by Google «4t het mitt, » v*» phosphorus of desseifi tether in ion mond. Zy nemen het water, onder welke de Phosphorus te- fen zuurwording bewaard wordt, en fchroomen zeifs om dit doorteflokken. Intusfchen maker zy g Digitized by Google «4t het mitt, » v*» phosphorus of desseifi tether in ion mond. Zy nemen het water, onder welke de Phosphorus te- fen zuurwording bewaard wordt, en fchroomen zeifs om dit doorteflokken. Intusfchen maker zy g Digitized by Google «4t het mitt, » v*» phosphorus of desseifi tether in ion mond. Zy nemen het water, onder welke de Phosphorus te- fen ebruik van deu v-fehrikkelyken naam van Phosphorus! Wy mogen hie voorgeven, dat zylieden tick tullen vmxfchon met Sterkwater — met Selptterzuur — mot Koningswater — met ovtrzuurd Zet-zoutzuur. Het laatfte alieen wordt, door hun, over den arm geftreken; maar hoe fchadelyk en verltikkend de damp van dit zuur ock voor de Longen zyn moge, bedriegt ons de schyn, ten aanziea van deszelfg bytend vermogen, op de Opperhuid, vooral wanneer het eenigzins verdund is, het weik men aan den Reuk niet kan bemerken. De overige Zuren heb ik hun zien aa-bieden, door Scbeikundigen, doch, in plaats van zich met dezeiven te beftryken. werpen zy die in he Vuur, trekkea de aandacht af, van bet geen zy hadden beloofd. Zy maken eene verbazende, doch bedriege, vertooning met de dampen dezer Zuren; houden hun aangezicht daarover, doch zy zorgen, dat zy, gedurende dien tyd, geen adem balet). Men kan dit all es, zonder gevaar, nadoen. R. en L. nemen eon gloeijend yzer tusfchen de tanden 9 doch het is dan niet rood meer. Onze beenderen zyn vaster, dan onze huid; de temperatuur wordt in dezelve zoo ras niet verhoogd, om te branden; zjr iefiryken het hoofdhaar, met den hunt van de meergemelde p latte schop, die echter bejörden is. Zy da ten mot den schop langs de wan gen neder-vtaards; elk, die dit ondernemen wil, zal bevinuen, oat hy fich niet branden kan, mits dat hy den den (lag van heeft, om het yzer, zonder eenigen (lit (lard, te doen voorrgaan. R. en L. schippen gefmolten lood, met de hand, op, en irengen het in hunne mond. Zy fteken den voet daarin > ovenwel na dat zy het in een koperen b&k geworpen heb ben. Wy deeden dit gemakkelyk na; doch namen vertinfel, het welk minder hitte noodig heeft om te fmelten, dan lood. Dit vertinfel gebruiken ue zoogeraamde ontbrandbare Heeren ook, het welk ons proefmatig gebleken is, vermits wy iets van bun googenaamd lood zyn magtig geworden. ’t Is eene bekende zak, dat de diamantflypers, als zy de ruwe fteentjes in loo- en botfen (emenieren, om die te (lypen, het gefmolten lood, met hunne vingers, knedeu. Wanneer men, in gefmolten metaal een ander nog ongefmolten metaal werpt, oefent de warmte op het ongefmoltene, by voorkeur (affiniteit) zyn vermogen. Zoo ook geeft gefmolten lood, op den koperen bak, deszelfs warmte by roorzeur over, eer dat bet den voet kan branden. De r<. Denn daar van, en dit weet elk Schei- en Natuurkundige, fteunt op de eigenfähigen, die vetfefciUendo Ci os y Bgchamen, In een tneerder of mindere nwte, betitttn, om de warmteftof voortteleiden. De raetalen zyo de bekwaaratte voortgaande vor de warmteftof voortgaande warmte, in een glazen eu meulen fiaaf, beide aan bet 66ne einde ip het vuur eeftoken. Eindelyk R. en L. drinken een half glas kokende olie. Hoe groot dit glas zoude moeien zyn, wecen wy oiet, maar gy nemen eigentlyk een balven lepel vol, op zyn meest. De olie, als zy die in den lepel netnen, kookt niet tneer, en wordt tevens, door den kouden lepel, en gedurende. Das zy dear over praten, in denzielven, bekörden; maar is echter, das bekenne ik gaarne, zoo beet, dat wy het niet heben dur- ven w tgen, deze proef na te doen. *t Is waar, zy flokkea die olie, na dat dezelve, in den mond is gebragt, niet ter. Found door, en dit geeft tyd, om den llokdarm niet te verbranden. Daarenboven zyn er voorbeelden van menfchen', die geen fmaak hebben, in spys en drank, als dezelve niet zyn. De gewoonte verwekto waarfchynlyk deze behoefte. Wy hebben eene vrouw gekend, die Chocolaad, mit de tnit van eenen, op het vuur hangenden ketcl, kokend beet, dronk, en dan fmaakte die het lekkerst. Deze getreldc bedryven zyn de voornaamile, die deHeerett Roger en Lyonnet verrigten; schoon zy, nu en dan, dezelve doen vaneren; terwyl echter de zaak op hctzelfiie uit-komt. Toetfen wy nu dit alles, aan het geen wy van de natur-iyke uiikomften, van verdamping of van luchtvormigwording der vloeiftoffen, waar door de Ligchamen, die met dezelven omkleed of vermengd zyn, bekoelen, gezegd htbben, — als, mede aan de noodzakelykheid, die er is, om vooraf de temperamentuur in de voorwerpen te whoogen, vddr dat zy kun-cen bran den, en — voegen wy daarby, dat de bhendigheid tnedewerkt, en de gewoonte de tweede natuur is, dan mee-nen wyx te mogen befluiten, dat het raadzelachtige der verfchynfels, die R. en L. ons vertoonen, boe vreemd en onge-woo ook, voor het gezigt, genoegzaam, is opgelost. En, indien de publieke opinie, die altyd overhelt, om het wonderbare te verbelfen, daaromtrent nog anders der.kt, en niet genoeg od over.uigd is, verklaren wy, dat wy dit voor bun niet gefchreven hebben. Om dat wy geene andere bedoeling, met ooze overwegden, omtreut deze verfchynfels gehad hebben, dan zoodanig eene, welke in flaat Zou zyn, om het schonbare van bet wezenlyke te onderfcheiden, en, daar door, het voor-ordeel wegten. Amsterdam, Jan 25 January 1807. G. S. NIEUW- Digitized by Google Cit* ) NTEUW - UITGEKOMEN BOEKEN, , AKADEMISCHE EN ANDERE SCHR1FTEN. Akademischke Vejhandeungen. Disfertatio chemico-medica, fistens ilimtntorum cum ficibus comparatiomm; 3 n»m pro gradu Meoicirae Do&nratus -ere. (in Academia Harerovico-Batava) publico exammi fubmittit Regnerus Otto Henricus van Manen, Elburgo Bataviis, den 14 Juni 1804. Dar i: Akademifche Vpihande’ing, behelzende eene vergelyking tusfchsn de voedjels en drekfloffen, 82 bladz. 8°. In de geheele gefehiedenis der Nstuurkunde zal wel b'ezwaar-Jyk eene gebeurtenis voorhanden 2y:i, waar over men zich meer verwonderen meet, dan over de fnelheid en belangrykheid der Scheikunden. ige omdekkingen, en den aanmerkelyken afTland tusfehen • bet gebe wy ten dien opzigte than* zyn en vddr 3 5 jaren waren. Intusfchen wanneer wy letten op bet gene ’er voor deze wetenfehap nog te bewerken overig blyft, op alles wat tyd en vlyt nog niet hebben kunren nafporen, too opent zich het vooruitiigt, dat vroeg of laat deeds meer en meer de merkw’aardigfte geheimen der Natuur zich Eullen ontwikkelen. In het byzonder fchynt men dit te stiogen verwaehten van en voorgezet Scbeik undig onder 20ek van alle beftanddeelen en uitwerpfelen des diertlyken ligebaams. In dir gedeelte der wetenfepap zyn de vorderingen minder nitgebreid ( wanneer men namelyk aftrekt de oxygenatie van Jiet bloed door de ademhaling, welke even goed kan gefteld worden tot den grondflag der algemeene Scheikunde, al s tot de befebouwing van het dicrenryk te behooren) ; doch de bear* feeider van dit vak is 00k, boven andere, blootgefteld aan inoeijeljkheden van onderfeheidenen aard: Hiertoe kan go* bragt worden de groote hoeveelheid vaste deelen en vloeiftofc fen, en derzelver verfehil in hoedanigheid en betrekkelvk pe- tal van grondftoffen , in evenredigheid met de voortreffefykheid. der dierelyke organifatie ; verder de menigte der dierzoor- ten zelve en biinne oneindige afwykingen van elkanderen; *1 het weik zoo vele oorzaken daarddt, waarom de vorderingen niet gelyk zyn aan den tyd, welke tot dit onderzoek vereisebt wordt. Hier by komt het gevaar van Heeds' te leven onder dierelyke uitvloeifelen ; van blootgefteld te kunnen zyn aan de werking van fmetftofien, wier gevolgen niet te bepalen 25*11 { ja zelfs mag men niet voor niets rekenen de verkeerde dent- beelden der befchaafJe en onbefcliaafde menigte, waar door reeds Aesculapius op het Griekfche Schouwtooneel onder een’ hatelyken naara ten toon gefteld wierd , en w'elke Dog beden den op alles naauwkeurig ondetzoekenden Arts zyn* Zorgvuldigheid ten verwyt doen ftrekken. Wy zyn derhalve dank verlchuldig dann een' zoo inocyefjtcn task ter nitbreidihg der beTatlgryffte w&iftifchag op zich neemt, en byzonder 00k aan den Hr. v. M. ^He d w Oitderwerp zoo uitvoerig, naauukeurig en haar waarde beta’field heeft. " • ' In een Itorle voorrede berigt ons de Schryver onderiritifeJ ten 'yn meer uitgebreid plan cm, bebalve her thins bewerkte, oofc re onderzoekon de vochien, welke ten fpfsverieering dienen, waarin de kortheid des tyds hem verhinderd had; doch d' elr, als een gevolg van deze onderncming, in het voorbygaan, den uitflag mede van zyne proeven op het speekfe! van honden. Het overige  van kleur doch fmakeloos, vertoonde, met de gewone reagen-tia beproefd, geene blyken van zuur of loogzout. Met het twavelzuur werd daarin fulphat catch gevormd, alsmedeeen verzuurd fulphat lixivce. ueiks aard moeijelyk te onderkennen was. De murtat barytee fcheen, met een weinig zwavek zurzou:, 00 k het amylum uittelloten; doch het allermeest volgde deze pnecipitatit op het vermetigen met metaal-zou-ten; de acetat plumb gaf een ovcrvloodig prcecipitaat t bet welk zHIs in kokend water niet wierd opgelost: door af-wasfching vab a! het lood gezuiverd fcheidde rich dit fedi-punt op het droogvuur m twee deelen, het eene heider, %aterig. Wundert met lood bezwangerd, het andere dik, vast en als eene koek op het vocbt drjvende, ra het droogen, zartachtig van kleur, frpakeloos, onoplosbaar in water, alcohol of loogzouten; met verfLpr falpeterzuur vermengd, werd een deel van het lood oxydb daar in opgelost, terwyl het on-OpIosbareVedeelte, door branding, eene vegetable koolen het lood in den tneraalftaat overliet. Het afkookfel nu, waar uit, door middel van het lood, deze pracipitatie veroorzaakt *as, gaf het acetat plumbi *ekrystallizeerd te rug; doch werd het yocht, door verdere* uitdamping, dik en fiymig, ea bad daar by een’ fuikerfmaak, geheel verfchillende van dietf, welke aan net acetat plumbi eigen is; gelyk 00k de tegeii-Woordigbeid V van ware fuiker in het vocbt gcnoegzaam beves- ** * * tigd wierd. Verdächtig is v. M. met Capal en anderen Tan oder deordel, dat bet amylum, ook gedurende den groen, door eenen hooge yen graad. Tan verzuring geboren wordt uit de mucilage; dat die ftof alt bet midden houdt tusfchen de mucilage eu het vedelachtig beginfel, en eindelyk in het faatfte overgaat. In de 2de afd. worden de foeces der honden, door gemelde spyze gevoed, op eene dergelyke wyze onderzocht; het gewigt van uitgedampt water ftond bier tot het geheel, ala 0,866:1,000. Het extract, uit het afkookfel verkregen, verfchilde van de extracten der plantgewasfen, door eene groote hoeveelheid a zy azure ammonia k. De harsacbtige ftof, door alcohol uit het extract getrokken, was fmeerig, en, gelyk het extract zelf, zeer ftinkende en Bitter; met loogzout vermengt entschieden entlasten zu an: on iacale dampen en ging ever in dierelyke zeep of materiel faponaceo-adipocerea. Voor bet ovenge hadden deze drekftoffen meer overreenkomst met de voortbrengfelen uit het plantenryk dan eenige andere dierelyke ftof, blykens de navolgende bellanddeelen door det- t ilia tie met den Woulfiaanfchen toeftel verkregen : I. Waterig, azynzurig, empyreumatisch phlegm ma i, 8610; zal moeten zyn... 0,8610 3. Empyreumatisch vloeift often, namelyk koolftof. en gekoold y/aterftof-gaz.. 0,0100 4. De in den kromhols achtergeben koot — 0,1043, be stond uit zeer zuver koolftof 0,0625 Uit aardachtige deeien, phosphorisch zeut en dgl..., 0,04 17 1,0000 \ # Hiernevens voegen wy de vaste beftanddeelen, welke na de verbrandiug der faeces, in de ascb voorhanden waren: I. Phot- Digitized by Google < t<* > ' f. Pheephorzure kalk r. s. Koolzure kalk.. 3. Zwavetzure potasch... 4. Zoutzure potasch.. 5. Petasch... 6. yfluinaard...  Beginfelea aan elk son de aafdappelen: I. Amylum. 3. Hars. 3. Extract. in hat by zander eigen: I. Diere Tyk zeepichteige zelf-standigheid. 3. Azyuzurc ammouiak. 3. Soda. Met betrekking tot de wandering van de hoeveelheid de r a>~. genene grondbeginfolen in beide floffen, wordt na afrek van het water als oiet naauwkeurig kunnende toegediend worden, de vergelyking aldus gefteld; dat in de drekftoffen „boven bet voedfel, een overwigt teas van: Slym Zwavelz: kalk. Phosphors: kalk Azynzuur., Kalkaarde. VzeroXyde en * Kiezelaarde. ter. Digitized by Google A) terwyl de aardapptlen meer overvloedlg bevonden wicrden Ut Vezelftof. Zont i: potascb. Zwavelz: potascb. Redds voorheen vinden wy'aangeteekend daf de droWlof iJezer dieren, ’op het uuerlyk aan/ien verfcbilde van die difcr JMmdfeb. «?elke op burnie gewone wyze en in vrybeid le»efi 5 cgTzyTfameiyk aamrerkelyk dunner en byna vloeibsar wareo, met onverteerde ftukken van her voedfel vcrmengd en tege yk aanjnerkelyk ipinder walyelyk v^n reuk. Ook bevond Dr.,v. 0t., by hät Sehetköpfchenkörner, dat de 'götige Irek der höheren freundlichen Werk der honfen auswärts  betenderin? '-■> J '• '. ■* * " Hetzelfde is waar van de deft phosphorus; de ammoniak etr. deszeifs Zameriftellende deelen de water- en ft ik ft oft; in bet hott van aite grondneginfelen welke bet ouroh k.e ngchaam byzonder eigen zyn, in zctb kerrd zy Diet uit bet voedfel of den dampkring verkresen worden. Receufent wenschend den Hr. v. M. in Sie verde re onderne-mengen, tot heil der Maatfchippi' aangewpnd, even gelukigte flagen als in het bewerfen dezer yerbandeling; en den Hoogieeraar Reinwarot bet geuoegen vjrr;bog vele zoodani-ge biyken van de voorueffjykbeid zyutr Scbole te zien in bet licht verfchyneu. J'3 1 HANDEL *n ^EEVAART, HUISHOUDKUNDB EN VVAT.DAAK TOE BE TREK KING HEEFT. P I T * E N DEI £ r F I C T C N. .3" Op<Maandag dee g Febr. if©7, in Amfierdam. Bfitevl a kdsche.. toot lot) » ») Antrika s pfCfc * <#ce> 4 prC t. Etc gtcoolid. by Sftp- 1 .. horft a 4) jr> 't! 64 *64 Antrika s pfCc * <#ce> 4 prC t. Etc gtcoolid. by Sftp- 1 .. horft a 4) jr> 't! 64 *64 Antrika s pfCc * <#ce> 4 prC t. Etc gtcoolid. by Sftp- 1 .. horft a 4) jr> 't! 64 Antrika s pfCc * <#ce> 4 prC t. Etc gtcoolid. by Sftp- 1 .. horft a 4) jr> 't! 64 Antrika s pfCc * <#ce> 4 prC t. Etc gtcoolid. by Sftp- 1 .. horft a 4) jr> 't! 64 Antrika s pfCc * <#ce> 4 prC t. Etc gtcoolid. by Sftp- 1 .. horft a 4) jr> 't! 64 Antrika s pfCc * <#ce> 4 prC t. Etc gtcoolid. by Sftp- 1 .. horft a 4) jr> 't! 64 Antrika s pfCc * Andeelen by Hope & Comp. Zwete 5 ytCt- 92 *91 Daumarken, TnB. 4 prCt. 92 *97) #ui Leen eaWisfdb. 4prCt. vy » 4 dito Kroon 4 PfCu ; • vH’i : Unr 5 P**k* • 6*'* S3 Kittr 4) prCt.. 4«)» dim 4 prCt.. 46)4 Sparse 5 prCi., 89* • dito ai losb. van 1807. 9(5)1 Erpeleni. Annuiteiteit 3 prCt. «j| - Franfcht Rtf. Gcconlblfd. r*men • 69) if, Dito Certif. >y K. & H. 6«U|-- Wisfeleouts. Op London. *. 35 ft n \. - - »"■ -* Pttys. : Binneniandsch*.’ Ratasffche Rtpuhllek. Rationale Schnldbrieven 1 3 ; • pfCt..., 43fa44 dito a ;) prCt. •■.- $8 Los Ángeles van a ser. 98 a) prCt. '5 i«i Dito ntt de beffing van * ■ tfco. a 3 prCr • -. 44 * I * dito 1801. * 3)prGt. soj » f At<> Doraetnen. 4 prCt. 71 { » ) mx> Vtywfflig a 5 pCt. 70447* I *», Reftriptien Lodi, tt* den * Vrede • flotkni. > Obligation en Receptifen a Dito vrywP^a ^prf*. * Obligation a a» prCt. • •' f'rietlani. Oblige tfen r-2 piCt. 1 Agio van de Bank, a, 53i*l ^ *•, * f .1 59 M a.:f 34) I Sf ~ GEBOORTE-, TROUW- iirSTER FLYSTEN; ; -..r. Iflfsn. ■ fj- ; •. i _J|ef;jet»l der Dooden, gedurertde de baf£tvertoJienfiJKfielrj ttgeweest: te \Amfterdam 196; en te Haarlem 19, cinder vel Kästen 1 1 beneden de ra Jaren. 1 >' " t. LAST DE DEI GEOINEN, OVE8I.EDENRN EJV GeHUUWDEN, AEDUIENDE HET JAAR I806, IN ONDEISCHEIDE — ne Steden en Landen. - Plaalfen. Xmfterdam Geftorv. t ■ *:■ 7 ■ to.ji > _____ _, " -'6 ~P!aafr ’ Gedopten. in de.CeiBformeerd* en Lntheifche kerken. Getr, Digitized by Google Plaalfen. Geboren. Geftorv. Getr. Berlvn • • • ji Dordrecht • • • 6*4« 667 _ 7622 sts 17* Frankfort aan den Main.. IT*S • I4a« 188 Genua.... apso 3513 Haarlem... « 687 590 1*3 •Hamburg.... 4019 4518  481 Stuttgart.. » • 75a 6a i 15J Utrecht 10876 15J Wenen..... 30359 t 23*5* t Waar onder t van r«o, I ran 10a, I van 106 eo 1 vaa Ill jaren. STERRE- in WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN. WE JERK f IMO> »S°7- < MX- Fe'or. 1 ter. UNDIpE WAARNEMINGEN, BUITEN HAARLEM. THER- 1 3TRZEK 1 LOCffT*- MGM1- | PER I QESTEU>> TER. 1 WIND. | HIir> ap. *9- ai *9 3 34 | 4«i 34 z. | smurf;, wat buijig; w. verier bcuoikt. z. w. ! . ‘ ; r? *9- Si 34. j w. : vooimidd bvwulkt; verier* g6 1 w. z. w. hagel- , fneeuw- en resenbuijtn ; 37 1 1*. w. i’s*vond< zeer tardc wind. tr.it ‘a*. 3 371 S« w. H. w. windr.g. wolken ; weinig hagelbuijen. . 7 1 »9- 4i j 3<5| *9-7 40 *9- 9 1 37i N. W. i N. n. w. | zeer harde wind en baijig. N. w. I •1 rap. 2* 99. 8 *9 <1 35 ! z. z. vi. 1 voomtidJ bewoikt ; * 4cJ | z. z ■ 0. | verier regen. 4c| 1 z. w. ! - 9 t 29. 5i *9- 4* lay. s 4> 47 39 z. w. | laric wind; vooimidd. regen ; Z. w. t. w. j verier zware butjen ; w. ' ’s psgts zware fiorm. 10 < r*9- 3i 99. 6* .29. 8 40 4 34 39 w. H. w. | bewoikt; vooimidd. ftorm} N.w.t.w. | verder zeer Itardc wind. Ts Haa&lim, it A. LOOS J ES P*. Digitized by Google ALGEMEENE K O N S T- EN LETTER-BODE, * •• • 1 ' ■; VOOR HET JAAR rtoj. •\ ii /■* N°. 8. Frydag den ao February. v x • • B E R I G T E N. "N. LA  -eh ■door het treurig aftterven zyner Eehtgenoote, aan de ‘^evolgen eener op den ra January k h bekomen Hdofd- tvnnde overfeden, in het algemeen ongeluk een fmarte- tyk aandeel heeft gehad, heeft zyne Hooggel. echtur niet in gebreke willen bly ven , om zynen moeijelyken -post -tot) het einde toe te vervullen, en heeft de waar- •digheid van Red or Magnifitus op eene aandoenelyke, en in dit oogenblik alleen gepaste wyze , nedergelegd, door aliereerst in eene .trefiende Aantnraak, oa.eerbie- »dige hulde aan het Opperwezen , en Dankzegging vooi? X Dseu H d« ’ Digitized by Google A V: n 5Tf fW >/ ;j j a de orgcdachte herftelling van hct gebruik zyns Ge^ zigts, de hfcfcmeetj^ en fjyzondrfe; rampfea te vermel- den, waar obdcr ipdtr hart 'gebuftt-'ging «•'*<*} die inzon* derheid de Hooge School, by het verlies der twer waardige Hr-oglecraren Rtvifr en Luzac, in touw had- den gedompeidi doch tevens vertlag te doen van de manning en verzachting dezer onheilcn, inzonderheid door de >r|cWa^l|Hf en VaH er{yk /*Yfl s ftflfcnk flfn * t”^ a n *KdT)ing van Holland , door *ien reeds dc/e Hooge School verheven was tot den rang van Koni/.glykc ^Ifnitterfitttt van 'HtHaad-j als hoedanig dezelve titans openlyk werd geproclameerd. Tcrwyl zyn Hooggej. eindelyk te kennen gevende , dat zyn orgmtrir g^urrrer wamrentr pfcgtige -Rtstevocrlng te houdcn : de-nfinitrin^ldifiene/a fif exs/xendd Medicintt tiocivo : d. j. oyer dc fchadtlykhcid van het overtollige in het aan’teren tn beoefer.cn aer Ccneeskunde , met g<-' pas- te aanmaningen aan de lluderende Jongelingfchap, uit deze fti;f rmlpfnd^zynf)A.tfrp'^c b§]]oo$.' Tot des- zelfs Opvolger in de waardigheid van R.c&or Magnifi- ers der Koninglyke Univcrfitcit van Holland , is door Zyne Majeftdft tenosoidsi efr^thsos to flfticilp getreden dc Hoogkeraar Simon Speijert van der Eye, A. L. M. Phil. Doll. Math. Suvliwioris & Phyfices Profts-for Ordiitarius, ar If...v-.- -A n v.-.vf It! Tot..6cc;mrifc va& den Apademischen Senaat is a«j- -gentehl de.Bdnglt}«rJir van tnia Palm, Poefitit •& ‘Oratorio. Sacra Pnf.dQrd.’?:.j.-.i Vjt « ati;i fc/; ntr..«.<> mD-'l ;ts«ts. : l\ t: "tt rah r.t £* TliiAhtMi. : fkniLetterkundig Tydfebriftv gatiteUi: ■PAsturique dti' Nond^ • rt^ddt*1 ondet j anderen, dat tie -Konften.en ^etcDf'chappert.- door de.fchrandere ondet- .iteming! der, uitgeAfikfenen,.in hosfifiune-h* ginnen tnga- ■voerd.te. Worden.,Opy\rfthetdei)e'I)orpen 'waren redds Scho'-.len opgengt. De Ingezet SCHOOLS AND SCHOOLS.  Ylaatae van hier a. p. uitgekomen, weet ona te zeggeny dat de berocmde Heer #err, een Penfylvanier van geboofte, en tegenwortig Vooratter by >de Ron. Schitdac-Akademie te Londen, ongetwyfeld een der eerfte Meisters van zyn ryd, van zinsz von wezen, om, uir Europa, naar zyn Vaderland te rug te keeren. Stuart, een vertnaard Portrait -childer, bleef zich beltendig te Boston ophoaden, alwsar hy bezig was op dien tyd, met op’s lands fensten, de Beeldteniifaa der drie Voojzitters van de vereenigde Staten voo- ttn uit, te fchilderen. Dezelfde Meekter had eene £><»• *ac gefchilderd, in den keurigften fmaak, die de fraai- fte ttukken der Oudheid kon evenaren. De fchilder- Itunst ncetnt, 'aldaar, met de overige Konftenv zooieer op, dat men? ’er lhikken zicty in olyverw, door jonge jufvmuwen, gefchilderd, die de bests Meesterftukkea liunnen evenaren.."i r? 2 •» • • m "u r v „ Haarlem. In de Reccenfie der Disput. ijuriilica /v cugura/is van Den Heer J; W. Hanekuyk in de Letter b. 1806. N°. 48. bl. 343; leest men, wonder and ti-re, de woorden: „Vy ten o' kur dut titelblätigen, dat de Frieiche Letterminnende „Jeugd meestai de wysheideq kemvis aan de Gewittung, t, fche Academic gaat verzameien. Van waar dir vert n febynfet: Vooreeker munt Groiringen in beroemda „tnanen uit : nwar is nitt Freneker deeds de k week-h fehool der eertie muDnen-geweest? I Van waar das v*rioop?i*' Dit laa. fte gezegde lcb?nr,'i giiyk xty fedett verrtamen, eeni- gpn aanitoof te.hebben gegeven. Inderdaad, de berigi Jen van kort by gelegen.plaatfcn stvn lomtyds zooonf- ztker, dat vele gelccrde mannen, fchoon ten on regret alle historisch. -tgelooi'fhebben widen betwiBtetx - Hoe vecl te- meer kaouVr: eene doHng'of misleiding plana gj-ypen* omtrent.heo geerr verder afgebeurt? > Wie za| oou vordcren, dat.jttm Scbryver1 nitwner fcti dwalen^ en cm turn me r te doulcri, alldr nveraf getf in oogen- febyn nioet gasn nen’.cn? Geene inivai.ing'js das be- rispelyk-, dan die nttredwiiliglykigodhiedtV-nf diejmeij* hy -naauwkcuriger ooderriging. Diet  ,, rdn gepromoveerden blykt uit de Maandelykfche Boekzaal, waar in men gewoor. is, het Academie- ,, nieuws te plaatfen; alwaar 00k de titels der Disfer- „ tatien te vinden zyn, zoo wel als de aankondiging ,, van andere promotien, die na het defenderen van „ Thefes hebhen plaats gehad; naardien volgens eene „ wet, door Curattren reeds voor vele jaren genomen, „ het tan de Candidaten vry (laat, als zy verkrezen, „ na het defenderen van Thefes, of van eene Disfer- „ „ deren, gepromoveerd te worden. Tot geen gering genoegen ftrekt het ons, uit dit au- ..rhentiek Berigt, dezen gunftiger toeftand van Franekers, fteeds beroemd geweest zyude, UBiverfiteit, te mogen vernemen -r te meer., daar wy voor ons zeiven over* tuigd zyn, dat in den bloei, niet van doone of eenige, jmaar van allc Hooge Scholen, in verfchillende oordea van ons Vaderland, deszelfs roem, oude luister en de ■bevordering van kennis en verlichting gelegen is. Op hoe meer punten van eenen Burgerllaat de Wetenfchappen onderwezen worden, en gelegenheid tot verzameling cvan kundigheden is, zoo vecl algemeener is de befcha- ■ving, vermits niet alien naar ddn punt kunnen trekken, om aldaar kennis op te dncn, en dus alle anderen, by gebrek van grondig onderwys, tot onkund En onbe fchaafdheid zouden moeten vervallen. By deze gelegenheid merken wy tevens aan, dat in gemelde RecenGe, bl. 347. teg. 3a, eenige woorden zyn uitgevailen. Lees dan voor: oak zyner Vrotm -... u.... goe* Digitized by Google geederen kan uhverken, aldun: Oot rmer Vrotw goc* derm kan veryrtemdett; nach kan viewer ken ens. Ten flotte moeten wy herinneren, dat wy vno r eeni- gen tyd met veel genoegen een breedvoerig verflag van eene Disfertatie, under den Hoogleeraar Svvilden* openlyk verdedigd, in dit Weekblad hebben gegeven, en wy zuiJen itecds bereid zyn, ora zulks telkens te doen, zoo dikwyls wy daar toe door toezending wor- den in laat gefteld; biedende gaarne hier toe. even All voor de Verhandlungen van andere Acaderaien, ons dagblad aan. Over het aan. Drukbrs, dit de Familie der Elzrviks VOORPROTEN. 