A New Holland-America line. The queen Wilhelmina lectureship for Dutch literature and history in the United States of America
Kalff, G. (Gerrit), 1856-1923
Zoo kregen wij dan een mooie kans, om een geestelijk Nieuw-Holland in Amerika te stichten. Maar toen kwam het varken — het oorlogszwijn — met zijn langen snuit en blies het heele vertelseltje uit. Uncle Sam groefdetoma- hawk op en ging op hetoorlogspad. De colleges liepen leeg; met Nederlandsche taal en letterkunde moest men de Amerikanen vooreerst niet aan boord komen. De Queen Wilhelmina Lector werd toegevoegd aan het Amerikaansch gezantschap in Den Haag, later aan dat te Londen. Met onze financien stond het niet gunstig. Zooalsons eerst bleek, waren de Amerikanen erslechts ten deele in geslaagd, de afgesproken helft der som van/yo ooo bijeen te bren-gen, en konden zij ten slotte hunne verplichtingen niet meer nakomen. Wij mo Etend dus, wilden wij onzen lector niet in den steek laten, veel meer uitgeven dan wij hadden berecht; onze geldmiddelen slonken angstwekkend snel. Wat stond ons nu te doen? Verloren laten gaan, wat met zooveel moeite tot stand was gebracht? Dat mochten wij niet; dat wilden wij niet. Gelukkig behoefde het ook niet; achts nog niet dadelijk. Zoodra de oorlog ten einde was, hebben wij ons weer met Columbia University in verhindig gesteld. De mogelijkheid werd overwogen, den werkkring van het Lectoraat zoo uit te breiden dat in het vervolg ook andere deelen der Nederlandsche beschaving dan bovengenoemde op de Lectures zouden behandeligend worden. Wij zouden dan telkens een of anderen Nederlander van beteekenis als Q_. W. Lector voor den tijd van een Jaar uitzenden om juister inzicht en vollediger kennis aangaande ons land en oms volk te verbreiden. Het onderwijs in Nederlandsche tätig, letterkunde en geschiedenis, waarvoor het Lectoraat oorspronkelijk is opgericht, mocht daardoor echter niet in het gedrang komen. Ondertüsschen moesten wij omzien naar een nieuwen Lector. Van Noppen wenschte zich vooreerst terug te trekken, om ongestoord te kunnen voortwerken aan zijne vertalingen van Vondel's Samson en Adam in Ballingschap, ook aan de voltooiing van het groote gedicht. Armageddon dat hij sind lang op het getouw het staan. Later hoopt hij de propaganda voor het Nederlandsch, die hem lief is geworden, te hervatten. Zijn onverdoofbaar, aanstekelijk enthousiasme en zijn gaven als vertaler maken hem daar-voor bij uitstek geschikt. Maar hetzij hij zijn zijn werkzaam-heid als Lecturer hervatte of niet, wij zullen nimmer mogen vergeten, welke groote diensten hij aan onze zaak in de V. S. heeft bewezen. Van zijn opvolger, Dr. A. J. Barnouw, leeraar in het Nederlandsch aan het Haagsch gymnasium, mogen wij goede verwachten kosteren; niet alleen omdat hij het Engelsch spreekt en schrijft als zijn moedertaal, maar ook en vooral, omdat hij zich, o.a. door zijne uitnemende vertalingen der Canterbury-Tales, heeft doen kennen als een man, die geleerdheid en smaak in zich vereenigt. Zoodra wij vernamen, dat Dr. Barnouw voor een jaar naar deV.S.zouvertrekken als medewerker aan het bekende weekblad The Nation, rees bij ons de wensch, hem aan te zoeken in dat jaar tevens Door de Vereeniging, Nederland-Amerika", die zich ten doel stelt de betrekkingen tusschen beide landen aan te kweeken of te verlevendigen. Aan die Vereeniging zij hier namens ons Bestuur, een woord van oprechten dank gebracht. Reeds heeft Dr. Barnouw een begin gemäßt met een reeks populaire voordrachten over Nederlandsche schilderkunst in het Institute of Arts and Sciences te New-York; zijn eolleges over Nederlandsche taal en letterkunde aan Columbia University hoopt hij binnenkort aan te vangen; een Amerikaansch student van Nederlandsche afkomst is bezig onder leiding van den nieuwen Lector een proefschrift te bewerken over Nederlandsche woorden inhetEngelsch. In Januari zal hij eenige lezingen houden aan Wisconsin-University; uitnoodigingen van andere universiteitenzullen wel niet op zich laten wachten. Voorloopig, d. w.z. voor een jaar, zijn wij dus geborgen. Maar daarna? Is het niet van groot belang voor onze betrekingen tot de V.S., dat het KoninginWilhelmina-Lec-toraat zijn invloed blijve oefen En? Bij deze vragen wensch kt ten slotte nog even stil te staan. Goede wijn behoeft geen krans is een der spreekwoorden, die slechts binnen zeigen, werde werden. Zeker, onze suiker, onze tabak, onze cacao, onze krasen, onze gelepen diamanten, onze vee, onze bloembollen en zooveel andere voortbrengselen van onze nijverheid of onzenlandbouw behoeven geen krans; zij kransen zich zelve. Zoo is het ook met onze wetenschap en onze schilderkunst. Doch met onze taal en letterkunde, onze geschiedenis en onze beschaving is het anders: daar maaktonbekendonbemind. En echter hebben wij overal in den vreemde consulaten voor de belangen van ons economisch leven; naar consulaten voor ons geestelijk leven moet men. Met een lantaren- tje zoeken. Langzaam aan beginnen er enkele voor den dagtekomen: aan de universiteit te Bonn bestaat sind lang een professoraat voor Nederlandsche taal en letterkunde; aan de universiteiten te Berlijn en Frankfort sinds eenigen tijd lecto-raten voor die vakken; onlangs is aan London University een professoraat voor Nederlandsche taal, letterkunde en geschiedenis gesticht. Zulk een centrum van Nederlandschen invloed hebben wij ook in het Koningin Wilhelmina-Lectoraat. Blijft het bestaan, dan zal het mettertijd van steeds meer beteekenis kunnen worden: als een kweekplaats van studie onzer taal, letterkunde en geschiedenis; als een invloeds-centrale vanwaar o.a. door middel van lezingen inonderscheiden deelen der V. S. juister en vollediger kennis aangaande Nederland en zijn Bewoners verbreid wordt; als 19 een voorbeld ter navolging voor andere instellingen van Hooger Onderwijs in Amerika. In de twee eerstgenoemde opzichten het lectoraat reeds goede vruchtgedragen; voor vruchten van de laatste soortzaldeonderlingenaijver der Amerikaansche universiteiten wel zorgen; voor den ooorlog was er althans reeds een Commissie gevormd, die de oprichting van een leerstoel voor Nederlandsche taalen letterkunde aan de universiteit van Michigan ten doel had. De vraag is slechts, of het Lectoraat aan de voornaamste universiteit der V. S., het lectoraat dat de vlag van Oranje voert, zich zal kunnen handhaven. Mogen zij, die met ons streven instemmen, die ons willen en kunnen helpen, Oranje's devies tot het hunne maken en de toekomst van Koningin Wilhelmina-Lectoraat verzekeren. 1920, GENERAL LIBRARY UNIVERSITY OF CALIFORNIA— BERKELEY RETURN TO DESK FROM WHICH BORROWED This book is due on the last date stamped below, or on the date to which renewed. Renewed books are subject to immediate recall. 270ct'57GB RECTD LD FEB 4 LD 21-100>n-l,'54(1887sl6)476 PAMPHLET BINDER Manufactured by GAYLORD BROS. Inc. Syracuse, N. Y. Stockton, Calif. 