Catholijke Nederlandsche
None
pDe jondergeteekende.,' na in: zijfe nota de vredelie= vende inzigten en de gevoelens van achting van 2ij- nen doorluchtigen meester jegens den Nouvereinen Op- perherder, te hebben aangetoond, had in dezelve in de tweede plaats, zoowel in het belang van vrede en bevrediging, als in dat van de eer zijns Souvereins , eene uitlegging gevraagd van den practischen zin der allocutie, de bestaande betrekkingen der beide Hoven, betreffeade. De algemeene inhoud der allocutie , en eenige confidentieele mededeelingen, die hem te An- cona hadden aangetroffen, hadden hem dien stap voor- geschreven. De ondergeteekende had van zijnen kant verklaard, dat zoo de H, Stoel niet anders had willen uitdruk- ken, dan deszelfs diepe droefheid over een feit welks onvermijdelijke noodzakelijkheid hem’ niet was aange- toond, door op de plegtigste wijze te protesteren te- gen alles wat daarin zou kunnen schijnen inbreuk te maken op de regten en immuniteiten der Kerk , waar- van Z. H. het Opperhoofd is, zonder daardoor de vriendschappelijke betrekkingen te willen afbreken, welke tusschen de beide Hoven bestaan, deze, van zijnen kant in die Opperherderlijke acte geene reden zou zien, welke hem den pligt zou opleggen om zij- ne functien te staken en de bestaande betrekkingen als afgebroken te beschouwen. De nota van Zijne Reverendissime Eminentie schijnt essentieel, die bevredigende uitlegging aan te nemen daar zij in de sterkste uitdrukkingen , iedere andere drangrede der allocutie verwerpt. De ondergeteckende onthoudt zich alzoo des te meer van hier in eenige hoegenaamde discussie te treden, over eenige uitdrukkingen, in de nota van Zijne Eminentie, betrekkelijk het onderwerp der allocutie, die schijnen mogten de questie zelve te benadeelen, De officiéele Memorie, daarenboven, van den 12 dezer, an Zijne Eminentie ter hand gesteld, door den dienst van den zakgelastigde van Pruissen, staaft in de essentielste punten den wezenlijken stand van het gouvernement Zijner Majesteit den Koning tegen over de vooronderstellingen, in zake van feiten, van waar de allocutie van Zijne Heiligheid schijnt uitgegaan te zijn, en over welke de zakgelastigde ad interim niet reeds zijne aanmerkingen aan den H. Stoel mogt hebben vorgesteld. De ondergeteekende had in zijne nota gezegd, dat bij niet alleen houder zijnde van gewigtige documens ten, maar ook van confidentieele en gehelem opga- ven, gereed was om de geheele Kenlsche zaak met het Hof van Rome op de eervolste wijze voor hetzelve -te behandelen.. Het tweede gedeelte der nota van Zijne Reverendissime Eminentie, ’t welk dat aanbod beant- woord, verklaart dat Zijne Heiligheid niet meent in gulke onderhandelingen te kunnen treden, voor dat Mgr. den Aartsbisschep van Keulen in de uitoefening zijter bissehoppelijke functien zou zijn hersteld. «°° De ondergeteekende in zijne nota van Ancona, met opzet ‘verklaard hebbende, dat de maatregel des gouver- nements nit de gebiedendste noodzakelijkheid genomen, in zich zivell: slechts temporair was, kan in dat be-= sluit geen voornemen zien, hetwelk strijdig is met den bevredigenden geest dier nota, van Zijne Eminentie en hij haast zich om er in denzelfden zin op te antwoor- den. Daar het, tot het laat Ste oogenblik toe, slechts van Mgr. den Aartsbisschop heeft afgehangen om in zijn functien te blijven, zal het ook nu van hem af- hangen, om ze te hernemen, voor zoo verre latere gebeurtenissen de gezindheden van het koninklijke hotte dien opzigte niet mogten het koninklijke hotte dien opzigte niet mogten het koninklijke hotte dien opzigte niet mogten het koninklijke vooraderen, en vooral met betrekking tot de gewigtige gevaren, waaraan hij de veiligheid van den Staat en de openbare rust heeft blootgesteld, de noodige ophelderingen had gegeven, en met betrekking tot de toekomst de onvermijdelijke vereischte waarborgen gave, om naar Keulen te kunnen terugkeeren en de voilediga uitoefening zijner functien te hernemen. Het. koninklijk gouvernement zal gewisselijk van zijnen kant in het goedgunstig aannemen van dusda-nige ophelderingen het uiterste verlangen, toonen, waardoor het bezield wordt, om Mgr. den Aartsbis-schop te overtuigen, dat het nooit zake is geweest, van zijn conscientie geweld aan te doen, door van het vorderen, wat hij meent strijdig te zijn met zijn pligten als Aartsbisschop, maar alleen van het beletten de wetten te schenden, aan welke hij gehoorzaamheid heeft gezworen; de souvereiniteit des konings, wiens onderdaan hij-is te compromitteeren, en de openbare rust te storen, tot welker behoud hij behoorde mede te werken. De rustige en geregelde toestand der diocese en deongestoorde voortduring der tijdelijke administratie van het metropolitaan-kapittel moet natuurlijker wijze door het gouvernement worden beschouwd, als de erste voorwaarde tot het aannemen van eenige hoege-naamde ophelderingen. Want het is al te evident dat een tegenstrijdige staat het gouvernement zou verpligten, om iedere andere overweging op te offeren Aan die van zijne waardigheid en van den vrede des ko- ningrijks. Om, van zijnen kant, de mogelijkheid te bespoedigen van de ontknooping, aangewezen door het besluit Zijner Heiligheid, zal de ondergeteekende, onverwijid de nota van zijne Reverendissime Eminentie, en de te genwoordige nota, met de daartoe behoorende versla- gen, door eenen kabinets-courrier naar Berlyn zenden. De weg, dien Zijnne Heiligheid dus meent te moe-ten inslaan, ten minste voor dit oogenblik mededeelin-gen doelloos makende, die volstrekt geen ander doel hadden, dan om tot de spoedigste oplossing der kwese tie te geleiden door de regtstreeksche medewerking van den H. Stoel, vervalt het voorstel der nota van Ancona yan zelye. “Tis enkel, om ieder kwalijk verklaard, dat de ondergeteekende nogmaals uitdrukkelijk verklaard, dat die mededeelingen niets minder dan ten doel hadden, om Zijne Heiligheid over te halen tot concessien hoe ook genaamd, noch in de Keulsche zaak, noch in eenige andere. Niets is ooit verder van het denkbeeld der koninklijke regering verwijderd geweest. Taar de ondergeteekende alzoo, door den aard vah zijnnen stand, zich intusschen moet onthouden van die zak op eene diplomatische wijze met zijnne Reverendissi-me Eminentie te behandelen, zal hij zich des te meer haasten, om met Den H. Stoel mede te werken tot het welzijn der Catholikke kerk in Prussum, en aan de altoos toenemende ontwikkeling der instellingen, die haren oorsprong verschuldig zijn an de gelukkig bestaande betrekkingen tusschen de beide Hoven te toonen,. Hij maakt van deze gelegenheid gebruik, om aan zijne Reverendissime Eminentie de eerbiedige hulde zijner hoogste achting te vernieuwen. BUNSEN. : NADERE NOTA VAN DEN Karpinaal SECRETARIS VAN Sraar, van 2 January AAN DEN Heer Bunsen. De Kardinal-Secretaris van Staat den 31 Decem- ber IJ. de nota ontvangen heeft gezonden, onder dagteekening van 29 heft het zich ten pligt gemacht dezelve oogenblikkelijk onder de oogen van Zijne Heiligheid te bren- gen, om zijne bevelen, betrekkelijk de gemelde no- ta te ontvangen. Daar de gevoelens in de nota blöckgelegd, welke de ondergeteekende Kardinal den 25 der gemelde maand afzond, duidelijk genoeg uitgedrukt en stellig genoeg zijn, om geenerlei twijfel aangaande derzelver vers stand over te Jaten en daar, bovendien, de omstand digheden altoos dezelfde zullen blijven zoo lang als de formele vordering, bij die gelegenheid gedaan, niet volledig zal zijn uitgevoerd, heeft de H. Vader diens- volgens geordeeld, dat er geen ander antwoord te geven valt, dan Uwe Excellentie te verwijzen tot de verklaring in de bovenvermelde nota vervat. Aldus de bevelen van Zijne Heiligheid volbragt heb- bende, maakt de ondergeteekende Kardinaal yan deze gelegenheid gebruik, om to zijn. L. Kard, LAMBRUSCHINI.L BIJDRAGEN VOOR HET IVOOREN CRUCIFIX ; VOOR DEN AARTSBISSCHOP VAN KEULEN BESTEMD. Montant in ons N.° van 31 Maart vermeld. £ 134,61 Van een’ Geestelijke uit Zuid-Holland, met het volgende chronicon : — » 10,00 20 Novemb. In CrUCe saLUselras In CrUCe saLUselras In CrUCe VICrorla. Van den Heer G. B. 3,00 — — — N.N. »,00 — ey ae OS, » 2,60 — — <> S. > 2,60 — TT. W. L., een Oud-Nederlander. » 2,50 — den Heer V. V. » 350 — — — V.L.te H, en eenige vrien- den. F » 8,00 a= J. J. Ae, te B. » 2,00 — den Heer H. pe B. » 1,00 — een huisgezin te Grave. » 7,80 — eenige Godsdienstvrienden uit Amster- dam gezonden. : ‘ » 19,00 de Eerw. Hooggel. Heer J. A. F. » 1,00 — den Heer J. J. AH... Koopman. > 1,00 — den Eerw. Heer J. W. F. » 1,00 — — — = W.W.,PastororteW. » 2.00 =ms = a — H. Vv. De H. te W. % 1,00 — den Heer T. v. J. » 4,00 — een’ Deees dieters. > 1,00 Van het Leesgezelschap der bevordering van onderling Nut, Stichting en Genoegen e Arnhem, door bezorging van den Heer N.° VERMEULEN aldaar » 27,90 Ff 235,54 (Het vervoly hierna). *," J. RUT JES, openbar Underwijzer en Kost- schoolhouder te Duiven, provineie Gelderland, maak bij deze bekend, dat hij na de aanstaande Paasch-va- cantie nog eenige jongelingen, op zeer billijke voor. | waarden, in«den kost kan opnemen. Behalve, in datgene, wat op eene welingerigte schook behoort onderwezen te worden, geeft hij ook grondig onderrigt, in de Fransche en Hoogduitsche talen, alsmede in het pianos en orgelspelen; terwijl hij zich voornamelijk beijvert om de aan zijne zorg toever- trouwde jeugd reg? Christelijk op te voeden. Men informere zich bin den Hoog Eerwaarden Heer - J. GERBITZEN, oud-Aristisches van Gelderland en Pastoor te Duiven. — Brieven franco. - Marni g Aan uer Bureau van ve CATHOLIJKE NEDERLANDLCHE STEMMEN GODSDIENST, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hy: ++ Heilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat zy éen syn, gelyk wy » eetee En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove zullen: opdat zy allen éen zyn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in Us dat zi ook in ons mogen éen xin, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat ry zouden éen syn, gelyk wy ook éen syn. Ik in hen en Gy in my, opdat zy volkomenlyk éen ww Sed, dat de werelden, dat Gy my gezonden hebt. Joann. XVII. Het hooge gewigt van de Voorstelling der daadzaken enz., door den H. Stoel bekend gemacht, heeft ‘ons doen besluiten, om dat belangrijke stuk, zouder hetzelve af te breken, in deszelfs geheel, in dit N.o mede te deelen. De daartoe behoorende Documenten. (voor zoo verre die nict reeds medegedeeld zijn), zullen wij insgelijks, zoodra mogelijk, in ons Blad plaatsen en onze Lezers met den gang der zaak, die zich nu ook reeds tot de Oostelijke. Provincien uitstrekt, geregeld bekend maken. De uitgebreidheid der Voorstel- ling heeft ons genoodzaakt, de vermelding der Bijdragen voor het Crucifix tot ons volgend N.o uit te stellen. VOORSTELLING DER DAÇAÇEN, BETREK: KELIJK DE WEGVOERING VAN DEN AARTS- BISSCHOP VAN KEULEN, OPENBAAR GE. MAAKT DOOR DEN HEILIGEN STOEL (1). Dae hoogst merkwaardige voorsts/ling begint met de volgende inleiding : » Nadat het Proissisch gouvernement tegen Mgr. Cuemens Aucust Droste zu Vischering, Aartsbis- schop van Keulen, de gewelddadige maatregelen die bekend zijn, genomen had, heeft hetzelve aan onder- scheidene vreemde hoven een staatschrift, van docu- menten verzeld, doen ter hand stellen en te gelijker- tijd verscheidene andere opstellen gemaakt, met oog- merk, om deszelfs gedrag, bij die gelegenheid te regtvaardigen. Het is om die reden, dat de heilige Stoel zich in de noodzakelijkheid heeft gezien, om, door het tegenwoordig geschrift, den waren staat van gaken te doen kennen. (1) Van dit gewigtig stuk is bereids te Rome zelve eene Fran: sche en Hoogduitsche yertaling  17 Augustus 1825, beval Z. M. de koning van Prussen, dat in de provincien van den Rhijn en Westphalen, zoo als hij, door zijn verklaring van 11 November 1803, reeds voor de Oostelijke provincien des koningrijks had gedaan, dat alle kinderen, die uit gemengde huwelijken zou- den geboren worden, zonder onderscheid van geslacht, in den Godsdienst des vaders zouden opgevoed wor den, uitgezonderd het enkele geval, dat de ouders eenstemmig zouden zijn, aangaande de Religie aan Hij verklaarde daarenbo- hunne kinderen te geven. a ven, dat alle overreenkomst te dien opzigte, door d a, & toekomstige echtgenooten voor het huwelijk gemaakt [ gi = moest worden beschouwt als geenerlei kracht te heb Ek ben; en hij verbood gelijktijdig, op gestrenge straf- fen, van hunnen kant eenigerlei belofte te vorderen 5 38% AY} betrekkelijk de opvoeding der kinderen (1). Daaruit is voortgevloeid, dat in het algemeen, de Pastors der diocesen, van het Westelijk gedeelte, Decumenten, (N. Len II, Zie ons Blad yan 24Febr Koningrijks volgens de instructien, door hunne Bisschoppen gegeven, bij ieder huwelijk van eenen Catholijke vrouw, met eenen Protestantschen man, zich onthielden van het vorderen dier belofte, maar hunne assistentie weigerden ou van het vrijwillig aangeboden werd, door de contractanten of door hunne ouders. Het Pruissisch gouvernement stond zoo sterk op de stipte uitvoering van het koninklijk edict, dat het dreigde de strafwet afte koninklijk edict, dat het dreigde de strafwet afte kondigen tegen de overtredende Geestelijkenj en de zaken waren tot het punt gekomen van de vrijheid der sacramentele regtbank en de onschendbaarteid des geheims (der Biecht), in gevaar te stellen. Inderdaad, behalve de regterlijke aanklagte en andere vexatien tegen de biechtvaders, had de koning zelf doen begrijpen, dat indien het noodig ware, Ay hen verpligten zou tot het Doen eener plegtige verkennende, waardoor zij zouden moeten erkennen, dat zij de ab- solutie niet geweigerd hadden aan de Catholijke vrou- wen, die haren Pastor niet hebbende kunnen over- halen, om te assisteren bij haar huwelijk met on- Catholijken hetzelve voor den Protestantschen bedienaar hadden voltrokken. Ten gevolge dier maatregelen namen de Bisschoppen dier provincien, aan de pijnelijkste gewetensangsten overgeleverd, afzonderlijk in brieven van Maart en April 31828, de toevlugt tot Leo XII, roemrijker gedachtenis en imploreerden instructien en hulpmiddelen, aan den drang van hunnen toestand geévenredigd. De toevlugt der Bisschoppen tot den H. Stoel, verre van aan den honing van Praissen, te mishagen, werd door hem geprovocereds Hij wilde dat de minister, te Rome vesiderende, die brieven zelf aanbood, en ze van de nadrokkelijkste aanbevelingen verzelde. De minister den confidentieelen last van zijnen souverein volbren- gende, vorderde bij eene nota van 10 Junij 1822, dat het edict der maand Augustus 1828, deszelfs effect zou kunnen hebben, zelfs ingevalle het gemengde hu- welijk mogt plaats hebben, krachtens eene dispensa- tie der graden van bloedverwantschap, van den Apos- tolischen Stoel verkregen, dat is, dat hij vorderde, dat die dispensatien zoodanig werden ontworpen, dat zij konden worden uitgevoerd, zelfs Dann, wanneer de Protestantsche partij niets belöffde, aangaande de Catholijke op-voeding van al de kinderen die geboren zouden worden, De H. Stoel even jaloursch, om de zuiverheid en integriteit van de grondstellingen der Catholijke Kerk, te bewaren, als om gebruik te ‘maken van des- zelfs magt, ter gemoetkommen in de noodzakelijkheid van het oogenblik, en in de gewetens-rust der geloo- vigen te voorzien, haastte zich, om de ernstigste en rijpste overwegging, aan die zoo gewigtige zaak te geven. Leo XII, die, hoewel het grootste deel in de omstandigheden nemende, welke de Bisschoppen hadden voorgesteld, wel zag, dat hij niet in alles, wat men van hem gevraagd had, kon toestemmen, was op het punt van hun in dien zin te antwoorden; wel verstaande, dat men aan de Pastors, niet zou kunnen’ verbieden, van in zekere speciale en bepaalde gevallen, eene zuiver passive assistentie te verlee- nen, bij de huwelijken, waarvan het zake was. Maar - zijn zoo betreurenswaardige dood, deed de definitive beslissing der Zaak verschuen, tot het pontificaat van Pius VIII, heiliger gedachtenis. Het was als-toen, dat, na onderscheidene conferentien met den minister van Prussen, die uitdrukkelijk bestemd wa-ren om hem bekend te maken, met de definitive be-sluiten des H. Vervolgens werd bij de instructie aan de Bisschoppen de magt gedelegueerd, om dispensatien te verleenen, en zelfs in hunnen grond (in radice) de reeds aangegaane nietige of bloedschende huwelijken te legitimerens. En werd daarenboven aan de Bisschoppen toegestaan, om, gedurende vijf jaren voor die huwe-lijken te dispenseeren in beletselen van mindere graden van bleedverwantschap (’t welk zij te voren de magt niet hadden te doen), hoewel het huwelijk zou plaats hebben tusschen een Catholijke vrouw en eenen protestantschen man. En dit was juist het moei-jelijkste geval, wijl het koninklijk edict aan den vader de keus der godsdienstige opvoeding yan de kin-deren overtiet. Krachtens de concessien-konden de gemengde huwelijken geldig (valide), of in den vorm door het concilie van Trente voorgeschreven, of zelfs zonder zich daar naar te voegen, en dezelve niet doende voorafgaan van de belofte, om al de kinderen in de Catholijke Religie op te voeden, worden aangegaan. Er was düngere op die voorzien, in de legitimiteit der successie van de nakomelingschap. De H. Stoel bragt dus gelijkelijk toe, om de conscientie der Bisschoppen gerust te stellen, en om, voor zoo veel hem aanging, alles te verzekeren wat te dien opzigte betrekking had tot het openbaar en bijzonder belang in de burgerlijke orde. Ook moest de Pruissische minister erkennen, dat, hoewel die Pauselijke concessien zich niet tot alle door zijn Hof gevraagde punten uitstrekten, dezelve van het uiterste gewigt waren. Na textueel te hebben verklaard dat hij met erkentelijkheid de bevredigende concessien door het Hof van Rome aangeboden aannam, en dat hij enke! ad referendum nam het negatieve besluit des H. Vaders op de vordering. (1) Documenten, Tif en TY, Zie het Bijvoegsel tot ons Blad van 24 Februarij jl. betrekkelijk de dispensatien regtstreeks door den hei-ligen Stoel te verleenen; vroeg hij bij eene nota van 20 Maart 1830, de Breve en de Instructie, om dezel-veterstond naar Berldjn af te zenden alwaar hij het nuttig oordedelde dezelve voor Paschen te doen aankommen. Men stelde ze hem diensvolgens ter hand in vier origineelen volmaakt gelijk en onverzegeld, in getal gelijk aan dat der Bisschoppen van de Westelijke provincien van Prüssen, en men verzonden dat de zele onmiddellijk aan zijn Hof zouden verzonden worden door eenen expressen courrier. Op al die werk-dadigheid volgde eene stilte en werkeloosheid van vele maanden: De Breve en de instructie bleven zonder ‘effect te Beriijn, gedurende het leven van Pius VIII. Toen die H. Paus, tot de rust der regtvaardigen was overgegaan en toen de goddelijke Voorzienigheid tot bet bestuur der Kerk Grecorius XVI, gelukkig re-gerende, verhief, toefde de minister niet, om aan de Staats-secretarie de exemplaren, die hij er van ont-vangen had, terug te brengen, en bij eene confiden-teele not A van 19 Juli 1831 en eene andere officielle van 1 September daaraan volgende, vroeg hij, in naam van zijnen souverein derzelver wijziging, aan ganande onderscheidene punten. Terwijl Pius VIII de faciliteiten in de Breve en Instructie vervat, toestond, liet hij niet na, textu eel te verklaren, dat de H. Stoel geenszins geregtigt was, om alles toe te staan wat men vroeg, ter uite voering van het koninklijk Edict van. 4825 in de Westelijke provincien der Prussische monarchij. Hij voegde er insgelijks bij, dat, wanneer een Catholijke vrouw met verachting van de ernstigste vermaningen en waarschuwingen op het punt zijn zou van een huwelijk aan te gaan met eenen protestant, zonder vooraf de woegzame waarborgen te vorderen (opportunis causationibus), aangaande de opvoeding der kinderen, de Catholijke Pastoor zich moest onthouden, niet alleen wan iedere Godsdienstige ceremonie, ten doel hebe beende het huwelyk te heiligen, maar ook van iedere hoegenaamde daad, die zou hunnen worden uitgelegd als ecene goedkeuring. (Non solum a nuptiis sacro guocumgue ritu honestandis, sed etiam a aquovis ac tu quo approbare illas videatur). Kindelijk bragt de innige impulsie zijner conscientie hem tot de duidelijke herinnering aan de Grondstellungen der Catholikerkerken tot het krachtig inscherpen van het nakomen der canonieke regels in alles wat betrekking heeft niet tot de burgerlijke uitwerkselen des huwelijks maar tot de heiligheid van dien band en de Godsdienstige pligten der echtgenooten. (Von civiles matrimonii effectus, sed ipsam matrimonii ejusdem sanctitatem et religiosa conjugum officia), Nu, het was voornae melijk op dat punt dat de wijzigingen neerkwamen, die met den uitersten aandrang, door den. Prussischen minister gevorderd werden. Hij vorderde 1.0 dat men iedere uitdrukking weg- liete betrekkelijk het leerstuk der noodzakelijkheid van het Catholijk Geloof, om de zaligheid te verwerven; 2.0 dat men alle plaatsen ‘zou uijischrappen, waarin esproken werd van instruectie en vermaning te geven aan de Catholijke parti) védr de trouw-plegtigheid, hetzij om haar te herinneren dat zij verpligt is ver- zekeringen te nemen betrekkelijk de opvoeding der ~ Kinderen, hetzij, om haar in het algemeen te doen afzien van eenig huwelijks-vereeniging met een protestant; 3.0 eindelijk, dat men ieder woord, strek- kende om de Pastoors te waarschuwen van zich te onthouden van eenig hoegenaamd blijk van goedkeuring te geven aan de gemengde huwelijken, die op eenig het te passen, zou weglaten. De H. Vader niet gemeind hebbeende, de gevraagde wijzingen te kunnen toestaan zonder de geheiligde pligten GZijner Apostolische bediening te verraden, werden de zaak door het hof van Prussen veranacht- zaamd tot in de lente van 1834. Op dat tijdstip ver- nieuwde de minister in het oogenblik, dat hij af scheid nam van Z. E., om eene reis door Duitsch- land te doen hem de voorgaande vorderingen, en de zelfde afkeerigheid van alle nadere concessien vinden- de, vergenoegde hij zich met uit de handen des hei- ligen Vaders zelve de vier origineelen der Breve en der Instructie te hernemen, met het uitdrukkelijk in- zigt van aan Z. M. te doen weten, dat de H. Stoel, zich niet tot nadere concessien kunnende leenen, het noodig was, om aan die beide acten loop te gvenr dezelve aan de Bisschoppen bekend te maken in den staat en in den vorm, waarin zij aanvankelijk waren opgesteld en aangenomen. Inderdaad, in de maand Augustus van hetzelfde jaar, weder te Rome gekomen zijnde, gaf bij mondeling de verzekering, dat de beie de Pause Like acten zich in de handen des Aartsbis-schops en der drie Bisschoppen van de Westelijke provincien des koningrijks bevonden; en men had zelfs, zoo door zijne tusschenkomst, als door andere mid-delen, de copie van een gedrukt stuk waarbij elk dier prelaten aan derzelver Geestelijkheid de Breve van Prus VIII had medeged. Ongeveer anderhalb jaar na de terugkomst des ministers kreeg men kennis van het aanwezen eener geheime mededeeling, door wijlen Mgr. Spicer Aartsbisschop van Keulen, zeidemen, eenige maanden voorzijnen dood aan zijne suffraganen gerigt, betrekkelijk de practische uitvoering der Apostolische Breve en der Instructie, die er betrekking toe heeft, uitgevaardigd 27 Maart 1830, door den Kardinal Aunani, destijds secretaris van staat. Men ontving ook, langs verschilende wegen den text dier mededeeling, onder den tiefen van: instruciie enal aanstonds was het onmogelijk niet te bevroeden dat het gemelde stuk ten doel- had, den zin en de grondstellingen dier documenten te vere værtschen en der zin en der grondstellingen dier documenten van de reeds in 1831 door het koninklijk gouvernement gevorderde en door den H. Stoel verworpene wijzigingens Aangezien de uitstekende moeijelijkheid, om regfstreeks van de Bisschoppen de naauwkeurige narigten te bekommen, die men noodig had; aangezien het ont- i Fas Se breken van eenen vertegenwoordiger des H. Stoels te Berlin; aangezien eindelijk dat de Breve en de Instructie geprovoceerd waren door het Hof van Prussien, en door hetzelve aan de Präsident der Rhin-Provincien bezorgd, beval de H., Vader, dat ten blijke van de loyaliteit die aan het gedrag des beiligen Stoels eigen en er onafscheidelijk van is, dit zoo onangenaam incidente), door eene confidenticele nota zou worden medegedeeld an den Präsidenten minister. In die nota door den Kardinal secretaris van staat onderteekend den 15 August 1836 (1), toonde men al aanstonds, door eene naauwkeurige onderscheid, ’t welk tusschen den inhoud der Opper-herderlijke bepalingen en die der mededeeling of instructie aan Mgr. Sprecen toegeschreven, bevonden: vervolgens ontveinsde men in dezelve niet, dat de veryalschingen die er in waren yervat, zich in den grond bepaalden, tot de wijzigingen die door het Prussisch gouvernement waren gereclameerd geworden, toen het aandong op het verkrijgen van hervorming der Breve van Prussien en der instructie Vien den Kardinal Ansani, die er bij gevoegd was. Men verzuimde niet van in dezelve de noodzakelijkheid te doen kennen, waarin Z. H. zich bevond, om de Geleovigen tegen misleiding te hoeden, ten einde men niet aan den H. Stoel een feit mogt toeschrijven, ’t welk hem niet aang. In dien toestand, en om ane dere redenen welker vermelding- hier ongepast wezen zou, dead de H. De minister antwoordde op die confidentieele nota van 15 Maart 1836, bij een nota van 15 April daar- anvolgende (2). In dat stuk, nam hij aan, dat in- dien de scrupulen des H. Vaders, eenigen grond hadden en. zoo de aanklagten, die hem gedaan waren, een ander kenmerk droegen dan dat van onkun- de, van laster en fanatismus het- onmogelijk zou zijn, om niet aan het koninklijk gouvernement, eene schreeuwende onregtvaardigheid en de schending van deszelfs plegtige verbindtenissen, te verwijten; maar dat hij verklaarde, dat de instructie aan Mgr. Spie- GEL toegeschreven, niet alleen, zoo als hij er stellig van vérzekerd was, nooit bestaan had, maar dat zij zedelifkerwijze onmogelijk was, omdat zij niet aan- wegig- aijn kon, zonder dat het gouvernement van Z. M. en’ diensvolgens hy (de minister) ze/f daarvan hennis, datoegen. Hij liet zelfs niet vermoeden, dato (1): Dadeunent, N.° V, ’t welk wij in het yeryolg zullen me- dedeelen. (2) Docish (1): Dadeunent, N.° V, ’t welk wij in het yeryolg zullen me- dedeelen. (2) Docish (2) Docish (3) Docish (4) Docish (5) Docish (6) Docish (7) Docish (8) Docish (9) Docish (10) Docish (11) Docish (12) Docish (13) Docish (14) Docish (15) Docish (16) Docish (17) Docish (18) Docish (19) Docish (20) Docish (21) Docish (22) Docish (23) Docish (23) Docish (24) Docish (25) Docish N.° VI. Hij eene andere kende. Hij voegde er bij, dat zelfs wanneer het waar mogt zijn, dat de Bisschoppen der Rihgn-Provincien, uit de handen des Aartsbisschops die betwiste instructie hadden ontvangen en aangenomen,: daaruit slechts een onderwerp van contestatie tusschen den H. Stoel en die Prelaten en noort een onderwerp van klagten tegen het gouvernement van Zijne Pruissische Mae jesteit kon voortvloeijen, dat hy niets te verbergen, niets te vreezen had en dat hi, zou als uit de documen- ten bleek, geheel aan de ripe overwegenden en aan het vrije geweten der Bisschoppen, de uitlegging en wilvoering der Pauselghe Breve, had evergelaten(1). Eene zoo stellige en onbeperkte verkämpfen, voor al met het blik van bijzonder vertroawen, waarmede de H. Vader, overigens zonder vertegenwoordiger te Berlyn, aan dat hof de redenen had doen weten, van deszelfs billijke bekommeringen), scheen niet te kunnen worden overeengebragt met hetzeen van eenige hoegenaamde acte, bij het Proissisch gouvernement bekend en veel minder nog, met hetzelye overlegd, in strijd met den zin der Aspostolische bepalingen, wie overigens de opsteller,. de vorm, de titel en het middel, om dezelve te yerspreiden zijn mogt. Ook meende Zijne Heiligheid, dat het voorzigtig Ware, zijn oordeel te schorsen, aane gana de wezenlijke interpretatie en de getrouwe nakoming dier Opperherderlijke bepalingen. Daar overrigens de minister, in die nota had voorgedragen, dat Mgr. Spieccet, door den koning ondervraagd, aangaan-de de uitvoering der Breve van Pius VIL, zich ont-houden had, van zich door iets te verbinden, alvorens zijne Suffraganen te raadplegen en beriep z ich op de verslagen, welke diezelfde Bisschoppen binnen kort den H. Stoel moesten doen toekomen; Zijne Heiligheid verwachtte dus de aankomst van die rapporten, met het verlangen, om zijnen geest gerust te stellen, aangaande een punt van zoo groot gewigt. Er waren reeds eenige maanden in die verwachting verloopen, en de minister hiel niet op van monde-lingen en schriftelijk, die vertraging te regtvaardigen, door onvoorziene omstandigheden, behalve die van den dood van Mgr, Spircet. Eindelijk, door eene confièdentiele nota van 6 September 1836, aan den Kare dinaal Secretaris van Staat gerigt, maakte dezelfde minister bekend, dat het ministerie van Berlin, ten gevolge der Souvereine authorisatie den Aartsbisschop van Keulen en de drie Bisschoppen der Rhijn Provincien, formeel had uitgenoodigd, om ten spedigste een verslag aan 4ijne Heiligheid gereed te maken, betrekkelijk de uitvoering der Breve van Pius VIII, en hen tot langste uitstel, het midden der aanstaande maand October had bepaald; maar kort hierep ontving Zijne Heiligheid, langs bijzondere gelegenbeid eenen particulieren brief van wijlen Mgr. von Hommer, Bise schop van Trier, met een geanexeerd document (2). (1) En dezelfde Bunsen die dit verzekerde, had de Berlijnsche overeenkomst gezamentlijk met den graaf Spinaet bewerkt en tot stand gebrag Red. Documenten, N.º VII en VIII. De Brief stelde vier feiten, het eene gewigtiger dan het andere en geheel zamenhangend vast: 1.° Eene overlerenkomst, betrekkelijk de uitvoering der Pauselijke Breve reeds vermeld, gefoten tusschen Zijne Pruissische Majesteit, den overleden Aartsbisschop van Keulen en den Ridder Bunsen, die in 1834 eene reis naar Berlyn had gedaan: 2.° Kene mededeeling die, op de vordering van den koning de gemelde Aartsbisschop en zijn Secretaris de Kanunnik Munnen, afzonderlijk hadden gemaakt, an de drie Suffragaan-Bisschoppen van Keulen, om hen tot het aanemen der bovengemelde overeenkomst te brengen 3 3.° De toetreding dier drie Prelaten en eene instuctie, door hen, dien ten gevolge aan hunne respective Vicariaten gerigt; 4.° Hindelijk, de retractatie met volkomen wil en met volle kennis van zaken, door hem, Bisschop van Trier bij het naderen des doods gedaan. In die retractatie erkende de Bisschop, dat de acte, van hem, naar het voorbeeld zijner ambtgenooten en ten gevolge der mededeelingen, welke zijn Metropolitaan hem ge Daan had uitgegaan, ten eenen male préjudiciabel was aan de Catholijke kerk, strijdig met hare canons, en hare principes vernietigende. Het aan dea Brief geannexeerde document behelsde het vertaalde Exemplaar der instructie, welke dezelfde Bisschop aan zijne geestelijkheid had gerigt, en tot welke zijne retractatie voornamelijk behoorde. Men kwam door die beide documenten te weten, dat de acte, waarvan de Kardinaal Secretaris van Staat in de nota van 15 Maart 1836 gesproken had, als van eene aan Mgr. SPIGGEL toe-geschrevene mededeeling of instructie niet wezenlijk bestondonder den vorm, den titel, de uitdrukkingen en het getal der artikelen, welke de bijzondere berigten. hadden opgegeven. Maar den text der wezenlijke instructie door middel van den Bisschop van Trier ontvangen, met die andere instructie ver-elijkende, op welke de gemelde nota van den Kardinaal-Seeretaris van Staat had gedöde, erkende men, dat behalve de uitiating in de eerstgemelde van het artikel betrekkelijk de insiructie door den Kardinaal Asani in al het overige de inhoud dier beide stukken eensluidend was, zoo wat den vormen en de substantie als den algemeenen geest betreft, en dat, ten stotte, dezelve gebragt waren tot den inhoud der wijzigingen, die in 1831 door het Hof van Prusien van den H. Stoel gevorderd en door denzelven geweigerd waren. Men kon dus niet meer twijfelen aan het bestaan eener acte, betrekkelijk de wijze yan uitvoering der Breve van Prus VIII en strijdig met de grondstellingen, die er de bepalingen van regelden; eene acte, aan het Prusisch Gouvernement bekend, ten uit-yoer gebragt, ten gevolge eener overreenkomst met hetzelve; eene acte eindelijk, waarvan de Minister te Rome residerende, geen woord gesproken had in zijne nota van 15 April 1836 en Wärmen redelijkerwijze het aanwezen niet vermoeden kun, uit hoofde der onbeperkte verkennen die er aanleiding toe gegeven hadden. In dien staat van zaken ontving de Minister door een courrier van Serlyn en delde aan den Kardinal-Secretar van Staat, door een officielle nota van 15 Januari 1837 mede, de sedert lang beloofde rapporten der Bisschoppen. Die rapporten bestonden in vier brieven, door hen aan den H. Vader gerigt, ten gevolge der insinuatien van het Pruissisch Gouvernement en gedagteekend, eenige van September anderen van October des vorigen jaars. De tegenwoordige Aartsbisschop van Kewlen, welke die Kerk niet bestuurde, toen de Breve van Pius VIif door het Hof werd beteekend, gaf volstrekt geenerlei verslag van de practische wijze der uitvoering dier Breve, door zijnen voorganger ingevoerd; veel minder nog, zegt hij, dat hi in de yverpligting was of den wil had, om die wijze van uit-voering in acht te nemen: hij bepaalde er zich enkel toe, om 7. H. te verzekeren, dat hij, met de hulp van den Goddelijken bijstand, naar de omstandigheden, de bepalingen der Breve en der instructie van den kardinaal Awpanit, die een einde maakte aan de vroegere en zoo gevaarlijke Oneigheden, bes trekkelijk de gemeng de huwelijken stiptelijk te doen uitvoeren (I), - De bisschoppen van Trier, Munster en Paderborn integen deel bepaalden er zich toe, om door eenige bijzonderheden den regel op te gevven dien 2ij gemyend hadden te moeten volgen in de uitvoering der gemelde Breve. Een hunner voegde er zelfs bij, dat, om aan de priesters eenen algemeenen regel te gevallen die zich mogten voor-doen, tot welzijn van den vrede en om de promulgatie der Breve reeds zoo lang verlangd, niet geheel te zien beletten, de (1) Document, N.° IX. bisschöpfen niet anders kunnende doen, zij hadden toegegeven an eenige overreenkomsten met het burgerlijke gezag. (Ed de causé quedam inter nos ipsos ‘ecclesie presules, et cum iis, penes quos est rerum civilium summa, pacia sunt. Quod alter fiert non potuit.) Maar niemand zond het model der instructie, die confidentieel aan hunne respectieve geestelijkheid gegeven was (1). In de officieele Nota (2) welke die brieven verzelde, bleefen de minister niet in gebreke van den grootsten lof te gevven, an de achtingwaardige hoedanigheden en de uitstekende deugenden der prelaten, welke die brieven onderteekend hadden en poogde te doen begrijpen van hoeveel gewigt hun gezag wase Hij riep inzonderheid de aandacht in, op den persoon des meuwen Aartsbisschops van Keulen, « (z00 als hij zeide) op den Metropolitaan-zetel gebragt, te midden van den algemeinen eerbied en vooraf gegaan door den bestverdienden roem der administratie van Munster, in de moeijelijkste tijden, on rater door de hulp aan zijnen broeder als suffragaan verleend. Bij die gelegenheid deed hij opmerken, welke kracht Zijne Kerwaardige Stem hebben moest, » daar hij, de uitvoering der Opperherderlijke bepaling in zijne diocese vastgesteld hebbebende gevonden, gemeend heeft, zijne stem en het gewigt zijner onverdachte getuigenis te moeten paren met de rapporten zijner medebroeders, door aan Zijne Heiligheid Zijne innige en consciensieuse overtuiging uit te dräkken, dat à hij gemeind heeft den weg te moeten volgen, dien hij gebaand had gevonden, en dat verre van de discipline en het Welzijn der Kerk bedreigt te vinden, door den staat van zaken, welke uit de uitvoering is voortgevloeid, hij dezelve integendeel zou zien gecomprometteerd door ieder ander gegen door ieder andere bepaling (3).’* Na te hebben getracht, om door de brieven der Bisschoppen alles te bevestigen, wat hij reeds in zijne nota van 15 April 1836 had opgegeven, met oogmerk om die aantijging, die zoo honend was voor den overleden Aartsbisschop van Keulen, als voor hun, die zijne complisses mogten zijn geweest, te loo- chenstraffen, verklaart hij in naam van zijnen Souverein: » Zij> ne Majesteit vernomen hebbende uit de mededeelingen, wel- ke de Bisschoppen hem hebben gedaan van den in hunner brieven (4), dat deze eenstemmig zijn in hunne verkla- ringen, zoowel als in hun gedrag en dat zij daarenboven meenen. Zware oneenigheden te moeten vreezen, die algemeene opfernungen in de monarchie, in Duitschland, in geheel’ Europäer zouden kunnen te weeg brengen, besloten heeft, de bepalingen van Pries VIIT en het status quo door derzelver uitvoering van den kant der Bisschoppen tot stand gebragt, als definitive maatregelen te beschouwen. Uttmaken, van nieuwe discussien, tusschen zijn gouvernement en den St. Stol.” Z. H. van die gevoelens van den Souverein van Prüssen onderrigt zijn und, aarélde niet daarop te antwoorden, door eenew nieuwen: trek van een geheel bijzonder vertrouwen en van Apostolische loyalist. Bij een offizielle nota van 3 Februarij 1837 (5) » in antwoord op die van 15 Januarij, bij welke de Minister de rapproften. der Bisschoppen aan den H. Vader had overgelegd, en werd op uitdrukkelijk bevel aan den. Minister een eene copie ter _———— s — —ae (1) Documenten, N.° X, XP, XIE. (2) Document, N.° XIIL. an (3) Dat men. het Document N.° IX leze en men zal zien, of dat de gevoelens waren, door Mgr. den Aartsbisschop vaw Keulen uitgedrukt. (Aanteekening der voorstelling). |; 4 (4) Men weet, dat de Prüssische Bisschoppen, al’ wat zijn den H. Vader schrijven, eerst naar Berlyn moeten Ziden; dat zijn niet regtstreeks schrijven mogen; em dat me der Berlin den inhoud van hetg _ Eine während zu schrijven, niet door hüten mededeelingen, behoßte te vernommene RED. (5) Document, N.° XLV. Hand gesteld van den Brief door Mgr. von Hommer, Bisschop van Trier, eenigen tijd védr zijnen dood geschreven en eene copie van het stuk, dat denzelven verzelde en die zich reeds meer dan eene maand, voor de overlegging der rapporten, in handen van Zijne Heiligheid bevond. Men verzocht hem tevens, die twee zoo gewigtige stukken onder de oogen van Zijne Majesteit te brengen. De H. Vader deed gelijktijdig het vertrouwen uitdrukken, dat, daar de Koning van Praicaen zich grondende op de rapporten der Bisschoppen, verklaard had, dat hij de bepalingen der Breve van Pius VIIl, als definitief beschouwde in den zin der uitvoering, die er door de gemelde Bisschoppen aan gegeven was; Z. M. bij de bloote lezing der beide documenten (door den Bisschoppen van Trier gezonden) onpbetwistbaar zou erkennen, dat, alle andere aanmerkingen daargelaten, Z. H. in de onmogelijkheid was van in eene dusdanige verklaring toe  heeft dus blijkbaar gemeend, hetziy » ondanks deselve zijne pligten jegens God en den Souvereinen » Opperherder te kunnen vervullen, en hij meent dit blijkbaar » thangs nog, en jaar van ondervinding en na te zijn uit- » genoodigd, om aan Z. H, te schrijven.” Terwijl men afwachtte, welke de indrukzijn zou, die op den geest des konings van Prussen zou worden gemaakt, door de tijding van een 200 gewigtig document, betrekkelijk den over- jeden Aartsbisschop van Trier, benevens zijne definitieve be- slissing, welke de reeds vermelde laatste Nota des ministers te gzemoet deed zien, op welke, ten gevolge dier afwachting, het Pauselijk ministerie geenerlei antwoord gegeven had, deed de ridder Bunsen in de maanden van Mei en Junij 1837, zoo bij monde als bij geschrift aan den kardinaal-secretaris van staat weten, dat zijn gouvernement eenige reden had om zich over den nieuwen Aartsbisschop van Keulen te beklagen. Maar die reden refereerden zich uitsluitend tot de wijze van zien des prelaats. Auangande de strekking der leer en school van Hermes, tot de maatregelen die hij genomen had, ten opzigte wan eenem professor der Universtät van Bonn en van de klerken die tot de wijdingen moesten bevorderd worden. Geene dier klagten had strekking tot de gemengde huwelijken, voor welke dezelfde minister, in de beide drie maanden te voren zeschrevene Nota’s, de voorgewende getuigenis des Aartsbis-schops van Keulen had ingroepen, met oogmerk om de uit-legging te regtvaardigen, die aan de Breve jvan Pius VII geseven was. Gedurende dien tusschentijd ondernam Mgr. CAPpAccInt, substituut der secretarie van staat, met vergunning van Z. Hey’ eene reis door Duitschland. Bij die gelegenheid’ontving hij van Z. H. geenerlei Jast voor het Hof van Pruissen. Na zijne aankomst in Duitschland, uitgenoodigd zijnde geworden, om zich naar Berlin te begeven, meende hij derwaartst te moe-ten gaan; en zich gehaast hebbende den H. Vader, van die uitnoodiging en van zijne aanneming te verwittigen. Werd zulks door Zijne Heiligheid goedgekeurd. Gedurende het verblijf van Mgr. Capaccini in de hoofdstad, hadden er tusschen het en het Pruissisch ministerie onderscheidene conferentien plaats, betrekkelijkk Mgr. den Aartsbisschop van Keulen. Ten opzigte der kwestie van de gemengde huwelijken, verklaarde Mer. Capaccint met opregteid, dat hij te dien opzigte gee-nerlei instructie noch magt van Z. H. Two männer waren sedert de terugkomst van Mgr. Capacitat te Rome niet verloopen, toen langs eenen bijzonderen märzte weg aan den H. Vader eenen copie bezorgd werd van een mededeeling des barons von ALTENSTEIN, op bevel van Zijne Pruissische Majesteit aan Mgr. den Aartsbisschop van Keulen gedaan, onder dagteekening van 24 October 1837, en die van het antwoord des prelaats van den 31 derzelfde maand. In zijne notificatie aan Mgr. den Aartsbisschop, zeide de minister: 1. Dat Z. M. uit het verslag van den president des gouverneements van de Rhyn-provincien, den graaf von SrouBERe ; betrekkelijk den uitslag der conferentien met den Aartsbisschop had vernomen, dat deze besloten had een gedrag te houden strijdig tevens met zijne vroegere beloften en met de formelle voorschriften van de wetten des lands. 2. Dat wanneer zelfs Zijne Majesteit mogt toestemmen, om, ten opzigte van het voorledene de stappen te vergeten door den Aartsbisschop inde zaak van Hermes gedaan in strijd met de wetten des lands en wier inadmissibiliteit de prelaat zelf mo Echter niet zonder een spoedig en sterk missnoegen, alles kon laten doorgaan, wat ten laste van den Aartsbisschop voortvloeide uit de rapporten die men-ontvangen had. 3. Dat Z. M. bezielt door het verlangen, om vreedzame en welwillende betrekkingen onder zijne Catholijke en Protestante sche onderdanen te handhaven, geen gebruik had gemaakt van het prerogatief bij het Metropolitaan-kapittel van Keulen tot de promotie van den Aartsbisschop tot dien zetel, dan na van hem de verzekering te hebben ontvangen, dat hij zich ten opzigte der gemengde huwelijken zou houden aan dé instructie voor de Vicariatens Generaal, door zijnen voorganger opgesteld aangenomen en in uitvoering gebragt door de Bisschoppen van Munster, Trier en Paderborn. 4. Dat de Aartsbisschop het vertrouwen van het’ gezag bedrogen had, zelfs zoo verre van eene instructie te geven an de pastoors, die hen beval den kerkelijken zegen niet toe staan, dan in gevalle de betde echtgenooten zich bevorens zouden hebben verbonden door eene uitdrukkelijke belofte, om al hunne kinderen in den Catholijken Godsdienst op te voeden. En 5. Daé eindelijk de president, graaf von SroLuera@ aan den Aartsbisschop de ernstige gevolgen hebbende voorgesteld welke zijne volharding in een gedrag zoo strijdig met de wetten, zou te weeg te brengen, de prelaat geweigerd had in eenige verdere discussie te treden. 