A history of England principally in the seventeenth century
Ranke, Leopold von, 1795-1886
It would be well worth while to have Heinsius' correspondence also printed in full, since the Grand Pensionary was at the same time the King's minister for foreign affairs. I hope the two will be published together at the Hague, and am not here anticipating such a publication, but only satisfying a want on the part of historical students. I purposely select such letters as Grovestins has not already given an abstract of for the use of historical readers, and print them word for word from the originals. Their value increases with each year ; from the ioy Google a$o EXTRACTS FROM THE coDctoding ones we learn to qrmpathise with tbe King's position ; tbe; end only with his last breath. Extrailt det kHres du Rot Gtaliaume III h Hdmiut. Kaaingloa, at Decaa&er 1691 ofijtawar 1691. Ick kan my niet genoegh verwonderen hoe het mogelyck is, dat tot Weeoen salcken verkeert concept kan werden of^enommen om aenstaende campagne defen^ve 't agceren in Finnont, wacr d* emighste plaets is dat met hoop van sncces yets notabels tegens Vranck : kan werden ondemomen. Ick ben verUeyt wegens de Con- ferentie diengaende gehouden met G. van Winditsgrals door U. Ed. En Vorst van Waldec, dee my omstandigh heeft betifft van syne sentimenten wegeos de verdeelinge van tronppes voor d'aenstaende Campagne en 't geen daer veiber aen dependeert, 't welck twiemael conform myn sentiment is, en deent met alle kraght te werden gearbyt om het tot effect te breogen in sonderfaeyt tot Weenen, en vooral dat aldaer alle gedaghten werden aengespannen om offensive in I^emont te docn ageeren, tot weike eynde ick mede ordres beb gesonden aen M' Paget, en Heemskerck dient te werden gelast om neffens hem en Amb. lata Spagne doertoe onophondelyck 't arbeyden. De Chicane die den keurvorst van Brandb. doet wegens de dree reg. paerden te doen begiypen in 't getal van 6000 man is onverdiagelyck, en dient niet te werden geadmitteert, maer get Ragbt te doen redrcsseren endien den tyt het kan leyden hoe wij sullen contribueren tot de dree batt. Tot Luyck, dient wat naerder ecUirscemenL Aengaende 't geen U. Ed. my scryfl wegens de mediatie van Danemarck sal met ved om- tegbtigheyt moeten werden gentamiert. Ick havde gaeme evenwel willen weeten, wat conditie van vreede sy reedelyck sonde oordeelen 't geen mogelyck door het ministerie van Biandenb. soude kuonen werden geweeten sonder grot 'clat. Kmsinglon, 39 December 1691 o/SJanuar 1693. Uyt de laeste Meven vyt Spagnie sie ick met groot leetwesen, dat het werck van 't s^seeren van effecten van Galionen geen goeden uytslagh sal nemen, soo dat den Keurvofst van Beyeren weynigh assentie heeft te verwaghten. Ketuingum, January 1693. Ick ben al seer bekommert wegens d'intensie van de Fang om eztraord. besending over at te doen tot bevordering von een vreede, dat seeckerlyck seer quade consequentie sal hebben ende ick sie niet hoehet te beletten sal sie niet hoehet te beletten sal sie, ten minste niet van onse kant; als het ioy Google CORSSSSPONDENCE OF WILLIAM IIL 169a. soude konnen geschieden sal het door bet buys van Ostendrijc möten gedoen werden, waettoe dient te weiden geschieden. Ick weet niet meer op het subject van Piemont te schiyven als 't geene ick by myne laeste heb gescreven, als mede aengaende Beyeren ende Spaeose. De concerten diende seeckerlyck tijdelyck te werden gemaeckt ende insonderheyt het reguleeren van de trouppes in die AnnSen, maer het geene in de . Spaense Nederlande, sal moeten gedaen werden, sal dat concert tot myn overkomste secreten werden uytgestellt en middelerweijl alles geprepareert, insonderbeyt tot een defensie, want daer sal bet voor eerst meest op aenkoomen. Kensington, 16/36 Febr. 1692. Ick heb geen een brief van de G. Scraetmaim en syn Soon alhier, die den expressen van Weenen bier hadde gebraght van den g. deser, dat het tractaet tuschen den Keyser en Hanover was gestooten, dat 6000 man voor Hungarien sonde leveren en in de Alliantie treeden die tuschen den Keyser, Spagne, den Staet, ende my is gemaeckt, maer versoght, dat bet moght werden gesecreteert voor alsnogh. Alswede, dat Munster 4000 man sonde leveren. Ofte nu bierin eenigb verandering is gevallen, weet ick niet, maer bet. Is ige beleuchtigkeit, dat den Staat ofte ick lao™ Rx. soude contribueren om Munster te verobligeren de 4000 man naer Ungeren te senden. Indien dese tractaeten met de Keyser tot offect koomen, wil ick boopen dat Saxen wat tiaitabelder sal syn, maer men dient hem niet te neglegeeren, maer alle redelycke satisfactie geven en ick hoop dat bet geofireert pension aen Sbeoning van goet effect sal syn. Ick soude seer nodigh oordeelen gelyck ick voor dese aen U, Ed. heb gereven, dat den Keurvorst van Beycren kont werden bewogen om nogh twee r^* te voet die by op de been heeft, naer Piemont te senden, waer toe ick wel yets soude willen contribueren, maer gans niet tot onderbout van de twee by daer alreede heeft. Het is my nu oock onmogelyck om eenighe nieuwe wendng in Switserland aenteste Den, en den tyt van 't jaer is mede a1 te verlopen om voor dese Campagne eenig. b utility daervan te hebben. In 't Leger by Bellehem, a Jtmi 1693 't Morgens ten 8 uren. Den goede Godt sy daerover gedanckt ende gepresen (victoire ter zee) ende geweest, en de dat wij oock een goet Succes mogen hebben in 't ontseOen van Namen. ioy Google i»x EXTRACTS FROM THE In 'I Leger by Betiehem, tjipty i69>. Iclc vinde bef de breren tan gisterm art En^landt dot aldaer geapre beerdt wierde dat ran DujnkerckcQ cenige embarqnement wierde geprojedeert om een dese in ScbonUndt te doen, en alboewel de«e viclorie goo soude dat ktinnen werden ge€xeCDteert *t weick light sonde vfD. te beletten want daei syn in de Maes twee Fregatten ende in Zeelandt meen ick oocb twee die geconjnngeert met de Vriesc scbcepeo, sonde voor Dujnkerken konoen knifsen lot dat Cap' van Zyl met syn geprojecteerde esqoadre njt de vloot war gekoomen, die tot dese dienst is geprojecteert. In 't Leger to Ramillies, xijimi 1693. Ick heb doen depeschen d'ordres aen L'Ad' Almonde en Cap. van Zyl volgens de concepten van den Secret, de Wildl, en ick bekeo dat ick oock van syn sentiment ben dat den Ijt van 't jaer te veer is in gescfaooten om een esquadre naer de Middelandsctte Zee te sende om ijets van effect te kunoen effectueret. Den Ht van Dycvclt sal U. Ed. informeeren met dese espressen dat de Conventie met Hanover getilooten is. Het sal nu ten eersten door den Staet dienen le werden geratificeert en de penningen daertoe nodegb gefurnceit. Ick weet niet offer eenige promter penningen daertoe sonde konnen werden gevonnden, als die den Gni Scbuylenbonrg heeft gen^;ot)ert op mynen naem die by den Staet sonde kiinnen werden overgenomen. In 't Leger tot Genappe , %% Jtdy 1692. Ick approbeere seer de Concepten van Winterville en het esqcadre voor West Inden. Ick sal in de maand van Oct. well 300 landt-militie nyvinden om in die expeditie te werden gebruyckt, ende sick meen dat men alles daertoe in alle secretesse behoorde te vervaerdigen, maer ick meen dat dat esquadre part behoorte de myne te cunjugeeren, waerontrent den G. van Portland U. E., circumstantielder sal benghten. Ick heb het Concept dat den Hr de Wilde my heeft toegesonden wegens een esquadre voor de Middlelandsche Zee naer Engelandt gesonden, deselve aprobeerende, ende niet twyfelende ofte hetseive sal in Engelandt oock syn approbatie vinden, soodat U. Ed. deselve naer Spagne kan doen senden, en daer over met Castelmoncayo confereren. Ick Ben 't enemael ock van opinie dat het n'est pas de tête sonde sonde sont de groat Schip van 't Noorder qu'un de vloot te senden; maer dat men s'y étend van dat volck ents de vloot te senden. Ivy Google CORRESPONDENCE OF WILLIAM III 1692. Ick heb U. Ed. in eenige daghen niet kunnen scryven by gebreck van tyt let geef U, Ed. in bedencken oftc deselve in conversatie met Lelieroth, niet soude kunnen te pas brengen dat Vrank: scheynende de Westfaelse Vreede aen Dnytsland te willen geven ende niets verklaerende wegens Spagne, den Staet en my, het op die voet onmogelyck sonde syn eegb mediatie te kunnen accepteeren, veel min tot een Congres te verstaen. Voor en aleer men mede wist de Condition voor Spagne, want wat den Staet ende my aengaet wy hadde niet de eyschen, ende insonder heyt Vrank. sigh hebben verklaert aengaende een van de parteyen, het oock reedelyck was, dat sy sigh verklaerde in 't reguard van anderen, want andersins is het waer dat Vranck niet als separatie onder de geall. Soeckt vreede dat Sweden interest met en is. Det syn soo niaer myn rouwe gedaghten, die U. Ed. beter sal weeten te matureren, want myn gedaghten, gaen aileen maer daer been, om is het mogelyck te kunnen vemeemen wat Frank, in desen tyt aen Spagne soude willen gevon om de vreede te hebben, en ick kan niet seen als het ongeveer op dese manier. Lelienroth word voorgehoude, wal quade intensie by oock magh hebben, dat by daer veel quaets mede kan doen ofte dencken dat wy soo seer naer de vreede veriangen, 't welck seekerlyck de wegh niet en is om deselve te hebben. Einde als de Franse maer soude mercken dat den Staet ofte ick daer toe inclineerde, sullen sy seeckerlyck geen aennem- elycke Condiden voorslaen Hoopende in 't korte U. S. te sien, sal ick my verder op dese importante Saek inondeling beter kunnen expliceeren. Kensington, 36 November of 6 December 1693. De Gonfinnatie van de doot van den goeden Vorsl van Waldec, be-droeft my seer, en is voor de republicq en my een irreparabel verlies 't welck alle syne vyanden al te vroegh sullen moete bekennen, syne trouwe ende goede diensten meriteeren wei dat den Slaet syn versoek op syn dootbed quamen toe testaen. Ick verneem met leetwesen datter niet sat vallen van 't geen ick aan de C(eurvorst) van Beyeren had vooi^^lagen ende hoe het no met dat aime landt sal gaen sweet Godt. Ick meen dat de bckommemisse voor Coblens wel syn gefondeer. Ick beb U. Ed. in een van myne voorgaende gescreven dat ick meende dat den G. van der Lippe behoort te werden versoght om het conunendement te nemen, niet alleen van de plaets maer van alle De trouppes die daer ontrent soude werden gelegen, en dat soude dienen te geschieden door den Keyser en den Ceurvorst van Trier selfs. Ick magh wel leyden dat den Staet eenigh geschiet en ioy Google EXTRACTS FROM THE monitie denraeita srat, maer bet dient yser canon te syn, want wy bet metael niet wel en knnnen spaeren, endc als bet sal geschieden, hoe eer hoe beter. Het is my lief datter apaientie b, dat den M' Hop in vjT» negotiatie in Dennemarck sonde nu^eo reuceren. Ick meen d^ men dat werck om so^ R. min of mecr niet en behoort ongedaen te laeten enick sonde oock van den H^ Hop sentinient syn, dat bet beter is aen de ministers pensionen te geven als een  voort ende werden dagbels veel onverdragelycke ende impertioenle resolntien genomen die my niet weynigb en chagrineeren. Ick men evenwel, dat ten laeste sy gelt sullen geven, maer niet genoegh, en te laet om op alles de nodige vooisieninge te doen, f welck van de nyterste prejuditie Balsyn. Kennington, 30 Deeerndtr 1693 of Januar 1693. Ik heb eerst hnyde ontfangen U. E. brief van 9 Jan., bet scheynt dat men allyt in ongerustheyt moet syn want nn dat ick ben bevreyt van bekommering voor Huy, en bebick tegenwoordigh niet weyniga voor fume en het gevolgh 't geen'verlie sonde kunnen veroorsaeken, voor my ick en kan voor het te genwoordigh daer andeis niet m doen, als traghten met patientie oftewa^ten den nytslagh die den Goeden Godt daer in sal wiUen geven, ick en vindt niet dat in U. Ed. brief eenige materie is, daer antwoort op weit vereyst, ick ben dezemael geconvinseeit door U. Ed. reedenen dat de negotiatie van H' Hop dient te werden geconvinert en nog niet afgebroocken, en men sal ook moeten afvaghten, wat den H' van Heckeren in Sweden sal kunnen doen. — ick blyve onveranderlyck Kensington, 4/14 T^. 1693. Het is myn seer leet dat ick U. Ed. noghmaels moet seggen de langsaemheyt dat de saeken in 't Farlement mede gaen, dat ick nogh niet kan gissen, wanneer deie Sessie een eynde sal nemen, en vervolgens niet w — ick Anneer in Hollandt sal kunnen syn, waer naer närmern. — Kensington, si Febr. of Murt 1693. Ik admireere de bereytwilligheyt die in Hollandt is om alles op te setten tot defentie tegens den mi^htigen Vyant, 't welck ioy Google CORRESPONDENCE OF WILLIAM III. 1693. 385 my soo veel te meer chagrineert, dat ik vsn myn leant soo veel naer proporde niet en kan contribueren, ick weet niet hoe bet m; mogelyk sal sya te contribueren in wervii^; en onderboot van 4000 Switzeis. De middelen die het Farlement my beefl gegeven fallende soo veel te koit, schieten volgens de nootsaekelycke kosten die ick baer beb opgegeven, boo dai ick my in 'grootste vergelegentbeyt vinde van de weerelL U. Ed. kan dencken hoe my dit moet chagrineeren, bebalve de bekommerlycke constitutie van saecken aen alle kanten daer ick soo veynigb redrea in kan a^n. — Kensington, lo/ao Maert i<>93. Het Esquadre Scbeepen dat ick had gesonden de koopvaerdey-scbeepen in d' Baj' van fiiscayen te convoyeeren en met eenen het Franse Esquadre optesoecken, heefl het ongeluck gehadt aen bet landeynde door een vebemente storm seer gedevaliseert, weder tengh gewotpen in Torbay, synde eenige van myn oorlogh scbeepen die baer groote mast hebben verlooren. Soo dat ick tot nogh niet wel en weet ofle het voors: Esquadre sal kunnen voort zeylen als bet was geprobeert, 't geen my niet weynigh en ctiagrineert, want met alle aparentie hadt men eenigh goet succes de verwaghten, maer den goede Godt heeft het voor dese Reyse soo niet belieft — De saecken in 't Parlement syn nu meest afgedaen, soo dat ick niet twyfel of a Enstaende Maendagh ofte Dynsdagh ten uytersCe de Sessie en einde sal nemen, en ick dan seeckelyck de week daer aen sal vertiecken. De Amb. van Spagne alhier heefl my geseyt dat in Portugal nu vel eenige goede dispositie sonde syn, ick roeen dat den Minister van Staet behorde te werden gelast om met die van Spagne aldaer te concerteeren alsmeede met de wyse oftemen yets tot adveutage van geallieerdens seude kunnen negotieren. Loo, 9 May r693. Den G. van Portland sendt U, Ed. met deze ezpressen de seeckere advisen van dessynen van Denn : en Wolfenb ; daet kan nu geen swaregbeyt syn om die declaratie aen Denn : te doen, maer naerdien den H' Hop is vertrocken, het ik aen myn Minister tot Hambourg gelast deselve aen Erenschild te doen, het is nodigb dat den Staet bet doet aen Lente door U. Ed. en van gelycke door Goes in Denn : aen de ministers sells. Men sal nn ook moeten verdaght syn op het Esquadre voor de Oostzee, waerover ik U. £d. naerder sal spreecken. Icy Google  gesonden dat de Vloot naer Cadiz zoude gacn en dat men dezelve soude traghten te Victualieren tot den eersten January, bet laetste vrees ick dat onmc^lyk sal syn by gebrek van lyt en insonderbeyt van Gelt en oft bet erste dien volgende sal werden geoptempereert en durf ick U. Ed. niet verseekeren; Alhoewel ick niet seer bekommert ben voor een de-sente tegenwoordigh in Engelandt soo meenick evenwel dat ordre aen 't Esquadre voor Duynkerken kroysendc bchorde te worden gesonden om te volgen d' ordre in cas van noot die baer van wegens de Coningen soude werden toegesonden en ick meen das deze ordres aen 't voors : Esquadre beboorde te werden gesonden door den Staet liever ab door I am gefunden, Ick heb aen Commod vand, Dussen d'ordre gesonden volgens hat den Wilde, en referere my verdere aen 't geen den H van I^cvelt en G, van Portland U. Ed zullen schuyveen. In 't Leger by Lembeck, 37 Aug, 1693. Ick ontng soo aenstonds U. Ed. brief van gisteren, nyt twee posten, die my uyt Engeland syn gekoomen, daer de tyding all was dat de Vloot van Vyuit in d' Middelandsche Zeevas, en kan ken niet sien d'atter gedacbten syn om onse vloot naer Cadiz te senden, sprechekende all van d' groote scheepen op te leggen. Ick vrees dat myn. Ordres niet en sullen worden geobeditet en dat door manquement van vivres en om 'I selve te bestellen, soo dat ick vrees dat U. Ed. syn mesures wet magh nemen dat daer niet van sal fallen om de geheele voor duynkerke daertoe te gebrayken. In 't Leger tot S^ Quentins Lenneke, 29 Aug. ifips. Ick ben seer bekommert wegens dat Deense werck en meen dat men nogh alle middelen behoorde aentewenden om het 't accomoderen, alhoewel tck geenvoorslagen daer omtrentweet te doen. Brandenb soude naer myn oordeel de bequaemste syn om middelen uyt te dencken en vooralaen, waer over U. Ed. met den H' Smettean gelieft te confereren. Als ick oock alhier sal doen met Bnuidenb. Minister en met den H"" Scholten die myn dunckt het werck soo seer niet en aprehendeert als ick. Als de Trouppen van Deenemark maer d'Elve niet en passeeren soo soude nogh middelen van accomodement syn, maer gescbiet dat, so moet den oorlogh seeker volgen. In 't Legex tot S' Quentins-Lenneke, 14 September 1693. Ick scryve met deze post nar Engelandt wegens bed Esquad. naer Cadiz volgens bet concept van Seer, de Wilde, maer ick moet U. Ed. tot myn leetwezen seggen, dat weetende hoe langsaem in Engelandt die Saeken voortgaen vrees ick seer dat het een langen tyt sal seer die Scheepen gereet sullen sien om Zee te kiezen, en men sal oock moeteu bedaght syn wat men van dat Esquad. zal willen detacheeren om verder in de Middelandsche Zee tee gaen want ick sweet dat d'Engelse Negotianten seer presseren om een Esquad. Alderman te bebben, soo dat men in Hollandi syne Mesures ock daer naer sal moeten nemen. Ick voorsie seekerlyk dat dit Esquadre niet tydelyk genoegt tot Cadiz sal kunnen syn om bet inkoomen van de Galioenen te protegeeren, soo datick daer omtrent in de uyterste bekommenng ben. In 't Leger tot Ribovey, 31 September 1693. Ick beb gisleren avont en deze Morgen ontfangen U. Ed. brieven van 19 en 30 dezer. Ick sende met dese post d'ordres naer Engelandt volgens de Concepten van Secret, de Wilde, en pressere soo vcel doeiil)'ck om baer Scheepen de vervaeidigen, maer ik met iziecken. U. Ed. noghmaels tot royn groot leetwezen seggen, dat kk seer vrees dat dezelve seer Uet sullen bykoomen. Ick ben seer bätigen- mert wegens het Deense Weesen, en sic weißigsten der accomodement, niet twiefende of se sinden tenemacht met Frankoyck geengageert — Kensington, 14/34 N. St. 1693. U. Ed. sal der ayt hebben vemomen myne sentenwegen de negotiatie van H' van Dyckvel. Ick wenste seer dat desde tot conclusie konte werden gebragt en voor al dient te werden gepre- venieert dat de negotiatie, is 't doenlyk, niet magh werden a^e- broocken, want ick van U. Ed. sentiment ben, dat als dat sonde gebemen, Vrankr. aenstons publieq soude maeken, de Cooditie van Vreede 't welck ons niet weynigh soude embarasseren en op vole plaetsen pemitieuse effecter causeeren, — Ken^gtoo, i/ii Dtemb tr 1693. Daer is niet aen te twyfelen of men waght in Frank. naer d'uytslagh van eenige negotiatie om den man van den H' van Dycvctt naerder orders te senden, die evenwel nu al moeten syn aengekomen, en sal men in patientie verwaghten hetselve te veroemen, wenscbende zeer dat de concStie eenighns aennemelyck mogen syn, want naer de wereltse saecken my toeschynen, staet bet beter de vreede te maecken voor d'aenstaende Campagne als daemae, vreesende dat wy dan in geen veel beter staet sullen syn als tegenwoordigh, — Alboewel de saecken alhier in 't Farlement s^ wat beter schickeo als io 't beg, en geven my meer hoop van een goede eynde, daer is niet als den tyt, die te beklagen is, dat voorby loopt, 't welk In ken kan werden geremedieert hoe schadelyk het ook is. — Kensington, 3/13. Matr 1694. Ick weet selfs niet was best is one Molo syne Correspondentie in Vranckryk continueert of the niet U. Ed. sal dat best kunnen van oordeelen, koste deselve een equivalent uytwercken voor Luxembourg hat was wel te pyne waert dat by een Reys deroom naer Vrankr. Maeghde, sonder 't welck onmogelyk zal zyn tot een vreede te geraecken. U. Ed. kan wel begrypen dat ick hem nnmogelyck op syne brieven kan antwoorden bo dat U. Ed. myne complimenten sal dienen te maeken en bem doen begrypen dat ick selfs niet wel en heb kunnen antwoorden. — Ick heb met verwondering gesien de satiafactie die Vrieslandt pretendeert, 't welck onverdrogelyck is, want den Sang tegens den Heer van Holstein te decideeren is ondoenlyk. Dit eto pretensie die men fonneeit om dat men geen accomodement en soeckt en om te voldoen aen beloften gedaen en Alfeldt, alsmede dat de Provintie haer Gedeput hebben gedesadvoueert, wegens het atreateren vim Deense Scepenn. Kensington, 6/16 Maeri 1694. T scheindt dat Vrankr. Denem, in den oorlogb niet en will enga- geeren zonder dat Swede daer mede intreedt en id sic uyt een relatie van Falitean, dat mogelyk Denem. nu met den Staet en my wel soude wiUen condudeeren, sick meen dat deso tyt nu diende te werden waergenommen en dat Brand wiert geautoriseert om met Denem. tesluytcn in ons Naem, want den tyt meet werden waergenomen met sulcken veranderlyck volck, en sick ben al continaeel bekommert dat iodien de G. van Oxenstem in Swede quam de sterven in desen tyt, ■oude die croon seeckeHyk andere mesures nemen en daer is ons so seer aengelegen van die twee noordeger Croonen te separeeren, dat wy geen occasie moeten laeten voorby gaen om daert oe te geraecken. — Wy verwähnt alle uer de brieven van voorieden viydagh, hebenden twee daghen begonnen weder te vriesen en een stercken Nord-Oosten Wint gewaeyt. — Ick heb eergesteren de facheuse tydingen ontiangen dat Bart met 8 oorlogh Scbeepen en 33 Coopvaerdyschepen, in Duynkerken is geraeckt in 't gesigbt van ons Esquadre die eenige uren jaght op hem hadden gemaekt U. Ed. kan niet gelooven faaseer my dit cbagrineert, vreesende dacter al weder negligentie ofte quade conduite is geweest, ntet tegenstaende al de voorsoighe die sick faadt genomen, Ick heb doea opontbieden den Officier die bet Esquadie heefi gecommandeert om van syn doen rekenschap te gven. Kensington, 30 Maeri of 9 A/n'l 1694. Wy manqueren nu allhier vier posten Nyt Hollandt 't geen niet weynigfa chagrineert en is, want wy om buyten kennis syn van 't geen in d' wereh passeert, soo dat ick seer naer brieven verlang en badt geboopt die nu al te sullen hebben, want den dagh voor ergesteren, is de wint favorabel geweert, maer sedert weer in 't weste gekomen. — Het droerigh ongeval in the Stiael en beeft my oock niet weynigfa gechagrineert, maer tegens Godts handt is niet te doen als deselve om meerder genaden voor het tockomende te bebalden en het veiLes zoo veel doenlyk te herstellen. — Ick hoop nogh in d' weeck naer Paeschen van bier te vertrecken, waer naei ik seer veriang. RANKE, VOL. VI. U Iago EXTRACTS FROM THE Kendington, 6/16 April 1694. Op het DeeQS werk en weet ick voor bet tegenwoon%h raets meer te seggen ak dat wanneer ick in den Haagh sal syn gekoomen, dat men dan serieuselyck sal moeten ov«rleggen wat mesures men sal kuonen neroen. Wegens het groot werck van de Vreede heb ick U. Ed. in myne laeste geschreven, dat ik oock niet en weet doerom-trent yets meer te doen ofte te >eggen tot myne komste. Ick vinde het briefie een halJl seer koel en ick ben van U. Ed. sentiment dat men op die manier oock moet antwoorden, want het schynt kkiar dat sy door die wcgh niet meer en willen negotieren. — Loo, 33 ^or'smorgens. Volgens alle advisen trecken den Vyandt sigh van alle kanten te saemen, in dien den Baron van Heyden in den Haagh no Geliefl U. Ed. hem seer emsiigh te presseeren om de Brand, trouppes alle te saemen te trecken sonder eenigh tydverlies. — Het sal onongegy syn dat d'Artillierie van den Staet te velde kan gaen indien de bedienden niet eenigh betaling ontfangen, ik versoeck dat U. Ed. het wil besorgen. Ick sal U, Ed. morgen verder schiyven. De saecken in Sweeden en staen my gans niet aen en het is goet dat U. Ed aen Heeckeren heeft geachreven van eenige Ministers te traghten te gewinnen, maer men moet haer geen gelt gewinnen voor en al eer dat men van haer verseeckert is, gelyck Vrankr. doet, want sandsing men zeer faciei bedrogen wert. Men dient oock een wakent oogh te houden op Brand, het waer goet dat Ham derwaeita ging als hy syn saecken in Saxen sat hebben verrighL — U. Ed. dient met Smettau wel te spreecken, maer met circumspectie want wert daar yets met Brand, gemolieert hy zal het secrete van de Mis niet sweeten. — Den Sindicus Piccard presseert my seer om een keer by my in 't leger te doen, 't geen ik wel magh leyden en ick versoek dat U. Ed. het hem will laeten weeten, volgens zyn schryven moet hy nu in den Hagh syn, hy vrees voor een affront dat ik versoeck, dat U. Ed. hem wil afweeren, so veel mogelyck, want seeckerlyck hy dient trouw en wel. In 't Leger tot Roosbeck, 5 Jtdy 1694. Ick heb dezen morgen onfangen U. Ed, brief van den 3. dezer met de facheuse dii' van 't rescontre van Hidde de Vries met Jan Bart. Het schynt of den Heroel ons wil straffen, want menschelvcker weyse hadt het soo niet moeten afloopen. Het is oock een groote onvooraighdgheyt van Hidde de Vries geweest, synde Meester van d' Coopvaerdeyscbeepen hy dezelve niet d' eene have ofte d' andre niet heeft gesondea. Weetende dat Jan Bart in Zee was, en hoe hy sigh heefl geweest vrees ick maer gleght te syn geweest, naer dien hy soo ras is gekomen. Ick kan niet begrypen waer myn sceepen syn geweest, alsoo seeckerlyk daer Vier niet veer van da En hebben gehört en Ordre hadden om te conjungeeren, het scheint een Ein geheel werden te syn en een Ein geheel werden te syn en een Ein geheel werden te syn en een Ein geheel werden te doen komen, Maer myn ordres werden langsam geobedieret, Ein twyfele evenwel nu niet dat de Vloot er is of sullen opkoomen want het de Laet is. In 't Leger tot Roosbeck, 6 July 1694. Het chagiieren, my seer om te Zien dat de Rescontre met Bart soo schandelyck is afgeloopen. Men moet met alle rigueur doen proceederen tegens die Capf die haer devoir niet hebben gedaen. Het is my onmogelyck U. Ed. te informeeren wat resolutie in Engelandt sal syn genomen wat verder met de Volk aldaer te ondememen, manquercnde twee posten. Ick hadt ordre gesonden ofle het mongelyck was nogh yets te ondememen dat sy de Militie aen boordt sonde houden want indien de Franse kust niet en wert ten minste geallarmeert soo kiygen alhier al dat Volk op ons hals. Dit is het eenighste ooghmerck die ick daer in heb, want sy hebben geen landt Militie genoegh om yets groots de kunnen ondememen. Ick en sie niet datter veel scheepen van nooden Syn, om uyt de Vloot te de-tacheren om een suffisente Esquadre in d'Noordze te hebben, insonder heyt als myn Scheepen daer by sullen syn, Dat is oock de Reede waerom Willem Bastianse dat Esquadre niet en kan Commandeeren en bed een simple Cap' sal moeten syn. Ick twyfele seer ofter ig Man in d' vier Cornp in den Hagh sullen syn enick vrees dat het in t weerelt wat gemght sal maecken ofte men soo benot was om volck, anges ben ode daer wel mede te vryede. In 't Leger tot Roosbeck, gjuly 1694. Smiddaghs. Naer het afgaen van myn brief van gisteren avond, heb ik U. Ed. Brief van 7. ontvangen alsmede twee posten uyt Engelandt waer uyt is vemeem, dat alhoewel nogh niet posittf was geresolveert hoeveel Landmilitie op de Vloot te laeten, de resolutie lagh om dat Esquadre weder te senden op te Franse kust om deselve to alarmeeren, en te U2 Digitizecy Google »92 EXTRACTS FROM THE sien ofter y«a soude kannen werden getenteert soo dat ick niet en twyfel of die VIoot sal met de eeretc goede windt weder in ze sleeken. Ick sende U. Ed. hiemevens d' Ordres voor de Visschery volgens de Concepten, tnaer ik geef U. Ed. in bedencken ofte bet nogfa iuM%b sat zyn om die aflcsenden, alsoo my uyt Engekndt wert versekert dat den shout by Naght Hopson met 13013 Scheepen tegenwoordigh op de breede veerteen is, die allein suSsent is Bart aentetassen, heben de by sigh dree o vier Scheepen van d' derde Rang, de vier o vyf scheepen van myn die op de Breede Veertien hadden gegeniyst en met de Hiddlandse soude conjongeeren waeren naer de Gon Vliet geloopen by abuys van Ordres in deselven tyt als Hidde de Vries die ongetukkige Rancontre been gehadt gehadt gelyck ik nyt de Engelsche brieven vemeem, bet scbeynt een Fatalityt in dit geheele werck te syn geweest ende het is om aOe patientie te verliezen datter al^dt in Engelandt soo veel abuysen en negligentie in ordres syn. In 't LegCT tot Roosbeck, la JtUy 1694. Ick vrees dat myn Esquadr. nogh niet in zee sal syn volgens de laetste brieven uyt England, den Voorslagb om Maiiniera te wervcn en soude my niet qualyck aenstaen, maer haet project van Seer* Sas in alleen particulier interest. — Ick ben gans niet te vreede wegens de komste van Heekeren, alsoo deselve ong alseer sal embarasseeren, sick en kan niet begrypen hoe by dat durft doen directelyk tegens Ordres. U. Ed. siet door het raport van Secret, de Wilde met wat voor een onbeschaemtheyt de Prins van Nassau de waerheyt negeert en wat men vervolgena te verwaghten heeft. In 't Leger tot Mont 5* Andr^, 5 Aug. 1694. Ick had wel gewenst U. Ed. sentiment en die van d'Secret' de Wilde te weeten wegens het verblyt van het Esquad' Of een gedeelte in d' Middenlandsche Zee, om myn Scryven naer Engelandt eenig sind te reguleeren. Voor myn soude wel van sentiment syn dat seer considerabel Esquad' aldaer dese winter beboovde te bleyvot maer sick voor sic seeckerlyck dat in Engelandt groote difficulteyten sal werden gemaeckt soo dat ick U. Ed. niet positif en kan sef^en wat daer van sal vallen, Ick scijf daer over naer Engelandt ea sal antwoort moeten verwaghten, want ik niet gaeme by myn Selfs in een Saeck van die nateur soude resolveeren, sender haer te bo<H%Q gelyck U. Ed. wel kan oordeelen, Het waer seer reedelyk dat Spagne tot de onkosten contribueerde maer daer heb ick geen verwaghting mzecDy Google CORRESPONDENCE OF WILLIAM LU. 1694. 393 Id 't Leger tot Moncrief, S' Andr, 16 August 1634. Met de brieven die ick deze morgen uyt Engelandt beb ontfangen sie ick dat men seer inclineert om bet geheele Esquad, ia d' Midd. Zee tot Cadis te doen ovenviateren ea alboewel men 017 scryA dat sick met de naeste post positif haer sentimenten sal weeten aoe kanick wel vooraf sien dat bet daer op uyt sal loopen. Soo dat U. £d. van na af aen syn mcsures daer naer kan nemen, Sy meenen niet dat eeen gedeelte van 't Esquad' suffisent soude syn, maer dat het gebeel moet syn. In 't Leger tot Sombref, 19 Aug. 1694. Ick heb met de laetste post het advies uyt Engelandt ontfangen wegeng het verblyf van 't geheele Esquad' in d' Middellandsche Zee en om de selve te doen overwinteren tot Cadix, welcke Ordre ick dien volgende aen Adm. Russell heb gesonden door verscheyden wegen, soo dat het nod^h sal syn dat den H' de Wilde daer  van d'H' de Wildt, hiemevens gaet ock den brief van Quiros, die maer in generale teimen en daer niet veel staet op is te maeken, ick kan oock niet geloven dat Spagnie in staet is om veel te contribueeren tot het onderhout van ons Esquad' in de Middeland-Zee, want bet onbegrypelyck is den miserable constitutie van haer finantie sonder eenigh hoop van redres. Ick ben seer bekommert dat d'Orders die aen Adm. Russel heb gesonden door de wegh van ItaUen met duplicaten, als "mede over de Conrognes om in de Iffidde, Zee te verblyven en tot Cadix 't overvinteren te laet sullen komen, want ayt een brief van hem aan my geschreven van omtrent Cartagena van 14/34. July sie dat By geen spreet maeckte om in die Zeen lang te vertouven, behalve dat d' ordres die aen hem uyt England direct gesonden, hem eenighuns de libertet, laeten om 't buys te koomen ofte aldaer te verbleyven, soo dat U, Ed. lightelyk kan ioy Google 394 EXTRACTS FROM THE dencken wat hy sal kiesen, als hy het maer eenighns kan verantwoorden, soo datick bet aprehendeer dat wy het effect van onse JEzpeditie niet sullen hebben 't gcen aen 't gemeen seer prejuditiabel soude syn, want ik oordeel het een Coup de partie te syn indien wy die vioot tot Cadix kunnen doen overwinteren en dat deselve vroegh in 't Vooijaar in staet is am in zee te gaen. — Konte men Denem. tegenwoordigh engsgeeren, het waer een goede saek Männer het moet door Brandi geschieden, en men moet seeker zijn, want ik niet en ste hoe den Staat en ick directelyk daer in yets hmnrai doeo. Als Pies maer A ken kompt sal het een goede gelegentheyt syn on met hem te spreecken, een expedient te vinden wegens de Tol op d'Elve sal seer diGciel syn. — In 't Leger tot Ronselaar, 9 Sept. 1694. Alhöweil dat d'ordres aen Adm. Russell al seer positifiziert zijn om in de Straet te blyven, en tot Cadix te overwinteren, soo vrees ick seer dat hy die niet en sel ontfangen ofte dezelve soo niet exphceeren, behalve dat hy scryft van 3/13 A<^. van Barcelone dat hy in dien daghen soude van daer seylen direct naer Engelandt sonder eenigh have ofle plaecs aen te doen 't geen my ten uytersten bekommerd dat hy de ordres niet en sal ontvangen. Het is seeker dat wy geen groote af-breuk aen d' viant soude kunnen doen, als die vloot aldaer te doen overwinteren, soo dat het een groote fataliteit sal syn zoo deselve weder't t buys comt. — Ick meen dat men niet beter en kan doen als d'Equipagie voor het aenstaende Jaer op deselve voet te nemen als het voorgaende; Ick heb gisteren weder terugh doen marcheren de trouppes die iick uyt Maestright en Luyck hadde getrocken met intensie om Huy te doen belegeren en tot dien eynde is den Hart, van Ploen derwaerts vertrocken, het sal nodigh syn dat U. Ed. aenstonds besorght by de H' Geomm. Raeden, dat tot Maastright ofte Luyck by wissel ofte credit werdt gemaeckt by provisie eene somme van vyftigh duysent Gl Behalve het geen niet aen Heer van Nortwyck moel werden gesonden en de dat tot dispositie van Hart, van Ploen tot d' onkosten van Belegering als transport van Ant van Maestright en Luyk, het soude een treffelyck eynde van Campagne syn, konte dit dessyn reuceeren 't welck den goeden Godt wil. Geben. Ick sal hier tighten den Vyant 't amu-Beeren en in dien dezelve detachementen naer de maes doen, van gelyck te doen. — Tot Canterberg, 9/19 Niemh. 1694. Ick heb het geluck gehadt om deze middagh tot Marigett te Londen, hebben de de gemackelyckste en beste passage gehadt die ick hadt. Google CORRESPONDENCE OF WILLIAM III. 1694. Kuniten wenschen, ick ben hier van avont gekoomen om te vemaghten en Horgen met Godts hulp tot Kensington te syn. Kensington, 7/17 Dectmb. 1694. 