Algemene konst en letterbode
None
Noodwendig moeten die deelen, die het meest aan de iucht zijn blootgefteld , zoo als de oogen, de holte der mond, de hals, de long enz., ook derzelver invloed her fterkst ondervinden. Van hier, dat de ontfiekingen aan den hals en de long zoo menigvuldig zijn; dat de longzuchtigen zoo zeer lijden; dat een hooge Barometer bij lotig-ontBe- kingen, zelfs voor het oogenblik van de beflisfmg dezer ziekte, gewigtig is, en, wanneer dezelve in deze cTtfis xijst, door vermeerderde droogte e* ontBeekbaarheid rn de oppervlakte der long, de ontlasting der ziekte door brakin- gen kau verhinderen. , t b« Eigenfchappen en wrkingen van den Damp - kring bij eenen lagen Barometer. r t Wij ontwaren in den Dampkring de volgende algemeene merkbare eigenfchappen en gelijktijdige verfchijnfels. i. Verminderde Drukking. . 2. * — Veerkracht. * 3#. — ' Electriciteit. 4.^ — . Zuiverheid — minder evenredigheid van ZnwTftof. * v 5. Verminderde Helderheid — aflcheiding der ff of van her gas — nederploffing — betrokken lucht, nevel en re- gen. 6 . Vochtigheid. ^ : 7. Mangel aan BeBendigheid — veranderlijkheid van het weder — Bonn — geweidige omkeeringen in den damp- kring. 8. De Broom der lucht meer westelijk. De werkingen op het levend organismus zijn deze: 1. Het geluid, de zamenhanging Qcohtfion'), de veerkracht der vaten wordt minder. 2. Zoo ook de levenskracht, inzonderheid van het prik- kelbaar geBel. 3. Het evenwigt van de vloeibare tot de vaste deelen wordt weggenomen, en het volumen der eerlte door uitzet- ting vermeerderd. Van hier de zamenvloeijingen van het bloed naar de zwakker deelen, die daardoor zooveel te ge- vaarlijker worden, vermits de wederBandbiedende kracht der vaten verminderd is : bloedvloeijingen , beroerten. 4. Hierom, dat *er altijd, wanneer deze toeftand des Dampkrings voortduurt, eene heerfeheude neiging tot aam- , bor- C *54 ) fcorftfgheid eti aandoenlijkheid van het zenuwgefleU een« fterker gevoeligheid, onrdann. Van hier minder ontde- kings -ziekten , zeldzamer aanwending van aderlatingen en grooter behoedzaamheid bij dezelve; daarentegen meerder kramptrekkingen, aanvailen van hypochondrie , opdijgin- gen, ilanuwten en zenuw-koortfen , en bij eene langevoort- during van dezen toeftand des dampkrings in eenen hoogen graad befmertelijke ziekten. c. / Grander li ikhri d in den ft and des Barometers en hare uitwerkfcls. \ Ieder fchielijke en aanmerkelijke vernndering in den (land des Barometers is een zeer belangritk oogenblik voor hec organism us , wnarvan leven en gezondheid kunaen afhangen. Deze verandering moge dan door het rijzen of dalen dezei werktuigs gefehieden, altijd kan zij de geweldiglle omkee- ringen van binnen, zoowel in het zenuw- nls vaatgeflel te wege brengen, die beroerten, zinkingen, bloeddortingen «n verlaramingen ten gevolge hebben. Iliero'm befpeuren wij deze verfchijnfels het meest in die jaargetijden, waarla deze veranderlijkheid in den (land des Barometers algemeen plaatsheeft, namelijk na deEvennachtstijden, dat is in No- vember, December, Maart en April, en van hier, dat die Janden het ongezondde zijn, waar deze vernnderliikbeid doorgaande plaats heeft. De bewerktdigde natuur kannooic eenen bedemden toon aannemen. •••En ook hier vertoont zich de eenheid der bewerktmgde en niet bewerktuigde Natuur. — Een fpoedig, hag zakkert van den Barometer beteekent aardbeving of dorm en onwe- der ; en even zoo nndeeiig is die verfchifnfeJ , in de kleine wereld, voor het organismus , waar het insgelijks omwente- Jingen met zich voert. * Ten flotte veroorlove men mi) nog eenige aanmerkingen over den toeftatid des Dampkrings in de laatfte 20 jaretu Zij rusten deels op gednne waarnemingen en deels op waar- fchijnlijke vooronderftellingen. Van de eerde foort zijn de volgende: 1. In de laatde 20 jaren, tot den jure 1P07, heeft men meer donkere en minder heldere d’gen gehad. Naauwkeu- rige Waarnemers hebben in menig jaar dechts zes volkomen Heldere Dagen geteld. c. Het weder was meer vernnderlijk en ongedadig, zelfs uaar de Jaargetijden : de zomers waren koel en de winters Bap. 3. De aardbevingen en onderaardfehe uitbarftingen menrg- vuldiger En 4. Men had bijna geen Noorder- licht , en ontwaarde ciooit dien dralenden, den geheelen llemel verlichtenden , ^ians, welken w^j auders befpeurden. ... - . -v On- t Onder de waarfchijnlijke vooronderltellingen , verdiena* de volgende vragen on ze opmerking. 1. Zoude niet de aardbeving in Calabrie , in den jarfe 1783 voorgevalien, en welke in dat jaar den’geheelen Damp- ing van Europa , gedurende den ganfcben zomer, eene zoo blijkbare verandering mededeelde, den grond tot deze verandering en het karakteristike van denzelven voor veiv fcheiden jaren gelegd hebben, of zijn beiden uitwerkfel* van eenen hooger liggenden invloed? 2. Zoude deze verandering van den Dampkring niet in eene evenredigheid ftaan met de insgelijks, gedurende al dien tijd, ftand gehouden hebbende aamborftige. zenuw- tchtige geileldheid der bewerktuigde wereid? NIEUW - UITGEKOMEN BOEKEN. 2563. Mithode Familibre pour ceux qui commencent A s* ex - trcer dans la Langue Franfaife9 compofie par Pierre Ma- jun. In 8°. de 11 feuilles et demie, tird & 350 exe»pU Irapr. de J. Noman , & Boemel. pr. fr. 0-60. 2579. Mis fee de Sanctis Archi episcopates Ultrajectenfis , et Episcopatuum fufragancorum Harlemenjis , Daventrienfis , Leovardienps , Groningenfis et Middelburgenfis , etc. Edit m. curd et fumptibus J. W. Robyns, Bibliopole Daventri <em In folio 11 folia characteribus rubris et nigris , iooexempl. Impr. J. P, de Lange , Daventria?. pr.fr. 7-0. * 2587. Eene Korte Handleiding, betrekkelijk de begin- felen der Onderwijskunde voor het lagere Schoolwezen enz. door W. F. F. Vogelaar. In 8*. 4 bl. opl. 300 exempL Drukk. van B, Koene te Amfterdara. Bij 7. R. Poster al- daar. / : - 8 - : ' * 2588. Cyropedie of Over de Opvoeding en het Leven van den ouden Cyrus, door Xenophon.: uit het Grieksch vertaald door Mr. Jan ten Brink; eerlle Deel. Gr. 8°. 21J bl. opl. 450 exempt. Drukk. van G. van Tyen * ce Amfter- dam. Bij Jan ten Brink Gz. aidnar. /2-16-:- Eerlang zullcn wjj van dit eerfte Doel dozer Vertaling van de Cjro* pc die ceuig omftandig verflag geven. *2589. L. J. Snell, Onderhoudende en Leerrijke Ge- fchiedenisfen voor de Jeugd; naar den derden Hoogduft- fchen Druk, door W. Goede. met pi. In 8°. 10 bl. opU 500 ex. Drukk. van Blusfb te Dordrecht. Bij A . Blusfi ep Zoon aidaar. f 18 GESCHIED- en LETTERKUNDIGE ANECDOTES. Eene belangrjjke Anecdote betrekkelijk Voltaire ver- dieac % C »5<S ) flient der vergetelheid onttrokken tc tvoikJefl, voor wefker wanrheiri men kan inftaan, daar de mededeeler die uit dea mond zelven van den Hr. Villf.vifjlle heeft. Toen de geestelbkheid van Pari»« den Dichter der Henriade eene begrafenis weigerde , kwamen eenige bloedverwanten en vrionden van den beroemden overledenen bij een, om te overwegen, wat men in dir geval doen zou. Men vreesde in a!!e andere deelen van liet Koningtijk dezelfde moeijelijk- h. den re ondervinden. „ Mi|n lieeren” zeide toen de Ma-'q’>is de Villevieille, „ indien gij het goedvindt, ver- „ trek ik met de doodkict op het oogenblik naar Londen; ,, doe, op mijne kosten, alle daartoe noodige ftappen en ,, verkriig cen Graf voor Voltaire in Westmunfter.” Toe eere van Frankrijk werd dit voorftel niet aangenomen. STERRE-en weerkundige WAARNEMINGEN. WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN, BUITEN HAARLEM, r baro- 1 THER- WIND- LUCHTS- l8l3 < ME- MOME- STREEK. OESTELD- Sept. ( TER. | TER. HE ID. (*9- 9$ | 62 N. N. W. * 22 <29. 9I 66\ ft. N. 0. bewolkt. bo. o* 54 N. ("30. 0 52 In. t. 0. j 23 <30. 0 64 1 N. 0. t. N. I bewolkt. (.30. 0 55 | N. N. 0. 1 f3°. 0 [ 53 N. N. 0. J bewolkt ; tusfehen bchic 24 <3o* of 62 •— | iets regen. (30. 1$ 52 f3°» 2 53 N. N. W. I bewolkt ; ointrent betrokken; 25 S30. l| 62 • N. t. O. 1 tusfehen beicie iets regen. ho. 1* 1 56 N. t. W. | f3<>. I 56 N. t. 0. 1 26 < 30. 1 66 0. N. 0. bewolkt; ’savonds beldcr. ho . x{ 51 N. f3°» * 43 N. 0. meest omtrent beldcr; 27 <30. 1 62 N. \V. ’savonds bewolkt. (30. oj 54 W. N. W. > f30? °. 1 57 Z • z • 0 • betrokken ; *s middags 28 <30-01 57 — — een weinig regen. bo. i 1 52 — ■ NB. Op aanjlaandcn Dings dag zal \r weder ecu Nt>0 w or den uitgegeveru Te Haarlem, bij A. LOOSJES Pz. Ter Drukkerije van V. Loosj es te Haarlem* (Lange Veerllraat W. 3. N. 6.) Digitized by Google • A L G E M K O N EN LETTER i E E N E S T- r t -BOD VOOR HET JAAR 1813. N°. 46. * • 1 i. Dings dag den $dcn October. Volgens KELZERLIJK BESLUIT van den 26ftcn September i8il» is de uitgaye van dit Week bead definiticf toegejiaan « * B E R I G T E N. "V T^yon* Den 26ften Augustus 1. 1. hictd de Akadc- mie der Wetenfchappen , fraaije Letteren en Kunften dezcr Stad eene openbare zitting, waarin, nadat de' Prelident, de Heer B£raud, had verilag gedaan van de werkzaamheden gedurende het laatfte hair jaar, en de Heer Cochard kortelijk de beweegredenen had ont- vouwd, waarom de Akademie den uitgcloofden Prijs voor de Lofrede op Philibert Delhorme niet heeft Itunnen toewyzen , (vvclke ftoffe als nu voor 1814 opr nicuw wordt opgegeven), bchalve eenige voorlezingen in profa en poezij, befloten werd tot Prijsonderwerp voor 1814 het volgende te bepalen: „ De traaiie Lyonefche proefueming heeft geleerd* dat de Dampkringslucht plotfeliug en hevig zamengeperst cen hclder en in het duister zeer zigtbaar licht van zich afgeeft. Andere proeven , in dezelfde Stad gedaan 9 gaven aanleiding, 0111 te denken, dat d^ze lichtende •hoedanigheid, door zamenperfing, bij uitfluiting aan de Zmiriloilucht eigen is, en zich bij andere Gazfoortea II. DeeLi K niet- Digitized by Google c 15* ) I » * % niet vertoont , dan naarmate deze lucht met dezelve in meerdere of mindereevenredigheidvennengdis. Men weet eindelijk ook, dat men fomtijds een oogenblikkelijk licht befpeurd heeft , wanneer men in het duister een zwaar geladen windroer aflchoot. De Akademie vcr- langt dus, ten einde de reeds verkregen kundigheden nopens dit onderwerp volledig te maken: i°. dat men bepalfi, welke verandering de Zuurftoflucht en Damp- kringslucht door de ontwikkeling van het licht onder. gaan ; a°. dat men leere kcnncn , wat ’er in zuivere en met de Dampkringslucht geheel onvermengde Stik-, Wa- terftof- en Koolftofzure luchten gebeurt , wanneer zij hevig worden zamengeperst ; en 30. eindelijk , dat men mede onderzoeke, wat ’er in alle Gazfoorten omgaat, als zij plotfeling eene groote uitzetting ondervinden. Parts, den isften September. De beroemde Cora- ponist de Hr. Gr£try , Lid van het Keizerlijk Infti- tuut en van het Legioen van Eer, is op gisteren te Montmorency overleden, in het huis, bekend onder den naam van Hermit agic , welke aan J. J. Rousseau heeft toebehoord. Amsterdam, den •xyjlen September* Op hedenweTd alhier de bij Prograrama ( * ) aangekojidigde Tentoon- flelling van Schilderijen en andere Kunstwerken , in her Gebouw voor het Inilituut, op den Trippenburgwal, geopend ( f )• Met genoegen kunnen wtf bi) voorraad melden, dat de Kollandfche Kunstvlijt zich weder ver- diendelijk gemaakt heeft met de beantwoording aan de Uitnoodiging, om aan eene zoo allezins nuttige inrig* ting hare offers toetebrengen , en tevens de eer opte* houden der aloude , met zoo veel rocm bekende, Hol- landfche Schilderfchool. Niet minder dan 142 ftuks, waarlijk geen onaanzienlijk getal , wanneer men de kleine plek gronds in aunmerking neemt, welke de Hoi- « r (*) Zie hetzelve Alg. Konst- en Letterb. .1813. Dl. If* blndz. 12. ( t) Volgens eene aankondiging van Mijn Heer den Mai- re is dezelve voor het pubiiek van heden af des morgens van p tot 12 ure, behalve des Zondags, te zien. Digitized by Google ( ) Hollandfche Departementen beflaan, trekken de aatt daclit zoowel der nieuwsgierigen als der kunstkenner9 tot zich, die zich verheugen, van aan de Hollandfche Kunstenaren eene gelegenheid .weder gcgeven te zien, ont hutine, kunstvoortbrengl^len openlijk ten toon te ftellen, eh zoo de vruchten hunner talenten nicer en meer bekencT tc maken. Kunstenaars van beide fekfen hebben het hunne toegebragt, ora deze Tentoonftelling luister bijtezettcn. Yoor als nog vergenoegen wij ons de namen en woonplaatfen dier verdienstehjke landge- nooten hier in te voegen, hopende eerlang in ftaat te zijn van hunne Kunstllukken een onpartijdig en be rede - neerd verflag te seven. Uit Amfterdam alleen hebben ecnendertig Schilders hnnne voortbrengfelen aaugebo- • den , / te weten: C. And ries fen; J. And ries fen ; C. Apostool ; 7\ 6\ Bcynink ; J. Bogacrts ; A . Brond geest ■J-. Brain; L . B. Coders; J. A^ Bawaille ; Em van % Dritflst; E. Af. Engelberts ; If. Fock; C. L\ Ilan - fen; J mlfulswitt ; J. Kamphuizcn ; J. If. Knoop ; A • de Lelie ; jG; Linlhorst ; G. J. Michaelis ;L. Moritz ; Mevr. A* Moritz geb. Ryemans ; G. Muller ; II. Nu* man; A . 0 her man ; D. du Prd; A . Robineau , Am J ^ Ray tenfold Id ; J. Scfrvachhofer ; J . Uitenboogaardt ; Bm.H'olf.t n N. Siokvis; uit Utrecht vier: F. J. van Heeckeren; J. L. Jonxis ; Af . A . Kuytenbroower: Pm C. Wonder; uit Rotterdam drie: C. Afalleyn; j. da Metier; If. van Winger den ; uit den Haag" twee: Cm Cuylcnburgh ; J. IV. Pi carman ; en voorts uit Dord- recht Af. . Sc ho uw man ; \ uit Harlingen N. Baur ; uit Franeker IV. B. van der Kooi; uit Leeuvvarden C. J. Baan van Slangenburg ; • uit Zwolle D . J . van der Laan ; uit ’sGraveland G. J . J. van Os en* P. G. van Os; ml Hilverfum J. van Ravenswaay ; van de Glip buiten Haarlem C. F. Franck; uit Antwerpen Af. J. ydn Brde ; en uit Brusfel J. B. de Roy . Ook vindt men ’er Teekeningen van A. J. Brandt ; Wm Hekking; J. de Huijer; J. E. Duyvend; J. van Straten; J. D. Tcisfter ; Miniaturcn van A. Dietzer; A. L. Gerardet ; J. C. de Haan; A. He l ant ; Mm Neels en Mevr. Af. C. de Ncufville geb. Ritter; en eindelijk gegraveerde Platen, van W. van Senus en J « P. Visfcr Bender. R 2 Ernp* Digitized by Google ( ft 60 ) Eenice aanmerkingen over de GESTREMDE.EN ONREGEI.MA- TICE ONTLASTING DER WARMTESTOF,. DOOR 9 JACOB VOSMAER , M. D. • t S Gewoonlijk befchouwt men de aandoemng der warm- te als een gevolg van de werking der vrije warmteftof op ons gevoel en vcrbeeldt zich dan daarbij doorgaans , dat hot ligchaam, of althans de huid,in dat geval, deze ftof -van buiten opnecmt. * Hocwel • dit nu zeker plaats heeft , vvanneer dat ligcliaam , waarmede de huid in aanraking komt, eene veel hoogere temperatuur be- zit , en , zoo als men dan zegt , iaauw of wel heet is t kan dit bet gevak niet wezen bij de aandoening, die vele ftolten verwekken , welke wij warm noemen , tchoou zij e^ne veel lagere temperatuur, dan onze hu\d, Vieb- ben. Ilct is bekend, dat alle llechte geleiders zulfc eene uitwerking te wteg brcngcn. Daaronder moet . .men nu voorardcn dampkring tcllen , welken wij dik- wijls- warm noemen, wannetr hij een’ veel geringer graad van warmte heeft, dan de uitwendige oppervlak- tc van ons ligchaam. Het is duidelijk, dat dezelve ons dan gem warmteftof kan afftaan , en dat de warm- te, die: wij gcvoelen, een’ andcren oorfprong hebben moct. Niemand, die eenige Natuurkundige kennis heeft* zal dien .oorfprong elders zoeken, dan in ons ligchaam. i)oor de gedurige gedaanteverjuderingen , die de ftof in betzelve ondergaat, ontwikkelt ’er zich geftadig eene groote hocvceltieid warmteftof, zoodat de inwendige ligchaamsdeclen eene veel hoogere temperatuur hebben * dan de iiuid immer teekent. Wij mogen dit laatfte or- gaan en de longen aanmerken als deelcn , waarvan het bewerktuigd gellel zich bedient, oin zich van de over- * “ • . 'i vioo Digitized by Google C ft«i ) vloedige warmteftof te ontlasten, en niet aileen in ecu*' gebonden maar ook in den vrijen ftaat. Alles, wat die ontiasting tegengaat, moet ’er de warrateftof noodza- kelijk ophoopen cn dus een gevoel van vermeerdtrde warmte te weeg brengen, niet, omdat wij eene groote- re hoeveelheid vrije warmteftof opnemen, maar, omdat wij ’er geene ontlasten. Dit moet altijd gebeuren, wanneer de lucht zelve te zeer met deze ftof verzadigd en dus het vcrlchil van temperatuur niet groot genoeg is, om eene ftcrkc ge- leiding te weeg te brengen* -Wanneer dit gebrek aan ontiasting eenigen tiid duurt , is het natuurlijk , dat ’er de gevolgen bemerkbaar van worden in bet geheele lig- chaam , dat ’er dus, even als bij elke gefiremde out- lasting, benaauwdheid ontfta, en bier zoo veel te eer- der , daar de hoogere temperatuur, die in de inwendi- ge deelen des ligchaams plaats heeft, ook nog eene algemeene uitzetting, vooral in de vochten, veroor- zaaict. Het is ook aileen op deze wijze, dat men het ge- voel van loomheid en lusteloosheid verklaren kan, dat ons zoo lastig wordt, wanneer de lucht .met ; veel watmteftof overladen en daardoor tevens zeerfterkis uitge- zet. Want daar de geichiktheid van den dampkringy om de warmteftof te geleiden , vermindert, naar mate de uitzetting fterker wordt , moet ’er , in dat gcval * eene volkomene ftremming in de vrije ontiasting diet ftolFe plaats hebben , en die onbehagelijkheid veroor- zaken , welke eene geftremde ontiasting altijd naar zich lleept. vHet valt ook ligt te begrijpen, dat men die overma- tige, in het ligchaajn bellotene, warmteftof nimrner als een’ weldadigen prikkel kan aanmerken, waardoor het leven verhoogd en de infpanning van het bewerk- tuigd geftel zoude verfterkt worden. Zij is veel meer een hinderlijke ballast, die dc vrije werking der ver- Ichiilende organen belemmert, verlamt en de levens- kracht onderdrukt. Van hier, dat een warm klimaat, heet geftookte vertrekken , broeijende kleederen , kocs- terende vederbedden het ligchaam zoo ten uitcrfte ver-? zwakken. Men kan die. uitputting noch aan eene over- prikkeling der warmteftof, noch ook aileen aan, het -verlies van . vochten . door de verfterkte huidsuitwafe- 8. 3 .. min* Digitized by Google ( a6a ) jning toefchrijven , daar de verfchijnfelen , ‘ die *er bij zulk eene verzwakking plants hebben, veel meer erne flofFeliike overlading te kennen geven , . en niet veel verfchillen van die met ware volblocdigheid gepaard gaan. Doch dikvvijls is de oorzaak dier geftremde outlas- ting in het ligehaam zelf gelegen. Eene krampacluige geueldheid der huid en der overige kleinc vaatjes be- let ' dezelve de warmtellof behoorlijk aftefeheiden en te ontlasten. De vochten, hierdoor eindelijk daarmede overladen , verwekken in het ligehaam , vooral in de borst, eene gewaarvvording van buitcngcmeenc hitte en ontaarden zelve, door de veranderde bctrtkking dcr be- ftanddeelen, aanmerkelijk. Zoude dit niet het geval zijn in vele heete koortfen, waarir. eene drooge en brandende huid en tong, inwendige hitte en verlchiin- felen van ontmenging der fappen plants hebben? Zou- den dergelijke koortien niet daarom aan warme landen eigen en in heete vooral vochtige zomers heerfchcnde zijn? En zouden dezelve niet daarom het invest door zweeten gelcheiden worden, omdat dit een uitmuntend middel ter vcrkoeling van het ligehaam is? De weldadige uitwerkingen van het koudflorrbaJ of het begieten met koud water in dergelijke koortien , laut , uithew zelfde oogpunt befehouwd, eene zeer voldoemic vttklartng toe, Het water , een otteindig beter geleider ziiiide , dan de lucht, neemt de overmatige wannteftof ipoedig in zulk eene aanmerkelijke hoeveelheid weg, dat daarop eene algemeene ontfpanning en een weldadig zweet volgt. Men behoeft dus liier noch aan eene veruappende ,• noch aan eene verfterktndc kracht der koude te itenken , noth ook zelfs aan den hevigen fchok , die dc plotielinge wer- king des kouden waters in het geftel van den lijder te tveeg brengt. Ik gdoove zdfs, dat, indien dit wezen- lijk de uitwerking der begieting met koud water ware, dezelve zelden plaats zoude kunnen vinden; want, ge- lijk de Natuur nimmer van hevige fprongen houdt, duldt zij dezelve allerminst aan bet zickbed. Weshalve ook de grootfte artfen alle plotfelinge veranderingen, alle hevige ontlastingen zonder voorbereiding , op het gezag der ondervinding veroorueekn. Doch die indruk is voor het zenuwgeltel indcrdaad te kortftondig, om *ene duurzame verandering in deszelfs werking te weeg ' brengem * Maar Digitized by Google C *«S ) Maar laten wij ons in deze befchouwingen niet te ' zcer verdiepen , en tot de gewaarwordingen der warmte tcrugkeeren. Het is niet te ontkennen, dat de ftra- ling der zon of van eenig ander ligchaam , dat eene bron Van warmteftof is, eene wezenlijke aandoening in ons te wege brengt, welke iets anders is dan het bloot ge- voel van overlading. Doch deze gewaarivording is ook van een’ gansch anderen aard en gaat niet verzeld met die loomheid en benaauwdheid , die eene warme lucht of warme bedekking verwekken. Zij is eene wezenlijkfe prikkeling, die opwekt en verfterkt. In eene te groo- te mate verwekt zij het gevoel van hittc , en zelts die verfchijnfelen , welke de verbranding vergezellen. In die omftandigheden neemt onze huid de warmteftof in eene aanmerkelijke hoeveelheid op, en dezelve werkt eindelijk zoo fterk op de organicfche ftof , dat zij der-* zelver zamenftel vernielt en eene nieuwe vermenging der grondftoffen ’cr in te weeg brengt. Tegen de gewaarwording van hitte ftaat die van kou - dc over, welke door eene fnelle en fterke onttrekking der warmteftof veroorzaakt wordt. Hoewcl het zeker is , dat , in dat geval , de lucht warmteftof uit ons lig- chaam opneemt, zoude het cchter tegen den aard des levens ftrijden, dat hetzelve daarin geheel lijdelijk ware. Even als elke ontlasting, is zij in zckere mate eene ievenswerking , en haar onmiddellijk gevolg, zoo lang zij matig biijft, is dat van verkwikking en verfterking. Doph uit hoofde van de belangrijkheid der warmteftof* den gewigtigen invloed , dien zij op ons ligchaam heeft * en de naauwe betrekking, waarin zij tot het levensbe- ginfel ftaat, is het natuurlijk, dat eene al te hcvige ontlasting van dezen aard het geftel geheel uitputten en het beftaan der deelen , waarin zij werkt , geheel verftoren moet. Ondertusfchen zijn de roodheid,. de opzwelling, tinteling en pijnlijke fteken geene ondui- delijke teekenen, dat ’er in van koude bevangen deelen eene foort van ontfteking ontliaat, die wederom een bcwijs oplevert van de hevige working der organen bij zulk eene gedwongene ontlasting van warmteftof, die men wcl eenigermate met den pijnlijken pcrsloop zou- de kunnen vergelijken. Is het te verwonderen, dat eene volftrekte krachteloosheid het gevolg van zulk eene infpanning wezen moot, en dat eene vreesfelijke flaap- K 4 iuoit Digitized by Google V C 264 ) % -zucht het einde voorafgaat der genen, die aan de wer- king eener hevige koude fterven ? De huid wordt , in die gevallen, het punt, waarop alle in het ligchaam aanwezige warmteftof zamentrekt, zoodat eindelijk de inwendige deelen van dat noodzakehjk levensvoedfel be- roofd worden en hunne vatbaarheid voor die prikkcls , waardoor zij eerst in beweging gebragt werden, vcr- liezen. In de koortskoude fchiint ’er mede zulk eene vcr- llerkte ontlasting der warmteftof plaats te hebben; zoodat de thermometer zelfs eene verhooging van ver- fcheidene graden teekent , wanneer de zieke van de hevigfte koude ligt te klappertanden (*). — Vccltijds echter 00k moot net gevoel van plaatfeliike koude aan ongevoeligheid der zenuwen worden toegefchreven. Dit heeft vooral bij zulke verlammingcn plaats, waarbij de omloop des bloeds nict tcvcns geftremd is: dan is het deel, zelfs op het gevoel, warm, hocwd de zieke ’er eene ondragelijke koude in heeft. Hoewel deze denkbeelden niet genoeg zijn uiteenge- zet en geftaafd, gcloof ik eclitcr, dat zij de aandacht der Natuur- en Geneeskundigen nict geheel onwaarJig zijn. Men zoude ’er althans eenige ftellingcn uit kuu- nen afleiden, wier nadere overweging voorzeker nict onvruchtbaar zoude zijn. Zoude men ’er bij voorbeeld niet uit mogen bclluiten, dat warmte cn koude tot het lcvend ligchaam in eene gansch andcre Ik trekking (ban, dan alleen in die van tc verfterken cn te vcrzwakkcii; dat de warmteftof nict altijd kan gczegd worden als prikkel te werken; dat het gevoel van koude eindelijk, met betrekking tot het bewerktuigd geftel, icts auders is dan eene bloote ontkenning. N UITTREKSELS en DEOOIIDEELINGEN. Oudr Letterkunde. Henrici Waardenburg , Jlarle- Jnenfis Gymnafii Rectoris , Qpmcula Or Mori a , Poctica , Criti- *a, Harlemi apudyf. Loosjes P.F. cidiocccxii. pag. xxn et 313. Gelijk men zich aan den eenen kant hartelijk verheugen kan, (*) Hiervan ziet men een merkwaardig voorbeeld bij de JUai* Rat. Med . T. I. p. 121. . * \ Digitized by Google ( 255 ) tS kan, dat de zucht voor dc beoefening dcr Oud<? Letterkun- de in oils Vnderland niets minder dan uitgedoofd is, hct- welk van tijd tot tijd door proeven van onderfcheid enen aard bevestigt wordt , zoo moet het aan den anderen kant alien, wclke die lettercn op*prijs itellen, en ’er trotsch op zijn, dat wij in dat opzigt voor geene natie behoeven on- der te doen, gevoelig fmarten, dat de geleerden in onze tijdfchriften gewoonlijk niet dan oppervlakkige beoordee- Jingcn hunner werken vinden , (zoo dezelve al niet verge- ten wordcn^, weinig ingcrigt tot hunne vcrbetering of aan- moediging (* ), en dat bnitenlanders ons meermalen in die beoordeelingen voorkomen en verre overtrefFdn in het ge- ven van een bercdeneerd en oordeelkundig verllag. Het is waar de Mr. Wyttenbacii was langcn tijd in dit vak de eenige Cenfor, wiens oordeel, gefcherpt door zoo lange ondervinding , meestal, en met regt, nls eene godfpraak werd aangemerkt, innar hoe langzaam vorderde deszcifs Bi- bliotheca Critica, en voor hoe vele lieden van fmaak, die evenwel geen Latijn verdonden, was dezelve gelloten, die toch gaarne iets wiiden weten van de voortbrcngfeicn hun- ner landgenooten in en over de oude talen*? Of was men huiverig, Spectante Rofcio gcstum in j'ccna age re? Die hul- vering'konde toch niet beietten,om ecu bercdeneerd verilag te geven, en geen reden zijn om zooclanige werken met llilzvvijgen voorbij te gaan, daar men zich als om ftrijd be- ijverde om het publiek bekend te maken met de dikwijls zoutelooze voortbrengfelen van vreemden bodera. — Dit ongelijk heeft men ook de Opuscula van den Iir. Waarden- burg aangedaan, hetwelk wij mi, zoo veel in ons is, zul- len verhelpen. — Het grootfte gedeelte derzelvc was reeds op onderfcheidene tijden in het licht gegeven, bij gelegen- heid dat de Hr. W. Profesfor en Rector te Lingen zijnde, die post hem de verpligting oplegde, om de Sehooifche plegtigheden door zoogenaamde Prolufiones aantekondi- gen, volgensde algemeen heerfehendegewoontein Duitsch Jand. — Deze Prolufiones waren onder weinige lieden ver- fpreid, en gcraakten makkelijk te zock, daaroni heeft W. dezelve bijeen verzamcld, verbeterd en vermeorderd en ’er nog eenige onuitgegevene ftukken bijgevoegd. De Opus- cula zijn volgens den titel van eenen Orator ijehen , Poe- tifehen en Critifchen aard , en van den volgendcn inhond. — Prolufio dc argument o Elcgite . — De ortu ct For tun a A cade - . ' mix ( * ) Deze klagte is ook reeds gedaan door de verdierftelqke Vertaiers ▼an de Levcns van Plutarchus in dc Voorrede voor let tweede Dec), cn gaf aanleidiug tot die uitmimtende RecenGc in de Bgdragcn cnz. van Feith .en Kantelaar I. D. p. 59. cn vervolgcns, wclke men tc dan- ken heeft aan wjjlcn den 1U*. Struchtmeijer, c*n’ zetr gelterd man. r4 I ( 266 ) j*Le Lingenfis. De funtmo moment 0 , quod mores principum of- fer unt ad mores univerfa civitatis • — Oratio de accurata vc- terum auctorum lectione reip, gerund * jiudiofo utilisfima . — — Carmina varii argumenti . — Obfervationes Criticae in Ho- nteri Hymn os. — /« Ciceronem • — /« Urgiliutn. — In Ti- bullum . — /« Propertium. De eerfte Prolufio gaat over het onderwerp derElegie.— Na eene inleiding over den fmaak en het gevoel voor hec fchoone, toegepnst op het beoordeelen der voortreffelijk- heid van groote dichters, bijzonder van de voornaamfte be- kende Eicgiographi , Tibullus , Propertius en Ovidius, gaat deSchrijver over, om te bewijzen, dat in den beginne ieder foort van ^edicht haar vast en eigen onderwerp had, dat de maat overecnkwara met den aaid der zaken , welke daarin verhandeld worden, en dat het alleen de ware oor- fpronkelijke Elegie is, waarin akelige en droevige omftan- oigiieden bezongen worden, het zij dezelve door ramp- fpoeden, het zij door lief’de veroorzaakc zijn. — De Hr, W. vernam naderhand twee van het zijne verfchillende ge- voelens, waarvan wij dat van den beroemden Heyne zullea opgeven. — „ Ik maak een onderfcheid, fchreef hij aan „ W. , tusfchen het Elegifche ondenverp en het metrum , ,, waarin dat onderwerp dikwijls bezongen is, Het me- ,, trurn , bdlaande bij beurten dan uit een Hexameter dan „ uit een Pentameter, is order, en in hetzeive zijn aller- ,, hande ondcrwerpen behandeld. Het fcheengefchikt voor „ korte zedekundige fpreukeu en het gevoel, welke geene langer zinfneden vereischten. De Alexandrijneis heb- ,, ben dat metrum cerst toegewijd nan de zachtere aandoe- „ ningen der ziel, voornamelijk aan de liefde en fmart, ea „ federt dien tijd heeft dat metrum eerst den naam van Eie* iy giacum gekregen. Solon heefe geene Elegien ge- ,, fchreven, en niemand voor zoo veel ik weet, voor Phi* ,, letas en Callimachus. De oudere dichters Ichreven „ in een Elegiscb metrum, 00k dan als het onderwerp droe- „ vig was, gelijk MimnermusV’ Het fchijnt den Hr. JHEYNEzelven toe, dat hij eenen gemakkelijker weg is inge- flagen, en, zonder te kort te doeu aan hetgeen W. met veel oordecl en fcherpzinnrgheid redeneert, ik yereenig gaarne miin gevoclcn nut het zijne. In de tweede Prolufio word: gehandeld over de opkonist en het lot van de Lin- genfebe Akademie, om- hec ceuwfeest aantekondigen , het- welk inviel op den 7 Nov. 1797. — De Prinfen van Oranje hadden nitijd veel goods gedaan aanLingen, inaar voorna- melijk Willem de III., welke na in 1680 de openbare fchool annmerkelijk te hebben uitgebreid, ’er in 1685 cee Seminar ium oprigtte, en aangemoedigd door het goed ge- volg dezer inrtelling, in 1697 een Gymnafium Academicum fiichtte, hctwelk altijd, ookonder de Pruisfifche regering, aan Digitized by Google C =67 ) ami welke het GraafTchap Lingen in 1702 verviel, geblocld heeft door onclerfchcidene kundige Ieermeesters en een groot aantal lcerlingen, zoodat de opgefchrevencn in het. album Academician in de tocn verloopene eeuw bijna 1200 bedroegen. — De derde Vrolufio is over den jlerken invloed Welken het gedrag der grootcn heeft op dat der burgers , en bij gevolg op het algcmeen geluk of ongcluk . — Die vertoog is gefehreven in eene nette orde, en levert proeven op van *de edele denkwijze van den Hr. W. Het is, ora de veei- vuidige voorbeelden , welke hij aanhaait ora zijne gezegden te bevestigen, zeer aangenaam om te lezen. De waarlijk uitmuntende uitdrukking van Frederik Willem den III., Koning van Pruisfen, gaf hem aanleiding tot dat vertoog. ,, Daar beftaan geene wetten, zeide die Vorst, ora dewed* ,, de genoegzaam te beteugeien — maar ik doe mijn best, om voor mijne onderdanen zelf een voorbeeld te zijnvau yy ingetogenheid.” — Ik denk bij deze geiegenheid aan de fchoone redevoering van M. C. van Hall, over den in* vloed van het voorbeeld op deti mensch , gehouden bij geiegen- heid van de opening van de Aigemeene Vergadering der Maatfchappjj Tot Nut v . V A, in 1807., welke een lief- hebber met genoegen met het vertoog van W. zal vergelij- ken. — In de vierde olaats volgt eene Redevoeriug, ge- houden bij het aanvaarden van het Rectoraat der Latijnfche Scholen te Haarlem den 27 October 1802, hebbende tenon- derwerp , dat het naauwkeurig lezen der oude Griekfche en Latijnfche Schrijvers zeer nut tig is voor ietnand , die deelwil ttemen aan de regering. — De redenaar neenn zijnen aanvang van de moeijelljkheid om to regeren, en gaat vervoigens in eene geleideiijke orde voort, om zijn geftelde te betoogen. Ik heb in deze redevoering zeer veie fchoone trekken ont- moet, en W. doet zich daariu kennen als een echt voorllan- der der Oude Letterkunde, die taalkennis met folide ge- ieerdheid wil vereenigd hebben, en de ouden heoefend op eene wijze, gelijk die voorgefehreven is door den onfterfe- lijken Rhunkenius in deszelfs Oratib de doctore (Jmbratico. Men ontdekt hier en daar fraaije navolgingcn ult de clasfi- fche Schrijvers, waarvan ik de volgende allcen tot voor- beeld wil aanhalen. Pag. 84. Ecquid enim utticuique nostrum du Ictus fit commutii patria? Cuius tatnen car it ate , nefeb quo - wo do , vehement ius trahi turn folemus , cum ea caremus , quam cum asfidue fruimur ; perinde ut bonae valetudinis fenfu magis delect ant ur ii , qui morbo aliqun defunct i funt , quam qui fir- mo feniper corpors viguerunt . Cicero ad Quirit. post Re- ditum. Ip fa autem patria , Dii immor tales , did vix potest , quid caritatis quid voluptatis habcat . Quae J’pecies ltaliae! quae cclebritas oppidoruml quae forma regionum ? qui agri , quaefruges ! quae pulchritudo urbium , quae humanitas civium 9 quae reipublicae dig nit as 9 quae vejlra majejias i Qjtibus eg* *• •' ornni* * Digitized by Google c *68 > emnibus ante a rebus fie fruebar , ut nemo magts. Sect tan quam bona valetudo jucundior est eis , qui e grave morbo recreati funt , quam qui nunquam aegroto corpore fuerunt : fic ea om- nia dc filler at a , wage's, quam asfidue percept a , delect ant. — Het eerfte gcdeelte van dezen zin volgt \V. pa -.i^dus na. — Ojii Jplendor ac cclebritas urbium ! quae fertilitas agrorum ! qui nit or ct magnitudo pccudum armcntorumque ! quae amoeni- tas et magnificent i a villarum! quae opes , quae munditia , quo- cun que oculos vert as! quam egregia injlituta cum ad doctri - nam , turn ad commune bonum ac rempublica?n fpectantia ! — Hoe feboon W. deze plaats uit Cicero nagcvolgd hebbe, is zijnc vergelijking evenwel niet rond. Cicero zegt *, het vaderland was hem dierbaarder geworden, nu hij het ,, gemist had, gelijk gezonden, welke ziek geweest zijn, „ den fchat der gezondheid beter gevoelen,dan die, welke ,, nooit ziek geweest zijn. — W. zegt. — Niets is dier- ,, bnarder dan het Vaderland. Echter is het nog dierbaar- „ der, wannecr wij het misfen ( cum caremus op het oogen- ,, biik dat wij het misfen) dan wanneer wij ons aitijd in ,, hetzelve bevinden. Gelijk enz. Ieder gevoeit dat \V. had moeten fchrijven cum ca aliquamdiu ( aliquando , olim of iets dergelijks) caruimus , dan komt het overeen met qui defuncti funt morbo — of wil men cum ca carcmus behou- den, dan mocst hij in plaats van qui morbo aliquo defuncti. funt , gefehreven hebben, qui morbo aliquo labor ant. — On- der den titcl van Poetica ontmoeten wij eenige weinige ge- dichten, en W. maak geen gewag van z\)nzCarmina welke hij. te voren te Franeker heeft uitgegeven. — flier zijn flechts vier Oden, twee Elcgien en een paar kleine Stukjes — In de Oden heb ik goede, zclfs fraaije coupletten gevonden, maar over het gehcel genomen, munt W. daar niet in uit>( cn is de Elegie beter zijne zaak. De Latijnfche Ode van cen’ deftigen inhoud is een gcdicht op zich zeif, en ge- lijk het in metrum verfehilt van de Elegie, zoo zijn ook de gedachten verhevener en ft outer, de phrafen en de taal zelf merkelijk van eenen anderen aard. De Hr.» W. heeft dnt ook wel gcvoeld — maar weinigen mag eene zoo ftlix audacia tc beurt vallen, gelijk Moratius en Sarbievi- vs ( * ). — Zoodatbec niet te verwonderen is, zoo icmand,. al munt hij zelfs uit in de Elegie, in het Lyrisch vak mid- delmatigis. Elk dichter heeft zoo zijne eigene foort, waar- toe de natuur hem roept. School! drukt Hugo de Groot dit Mathias Casimirus Sarbievius, cen Poolsch Jofuit , (eigen- Hjk Sarbiewskv, lunar !.jj heeft dien harden naam door den La: yplchcn ver- zacht Cf. IIknmn ct! Epift . I tine r. Jacob. Tullii pag. 55.) liecft in na- ▼olging van IIorativs vier bockcn Oden en ecu bock EpoJAn gcfchre» ten, behalve ecu bock Epicrnminls , in welke hij, hetgeen inij verwon- -den, de many res niet zelden doorftrqkt. Of die twee nicuvve boeken vai Digitized by Google C a<*9 ) dit nit in efin gedicbt aan Daniel Heinsius {Lib. Adopt* Carm . Dan. Heins, p. 612). ' • * : ■ *■ In diver fa diu diver fas pectora dotes Con tu lit , et parce larga Camoena fuit. Qjtisque fui votes coluerunt carminis arte*n , * • Singulaque ad l and cm dona fuere fatis. fq. « * Het laatfte gedeelte dezer Opuscula , beflaande de groot- lle helft, bevat de CritiTche aanmerkingen van VV. over de -gewoonlijk aan IIomerus toegefehreven Hymni , over Ci- cero, over Virgilius, over Tibullus, en over den bij W. zoo beminden Propertius. Het is moeijelijk , om den lezer iets van zoodanige aanmerkingen mede te deelen; evenwel kunnen wij met voile ruimte zeggen, dat de mees- ten kenmerken dragen van het fchrander oordeel en de ge* lukkige invallen van den Schrijver, toonende cfezelve bij- ■zonder in de aanmerkingen over Propertius, dat hij een Criticus is van veel voorzigtigheid, die eerst zoo veel mo- gelijk de verdachte plaatfen zoekt te verklaren, en niet ter- ftond aan het fnijden en branden gaat, dat dikwij-ls zoo fchielijk en kwalijk aangewend hulpmiddel, hetwelk bijna zoo veel nadeel aan de Auctores Clasfici gedaan heeft als de domheid der aflchrijvers van de MSS. — W. heeft het genoegen gehad, dat eenige zijner Conjecturen door des- kundigen openlijk zijn . goedgekeurd , dat andere, welke zijne Prolufiones niet gezien hadden, fomtljds op dezelfde gedachten gevallen waren lets hetwelk hem tot geei ; - . ' . nen • . . . ..... • , . I* yan 7.ijnc gedichten , wanrvan C. N. Heerkf.ns- fpreekt in Itinere Vcne* to, te Pai ys zyn uitgckoincn, is mjj onbekend. Heerke.vs zegt Hie nova Sarbievi , quae feripferat ipfe , videntur . . / . , Carolina , Parijios rnox habit ura typos • ... • • * > , • De mcestc gclcerden erkennen hem na Horatius voor den mcester in - het Lyrisch gediclit, cn maken met den grootften lof melding van hem, ]b. V- Cunixcham over Horatius, Burma n bij Propertius cn andcrety Ook heeft onze Hooft eenc Ode van Sarhievius in ecn Hollandsch vers ikgednikt, hetwelk ik zoo veel reken als de loffelijkfte vcnticHing, dife liem kondc te bcurt vallen. Zie dezclve in de Rcdevoering van Schf.l- tema over de brieven van den Muider Drost. — lk wcet, dat MouhoP T. I. pag. ic6f. Polyh. de eer, welke aan Sarbievius toekoomt, aan Buchananus toelchrijft , maar ik weet ook, dat het oordeel van Moriiof in dit opzigt niet altjfd juist is. (*) W. heeft daarvan hier en daar voorbeclden bjjgebragt. Ik kan *er een van mij zelven bijvoegen. W. heeft pair. 181 een plants vim Tibolllus verbeterd, lezendc voor hie dens, nec deus , hetwelk ik ook federt lang voor de hand van Tteuuus gehouden heb, zon.ier dat ik iets wist van de Prolufiones. Ik heb de overeenkomst van mqn gevoclcn met dat van *W. eerst vernomen uit het Spec. Crit. in Xenoph. E'phcf. van den Hr, P. H. Peealkamp pag. 25., welke zecr ingenomen is met die conjcc- tnur. — 4 Digitized by Google C *70 ) nen gerlngenlof verflrelcr, en groot gsnoegen heeft moer^n verfchaffen. — Tot dus verre hebben wij deze Opuscule* doorgcloopen. Nu moeten wij nog loffelijke melding ma- ken van de zuivere en nette vooraffpraak van W. aan des- zelfs zoon, waarin hij hem eenige lesfen geeft, hoe hij hec aanleggeu moet , op de oude dichters in het algemeen en Propertius in het/ bijzonder met vrucht te beoefenen en te verbeteren. De beminnaar der Critiek zal dezelve met genoegen lezen, al behelzen zij 00k niet veel, dat geheel nieuw is. Evenwel had de Hr. W. ’er de volgende les wel opzettelijk mogen bijvoegen. Dat iemand, die *er zich op toelegt, om de bedorvene’plaatfen der oude dichters te ver- beteren, door en door bekend moet zijn met de onderfchei- dene metra , en alles, wat danrtoe behoort; dat het z el fs zijn nut kan hebben, indien zoo iemand zijne krachten beproeve in het vak der dichtkunst, en de ouden op eene edele en vrije wijze zoekt natevolgen; daar het bewezen is uit de ondervinding , dat de beste poetac Latini r e cent i ores voor het grootfte gedeelte 00k de gelukkigfte uitleggers en ver- beteraars der oude dichters geweest zi{n. — Behoefik wel ten ander voorbeeld aan re halen dan dat van Nicolaas Hein- •ius, zelf ecn uitmuntend dichter, en met regt de [aspira- tor Po'etarum Latinorum (f) genoemd. — Het is bekend, dat Bentley onzen Hemsterhuis aanraackle om zich toch vooral in dc metra te oefenen, en dat die groote man die n raad terftond opvolgde (§). C|) Cf. Riiunk.’ in Elogh Tib. HemstRRhusii pag. 6» ~ Voor het ovenge brcngt die kennis 00k nog dit voordeel aan , dat men in het le- zen van Profa niet zondigcn zal tcgen de quantiteit der fyllaben, waarin inders gelecrdc lieden zich fotntijds belagchelijk tcntoonftcllcn. — Aardig wordt zoo iemand gcgispt door den nettcn dichtcr en uitlegger der dich* tcrs , Janus Brorkhusius. Deze had nameLjjk de namen van Epictetus eg w w Euphrates , uitgefproken als Epictetus en Euphrates • M r JNo men E pictet 0 est , fed dicar Epictetus oJim , Roma ubi Romano deft net ore loquu Sic etiam Euphrates , Qquid non mutubilis a nni /) Iticipiet pofitis Euphrates esfe moris . — (§) Zic den brief van Bentley aan HemsterhuM in de Opusc. raft Bhune. pag. 49. Digitized by Google t C *71 ) aakelijkbeid daarvan mi flechts door drte voorbeelden be- vestigen, — Christian. Crusius , wiens Probab . Critica uit- gekomen zijn te Leipzig 1753. bederft aldaar pag. 48. eene goedeplaats van Valer. Flaccus I. Argon . vs. 94. Moliri hinc puppitn jubet et dc mitt ere ferro , — Robora . Voor demit t ere ^ v w corrigeert hij dcmetere , zoodat ’er een Tribrachys in plaats van wxC dactylus in den vijfden voet komt. — Gorallus , of Joh. Clericus , welke onder dien naam fchuilt, toont by Altinov . Eleg. II. vs. 41 , dat hij de quantiteit van de eer-. fie fyllabe in vadum niet weet. Want wat vers zoude dat zijn Ilium pifcofi viderunt vada Pclori ? Even gelijk dat vaa Crusius. — Clericus fchreef nog over de An Critica 9 en begaat fouten waar tegen hij anderen moest waarfchu- wen , ja, wat meer is in de An Critica zelve, T. II. p. 38* lezende bij Aristophanes in Concion vs. 2. voor xiAAu<rr’ iurndTOKTiv — i£*TT6fisvc> . zonder te denken, dat h ij dus in den vijfden voet een’ trochaeus maakt | arro [. —. Deze voorbeelden, welke gemakkelijk kunnen vermeerdcrd worden, bewijzen mijn gezegde genoeg. — De Hr. W. 