Algemene konst en letterbode
None
Härtym, den o,dcn van Slagtmaand. Teyler's Geconiichap op de N.^tuurkundige Vr:iag, in January 1809 uhgeichreven, geene amwoorden hebbende ont- vangen, heeft, in ecre vereenigde Vergadering van Direaeuren en Leden, befloten, uft aanratrking van cierzelver btlangrykhcid, deceive andermaal op te ge- VL-n, als volgt: Daar *er nog veel onbeflist is in de kennis van de lap- of vnchtvoerende va cn der Plamen: — hoenamodyk dezeive zyn* zamengeiUIJ; — waarin 2y van eikander onderlcheiden zyn: — in welke betrekkmgen ?y tot eikandcr (taan; ~ en welke hunne werkingen zyn: terwyl de po^ingen door hct Go tingfche Gerjoot- i'chap, ter bellisting w<<t hiervan zy, doo«* het uitTchry- ven Van cene Prysvraag in den järe 1804 gedaan, »l- Icen ten gevolge hebb'n geliat, dut in de daarop ingeitOroene antwcurdeti zeer v^rfeiiilLnJe gevoelens zyn verdedigd; en daar echter deze kennis moet dienen tot grondtt&g voor de zoo belangiyke phyfiologische ken- Dis der Piamen, zoo verlangt men: dat men door „ nieuwe vtaamtmitigen, zoo we/ ah door vergclyking s, der waarnemiagen door anderen gtdaan, trachtc  heeft aantemcr „Jccn* cn we/ken weg men verder xoude kunnen inflaan, om hieroTJtrcnt meerder licht te verkrygen" Ter bcamu-oording dezcr Vraag behoort men, behalve de vrocgere Ichriften van Grew, Malpighi, Du JSamcf, en 2. by de latere Van Hedwig, Mirbel, Sprtn- cnz. vcoral 00k de door het Gottingfche Genoou V a fchap Digitized by LOOQle 3° > fchap bekroonde fchriften van Rudolphs, Link en Trzvirarus raad te plegen, en te beproeven, wat door ho haaile en wel gejuestetrde waarnemingen van de vaten der PUmen, het zy op zich zi lven genomen, of »a dat zy, op de wyze van Keichtl of anderen «, met fekleurde vochten of andere Innen zyn opgevuld, te eflisfen zy; op dat de ftaat der Natuurkennis, berrefende dit onderwerp, duiJelyk blyke, en het gene men *er dadelyk van weet, behorlick onderlcheiden worde van weet, behorlick onderlcheiden worde van weet, of ter welker bedisiing verdere safporirgen vereischt worden. Het Genoot schap zag gaarne by de beantwoording dezer Vrage het inwendig raaakfel der Planten, zoo ver het by herhandelijk beantwoord, diior juiste afbeeldingen zo veel mogelyk opgehtl derd. Het Genoot schap belooft aan den genen, die deze Vraag, voor i April 18ia$ het best zal beamwoord hebben, een' Gouden Eereprys van 400 Hollandfche Guldens innerlyke waarde. De antwoorden op deze Vraag moeten in het Nei/erduitsch, Latyn, Fransch, Engelsch of Hoogduitich (doch met geene Hoogduitfche letter) gefchreven, cp de gewone wyze, met een verzcgeld Biljet. desSchryvers naam bevattende, gezonden worden aan Teylek. Hutte Haarlem, voor den 1 April 18 io, om voor den 1 November deszelvcn jaars beoordee Haarlem. Den volgenden Brief, waarin eene misfüllig in het füllen over de unvinding van het Kompas, onlangs door ons medegel, verbeterd wordt, ruimen wy gaarne eene plaats in, schoon wy de Verhandeling van den Heer Azuni niet bezittende, onfchuldig dezelve ons Blad hebben laten infiuipen. An den Redacteur van DEN KONST- £N LETTER- Bode. Myn Heer! In No. 44. van den Konst- en Letter- Bode dezes (aars, las ik mst genoegen ik mst igen ik mst igen van Digitized by Google C 3H ) liet Kompas, dock haast my u eene fell onder bet oog te brengen, welke ik daarin ontdckt heb. In dk ttuk- je wordt van de Verhandeling des Heere Azuwi, over bet Kompas, in 1805 in feet licht verfchenei>, in dier voege gewag gemaakr, als of die Heer met bet alge- tneen gevoelen nopens rieze ztak inftmdc, te weten, dat de uitvinding van het Kompas aan Flavio Gioja, van Amalfi^ toekende. Ondertuslchen flaat men hier den bal mis. Azuni ontzegt dezelve zoowel den Cfiinezen tti Artbicrcn als den Zeelieden van Amalfi, (latend den laatftcn all Digitized by Google Cen de eer van het Kompass lets verbieter U hätte mächtig, maar fchryst de uitvinding zynen latige nötzen, de Franzen, toe, dewy I een Fransch Dichter der Twaalfde Eeuw vooral de eigenfehape der Magne et en het gebruik van het Kompas (toen Mar inure of Marinette gcheeten) afmaalt; en voorts, dewy altyd en byna by aile Voikeren het teeken der LelU9 bet wapen van het voormalig Koninklyk Hiris, de Naald van het Kompas veriierde. Zonder in de waar- de van doze gronden voor zulk-e eene onderttelling te treden, acht ik het noodig U£d. hiervan te onderrig- ten, ten einde UEd. in Ibat te ftellen, eene teii te verbeteren, die, hoe onfchuldig misfchien begaan, aan den vitlust eenig voor UK. Onangenaam voedfel kon verfchaffen. Jk ben als altyd Rotterdam, Uw beltendige Lezer dentfden van Shgtmaand 1810. R. P. LEVERNSBERG WE GENS DEM HOOGLEERAAR. RUDOLPH FORSTEN. Om zyne verdienften zoo zeer geacht, door zyoe vrisndelykheid oiet minder geltefd, ondcrvond de Hr. V 4 Fox- Fomten een nieuw Wyk van de gunst der Bezorgers dezer Akademie, dewclke hem in het jaar 1783 vermeiden met den litel van Hoogkeraar in de Geneeskuri-de der Vieifchaar (mtdicina Ugalh). Van Ueze beginnigt maakte by gevéelvol melding by het weder recrleggen van het Rectorale Bettuur, op den 10 van Zomermaand 1788, toen hy eene redevoering hield over het toevoorzigt der wetten, ten behoud van den nogongeborenen, 00k na'sMoeders overden, (de Ugum frovidentia in hominc nondum nato, ctiam txftincta maire fervando). In dezen Geneeskundigen kreits verkeerde hy tot het jsar 1791. toen zyn hooggeachte ambtgenoot, van Geltns, die, behalve de Schei- en Plurkunde. aan deze Akademie de onderfcheiden deelen der dadelyke Gesundheater leeraarde, naar Utrecht beroepen werd, en, door zyn vertrek, dit gewigtig vak ledig Het: een vertrek, het welk den Akademie en Stadburger zeer fmertelyk viel. De Bezorgers dezer Hooge School oo-digden den Hr. Forsten van leervakken te verande-jen, en het befchouwelyke, waarin hy tot dus verre verkeerde, met het dadelyke aftewisfelen, Na ryp bexaad, liet hy zich dit voorftel welgevallen. Ten zeifden tyd, waarop hem de Bezorgers den eer- en beroepstitel van Prof. mtdlinaicat, pathologiat a fnedicinac legalis, alsmede Prof. mtdicina primarim% oproegen, zag by zich vereerd met den hoogst aanzienlyken post van het Arch. Interpreter van Gelderland, waar mede hem de Steden van dit gewest be- fc honk en. Nog een als Rector afredende in het jaar 1798, op het eeuw feest van Harderwyks Stichtinfe, had hy zich voor gej'chikte dezen dag, quam acias adspicitunafemctf plegrig te viuren, met eenen opzettelyk daar voor ge- J'chikte rede: dan door eenen min gunstigen zamenloop van tydsomitan tigheden heeft dit, naar hooger goed- Vjndeii, geene plaars kunnen grypen. Nog eene waardigheid, die hem, behalve het Lid- maatfehap der geleerde Genootfehappen van Hiarlem, Rotterdam, Viislingen, Utrecht, Londen, Edinburg enz. als 00k het Stads Doctoraat te Harderwyk, werd opgcdrageo, was het Voorzitte/fchap in de Geneeskun- dJge Commissie te Arabem, wier laatfte by wommg hem met Goodling is ge-weesr. Gevormd doer de lesfen en voorhcelden der groote xnannen, waarvan wy zoo even melding deden, roaakte hy in de Ontieed- en Natuurkunde van den roensch uitnemende vorderingen. Hy zag zyne onvermoeide vlyt met zegen en roem bekroond. Zyn ryk gedoffeerd Kabinet van Ontieed- en Natuurkundige Kunsthereid-fels, nog voor harden, ftrekt hiervan ten ondubbelzm-I2igi±n bewyze. Hy zag zich omringd van een aanzienlyk aantal voonreflelyke leerlingen, en onder dezelven niet weinigen, welke den nieester eer aanzienlyk aantal voorhcid- ikke bewerkt ter hunner opgeklaarde beroepskunde. Nog eens; gevormd, en, als het ware, doortrokken met den geest, vooral, van dat tweemensch;p, weiks lof en vermaardheid, hoe groot ook, geenszins terivolten beantwoordt aan hunne verdienften, Gaubius en van Doeveren, trad onze Hoogleeraar, wel toege-rust, in het veld der dadelyke Geneeskunde. Metherneuwden lust, en herlevenden yver, behandelide hy deze taak, in alle cjerzelver gedeelten. In het opl'pren van de oorzaken der ziekten en derzelver juiste schikking, in het beloop der krankheden en derzelver eigenaardige behandeling, wees hy zynen leerlingen den weg met zoo veel naauwkeurigheki als bondigheid, duidelykheid en voliedigheid; waartoe hem dikwerf te Hade kwam zyn ryk en leerzaam kabinet van zieke beenderen; en Ook dit lirekt ten fprekenden bewyze van'smans onvergelyke vlyt. Volyverig behmigde hy hun wezenlyk nut en belang, zoo wel met zyn voorbeeld als onderwys. EIke voorkomende gelegenbeid, ter beoefening zyner leer en kunst, vooral ookter aanduiding van het gedrag eens Gcneesheers, die pligtmatig handelt, en uienfchelk gevoel t, by hetziek of Iterfbed, raaakte hy hun ten nut. Dus vergoedde hy het gemis van e^n openlvk Ziekenhuis, de groote leerfchool voor den aankomim in de pracryk. Islaar zoo onvermoeid de?.e yver was, zoo groot was het loon en genoegen, dat hy fnnaakte, denzelven bekroond te zien met geen gering aantal van u-elgevorrn de ondoorkundige Jongelingen, waaronder Venden, in V 5 da de -vrinrnnnfte plaatfen, met lof en gewensctat geveig <le G-.'-'f6kunst ocfenen. Nöt Un' na dat hy zyn letfensberoep, tot dus verre vermeid, was ingcueden, ondernam hy, ter voltooijing van zyn gf luks ontwerp, den derdeo bejngrykrten flap, het fiuweJyk. Door onderlinge liefde verbonden met Acnes Nieuhoff, Znsier van zynen Ambrgenoot Co Akanemievru nd Nieuhoff, werden zy in Hölern van d 1776 Bchrpenooten. Wederzydfche liefde ca een vyftai Dochters met 66net\ Zoon, die 'er de vruchteo van waren, item den h untie harten tot blyde weJte-vredenbeid en vervulden hun gemoed met dankbarer-fceid. Met harrgrievend leed moest hy eerst zyoe twee-de Dochter in het graf zien wegzinken, en naderhand oudfte, de teederbeminde Huisvrouw van zy-nen geiiefden Ambrigenot in het befchouwelyk deei der Geneskunde, van Maanen. In beide deze treurgevnjlen, (en waariyk te regt zegt Seneca: acerbum *st funus, quod comitatvr parens) zag men den vader wel dicp bedrukt, doch gelaten nogtans berustende in den wq van Hem, die alles regeert, en wys in zyne liefde is. Zyn Zoon, onder zyn oog en leiding gc~ vorrad, was re Parys ter verdese bevordering zyneT kunde, toen Forstbn, van dat noodlottig verbal le Arnhem, werwaarts hem het Voorziuerfchap der Gc- oeeskundige Commisiie geroepen had, ziek naar hu% werd vervoerd, en binnen zee dagen onder de hevigfceid etner catharrale koorts, tot allergrievendst leed der zynen, bezweek. Zyne Weduwe beweende in hem den te  hulpvaardigheid, een deeds opgeruimd gemoed, fierlyke spraakzaamheid en beminnelyke zeiden. Zonder. schier eenjgen nyd te ondervinden, gennoot Digitized by G( »oot by den algetaeenen lof. Dus was by de vriend van het huis, waar hy verkeerde; de Geneesheer, die ook met zyne bevalliéte teemvoordigheid en zorgvul-dige oplettenheid den lyder opbeurde, gelyk hy hem door zyne kunde beiroedigde. Hoewel hy zyn zes-cn- vyftigfte jaar niet volcind had, had hy echter voor een ruimer tydperk a an roem ingeoogst; en lang hecft, volgsos een bckend gegegde, die gene op aarde geleefd, dien zyne raede-burgers, wanned hy hun Ontratt wordt, betreren. NIEUW - UITGEKOMEN BOEKEN, 1 AKAJEMISCHE JEN ANDÉS SCHRIFTEN. Akademische Verhandlingen. Disfertatio Juridicae Jnaugurstis: De Publications Bonorum, Jure Romano et feceniiori: Quam A. S. N.... publico at que fotemni exa- mini fubmittit Janus de K*oyff, J. F. LeideDfis. A. D. xxiii. Junii mdccc. Lugd. Bat. 8*. pp. ia6. Met veel genoegen zien wy, dat het openlyk verdedige van Verbandelingen, ter verkryging van bet Meesterbap in de regteo, stand boudt, of liever meer en meer toeneemu Jimmers is dan eerst de Verhandelingen een waar blyk van wel- befteden tyd en verzamelde kundigheden, waar toe ook voorzeker zoodanige voorbereidende oefeningen vereischt worden, die het verständ opfenerpen, de vermogens ootwjfckelen, en eene hebbelyke vlugbeid toebrengen, en; zoo zigt- baar noodzakelyk zynde, niet dan alleen van de traagbeid verzuimd worden. Deze fnaije Verhandelingen: Over de Perbsurdverklaring van goedoren, volgens het Romeinfche en iatere Regt, bertaar, befialve de Voor Rede, uit cene luleiding en wf Hoof Jukken. Het I. Hoofdft. tot op- fchrift hebbende: Over de nativr der f^rbenrdverk/a- ring, derzelver oorfprong en gebruik by de eudfte ve/ke- ren, onderzoekt 1.; wai eigcnhk Verbeurdverkiaring \s en hue zy van geldboete verTcM!^; 2.) haar gebruik by de Hebrters, en 4 ) by dt* Grieken. Het opfchrifc van het If. Hoofdftuk is: Over de fir of van Verbeurdver- kiaring, n*ar het Romeinfchc Regt, tot op de Kcizcrs. Hier wurdt ontvouwa 1.; (>c Verbeirdverklaring ondef de Koningen; en wel a) in welke gevailen die gebruikt werd. b) op weike wyze. a) Ten tyde der vrije Romcmfche Repu- blic* f Digitized by Google C 3*<S 3 feKek, efl dit wedcrom ten aanzi^fi van a) de gevaVen ; b> van de wyze. In het HI* Hoofdft. onderzoekt de Hter Os Krotf de Verbeurdverklarir»g onder dc Keizers tot op Jjsiz— »Lan; te weten i.) de gefchiedenis van het Regt ormrcnt de Verbeurdverklaring onder de Keizers; 2.) in wtike geval'en 9 3.) met wellc gevolg van ftraf; 4,) welke goedertn *crdea verbeurdverklaard ; 5.) welke gcederen voor de kindercn der Veroordeelden werden bebouden; 6.) ormrenr nuwely^gift en fchenkingen ten aanzien van 't howulyk; 7) omrrem de goedcnen van bun, die zich zelve, vddr het Vonnis, cm *t lever hadden gebragr; ent.) de vemietiging dezer ftraf. Het IV. Hoofdft. hande't v?n de misdaaJ van gekwetste Maje- Jleit ; van de afjchaffing van de verbeurdverklaring door Justiniaan; en van de Novella 134. e. 13. in *t byzon- J&r9 m u fie oudcrfcbeideoe piragraphen. EMidelyk wordt ia het V. Hoofdftuk de ftraf van verbeurdverklaring opge- fp rd by latere volkeren 9 in 't byzonder in ons vaJer- iandy en ivei ui dezs orde: 1.) van de andere vol ken in *t genu en ; 2 J van do N\ derlanders vdtir de Criminele ordon- pamie vau Philips II. 3.) van de Neder landers volgens die Crimmele ordouoantie; 4.) van de Nederlanders, na die Cri- jninde ordonnatie, voJgeus de gebruiken; 5.) van de affchaf- fing der Verbeurdverklaring door de Staten van Holland en Zeetand , en het Gelderfcfce Regt. 6 J Van de Verbeurdrer- klartog voigens da rieuwfie werten; En 7.) van de reginMCg- he>d en billykheid v.-m deze ftraf, zoo voigens net N«<uut- regt, het Staatsres: en dc Staatkuiuk. Zie da.«r eene fcheu van' den innoud van daze doorwrochte Verhandcling , aeJker orde aJ dadc»}k een gunftJ^ gevoden omtrent de bekwaam- fceid van den jongen Schryver inboezomt, en vooraf doet vermoeden , dat by ;<Mes tot zyn onderwerp behoorende met naauwkeurige vlyt beeft nagefpoord, en door nadenken vol- komen van zyne ftofle, is meester geworden, welk guaftig vermoeden de "Lezing v jikomen bevesrigt. Men voeir ligtelyk, dat ons Weekblad minder gefebikt is cm v.io cenc Zwo uiigebreide en uiigewerkte ftoffe een breed vocrig verfeg ic geven. Wy zullen ecbter ten biyke, boe veel geuopgen ons derzelver Jcz;og verfchaft heeft, het een en ancJer, ui: dczelvc aanroeren. Dos is by ons bi. S eeoc twykling opgockouiCn, uf de aangehaaiae pi aat fen wel bet ge- briik van eigcnlyke verbeurdverXIani-g by de Hebrrers be- Wjzzv, cj dertcntiden von eire volftrekte, cn despot Ike magt i t »amnailkc>iig vnn magt der Konicge^ over alle de goederen hJiinvr oi.L'trurr-en, o^'k zonder opzigt van misdaad? Zoa onk, het cndeifcbeid tusfchen Boete^ en J^er bear dverk In 5. 4. bi. 9 wel zoo iterk aoorfebitteren? Hoc verkennilde je zware buete aan Miltudes opgelegd, van ecce vex. Terheurdverklaring ran eerie gedeelte ran iemands fcoederen? Vi, ni?r\k is de rwfpormg- der verbeurdverkiaring by de Romuch, vddr de Ke.zers, en bewyst eene naarftige beoefd-ning der out, zoo Griekfebe als Latynfche Schryveren. Nie minder befährlich. Lyn de nächsten van de Verbeurdverkehrungen in l.nere tyden, by de meesre Volken, en 00k in de Nederlanden, zoo *6or als na de Criminele Ordonnamio van Pnilips. Byzanderlyk draagt de Hr. de Kruyf de aE-ch. fling van de Verbeurdverkehrung der goederen, by do Wetten van de Staten van Holland, Zeeland en Gelderland voor * te weten by Holland in 'c jaar 17329 en in Zeeland on 2?35 < m Gelderland in 17789 en eindeiyk, *r geen in heC Hi>!l<iuifche Wetboek Napoleon is vastgefteld. Wat nog be-trefi de rtgtmatigheid en billykheid der ftraffe van Verbeurdverkehrung, net blykr uit §. 7 b). 1249 dat de geleerden bier-cm; rent, ten aanzten van de vocrfchriften van het Natuur-en S 'Aats-regt, en 00k der Staat- of Regeerkunde, zer verfchriften: daar dit verfchrten niet kan worden uitgemaakt dan door redenen, bewyzen en betoogen, zoo blykt, hoe verre Zy van den weg zyi> afgeweken, die een zeker gevoei, eene inner! yke uitfpraak tot regter wilcfen inroepen, 6m overiegt en onregt, billyk en onbillyk, eerlyk en oneerlyk te beflisfen. Onder de XII. Thefes stemt men ook volkomen in met da X, dat de Kuophandel hiler te Lande zeer veracbterd ist n'rst alleen door de rampen, die federt 30 jaren ons Vaderland zoo zeer gedrukt hebben, maar byzonder ook door de veranderdeu ftaat van zaken in Europa, en den aan was fen dea yvcr van at;dcrc Volkcren. Maar wanneer iemand zou wil-len be weren 9 dat de Koopfaandel den Landbouw zou ben«u deeltn, zuiks ware de ongerymdheid zelve. Het is eene al-gemeen bekende zaak, dat een Volk, eerst uit Jagers van wild, Herders, Visfebers en Landbouwers beftaat. Hier op voigent by loenetning, de Handwerken, en eindelyk deKoopbarrel, die, door vermeerdering van weivaart* de Landbouw 9 H.^nd -ierken en Kur. ften, (lm, ftcunt, aankweekt, en vermeerdert. Lareo vroemdelingen, die uit onkuode dwaleo, bier unze Lanjbotiw en Veeteelt zelve zien, en de GenoN fcfc>pt>*i) tot annkweeking V3n die takken bezoeken; en zy sullen vcrbaasd ftaan. Buiten den Koopbandel bad naauwe-IvVs een tiende gedeelte op dezen bodem kunnen leveo, van die nu daarop. wslvaart en goed bestan genotetl hebben. Maar keeren wy tot de Verhandeling weder, met welke wy 4i*tn jongen Schryvcr van harre geluk wenfeben, en de aaa* genawmfte vruchten van zyne rlyt en bekwaamheid hopen. HAN, HANDEL en ZEEVAART, HUISHOUDKITK775 EN WAT DAAR TOB BETREKKING REE FT. Prtzbn d E r r i c t! ». Op Maandag den 12 van Slagtm. ifcio, in Amftercfam. AanfVcIcn by Hope & Corap. Rurland 5 ptCt. 6c| » 63 Z*eJ*n 5 prCt. 40 »4I Dinmutrken. Toll. 4 prCt 5? 71 #to Leen er VVlsfetb. 4 prCt. 7M*73 Atecr van Oo$temyk gpfCt- 27 j 29 f dito 4* prCt. Losrcmen uit de hoffing van 1800. a 3 prCt. Dito 1801. s 3 prCt. Bankgeld Nitt pcf<%t» I dito Domeinen. 4 prCt. Klaitff Hito Vrywini^ a 5 pCt. s 17 Ron. Ne£ot. van 1807. o>Ct. I met op loop, premie by Af» ! Kefcrrptien Losb. na den Vfrde. 15 *\ GESCHIED- en LETTERK. ANECDOTES. Op zekeren dag, wanneer de Oostenrykfcbe Gezaot* Baron van Thugut, aan bet Hof van Polen zyn ecr* He Gehoor zou hebben, zat de Graaf Stackelberg, op het oogen Blik, dat de eerfte genoerade de Zaal van bet Slot, te Warfchau, intrad, juist aldaar, van Pool-che Heeren ororingd. De Biron hicld hem voor deo Koning, en maakte hem als zoodanig zyn compliment j doch werd vry knorrig, toen hy befpeurde zich vergist te hebben. Dcs avonds kwam hy met den Koning en Stackel- berg jutet aan dezelfde fpeeltafel te zitten, en ver- giste zich, by het opfpelen van eene Kaart, zeggende: Troef Koning! terwyl hy een* Boer nederleide. Zoo- dra had men hem zyn* misflag niet onder 'c oog ge- biagt, Digitized by GoogI t #§ y Iragt* of hy rlep: „ Uwe Majefteit vergeve Jiet mv, ik heb van daag ten tweedenmale he ongduk, vaa den Knecht voor den Koning te nemen!" STERRE- em WEERKUNDIGR WAARNEMINGER WEERKUNDIGE WAARNEMINOENf. fiVITCM H A A ft L B M» l8lO. f BARO 1 s{ £ 1 El WflfD. 1 Htttt*. f «9» H J 7 V9- » Uv * I £ 1 42 ) Z, O* Z. 3. W. z« t. w« *5 moreens hardc wind • en rtgenbuijen ; venders huijig, • f*9 31 | 39 | * V9» 3* 47 Z* t. 0* 1 *. \ Hpwo&t; avonds regenacbtig. 0. 7. 0. 1 9 ^29. tk I 46 1 w. z. w. bewblkt; tu4chcu beiue z. «w. ; lets regen. h*. 9k > 41 1 43 4« 1 0. *s morgens beuekkeji ; vcrdcrs rcpen en harde wind; •5 avonds bewolkt. J29 °i 11 4 29. il 4f 4ll 1 a. 0. : 1 bcwolkt ; •* avonds heldes. ' N« If . Ob ' J a/ 51 12 <to* 6 U9» 7i I 43 1 33* 1 N. j *s ruorgen J torrokken i \ — ~ | *s avonds omcrent btrld j*. (3c. 0 1 13 <30. J* 1 44 13* a| • 33i i n. n. a n. 0. j bcwolku GEBOORTE-, TROUW- en STERFLYSTEN. Het getal derDooden, gedorende de laatstverloopene Weefr, fe gcxeest; te stmjierdatn 190; en re Haarlem 16 y ondtr wdke laatften 5 beneden de 12 Jaren en I Mihtair, BE. Digitized by LiOOQle BEKENDMAKING EM. V D* Boekverknoper A. LOOSJES Pz. , te Haarlem * ij •voornemers ' p den 37 , a8en aprten Novtn ber 1810, opde Xriat van 't Prinfenbof , Verkooping 'c houden van eene zeer pceJti Vemmelinp van I/iryr.fcbe, Franfche, Engelfchu , Hoog- ea Nederduitfche BOEKEN , waar onder vee Voornanfe en wel- gecondinoreerde Wei ken uiimumen , voor een proot pe- deelre nagelaten door wylen den Wel-Ecrv. en zeer neteer- den Heere A. RUTGERS, in leven Prec! kam by de N d-rd. Ht-rvormde G^meente te Haarlem. — Voor?s ecnigij Land- kaarten, Rariteiten cn BoekenkasfeH , alsmede een van zeer goede Boeken. Alles daags voor de Ver- itooping te zien. De Catalogus zal in t>ds by bovergemel- den en alom te bekomen zyn. %* By den Boekverkooper A. LOOSJES Pr., te Haar* lent y is van de pers eekomen en alom verzonden: I. Holla ndsche PiCHTkundigb Sok'UWBurg, bevstrerde Magdalena Moons* 4l*recht Betting en Baarta van Tsfelftein Tieurfrelen , pr 8° ir. Orion / 3 - : - : II. J. C F. GUT^MUTIIS rerlustigingen en Spelen voor J* Befcha*fde Jettgd met 6 frwfje pbaijes kL V. in C»no. f \ - 10- : Dit Werkje texat , behahe onder rrgtin&en in onder fcheide vakken der Natuurkunde > een grtnt aantal nieuvte SPELEN, zoo vielke in de buifenlucm, a Is die binnenshuis kunnen warden uitgeoejenJ y tot welker ofhelder'ng 00k de plaatjes tyzonder diet: en; uit welkin hoofde hot zeer gefihikt is tot Pryzen en Pre/enfjes. III. P. MOENS De Twaalf M/ion den des Jtars, 4« en laatiteSruk, b*vatiende: Fynmaand, Slagtmasnb en Wintermaand, met 3 uiiflaande plaien en eene fraaije tiielpiaat, gr. 8*. /1-16-: Zynde de prys van dit geheele Werk/6"-6-r IV. A. LOOSJES Pi. Letgevailen van Reinoud Jan vaU Gouin tot SrHERPBNZEBL, 4de en laatfte Deel met platen van R. Finkeies, gr. V. /a- 18 -: Zynde de prys v 0 die Werk corrpleet /II - 13 - : V. Grondbeginfelen der Ontleedkunde, naar bet Hoog-Ou;iscb van A. F. HEM PEL, M. D. en Hoogleeraaf te Gottingen, door JaCOB VOSMAER, M. D. ade Stok, gr. 8° / I ■ 16-: Met cog E6n Sink is dit Werk compleet. The Hague, it A. LOOSES Pz. Digitized by Google ALGEMEENE K O N S T- EN i LETTER-  beroerte, uit volbloedigheid onltaanje, in den  het Locale en Temper tie onder de Zinfpreuk: Niemand kan een andtr fundament leggeh, dan fat geen gelegis ist welk is Jezus Christus, Paulus. bekend gemacht het Johannes Anthony Lotz, Theo. Do a. et Prof., tatsgaders Akademie-Prediker, te Franekcr; — en dat zi in der zijnver Njjaars-Vergadering de Verhandeling over de Zoenofers; onder de Zinfpreuk: Jezus Christ us is gister en heden dezelfde in der eeuwigheid, Paulus over welke, volgens het Programma dezes Jaars, voor de Algemeene Vegadering geene urtfpraak Bad kunneti eefenieden, beoideeld heben doch aan welke, schoon zijn ver veel goeds behelsde, om dat dezdve alic de door onderfcheidene Schryveren over dat onderwerp geroaakte bedenkingen. Niet genoeg tn aarnner-king zyn genomen, de uitgeloofde Eereprys niet had kunnen toepewtzen warden. - Wanrom de Scbryver dier Verhandeling en alle kiwdige Jiefbcbbers der watr-heid op nieuw wordtn uitgtnoodigd, om deze Vraajv zoo als dezclve in het Programma van 1806 is voorgeileld en in dat van 1808 herhaald, te beamwooidtn voor den laatiten December 1811. Haarlem. Met de phntfing van onderrtaandew brief, ten geleide van een Latynsch Od>cht, by onontvangen, en met die van het Dichtftuk zetve, tnee-nen wy onze Lezers, geen' ondienat te doea, en kien dezdve dus hier volgen: Aan den Heer Rejacteur van den algeheenen KONST- EN LÉTTER-fi0DEr Myn Heer! Gelezen hebbende het zoo we! gefteld en eenvoudig Levensberigt van wylen mynen voormaligen Arabtge noot en waarden Vriend, den verdienftelyken Hoog- feeraar R. Forsten, vond ik my door een gevoel van dankbaaiheid genoopt, om, als eene Bylage tot gemel- de de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter plaatfing io geichf Week- blad aamebkden nevensgaand Latynsch Dichtftukje de Levensberigt, U ter pl The door of my gemächt tcr gelegenheit, dat uiync gelietdd Huisvrouw uir eene hoogstgevaarlyke Kraamziekte, door de geheel behngelooze zorg en meer dan vriende-lyke, ja vaderlyke oppasfing vafl dien kundigen Ge-toeesheer en edelen Menfchenvriend, alzins gelukkig hüll, en aJs uit den dood in het leven terug geb agt was; welke onwärdeerbare weldaad nict anders dan door altoosdurtnde dankerkentenis van ray en myne kinderen eemgerroate kan, en, gelukkich hope, cat vergolden warden. Kunt gy goedvinden deze dankbar hulde, aan'sbraven mans nagedachtenis, ten gezegden einde aan te ncmen, daar door zult gy zeer verpligten. Amflerdam. Uwen Dienstwilligen Lezer, d. 17 van Siagtm. Herm. Bosscha* 1810. EVARISTI CON AMICO OPTIMO ET COLLEGAE CONVENTIÈSIMO, RUDOLPHO FORSTIN Medico Vere $1.50. Prima fuit mugnuit et debit a gratia Divis* Prosima debet ur* Forstene, iurc tibu Quod nulla quidem* nifi verbis acta difcrtis + Reddatur factis is gratia digna fuis* lam dudum ingratus merit o videarque ferarque% Cut lingua ad laudes tardior esse folet. Non ego fum * primis fuit* quibus Temporibus promat congrua verba fuis. Rarius, infolito, quando tangimur oeflro. Quo votes, intrans pectora, Phoebus agit, Sponte mihi fact, Hi decurrunt tramite verba. Inque fuos numeros laus celebranda vet lit. Nunc adco magnos fentimos pectoris ae flits. Nec pia mens gratos com i net ore fonos. Hos mihi non mihi diet at dpollo. Ingenium mihi factis, ut si munera vellem Aon its dig fit conocébrarc, modis, Non alius miti tu, ut si munera vellem Aon its dig fit conocébrarc, modis, Non alius miti tu, ut si munera vellem. O quo ties minui triplici fua, iura, Indolucre, avidas, te cohibent, menus, O quoiies pair thus natos, natisque parent es, Spe dubia aut nulla, dextra ea reftituit! Saepc Juos coniux peril. Uros luxu a wore, Qui inox pro falva coniugc dona tulit. Pluribus illa tamen laus est communis- Apollo Quys dvcuit mcdicam ferre pot enter opem. Vuho eliam studium exacuit gratissima merces, Proque opus ftrt maguas facipus (ralenus opes. Est adeo minima Ufa luacpars- Forstene, famixcj Sunt maiora me is iam edebranda modis. Tc ft folus amor lucri, et privata mwerent Commoda, quae vxUus praemia fumma putat > O quam mult a domus nunc defolaia iaceret, Et flerct vtduo femina virque toro. Jpfe ego, qui lactam car a cum coniugo prohm Rune video, atque dome fofpite fofpes ago, Aut dadnm Stygiis trrarem vallibus umbra, lieu! dcfiderium trifle dolor que meis. Amisfa aut vtduo nunc flercm coniugc lecto 9 J . Dum car a proles orta parte parte forct. Vidili nuper noflas, carisjtmc*> euros \ Vidili leery mas, duhis amice s mcas; Optima quwn coniux morbo confecta iacerct, Infanique meae pene ruina domus. Non tutic intercedem fpectanti, gr amine et herba Sat tibi erat medico more levare malum. Sed quae follicitum pro consuuge cura maritum, Pro quem domo patrem quae pia cura movety Haec eadem mentem tibi et hue verabat a iltuc, Intentata adeo nec fuit ulla via. Quid memorem alloquium, quid tot folantia verba? Quis tu Photbea non minus arte vales? Haec ego dum repeto, penitus confundor, et omnes Eloquii vires iam mini deficiunt. Quamque impar merit is noflra est facundia tantis? Tarn reddi numquam gratia digna potest. Nam vel opes magnas mint et Fort una dedisset? Quis arti posset, pendere inus tuac? Digitized by Google la tamen pietas ei cura patrem inerunt? Quolibet O I fimprr munere maior erit. Jpfe igitur car a seix dum cotiiuge vivam, Irsque tibi vitae debitor huus ero? Dudit et mo Nuestrae, ut us fui proles noftra parentis. Per pet uo ilia edict, quam tuamque do mum. Quin noftra donee quisquam de getite manebity Nomina haud deer it cultor, amice, tut. Een zeer gemakkelyk en eenvoudig werk-tuig, om den phosphorus in vor-men te brengen, medecedeeld a a n he t Natuur- cn Scheikundig Genotfchap, te Groniagen, DOOR DESZELFS M E DELI D S. S T R A T I N G H E Z. De Hcer Baoet, Apothekar te Parys in de Anna's de Chimie N°. 218. van Sprokkehuaand 1810, een befchryving mededeelende van eenen eenen en ge-makkelyken teftel ter ovcrhaling van den Phosphorus en van eenen anderen, omdenzelven in vormen te gieten, wam ik by het lezen daarvan op het denkbeeld, of deze laatte toettel nog niet voor eenige verbetering of ineerdere vereenvoudiging vatbaar zoude zyn. Om center een zoo ved te beter begrip van voornoemden teftel van den Heer Baget te krygen, waar noodig zyn, bier kortelyk dat gene te laten voorafgaan, het welk ons door denzelven ten dezen aanzien wordt me-degedeeld. Na opgemerkt te hebiwn het iangdurige van de gewone manier, om den Phosphorus in zekere. gefchikte vormen te gieten, door namely k kleine gla- zenpypen met gezügenen Phosphorus te voorfchyn te doen komen; daar zulk eenige ponden Phosphorus 2eer lan- wylig raoest zyn, zoo meldt de Hr. Bagkt gebruik femaakt_ te hebben van eenige ponden, welken de Hr. Destouches in het 65fre Deel van dezelfde Annate heft medegedeeld, welke toeftel echter om bygebragte redenen aan zyne verwachring niet heeft beantwoord, sis niet gefchikt in een werkhuis, waar men bezuini* ging van tyd en vuur, en zekerheid voor den bewer- fer bedogt, Hierop befchryst by zyne bewerking aldus: „ Ik heb vier Cylipdrieque glazen pypen, waarvan de wydte cen weinig afnemende is; zy zyn van een diameter van a a a linies.- Ik hecht met mastix aan ieder bovenfte cinde der pypen, welke minder diame- ter heeft, dan de onderfte, een* ring van tin. De ring is aan zyn ander einde met eene schroef geraaakt; ik voeg *er naar willekcur, door middel van de schroef, eene kraan aan. Voorzien van een vet Ieder > cindigende met eepe pyp, als die van een tabakspyp. Het is door deze pyp, dat ik den Phosphorus opzuig, myne kraan geopend zyndc Na dat myne pypen zoodanig zyn toebereid, zet ik eene geverniste kom, bevattende den Phosphorus, ken ik wil zuiveren, dewelke met 4 duimen water % overdekt, ik zet, *eg ik, deze kom op een fbrnuis jnet een vuur ^gefchikt, om den Phosphorus en het water op een warmte van 30 graden te houden, ik neera alsdan eene van de pypen, waurop ik eene van de pypen, waurop ik eene van de pypen, tot Eene hoogte, ale ik myne Cylinders will vormen, ik fluit alsdan de kraan, ik breng den vinger aan het onderttt einde van myne pyp; om ze te Uuiten, ik fchud bet einde in het water, om den Phos-horgs, welke zich aan betzelve en de vingers kond echten, er af te maken, en ik breng de pyp aldus gefloten met myn vinger in een bak met koud water, ik trek myn vinger van het onderfte einde niet af, dan nadat de Phosphorus is geitold. Dac echter ook dit werktuig nog aan eenige ongelgenden onderworpen is zal men uit eenige ongelgenden onderworpen is zal men uit eenige ongelgenden. Het zal bier genoeg zyn, om alleen het zoo gevaarvolle van betzelve te herinneren, van naraelyk den gefmoheneo Phosphorus door middel van den mond te moeten opzuigen, iets, dat by zulk eenige krachtvolle ftof niet zonnder eenige vrees kan in het werk gefteid worden. Ik wil niet zeggen, dat het juist voor een geefcnden, en met den Phosphorus bekenden zoo gevaarlyk is, roaar toch ook anderen konden dit werktuig gebruikeri, in bovendien zoude ook de eene of andere toevallige omftandighcid by v. fchrik, niezen, of stooten aan den geoefendlten. Aanleiding kunnen geven dat men den Phosphorus als onmiddelyk opflurpte, en wat de ge volgen van zulk eenen gloeij^nden Phosphorus llroorfi in dca mond zouden zyn, behoeve ik niet te herinneren. Voor het overige zoude ook het uitnemen van de pyp met den reeds gefmohenen Phosphorus eeog ongemak kunnen veroorzaken, door dien *er ligtelyk een umkel onzigtbaar ftukje, vooral een weinig ge&cideerde Phosphorus aan den vinger kan hangen biyven, en bui-ten het water door zyne meerdere warmte ontvlauuueiu en zoo geen ongeJuk, ten minlle zoo veel fchhk veroorzaken, dat men den vinger van de pyp zoude te-rugtrekken, en den gefmolten Phosphorus uit den pyp laten vloeijen. Deze zwarigheden nu beb ik gemeend te Kunnen vermyden, door een zeer eenvoudig werktuig, hetwelk jnsgelyks bezuiging van tyd en vooral zekerheid voor den bewerker ichynt te beloven. De geheele toeftel belraat eenvoudig daarin, dat men glazen pypen neemt van 3 & 4 duimen lengte, wier diameter men naar wiilekeur van *ag linies kan nemen, doch wier een een weinig wyder moetzyn, dan bet andere. Nu vervaardigt men van een* koperdraad, A 4 wens wiens diameter een weinig minder is dan de pypen, die men gebruikt, een zuiger, door derzelver cene einde met een weinig katoen of leder te omwihden, en met een weinig water te bevochtigen, welke zuiger naauwkeurig in de te gebruikene glazen pyp moet pas-fen, 200 dat dezelve even als een pompje werken kan. Hierby moet men echter achrgeven, dat men dezelve in het englte gedeelte van de pyp brengr , omdat als dan de zuiger onder de bewerking altoos in de pyp Jean blyvcn. In de tweede plaats neemt men een' kopcr* draad , welke een weinig langer dan de glazen pyp is, en wiens een einde van onderen met een oogje zno- danig is oragebogen, dat zy met een ftokje zeemle€r overtrokken op de glazen pypen naauwkeurig fiuiten kan. Men ftelt nu den gezuiverden Phosphorus in eene aarden kom met eenig water overdekt, aan een* zachten graad van warmte bloot, zoo dat de Phosphorus goeJ gefmolten blyft; men neemt het glazen pompje, dom- pelt het in den gefmolten Phosphorus, trekt den zuiger mar bovea, waar door het glazen pypje met den Phos- phorus naar willekeur gevuld kan worden, men neemr nu met de andere hand den tot fluiting dienenden Jto j>erdraad, welken men voorzigtig onder de pyp brer «t, fchud het einde in het warm water wat af, brengtdan de pyp in eene kom met koud water, en houd de pyp alsdan met den knperdraad zoo lang gefloten, rot dat men bemerkt, dat de Phosphorus geftold is. Thans neemt men denzelven weg, en door eene ligte drukking van den zuiger, (loot men den gevormden Cylinder in het koude water zeer gemakkelyk uit. Men kan zelfs glazen pypen neraen, die de dubbelde lengte van de te vormene Cylinders hebben, waardoor men in ££ne bewerking als het ware tertcond twee vorrnen verkrygt, 200 men dan flechts deze Cylinders onder het water met een fchaar of mes doorlnydt, waardoor 00k de aibeid zeer befpoedigd wordt, NIEU W - UITGEKOMEN BOEKEN , AKADEMISCHE EN ANDERE SCHRIFTEN. Opverings - Sche. J. L. Ewald Ehstscht Perhaltnisf und schlichis Leten, in freien; a tarde. Einige, Muschöf, j. 8. Niets CfV«a fact ttiflc Decl dezes Weft zlct rccdi eene Nederduitfcbe vero- Digitized by C 33* V Niets byna kan tegen onzen tyd flechfer getoigen, dan daf slles, tot het ge?oel roe, tot voorfcbrift en stelrege! gebragt Is, en dat men de kunst lecrt, om onfchuldig en rein van hart, een goed kind, een goed kind, een goed dochtcr enz. te worden. Nog altyd moet het vygeblad den val verhelen. Hoe meer het leven in de wereld zich befchave, hoe zerkärlich het hüsselfekke verioren gaat, en als wy oze pogingen niet aanwetv den, om de zocht voor eenvoudige hüsselfekheid weder op te wekken, dat toch alleen in den hüsselfekken kring gefchickenden kan, zal het verloren paradys nimmer weder verkregen worden. Het voor ous liggende schrifr is meer gefchikt, o?n de vorderingen der ydelbeid te ontwikkelen, dan daar van te rug te brengen. Overal wordt op de vorming van talen-ten Toor bet gezellige leven hooge prvs gefteld; eene zekere zinnelykheid heeft den boventoon, en als de Godsdienst op reed t, verfchynt zy flechts als Dame d' Atour v?n dezek ve. Hoe aanstootelyk is het, als een jong meisjes als sseonef waarin de Hr. Ewald een vrouwelyk ideaal wilde voorftellen, In een? brief aan een edelen man en baren vaderlyken vriend (t) by de befchry vlng van eenen avond op her land (bl. 73 van 1 Th. ) zegt : „ Wte die fonne verfieciens mit vns spelt, und uns schalkhaft freundlich gut a stacht fagt. Wie fie mit dem Neckar buhlt und 'er mit thun!" () Deze deone heeft een' fentimenteleu kwast tot minnaar, die met haar fchitteren wil, en hnar naar de refi- demie zendt, om door haar dan fen en zingen alle zotten te betooveren, en de gevoeivolie dweepachtige vriendin der natuur laat zicb dit zeer gaarne wel. gevallen. In het vervolg van het boek wordt van een vrouw gevorderd, dat zy zich ahyd met haren man op een gelj k ftandpunt in her lezen plantfen moot, en, als by voorb. over Werners sittila gefproken wordt, met kinderlyk gevoel daar over oordeeien kan, dewyi het anders den man niet ten kwade geduid kan worden, dat hy er toe kome, om meer met hem verwandte zielen re kiexen. De vrouwen, die in gezelfchap over voorwerpen der huisbouding frecken, komen er 00k by den Hr. Ewald. Gegen het Heht, onder den det: Huwetykshetrekklngen en Htrwelyksleven, m Lrievcn, door Joan Lodewyk Ewald, te Aunt, by J, van der Hej% itfxo. An gi. 3°. (t) Hier vergleicht zich de Rcc. Dez brief is am Edelwau) en niet am Randulf gegründet. In de voorn. Nederd. vertaling dus overstraße bl. 58. De znn pecide met ons feuchliche, zieidc ons eindelyk lchalkachtig - vriendelyk goe-den nacht en wenkte wis bet & rcvuir toe, waurna zy zich met den Necker en deze met haar vereerjgde. In hoe verheir bier vereinigeti k-n befeckten willen wy niet beorden, maar uit de bovenständige It;.ccnfie bieten, dat men in Duitschiind er zulk een' zin niet aan becbt en 'er to. sren onder verlhat. 15 Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch iiiet best af. Ea welk een metsje moet de geprezet Digitized by Google Gansch Je mez, welke hare vaderlyke vriend lesen noodig acbt te peve als de volgende t, Wil owe bruidegv m zich teveel vryhedeo veroocloven, zoo dul J het nieu*' Een zeken na- Uiurlyk i;evoel van maagdelyke kieschbeid zal u ingeveo, on* flechts traptwyze overtegaan tot de ecbtelyke gejneenzaamheid. Wederftaat dat niet.9* — By de gemeenzame omhelziogen zy de vrouw gebeel vrouw." Id de Lueindt w*d bee eenroaal, bit feberts, omgekeerd. Wanneer wy een bard oordeel over dtr boek uitfpreken, vaarin nergens de geesr van zuivere vrouwelyke waarde 9 waar- aao het meestal het hart ootbf eekt, regt gedaan wordt, wanneer wy zeifs onfcbuldige roeisjes de lektuur van bet Zelve afrades mueien, vervullen wy eenen onaangenamen maar heiligen pligi, en biedea ons tevens aan, dit uitvoeriger te bewyzen ook met beuekking tot de vroegere fenrii'ien van den Schry- Morget Matt for gebildtte Stands. Akaofmischb VEftHANDEUNGEK. Disfertath Juridics Jnauguralis: De Sncceyfjone ab intestato. Quam A. S. K.... publico at que fdlsmni exmini fubmittlt H. C Th. Dischwärts, Haftanui a. d. xv. Jun. mocccj. t9. pp. icj. Lugd. Bat. i Hohe zeer de Voorrede naar den gewöhnen trant en de flof zelve dezer Verhaodeling geene gebeele nieuwhrid is, zoo is echter het Stuk zelve wel uitgeaerkt, en voldoet tolkomen aan bet oo^merk, namely k, een bfyk te geveo van eenen aan de Leydfche Hooge School wel befteden tyd. Da buhaodeling van de Erfopvolging by de Romeinen buiten uitcr- ften wii, van het VeiJterfregt, is vervat in drie AfdeeUi?* gen: van welke de eerfte handelt over de Erfopvolging naar de weiteu cer xii Tafelen; en derzeiver veranderingen oit de Afkonaigingen der Opperregiers RaadsbeOuiten en VastQelliQ* gen der Keizers; en »el i.) van de Erfopvolging der KinJe * ren, in der Ouderen magt; a. der Bördenverwärte, vair verdere Leden van ft geflacht; a. der Bördenverwärte in der vrouwelyke  