Vaderlandsch woordenboek. 35 deelen and Byvoegzels 13
Jacobus Kok
dem contra univerfam regiam Anglorum Classem, cutn paucis fortisfime dimicans et undique cinctus, ne fic quidem cesit hoftibus, sed magna priug edita strage; incensaque demum pretoria iud navi; Herculeo exemplo flammis viam fibi ad supero* paratam invenit, anno etatis LV. Huftris{imi et Potentisfimi Foederati Belgii Proceres viro for- tisfimo, optimeque de Republica merito; monumentum hoc postuet, anno reparate saluti —MDCLXVIE XXX. pert, bs Waist 322 WASSENAAR, WASSENAARSKOUW. WaASSENAAR, e@ne zeer aanziellijke Heerlijkheid, nevens een Dorp van dien neam, in Rhijoland, De Heerlijkheid, welke met die van Zuidwijk is vereenigd, en die te gader, door heare ligging, als in elkander fluiten, stondt, van ouds, voor ruim zesGndertighonderd Morgens Lands, in de Quo- hieren der Verpondinge aangefchreeven. Zints men op het afzanden van Landen zich meer en meer heeft begonnen toe te leggen, is deeze uitgebreidheid merkelijk grooter geworden, en valt het tegenwoordige beloop van Morg emaien bezwärtigen bezwärtigen. Het Dorp is zindelijk betimmt. Aan het een rücken van een rücken, cer wederzijden mer tuizen bezet, ontmoer men een ruim Plein, met Lindeboomen be. Plant, aan welks einde de Kerk fast. Deze, een overoud gebouw, heeft al zints eenige Eenwen, voor het grootfte gedecke, onder den voet gelegen; flegts een klein gedeeke, "te welk nog overeind ftaat, wordt for den Godsdienst gebrüikt. Ten Zuiden van het Dorp ligt een Heeren, de Burgt genaamd; men wil Gat het Slot der aloude Heeren van was- SENAAR op die-hoogte zou geftaan hebben, In de Heerenheid Wasfenaar liggen verfcheiden meer of min sapzienlijke adelijke Huizen en Lushoven, Bellefein, Raaphorst, Zandhorst en anderen. Wassenaar'skouw, eene zonderlinge foort van Gevange-nis, dus geuaamd paar Heer van VAN WASSENSAR, ZooB van JAN VAN WASSENAAR, Burggraaf van Leiden, ed van jo~ HANNA VAN HALEWYN, op de Geflagtlijst, ten sanzien vao zijne voornaamfte lecvensbijzonderheden, reeds door ons vermeld, In den oorlog tegen Hertog KAREL VAN GELDER in diens magt gevallen Zijnde, deedt deeze hem gevanklijk sa Hiattem voeren, en aldaar Uit wederwraak, in een ijzeren kouw of kooi opfluiten, die, zedert, van Heere san van WASSENAAR den naam ontleende. De Xouw wordt gezegd een lengte gehade te hebben van zeven yoeten, en zo hoog ge weest te zijn, dat Ùer een man recht op in ftasn konde. De breedte was niet grooter, dan dat Ùer een bed en een ftoet konden geplaatst worden. Rondom was de Kouw zodanig met ijazeren bouten en waliewerk voorzien, als of hij tot een be- ee me een bewärpars voot cen Leeuw, Tijger of ander verfcheutend dier moest verftrekken. Vooris hing. het werktuig aan ded Zolder van een hoogen zwaaren Toren. Door middel vai een touw; welk over een fchijf of ketrol liep, konde het gelve om hoog gehasld of nedergelaaten worden. Het laatitd geichiedde, wanneer de gevangene zijnen masltijd zoude houden, Deeze wierde hem toegereikt door een klein venftertjes Naa dea maaltlid wierdt de Kouw wederom om hoog get Broken. Hoe Jang Heer jan dus zonderling en wreedaartig opgeflooten wierdt gehouden, is ons niet gebleeken, Zeker if he, dat hij, eerlang, zijn ontflag verkreeg. Zie sticu Teutsch Gelderfehle Gefchiedenheiten. Washington, (NICOLAS JAMESON VAN) een viijtig nad froher der Gefchiedenheit van alle volken, als mede eet Geneesheer te Amfterdam, alwaar hij, volgens zommnigen 4 ook gebooren wierd, hoewel hij, volgens anderen, te Heus- den ter waereld is gekoomen. Hij was de Zoon van derd Predikant Jan CLAASZZoon, op de naamijst der Amfterdam{ché Predikanten bekend bij den naam van Joannes NicoLat @ WASSENAER. Hij was de vierde Leeraar onder de Hervorn den, ter gemelde Stede, en in den Jaate 1580 aldaar beroé- pen, doch tevens overieeden in dat zelfde jaar. Naa de wes derkomst van den betoemden jACoBUS ARMINIUS~ van Geneve's aiwaar hij op Stads*kosten Inde geftudeerd, genoot NiCoLAAs VAN WASSENAER dat vodrregt. Volgens zommigen zou tif den post van Conreétor van het Latijnfche School te Haar- lem bekleed hebben; waar toe hij, uit hoofde zijner bedré- veuheid in de Gtickfche taale, eene noodige bevoegdte Id bezat. Althans hécft hij van zijne ervänischen in die casle, gefördert ook van zijne decineeminge fn den toeftand Yan Haar. Jem, cene proeve gegeeven, in een Grieksch Gedieht; of Het beleg dier Stad door de Spanjaarden. Zedeft, egter, schijnt WASSENAER metter woon na Am,ferdam te zijn vér-trokken, en hijj daarenboven, in de Geneeskunde genoeg. Zamme bedrevenheid gehad te hebben, dat hij zich voor Artz konde uitgeeven. Zo veel is zeker, dat hij, in het Jaar 1620, in de gemelden Stad, in die hoedanigheid den kranken ten diensten, en dat hij, op den tkel Zijner uitgegeevene Schriften, zich zelven dmflerdammer Medikin noemde. Behalven dit alles schijnt vAN WASSSNAER veel werks gemaskt te hebben van de beoeffening der Gefchiedenisfen, zu van bijzondere Gewester, als van die der Volken in 't allem sein, Althans heeft hij in 't licht gegeeven een Chronmijh der Gefchtedenisfen van Turkije, als mede een Gefchiedenis van zijnen tijd, bekend bij den naam van Hifforisch Vere haal van de meest gedenkwaardige gebeurtenisfen, van jaar tot jaar, bij zijnen leeftijid, in de bekende waereld voorgevallen, Het laatstgenoemd Werk hadt VAN WASSENAER gebragt tot het jaar 1631. Misfchien is hij in dat jaar geftoz ven. BareEND Lampe, insgelijks een Amfterdamsch Geneesheer, heeft het, zedert. Verveigd. Zie pars Naamrol; vat. aaa Biblioth. saat sas WATERBURG, eene zeer bekende benaaming in de Ge. {chiedenisfen van ons Vaderland, geduurende de kommerlijke dagen, in welke onze Voorouders het groo:moedig befluir namen, om het Graaflijkk juk van ziels- en lichaamsdwinge- landije van den hals te fchudden, of zich onder ’s Lands puinhoopen te laaten begraaven. Als de vournaamifte hoof- den vinden wij genoemd, ADRIAAN VAN BERGEN, Heer van Dolhain, nevens diens broeder Jonkheer LoDEwy VAN BERGEN; voorts Jonkheer ALBRECHT VAN EGMOND, Jonkheer LANCELOT VAN BREDERODE, ADRIAAN MENNING, JAN BROBK, NICOLAAS RUIKHAVER, BARTHOLD ENTES VAN MENTHEDA, WILLEM VAN IMBIZE, DIRK VAN BREEMEN, KORNELIS GERLOFSROOBOL, FOXKE ABELSZ, EGBERT ED JURIAAN WYBRANDS- ZOONEN, JAN KLAASZ SPIEGEL, DIRK DUIVEL JAN VAN TROYE, Jar COB sIMONSZ DE RYK, €D nog andere, on Der welke Wij niet ma. gen verzwijgen den dapperen Admiraal WILLEM VAN atois WAN TRESLONG, wiens regelrechte afftammelingen, nog heden ten dage, met lof en eere bekend zijn, en zommige van welken, even als hun dappere Voorvader, zich zelven aan den dienst van het Vaderland ter zee hebben toegewijd. De meeste, zo niet alle de opgenoemde Vaderland{the Helden, waren uitgeweekene Edelen, Kooplieden en anderen, welke, om dat zij de geregtigheid en het Vaderland beminden, in den haat des opperdwingelands, Hertoge vAN ALVA, waren gevallen, en daarom, ter lijfsbehoudenisfe, elders eene schuld- plaats moesten zoeken. De meesten voerden het bevel over een eigen schuld, en zogten, daar mede, ’s Lands vijand alle mogelijke afbreuk toe te brengen, van daar ontleenden zij den naam van Watergeuzen; hoewel het tevens bekend is, dat hunne werkzaamheden zich nlet zeer aan de zee be- paalden, of het geiukte hun insgelijks, om den Spaanfchen of Spaanschgez Inden menigen gevoeligen neep te land te geeven. Aldus vindt men aangetekend, hoe zij in Frées/and, en op de Eilanden Anefand en ter Schelling, eenen inval deeden, en aldaar veelerhande verwoestingen, ten nadele van's Lands vijand, aanrigtten. Als hunne meest gedenkwaardige verrigt ftaat in's Lands Gefthiedenisfen vermeld, de be-magtiging van de Stad Brie/e, als waar door de eerite fteen an het gebouw van's Lands Vrijheid wierdt gelegd. Zij waren stourer geworden in hunne aanflagen en onderneeminigen, zints de Prins vAN ORANJE beftellingen ter zee hadt uitgegeeven, en dit hun ecene zekere maate van gezag hade bijgezet. Zie onze Paderland{che Hifloriefchrijvers, HOOFT, WAGENAAR, enz. WATERGRAFTS~MEIR; Zie DIEMERMEIR, Deel XI. WaTERGRAFTS, eene Ambagtseerlijkheid en Dorp, in De//- fand, meer bepaaldelijk in het, dus genoemd, Westiand. De  Roeden Lands begrößt. De opgezogenen, vernomen hebben, dat de größte der Heerlijkheid, op zommige plaatzen, tot ergriffen gefchikt was, heben, voor omurent vijftig jaaren, nag vooraf bekoomen Oktrooi van de Steaten van Holland en Westfriesland, met het uitveenen een begin gemacht, en zijn, zedert, daar in niet ongelukkig geflaagd. Voorts ont-moet men, in het Ambagt, veele Tuinen en Hoven, die cene menigte van Keurlijk Oost en fmaaklijke Peulvrugten uidleve-sep, Daarenboven geneeren zich veele opgezogenenen met het houden van Bijen. De Mee, welke hier words gebrouwen, was reeds van ouds vermaard, en, vodér het meer en meer toegenomen gebraik van wijn, dear in een merkelijk vertier. Ten blijke van den toeneemenden bloei der Heerlijkheid, kan, onder andere, dienen, dat het getal der Huizen, gerekend zints het jaar 1632, in het tijdverloop eener Ecuwe, van zeséntachtig tot op honderdachténdertig is a angegroeid, Het Dorp, liggende omtrent een uur gegang ten Wessen van Delft, en even zo verre ten Zuiden van ’s Graavensage, is fraai en welbebouwd, Her ligt aap eenen Vaart, van welken het zijnen naam schnitt onleend te hebben. De Kerk, wel- eer aan JOHANNES den Dooper gewijd, bestaat uit twee Kruis- en, en is tamelijk ruim. De Toren pronkt- met een netten achtkantigen Spits. Nie verre van het Dorp, in het Westen, licht eene Lust- laats, welke, n de gedaante van derzelver huis, kenmerken van eenige oudieid draagt. Zij voert den naam van het Hof te Wateringe, om dat, volgens zommigen, het Stam- huis van de Heeren van Wateringe, weleer op deezen grond Belnc hecine Waterland, eene welbekende landstreek in het Zuidoost- jijk gedeele van Noordholland, tuschen Xennemerland, West- bisa de Zuiderzee en het Y befloten. Van ouds was et eene afzonderlijke Heerlijkheid, tocbehoorende aan het fjeflagt van persyn, "t welk reeds in de Elfde Eeuw, in 's Lands sloude Kronijken, wordt vermeld. In den Jaare 1283 werkogt Heer jan van psasyy zijne Heerlijkheid aan Graave FLORIS pen V, mids dat deszelfs Zoon, NIKOLAAS VAN PER- eyn, de helfe der inkomften, als een Erfleen van de Graaf- lijkheid, zou blijven bezitten. Naa het kindersioos overlijden van eenen anderen NIKOLAAS VAN PERSYN, in den Jaare 1409 Voorgevailen, verv FLORIS pen V, mids dat deszelfs Zoon, NIKOLAAS VAN PER- eyn, de helfe der inkomften, als een Erfleen van de Graaf- lijkheid, zou blijven bezitten. Naa het kindersioos overlijden van eenen anderen NIKOLAAS VAN PERSYN, in den Jaare 1409 Voorgevailen, verv FLORIS pen V, mids dat deszelfs Zoon, NIKOLAAS VAN PER- eyn, de helfe der inkomften, als een Erfleen van de Graaf- lijkheid, zou blijven bezitten. Naa het kindersioos overlijden van eenen anderen NIKOLAAS VAN PERSYN, in den Jaare 1409 Voor El de Heertijkheid aan de Graaflijkheid, en is, tot heden toe, daar mede vereenigd gebleeven. Tegenwoordig draagt Water/and dem naam van Baljuwfchap, *t welk, hoewel uit verfcheiden Bannen, Ambagten of Heer-lijkheden beftaande, onder eenen gemeenen Hoogen Vierfchaar ftaat; wordende dezelve gefpannen door een Baljuw, benvens de Schepenen van de zes hoofddorpen, Randsdorp, Zuiderwoude, Landsmeer, Sunderdorp, Broek en Schelitnk. woude, gezamenuijk vier Catwintig in getal Deezen Regtbank is een Sekretaris toezevoegd. Door aankoop zijn de Regenten der gemeide Hoofddorpen, van derzelver Ambagisheer-lijkheld, in don Jaare 1731, elgenaars geworden, voor de fomme van zesénderrigduizend guldens. Voor 't overige heeft jeder der gemeide Dorpen zijne eigen Burgerlijke Regeering en Laagen Regtbank; beftaande, afzonderlijk, uit eeu Schout, vier burgemeesteren, even zo veele Schepenen, en cea zeker getal van Vroedfchappen, ’t welk overal niet even groot is. Voorts heeft men in Waterland een Dijkgraafen en Hooge heemraadchap; waar oncer behoore, behaiven de Sceden Montkerdam en Purmerend, de Heerlijkheid van Parmer dand en Iipendam, nevens de meer gemelde zes Hoofddorpen en onderiroorige Regtsbannen, Het Kollegie, weik het opzigt en befluur heeft over den Hoogen Zeedijk en den Lager, van Water, and, als mede over de Siuizen, Moiese en Polderzeaken, beftaat uit dén Dijkgraaf en’ negen Heemraaden, een van welke wit de Stad Monnikendam, een uit de Stad Purmerend, een uit über hoofddorpen wordt gekoozen, An dit Kollegie is cen Sekretaris toegevoegd. Deeze, gelijk ook de Dijkgraaf, bekleedt dat ampt voor zijn geheele lecyen. De Heemreaden blijven flegts drie jaaren. in ’t bewind. De Hoge Zeeuijke, boven vermeld, ook wel de Waterlapdiche Dijk geleeten, neemt zijn begin bij de Damfluis in de Siad Alonnikendam, Joopt van daar na de Zuiderzee, en langs dezeive. Als mede, 7 | X4 Ver 428 WATERLAND, WATERLOO, (ANTHONY) enz. yervalgens, langs het Y, door de Dorpen Uitdam, Durges- dam, Schellingwood, Nieuwendam en Buikfjoos, tot aan den Banpaal bij den Oostzaaner Overtoom. Ter nadere aanwijzinge van de uitgebreidheid van Water- Jand, en wat men eigenlijk daar door te verftaan hebbe, noe men wij nog de Dorpen, die in hetzelve gelegen zijq. Zijn de volgende: Ronsdorp, Durgardam, Holijsoct, Zuiderwoude, Uitdam, Landsmeer, Watergang, Sundere forp, Nieuwendam, Broek, Schellingwoude, Buikfloot. Zints quien, in het Baljuwfchap van Water, and, verfcheiden Meiren heft bedijkt en droggemakt, heeft zulks aanleiding gegeven tot het oprigten van een Kollegie van Heemraad/chap der Water landjche Meiren. Deze zijn het Bustflooter-, het Brocker- en het Belmermeir. : Water_Loo, (ANTHONY) volgens zommigen te daferdam, goch volgens anderen te Utrecht gebooren, was een goed Landschapfchilder, die de natur zeer naauwkeurig wist naa te bootzen. Ook heeft men van hem een menigte Teekenin- gen en geétfte Kunstprenten, die klaar doen zien, dat dezelve pasr hee leeven gevolgd zijn. De bevallige en zeer nauurlijke {piegelingen der voorwerpen in het water, maaken geenzins daar van de geringfte fieraaden nit. ’s Mans geboorte en fterfjasr zijn ous niet gebleeken. Alleeplijk weet men, dat hi; te U Strechs in het St. Jobs- Gasthaus overleiden is. Men mag daar uit afleiden, dat hij met zijne Kunst niet veel heeft pvergewonnen. Zie HOOGSTRATEN Woordenbotk, WATERSCHAP VAN WOERDEN; zie WOERDEN, Warten, of.wappen; bij dezen naam zijn bekend de droogten of ondiepten, tusfchen het Elland Amejand en het Noordlij gedee|ce van de Provincie Frieslani. Wag: WATWEIDE, WAVEREN, WAVEREN. (van) 32 OO Wartweive, ook wel Waweis genaamd, is een kleine Ban, in het gedeelte van Westfriesiand, de Vier - Noorder - Koggen genaamd, tusfchen de Dorpen Wognum en Spanbroek. De uitgebreidheid vinden wij op honderddrieenzeventig Morgens en etlijke Roeden Lands begroot. Het getal der Huizen kan nog geene dertig haalen. Nogthans heeft men er eene Ge- meente van Hervormden, die haare eigen Kerk heeft, zijnde, weleer, geweest eene Parochiekerk, aan MARIA MAGDALENA toegewijd. De Kerktoren draagt een zeskantigen Spits . Waveren, met Botshol en Ruige-Wilniskätte, eine Ambagtse heerlijkheid, in Amfled/and, Oorfpronklijk zijn het drie onderfcheidene Heerlijkheden; doch die tegenwoordig zu naauw an elkander zijn verknogt, dat de grenscheidingen bezwaar-lijk kunnen worden aangeweezen. Gezamentlijk liggen ze ten Zuiden van het welbekende Dorp Ouderkerk aan den Amftel. Waveren beftaat, voor het grootfte gedeelte, uit uitgeveend jand. Het ontleent, hoogwaerfchijnlijk, dien naam van het water de Waver, welk het van het gemelde Ouderkerk fcheidt. In Botsso/ ziet men insgelijks weinig meer dan uitgeveend land, terwijl de Ruige-Wilniskätte, voor het meeren-deel, uit Poelen en Rietland beftaat. Hoewel de uitgebreid-heid der drie Ambagten niet nasuwkeurig wordt opgegeeven, zullen zij te zamen, naar gisfing, weinig minder dan vijfhon derd Morgens beflaan. De Opgezeetenen behoore, in het Kerkelijke, onder Waverenveen. Veel overlast leeden da Landzaaten, in Den Jaar 1672, van de Franzen; die, een uitgefchrevene Brandfchatting niet goedfchriks kunnende magtig worden, met branden, blaaken, rooven en anderzins, groote verwoestingen aanrigten. WaveREN, (VAN) een zeer vermaard Amfterdamsch Ge. flagt, van *t welk wij, op de Regereringslijsten dier Stad, verfcheiden Leden aantreffen. Zommigen noemden zich bloo-telijk VAN WAVEREN; eenigen BORS VAN WAVEREN; anderen *indelijk, OBTGENS VAN WAVEREN. Zie hier de volgrecks, wolgens de tijdorde, in welke zij geleefd hebben, neveng eenige bijzonderheden =e leden diens Geflagts.. $30 WAVEREN,. (van) eel De eerfte, dien wij genoemd vinden, was jacoB FRANSZ OORTGENS VAN WAVEREN, in den Jaare 1578 als Raad vermeld. Op het voigde CLAAS FRANSZ ORTGENS VAN WAVEREN, in de Jaaren 1583 en 1584 Schepen, in het volgende jaar Raad geworden, en Burgemesser, im den Jaaren 15863; welke waar- digheid, vervolgens, in de Jaaren 1588, 1590, 1592, 1598, 1602, 1608 en 1609, door hem bekleed wierd. Op het Jar 1592 ontmoeten wij eenen JAN BENDRIKSZOQN QETGENS VAN WAVEREN, als Commisfaris der Stad, gelijk ook, in het zelfde bewind, in den Jaare 1598, CLAAS HENDRIKSZOON OFT GENS WAN WAVEREN. FRANS HENDRIKSZOON OETGENS VAN W4~ weren, hedt een jear vroeger in Schepensbank gezecten, ¢2 was Burgemesser in de Jaren 1599, 1604, 1607, 1611, 3612, 1615, 1617, 1619, 1622 en 1624. Een ander voor- weam Regecringslid uit dit Geflagt, was, ANTONY OETGENS vat wavoren; hij was Commisfaris in den Jaare 1611, Schepen in de Jaaren 1614 en 1621, was Raad geworden in den Jaaren 1620, en tot de Burgemesserlijke waardigheid ver- heven in den Jase 1626; welken sanzielijken Post hij ook bekleedde in de Jaaren 1627, 1629, 1631, in welk jaar wij hem, voor de eerfte maal, betitet vinden als Ridder, Heer van Waveren, Botshol en Ruige Wilnisfe; voorws in de Jaaren 1636, 1649 en 1650. Terwijl Prins witem pen H, in het laatstgenoemde jaar, ean het hoofd eener talrijke Be- zendinge, de Hollandfche Sreden bezogt, wierdt de Heer VAN WAVEREN, nevens den Oud-Burgemester PIETER HASSE- paar, aan zijnne Hoogheid gezonden, met verzook, van we gen en uit naam der Vroedfchap,, dat dezelve de moeite spaa- 52 ren wilde om near hunne Stad te kKoomen, alzo men hea, »» met zijn gezelfchap, als Afgevaatdigden der Algemeene yo Staaten aldaar niet zoude kunnen ontvangen, en ondertus- » Schen ongadrne icts doen zoude, ’t. welk zoude kunnen »» fchijnen te ftrijden met de egting, welke men zijner Hoog, » heid was verfcbuldigd.” In den Jaare 1653 vertrok de Heer van wavzren, nevens den Heer jacos be witt Bürgemester van Dordrecht, na Lubek, in de hoedanigheid vas Gezem der Algemeine Staaten, om, van wegen dezelve, den Vrede tusichen Zweeden en Poeien te bemiddelen. Doch 5 bun WAVEREN. (van) 331 Hun Gezantfchap deedt de gewändert uitwerking niet. —- Jan vaAN wAVEEREN koomt voor als Schepen, in de Jaaren 1643, 1645, 1648 en 1653. — FRANS VAN WAVEREN was Commissar der Stad, i den Jaare 1650, —— Joan vaN waveren, in den Jaare 1659 Raad in de Wroedchap ge-worden, en in de Jaaren 1667 en 1668 Schepen, bekleedde de Burgemesterlijk waardigheid in den Jaare 1670; hij was Heer van Waveren, Botshol en de Ruige-Winifrede, en overleedt in het jaar van zijn Burgemesterlijk be-wind, —— NicoLaass vAN WAVEREN was in den Jaare 1650 Commissar, en hadt, in de Jaaren 1662 en 1664, het Schepensampt bekleed. —— Nu volgt Mr. GERARD BORS VAN WAVEREN, in. den Jaare 1658 Commissar, der Stad, in de Jaaren 1663 en 1665 Schepen, in den Jaare 1672 Raad in de Wroedchap geworden, en Burgemester in de Jaaren 1683, 1655 1687, 1689, 1692. Deze ftaat, in ’s Lands Gefchiedenisfen, bekend voor een kloekmoedig voorftander der Stedelijke em’s Lands Vrijheid, en niemand ontziende, wanneer het om het handhaaven van dezelve te doen was. -—— Mir. CORNELIS BORS VAN WAVEREN wordt op het Jaar 1693 als Schepen, ein he t volgende jaar als Raad vermeld. — Met het begin deezer Eeuwe, in den Jaare 1703, ontmoeren wij Mr. an- THONY OETGENS VAN WAVEREN als Commissar der Stad, ea in den Jaaren 1713 als Schepen; hij was Heer van Waves ren, Botshol, enz. —— Vervolgens komt ons voor Mr. Gea RARD BORS VAN WAVEREN, ais Schepen, in de Jaaren 1729 en 17263 in den Jaare 1725 was hij Raad geworden. De laathe, dien wij op de Regeeringen ontmoct hebben, was BUNAVENTURA OETGENS VAN WAVEREN, Heer van Waveren, Botshot en Ruige Wiinisfe. ij was Raad der Stad, Sches pen in de Jaaren 1730, 1737 en 1738, en Burgemeister in den Jaare 1760, im welk jaar hij tevers, op den achtiten December, overleedt. —— Hoewei geen eigenlijk Lid deg Stads - Regeeringe, veel invloeds, egter, op dezelve hade nog een ander Lid deezes beroemden Geflagts. WAVEREN, (GYSBERT LAP VAN) een geleerd Utrechtenar van de voorgaande Eeuwe, en het begin van dezelve, of, veelligt, aan het einde der naastvoorgaande ¢ want hier van ontmoeten wif geene naauwkeyrige aanteekening ) geboo-ren. Volgens het gebruik dier tijden, bezoge hij meer dan een buitenlandsch Hoogefchool, onder andere die van Leuven en Douay. Behalven de Ge(chiedenisfen, {chijnt hij zich ook op de Regtsgeleerdbeid re hebben toe gelegd, en kwam hij, met den titel van Meester in die Weetenfchap, uit Frank-ijk in zijn Vaderland te rug. De verzameling der Utrecht-fche Hittoriefchrijveren » JOHANNES DE BEKA, JOANNES GER BRANDSZ VAN LEIDEN, WILHELMUS HEDA en anderen, welker rangfchikking en befchaaving ARNOLDUS BUCHELIUS op zich hadt genomen, doch in het volvoeren van welk werk bij door den dood verhinderd wierde, is door VAN WAVEREN vokooid. Voorts heeft hij hee Werk van LAMBERTUS HoOR-Tensius, over de Utrechifche Beroerzens, naagezien, met sine te ekenienverdändern vermeerden en opgehelderd, en ‘er de Leevens der Schrijveren, op de vereischte plaatzen, bijgevoegd. In den Jaare 1643 verfcheen dit Werk te Utrecht in ’t licht, in folio formaat. Daarenboyen heeft hij eene reeks van Aantee-keningen, vooral de Kerkelijke Oudheden en Gefchiedenisfen zijner Vaderlijke Stad betreffende, in gefchrift naagelasten. Even min als het geboorte-, is van wAVERENS fterfjaar ons geboorte. Wave WAVEREN, WAYESTEIN, "Hus" ench. 434 WAVEREN, gemeinijk verwenden genaamd, eene Am-bagtsheerlijcheid en Dorp, in Amfeliand, ten Zuiden van Ouderkerk, Veele gemeinig heeft deeze, met de Am-bagtsheerlijcheid van Waveren, Botshol en Ruige Witnisfe, boven vermeld. Door de aanhoudende uitveening is hep drooge Land merkelijk verminderd. Voilgens de jongfte-op-gave zou het niet veel boven de honderd Morgens bedraa gen, terwijl men ‘er, volgens eene vroegere opneeming y tweehonderd achtänzestig Morgens hadt gemeeteny Men telp ‘et bij de honderd Huizen. Het Kerkje is een eenvondig gebouw, met Pannen gedekt. Elders hebben wij reeds aan gemerkt, dat die van Waveren hier hunnen openbaaren Geds-dienst oeffenen. In de maand Augustus des Jaars 1731, wierdt Waverenveen, door de Heeren Gecommitteerde Raa den der Staaten van Holland en Westfriesiand, uit de -Graaf. lijkheids Domeinen, verkogt voor eene f omme van zesenzestighonderd guldens, De Heer wünchenelmüden, welcher van Zwecken, en alzo Ameragem, van Waverenveen. Wavestein, "Huis" een Ridder. Hofitad, in het Overkwartier van Utrecht, ten Nordwesten van het meer bekende Auis te Amerongen. Een Toren, die in eenen gesagt, is bijkans het eenige kenmerk der Oudadelijkheid dezes Gefligts; als zijnde hetzelve, voor "t overige, niex meer dan een beerenwooning. Nog heden ontmoeten, wif Waifeflein op de lijst der Uwechtiche Riddermaatige Hof. fteden. : Wenperpoorers. Bij deezen naam was,. kort naa’ het sans breeken van het licht der Kerkhervorminge,. zeer bekend , en maakte, onder denzelven, veel gerugts, een asnhang van Dweepers of Segthoofden. Z:j ontleenden hunsen naam ‘van de gewoomte, onder hen ingevoerd, om niemant in hun Ges nootfchap te ontvangen, ’t en zij hij, van nieuws, gedoopr wierdt, hoewel hij reeds in zijne kindsheid, of laater , elders den Doop hadt ontvangen. De Wederdoopers zelve, evenwel, tieten zich deeze benaaming niet aanleunen, maar befchouw. den. 934 WEDERDOOPERS. den dezelve als eenen {cheldnaam; naardien zij in het begrip ftonden, dat de Kinderdoop een nietmetal was, den neanr van Doof niet konde voeren; en, diensvolgens, de toediening der plegtigheid onder hen, in de bejaardheid, t’onrege een Wederdoop, of herhaaling van.den Doop, gwoemd wierds. Hoewel deeze lieden het eens waren met de Doopsgezinden, omtrent den tijd der toedieninge van het Doopzel, fchijnen ze, nogthans, met de vreedzaame naavolgers van den ver. miaarden MENNO SIMONSZ geene verdere gemeenfChap gehad ce hebben. Immers zijn de dweeperijen en oproerigheden der Wederdoopers, door de verftandigen der Voorvaderen van de tegenwoordige Doopsgezinden, altoos afgekeurd. °t Is genoeg bekend, hoe veele beweegingen deeze uitzinnigen, veenigen tijde, vooral in den Jaare 1535, te mferdam hebben zan. gerigt ; flaande hunne dolzinnigheid aldaar tot het ulterfte ever, dat zij, moedernaakt, door de Stad liepen; van waar zij den naam van WNqaakticopers ontleenden, gelijk wij op dat Artikel in .ons. Woordenboek reeds vermeld hebben. Eenige andere bijzonderheden, de Wederdogpers raakende, zijn hier en daar, onder verfcheiden Artikelen der Hoofdper- foonen, vermeid. Zeer peduge voor Amfersam, ea van fehroomlijke uitzigren, moet het bedrijf det Wederdooperen geweest zijn. Immers vindr men aangeteekend, dat zints het fnood gefpuis, door het oeffenen van een aanmerkelijk getal van doodfiraffen, zo niet geheel uitgerocid, alikians beteugeld was, de Wethouderfchap der gemelde Stad, op den acheften Maij des jasrs 1536, hee befluic nam, den elfden dear aan volgende, en voorts jaarlijks, op den zelfden tijd, een plegtigen dankdag te houden, over de zege, op de Wederdoo- pers behaald. Een goed aantal jaaren heeft deeze gewoonte ftand gehouden. Ook ftelde de Schilderkunst hiuar penfeel re werk, om de gedagtenis van de aanflagen der oproerige ben- de te vereeuwigen. De Schilder pink BERNARDSZOON vets vaardigde verfcheiden tafereelen, daar toe betrekkelijk, die, vervolgens, gehangen wierden in Heute Stadshuis, in een wertrek, zedert het Gefchäderd kamertje genaamd, doch die, in den brand van gemelde Stadshuis, verteerd zijn geworden, Boven de deur van het St. Elizabeth's-Gasthuis, " welk naast eel" WEDERDOOPERS, WEEDE, WEELIGENBERG. 335 eel fiet oude Stadshuis piagt te ftaan, las men, in gouden lette fen: . 55 Die Bondtgenoten der opinierten Anabaptisten » Overvielen de plaets enc Stadhuis "snachts t’elf uuren; » Änderdaechs voor negen wuren fyn fy, met macht en listem » Geflagen, gevangen en moesteti —_ befuuren." Eindelijk stondt nog, vide het verbranden der Nieuwe Kerk, aan eenen der bovenfte Schoorbalken, ter gedagtenista der Naaktloopers, te lezen: . 4, In “tjaer vyftienhonderd vyféndertich, wilt dit onthouwen,; » Liepen hier naeckt mannen ende vrouwen.” Zie 3. wacenaarn, Befehrijving vas Amflerdam. Wreve, weleer een zeer vermogenden en aanziellijk Geflagy in Holland, voor al in-het Zuidijk gedeelte daar van, alwaag het veele heerlijke goederen bezat; van een groot geduchte van welke het ontzet wierdt, door de geduchte Overstroming fu den Jaare i421, in welke, zo als het vethaal luide, i genen nacht, tweeenzeventig Dorpen, in de —"s va Dordrecht, een prooi der golven oe WEELIGENBERG, van ouds een vermaarde Heuvel of hoogte, in Kennemer/and, niet verre van Haarlem, in het Zule den dier Stad. Haprianus yonius verhaalt, dat de. Heavelen zijnen tijde nog vermaard was, door cence gewoorte, welke toen reeds, zints onheugelijke tijden, hadt plaats go had. Hij verhaal, naamelijk, boe de nieuw getrouwde vrouwen, ’sdasgs naa haaren trouwdag, op wagens derwaarts seeden, met haare oude Vriendinnen en Speelgenooties, ous dezelve aldaar voor gehoudene kenuis en gemeenzaaien omme Sing WEELIGEMBERG, znz. — ging te bedanken; dls zullende zij, voortaan, zich opzettelijk tot de huiszorge bepaalen. De Dichter amMPziING vermelde insgelijks deeze gewoome, en bepaalt, eenigermaate, de plaats en ligging van den Heuvel, in de volgende aartige dichtregels : »» Of wilt gi aan de zy Ruighavers hof pasfeeren ; »» En voorts door Bennebroek naar Haarlem wederkeeren, »» OF langs den Weelgenberg, die recht daar voor dy leidt, »» Daar ik verhaalen moet het geene dat men zeidt: 4, Té weeten, dat alhier de nieuwgetrouwde Bruiden 3, Den tweeden Bruilofisdag met haare jonge luiden »» Vergaderden voor ’t laaist, om onder ’t recht voordaan/ »» Om onder ’t echte jok van ’t lieve bed te ftaan.” Zie HADRIAN JUNI Batavia; s. AMP zinG, Befchrijying van Haarlem. - WEENMANN, (JAN BAPTISTA) geboren te Amflerdam, int den Jaare 1621, hadt cot Vader jan weentnx, een vermaard Böwmeester, en in zijne zaak zo bedreven, dat men hem, in de wandeling, Fan kunst, of Fan met de kunst, noemde. Van wegen het vroegtijdig overlijden van dezen, wierdt JAN BAPTISTA, eerst bij eenen Lokverkooper, en vervolgens in eenen Lakenwinkel befteed. De reden Ger veranderinge was, wonder andere, om te beproeven, of er geene mogelijkheid ware om hem af te trekken van zijne onweerftaanbaare zucht tot de Teekenkunst. Geen ftukje papier viel hem in handen, of hij maalde Øer kladden en teekeningen op. Zijne Moeder, gegenen kans ziende om haaren Zoon, in eelig ander bedrijf, gelukkig te doen flaagen, beflot dan, de roeping der naturwissen. Eerste befteedde zij hem bij eenen JAN MICKER, en vervolgens bij den vermaarden JAN BLOEMAART, te Usrecht. Naarftig beftudeerde hij aldaar oude wvervallene Schuuren, Huizen en soortgelijke voorwerpen. Om nog eene andere -.. behandeling te leereu, genoot hij vervolgens, nog. twee jasren het onderwijs van NIXOLAS MOJEST, Wiens penfeal. hij, 20 naauwkeurig leerde naabootzen, dat de itukken des. leerlings van die des Meesters bezwaarlijk konden onderfcheiden.wor¢ den,, Thans,.den ounderdom van achiden.. jaaren bereikt heb- bende, beflot wesninx.op zich zelven te »werken, en mes, een om in ‘c huwelijk te treden, met eene dogter van den. Landichappen Schilder GILtis.wonpeKogrer, Grootvader yan. den meer.bekenden Vogel{childer. MELCHIOR HONDEKORTER. Vier ist bedy hij nu in 't huwelijk geleefd, en in hee derde; jaar daar van eenen Zoon yerwekt, wanocer hem de aucht, bekroop tot.het doen eener reize na ttalig..... Doch Gaar hij lige begreep, dat zijne. Huisvrouw, indien. hij dezelve van zijnen wensch verwittigde, ter. vervullinge daar van niet zou te beweegen. zijn, befloot hij, heimelijk ce vertrekken. )’t Gefchiedde. :Zijne. Vrouw hem {chielijk misfende, zoudt;. eenige vrienden uit, die hem.te Rotterdam agterbaal-den, ¢u voorts..bepraaten, daar hij zo.zeer op de Italiagnfche. W3BNINX, (JAN BAPTISTA) » gag reize was gefteld, alvoorens van zijne Echtgenoote behor-' lijk affcheid te neemen. Weeninx keerde dan te rug na Amjlerdam,, en yerworf yan. zijug Veouw verlof, om vier amanden te Rome te vertoeven. Niet lang hadr hij aldaar gefchilderd, of de roem zijns kunstvermogens vloog door dq Stad. Van alle kanten deedt men sanzoek bij hem om voort- Bengels van zijn pénlect. Günstige hadden de Paus: en de Kardinal PAMFILt'‘gewenseht, dat hij voor altos: zijn. vers. BHjf te Rome” wilde vésfigen, “en deeden hem, ren dien -eing. de; den voorflag.,’ om zijnne: Huisvrouw-derwaarts te ontbie. den. Op haare- welgering' ont over te -koomen, wiérdt wee NIN te rade," in eigen person had? te gaan haalem - Doclt hea dat hij'in hee -Vaderland was te rag gekoomen, wisten zijnne Vrienden hem tot ‘blijven’ te. bepraateg. Lieden var. hoogen rang, begeerig na het bezit der vrugten van.’s Mang kunstpenfeek; woegden hnonen aandrang daar nevens. Eerst zctle WEENINX zich neder te Utrecht,.en nam, vervolgens, zijn verblijf op, het, adelijk Huis ser Met, bij het. Dorp dé Haar, boven fitaks genoemde Stad gelegen, Van weeninx XXX. DEEL. a ~ wordé 438 WEENINX, (JAN BAPTISTA) enz. A nee eee Wordt getmigd, gelijk ook, met Ùer daad, zijne voorrbreng zels, nog voorhanden, uitwijzen, dat hij in alle deelen der Schilderkurst uitmuntre; en dat hij, daarenboven, Scukkea van merkelijk groote, in ongelooflijk korten tijd konde af- doen. Tot bittere fmarte van veele kunstverzamelasrs, overleedt onze Kunstfernan reeds in het negenéndertigfte jaar zijns ouderdoms, Hij liet eenen Zoon na, JOHAN WEENINX genaamd, insgelijks een vermaard Kunstchilder, en in manier en behandeling zo gelijk aan zijnen Vader, dat zijne Stukten, immets die van den vroegften tijd, van zijns Vaders Kuxstge- wrogten bezwaarlijk kunnen onderfeheiden worder. Meest {childerde hij dood en leevend Wild, als mede bloemen en fruicen. Onder zijne meer uitvoerige Kunstgewrogten mogen genoemd worden, eenige Altaarftukken, in de Roomfche Kerk op het Begijnhof:te Amfferdam, en onder dezelve eene Geboorte des Zaligmaakers, en eene Hemelvaart der Geze- gende Maagd Die zwei uitvoerig en kragtig zijn gefchilderd. JOHAN WEENINX overteedt in den Jahre 1739, in verre geworden oderdom. Zie HOUBRAKEN @2 VAN GOOL, Weer, (Hus te) een ‘aloud Gettigt, in Rhijnland, der het:Dorp Wasfenaar gelegen seinig, vermaard, zijnde weleer geweest de. eigendom | van. den each Leidfeben Penfionaris. romaouT. wOGERBEETS, welke, naa zijn entflag uit dea Loevefteinfchen Staatskerker, aldaar, hoewe} flegts.een korten tijd, aija verblijf hieldt, naardicn hij, om-trent. vijf weeken uaa, zijne komst aldaar, op den zevenden Sepeember = Jaars 1635 » overleedt. Weerpestain, eens Ridder-Hoffitad, in het Cibickweeiies von het Stiche van ‘Utrecht, onder Neder-Langbrock, is ‘nice meer dan een vierkante fteenen Toren, van een Graft antes Ondanks dit gering aantien, bezit en genice de eige igenaar dear van het tegty om in de Utrechtfehe Ridder. Weerkstatien. Bij dezennaath waren, vanouds, in Friesland bekend, zekere hoogten, op welke de standdagen, onder den blooten Hemel, gehouden wierden. Een Gehugt, ongeveer een half onf gans van het Viek A/akum, am den rijweg na Bolswerd gelegen, thans gemeldijk bij den naam van de Weeren bekend zou, niet onwaarfchijolijk, zodanig een AWeerfial geweest zijn. Op het Artikel mpLum, hebben wij, in ons Deel XXIII. bi, 675 met opzigt for dat Dorp, het zelfde aange mMerkts. Weese, of gelijk anderen schrijven, Wezop, de danzielijkfte der drie Steden, die in of omtrent Gooiland leggen is ruim twee uuren gaans van Amfferdam; een half uut var Muiden en twee uuren gaans van Waarden gelegen. De Vegt; die digt tan Weesp vrij breed is, loopt door de Stad. De Stads Wal-Jen zijn vin aatde opgehaald naar de hedendaagfche Vesting-bouwkunde, inzonderheid aan dat gedeclte, "t welk aan den Ostkant van de Vegt gelegen is, en met een lange Brag, an welke Tol betaald wordt, aan de Stad gelegen wordt over deze Brug is een fraaie Steenen Poort, gelifk ook eene dtergelijke aan de Zuidzijde der Stad gevonden wordt belde in den Jaare 1676 naar den hedendaagfchen trant gebouwd: aan de Noordzijde van de Vegt is nog een Poort met fteene Rondeelen, welke tot een Gevangenhuls gebruiké wordt, Men noemt deeze Poorten de Muider Poort, de Urrechtfehe Poort en de Naarder Poort. De Stad heeft verscheide Straaten en Graften, die zeer wel betimmerd zijm Volgens Handvest van ALBRECHT VAN BRYEREN, van den Jahren Rötze, wie het Regisgebiet van Weesp vorgelegen, vors einde de Stadt te kunnen uitleggen, en Keizer zaret px Vy heft hier omtrent nog een breeder Voorregt gegeven in den Jozre 1552, vergunnende am die van Weesp twee nieus we Straaten te maaken, de een stärkende, naar luid der’ Hlandvest, van de Stadt traar af tot sam de Noordzijde van "€ , ¥ 2 Kerk: ee a OR, - en “340. WEESP. Kerkhof, en de andere van de Zuidzijde van de Stad, en dit alles zer wijdte van de dricentwintige voeten, lijnregt uitgaande. Om dat ter uitvoer te brengen, geraakten die van Weesp in geichit met cen der Nonnen-Kjgosters der Stad, genaamd het JFouge Konvent, alzo volgens dit Oktrovi, de nicuwe Straat aan de Zuidzijde van het Korkhof zou hebben moeten geirokken worden door het Klooster heenen; ter weiker plaatze zij voor ecn gedeelte Oostwaaris. heenen gelcid wierdt tot opzekeren afftand, Bij deezen Brjef wierdt hun ook nog toegeitaan, om in plaats van de Duiker of Zijl, aan de Zuidzijde van de Scad een Sluis te leggen ter wijdce van acht voeten; waar toe zij reeds verlof gekreegen hadden van Hertog. JAN VAN BEYEREN, bij zijnen Bricf au het jaar 1422 gegen; maar mooglijk hadden zij toen "geeg, kegt. om den Tol op deeze. Sluis te vorderen, dien Keizer Kagen bepachtet op eca ‘halven Stuiver Brabanis voor ieder doosvaarende Schuit. De gemelde aus recurver verguode, lo het Jear- 1386 an dig van Je: sp ecce vaije, Jaarmarkr, geduurende vier dagen voor en.vicr dagen naa Ss. Maktors dag, op den acht-tienden Ottvber5 ep omrrenc deezen tijd, worde de [aarmarkk, Nog tegen woordig gchouden, behalvea dag "er gok des Dings- dogs en Vrijdazs een Weekmarke is Volgens de gedagten yay Puitsnus zou’ de S$ Siad Weesp haarcn paam gekreegen- heddea van de Lifpeten of Ufipiers; : welk geen groote waarfenijolijkheid heeft, om dat men cer mag Stellen dat deeze Volkeren een hock van Migefiland en Murjerland bewoond hebben, De zaak is te duisier om er mict cenigen grond over te redenceren, Wanneer of omirent, welkep. tijd de Sad gebouwd wierdt, is. onbekend : hoewel simoy VAN.LELUWEN zegt,.dat het rae de Burgraaven van Leisen gefchied is, waar van hij nogth Aps geen bewijs bijbrengt. Evrtijds zou Weesp een Kafteel geweest, zijn, dat aan een Geflagt van dieu zelfden naam behoorde, gelijk men lecst van cenen BERO VAN WESOPA in zekeren Brief van anpgeas, Bisfchop van Utrechs; welke Brief in "£Jaar 1131 gegeeven wietdt. [et zou ook den naam Maat sahe het zeige bejähde wederom in den Jeare 1505 een gehjk lor ols aan die van-Meidez, door den inval van KAREL vAN EGMOND, Hertford's'vah Gétder,' die de Stad ‘be- magtigde, door dan den'cenen ketir’brand in dezelve te doen ftigten, em ze aan den anderen: kaut te overrompelen 5 tar will de Burgers bens waren other vuur' te blysichen,” Weesp. 4 _Y 3 heeit [a a ee | Ta ee a ae Ta Heeft de zijde van den Koning van Spanje gehouden tot is den Jaare 1577, wanneer het een Verdrag aang met de Prinfe van onanye om zich aan de Staaten over te geeves, In omtrent den Jaare 1647 is ’er een Nieuwe Uitlegging der Stad gefchied, waar toe door de Staaten van Holland en Westfriesland, op den 5 November, Oktrooi verieend wierdt, waar door her Regtsgebied der Stede mede vergroog geworden is. : Volgens de jaygfte opneeminge der Huizen in den Jaare 1732, wierden ’er in Weesp 494 in de Lijst der Verponding gebragt, zo dat de Stad zedert den Jaare 1632 in getal van Huizen is toegenomen, naardien ’er in dien tijd mear van 341 gemeld wordt, In ‘s Jaar 1739 beliepen de Ver- ponding te Weesp f 2879: -3-3 Waar af gaat de Vermindering bij Dolean- tie, in den Jaare 1740 F 17 1123-3 Ff 2861 3 8.-3 En waar bij gevoegd moct worden de Verhooging wegens de van nieuws gettimmerde en verbeterde Gebouwen Jf 38 sl4:- Ff 2861 3 8.-3 En waar bij gevoegd moct worden de Verhooging wegens de van nieuws gettimmerde en verbeterde Gebouwen Jf 38 sl4:- Ff 2861 3 8.-3 En waar bij gevoegd moct worden de Verhooging wegens de van nieuws gettimmerde en verbeterde Gebouwen Jf 38 sl4:- Ff 2861 3 8.-3 En waar bij gevoegd moct worden de Verhooging wegens de van nieuws gettimmerde en verbeterde Gebouwen Jf 38 sl4:- Ff 2861 3 8.-3 En waar bij gevoegd moct worden de Verhooging wegens de Komt voor den ganzen beloedenen beloedenen Beloedenen f 2897: 23-3 Het Stadhuis, stand op de Crodbe, aan een fteenen Brug, met een fraai Voorplein, wierdt, in den Jaare 1634, wrij desig gebouwd, doch, in den Jaare 1660, merkeiijk vergroat. Het pronkt met een doorluchtig Toorentje. Bo-ven in den Gevel ftaat het Beld der Geregtigheid, bijns Jeevens grootte; een weinig lasger ziet men het Wapen van Holland, en boven den Ingang het Wapen der Siede. Bene-den in het zelve, ten een ruim Plein, is de Vierfchaar, in welke, boven de Zitplaats van Schepenen, saLo-mons eerfte Geregt verbeeld is in fraai Schilderij, door cys- PERT J. SIBILLE, Burgemaster van Weesp, wiens naam in de Schilderbocken niet bekend ig, doch wiens kunst hier der befchouweren ‘opmerking verdieny, Tes zijde van - Vier- chaar WEESP. 343 ree rr RR a I SEE EE TY I EI fchaar, met eenige trappen na boven, treedt men in. Sche- penskamer, waar in een andere Schilderij, in welke de Ver- - gadering van Schout, Burgemeesteren en Schepenen der Stadt Weesp, gelij dezelve in den Jaare 1652 beftondt, door den gemelden Kunftenaar, naar ’t Jeeven, is afgebeeld. De Wang ftaat aan de Vege, en plagt voormaals het Stad- thuis te zijn. De Kerk is vrij groot en niet onfierlijk. Zij is van een Orgel voorzien, ’« welk een zeer aangenaam geluid geeft. De Toren, aan deszelfs benedenfte gedeelre met Leijen ge- dekt, is, hooger op, doorluchtig en eindigt in den top met een Appel. Het Klokkenfpel, dat in deezen Tooren hangt, wordt zeer gepreezen. De Kerk wordt bediend door twee Predikanten, Leden van de Klasfis van Amferdam, Onder deezen Kerkvang behooren ook de Ledemaaten van Weesper- Ker/pel, en van de vier Ouderlingen, in den Kerkearaad van Weesp, zijn *er twee uit het Kerfpel. De Lutherfchen hebben hier ook een eaamlijk groote Ge- meente en een goede Kerk, die voor eenige jaaren vernieuwd wierd. De Statie der Roomschgezinden te Weesp wordt bekleed door een waerelds Pricsters. De Doopsgezinden plagten hier mede eene Vergängerplatzte  Regenten beftierd, . Het Gasthuis, ’t welk het Bartholomeus Gasthuis. genoemd word,: stätig agter hee Stadhuis. Het is een aanziellijk Gettigt en het fraaifte der Stad. :Hier in kunnen alle Vreemdelinzea voor een enkelen nagt Huisvesting vinden. Ih het zele wor- den ook onvermogende door de Diakonie befteeg. In Weesp, plagten voor dezen veelen Brouwerijen:en der- gelver Bieren. zeer vermaard ézijn, zo binnen als buiten ‘s Lands; doch deeze neering is genoegzaam geheel vervalien: thans is er maar é¢en, waar in ook de Mol gebronuwen wordt, die eenig vertier in de nabijgelepene Stedeo heeft. De Brandewijn van Moutwijn en Jenever zijn de groofte tak van 't beftan dezer Pisats. Men heeft er dertig Brandetijen, tact vijfEnvijftig. ruige Ketels, waar toe tien Moolens in gang 2ijn. Het mesten der Varkens is een gevolg vaa neoring, De Laakenweeverlj wordt ook in Weesp ge pefferd. De Repettng van Mweesp beftaat uit den Hoofd-Officier, die dezelfde is als de Drosfaard van Mufden, den Schout, die ook het’ Ampt vat Stedehouder van den Hoofd - Officier bekleed; drie Burgemasters, zeven Schepenen en eenéntwins tig Vroedfchappen. Twee ‘Sekretarisfen zijn er mede, waar van de een’ het Kollegle-van Burgemeesteren em yroed{chappen en de andere de Schepenen of hee Geregt bedient. Tot bet verkiezen dezér Schepenen wierdt bij. Handvese van jan VAN BEYEREN vastgefteld, dat te Weesp Schepenen- zouden zijn, die *s Graaven Dienaat, waar door de Hoofil- Officier verftaan moet worden, aldaar zetten zal. Vervolgéns maakte FILIPS VAN BOURG One Gene andere schicklichkeit, bij Handvest van den 'tweeden December des Jaars 1445, volgens welke penéndértig der rijkfte Poorteren, die meest leggende Erve en staat, 'alle sären op Erouvendes, bij de-meeste flemmen, S A a I SL Sar nn kiezen zullen veertieren -otabele Mannen uit.de gemeldet eenéa- dertig of uit andere Poorteren, uit.welke veertien personen, zeven door dea Raade van Holland met de meeste ftem- men gekooren Wezende, door den Baljaw van Goolland,. of die de Hertog als Graaf zoude magtigen, moest worden be- éedigd. Deeze zeven Schepenen zouden onmiddelijk het eer- te jaar drie Burgemasters kiezen, en vervolgens ieder jaar twee nieuwe, Iaatende een oude in de Regeeringe blijven, en om de kleinheid der: Stad wierdt bun ook vergund halve Zusterlingen, in plaatge-van Agter- Zusters kinderen te ver- kiezen, Tegens deze Handvest k Zu. Ante zich Heer Ltopewyk VAN MONTFOORT, toen: Baljaw van. September des Jaars 1841, blijke dat het regt. om Schöpfenen te verkleze, ab-voor dien tijd, aan dea Baljuw als Hoofd-Officier is-gelaaten; gelijk de verklezing van Schepenen nog tegenwoordig, volgens Refolutie van den twintigften Maart 1603, jaarlijks,: door hem, op dem tweeden Februarij gefchiedt. 1.Schepenen kiezen jaarlijks, volgens de aangehaalde Handvesten, de Burgemeesteren. De:Sekretaris van den Geegre wierdt,. van ouds,0 dgor. de..Graaflijkbeids Rekenkamer era Y 5 of ee a re ee ee a re 346 WEESP, WEESPER - KERSPEL. eer er eee ernst eaten ET OIL ATE LOI ELD of nu door Gekommiteerde Rasden sangefteld: doch Burg. meesteren ftelien hunnen eigenen Sekretaris aan. Het Wapen van Weesp bella: in cea Zilveren Paal op ea Blaauw Veid. WassreR-KERSPEL, befteat uit verfcheiden Landen of Pol- ders, rondsom Weesp gelegen, welke verdeeld zijn in deeze vier Stokken; Overvege, waar onder Ustermeer wijders het Gein, de Gasp en Bijlemer, Zij bevatten te zamen volgens de Quohieren der Verponding ‘weeden’ rweehonderdzeven Morgens, vijfhonderdvijftig Roeden Lands. In den Jaare 1632 wierden ‘er honderdvier&atwimig, en in die van den 1732; honderdrieénvijftig Huizen voor Weesper - Kersped in de Lijsten der Vetpondinge gebragts doch ten sanzicn yan de laatite Lijsten vinden wij aangeteekend, dat "er, van ouds, gefchil zijnde tusfchen Weesper - Kersped over de. furisdi@tie en Gadering voor Bioemendaai en Hollandsch Ankeveen, een afzonderlijk Quohier voor deze Distrikten is epgeregt, en voor dezelve aangeteekend cenéndertig Huizen en vijf Moieus. Volgens medegedeelde berigcen, zija ‘er ia de achten Polders van Weesper- Kerspe, met Bloemendaal en Ankeveen hier onder begreepen Druidend  over zijn nen en den eenige gefchillen wichen Barge-meesteren dier Stokken van Weesper-Kerspel, boven gemeld, Zija verdeeld in twee Regtbanken. Overvegt, of Utermeer y met het Gein en de Gasp maaken de een Regrbank en die van de Bijlemer de andere Regrbank uit. In beiden spätte de Hoofd-Officier de Hooge Vierfchaar met Schepencn, die ook met den Schout aan hun Hoofd in ’t Civiel vounisfen. 