Catholijke Nederlansche Stemmen
Various Author
En nad de vrijheid van onderwijs. — Wel bragten de hetensche keizers de Christenen bij duizenden om ’t leven, zonder dat zij hen vreesden, die wel het ligchaam kunnen dooden, maar de ziel niet kunnen dooden; wel verbood Jutiaan de Apostat het onderwijzen der jonge Christenen in de wetenschappen, maar niemand der hei-densche dwingelanden is ooit op het denkbeeld gekomen, om de Christenen te dwingen, dat zij hunne kinderen naar heidensche scholen zouden zenden, om hen te latenonderwijzen door meesters, wier kennelijk doel was, om het geloof uit hunne jeugdige harten te rukken. Zoo iets was voor onze ecuw bewaard! : Men zegge niet, dat wij hier de-zaak te ver drijven: dat de oncatholijke scholen, geene heidensche, maar Christenijke scholen zijn: zulke argumenten kunnen niet gelden biy Catholijken, wier Kerk leert, dat er slechts cen zaligmakend geloof is; dat zij, die aan dat geloof schipbreuk lijden, yoor eeuwig verloren gaan. Wij betwisten geenszins de yrijheid dier genen, welke in die zoogenaamde Christelijke scholen gevaar zien; maar dit kan met de Catholijken het geval niet wezen, daar alles, wat in die scholen geleerd wordt, lijnregt strijdig is met de Catholijke | apostolische gelöstleer, van welker naleving de zaligheid afhangt. Zeker is het, dat de eerste Christenen hunne kin-deren niet naar zulke scholen zouden hebben gezonden; en even ze: ver alles, zelfs hun leven zouden opgeofferd hebben, dan de oorzaak te worden van den eeuwigen dood hunner kin- deren, door hun onderwijs over te laten aan meesters, dic hen zouden trachten in te prenten, dat hun heilig alleen za- ishet, dat zij liever alle straffen ondergaan, liec-— Neen, een Catholijke oppositie kan niet ongeoorloofd zijn! Zij heeft altoos bestaan; zij heeft eenige jaren slechts gesluimerd, of liever, alleen de Catholijke drukpers, het Catholijke journalismus heeft ‘haar leven onderhouden, toen, ik weet niet welken zwijmelgeest haar den doode- lijken slaap dreigde te zullen doen inslapen, nadat zij zich in 1829, zoo vol van leven en kracht had vertoond! In 1829 kon de Godsdienstyriend 1) naar waarheid zegeen: », Lerwijl een groot gedeelte der natie in verschillende » verzoekschriften, het redres van onderscheidene grieven »» Vraagt, is een dier grieven het onderwerp van alle verzoekschriften. Lenige onverschillige en yreesachtige sielen uitgezonderd, verzocken alle Catholijken, zoo- wel in de provincien der voormalige republik der Ver- eenigde Nederlanden, als in Belgie, vrijheid van onderwijs. d/lerwege worden die verzoekschriften, door de achtingwaardigste geestelijken geteekend; in sommige » plaatsen Heeft onze geestelikheid zich gezamenhjk tot den koning gewend, om de vrijheid van het onderwijs te verzocken. En geen wonder! Door-het onderwijs worden de begrippen van den mensch gevormd: de grondwet waarborgt eene vo/komene vrijheid van gods-dienstige beerippen; derhalve moet ook het onderwijs volkomen vrij zijn.....” Onder de Noord-Nederlandsche steden die destijds een loffelijk voorbeeld gaven, behoorde’s Hertogenbosch. Niet alleen onderteekenden de meeste Catholijke notabiliteiten dier stad de petitie om vrijheid van onderwijs; maar die bondig gestelde petitie werd benevens a/ de namen der ersten openlijk bekend gemaakt. En wat zien wij nu? Niets van dat alles! Toen men allerwege, eenige maanden geleden, andermaal besloot tot een algemeen petitionnement; toen de afgescheidene gereformerden daarvan reeds meer dan eens het voorbeeld hadden gegeven; toen zij, die elf jaren geleden, het gebrüik maken van het petitie-regt verguisden en als müter. jukreten, een andere taal voerden, en openlijk erkenden, dat de Catholijken regt hebben, om vrijheid van godsdienst en onderwijs te reclameren en het met hen deden, in de organen der constitutionele partij, toen reeds werkelijk petitien door Catholijke huisvaders onderteekend waren; toen de gezamenlijke Kerkvoogden zich in een cerbiedig adres aan den koning hadden gewend, om vrijheid van godsdienst en onderwijs te vragen; toen cen allemeen reclameren dier vrijheden, in adressen aan den koning, het verzock der Kerkvoogden krachtig zou hebben ondersteund, werd zulks tegengewerkt.... Men petitioneerde niet, en er kwam geenerlei resultat, op het adres der Kerkvoogden. 2) Zie de Ultramontan, IV Deel. bl. 71 en 104. — 372 — Men ten behoeve der gouvernementale onderwijers een hoofdgeld in voor alle kinderen, of zij al dan nict ter schole gaan, en executeert zelfs de onvermogenden! Men verbiedt den kinderen hunne leerboeken mede naar huis te nemen, opdat het gift dat zij bevatten, voor ouders en zielenherders verborgen zou blijven..... if En dat alles wordt zwijgend aangezien, terwijl alles elf jaren geleden vur en leven was, om redres te vragen van een der ha-telijkste en ondragelijkste grieven, die ooit den redelijken, den godsdienstigen mensch kunnen worden aangedaan en die, toen echter dien graad van onderdrukking niet had bereikt, dien zij thans verkregen heeft? Waarom zwijgt dan nu het Catholijk gedeelte der natie, de drukpers alleen uitgezonderd? Waarom wordt er niet overal gepetitioneerd? 2° Waarom niet » naar het yoorbeeld onzer Engelsche broeders, cene associatie gevormd? Waarom vereenigen zich niet alle Catholijken tot eene krachtige opositie. Niet, zoo als men will doen yoor-komen, tegen de regering 3 niet tegen de wetten, maar tegen ceric hatelijke usurpatie, die geene wetten voor zich heeft... Dit te ordonnene is onze zaak niet, die er schuld an hebben en daardoor welligt de oorzaak worden van nog grootere laauwheid, onverschilligheid en verdorven- heid van het opkomend geslacht, van veler afval misschien, mogen het voor God verantwoorden! — Maar wij, die nog ; dezelfde taal spreken, die wij voor elf en voor twintig jaren gesproken hebben, wij zullen, bij de toenemende inbreuken op de godsdienst-vrijheid en vrijheid van onder- wijs onze taal niet veranderen, maar onze stem altoas even krachtig verhefen, en onze broeders opwekken tot oppositie tegen alles wat tegen de bevelen van God, tegen de regten der Kerk A tegen de godsdienst-vrijheid en vrijheid van onderwijs strijdt ; wij “zullen onophoudelijk opwekken tot het bezigen van alle /egale middelen, om die god- delijke vrijheden ‘te verkri ijgen en door erondwettige waar- borgen tegen volgende mogelijke misbr wiken verzekerd te zijn, zoo als-onze afgetreden koning zulks bij de aan- vaarding der te ugels van het bewind, over ons vaderland gewild heeft. Wij zullen de taak, die ons, drie en twintig jaren ge- leden, door onze toenmalige geestelijke overheid werd opgedragen, om als Catholijke » journalist’ op te tredene, tot verdediging van Catholijke waarheden en van de regten en vrijheden der Catholijken in Nederland, en waaraan wij eenen vurigen wensch, rust en eigenbelang hebben opgeofferd , niet verzaken door verraderlijk zwijgen. Men zegge tegen het journalismus wat men wil; het openbaart slechts de grieven des volks, dat zijn leed ‘gevoelt , maar , de hemel weet waarom, niet klagen durft. Ook in 1529, werd in de Tweede Kamer, door mannen die zich yo/ks- yertegenwoordigers noemden, beweerd, dat het journa- lismus het algemcen petitioneeren had geprovoceerd ; waarop -destijds de Courrier de la Meuse zeer geestig antwoordde ; dat men iemand die geslagen wordt , nict behoeft te BESEEN dat hy schreeuwen moet. Maar thans is het underder anders... Duizenden gevoelen het gevaarlijke van onzen toestand voor de tockomst 5 doch > men slaat geene handen aan het werk, omdat gevaar, hoe duidelijk aangewezen, af te wenden — rat ee + De hooyere Stan den geven het voorbeeld niet meer van den ouden ener- sicken moed der edele ridderschap.... De middenstanden volgen het voorbeeld der hoogere standen en bekommeren zich niet over het tockomstig™ lot van godsdienst en yrij- heid, als slechts de materieele belangen1 niet gekrenkt wor- den en de volksklassen zijn erootendeels reeds geheel ver- basterd....! Zoo zal misschien cenmaal onze stem, die eens roependen in de woestijn wezen 1), Wij zullen de laauwheid der Catholijke Nederlanders. bij de herinnering aan vroegeren ijver, aan het krachtige leven, dat zich, eenige maanden geleden » overal zoo schoon ontwikkelde, doch dat men-heeft weten te verstikken, diep betreuren ; doch wij zullen daarbij den mond niet moedeloos sluiten, maar onze stemmen blijven verheften, ter verdediging Waren wärde, regt en vrijheid, zoo lang als de Voorzienige heid ons leven rekken en ons de noodige krachten verleenen zal; opdat het nageslacht weten moge, dat pro- cessiert verval de noodlottige vrucht van een anti-Catholijk onderwijs, dat welligt eenmaal den afval van dui- zenden zal ten eevolge hebben » in Nederland als het gevolg der laauwheid van het tegenwoordig geslacht, in 1840 is voorspeld geworden. = S Hiet Algemeinen HFandelsblad in 1830 en in 1840. (Veryolg en slot yan bis. 367). 1840. DE GERUCHTEN VAN DEN DAG, Indien wij gelöst hechten aan loopende geruchten, welke © de algemeene belangstelling van het gansche volk in de hoog- ste mate vestigen, zoude eene eroote. gebeurtenis op het" punt zijn van “zich te verwezenlijken. Het lange van den Nederlandschen Staat zoude niet meer door Hem worden bestürnd, wenn bedoelingen altijd lief- derijk, altijd weldadig waren, die steeds zijn vaderland. De aftr eding zele, beslist door de edelste bewegreden, door de overtuiging, dat de behoeften van dat beminde Vaderland eenen anderen gang en meer klem en nadruk in het constitutionel bewind vorderen, zoude het meest verheven blijk zijn van Koninklijke liefde. De eerbied- waardige Vorst zoude den schepter willen nederleggen, über die meer den eener eetw met eetw met een erde gedra en door deze zeldzame daard zijn zijn zijn regering willen bekroonen "i —eene regering vol arbeid, vol staatszorg, vol rampen, vol telegraphelling » maar waarin het niet ontbreekt aan heerlijke bladzijden, om de dankbaarheid van den tijdg en de bewondering der nakomelingschap te verzeker Groot zijn de moeijelijkheden van het tijdvak, in Hem niet alleen den Krhgeheld Spanje Orderscheid, “die te Waters” Das de “abonnemente op. ety “bled nog bes ten men, zal dit “seat mes nist — 373 — Lauweren verwierf, die te Z/asse/t en Lewyen zegepraalde, maar vooral den vorst, aan de grondwettclijke orde uit overtuiging en met de meest hartelijke verkleefdheid ge- hecht. God geve, dat de uitkomst aan zoo schoone en gegronde verwachtingen beantwoorde! Van de eerste stappen hangt yaak het lot af eener ge- heele regering. Vaak heeft de ervaring geleerd, dat nicts meer in staat is, de*gevolgen van cenen eersten misgreep te herstellen. Daarom is het thans vooral de pligt van alle goede burgers, van hen vooral, wier talenten het vader- © land versieren, om, zonder onderscheiding of verdeeldheid, de pogingen te ondersteunen, bestemd om de toekomst van Nederland te waarborgen. Moge in de besluiten der Voorzienigheid een nieuw tijd-vak van roem en voorspoed aan Neder/and zijn beschoren! ’s Grayenhage, donderdag 1 October. De gewietige tijding van den dag is naturlik geschikt om ieder, die belangst stelt in het vaderland, de grootste belangstelling in te boezemen. Geen officiel berigt is daaromtrent nog verschenen, doch als men de gemeinen wel onderrigte bronnen nagat, van waar de belangrijke mare is ingeloopen, mag men redelij- kerwijs, aan de echtheid dier tijding niet twijfelen. Onder de oorzaken, die Z. M. den Koning tot het ne- derleggen van den schepter kunnen hebben bewogen meenen Wij veilig die te mogen stellen van klimmende jaren, van zucht om na eene moeite volle Vorstelijke loopbaan, den overigen levenstijd, door den. Almagtige toe te deelen, in rust door te brengen; als ook van de zucht om de nieuwe wijze van beheer, volgens de veranderde staatsregeling, aan andere handen toe te vertrouwen; een en ander zal *s Konings besluit welligt hebben uitgelokt. En voorzeker zouden die redenen van genoegzaam klemmenden aard zijn, om dit besluit te reetvaardigen. De gewigtige tijding voorloopig, op hetgeen deswege tout ons gekomen is, aannemende, meenen wij te mogen vaststellen, dat maatregelen zijn genomen om het Nederlandsche volk spoedig ook van regeringswege bekend te maken met de gebeurtenis, zoo gewigtig als de overgang van de koninklijke waardigheid ; wij mogen van de voorzigtigheid des souvereins, die den schepter zou nederleggen, verwachten, dat Hoogstdezelve die beschikkingen zal hebben genomen, welke geschikt zijn, om den overgang van regering zoo gemakkelijk mogelijk te maken. Wat den Prins aanbelangt, die naar regt van geboorte, de gewigtigste waardigheid in den Staat van Zijnen Vader zou overnemen, behoft niet herinnerd te worden al de be- langstelling, die Hoogstdezelve voor het Vaderland in den Raad en in het Veld het aan den dag gelegd 5 ook zijn bloed heft voor hetzelve gevlocid, en de ondervinding door Hem in blijde en in treurige omstandigheden verkregen, zijne ge- rijpte jaren, die hem echter steeds in volle kracht de teugels van het bewind kunnen doen overnemen, vervullen ons met igste hoop dat Hoogstdeszelfs Troonsbestijging ten verstrekken van Nederland. rd door een getrouw volk, bedaardelijk doch tevens ischten klem deszelfs belangen nagaande en be- re-Bras geluk kunnen verspreidén over Nederland, le, zal de op den troon verheven held van | het goede door zijnen vader hem overgemaakt, bevestigen, misbruiken, dic mogten ingeslopen zijn, uit den weg ruimen, de noodige regelen van beheer en reeds verkregen waarborgen voor ’s lands zedelijke en stoffelijke belangen. versterken en verder ordenen en in overgreenstemming brengen, en aldus eene taak vervullen, grootsch en edel, eene taak eenen Koning waardig, die het hoogste doel zijner regering daarin vindt om te zijn de Vriend en Weldener zijns Volks. In cen opzettelijk betoog tracht het Handelsblad in het nummer van Vrijdag 6 October 1840 zich te verdedigen tegen de beschuldiging van inconsequentie, niet alleen door binnenlandsche bladen, maar door de buitenlandsche pers tegen hetzelve ingebragt: het door ons in ons vorig nummer en het beruchte Amsterdamsche Beursblad, sedert 1830 geheel veranderd zijn. Ten opzigte der tegenwoordige gestalte van dat blad, willen wij het volgende overnemen uit de Viissingsche Courant 1) van dingsdag 3 November: HET HANDELSBLAD. Dit blätterte in den latsten tijd eenige fiksche ar- tikelen geleverd, welke aan de voorstanders van de echt constitutionele beginselen in ons vaderland hartelijk welkom waren, en waarop dan ook die journalen, welke men met den naam van opposition-bladen vereert, met blijkbare te- vredenheid, over deze aanwinst ter bevordering van grond- wettigheid in Nederland, de aandacht hunner lezers hebben gevestigd, terwijl zij hulde aan de veranderde en verbeterde gevoelens van het //. 4. toebragten. Wit klimmen in de achting der constitutionele party schijnt echter voor het /7. B. niet voldoende te zijn. Het wil ook de Regering, ook de aristocratie zooveel moge- lijk te vriend hebben en houden 3 en wie hieraan twijfelen mogt, hebbe slechts te lezen het door de drnhemsche Cou- ram, in zijn n°. van 31 der vorige maand, zoo wel ge- refuteerde artikel van het Handelsblad, voorkomende in zijn no, van den 27 October, bevattende waarschuwingen aan de vertegenwoordiging, om zich toch zdddanig te gedra- gen, dat de beho Este aan regtstrecksche yerkiezingen zich niet nog meer, noch dringender, deed gevoclen. Dit was cen artikeltje ter voldoening van de aristocratic. Maar de Regering moest ook nog een bewijs het van de vriendschap en getrouwheid van het /7Z. B ; en nict-tegenstaande kort te voren,, in datzelfde blad, klagten waren aangeheven, dat de vertegenwoordigers wel moore woor-den, doch geene krachtige protestatien tegen ongrondwettige -handelingen durfden uiten, — trekt hetzelve als nu, in zijn no. van 31 October ll., tegen die vertegenwoordiging te yelde, omdat zij, art. 51 der grondwet willende handhaven, het voornemen heeft, om in geen onderzoeck der door de regering aan te bieden wets-ontwerpen te treden, dan na ’s Konings inhuldiging. Dit handhaven van gezegd artikel is, volgens het //. B., et zoo als het behoort. De Staten-General hadden in art. 51 in plaats van,, 17 Act aanyaarden’’’ moeten lezen: 200 spoedig mogelyk na de aanyaarding : — en de reden, (het) Het bevreemt ons, dat de Vlissingsche Courant, een oppo-sitie-blad, dat doorgaans zeer bedaarde maar bondige vertooger levyert. Nog niet meer algemein in Noord-Brabam bekend is, voorwendsel) om dws te lezen, vindt het H. B. daarin, dat de regering geen dag kan stil staan; dat zekere daden van regering onmiddellijk na den overgang der kroon, en eer het mogelijk is de inhuldiging te doen plaats vinden, moesen worden verrigt; dat, volgens de grondwet, de kroon ipso jure overgaat, en dat, zoo de grondwet gewild had, t de nieuwe koning met regeren wachtte, tot na de inhuldiging, zij dan gezegd had, véer de aanvaarding. » De grondwet heeft, naar ons inzien, juist gezegd, wat zij zeggen wilde:,, Bry,” dat is GELIJETIJDIG MET de aanvaarding; dus niet voor of Na. En de reden hiervan is tastbaar. De grondwet heeft geen tusschenvak willen laten bestätig, gedurende hetweil zij zou ophouden te werken, dat zij, althans voor den regerenden vorst, die haar niet bezworen had, niet verbindend zijn. Zij heeft de consequentien voorzien en willen yoorkomen, welke uit zulk een tusschen-vak en de daden van regering, welke gepleggende worden, voor de natie zouden kunnen ontstaan. Zij heeft daarom de beédiging en inhuldiging geijktydig met de aanvaarding der regering beaald. Zij wilde hierdoor tevens den waarborg verschaffen dat er werkelijk beédiging en inhuldiging zou plaats hebben; dat de nicuwe Vorst geene magt zou in handen hebben, — om de beédiging te ontgaan en te regeren, zonder eene voor hem verbindende grondwet. Daarom ook is de eeds-aflegeing door de Staten-Geneiral, bij art. 53 bepaald, te zullen geschieden na de eeds-aflegging, door den Koning. Het H. B. spreekt van eene onmogelijkheid; maar het kan dit Inzonderheid bij het thans beständige geval, niet opregelijk meenen. Wat tech kon verhinderen, dat de abdicatie en de overdragt der kroon en der koninklijke waardigheid te Zmszer-dam in dea boezem der bijeengeroepene vereenigde Staten-General, en onmiddellijk daarna de beédiging en inhuldiing van den nieuwen Koning plaats vonden? Wij vragen ter goeder trouw aan het //. B., of, in dit geval, de regering, de grondwettehyke regering, maar éen dag, maar éen uur had behoeven stil te staan? Wij vragen meer: namelijk, of door de overdragt op die wijze, bij eene, zoo plegtige erkenning desnieuwen Ko-nings, door de gezamenlijke vertegenwoordigers des volks, niet tevens bij de natie de twijfel zou zijn opgeheven, ook trent de wettigheid der overdragt ook van den koninklijken titel, reeds bij het lezen van art. 45 der grondwet, noodzakelijk ontstaan moet. Want het 77. B, moge beweren, zoo veel het wil, dat dekroon ipso jwre overgaat; het kan dit duide- ijk gestelde artikel niet weg cijferen, hetwelk wil, dat slechts éen koning dezen titel voeren zal, en dat wanneer er een Ko- ning /eeft, die buiten staat geraakt, om te regeren, er zoolang een regent met het koninklijk gezag zal bekleed worden. En ware men bevresd geweest, dat de vertegenwör-diging huiverig zoude zijn, om, bij het bestaan van dit art, de voordragt goed te keuren; men kon in tijds eene wijziging van hetzelve artikel hebben voorgesteld, en eene dubbele Tweede Kamer ware spoedig bijeengeroepen, welke dan tevens, zonder afwijking van de grondwet, de bete-diging en inhuldiging kon hebben bijgewoond. Dit kon geschied zijn, uithofde de vorige Koning nog leefde. Bij het a/sterven van eenen Vorst komt art. 45 niet te pas, maar geldt art. 13; en eene onmiddellijke bijeenroeping der Staten-Generaal, door den troonopyolger, ofschoon eene daad van regering te noemen, vloeit uit zijn regt van erfopyolging, en de bepaling bij art. 51 der grondwet commidddellijk voort, en wordt er door gewettigd. Nu intusschen moeten de Staten-Generaal art. 45 le-zen, alsof erstond: ten ware de Koning, zich buiten staat. achtende, afstand doet yan de kroon ten behoeve van zijnen opvolger, in welk geval beiden den titel der koninklijke waardigheid zullen kunnen yoeren.” Maar immer, om art. 51, zoowel als art. 45, op de bovenvermelde wijze te kunnen lezen, moest er achter den eed der Staten-Generaal staan uitgedrukt:,, ten ware »t, onder zekere omstandigheden, mogt noodig oordec- »en, in cenig art. der grondwet iets anders te lezen dan »» Cr staat, of er iets bi te voegen, wat er naar mijn oor- »deel in vergeten is.” Het H. B. zal, naar wij vermeenen, deze onze re- denering noemen, even als het zulks het besluit der Sta- ten-Generaal gedaan heeft, cen ydel schermen met letters. Wij moeten echter het 7. &. deen opmerken, dat de letters, inde aangehaalde artikelen, woorden vormen, en dat, die woorden handelingen undrukken, — en wel handelingen van zeer gewigtigen aard; en dat wanneer het aan de Staten-General, volgens hunnen afgelegden eed, geoor-loof is toe te stemmen, dat er zeer gewigtige handelin-gen, bij de grondwet voorgeschreven, niet of anders of Jater plaats vinden, dan de grondwet. uitdrukkelijk vordert, -- de eed der Staten-General hun evenzeer veroorlooft, toe te stemmen, dat ook en alle.andere opzigten handelingen, door de grondwet gevorderd, niet of anders of later plaats vinden, dan er geschreven staat; en zulks onder het be-weren, dat eene tegenovergestelde handelwijze een ydel schermen met letters zijn zoude. £5 », Ziedaar de consequentien, waartoe de leer, door het H B. in zijn voormeld ne, gepredikt, regelregt voeren zou; en wij vragen het, of, daar het van cene andere zijde zoo zerr op de naauwgez », Ziedaar de consequentien, waartoe de leer, door het H B. in zijn voormeld ne, gepredikt, regelregt voeren zou; en wij vragen het, of, daar het van cene andere zijde zoo zerr op de naauwgez », Ziedaar de consequentien, waartoe de leer, door het H B. in zijn voormeld ne, gepredikt, regelregt voeren zou; en wij vragen het, of, daar het van cene andere zijde zoo zerr op de naauwgez », Ziedaar de consequentien, waartoe de leer, door het H B. in zijn voormeld ne, gepredikt, regelregt voeren zou; en wij vragen het, of, daar het Ein einziger Verbreitung der größte ausdrückt, en mächtigem Volke der zamenstellende Verbreitungen, denen wäre der zamenstellende in der zweiten Kamer nicht erkennen werden, dat blaue nicht bewusste, leerte wie leerte van der verregende inconsequentie? Hoe! wanneer de Staten-General Art. 51 lezen mögen, zu als het 17. B. will, dat geschieden zahl, warum zouden ware er gehen wettehiyk geconstitucerde Provinzen Sta. "Ten, in eenig gewest, mögten bestan, als wanneer de benoeming der Leden yoor de Tweede Kamer door den Koning zal geschieden." Ware een der gelijke lezing dan zédveel onnat dan die der andere artikelen door ons aangehaald? In geenen deele Meds, Uit dit een en ander blijkt bij verniet H. B., bij de mededeeling van stukken, s: deneringen behelzende, van geen bepaald stelsel, vaste beginselen uitgaat; dat er eenige mannen aan arb welke de constitutionele, en andere welke de regering voorstaan; dat icder-op zijne be morgen, het voorstaan; dat het, het guten oder gevoelens bevredigt, en alzoo voor hem aangenaam is; dat het, met andere woorden, "voor de eene hand yw, en in-de andere water draagt, "Het doet ons leed, dat zoodanig ons oordeel zijn moet over een blad, het, onder andere oogpunten, zooveel aing ver" Dient en zuverloben vertrouwen bezit; en uit dien hoofde, wilde het comsegwent de goede zaak des vaderlands en der natie voorstaan en bevorderen, voor beiden van zulkeen onberekenhaar nut kon zijn.” Vervolgens spreekt de Viissingsche Courant van zich zelye, die onze gevolens zoo juist uitdrukt dat wij hare woorden, in dit opzigt, als-de onze kunnen overnemen. Nog een enkel word omtrent ons zelven. Wij verwachten, door ons aanhoudend en volstandig drücken op daden van regering, welke wij met de grondwet niet kunnen rijmen, den schijn op ons te laden, van de regering van onzen nieuwen Koning te willen bemoeijelijken, die regering bij onze lezers in minachte te brengen en de gehechteid, de liefde voor den vorst bij hen te doen verminderen. © © a.4 ; Wij betuigen, met de hand op het hart,” juist het tegenovergestelde te beoogen; doch wij beschouwen als den onmisbaren weg, om Avertoe te geraken, dat er door de nieuwe regering overtuigende bewijzen geleverd worden yan den allernaauwgezetsten eerbied yoor de handhaling en naleying der grondwet, niet in sommige, maar in al hare deelen. Wij zijn overtuigd, dat het begin eener regering onder de beschuldigingen van en constitutionaliteit geen goeden grond kan leggen voor haar geluk en haar duurzaamheid. Van daar, dat wij het voor het algemeene welzijn, zowel der regering als van land en volk, n Og altitud als wenschelijk blijven beschouwen, dat er mogt kunnen ge-handeld worden, op den voet als bij een onzer vorige ar-tikelen (Viissingsche Courant van den 29 October 11). is aangewezen; icts, hetwelk de regering nog in hare handeft, te bewerken. Daardoor zouden, onzes erachtens, alle billijke en gegronde klagten over ongrondwettige daden worden opgeheven, en zelfs tot den schijn worden weggenomen, dat het der nieuwe regering aan naauwgezetten eerbied voor de grondwet mangelde. Daardoor zouden alle welgezinden met nieuwen moed met een te yaster vertrouwen worden vervuld, en eerlang gou welligt het verblijdend verschijnsel ontstaan, dat zij, die men vroeger oppositie-bladen noemde, geene waardiger en aangenamer taak te vervullen hadden, dan de daden der regering te verdedigen en hare maatregelen voor te staan. Badin, dat wat bij en sedert den afstand van Witte I zamenstelling der tegenwoordige Tweede Kamer, decls uit hoofde der ongrondwettige benocming van drie leden uit heeft onafhankelijke periodieke pers heeft betoogd, heeft plaats gehad, inconstitutioncel is, en dat zelfs de Limburg, deels uit hoofde der ongrondwettige benoeming van leden voor Noord- en Zuid-Holland, deels door alge men be Kende medestemming van gouverneurs, voor Leiden van de Tweede Kamer, geheel en al ongrondwettig ist erstern intusschen al die leden der Tweede Kamer, plegtig heben gezworen: dat zi de grondwet der Ne-derlanden zullen onderhouden en handhaven; dat 24 BY GEORGE GELEGENHEID EN ONDER GEEN VOORWENDSEL HOE OOK GENAAMD, DAARVAN ZULLEN AFWIJKEN, OF TOESTEMMEN DAT DAARVAN AFGEWEKEN WORDE.” Noch het gouvernement, noch de Tweede Kamer heeft zich over de stem der publicke opinie bekommerd: gouvernement en Tweede Kamer schijnen zich dus te verbeelen, dat men de grondwet geheel uit het oog kan verliezen of aan dezelve eene willekeurige onnatuurlijke uitlezging kan geven, zonder van de grondwet af te wijken, of toe te stemmen, dat daarvan in eenig geval, of onder eenig voorwendsel afgeweken worde. — Maar zoo denkt de massa der natie er niet over. De consequentien van dit yerschil tusschen de meening van het gouvernement en het gevoelen der natie, kunnen echter van het hoogste gewigt worden; en de vraag zou daarbij niet zijn: Hoe denkt er de Regering over: hoe zal de resterlijke magt, en bepaaldelijk de onafhankelijk hooge räad, de zaak beoordeelen: hoedanig zal zijne uitspraak zijn, wanneer de natie, of een gedeelte derzelve, de onerondwettigheid der tegenwoordige Tweede Kamer, als grondslag aannemende, alle door haar aantenemene wetten, en, bepaaldelijk de belastings-wetten, als ongrondwettigheid der belastings-wetten, als ongrondwettig, en diensvolgens, als ONVERBINDEND beschouwende, het betalen der belastings-wetten, als ongrondwettigheid overwege. Dat men, alvorens op den ongrondwettigen weg verder voort te gaan, dit gewigtig punt rijpelijk overwege. CORRESPONDENTIE. EXTRACT wit cenen Brief yan den Eerw. Abt yan Mount-Melleray in Ierland. Abtdij van Mount-Melleray, 28 October 1840. ‘Waarde en zeer Geachtte Heer! ‘Ik heb lang getoefd met het beantwoorden van uwen geéerden brief, dien ik met het mandaat voor 8 pond sterling wel ontvan- genheb, waarvooriku verzoek, mijne dankbetuiging aan te nemen, als ook de opregte dankbaarheid yan al mijne broeders..... Gij. zult de yertraging van mijn schrijyen verschoonen, “als ik u zeg, dat de heer O’Connett daarvan de oorzaak is. Hij wilde u schrijven en ons huis in de liefde der goede Hollandsche Catholijken aanbeve- len en beloofde mij dien brief te zenden..... Maar hij is thans zoo- danig verbonden, daar hij het geheele land doorreist, overal ver- gaderingen houdt en den openbaren geest eene goede rigting geeft, ten einde geregtigheid voor zijn ongelukkig vaderland te bekomen, dat hij er nog geheele gelegenheid toe heeft gehad, maar ik ben echter verzekerd, dat hij het doen zal, want die groote man is onze verklaarde vriend; hij heeft alhier, twee jaren geleden, eene geheele week in retraite doorgebragt, zijne godsvrucht ‘Waarde en zeer Geachtte Heer!’ ‘Ik heb lang getoefd met het beantwoorden van uwen geéerden brief, dien ik met het mandaat voor 8 pond sterling wel ontvan- genheb, waarvooriku verzoek, mijne dankbetuiging aan te nemen, als ook de opregte dankbaarheid yan al mijne broeders..... Gij. zult de yertraging van mijn schrijyen verschoonen, “als ik u zeg, dat de heer O’Connett daarvan de oorzaak is. Hij wilde u schrijven en ons huis in de liefde der goede Hollandsche Catholij is solide, zijn gelövol vor en doorzigt. De onderstand, dien gij ons van tijd tot tijd tozendt, bemoedigt en troost mij zeer, te midden der moeijelijkheden, waarmede wij nog te worstelen hebben, al ‘mijne broeders vereenigen zich da gelijks met mij, om onze vurigste gebeden yoor u, waarde heer! In het bijzonder en voor alle onze weldeners en weldensters in uw land, in het algemeen ten hemel op te zenden, en ik hoop, dat de Heer in zijne barmhartigheid onze gebeden zal verhooren en al het goede, ’t welk gij doet en niet ophoudt voor ons te doén, honderdvoudig beloonen aal...... Aanyaard de yerzekering enz. Uw zeer Geh. en Verpligten Dienaar, -» M. V. RYAN, -dbdt. Wij deelen dit uittreksel voornamelijk mede, om de zulken onzer landgenooten, die zich verbeelden offen of late diets waken, dat de onvermoeide D. O’CONNELL, die, on-danks alle intrigues 1), kuiperijen en tegenstand, de emanépatie der Catholijk van Groot-Brittannie heeft bewerkt, en die verklaard heeft niet te zullen rusten, voor dat hij. van het Engelsch gouvernement volledige geregtigheid voor zijn vaderland zal verworven hebben,: geenszins een dolle revolutionair, geen vrijgeest, -geen volksopruijer, maar een gemoedelijke Catholijk is, van wien allen, die hem kennen, getuigen, dat hij eene solide godsvrucht bezit. Hij bezit het vertrouwen van alle lersche Bisschoppen; en zijne pogingen, om regt en vrijheid voor zijn vaderland te bekomen, worden zelfs door zedige Christen maagden uit hare stille afzondering toegejuichd. Bij zijne komst in het bisdom van Waterford, hebben de zusters Ursulinnen, van het klooster der H. Maria, den heer O’Connell een adres aangeboden, *t welk Dus aanvangt: Aan den Geliefden, Geéerdenen geinspürtigen Patriot! Wij begroeten uwe komst onder ons met harten die overvloeijen van de diepste en onveranderlijkste dankbaarheid. Dat blijdschap enhoop, dat liefen en heilgevoel alle harten onyxamme en aller gelaat opheldere, want heten heben wij onze blijdschap, het hoofd en den engel-bewaarder van het lot onzes lands voor dus xs. Ja! duizendwerf ja! wij zijn ugen genegen en wij zouden den naam- Yan lersche maagden onwärts wezen, zoo eenig gezag op aarde ons uwe banier kon doen verlaten; want het is de banier van God en van ons vaderland..... Daar de groote man onlangs lid is geworden der groote inatigheids-maatschappij, door den apostolischen ijver van Pater Matruew tot stand gebragt, hebben de vijftien duizend leden dier maatschappij te Waterford, den heer O’ConnNELL bij zijn zijn komst aldaar een adres aangeboden, om den grooten vertegenwoordiger van Jer/and geluk te wenschen,. dat hij door lid dier maatschappij te worden, — door -zijn voorbeeld eene nieuwe impulsie heeft gegeven, aan eene algemeene neiging, die geschikt is, om de we- dergeboorte van Jer/and te bewerken! Deze weinige trekken leveren een juiste schets van het Eaes des grooten mans en van den geest des Ierschen volks! Een onzer geachte vrienden uit Groningen schrijft ons in cenen breedvoerigen brief, gedagteekend 5 November ll., onder andere, het Een onzer geachtet vrienden uit Groningen schrijft ons in cenen breedvoerigen brief, gedagteekend 5 November ll., onder andere, het Volgende: Naar Groningen ziende, mag men thans met regt, met Yele godsdienstige burgers dier stad treuren over den verkeerden geest onder Catholijken aldaar, over de verregaande heersehzucht 1) Wij heben dienaangaande hoogst gewigtige narigten beko- men, die wij welligt nader zullen publiek maken; nog is de tijd daartoe niet gekomen. Rep. brieven om de conditien te vernemen, a oy f - he EE es AT EPS. GRAVE, ver Borxprusxeryy van J. WITZ. ight 7 7 . £ ‘ st. “. En de inbreuk van leeken over en op alles, wat geestelijk is; over den ergerlijken nog voortdurenden tweespalt onder de Ca- tholijke geloovigen en onder de geestelijken, oyer de trage onverschilligheid, geldzucht en hoovaardij, waardoor de eenheid des gelofs en de liefde vaneengereten en waarvan de geest in de statien van het land reeds overgebragt wordt. Ach! Nog lever, nog beter de tijden terug yan 1660-1690!... Ezietdaar Catholijken van Nederland! Wat de gevolgen zijn van gouvernementale bemoeijingen met kerkelijke za-ken, waartegen wij zulk eene reeks van jaren geijverd hebben en nog ijveren...! Zietdaar de noodlottige ge-volgen van fraai schijnende voorstellen, zoo als dat der insmelting van verscheidene statien eener stad, ten einde eene groote, vrocger ontroofde Kerk, terug te bekommen! Die gevolgen zijn zoo treurig, dat zij, die prijs stellen op het Geloof, en de daarvan onafscheidelijke liefde, de erste dagen der verdrukking boven zulk eenen toestand zouden verkiezen! Had de Godsdienstvriend geen gelijk, toen hij in het No voor October ll. zeide:,, Wij moeten, ons daarbij (bij het aanwenden van grondwettige mid-deen) niet laten afschrikken door bedreigingen van meer te zullen verliezen dan winnen, noch paaijen door schoone, beloften....3 want, de staat van uitwendige verdruk- Vaderland, voor 1795. Was nog verkieslijk boven de tegenwoordige uitwendige schijvrijheid! Dit zal iedere Catholijke grijsaard, die verstand en doorzigt heeft, en wiens hart nog voor het Geleof der vaderen klopt, zonder aarzelen toestemmen? Er is voor de Catholijke Kerk, tusschen vyrijheid en verdrukking geen middenweg, dan die van onverschiligheid, Jaauwheid en. Jangzaam, verv: ape helaas dien weg bewandelt gij thaws.... ‘ent x ane ities -uwe vereenigde pogingen, door legale middelen, zonder schokken, gewisselijk eenmaal de volledige vrijheid uwer Kerk, zonder de vrijheid van anderen te belemmeren, kunnen worden bewerkt. Met diep leedgevoel moeten wij het zeggen: lock elders dreigt de kicm van tweedragt onder ons wortel te schieren; wij ontvangen er dagelijks de bewijzen van, en, bet mag in deze oogenblikken niet verzwegen worden, bet zijn alleen de gouvernementale bemocijingen met kerkelijke zaken, die er de oorzaak van zijn. Wij hebben dit altoos voorspeld, wij hebben er zonder ophouden te- gen gewaarschuwd, omdat het in den aard der zake ligt, en dus geene andere gevolgen kan opleveren. Onze lersche broeders hebben dit altoos begrepen; en hieruit hebben zij die kracht onleend, waartegen alle pogingen om in hun vaderland de Catholijke Kerk van hare goddelijke on- misbare vrijheid te berooven, en het onderwijs te kluis- teren, schipbreuk leden. eo ba AANKONDIGING. H. G. HAMER, wendende te Goch, in 'trik Pruissen, geeft dagelijksch onderrigt in van sachte Zeep (al de werktuigen, welk bezigd worden, zijn transportabel). Tema daarvoor hebbende, schrijve aan hem Nummer 47. ae Ra tain a tat Din tin in tn tin in tn in  ik inU: dat zij ook in ons mogen één zijn, opdat de wereld geloove, dat Gij mij gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gij mij gegeven hebt: opdat xij zouden één zijn, gelijk wij ook één zijn. Ik in hen en Gy in mi » opdat xij volkomen één zijn: en dat de wereld wete, dat Gy mij gezonden hebt. Joany. XVII. Her nuneav van pe CATHOLIJKE NEDERL. STEMMEN, Is t8GRAVE, (Bucersnenstnast, B. No. 28). Op dit blad, ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen unen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde stukken en brieven zullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 centen den: regel geplaatst, behalven de 35 centen zegelregt. - Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. De aanspraak van den Predikant Roozehoom. (Zie Cathol. Nederl. Stemmen van 7 Nov. 11). CIngezonden).- D. Haarlem Courant van den 3¢ dezer heeft de aan- spraak van Ds. Roozexoom in haar geheel medegedseld, zij luidt als volgt: ; : _« Sire! De Algemeene Synodale Commissie der Nederlandsche Hervormde Kerk had Gewässer, in volledigen getale verzameld, U. M. bij de aanvaarding der Kroon hare eerbiedige opwachten. Had zij durven hopen, bij de menigvuldige bemoeijin-gen yan U. M. in deze gewigtige dagen, reeds heden te zullen worden toegelaten tot den troon, hare leden waren bij het ein- worden toegelaten tot den troon, hare leden waren bij het ein- worden, en een talrijker personeel zou U de nederige hulde onzer yergadering hebben aangeboden. Doch hoe gering in aan- wi) beschouwen onze taak eervol en hoogstewigtig. Wij hebben toch in last, om in naam onzer commissie, in paam der hoogste kerkvergadering der Hervormden in ons Vaderland, ja, als de tolken van geheel de Nederlandsche Hervormde Kerk, tot U. M. het woord te voeren. Het is dier Kerk niet onbewust, Sire! dat de glans van eeneu schen troon geen straal kan toevoegen aan den hemelschen des eeuwig gezegenden Verlossers; maar zij wil het zich is geenszins ontveinzen, dat het tot hare yreugde en.roem behoort, onder hare leden de aanzielijksten des lands, en aon het hoofd van dezen, de waardige telgen uit het doorluchtige stamhuis van Oranje-Nassau te mogen tellen, en heilig en on- schendbaar acht zij dien band, die haar vereenigt met U. M. geberniedigt persön en het yorstelijk geslacht. Bij die gedachte zweeft haar het bei den het voor den geest, en uit beide durft zij zich vreugde en hoop voor spellen. Uwe onvergetelijke Vaders, Sire! waren haar met mond en hart toegedaan; zij heschermden haar mei magtigen arm, en storiten voor haar hun edel bloed. Neen, dat bloed, ’t welk ook door uwe aderen stroomt, zal U. M. nimmer vyerloochenen, ge- lijk de Nederlandsche Hervormde Kerk rooit vergeten zal, wat zij an hetzelve verschuldigd is. En dan staat hij daar nog yoor ha- ren geest, de achtenswaardige grijsaard, aan wiens ijverige en yerdienstelijke bemoeijingen gedurende eene reeks van jaren, zij zoo onschatbare verpligting heeft; wiens eervolle rust zij God blijft bidden, dat langdurig, ongesioord en gezegend zij! Aan de herinnering van het verledene het verrukking zich het vooruitzigt op de toekomst, en met verrukking ziet de Kerk eerlang den plegtigen dag Te gemoet, dat een nieuwe teleg uit Uw doorluchtig Huis, door het Heilige Doopsel aan Cunistus gewijd, openlijk in haren schoot zal opgenomen worden, tot een’ nieuwen waarborg, dat het haar onder Gods weldadig bestuur, ook voor het toekomende, niet aan yoorstanders en verdedigers zal ontbreken. Die Kerk, Sire! zij mag dan ook met vol vertrouwen op U. M. rekenen, en hare heilige regten en teedere belangen aan U. M. aanbeve- len en toevertrouwen. Wij veroorloven ons geene aanimatigingen, noch zoeken de belemmering van iemands regten, Alles wat wij yan U. M. verlangen, is onontberlijke ondersteuning en gelijke voorregten en bescherming. Zoo waarlijk dale de Goddelijke zegen in de ruimste mate neder op uwer eerbiedwaardigen persoon en geslacht! Zoo waarlijk zal de Hervormde Gemeente, door hare - voorgangers dsartoe steeds opgewekt, niet slechis het talrijkste zienlijkste, maar ook het beste en getrouwste deel van U. M.. cndoedition, blijven uitmaken. Schenke U de Almogende God gezondheid, leven, wijsheid en kracht! Verlig: Hij de moeijelijke taak, U opgelegd; verhoore Hij de gebeden, die wij niet zullen ophouden voor U ten Hemel op te zenden, ea make Hij U. M. regering onder ons voorspoedig en gezegend tot in. Lengte van dagen! Wie deze-a-praak met.iets meer dan eene oppervlak-kige aandacht doorleest, zal er zekerlijk veel in aantreffen, wat de opmerking, der Catholijken althans niet ontgaan. Indien wij het karakter van dit stuk in redekunstigen zinn wilden bepalen, dan zouden wij het zosten noemen. Het is gecne uitdrukking van vreugde en slechts eene voorwaardelijke gelukwensching: het is ook geene bloote aanbeveling van de belangen der Nederlandsche hervormde kerk; maar te gelijk eene heenwijzing, wij zouden bijkans zeggen zoo nadrukkelijk als ware die geschied om > te verschrikken, naar het aanzien van de leden dier kerk: en daarbij verschoonender wijze, nog eene soort van staatkundige belijdenis, dat men niemands regten zekt te belemmeren en met gelijkstelling zich wil te vrede houden. Er is in dit alles iets dat niet reg¢ yoor de yuist is; ex schijnt geworsteld te worden met eene kwalijk onderdrukte vrees, men zou meer Wien zögern zögern, in een woord, Ds. Roo- ZEBOOM vertoont zich in deze rede als iemand, die spijt gevoelt over een geleden verlies., waarvoor hij geen ver- goedenden steun gewaarbored ziet, en die, hetzij uit berckening, aanstoot bij den vorst wil vermijden, en, zoo veel hij kan, goede woorden geeft. Wat men misschien van een predikant der residentie entenen der algemeine synodale commissie der Nederlandsche hervormde kerk niet zou verwachten; ook ten opzigte van stijl of uitdrukking, voldoet die rede niet, an hetgeen men in zulk eene aansprak billijker wijze verlangen mogt. Wij willen wel wat door de vingeren zien; maar het kan toch geen kwaad, aan tetoonen, dat de hervormde predikanten, al zijn zij zelfs leden van de algemeene synodale commissie der Nederlandsche hervormde kerk, ook aan deze zijde niet onkwetsbaar bevonden worden; vooral kan dit geen kwaad, wanncer het misslagen betreffend, ‘tot welker vermijding niet meer dan behoorlijke aanwen- ding van gewoon gezond verstand gevorderd werd. De inleiding is eene langdradige, hartelooze fijmelarij, ter verschooning, dat slechts twee leden der commissie -voor Z. M. verschijnen, en dat niet een zalriker perso- necl (gelijk Ds. RoozEBoom niet zeer edel zich uitdrukt) de nederige hulde der vergadering k -voor Z. M. verschijnen, en dat niet een zalriker perso- necl (gelijk Ds. RoozEBoom niet zeer edel zich uitdrukt) de nederige hulde der vergadering k -voor Z. M. omt aanbieden. — Doch hoe gering in aantal: Ds. Roozesoom is van niemand verzeld dan van jkh. F. Berlarrs van BLOKLAND; sedert wanneer toch maken twee menschen-een aantal? (Het word GETAL duidt alleenlik aan dat meer dan éen ding bedoeld wordt, maar het woord AantAt heeft betrek- king op zckere menigte). Zou Ds. Roozezoom met jkh. 