Algemene konst en letterbode
None
Woensdrtg, den 10 van Zomerand 1807, door Düsseren bepält zynde tot het houden van de gewöhnen jaarlykfche byenkomst van alle de Leden, werd door den Voorzitter, den Heer Mr. Ph. Ram, na het openen der Vögel, door ecre gepaste aanfpraak, verllag gedaan van den tegenwoordigen toeftand van bet Genootfchap. Op de vraag in het jaar 1804 ter beantwoordlng Voorgefteld: Waarin bejhnd voornamelyk de weelde (luxus) der In- VOneren van de Veretnigdt Nedcrlanden, by de oprig ting van bet Gemeencbest; indien men door weelde v«r~ fiaat eene befleding van zyne rykdommen alleen tot ge- megen, en das boven het gene tot elgtne behotftn, en die  op dozen tydP IVaar in was haar invlocd voordeelig, waar in nadeelig, voor, den Burgtrftaat in het gemeen? Waarop het Genootfchap voor of op den i van Wyn-t . maund 1806 gehoopt had verhandelingen te ontvangen, is geen antwoord ingekomen. Ook is 'er geen antwoord ingekomen op de vraag, eerst in ’t jaar 1801, en andermaal in.1804, met uit- loving van den gewonen Eere-prys opgegeven: ffclke is de ware aard der Elebrifche vloei/lof, is zy[ te zameti gejleld, zoo ja — uit we Ike grondbeginfelen dan? en welke zyn de Scheikundige veranderingen, welke zy by hare verecniging met an der e ligehamen zelve. ondergaat en aan die ligehamen doet ondergaan? Eindelyk is ook de hoop van het Genotfchap te leur gefteld, voor den 1 van Hynmaand 1806 verhandelungen te ontvangen over eenig ftuk der Botanie of Plantkunde, zynde 'er Diets van dien aard ingekomen. Om eene proeve te nemen, ten einde door eene grootere verfeheidenheid van voorgeltelde Prysvragen raeer-dere geleerden tot het beantwoorden van dezelve uit te lokken. is op het aanpryzend voorftel van den Voorzitter befloten, om ditmaal twee nieuwe vragen op te gven, e» zyn daar toe verkoren de beide volgende wragen: I. Welken invloed hebben de Kruisvaarten op den toe-land van de Burgermaatfchappy in ons Vaderland gehad? II. Daar de vergelykende On Ledkunde in onze Dagen door zoo vele kundige Mannen beoefend is, en ons tot eenen hooeeren trap van kennis aangaande de wer-kingen van de onderfeheidene Ligchaamsdeclen' der Dieren heeft gebragt, y erlangt het Genootfchap een flelfel van Veeziektc - kundt, op deze gevorderde Onileedkunde gebouwd, en in waarde aan de werken, over deze laatstgenoemde Wetenfchap voor handen, geevenredigd; voor at van de Ziekte - kunde der Dieren, waar by Iset algemeen velzyn het meeste belong heeft, namely k der Paarden » Runderen en Schapen. Het Genootfchap verwacht hier op antwoordep voor of op den 1 van Wynmaand 1809, en looft wederona een Eere-prys uit van go Dukaten, of van eene goo-den Medoille van gelvke waarde, voor de bests be- 4 Mt- Digitized by Google atitwoording van ieder dezer vragen, waar over uit- fpraak zal gefchieden op de algemeene Vergadering van 1 8 io. Ook wordt de vraag, welke thans niet beantwoord was: Waar in be florid voor namely k de weelde (luxus) der Inwonercn van de Vereenigde Kederlanden, by de op-riging van het Gemeenebest; indien men door weelde verflaat eene befleding van zyne rykdommen alleen tot geuoegen, en dus boven het gene tot eigene behoeften, en dus boven het gene tot eigene behoeften, en die van anderen, in den ruimften zin van tiooden is? Hoedanig was haar voortgang tot op dezen tyd? Waarin was haar invloed voordeclig, waarin nadetlig, y oor den Burger float in het gemeen? Herr voorgefteld, met uitloving van een dubbe-en Eere-prys van 60 Ducaten, of van een gouden Mcdaillc ter zelfde waarde, om beantwoord te worden voor of op den i van IVynmaand 1809, waar over de uitspraak mede zal gefchieden op de Mgemeene Vergadering in 1810. En eindelyk word Wederom een gouden Medaille, ter waarde van 20 Ducaten uirgeloofd aan den Schryver der beste Verhandeling over het een of ander ftuk van de Kerkelyke Gefchiedenis van ons Fader land, benevens een zilveren Medaille aan den Schryver van de in waarde naastbykomende, in te leveren voor of op den 1 van Wynmaand 1808, zullende de uitspraak gefchieden in de algemeene Vergadering van 1809. Het Genotfchap herinnert: 1. Dat tegen den 1 van IVynmaand 1807 antwonrden worden verwacht op de Vraag, in 1805 met uitloving van 30 Ducaten of een gouden Medaille, uitgefehre ven: Welke Is de grond, waar op men een vdlkomen regt uit tene overetnkomst, of contract, verkrygt, zoo dat men emand tot voldoening daar van dwingen mag? En hoe kan dus, het gene bevorens een onvolkomen regt, een enkele gedbtenspligt was, door overeenkomst, een volkomen regt geven, en een dwangpligt worden? 2. Als mede op de Vraag eerftelyk in het jaar 180a, en andermaal in 1805 met uitloving van den dubbclen Eere-prys opgegeven: Welke zyn de oorzaken, dat ons Fader land, tegen en in. V begin der XVII. Euw, in het vortbrengen van yoortreffende Schryvers, oorfpronkelyke Dichters en ware Gejerden, zoo zeer boven andere latt den, althans ten anzien van desxelfs uitgeftrektheid, gebloed, en t evens zoo vele uitmuntende Schilders, in den verderen afloop dier eeuw, op gel ever d hebbe; terwyl het aanlid derzel- ven, in het vervolg, tot op onzen tyd, hoe langer hoe minder geworden is: en welke aanliding tot aanwakring van Kunst en fVetenfchap binnen ons leader land zou door de nafporing dier eorzaken kunnen gegeven Worden? 3. En eindelyk al mede tegen den 1 van Wynmaand 1807 Verhandelingen over het een of aoder ftuk derL Vaderlandfche Oudheden of Gefchtedkundc, ten eindeaan de beste dier Verhandelingen, volgens befloit van de' algemeene Vergadering van 1806, eene gouden Medaille i e van ao Ducaten, of wel eene gelyke somme in geld, en aan de naastbykomende een accesfit eener zlfvereh Medaille te kunnen toewyzen. De uitfpraak over deze drie stukken moet gefchieden op de algemeene Vergadering van den jafe 1808. 4. Dat in den voorleden järe 1806 met oitloving van den gewonen Eere-prys van 30 Ducaten, of van een gouden Medaille van dezelfde waarde, is opgegeven de Vraag: 1. » "! ’ Indien de twee halfronden enter Aarde (het Noorde-tyke en Zuidelyke) eenigzins in gedaante, grootte of in beide ondcrting verfchllden, welke Astronomische verfehren zouden hieruit geboren worden; en kan niet in het byzonder het bestehendig verfchil tusfchen de Zomer- en Winter - waarneminsen van de schlunt der Ekliptica van deze oor taken worden afgeleid? 5. Dat eindelyk op denzelfden tyd andermaal met uitloving van een dubbelen Eere-prys is voorgefeld de vrage. Voor de eerltemaal in 1803 opgegeven: Daar de nieuwflt waarnemingen en proeven 0 ml rent de EleSriciteit, den Siddcrvisch, Beefaal en dergelyken Vüchchen, en eindelyk de zoogenaamde Galvanifche kracht » zulk eene groote overcenkomst van aard en te gelyk zulk een aanmerkelyk verfchil van work fchynen aan te duiden, verlangt men eene vergelykende befchouwing van deze krachten en derzelvtr werkingen, duidclyk ontwikkeld en op proefondervindingen gegrond. Moetende de beide laatfle vragen beantwonrd worden voor of op den 1 van IVynmaand 1808, en de uit- D 5 fpraalc Digitized by Google « ft 7 . K ' fpnak gefchiedeu op de algemeene Vergidering vsuk. 1809. Alle Verhandelingen, welke naar een Prys dingen , raogen met gefchreven zyn met de eigea band van den Schryver, roaar moeten gefchreven zyn met de hand, van een ander, en, in plaats van den eigen naam des Schryvers, moeten zy geteekend zyn met een Zin- fpreuk, met byvoeging van een verzegeld Billet, het •welk dezelfde Zinfpreuk ten opfehrift heeft, en waar in des Schryvers Naam en Adres zeer duidelyk eigen- handig gemeld ftaan; 00k moeten de Verhandelingen * in het Nederduitsch, Hoogduitsch, Engelsch, Fransch of Latyn opgefteld, duidelyk met italiaanlche Letteren gefchreven zyn, en vragtvry toegezonden worden tan aen Secretaris van dit Genootfchap , Profesfor Rossyn > te Utrecht , zullende de Verhandelingen, die na den ge- Helden tyd gezonden worden , met opzigt van den Prys % in geene aanmerking worden genomen. De Billetten , tot die Verhandelingen behoorende aan weike een Prys wordt toegewezen, zullen alleen geopend , en de overige ongeopend verbrand worden. Eindelyk herinnert het Genootfchap, dat by Art. a. der wetten is geflatueerd, dat het Genootfchap van alia Verhandelingen en Gefchriften a I tyd eigenaar blyft, en dat niemand dezelven of geheel, of ten deele, of by ccnxg ander IVcrk zal mogen laten drukken ; zander toeJUm.- mirtg dcr Directeuren. In bet afgeloopen jaar zyn tot gevor.e Leden var- koren de Hceren: ,. Ant. Lemzon Pynaker, Med. Dr. & Chirur- , gyn, te Alphen. A. C. Bonn, Med. Dr. te Amfterdam. Mr. A. A. Stratenus, J. U. Dr. in den Haag. En tot buitenlandsch Lid. H. M. Marcard, Med. Dr. te Oldenburg en Bron~ Arts van Pyrmond. . NIEUW- Digitized by Google (Sf ) NIEUW -UITGEKOMEN BOEKEN, t AK A DEMISCHE EN ANDERE SCHRXFTEN. Akademische Verhandeltungen. Dissertatio Medica (Chirurgico-Medici) inauguralis, fiftens: momenta quae damnus de furditate per puncturam membranae Typographum cur and a quam pro graciosus. Doctores, erudiiorum ex am ini submittit: Lucas Cornelis Niruwenhuis, Rheno-Trajesim. Die tit Jnnii mdcccvh. Trajedi ad Rhenum ex Officinis O. y. van Paddenburg en G. van T zerwortt, Academiae Typograph. 4to pp. j6. De keuze en gelukkige bepaling van een onderwerp is, by bet fchryven van eenene Verhandeling, voorzeker niet een der tunfte verdienften van den Schryver. Oude en welbewe-xene waarheden te herhalen is, hoe zeer men ze ook met een nieow bleed oitdoschr, noodeloos en overtollig; nieuwere ftellingen, wier gegrondbeid of ongegrondheid nog niet Ten dui-delykfte is be wezen, ter toetfe te brengen van rede en ondervinding, zal elk onbevoordordeeld beminnaar der waarheid nuttig en verstandig toefchynen. Aanmoediging verdient der balve, reeds nit dit ne oogpunt befchouwd, deze voor ons liggende Verhandeling van den Heer Nieuwenhuis, wiens arbeid uy, by wyze eener korte fchetfe, aau het onpartydig oordeel zullen onderwerpen. De gehele Verhandlung beftaat nicht drle Boofdftukken. In bet eerfte lezen wy eene korte en alleenlyk aan het elgenlyke hoofdoogmetk beantwoordende Ontleedkundige befchryviog van bet Werktotg des Gehoors. In het tweede vinden wy de oor-xaken der Dnofheid aangewezen, benvens de wyze, waarop men tot derzelver kennis kan geraken; terwyl eindelyk in het laatfle Hoofdftuk de Schryver tot het voornaam doel zyner Verhandeling overgaat, te weten het genezen der doofkeid door middel eener door middel eener door middel eener door. — Het eerfte Hoofdftok is, wel is waar, kort en oppervlakkig; echter kan zulks den Schryver geenzins als eene font worden toegerekend, daar wy de Ontleedkundige befchryving wan het Oor, hoe gewigtig ook Op haar zele genomen, reeds By bernemde Ontleedk undigen (waar onder wy voornamelyk een’ Soemmering tellen) in zoo ver genoegzaam aantreffen, dat zy niet hier als overbodig, als eene vervelende, en tyd.en papier verflindende berhaling zon kunnen worden aangemerkt. Het Tremmelviet en de Buis van Euftachiut, als byzonderer tot de doofheid betrekking hebbende deelen, warden daarn mok by uitfluiting vry naauwkeurig befeldeten. Wat bet eerfte betreft; het Trommelvlies oimelyk; ontmneren wy Jiog eene byzondere vooronderftelling van Co lie y Glafer en Rivinus, door den Schryver aangebaald, welke het b eft aan •euer opening in het vlies op vry iosfe grondeo ftellig bf- weer- igilized by Google ( <fc 5 weerden. Dat er eene opening in ( <fc 5 weerden. Dat *er eene opening in ( <fc 5 weerden. Het zelängst kan plaats heb. ben, is onbetwistbaar zeker; hier van baalt de Schryver de noodige voorbeelden aan; doch ook even zeker houden wy met hem, dat deze opening niet tot de natürjyke (iiever: gezondt) bewerktiging van het vlies behoort. Een wenig verder beweert de Heer Nieuwenhois, dat het Trommelvlies niet noodzakelyk vereischt wordt tot bet voortbrengen van bet gehoor; offcboon bet dienen moge om de geluidftralen, die in den gehoorweg dringen, te ontvangen, en, doajr mid-del eener datr door veroorzaakte trilling, het geiuid aan het binnenoor mefi te deelen; de bewyzen hier van warden opgegeven als bcftaande daarin: i.) Dat men Dieren vindt, gelyfe de koudbloedige Vis- fchen, die dit vlies ontberen, en evenwel goed hoo- ren. a.) Wordt Zulks bevestig, door voorbeelden van Menfcheu, wier Trommelvlies, geheel, of flechts vooreen gedeelte, vernietigd was, en des niet te min goed van geboor werden bevonden. Wat ondertusCben het eerfte bewys aangaat; wy gelooven, dat onze Ontleedkundige kennisder Visfchen nog te duister is, om met zekerhdd het gemis van een Trommelvlies by de-zelven te kunnen vast ftellen; en betrekkelyk het tweede, is bet nog niet bewezen of bet Trommelvlies (byaldien de Lyder nog kan hooren) wel gan/che/ytontbrak, ten minften bewyst bet voorbeeld, door onzen Schryver aangebaald van dien Jongeling, die den tabiksrook door de ooren been biies en nogtans tamelyk goed kon hooren, nog in het geheel niet, dat bet Tympanum in dit Geval ten eenenmale ontbrak. Wy voor ons geloven, al ware het ook tlechts uit aanmerking der fcboone, doelmatige, geenzins overtollige bewerkung van bet oor, met regt te mogen beweren, dat het Trommelvlies, tot vorming van ’t geiuid, ouontbeerlyk en allernoodzake- lykst is. In het tweede Hoofdftuk worden de oorzaken der doofheid en derzelver kemeekenen beknopt en vollvdig tevens aangewezen, en de vierfoortige verdeeling van Gauiiut, betrekkelyk de ziekelyke verfchynfelen van het geboor, gevoegelyk tot drie gebragt, te weten: een te fcherp Ctc gevoelig j gehoor, Doofheid, en een bedriegelyk gehoor. De eerfte foort neemt men waar in Ziektens, waar de gevoeligheid of prikelbaarheid door het gebeele Ligchaatn ten uiterften verboogd is, het bedriegelyk genoor echter vindt by de gezondfte menfchen plaats: het fuizen in de ooren strekke hier van tea voorbeeide. Het is hier de plaats niet (zegt de Schryver) eene vol- ledige Ziektekundige befchryvisg van bet. gehoor te ge- ven" Digitized by Google J c ci > „ ven” — waarom hy zich dan ook flechts over de doofheid, waarom door de Mensch weinig of in het geheel niets hoort, breeder uiilaat. In her buitenoor ligt vaak op verfchillendt wyze de grond dezer Ziekte, b. v. het gebrek aan het bui- tenoor tot het opvangen en verzamelen der geluidftralen too noodzakelyk, het welk evenwel door de Ko^sr wordt verholpen: de naauwte van den geboorweg, moeijelyker te herftelten; — de verstopping deszelven, het zy door eene te groate hoeveelbeid oorfm^pr, of door dien hetzelve verhard zy, bet Zy eene andere, van buiten toegevoerde ftnff,. den koker verfloppe. — On pag. 17 wd4r van het ganfchelyk, Of tea Deele vernietigd Trommelviles gefproken wordt, geeft de S.- op nieuws een geval op, door D. ^Istley Cowper aangehaald, ten bewyze der mogelykheid van, by een geheel vernietigd Tympanum, goed of ten minften tamelyk te kunnen boeren. Exempts Must rant, nil probant / ten ware zy zich niet flechts tot don onvoldoend geval bepalen, maar door dikwerf herhaalde onpartydige befchouwing opgemerkt en toe- pasfelyk gevonden worden. Op vastere gronden van zekerheid fteunende, vinden wy als oorzaken van doofheid aangehaald de meer algemeen voorkomende gebreken van het Trommel- vlies, van de geboorbeentjes, bebederf en engen wartoe nog eene verzameling van bloed, etter, waterig vocht of flytn in de holte van den Trommel behoort: eindelyk de verst Oppin-gen van het flekkenhuis, het poortaal en der halve Krings-wyze buizen. Wanneer de Zenuwen, die voorname geleiders, door welker aandoening wy het geluid ontwaar worden, ziekelyk zytt aangedaan, b. v. door drukking, waar door de indruk met tot het algemeen vereenigingspunt van het gevoel (Senforium commune) kan geraken, zulien wy doofheid zien ontftaan: billyk vestigt dus de S. ook hlerop zyne aandacht; terwyl hy, < zoo wel van ziekelyke bewerktuiging als van ziekelyke ongevoeligheid en geheele vernietiging, der gehoor- zenuwen spreekt. — Met grond, zien wy, by eenen hongen graad van ongevoeligheid derzelven, de aanprikkelende en verflerkende middelen aangeprezen; alhoewel wy geenszins tneftemmen, dat, by eene doofheid uit jdpoptexia of Epilepfta one-flaande, altoos eene juist tegenoverge Friedenhandelwärme ver-eischt wordt, die meer bemächtigt in geval van bemetit- (Pag. At gezegd wordt te moeten befänkt in: antiphiogistica et Cerebro deritantia. Wy ontveinzen niet, dat deze Helling ons wat al te willekeurig voorkomt, daar derzelver algende toepasling zich Diet kan vereenigen met die menigvulige gevallen, waarin, na een geeindigden aanval van beroerte, een plaatfelyke verlamming van een of ander de! overblyft: befiaat de oorzaak der ziekte in volbloediglteid, waar van zoms een een nadeelige drukking der berfenen het gevolg is, dan komen aderlatingen en de hier boven geremde mil- delen to pas, on offchoon de aanval door een gepaste behandeling uit den weg geruimd is, zou deaniettetniu onzeserachtens de verkoelende en afleideiide behandeling, uit boofde An een, by zulke Lyderen, byzondere overhelling tot der gelegenen een aanval, eenigen tyd nog kunnen en moeten worden voortgezält; maar ontftat elke Beroerte uit volbloedigheid en drinkking der berfenen? Waar blyven wy dan met onze Shrrtieroerte (applaxifolia fcrofa) en hoe zullen wy ons de spa-flexia nerva, eene ziekte waarin wy wel overgrooie zwakte, maar geen bederf der vochten, geen drinkking der herrenen, noch uitflorring in dezelve, door verbreking der bloedvaten, befpeuren? Eindelvk handelt de Heer N over de gebreken der Eufta- ehiaanfcke Buis, over de omftekingachtige en ettergezwelten, verfterving, vergroeijing der Buis en andere norzaken, die over de ongenezelykheid der Kwaal niemand me Er zou- den doen in twyfel ftaan, byaldien men niet, door zucht tot navorfching en waarheidsliefde geleid, een nog niet fof tea minften min volkomen ) bekend middel bad weten opterporen, cm de gemeenfchap der buitenlocht met de Trommelholte te berftellen, eo op die wyze aan den Lyder bet geboor weder te gven. Dit middel nu beflaat in de doorboring van bet Trommel vies, zoo dat de Geluidftralen door de gemaakte opening in de voornoemde holte van den Trommel kunnen doordriiigen. In geen ander gevai (zegt de Schryver) kan dit middel van aut wezen, dan wanneer de erond der d>nfhc*id in eene zie-kelyke gefteldbeid der Euftschiaaufche Buis gelegen is. Ten Quite van dit hoofdlluk geefi onze S. de verfchynlelen op, waar uit wy kunnen ripmaken of by eene aanwezigzynde doofheid de Zenuwen ai of niet zyn aangedaan. Hei derds hoofdlluk wordt bcgonnen met eene gefchied-kundige btfchryving der eerfte unvinding van meergemelde beelbewetking; terwyl men *er tevens uit ziet, dat dezelve niet all&n v<56r jaren reeds in aan Merkung kwam, maar zeifmet een gelukkig gevolg ten uitvoer werd gebragt. Hierop Tolgt de wyze, waarop de konsibewerking wordt verrigt, bane vens een befchryving van bet werktuig, en eenige voorzigtigbeidsrtgejen ter vdorkuming van ongelukken by bet doen der konsibewerking; al bet welk naauwkeurig en bondig wordt Toorgedragen — en eindelyk eene welverdieude aanpryzing der operatie om derzelver eenvoudigbeid, en beilzame uitwerking. Ten flotie voegt ’er de S. by, dat hy by mangel aaa tyd en gelegenheid buiten ftaat geweest zynde, om de ver-eischte proeven, omtrent ’t geen hy ten dezen uit de besto Schryvers getrokken had, op bet geftorven menfchelyk lig-cbaam te nemen, zicb naderhaod boopte In de gelegenheit daar te, by dooven, gefteld te vinden, en den uitflag dier proeven openly k te zuLleu kunen gemeen maken. Wy wenben den jongen Geneesheer, met dit allein tt»U doeod bewys van welbefteden tyd eo yver voor de waarheid hartelyk geluk; en hopen, dat by ender eene welflagende praktyk, by aaohoudenheid zich in de gelegenheid zal yin- den, om van de dagelyks toenemende verlichting in het yak der Genees- en Heelkande een even verstandig gebruik te Biaken; en aleoo tot nut en welzyn zyner lydende oatuurge- boo ten yverig mede te werken. HANDEL en ZEEVAART, HUISHOUDKUND* EN WAT DAAR TOE BE TREKKING REE FT. Pktzen BIZ EmcTiz. Op Maandag den ao July 1707, in Amfterdanu Bwitihlandschz. 4 merited 5 prCt. i too) a 1 Andeelen by Hope* Comp. •nz. • 106 a | Rutland 5 prCt. Zweden 5 prCt. 9*5 *97 Denemarken, ToB. 4 prCt. 91)197) tiro Lew w Wisftlb. 4 prCt. 97 j • 98 dito Kmon 4 prCt.. 97! » 98 Keixer van Oostairyk $ prCt. 5*$ 1 57 dito 4) prCt.. • JO 131 dito 4 prCt.. 50)1 51 Spattfe 5 1 prCt. byHope & C 94 if dito dito nieuwe.. 88)189 Portugal, by Hope&C. 98) a | Engeland. Anmiiteit. 3 pCt. fij) Frankryk Geconfoitd. ren ten 5 prCt. 7»l*7* Dito Cert, by K.&V. 7tja| Wisfekotirs. Op Londetw. 35 fl d»5i % — Paiys.. 5l! BtXRIMlAROICHZ fhtomle Schildbrieven a 3 piCi.. |. dito 1 1) prCt. Losrenttn uit deheffing van p8 a 3jprCt. Dito uit de hefling van 1800. a 3 prCt.. dito 1801. A 3} prct.. 44i'<5 39l*< 5*1* I 441*45 51 M dito Dome Mines. 4 prct. 7a a f -Hto Vrywillie 3 pCt. 7a a{ Kon. Ncgot. van 1807. 6 pCt. Met op loop, premi by Aflosf. 98 Reicnptien Losb. na den Vrede. 99 Agio van de Bank. 4 prct. STERRE- en WEERKUNDIGE WAARNEMINGEN. Zalk, den 13 July. Dit Dorp werd beden ochtend ten .Jtalf acht uren met eene verfehrikkelyke hagelbui bezocht. Van donder en blikren yergezeld flak dezelve uit het Zuid- westen op, frekte zich over de ganze breedte der Heer- lykheid nit, en hield rnim een half kwartier nurs aan. De grootfte hagelfteen, of veeleer ftukken ys, waren als halve groote hoendereijeren en de andere meest alien als duiveneije- ren. De glazen, die op het Westen en het Zuiden Itotiden zyn meest alien verbryzeld; doch deze schade komt niet Digitized by Google In einem het verließt, dat de Landmark over het algemeinen gedanken heft, dewyl alle de te veld ftaande vruchten vernieder. De boomvruchten zyn ook alien afgeflagen, maar men heeft tot nog toe niet vernomen, dat er menfchen by vero-gelukt zyn of wonden bekommen hebben. — Van Oldebroek, Elburg en Doernfpyk heeft men ook dergelyke treurige be-rigten ontvangen; in de laatfte plaats zyn buiten de aanmerielyke schaden aan de gewasfen tdegebragt, ook menfchen geraakt, ja beladen wagens, paarden en vee door dezen hagelflag in de floten geworpen. WEERKUNDIGE WAARNEMINGER, BUITEN HAARLEM, V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. THER- MOME- TER. STR1K 1 Loom. DER I CRSTRLD- WIND. 1 HZ ID V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. TER. STR1K 1 Loom. DER I CRSTRLD- WIND. 1 HZ ID V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. TER. STR1K 1 Loom. DER I CRSTRLD- WIND. 1 HZ ID V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. TER. STR1K 1 Loom. DER I CRSTRLD- WIND. 1 HZ ID V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. STR1K 1 Loom. DER I CRSTRLD- WIND. 1 HZ ID V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. STR1K 1 Loom. DER I CRSTRLD- WIND. 1 HZ ID V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. STR1K 1 Loom. DER I CRSTRLD- WIND. 1 HZ ID V r BARO- IS07. < WE- July 1 TER. STR 29. 9 29. 9 19. 9 66. 1. w. | betrokken; ’snamiddngs 70 [ w. z. w. j tusfcben bade regenachtig. 59 | w. H. w. | 16 | w. 2. w. | 29. 9 3°. 0 30. 0 65. 1 w. Z, W. 1 69 |  de n Jaren. Te Haarlem, b* A. LOUSES P*. Digitized by Google ALGEMEENE K O N S T- EN LETTER-BODE, VOOR. HET JAAR U07. N°. 31. Vrjdag den 31 July. B j E R I G T E N. U I.\ T L  van Francavilla, in dit Koningryk, heeft door de vlugt der vorige Regering veel geleden. En *d* voornaatnrte Stukken isyh medft gevoerd. Gelukki- ger waren de andere Vefzamelingctj v voorpameiyk die -vah Portici*\we]ke weinig verloren heeft, j ; r _ * U. Dee b. E SciiAJfr Digitized by Google C 66 ) Schafhausen. Onze beroemde Zwitferfche Hifto- rie-Schryver Muller, alhier, heeft den post van Pro- fesfor by de Akademie te Tubingen, welke hem door Z. M. de Koning van Wurtemberg, op zeer vereeren- de, raeer nog dan voordeelige, voorwaarden is aange- boden geworaen, aangenomen. Hy zal de volmaaktlle vryheid hebben, om zich aan zyne Letterkundige werk- zaambeden te Digitized by Google C 66 ) * Kunnen overgeven. Reeds is die de vierde Vorst in wiens dienst de Heer Müller is getreden, zonder dat, nogtans, de vastigheid van zyn karakter er door gelede heeft. Nymegen. Onze Stad Operateur, Heelen- en Vroed-meester, J. van Munster, heeft onlangs, de Huis- vrouw van zekeren Distillateur Boes, te Goch wonen- de, welke 25 jaren oud, ongemeen zwärlyvig en voor de erfe maal zwanger was, gelukkig van een leven-dig en onbefehadigd Kind, zunde een Zoon, verlost, door middel van de Door-hjding dtr Schaambeenderen. Deze Kunstbewerking gefehiedde den 5den July, en zoo wel Moeder als Kind, bevond zich nog op den 'Zevettden dag daar na, naar tydsomllandigheden, rede- lyk welvarende. AN II E T. MATHEMATISCH GENOOTSCHAP Een onvermociden arbeid komt alia ▼ AN II E  Spreuk: Een 'vmvermotide arbeid komt alia te y boven, heeft op den 3 1 lien van Leaieaaaod 1. 1. hare aStte Algemeene Vet- " j:,j. •. ta" Digitized by Google gartering gehoudeti * ttelfce door den voorzittenden Bd» uuu'derf den Heer Joh. Kerkhoven, met eene Rede- vncring, ten onderwerp hebbende: Het aanfltppen van tenige der otttdekkingen door de Sterrekunde gemaakt en die otis een ftauw denkbetld seven van den bouw van het Heeldl, gopend werd. Vervolgens werd vetflag gedaan van den tegenwoordrgen ftaat van bet Genoot- fchap, en van de handelingen des Beftuurs* gedurende het laatsc verlbopene Genootfchaps-Jaar. De Prys aan de Leden des Genootfchaps, voor het inlevereo der tneeste volJoende ontbindingen, beftaan-de in :J. de la Landd’s Sterrekundc, aan den Heer G. Fjkken roegewezen, werd aan zyn Ed. op eene gepaste wyze overhandig. Tot huwe Beftuurdejs werden benoemd de Heeren Buys, J. F. Keyzer en S. van der Paauw. En totade Secret ris en Algemeinen Correspondent het Be'lurend Lid J. van Wyk Roelandszn., te Amfierdam, de v.-.'S i * v. De tyd ter beantwoording der vorige Prysvraagzynde eene inkiding.. tot, de Algebra, ten dienste der Schönheit nog niet veniremen zynde, kon hieromtrent nog gegen verfahren. I. tot eene nieuwe Prysftof wordt opgegeven de beallt-woording der Vraag:.. <. - i, Von weik not is de Viskimde in de vwrnaamfte bet or pen des gewonnen (event? Het Genuothap verlangt in het Afttwoord op deze' Vraag, niet zoo zeer eene breedyberige Verhandling Over het nut der Wiskiinde A is vvel eene duidelykZ. etl zoo veel mogelyk beknopte fchetg van den mmigpit tnvtoed der, Wisltunde op de bedryven de geselligta. levens, en dus bet voorordel het welk zy zoo. w&t den Koop-y Zee- ais Handwerkman Jean aanbrengen sites tbekkende, «m rod veel mogelyk het doel der Genootfchaps, de meerdere oitbreMing der edele Wis* kondevte bevordeten.,e • ■ ’ j 5a Het Genootfchap 'biedt aan dep Schryvfcr vafi hetf Voldoenendst Antwoord, eene Pretttie van (ten Holland-- fche godden Dukatcn of de naardc vafidtcti •' trtoetendti, dtp Vernandeling gefehru^n zyn' %;de Hollandlchoj Taal, met eene duidelyke Letter,' fen geteekend met eene Zinfpreuk, vergezdd door een verzegefd Hriefje « ixopdende vank4&a.- dezelfder van bip- £ si 'Mi Digitized by Google C « 5 ittti den naaffl des Schryvers: het Briefje der meest vnldoende Verhandeling zal alleen geopend, eo de an- dere on geopend verb rand worden. De Stukken, welke naar den uitgeloofden Pries zut-Jen dmgen, moeten voor primo Augustus i«c8, v racht-y ry, worden gezonden aan den Ondergeteekenden, woende op de Oudezyds Voorburgwal, by de Sioof-fteeg, IS0. 66. Op last van Beftuurder des Genoot-r schaps bovengenoemd, J. van Wtk, Roeld.  den kubdigen A. Ziezgnis; nur für welk bemühen werk ran den kubdigen A. Ziezgnis; nur für welk bemühen werk, het Opferdüngen pryki: Kveekfchool voor de Zee- vaeert. Oder de menigte vertrekken, too van den Korobald, Stuurmanen Bootsman, als van de botrery, vie- taalie, kombuis, eet- flaap- zlekeo- kleeder- schulder- toow- gewper- ;eo. linnpn-kaiper, en pet rierkante Plat boven het voorfle gedeelte des gebouws, als zeer gefehikt, tot bet doen ran fterrekuodige waarnemingen, munt uit de School zdve, zynde ruim.en Jang 1 de muren beplakt met afbeeldingen vso vele nederlandfche Zeehelden, en byzonderlyk van den Zee- flag op Dogeersbatfk ‘ van 5 Augustus 1781, docb Vooral de kamer der Regert d'avoir fliboune konst het doch dezern mrigging vtrhefc. r- Twee voortteffelyke fchilderyen van W. . ■ ■ ^ : V ■' n Scri- Beter 01 mecr steemeen bekead, onder den ttaam van r De B trite* r 1 De Redo*. Digitized by Google SOURCES, verbeldende den togt naar Chattam; de afbeeld-fels ran Michiel de Rums en Piet Hein, door F. Bol; van de Witte, en de beide Trompen, vader en Boon, alle met het schoonfte koloriet naar het leven geraid; de beiden van Zoutman in Crayon door la Croix, en nog, vidr den ingang der kamer, eeo groot schilderftuk, afbeeldende den togt naar Cadiz in den jare 1596, leveren inderdaad eenen rykdom van konst, die bare hooge waarde te mecr bevestigd doorde plaais, welke zy alhier bevat. Eer zy der geestdrifc en der edelmoedigbeid tevens der Hollanderen, die dit alles ten gefchenke gaven aan een zoo uational geliicht, en wier nanien in deze kamer openlyk met dankbaarhiid vermeldet. Worden i Het dochmächtigte, bovenal, is het voortreflekte, tätige groat Fregat, naar de ufterste konst in alle zyne vqI-komenbeid van zeilen, touwen, ankers, gefcbut enver, vervärlig, tot zoo ver dat bet, als ’t ware, geteed ligt, om zee te kiezen, en welk de ganfche lengte van dit gebouw aan de west-zyde beflaat. Allervaardigst waren de oefeninigen der Kweekelingen, waarvan ik, alhier getuige was, op net oogenblik, dat vlag, geus en wimpel werden opgeheist. Higr klau-tet de eeu met eene arendsvlucht naar boven, om de zeilen, als by eene fty ve koelte, in orde aan te spannen; daa'r, worden de vlaggen opgehefen, om de pligtmatige groete, als by een byzonder feest, te geven; dan. For men, bovenwärts, om de zeilaadje, als by eenen opkomende Form, te bergen; nu fteJt zicb het zeekasreei in orde, met alle de feinen, om flag te leveren aan den vyand, dien men van verre met den kyker febynt waartenemen; dan weder, febynt men, by eene heldere fterrenlucht, te midden van den nacht, de hoogte te meten, waar men zicb beviudt; hier verzorgt de Bottelier de lyst zyner victalie; daar, verzorgt de Kok zyne kombuis; terwyl de Bootsman de namen van masten, flengen en raas, zeilen reeven, feekhouteu leggen, en de duizende touwen leert onderfeiden, die bet ganfchhe vaartujg tot zyne be-gemming beboeft. Het onderwys gaat, in onderrebenen klasfen, van de eerste beginzelen der rekenkunde, tot de hoogere trappen der meet en Iturmans konst, in al derzelver omvang, voort; waarby voorts het lezen, schryven, zeilenmajcen, de behandeluig van het klein gewer en van bet kanon en 00k de bevordering van godsdienstige kennis, niet wordt vergeten. De levenswyze is volkomen Jezelfde, als op zee,'zoodat bet gebouw, in zyne geheele werking, inderdaad een beweeglyk zeekasteel vcroedeldt, en de zeeman van matroos tot admiraal wordt gevormd, zoodra hy flechts zich begeert te oefenen. By het roeren van de trom, verkondigt des Bootsmans geroepi Overall de ontwaking des morgens ten vyf uren; tetwyl des avonds ten acbt uren. de tap tee geflagen wordt, alles zicb in - E 3 •••*“- d* V C re > fe hangmatten begeeft, en den ganzen nicbt, gelyk ook del rigs, de behoorlyke wachten worden niegezei. De bleeding voor alien dezelfde, namelyk een zwarten kiel, zwarte das, yslandfche kousfen en lange broek. Buiten s’liuis dr-gen zy een zeemans kamizool van donker blaauw laken, een kort rood onder - kamizool, wicte garen koufen en schoenen met banden. De hoed het.fr een blaauw gekleurd lint ter onderfcheidinge, waarop met groore letteren het woord; Kv/eekfchool: gedrukr is. Ook de fcbrf |lng beftaat in zuivere fcheepskost, meestal in erwten, gort, aardappelen, wortelen en koot; in vleesch. Spek en stakvisch, men flrinkt alleenlyk goed bier, en geene koffy of thee. Het rantfoen voor åer Kweekeling is op de volgende wyze  i — - grauwe Erwten, j. -m j$ — groene of witte Erwten. welke laatfte naar evenredigheid worden vertninderd, wanneer ’er Boonen Wortelen, Kool of andere groenten gefcbaft yyorden. Om de drle maanden, wordt bet beboorlyk verflag ingeleferd van de vorderingen en gedragingen; de belooning der Vlyt, met een goed gedrag, bestaat in eene bevordering tot hoogere klasfe: gebrek aan naarftigheid heeft de plaatflng ait den domoors-bMk of luiaarti tafel ten gevolge; voortgaan- de luiheid en watigedrag worden met ligchaamlyke straf, efl eindelyk met eene dadelyke wegzend vergolden. Van da hoogfte klasfe tot den zeedienst bekwaam geordeeld, wordt de Kweekeling ter koopvaardy - vaart gezond En, doende by een paar reifen ten voordeele dezer stichtinge. Na dien tyd. blylt by aan zich zelf overgelaten. Eene bedendige servariog van rnim twiritig jaren het zegel gedrukt op de voor. treflelykheid dezer Schole, daar zy reeds de bekwaamfte en tnoedigfte zeebouwers opgeleverd, en menig fchip aan de woe- de der orkanen en de gevaren van klip en zandbanken heeft Sntrukt. Zonderling, inderdaad, prykt ook alhier wederom er Hollandereo edelmoedigheid, daar deze gebeele fticbting, fcphalve den aanleg van het gebouw, en enkele giften en be- Calde inkomften van *s lands wege, alleenlyk haar duurzaam ftaan aan de goedwiliigheid van afzonderlyke Burgers heeft sg gapkgn | en bet getal van ruim anderhalf honderd kweeke- Calde JW' Digitized by Google C 7« 3 Hagen, door bon befändig tot den zeedienst gevormd, een-nual een duurzame vrede de kwynende zeevaart tot deze geweiten der nyverheid zal terug voeren. NIEUW - UITGEKOMEN BOEKEN, AKADEMISCHE EN ANDERE SCHRIFTEN. Godgelemdhbio. Het Euangelie naar Paulas of Leer- redenen over Rom. i : 16. IV ant ik fchame my dot Euan- geliums Christi met. Wert het is een kracht Gods tot zaligheid, een iegolyk, die gelooft, eerst den Jood tn eok den Griek. Door Wilhelmus Janssonius, Euangelie- dienaar in de Hervormde Gemeente, to Uithuizen. To Groningen, by Groenewolt, 1807. In gr. 8vo. Men vindt bier vier Leerredenen over den, op den tytel geftelden, text. In de eerfle wordt het gemoedsbeftaan van Paulas, omtrent het Euangelie van Christ us, befchouwd, n, in de volgende, de Gronden overwogen, die de 'pos- tal, ter billyking ran dit zyn gemoedsbcjl aan bybrengt. Deze Grondeo zyo, volgeng dec Schryvers eigene woorden in syne tweede  tweede Leerrede behandeid, het tweede to de derde, en het derde en vierde in de laatte Leerred. Loifelyk zeker is bet oogtnerk van den Leeraar J. om, zoo als by, in het begin van zyn Voorberigt, zegt, boiteo deo bepaalden kring zyner Gemeente, meer algemeen nuttig te zyn; en men kan in zyn Eerw. blykens deze Leerredenen ea fommige Aanteekeningen onder den text geplaatst, den mao niet miskeonen, die, met gehechtheid aan de leerfteliingen van zyn Kerkgenootfchap, zucht voor het waar en eeowig belang zyner medemenfchen paart. Zeer ernftig en welroee- rend zyn inzonderheid de toepasfelyke bedeokmgen aan bet oinde van åer Leerred, vooral, wanneer men deo tyd ia E 4 aau- Digitized by Google c?n aantmrking neemt, waarin deze Leerredenen werden nlfge- fproken; zynde deze, „ toen,” gelyk Digitized by Google c?n aantmrking neemt, waarin deze Leerredenen werden nlfge- fproken; zynde deze, „ toen,” gelyk Digitized by Google c?n aantmrking neemt, waarin deze Leerredenen werden nlfge- fproken; zynde deze, „ toen,” gelyk Digitized by Google c?n aantmrking neemt, waarin deze Leerredenen werden nlfge- fproken; zynde deze, „ toen,” gelyk Digitized by Google c?n aantmrking neemt, waarin deze Leerredenen werden nlfge- fproken; zynde deze, „ toen,” gelyk Digitized by Google c?n aantmrking neemt, waarin deze Leerredenen werden nlfge- fproken; zynde deze, „ toen,” gelyk Digitized by Google c?n J. in een Aanteeke- ning op bladz. 26 zich uitdrukt, „ dat monfter van logen— f, taal «n Christushaat, de Eeuv der Rede van Paine, en ,, meer andere uitbroeifeli van dien zelfden stempel te voor— ,, fchyn kwamen, en zelfs de eenvoudigfte Landlieden in do „ hand wierden geftopt, cm hen met den verdervenden ,, stroom medeteflepen ; het geen, 00k reedi in zoo verre „ gelukte, dat bier en daar ten flatten lande, (zoo my wel „ onderricht is) ten tyde der openbare Godsdiensroefening, j, befloten gezelfchappen wierden gehouden, in welke uit de- „ ze en foortgelyke zielverwoestende gefchriften voorlexingea ' ,, wierden gedaan.” Nieuws echter zaJ men in deze Leerredenen niet aantreffen en dus daarin geene reden vinden. Om her groat aantal der gedrukte Leerenen, met deze te vergrooteo. Zeer keurt Ok Recenfent af, de, in deze Leerenen, zoo dikvyls gebezigde, uitdrukkingen, die den toets van het gezond rer- land niet kunnen doorftaan, en waar toe bet Euaogelie zoo min aanleiding geeft, dat Paulus voorzeker, zoo hem dezel- ve onder de oogen konden komen, daar in het Euangelie, dat hy, in der naam van zynen Goddelyken Meester, ver- kondigd beef), niet zoude kennen. Zyne reden en zyna f rediking vat niet in bevegelyke voor den der menfchey- *e vysheid, maar in betooning des Geestet en der Kra'cht. 1 Cor. 11:4. — - Wierd deze Rcceniie ’er niet al te uitvoerig door, weinig moeite zou bet kosten, eene me- nigte voorbeelden van derge lyke uitdrnkkingen bytebrengen, pis: Godly k offer bloed, bladz. 60. Beholden van Vaderlandsche Geschriftbn, in Buitenlandsche Journalen. Statenkbnnis. Tableau Statistique de la Hollande en 1604, tr adult du Hollandais de M. R. Metelerkamp. Paris 1 vol. in g. (*). Het zyn alleen geboren ingezeten, die eene goede Statistik van ban land knnnen leveren. Een buitenlsnder, die bet bezoekt, zelfs met dit oogmerk, moer noodwendig veel overflauen en zich aan eene menigte feilen schuldig maken: by is buiten ftaat om, op zyne meestal vluchtige reis, alles op te nemen. Met de taal van het Volk, dat hy bezoekt, onbekend, of uit gebrek aan oefening in dezelre, kan hy dikwyls de berigten, die hy poogt in te winnen, niet naauwkeu jig bekomen. Het mistrouwen, alle Volkeren jegens den binstenlander eigen, die de verm Gogens van een Staat tracht na te fporen, weigert hem 00k menigmaal deze berigten. Die “hebben verfeheide Schryvers ondervonden, die waarnemingeu wegens Holland in het Jicht gaven. In hunne Werken zyn zeer grove feilen, die Metelerkamp meermalen in het zyne anhaalt, waarin by zich byna altyd op bewysftukken, van een onwederfprekelyk gezag grondt. Hy heeft het m vier aefdee liogen verdeeld. De eerfte loopt over de uitgeftrekteid, tig- ging, vruchtbaarheid, water ftaat en bevolking van Holland, als mede over den naturlyken en zedelyken toeftand van des-. zelfs bewoners. Over de uitgeftrektheid loopen de berekeningen der Schryvers, die daar over handelen, verre uit een. Die van den Hr. Kuchenius fcheen den Hr. Metelerkamp het naauw-Jceurigst toe. Deze geleerde heeft de lengte van Holland op 46 uren bepaald, deszelfs gemiddelde breedte op 30 uren, en In Het norfpronkelyk is dit Werk getyteld: Mr. R. Metelerkamp, d* totflani van Nederland, In vergelyking gebragt met die van eenige ande-fe Landen van Europa, in drie Deelen, gr. 8°., waar van by de Boeklian-delaren Cornel en van Bolen, te Rotterdam, reeds twee Deelen het Ircht za, E 5 eo deszelfs gebeefe oppervlakte op!3to urea ran twimig op cen graad. Omt rent de vruchtbaarheid merkt de Hr. Metelerkamp an, dat, hoe zeer Holland met de vruchtbaarbeiten deelen van Duitschland, Frankryk en England niet kan vergeleken worden, bet echter bewegen is, dat over het algemeen de groud er niet zoo oodankhaar is, als verfcheide Schryvers, vooral buitenlanders, los weg onderfteld hebben. Hy beweert, dat men ütumuntende weilanden, vruchtbare korenakkers en over het algemeen eenen grond vindt, die misfchien veel zorg en arbeid van den landman vereischt, maar hem ook daar voor met een’ ryken oogst beloont. Met verfcheide Schryver daarin overreenkomende, dat door middel der duinen en zandbanken, die federt eene eenw aan-merkelyk voor dit land zyn vermeerderd, de Hollandfche grond op vele plaatfeo hooger ligt dan de gewone oppervlakte der Zee, voegt hy er by, dat in verfcheide ftreken dezelve echter zestien voeten lager dan de oppervlakte der Zee is; dat eenige deelen van Holland by de eerfte doorbraak der Noordzee verloren mogen geacht worden, en in een gewoou jaar de verveeningen een grooter waterpias veroorzaken din men in dvnzelfden tyd door molens kan uituialeo. Dit gewawar eenwel komt hem minder wezenlyk voor dan wel, dat nit de rivieren kan ontfiaan, die door middel van hooge dy-ken, eenige eeuwen te vroeg, genoodzaakt zyn, binnen Zekere palen te blyven, en dus aan hare bestemming, ora den grond eenige lagen klei te verhoogen, gelyk zy in andere landen doen, niet hebben kunnen beamwoorden. In Holland daarentegen is het bed der rivieren verhoogd. Wat de bevolking van Holland bet reft, de Hr. Metelsr-tamp meent haar op het ronde getal van twee millioeneo in-woners te mogen fchatten, dat, de uitgeftrektbeid des lands in aanmerking genomen, eene zeldzaambeid in de hedendaag-fche Gefchiedens is, waar van de oude historic in de republik van Athenen flechts een voorbeeld oplevert; want votgens deze berekening moet Holland, van deszelfs grond do oppervlakte der Zuiderzee en der Meeren aftrekkende, 3Z09 merfchen in elke vierkante myl bevatten. De ongezondheid der Hollanders meint de Hr. J. Wittier-tamp zoo zeer niet te moeten toefchryven aan de verander-lykbeid van den dampkring, die de ligchamen, ala goed voedfel de noodige krachten aanbrengt, verhardt, als wel aan de flechte hoedanigheid van het voedfel over het algemeen ea het in misbruik der dranken. De verzwakking der geeKvermo-gens acht hy het gevolg van de zwakheid des ligchams; ea hieran moct men zonder twyfel de onverfchilligheid en ongevoeligheid wyten, die tegenwoordig de Hollandfche Natie kenteelunen. Andere oorzaken, zegt hy, loopea hiertoe to ZO- 4 Google C TS 5 ntnefl, mar h? oordeelt het ongeptst dm raft fe fp reken, dewyl de waarheid der zaak niet in twyfel kan getrokk Worden. In de tweede Afdeeling handelt de Hr. Metelarkamp over den rykdom en het national vermogen; de bronnen van wet. vaart en over de voornaimfte takken der burgerlyke vlyt, de VisTcheryen, Veefokkeryen, Landbouw, Fabry ken, Mann-faeturen, Koophandel en Zeevaart. Zie bier het tafareel, dat de Schryver van den rykdom en bet national vermogen ophangt: by (chat het rentegevend en gegen rentegevend eigendom van Holland, op 330,000,000 Guldens (*). De eerfte beftaan uit: I.) bebouwde Landeryen; a.) hnizen niet onder de renten der Landryen beg repen; J.) Ontgrondingen en Veenlanden; 4.) het kapital der Landnoren; 5.) de tegenwoordige waarde der inkomften uit de fehuidcu der boitenlanders voortvlocijenje; 6.) den buiten-landchen Handel. En Zeevaart; 7.) den binnenlandreben Handel en Manufactoren; 8.) de VisTcheryen. De tweede zyn zameogefteld: 1.) uit groote onbebouwde heiden, duinen en moerasfeu, het huisraad en goud en zilver; 3.) uit gemunt goud en zilver, dat de Schryver in het midden laat. De Nationale inkomften worden op aco mlllioenen gefchat. 