Catholijke Nederlandsche
None
» De zeer gehoorzame dienaren van den hoogwaardigsten Heer, Bisschop en Administrator der Diocese. | » Trier, 12 Junij 1838." door ons on- (Volgen de onderteekeningen.) Ziedaar dan, God 2ij gedankt, den vrede in een aanmerkelijk gedeelte der Kerk hersteld, ondanks alle pogingen harer vijanden. och daar het Pruissisch gouvernement bij iedere gelegenheid schijnt te willen toonen, dat het afkeerig is van alles, wat de eer en de onafhankelijkheid der Catholijken betreft, heeft het zich ook op eene aane stootelijke wijze in deze zaak gemengd. De onderteekenaars van den brief aan den H. Vader , zich herinnerende, dat drie Kanunnikken hunner dioe« cese, door het Pruissisch gouvernement waren vers oordeeld geworden, om eene berisping te ondergaan en eene boete te betalen, dewijl zij zich regtstreeks -, 263. “.. tot den Opperherder hadden gewend, betrekkelijk de zaak der gemengde huwelijken, besloten den zooge-. naamden /egalen weg in te slaan, dat is, de tusschen- komst van, het ministerie der kerkelyhe zaken te Bere. ijn te bezigen. Zij zonden dus hunnen brief aan den heer von ALTeNSTEIN, Om denzelven naar Rome te verzenden. Wat ongelooflijk en echter volkomen waar is, is, dat dezelfde minister, die zoo vaak in de offi- cieele bekendmakingen betrekkelijk de Keulsche zaak heeft verklaard, dat het gouvernement geenerlei deel mam aan de zaak van Hermes, aan de Professoren: van Trier heeft verklaard, par HIJ HET NUTTELOOS VOND HUNNEN BRieF NAAR ROME Te zeENDEN! Diensvolgens, als Catholijke Priesters zich tot hun- nen Opperherder, hunnen leidsman op den weg-des geloofs wenden,,om te worden ingelicht, dan veroor- deelt men hen tot boete, omdat zij den degalen weg niet gevolgd zijn, en als zij den /egalen weg volgen, om zijn vaderlijk. hart door hunne gehoorzaamheid op te. Beuren, dan verklaart men hun, dat zulks nutteloos is, en dat hun brief niet zal verzonden worden. Hoe gelukkig is het onder zulk een zucht, wis, gematig, regtvaardig, verdraagzaam bestuur te leven! Intusschen maakt in onze eeuw, bij de publicitéit, die door honderden van dagbladen aan alles gegeven wordt, het suprematie-stelse? met deszelfs placet, verbodswetten enz. meer en meer een jammerlijk figurur, en zullen de gouvernementen, die hetzelve, ondanks deszelfs onbestanbärheitd, ondanks den geest der eeuw, ondanks de publicik opinie willen volhoulen, zich geheel in minachting brengen en belagchelijk maken in de oogen der volken. — Zal men dit dan nooit zien? Wat baat het, dat het Prussisch gouvernement zijn lacet aan eene Pausselijke Breve weigert? De Catholijke Priesters en geloovigen lezen de Breve in de dagbladen en zij strekt hun tot rigtsnoer! De brieven van den Kardinal Lampruscuini aan de heeren Braun en Exvenicu worden in de dagbladen gelezen, en de Hermesianen onderwerpen zich. H. Vaders zal, hunnen brief in de dagbladen Jezende, zich even goed over hunne onderwerping verheugen, al vindt von Anrenstern het verzenden van hunnen brief nutteloos! LETTERKUNDE. Wij hebben gemeend, het volgende uit de Bre- dasche courant te moeten overnemen; Twee Reizen door Italié, van J. JANIN en JAN J., F. Wap.; ige feuilletonnist van het Journal des Débats, de aap ey Poet dadie en rijk vernuft z00 bekende J. Janin, heeft dezer dagen in het gewone feuilleton van het bedoelde blad, het begin van eer reisverhaal (in brieven) in Tialié, geleverd. Het begin van iets zoodanigs, en van mulk een schrijver, is wel geschikt, om de nieuwsgierigheid te prikkelen van het Fransche en ook vreemde publick, en dit was het, dat ons: En het hart des aanleiding gaf, om van een dergelijk voortbrengsel van vernu fty smaak, opmerking en kennis te gewagen, welks eerste gedeel- te, in de maand October aanstaande, de pers van onzen stad. genoot den heer Sranx zal verlaten, en dat voorzeker uieg minder de algemeene nieuwsgierigheid zal opwekken. Ook hier geldt het iets geestigs, iets piquants, in den vorm van het- geen een Santo Dominco ons, in zijne taal, op tablettes schet- ste wat hij in Frankrijk en Halié, had kunnen opmerken, iets geheel oorspronkelijks, iets nieuws in onze letterkunde, name- lik het verhaal eener reize door ltalié, door den heer koninke ljk militair akademie-leeraar Jan J. Fe Wap; wat bij J. Ja- NIN, wWelligt, grootendeels fictie is, in het genre van de reis naar Java van den Franschen romanschrijver BAL NIN, wWelligt, grootendeels fictie is, in het genre van de reis naar Java van den Franschen romanschrijver BAL NIN, wWelligt, grootendeels fictie is, in het genre van de reis naar Java van den Franschen romanschrijver BAL NIN, wWelligt, grootendeels fictie is, in het genre van de reis naar Java van den Franschen romanschrijver BAL NIN, wWelligt, grootendeels fictie is, in het genre van de reis naar Java van den Franschen romanschrijver BAL NIN, wWelligt, grootendeels fictie is, in het genre van de reis naar Java van den Frans ZAC, van uit zijn kamer gedaan, en van daaruit geschreven, zal bij dé schetsen van den heer W., wezenlijkheid zijn. J. Jann, is voorgegaan, de heer W. zal volgen, en het is jnist daarom, dat wij het voor onze lezeren yan eenig belang rekenen, hen reeds voorloopig bekend te maken met den hoofdzakelijken in- houd en den vorm van een geschrift, dat beloofd epogue te maken in onze letterkunde. Oarna zal het publiek een oor- deel kunnen vellen aan wien der beide schrijvers, de prijs van waarheid, vernuftig oordeel, scherpzinnigheid in opmerking en bevalligheid van stijl en voordragt moet uitgereikt worden. Ons voorgesteld doel zal het best worden bereikt, door de mededeeling van de bewegredenen tot de bedeutenden Reize, en tot het in het licht geven van derzelver beschrijving. De heer W. had in het laatst van 1836 cen smartelijk vere lies geleden, ’t welk hem te diep had getroffen, om niet naar middelen te zoeken, zich eene veradmings van leed en droefheid te verschaffen. Tot eene reize naar het bekorlijke Italié, dat zoo dikwerf beschreven, en toch nog zoo onvolmaakt ge-schetst was, dat bij voortduring voor elk kunstgeycel zoo veel: nieen en niet gekend genot en opwekking daartoe aanbiedt, en dat aan het lijdend ligcham door deszelfs.zachien en geu-rigen atmospheer, leniging en nieuwe krachten belooft, werd een beslauit opgevat. In het begin van het jaar 1837 begaf de reiziger zich derwaarts, begunstigd door eene bijzondere aan-beveling van Z. EK. den heere Minister van Buitenlandsche za-ken. Het voorname doel was Rome, om daar bepaaldelijk de ceremonien der Goede Week En van het Paaschfeest bij te wo- nen, — het schitterende tijdvak voor reie¢ zigers, het rendez-vous van duizenden kunsatminnende en ver- scheidenheid zoekende vreemdelingen. Het nevendoel was, tijd’ en gelegenheid ten nutte te maken, om alles te zien, wat hij op zijnen togt derwaarts moest doortrekken. om met allen person parsons bekend te worden, die in de laatsten tijd zich in eenig vak van menschelijke kennis hadden beroemd gemaakt. Zoo leerde hij van nabij kennen, — om naar de natur te kunnen schetsen, en in alle hunne nuances te kunnen omschrijven, — eenen DE LAMARTINE, DE Lamennais, Vicror Huao, €navreaus BRIAND en vele voorname schilders te Paris, ook hen die, op Nederlandschen bodem geboren, den roem onzer schilderschaoi daéér waardig handhaven, z00 als eenen ScHEFFER, VAN SPAKN- DONK en anderen; — te Turin, den door geheel Europa zoo veel belangwekkenden Sinvio Penuico 3 te Florence, onzen voormali- gen koning LopewisK ; te Milaan, den klassieken Manzonr; te Bologne Rossini; en in Rome de verhevenste vernuften vahkunst en smaak, daaronder ook den taalreug Meszorantt, die zich in ruim zeventig talen gemakkelijk uitdrukt. Le Rome zijnde, genoot de schrijver de eer aan Z. H. te worden voorgesteld, en door dezen te worden bénoemd tot doctor in de wijsbegeerte aan de grize hoogeschool La Sapienza. Een reisverhaal yan dien aard, in eenen van dumor enernst afwisselenden toon, en met des schrijers bekenden puntigen geest’, kon niet-anders dan het verlangen opwekken, om zich daarmede bekend te maken, en het was dan ook, doch naeen herhaald aanzoek tot de uitgave zijner aanteekeningen, dat de heer W. besloot, zijne opmerkingen, in den vorm van tablet-ters, het licht te doen zien. De uitgever, van aijne zijde de belangrijkheid van dit geschrift inziende, heeft den gelukkigen inval gehad, om het uiterlijke in smaak te doen wedijveren met de keurige en elegante (om deze vreemde en toch hier z00 eigenaardige uitdrukking te bezigen) wijze van bearbeiding des inhouds. Daartoe zoude moeten medewerken een Album van sehetsen, en eenige afbeeldsels van beroemde mannen, wier sprekende gelijkenis door den schrijver worden gewaarborgd, allen door kundige meesters op steen gebragt. Deze met de pijgevoegde handschriften, zullen naar keuze al of niet bij het Werk gevoegd worden. Be de zamenstelling van zijn werk, heeft de reiziger zich alleen ten doel gesteld, enkel datgene mede te deelen, wat elders niet’ te lezen staat, en wat hem personeel merkwaardig - is wedervaren; dit voorzeker zal iets geheel oorspronkelijks, iets bijzonder eigenaardigs voorstellen; te meer daar de schrij- yer zich er op toegelegd heeft, om de aandacht van alle soor- ten van lezers — iets dat 700 moeijelijk te treffen is — aan- houdend bezig te houden en hunnen smaak te streelen.  aard, waaronder wij hebben opgemerkt, de Paaschviering in de St. Picterskerk, de lykstatie van den Engelenburgt. On der deze minbekende zaken, troffen wij een nog onuitgegeven en niet gedicht van Lamarrine, zijnde een weerklank, op de ode van den heer Wap, op JuLias poop” een weerklank, dic voorzeker onder de gevoelvolste stukken van den Franschen puikdichter moet gerangschikt worden. » Ziedaar hetgeen wij voorloopig kunnnen zeggén van een geschrift , dat — zooals wijin den aanhef zeiden— onze belang- stelling bijzonder had panne emaahse uit hoofde van gelijk- < , ' tijdige behandeling van hétzelf e onderwerp , door twee schrij- vers, Gie in enkele opzigten met elkander kunnen vergeleken worden. Mogelijk zien wij ons binnen' kort in de gelegenheid gesteld, het een of ander hoofdstuk ten voorproef in ons mens gelwerk mede te deelen.” Dit gevoelen van eenen geleerde, die niet van voor- ingenomenheid kan verdacht worden, en die slechts eenige Tabletten van het Werk des heeren Wap heeft onder de oogen gehad, zal voldoende zijn, om een denkbeeld van deszelfs belangrijkheid te geven. —————_ BIJDRAGEN VOOR HET IVOOREN CRUCIFIX VOOR DEN AARTSBISSCHOP VAN KEULEN BESTEMD. Montant in ons N.° van 7 Julij vermeld . f 615,66 Van een klein gezelschap lezers van de Ca- tholgke Stemmen, met de woarden: Goede voorbeelden verdienen navolging ¢ . » 1,50 Bij den Heer A. H. Bannine, te Utrecht gedeponeerd, van een’ onbekende uit B. » 3,00 Van den Eerw. Heer G, B., Pastoor te K. » 3,00 Uit de gemeente St. Nicolaasga.. ». . .«» 3,50 Transportere f 626,16 Amersfoort: «' « « 0 0 6 hs wry Transport. f 626,16 ° Van eenige Ieden van het R.C. leesgezele = “schap: Tot nut vermaak en oefening te & 2624 7,80 ihe +f 634,16 o ots Werte y ¢ se ae AANKONDIGINGEN... De inschrijvingen op de Reis naar Rome, door den heer War, in het vorige jaar gedaan, kunnen nogtot ufterlijk 1 September worden aangenomen: niet wijl de bestellingen op dat werk, niet reeds toereic kend zijn, om de uitgave te doen voortgaan, maar, ten einde het publiek in staat te stellen, om door de opgaven voor dien tijd, nog genot te kunnen hebben van de toegezegde prijsvermindering Want het werk, zal, in allen gevalle, op den bepaalden tijd worden uitgegeven, en er zal met den prijs niet worden Gu- KNOEID>» ‘ :, * * Bij J.J. ARKESTEYN en ZOON, te ’s Bosch, is eene Vertaling ter Perse van het Werkje, geti- teld: Instructions pour éclairer les ames pieuses, dans leurs doutes et pour les rassurer dans leure craintes; par le P. QuapRUPANI, Barnabite. Trae deduction de Vltalien. Bij deze Vertaling zal den Italiaanschen text worden geraadpleegd. By bovengemelden zijn mede ter perse: Zestal Levereden handelende over de geheimen der verlossing des menschdoms, volbragt in bet lij den, den dood, de verrijzenis en hemelvaart onzes godde- lijken Verlosser Jesus Curistus, alsmede in de ne- derdaling van den H. Geest; uitgesproken bij gelegen- heid van derzelver jaarlijksche gedachtenisviering. Door S. Urserc, R. C. P. en Pastoor. Ken woordje van pas over de gemengde Huwelijken, ter behartiging voor de Catholijke jongelingschap, voor- namelijk in toepassing op de thans in de Pruissische Ryn-provincien, plaats hebbende gebeurtenissen, door eenen welmeenden Catholijke. Naar het Hoogduitsch, De Engel-Bestuurder in gebeden en godvruchtige oe- feningen, om de zielen eene gelukzalige eeuwigheid te verzekeren. Nieuwe verbeterde vitgave door M.A, van StreenwiJk, Pastoor te Amsterdam. Bij de Kunsthandelärs FRANS BUFFA en ZONEN, Kalverstraf, hoek van de Gapersteeg, N.° 221 te Amsterdam, wordt uitgegeven het welgekend PORTRET van den Heer CORNELIUS LUDOVICUS Baron van Wychersloth, Heer van Schalkwijk, Bisschop van Curium, naar de’ originele schilderij van den Heer Cu. van BEVEREN, geteckend en op staal gegraveerd door den Heer H. W. COUWENBERG, ge. pensionerd door Z. M. den Koning der Nederlanden. Aan ueT Burzau van pe CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN OVER GODSDIENST, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE Als JESUS dit gezegd had, hedbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hj: +. 04s Heilige Vader bewaar hen, die Gj my gegeven hebt, in uwen naam; opdat xy één zijn; gelyk WY eects En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun Gwoord in mg geloven sullen: opdat zy allen één zyn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in Us dat 2% ook in ons mogen één zyn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. En k heb hun de heerlikheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zy zouden één zijn, gelyk wy ook dén syn. Ik in hen en Gy in my, opdat 2 volkomenlyk dén syn: en dat de wereld wete, dat Gj my gegerend hebt. ‘Joann. XVIIe ee Op dat blad 't welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50. in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de. betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle. Abonnementen kunnen worden opgegeben aan het Postkantoor te Grave 3 geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brieven sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantocr te Antwerpen. HET OUDE EN NIEUWE PROTESTANTISMUS, WISTENDE IN DE NEDERLANDEN. (HOELAND.) Dader dit opschrift deelt een nieuw Catholijk Fransch blad van de geschillen, tusschen de afgescheiden Gereformen en de Nederlandsche hervormde kerksprekende, eenige belangrijke bijzonderheden mede, die ons tot de vertaling van dat stuk hebben doen besluiten. Het is van den volgenden inhoud: De veranderingen die de hervorming tegenwoors dig in twee harer voornaamste zetelplaatsen ondergaat, zijn de aandacht overwaardig. In Pruissen, maakt Free DERIK WiLNELM, zich hoogepriester van het Evangelismus; hij stelt in die hoedanigheid gelofsformulieren, catechismen, gezangen, enz. enz. op, of doet ze op-stellen Zonder er veel op te letten, of dat alles al den niet overstemt met de bepalingen der Augsburgsche confessie. Het klein getal der bevolkingen, heeft doordrongen is geblevem van de denkbelden dier be- ruehte confessie, heeft over onderdrukking geschrecken, men heeft ze gerust gesteld (1). Zoo is het in Holland niet gelegen. De Calvinistische confessie van 1566 ter zijde gesteld zijnde, heeft er slechts eenige aanhangers behouden, die, de minderheid uitmakende, dissidenten zijn geworden. Het is die klasse van Protestanten, welke de meerheid door het bewindt doet vervolgen. De brieven, die wij mededeelen, doen den politikken toestand kennen, waarin zich die minderheid bevindt, waarvan wij reeds meermalen gesproken hebben. EXTRACT UiT DEN EERSTEN BRIEF. Aan de Leerars der nationale Gereformeere de kerk in het kanton van Wandslands. Wij heben een grooten troost genoten, door tevernemen, dat vele onzer broeders in onderscheidene landen, deel nemen aan den toestand, waarin wij ons heben verlaten; om Atstralien te gaan bevolken. JED. A =. 266 ‘ = ue aaa iil a Pe? ; R abhi an ¢ : hier bevindens Wij willen niet uitstellen, u uit te drukken, hoezeer wij zijn vertroost geworden, door de blijken, die gij ons van uwe sympathie gegeven hebt. ft. Wy worden verdrukt en vervolgd, door men-schen, die openly kann vijanden zijn van den dienst des Heeren. Wij zijn verpligt geweest, om een genootschap te verlaten, dat wel aan zich zelye den naam geeft van Nederlandsche hervormde kerk, doch waarin men te vergeefs, de eenigheid in Curistrus zekt. Wij zullen u thans het verhaal niet doen van de omstandigheden, die onze scheiding van haar hebben te weeg gebragt; wij zullen enkel aanmerken, dat hoewel er zich in dezelve nog-leden en leeraars bevinden, die ‘aan de leer der waarheid gehecht zijn, welke naar de Godzaligheid is, dat genootschap echter die waarheid niet meer belijdt. Men Jaat er aan elk de vrijheid, om alle soorten van dwaling en ketterij te prediken. Dat zich daarenboven aan het hoofd van dat kerkgenootschap, eene administratie bevindt, die aanvankelijk door Z. M. onzengeebiedigden sous vein den koning der Nederlanden, is aangesteld en die door het burgerlijk gezag ondersteund, besluiten heeft” genomen, welke den ondergang der waarheid der Arheid na zich slepen en de oorzaak zijn, dat de kudde niet wordt opgebouwd. — En dat eindelijk die administratie het prediken verbood aan de leeraren, die de leer der Gereformerde kerk in derzelver geheele uiigestrekteid verkondigden, zoo als dezelve beleden werd in de eerste tijden der hervorming, en die de opleiding der kudde, aan het nakomen der gemelde besluiten niet wilden opofferen. Ziedaar waarom wij ons gedrongen hebben gevoeld, om ons te ontirekken aan dat bestuur, en wij hebben ons vereenigd, om den Heere te belijden en te dienen naar de waarheid, gelijk eertygds de Gereformerde kerken gedaan hebben. besluit, dat wij, op aanstooking van dat bestuur, op allerlet wijze door het burgerlyk gezag, zijn ver- drukt en vervolgd geworden. Gij ziet hieruit, dat wij ons niet hebben afgee echeiden van de herk, en dat wij er geenerlei nicue wigheid hebben willen invoeren (1). De ware en eenige oorzaak van het gebeurde, is, dat wij den Heer Jesus Curisrus erkennen als Koning der kerk en dat wij diensvolgens 1pDER TIJDELIJK GEZAG OVER DE KERK ‘EN ALLE MENSCHELIIKE BEVELEN, DIE STRIJ+ DIG ZIJN MET HET wWoorD VAN Gop, VERWERPEN. Want God heeft zijnen Zoon tot Koning over Sion, den berg zijner heiligheid gezalfd. (Ps. II.) Volgens het gene wij van u vernomen hebben, honden wij ons verzekerd, broeders! dat gij met ons overreenstemt, niet alleen in noam, maar metterdaad en in waar- heid, om den eeuwigen Koning der kerk te erken- nene En daar in onze dagen, die Koning zoo zeer (1) De lecerende Onderlingen is toch wat nieuws in de Gere- formeerde kerk, Rap. Het is ten gevolge van dat. - reld, gewisselijk meer en meer openbaar worden, door de getrouwheid der geloovigen. — ry ‘s » Geschreven in de kerkelijke vergadering van Boeven-G., gehouden te Appeldoorn, den 7 Februarij 1838. » In naam der provinciale herkeli'ke vergadering, » C. G. ve MOEN, ouderling - secretaris. » (Get.) |§BRUMMELKAMP, president. » (Get.) S. van JEELSEN, dedienaar des goddelyken woords.” » EXTRACT UIT DEN TWEEDEN BRIEF. » Harrem, (prove Gelderland), 10 Februarij 1838. » Aan den Wel EKerw. Heer V. Mevrer, De- ken der classis van Lausanne en Vevey. We. Eerw. Heer en Broeper in OZEN GROOTEN Gop EN ZALIGMAKER JESUS CARISTUS, HET VERHEERLIUKTE HoorpDER KERKE Met de levendigste belangstelling en niet zonder aanning, heben de verdrukte Gereformen van ons vaderland, de Christelijke en liefdevolle brieven gelezen, die in het voorleden jaar door de herders en leeraars van het Waadland, aan Z. M. onzen geéer-biedigden koning, aan de Jeeraars van het hervormd konkon, aan de Jeeraars van het hervormd konkon, ons in den beginne op den hals gehaald door de synode, die zich den titel geeft van: Alemeene Christelijke-synode der Nederlandsche hervormde kerk. Te dien einde, nam zij de de toevlugt tot Z. Exc., den minister van staat, bee last met de algemeene directie der hervormde kerk, en tot zijnen vermogenden invloed. O Z. Exc. den münsten van justitie, ten einde de laatstgemelde de ambenden en bedienden van zijn departement, bevel gae ve, om alle overtreding der bestaande wetten, met gestrengheid. te straffen, en om ons yan de woorden. Der synode te bedienen, met ijver te waken voor de uitvoering der artikelen 281 en 294 van het strafwet, boek voor het koningrijk der Nederlanden (Code Nas POLEON). Kene copie van dat verzeld van eenen brief van %. Exc., werd aan den minister van justitie gezonden. ‘Ten gevolge dier bepalingen werd de uitoefening van onzen Godsdienst bee 3 ee eas; (1) Wij laten deze stukken achter dit artikel onmiddellijk volgen, * schouwd, als eene verbodene associatie; onze predikanten, onze onderlingen en onze diakenen, als ook de bewoners der huizen in welke de Godsdienst plaats had, werden tot hooge boeten veroordeeld, terwijl de min-gegoedden, na het verkoopen hunner goederen, in. de gevangenis werden gezet: ‘onlangs nog is er een onzer broeders, in den Heer ontslapen. Hoewel wij door de meeste regtbanken zijn veroordeeld geworden, moe-ten wij niet nalaten te zeggen, dat die van Amsterdam en Heerenveen eene lofwaardige uitz Endeingt Maken; zij heben ons vrijgesproken, altoos erkend hebbende, dat de grondwet ons vrijheid van Gods-dienst waarborgt. Die uitspraken zijn echter zonder gevolg gebleven, om de vervolgingen en militaire inlegeringen te doen ophouden, die, vooral sedert eenig tijd witsluitend ten laste der gescheidene Gereformen zijn, zoodat eenige huisgezinnen, gedurende eenige achtereenvelgende dagen, huisvesting heben moeten geven, aan 2, 4, 5, 10Al5 man. Het is zelfs eens gebeurd, dat een onzer broeders, gedu-rende vier dagen, 31 man heeft moeten huisvesten en von den...sseece: Uw toegenegen Dienaar en Broeder in den Heer. Wel Eerw. Heer en Broeder in Curistus. (Ge?) C. G. pe MOEN, oderling en secre-taris der kherkelijke vergadering. Über de länge brieven blijkt duidelijk, dat de leer welke aanvankelijk door de hervorming gepredikt werd, in de Nederianden, niet meer dan in Pruissen, geéerbiedigd wordt. Hier ziet men, ofschoon uit eenen mystieken vorm, dat de afgescheidenen, door zich den titel te gven van: Geloovigen, die den Heer Jesus Curistus, erkennen als Koning der kerk, maar die, in onze dagen, zeggen zij, die Koning zieren verloochend wordende, zich vereenigd hebben, om Hem te belijden naar de waarheid; hetwelk. beteekent, dat de meerderheid der Protestanten in Nederland, nagenoeg openlik de Godheid van onzen Heer.verwerpene: Wij wisten het, want de Calvinisten. van Gene-we en zelfs die van Frankryk, laten het in hunne geschriften genoeg doorstralen. Maar die groote poachers op het vrije onderzoek, behoorden minder ine consequent te zijn in hunne eigene grondstellingen, en niet diegenen hunner Godsdienstgenooten in klei-, niet diegenen hunner Godsdienstgenooten in klei-, niet diegenen der ketter ij gehecht, zich hoeden willen tegen het ongeloof, waartoe de leerstellingen der hervor- ming onweerständige geleiden, wanneer zij tot hare eindelijke consequentién worden gedrongen.’ » Brief der herders en dienaars in het khanton Waadland, aan Z M. den honing der Ne- derlanden (1). » Er bestaat van ouds een band van Christelijke.broeders - schap » tusschen Zwitserland en de Nederlanden. Toen Uwer Majesteits doorluchtige voorouders voorouders voor de zaak der waarheid en der Evangelische vrijheid streden, hadden zij niet alleen aanspraak op de erkentenis van het volk, waarover God Uwe Majesteit thans heeft gesteld, maar ook op de onze en op die van alle Gereformeerde Christenen. Toen zij, aan hen, die de bloedige vervolgingen, ter zake van- de Godsdienst, in Frankryk, @root-Brittanje en andere landen ter naauwer nood ontkomen waren, eenen vrijen toegang in hunne Provinciéna verleenden, hebben zij, door deze weldadigheid aan onze broeders,-ook ons verpligt. Uwe Maj Esteit heeft ons, met een billijke verwachten op haar doen zijn, ais op een" waardigen op volger van die Vorsten en belijder van dat eeuwig Evange-lie, hewelk Holland zich  leert ons, dat wanneer éen lid lijden.” — Wij heben derhalve niet dan met een levendige droefheid yernomen, dat eenige van onze broeders in Nederland sedert eenige tijd verdrukking ondergaan, ten gevolge van hun ge: loof in de waarheden van het Evangelie der zaligheid. Wij zijn met de bijzonderheden van deze zaak te weinig bekend, om alle de handelingen van deze broeders te kunnen regtvaardigen of om iemand te veroordeelen; maar wij gevoe- len ons desniettemin gedrongen, om onze innige droefheid te kennen te gven over de vervolgingen, waarvan de voornoem- de broeders het slagtoffer zijn. Daar wij nu van oordeel zijn, dat Uw invloed bij de overheid van Uw land veel bij zoude kunnen dragen, om dezen staat van zaken te wijazigen, of ge- heel te doen ophouden, die zoo zeer met de liefde, die de Christenen elkander verschuldigd zijn, in strijd is; daar wij eindelijkk gehoorzamen aan het Woord van God, dat ons ver- maant om op elkander acht te geven, ten einde elkander in de liefde en tot de goede werken op te wekken, z00 bidden wij U, geliefde broeders! in den naam van Hem, die ons z0o lief gehad heeft, dat Hij Zijn bloed voor ons stortte. Aandach- tig te willeam nadenken of het niet in Uwe magt is, voor die vervolgde broeders de vrijheid te verkrijgen,- dat zij God naar hun geweten mogen dienen en onverhinderd hun gelof in het Evangelie van onzen grooten God en Zaligmaker mogen belij- den in dat zelfde land, alwaar zoo vele Christenen eertijds eene toevlugt. vonden tegen de vervolgende, die hen uit hun Vaderland. verdreven. Weest overtuigd, geéerde Broeders, dat indien het verzeek, waarmede wij ons tot U wenden, ons voorgeschreven wordt door de belangstelling die wij gevoelen voor hen die verdrukt worden, wij ons evenzeer daarom gedrongen geyoelen door den band derliefde, die ons met U en.uwe Kerken vereenigt. Aangenaam ware het. ons van U te mogen verne-men, dat gij onze bedoelingen begrepen hebt, dat gij aan ons verlangen wel hebt willen voldoen, en dat vele-onzer broeders, tot nu toe in hunne godsdienstoefening gestoord, voortaan in alle godsvrucht en in rust een stil en eerbaar leven mogen leiden. In deze hoop bidden wij U, geéerde broederen, de verzeekering van onzen eerbied en broederlijke verkleefdheid wel te willen ontvangen. 2uet : Lausanne, Augustus 1837. Hierop volgen de onderteekeningen. Het voorafgaand Adres is aan de Synodale Commissie te Hage verzonden geworden door dem Deken van de Classe — yan Lausanne, met den volgenden brief tot geleide. Mijne Heeren en zeer geäerde Broeder! Ik neem de vrijheid, om door uwe medewerking den nevensgaanden brief aan de Leeraars der Nederlandsche Gerefore meerde Kerk te doen toekomen. Ik durf mij vleijen, dat deze toezending U geenszins zal bevreemden. Wij hopen tot dezen stap door geene andere bewegredenen geleid te zijn geworden, dan door Zwitsersche opregteid en Christelijke liefde, en wij zouden ons verheugen in gelijke omstandigheden door onze Hollandsche broeders met hunne vriendschappelijke aanmerkin-gen en räd vereerd te mogen worden. Vergun mij onze broederlijke zegenwenschen nogmaals te herhalen: dat Uwe Kerk gezegend zij van den Vader, den Zoon, en den heiligen Geest! Want wij weten het uit eigen onderyinding, dat niets 200 be-orderlijk is voor den bloei eener Kerk dan het levendig gelöst in den Vader, die ons uitverkoren het, en uit wiens handen niets ons rukken kan; in den Zoon, die, toen wij nog in onze zonden waren, ons zalig gemaakt heeft door de besprenging van Zijn blo Ein in den Heiligen Geist, die ons wederbaart en ons herschept naar het beteiligen van dien Jezus Cunisrus, die God is te prüzen. In alle eeuwigheid. Naar mate de leer zuverder, de-wandel heiliger is, ziet men ook het leven in eene Kerk toenemen. Indien God aan de Kerk in uw land nog zulke roemrijke dagen toegedacht heeft, als in die » Waarin. geheel het Hervormd Europa de oogen op haar gerigt hiel, dan zal het alleen zijm, wanneer zich de- Kerk met kracht vastklemt aan de leer der genade, waarvan de Heere haar toen de uitdrukking, ontwikkeling en verdediging opdroeg, en die zij ook inderdaad in eene met regt vermaarde Kerkvergadering ontwikkelde en verdedigde, en zulks met eene ge: trouwheid, die haar de dankbaarheid der Hervormde Kerken en bepaaldelijk die der onze verwierf. — De leer der onyoore waardelijke verkiezing Gods is de kroon z00 wel van het ge- loof yan den Christen, als van de Christelijke Godgeleerdheid. Dat niemand deze kroon aan uwe kerken ontroove. Wij wee ten dat door de genade Gods zich in haar midden zoowel leer- aars als geloovigen bevinden, die met eene onwankelbare trouw an deze hoofdgronden van de belijdenis der Gereformeerde Kerken gehecht zijn. Deze, ik erken het gaarne, zijn de voorwerpen onzer bijzondere hoogachting, en- wij zijn ten volle overtuigd, dat zij, of liever, dat het gelof dat hen bezielt de ware schutsmuur der Kerk uitmaakt. Mogt gij die stad op een’ berg gelegen zijn, wier licht niet verborgen kan blijven, en mogen weldra alle volkeren der aarde met U en met ons uitroepen: “De zaligheid is yan onzen God die op den troon zit, en van het Lam!” Op deze brieven, die het boven medegedeelde schrijven, der afgescheidenen hebben ten gevolge gehad, heeft de hervormde syn. ode het volgende geant- woord (1): Aan den Heer Vicror Metuer, predikant te Vevey, Deken van de Classis van Lausanne. Mijn heer en zeer geéerde Broeder in onzen Heer Jezus Curigrus! - oyvetlasan hanAR De brief, gedateerd uit Lausanne, Aueu tus 1837 waarbij de uwe tot inleiding diende, heeft de vinsiale Fedele Hervormde Kerk in het Koningrijk der Nederlanden, volkomen van het hooge belang overtuigd, heeft onze broeders in het Waadland in den voorspoed en in de rust van onze kerken stel- len. Deze broederlijke gezindheid heeft ons minder verwon- derd, dan zij ons voldoening veroorzaakt. “Wij_schrijven de- zelve aan den uitstekend christelijken geest toe, die alle disci- egt ly pans Nerang eli dringt, om zich als leden:van _ligchaam te beschouwen, waarvan CuHRISsi eel neers het codgeuiee Hoofd iss paaonne ean ge Van geene meer achtingswaardige zijde, dan van or Zwitsersche broeders. gemagt, ben, u broederlijk en onder ’s hands mede te dee- len, De commissie huldigt intusschen de beginselen en de wel- ee ES STAY (1) Zie Reformatie yoor February 1838,. =~ 269 — mednendheid, welke onze broeders in het Waadland tot dezen stap hebben doen overgaan. stipe Aibrnicc » De God der waarheid en der liefde boezeme, door Zijne genade, aan allen, die opregelijk de waarheid zoeken, dien geest der liefde in, zonder welken alle wenschen en alle po- .gingen tot handhaving of herstel van vrede en eendragt, tot opbouw der Kerk en ‘tot versterking van dat gelööt, hetwelk onmisbaar is tot het heil onzer zielen, altijd krachteloos zul- jen blijven. : '» Ontvang, mijn Heer en zeer geéerde Broeder, de verzeke: ringen van de hoogachting en der broederlijke genegenheid, waarmede ik ben. : » Mijn heer en zeer geéerde Broeder! » Uw toegenegene Dienaar en Broeder in Jezus Curistus, (get.) J. J.. Denmour, » Secretaris van de algemeene Synode der Nederlandsche Hervormde Kerk in het K Das afgescheidenen zeggen hierop in hun tijdschrift (Februar 1838) bl. 90: er: "Uit dit stuk blijke op nieuw het kenmerkend beginsel, door de synode van het Nederlandsche hervormde kerkgenootschap éenmaal aangenomen, om, trotsch op de haar verleende magt van den staat, allie onderzoek, of uitspraak van de hand te wijzen, ho achtingswaardig ook de aanvragers mogen zijn." De redactie van de Archive (1), gevoelt ook zeer joist de strekking van het antwoord, en maakt op dezen brief de navolgende aanmerking: » Te midden van de uitdrukkingen van welvoege- lijkheid, waarmede deze weigering omkleed is, ziet men‘uit dien brief, den onwil van de synodale commission, om zelfs een punt van deliberatie te maken, van een verzoek, door 173 leeraars eener kerkone derteekend, waaraan zij zich door de eenigheid des geloofs en door oude en innige betrekkingen, verbon- den noemt. — Gy zyt verkeerd onderrigt, en g¥ zoudt beter gedaan hebben, u stil te houden. Zie- daar in waarheid, wat de secretaris broederlijk en offi- eieas gemagtigd is, zonder éen woord van nadere in- lichting aan de onderteekenaars van den brief mede “te deelen. De zaak was nogtans wel der moeite waar- dig, al ware het slechts welstaanshalve. De wen- schen naar liefde, waarmede dit kenschetsende stuk eindigt, zouden ons meer innemen, indien  wij kunnen daarbij voegen, gelijk de lezers yan ons tijdschrift, de Reformatie in het laatste nummer, voor Januarij blz. 51 gezien hebben: dat het de synode is, die de vervolgingen verzocht heeft.” Wij twijfelen niet of de Waadlandsche predikanten, gullen de brieven der afgescheidenen beantwoorden : <1) Archives du Christianisme, een Fransch Protestantsch tech » waaruit de Reformatie deze stukken heeft ontleend. 6s D. zoo ook daaraan ‘publicité wordt gegeven, zullen wij die antwoorden, ook aan onze lezers mededeelen. -Antusschen vernommen wij, dat te Londen een ge- nootschap is opgerigt, bestaande uit verdraagzame An- glikanen en Dissidenten, welke niet tot de legale Engelsche kerk behooreren; welk genootschap, naar luid van het berigt het dubbele doel heeft, om eene schikking te’ beproeven tusschen de gescheidene en legale kerk en de Nederlandsche regering te bewe- gen tot het eerbiedigen der conscientie-vrijheid, dier onderdanen, ‘die hunnen Godsdienst onafhankelijk van den Staat willen uitoefenen. NIEUWE TERGENDE PRUISSISCHE BEKEN DMAKING. De opper-president Bonenscawinen heeft de volgende bekendmaking uitgevaardigd:. » Bij kabinets-order van 13 Junij, heeft het Zijne Majesteit behaagd te bepalen, dat, onder uitdrukkelijke voorbehouding van al de regten, die wettelijk aan het Metropolitaan-kapittel van Keulen toekomen, alsmede volgens gewoonte, de tegenwoordige administrateur van het*kapittel des Aartsbisdoms van Keulen, de Deken Dr. Hiiscen, zal voortgaan, door zich zelven Hebdomen te bestehen, order benaming en handke- ning van den Aartsbisschappeijken Vicarius-Generaal. Monseigneur de Deken~ Dr. Huscen-heft zich, dien ten gevolge, en op voorschreven wijze, met de administratie van het aartsbisdom van Keulen belast, en ingevolge de latere dispositie van gezegde kabinets-order blijfe alle gemeenschap, betrekkelijk zijnne bediening met Monseigneur den Aartsbis- schop Baron Droste zu VisscHeRinc verboden. (Conferatur Publicandum van den 15. November 1837.) Ten gevolge mijner publikatie van 29 November des yoore pried ald breng ik het vorenstaande ter kennis van: het « Coblentz, 14 Julij 1838. De Opperpresident der Rhin-provincien, BODELSCHWINGH. Het schijnt, dat het Prussisch ministerie alle mögelijkenden aanwendt, om den Apostolischen Stoel, wiens inschikkelt, ten opzigte van Lr, Hiiscen, de Prussische bladen zelve erkend en geremde hebben, te noodzaken tet het benoemen van eenen Vicarius-Generaal, en het suspenderen vat eenen man, dien men verbiedt gemeenschap te houden met zijnen Aartsbisschop, wiens Vicarius-Generaal hij echtes ise De bekendmaking van Bonenscuwinen zat anleiding tot nieuwe verwikkelingen en verwarrungen geveDe HOOGST MERKWAARDIGE STATISTIKE. Uit eene opgaye, voorkomende in het Handelsblad van 12 Julij blijkt, dat de bevolking der zeven Vereenigde Nederlandsche Provincien in het begin der vorige eeuw beliep: 2,162,000 zielen; — op den ersten Januarij 1837 bedroeg de bevolking van Noord-Nederland, (dat is van die zelfde Provincién); 2,557,522; —= zoodat, in den loop eener eeuw, onze bevolking met rnim vier Honderd viele en twinlig dui-zend aielen is VERMEERDERDe. Al verder blijkt het uit die opgave, dat, in het bes gin der vorige eeuw, de bevolking, wat de verschilende Godsdienst-gezindheden betreft, verdeeld was. als volgt: Gereformen »« » » «© © «© & « » 1,500,000 Catholijken or 6 685 8 8 1& ey 330,000 Doopsgezinden eo 2» © © © ® @ 160,000 Lutherschens «-..0: «¢. fette a, 0 t tty 80,000 Remenstranten «* »« © « « 6 @ $ 60,000 Sraclitenivs av.tihe ite clerks tle se teu ie rvs 25,000 Allerlei kleine Protest. genootschappen ‘» 7,000 Te zamen 2,162,000 Op den 1 Jannarij, 1837, was deze verhouding dus: Hervormden (1). « © 8 « @ « @ » 1,518,700 Lutherschen. ce. e « &8 « 6° @ 6 55,400 Doopsgezinden’ ome 6 & Oper ore es. © 32,700 Herstelde Luthersehen « « « “© ¢ 12,300 Remenstranten erie ° e ° e e e e 5,000! MAUSOMESEON ges torrie gin sack cork we Px lenirt 4,950 Hernhutters, Grieken, Episcopalen, Presbyterianen, Polsbroekers, enz..« 3,500 Catholijken. fee es ow feet se 4 ue 877,674 Isradliten « 2s 6 © © 6 © «© 8 47,523 Te zamen 2,557,747 Wanneer men Nu, uit deze beide laatste statistieke tafels, de gezamelijke Protestanten bijeen telt, dan vopgt daaruit, dat er in de vorige eeuw 1,807,000, waren, en in het verloopene jaar, slechts 1,627,600; weshalve hun getal in honderd jaren tijds in ons væderland met Aonderd tachtig duizend is VERMINDERD; terwijl, daarentegen, onze Catholijke bevolking, die, in het begin van 1700, slechts 330,000 zielen beliep, in den jare 1837 was geklommen tot 877,674, en derhalve is venmeerpern met vif honderd zeven en veertig duizend, zes honderd vier en zeventig zie-den; dat is, met ruim een half millioen zielen in: De bovengemeinde, onloochenbare daadzaak is waare lik bewonderenswaardig! Wie weet welke resultaten de volks-telling in Nederland in de volgende eeuw zal opleveren? Wat ook de oorzaak der verbazende toeneming van het getal der Catholijken in MVeder- fand (2) zijn moge; zij is het werk der  en het volk van England, dezelfde taal voert, welke de universele Kerk eertijds tot hen sprak; maar: tevens moet iedere Catholijk, mijns bedunkens, met aandoening het behoud erkennen, van dat bewondernswaardige Symbolisme, hetwelk'de Kerk heeft ine gesteld; van die heilige zalving, van die twee zwaarden van geregtigheid en barmhartigheid, van dien stoel des konings Epuarp den Belgjder, van die koningin voor eenen Aartsbisschop geknield, van die zachtzin-nige duif, die op den scepter van het magtige England is geplaatst, en zelfs van die verhevene gebe-den, door den schismatieken Aartsbisschop nitgesproe ker, waarin men niet.een enkel woord van de onde Lifurgie heeft veranderd. Waarlijk, er is een groot verschil tusschen eene dusdanige plegtigheid en de krooning of inhuldiging dier koningen, die, of in eene kerk zich zel de kroon opzetten, of, zonder tusschenkomst van den Godsdienst, gekroond in het openbaar vers chijnen, om gehuldigt te worden zich evenwel ook koningen by de gratie Gods noe-. Daarenboven moet iedere Catholijk die vurige geest-. drift, dien teederen eberbieten, waarørne het vrijste en onaf hankelijkste volk der aarde, zijne getrouw- heid en gehechteid aan het beschermend gezag, ’t welk zijne vrijheid en zijne voorspoed waarborgt, bee, tuigt. Dit zijo geheel Catholijke gezinningen, zeer vere schillende van dien geest van haat, van laster en hoon jegens het gezag, die in bijna alle andere landen, alle partijen, en schier alle indiyidu’s kenmerkt. Geloof. mij, er is in Engeland meer Catholicis- | het Taatst der’ tweede eeuw-en de andére in de ‘der- mus overgebleven, dan men gewonlijk denkt. De toekomst zal dit toonen, zoo als de graaf ne Mais- tre, reeds heeft aangekondigd. De constitutie van dat land en al deszelfs politieke instellingen, dagte- kenen van het Catholijke tijdvak, en dragen er nog het onuitwischbare kenmerk van. Het Engelsche volk is tegenwoordig te veel in deszelfs materieele belang- gen verzwolgen; dit is deszelfs verke Erde het en te- vens zijn straf: maar het is zulks niet in hooger graad, dan het Catholijke Venetié, of het Catholijke Vlaanderen, der middeleeuwen. Daarentegen heeft hetzelve in eenen veel hoogeren graad dan alle andere volken, het gevoel der politieke waardigheid van ‘de maatschappelijke hierarchie, van de gematigheid in het gezag, en van den eerbied voor hetzelve be ‘waard; en dit zijn de zekerste vruchten van het be ‘waard; en dit zijn de zekerste vruchten van het be ‘wand; en dit zijn de zekerste vruchten van het gezag, en het Itzehoér Wochen-Slat van den 11 Februarij jl. geplaatst, vertoond. Uit dezen hoofde zie ik mij ten tweeden male gedrongen, tot het opnemen der pen, om den Anonymus en allen die zijnen doolweg volgen, zoo veel in mijn vermo-gen is, te overtuigen. 