Arnold Drakenborchs Plechtige redevoering over het eeufeest der Utrechtsche hoge schole tr. by J. F. Reitzius. Followed by Lyst der professoren and Naamlyst der professoren, welke het ampt van rector magnificus bedient hebben
Arnold Drakenborch
ARNOLD DRAKENBORCHS PLECHTIGE REDEVOERING OVER H E T EEUFEEST D E R UTRECHTSCHE HOGE SCHOLE f Op bevel der Ed. Grootachtb. Heeren gehouden , Den 27. Maart MDCCXXXTl. In de hoofckerke dezer fladt, Toen hy hec Re&orfchap der Akademie voor de twedemaal nederleide. Tc UTRECHT , By WILLEM KROON, Boekverkoper. mdocxxxVL 0 $' 1 • DigitizecTby Google I I* Digitized by Google >-l * V ' 1 * . * A f * Hr: I * > »* 1 ' ; ■ * <- h ' '•*»—< • • •-» ‘ » #v * *. _ - » DE EDELE GROOTACHTB ARE HEEREN, DE HEEREN ISAAK UBING, Mr. ADRIAAN vam BRONKHORST, BURGEMEESTEREN, ALS MEDE de verdere HEEREN RADEN IN DE VROEDSCHAP PER ST4DT UTRECHT, '• • • ‘ i .• ' ZY DEZE VERTALING OOTMQEDIGST OPGEDRAGEN, DOOR barer ED. GR,QaTACHTBAARHEDEN , . P^lJ.^^^ANIGS^EN DIENAAR, ' * * ' * * * ' ■ .a .i ,4 . - t. L 1 O II A N- B R I* K ft E 1TZ. Digitized by Google VOORBERICHT ■ ;! 1 VAN D'EN V E R T A L E R. W A A & D t r p, I. i Xlui/ « wtm voornemen grwetft, «» 4 * Pf ”. w '* irr *****!*?** haknzren dat bet van de geUerden enzer etuwe "» onedele en flaaffcbe arin&gt- wmt ldrdc * ten wart bet vntick. van fa fioo U ekerdm Heere Drake** my TrrL-XtvWehilr baddr, fTantllzo by H gemtedt rmg,- UJtten if adder met I naZn, Tevntaling, Mten zyne kenmfe. mi enkele winznebt en daarom U verging* van denwven zin zyncr woorde,,,te emdtrnementnr rW jl jJjJjt ■ nre biae tefeni bit fa even, en my de vertafag aantebevelen, tet veteiifcbtn wot ~ruimer bS» enlydt gewenfcbt bodde m fommigelatynfebe r i tn lanve zinfluitineen dntdanit teJtM/inen uitdrukkat en verfcbtkjeen, dat tLJTJt inlltnpen van fommigt kUimgbeden tegen de ejaverbeU der Nederduitfcbt ub, (hvobrfreti.bI*Jtz.i‘ gocdcrtierentc V* \l4*ts W», gqcdcrncrcnc, en&) moor de tZlhmers zuUen in'tvtrvoig van zelfzien, dat de zulke utt myne pemu met zyn menCcbt tenant in andere weorden nude cent andert falling, by ver- re De overrc taalfouten zal de bejtbeide lexer my te lubter vergeven, wanneer beat Z: mZlen zal zyn if bidet?, dat ikniet.tragbtf geftflt. te pordeqnfa dtgenen, dm ,t zicovodr ecne tert rehtien, in de grondtn banntr vurtd&tak onbtndig te zyn. ■■ d n /. r. t: a d n t) r, o CI “ 1 D i u K F ^ I X : *N. Bladn..}. lees: ver^ege, « ge/ert, in pl«* v.n «fag‘, e °^X tndt Blidix. 37. 1. >9. lee* : leventiende van vmermaant, Itt pl*«* r»n aemiemr ^Btatoi.40.1.1. Ie««: teuntwiwtigfie, - 1 Ttt beeii Digitized by Google DEN LEZER VEEL HEJLS. "Josélyk zuicgy overwonderen, goedgunfiige Le- J. dat ik r in:dcze Efciirede! voo/T :’* grpotUc gedeelce toeieggende am denToeho Order teonderrechten, wat raoeitc het gekoil hebbe, de.Utrfcchrfqhe Aka- . demifete (lichcen, en hoc het in weerwd,vaa onze ED. Grootachtb. Overhedengebeurtzy, dat deze Eer het Iieve 1 V aderlant niecaliang voor het jaar. 1636- we** dervartn is, nochcans.de zaak niet,hogec qphale, dan Van \ tachencigfte jaar der.zestiende. eeqwc, nqciite eenig- gewag make wan onzen zepr doorluchtigen iis- boorling Adriaan den zesden, RoOmfchen Bilrchop; van wien het 'gemeene gevoeleh is, dat hy gepoogt hadde eene Akademie, -.of andere Stichtipg voor Uc l Rcteren, ofte een.’j;7/«/?tfh School t? Utrechc aanteleg- '■geh'vth met dac o" " ogmerk het defeige huis s dap nodi Tied.dwiaag onder den oiaam van Fausbmsen bekenc is, hebbd doen boiwen. rMaar om het vooroordeel der- *vgen£h weg wnemen, die my hiesrover wiiden beri- :& en, diSntydathec gevoelen van zqlk een vpornemejn 'van onzen Aririaam, op niec dan.loile gerqchcen fteunp, • en flat ik diarom aan zo een lichtyaardig getuige ge«n - reloof hib’ wdlsn: flaan, nodhtpniy vanjzo een cwyffei- zinnig bewys bedieneni Te meer, dewyl de brief van < Adriaan, den 16. Tul. 1517. uicMadrip aan zynen ynept « Johannes Deel of, Dedel, onlangs nazyne verheihnge " tbt het’Kardinaalfchap, gefehreven-, en door den ED. I’Achtb. Heer Vroedfchap CASP. BURMAN, m zynen Adriaan den zefdeth opde4+^ fte bladzVngelafcht, aan- aont, dat hy die paleis tot een gantfeh ander gebruik 3 # P* opgerecht hebbe. Want uitdezen brief meene ikklaar- blykelyke te zien, dat Adriaans oogmerk in het optim- meren van dat huis geweft zy, om te Utrecht te ko- tnen wonen, nademaal hy zegt: Al ware ik Pans, ik nvilde eCbter bet buh laten zetten, ert tfiyn verblyf U Utrecbt boudert. Naderhant aanzekeren Grootvelctofr- ftaande, om een gedeelte van dit huis, voor zo ver- re het toen voltooit was, te bewonen, voegt hy daarby : Ik beb' zelf geen talrjk buisgezin. Wy zullen om tvel verdragen, al was ik met myn buisgezin tegen- •woordig. Voorts beantwoort hy aan ’t einde van den brief de voorgeworpe zwarigheit, namelyk, dat tep plaatfe, daar Digitized by Google . V O O R R E; D S, f ' 4 J *4 r.* opgerecht hebbe. Want uitdezen brief meene ikklaar- blykelyke te zien, dat Adriaans oogmerk in het optim- meren van dat huis geweft zy, om te Utrecht te ko- tnen wonen, nademaal hy zegt: Al ware ik Pans, ik nvilde eCbter bet buh laten zetten, ert tfiyn verblyf U Utrecbt boudert. Naderhant aanzekeren Grootvelctofr- ftaande, om een gedeelte van dit huis, voor zo ver- re het toen voltooit was, te bewonen, voegt hy daarby : Ik beb' zelf geen talrjk buisgezin Heut huis getimmert wert, te veel geraas van wagens, vooral des Saturdags, ware, en daarom niet zeer bekwaam totzyner woningezpudezyn, mette zeggen: Ikjlagezcttelyk's morgens vroe g oPy en zo Ik my itietivelbevinde, zalikmy naar een der oinnenjte VertrekJun vant 7 oude gebou begeven. Daarenboven wort’er in den heelen brief geen gewag van een fticl}-tinee Voordeletteren of Gymtium gemaakt, daar h.y nocntans zich gemakkelyk van dat voorwendfei, d^t hy’er een in zyne geboorceftadt virilde oprechcen, hadde kunnen en behoren te bedieneo, ak hy reden g§-ven zoude, waarornhy, al ware hy Paus, dithpisevenwel deedt bouwen. Ook heb’ ik nochniemant geyog- den, die ’t met de getuigenilTe van eenigen fchryver, welke op dien tydt geleeft feeeft, weet te bewyzep, dat dit de toeleg van Adriaan zy geweft. Toontipy ernant van elders willcre blyken, ik zal Y.an de eeri^n zyn j die voor de w akkeit zwicbten wib Yorders, nademaal de menigte van zaken, i/i de?e redeyoerlijg i »• * Digitized by Google V O O’ R R EDE. Verhandelung, gegenwärtig, gewärtig, viaar- an een' redentfar viplgens de ouJc gewonte bepaalc wort, veroTjrzaakch'eeft, dut ik ge§n gewag heb > kuni- nenmaken van die alom vermaarde Lcerarenin alle wc- tehfchapp'enidie'in dizc eerftfe feeuwehiergeftaan hebben, hebbeik'eend dobbeik'eend dobbeik achter de2e redevoering ge- vdegt} waarvan de eene de namen van alle onze Pro- felforen, benevens huflne geboorteplaats, tydt van ' beroepinge ^ en ihhaldigihge behelft, als mede over wht ftoffezy hunheintreeredegehouden hebben, wan- neer zy* overleden iya, en wie de lykrede over hen gedadn hebbe : de andere celt alle deKcftors van onze Akademie op, th melt metwat redevoeringe zy den fcep- teraan hun’opvolgef hebben overgegeven. Datech- ter by etihige weinigen, yoornamelyk by die van de' eetfte tyden, de llofnier bygevoegt llaat, waarover zyhy^t aanvaarden van hunarhpc geiproken hebben, is daardoor veroorazakt, omdat onze voorouders verzuimt hebben om het in ons Akademieboek aantecekenen, en de redevoeringen zelve of nooic gedrukc geweeft zyn, of nu niet meer te krygen waren. Met deze by voegingen heb'ikgetracht den liefhebberen van.ditgedeelte derlet- terhistorie dienfl te doemmaar deEDAclitb HeerCASP. BURMAN zal hun verlangen binnen kort met over- vloediger mate voldoep, welkeHeer het fpoor der let- terhelden vanzyn geflachee volgende, zich niet ontziet, om alle de uren, die StadtsbeRuur hem overig laat, an de letterbezigheden op te offeren ^ en het leven der geleerde mannen, die te Utrecht geboren, of in 'tge- tal der burgeren aangenomen zyn, naukeurig te be- schry ven. Dezen Heere vinde ik my verplicht by de- ze Et gelegenheit, myne dankbarkeit eben, als by ray een’ ryken overvloedc van zaken de mwyding onzer Akademie betreffende, die hy uic de Stadthuis boeken gecrokken hade, goedgunfliglyk medegedeelc heft; en daarom wil ik al den lof die daar af komea. kan, aan liera dank weten. Voor ’t overige ewyfele ikgeenzins, of fommigen zullen verwachten, dac ik tot beiluic zal by voegen eene befehryving van den prach- eigen ftoec en koninklyken toeftel, waarmede de Ed. Grootachtbare Heeren Burgemeefteren en Vroedlcbap den honderejarigen geboortedag hunner hoge Schole, geviert hebben; raaar alzo die dezer dagen door eehV Schryver, die zyn’ naam niec melt, en nochtans niec alleen een ooggetuige van alles geweft, maur ook een geloofwaardig man is, mec de uiterfte naaukeurigheit en moeite gedaan is, hebbe ik de nieusgierigen liever eoezyn dagverhaal willen wyzen, dan onnodige moeite pillen* met gedaan werk ce Jierdo En. - Digitized  WETENSTHAFT, UITMUNTENDE IN VERST ANT EN GELEERT- HEIT, ZEER NAAU VERKÜNCHTE VR1NDEN EN AMPTGENOTEN. EERWAARDE, ZEER GETROUWE BEDIENAARS EN UITLEGGERS DES GODDELYKEN WOORTS, ZEER GELEERDE DOCTOREN IN ALLE RUN. STEN EN WETENSCHAPPE, ZEER AANZIENLYKE EN VEELGEEERD, BURGERS, ingezeten en vremdelIngEn r VAN WAT ST A AT EN WAARPIGHEIT GY MOOGT ZYN, ALHIER VEGADERIN ( EN GY WAKKERE JONGMANS, VOEDSTERIN- CEN ONZER ALGEMEENE MOEDER, DE HOOP EN VERWACHTING DES VADER- LANTS. LASTS, DE LIEF DE VEELGIE EN VERGENEEGING U. WER OUDEREN, ONZE KROON EN BLYD- SCHAP. It is de goedgunftigheit van den (Ij&i Is AJmogcnden en Goedertierenden Py^rll HI Godt, dat \vy den gezegenden Mm <&§ van c ^ €n Zevenenfvv i n ^ft en Maart wederom met biydfehap mogen aanfchouwen, welken we ais den ge- boortedag van dcze luifterryke hoge Sebote jaarlyx gewoon zyn te vieren. Maar alzo ik zie dat ’er heden eene buitengewoon grote me- nigte van in- en uitianderen, niet in de zaal der Akademie, maar in de hooftkerk dezer fladt tc zaamgekomen is, 20 houde ik my overtuigt, dat gy u, zeer aanzienlyke toehoorders, alle laat voomaan, dat’er nu geen jaarlyx nocb binnen : een kort tydtbeflek wederkomende, maar een hoger feed flaatgeviert te warden. I miner s daar- om heb ik u onlangs by aangeflagenen ge~ (chrifte in, deze gewyde plaats genodigt, oni jmy ccne plechtigheit dateJyk tehelpen vieren, ivel- A 2 ke Digitized by Google REDEVOE R J N G ke numant van ons ooit bcle Digitized by Google Eft hadde, nocbte, naar den gemeenen loop van onzen korten leeftydt, oon beleven zoude. W ant op dozen zelfden dag, op dat uur, ja op dit ogenblik, is’er eene geheele een verfchenen, zedert dat onze voorouders in deze overlchone en vermakelyke Stadt, welkft met recht van iedereen onder de pronkjuwee-len der vereenigde Nederlanden getelt wort feenen tempel der Wysheit toegeheiligt en als een’ overvloedige markt vaii geieertheit opgerecht hebben. Nach den Wel-Ed. Grootachtbaren Heeren Burgemeefteren en Vroedfchapuit hoof-: de van deze voortreffelyke zake, zo nirttig en roemruchtig voor’t lieve vaderlant, dat ik niet wete, of aan ’t zelve wel ooit gelukkiger lot te beurt gevallen zy, behaagt heeft, dezen dag, dien groot en klein zo menigwerf met een vurig’ verlangen te gemoedt gezien hebben, der ge- heele burgerye als een pfechtig vreugdefeefl aantekondigen, zo hebben zy het ook onbeta- melyk geacht, dat onze voedfter der  nicht gehen, vermögen uittevoeren, zahl het nicht nodig zyn, dat ik, näch de gemeinen wyze der rede-naren, de aandacht en het gunftig gehör van me tonorderen poge aftefimeken, alzo hunne bereidwilligheit en toegenegenheit reets uit hunne ogen te lezen is. Voor dat onze voorouders het ondragelyke juk der Spaanfehe dwingelandye, hun zu onrechtmatig opgelegt, begoften afewerpen, en de aloude vryheid te herdellen, was het met de viyekunften in de Nederlanden tamelyk Ibber. gedelt; aangezi en är in dit gedeelte der bessehaftde werelt maar eene Akademie, namelykte Leuven in Brabant was, waarheen zich alle onze lantslieden begaven, die het verdant zochten optefcherpen, en deJefien der wysheit in te zuigen. Doch wanneer vervolgens de burgerlyke oorlogen, door de ongehoorde dwinge-land van den Hertog van Alba veroorzaakt, anstonden, hebben de Hollanders en Zeeuwen. Die de wapen alle ersteren, tot hählen vor der voorrecht, met eine einzelnende drift hadden opgevat, hec hängen geworden, hängen geworden, hängen geworden, hängen wieder, da niemand van der Höhe van Brabant ten behaupten, dat niemand van der Höhe van Brabant, oder zu wenig zu werden, heeft echter Philips Willem, oder zu wenig zu werden, dat - die wet door dien wreden Koning van Spanie, Philips den tweden, en den door Alba, den voornaamft en uitvoerder zu verderbringen, schandelyk verbroken zu hängen, verderbliche verbrechen, ein verderbliches zu verderben. Edoch, genomen de buiten, jubel gekreuet van Philippus hadde zu hier mede vergenoegt, en den geheiligde voorrechten dezer hoge schlecht; niet verder gekreuet, zu haben Hollandt en Zeichland echter andae redenen die heben ein. A afker Digitized by Google OVJELR Mt' Ee*JF£E«1*. J Acker van Leuven den hebbeh. Want in dat gerwefte van Nederlandt, wert niet aileen gegen andere Godsthenst gedulit, dan die naar den regel van den Roomchen ICerkvoogt ge* schikt, en met wanfchapene fabelen van byge* lovigheit en verfoeftyke Godeloosheit van de heiligheit der eerfte Kerke was afgedwalt; maar daarenboven hadden bemerkt, dat de Brabanders meeft alzul- ke Leermeefters voor de jeugt uitkozen, wel- ke de onrechtveerdige heerlchappy van den Vorft beginftigende, de onbezonne jeugt met het zelfde vergift van hunne Leere poogden td belmetten. ] Niet buitert reden dan waren zy beduchty de tedere gemoederen hunner kinde- ren mochten buitens lants door beide deze ge- drochten van van huis, zu niet t'eenemaal vernielt hadden, nochtans reets zonder letfel met voeten trapten. En ze 2agen te gemoedt, dat Zy dus gefteft Vhuis komende, htmne lantgenoten metdezelfdepeft 1 Zbuden befmetten. Om deze vrees te verbannen was er even- i wet RE DETOERNING wel noch een middel overig, namely kom hun beminde krood, de hoop van ’t vaderjant, over zee en naar verre landen, buiten hun gezicht naar defcholen van afgelegene volkeren te zen- den, die medc geene wettelose heerfchappy wilden kennen, en de zuverheit van den i erbeterden Godtsdiend c>mheld haddem Eclir ter Ichpen dit middel noch niet veilig of gemakkelyk gienoeg voor ’t vaderlaot te zullen zyn; want dewyl zy widen,, dat,vele hunner inge- zetenen onder de eerde beginlelen van de her- delde.vryheit, niet middpJen genoeg hadden, 0111 hunnen zonen, buiten’s iants ter schole gezon- den, daar alles duurder was dan in ’t vaderlant, de nodige koden te verlchaffen, -zonder.zich merkelyk te benauwen; zo voorzagen zy wel, dat de duidere nacht der woede onwetenhek allengs dont intebreken, indien’er maar weini- ge ingezetenen,5 t onderwys van kennis en kun ©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©©© "Tien genoten, en dat zy zelve met der tydt zou- den te kort fchieten in het te keer gaan van de dwingelandye en 't handthaven van den verhe- terden Godtsdiend. Daarenboven bezeften zy, dat’er buiten ’s lants me.er luden en.lagen aan de Over, met )Erufeest. 9 minderjarige jeugt konden gejegt worden, dan onder hunne eige lantslieden ; als zy in ’t zorge- lykfieyan huooe jaren den vryen teugel kre- gen. AIzp de genen, welke toeleggen orn hunne onpzelheit te verfchalken, met eerder ZQnden ruften, voor dat fommigen, die nauwe jyx begoften de.zee der Akademie te bevaren, door overdaadt en verleiding tot andere ondeug- den aangelokty als door den draakolk van ’t alvernielende zeegedrocht Charybdis verflonden, of door de razende honden van Scylla verfcheurtj anderen s ter halver wege door den stom van vaJfche leeringen van den rechten weg verby- fteft a op de eilanden der goddelooaheit geftrant waren, ofte tegens de klippen der" Bedurreu ze-cJen fotende (enipbreuk leden j zo dat het maar weinigen of niemant zou gebeuren, in de have by hen gezocht en by hunne ouders gewöhnlich aantelanden. Ten einde zy dan zelve die banken mQchten ontgaan, en de kinderen dezezee zu vol van ontelbare gedroehten, myden, zynzy, op ’t ingeven van Prina Willem van Q-ranje, den (chranderften heldt zyner eeuwe, te Digitized by Google Redevoerinc Rede geworden, eene eige Akademie in hun vänderlant te stichten. Daar waren toen te tydt maar twee vrye volken van Nederlant, die de handen in een ftaan-de het gemeene behertigden, nämlich die van Hollant en Zeeiant, ieder van weike door een’ lofFelyken naaryver gedreven deze hemelgaaf der wetenfchappen in zyne bewaring en heftier wilde hebben. Die Zeeuwen gaven voor, dat hun lant de veiligfte schuldblaats voor de Zanggodinnen ware, als zunde het verst van het oorlogsgedruifch afgelegen. De Hollanders bewerden, dkt de gemakkelyke af en aankomst, de gezonde lucht, en de vermakelyke lantsdou van hun geweft een bekwamer woonplaats voor de zwervende Kunstgodeffen zouden strekken. Dit edelmoedige gefchil zag men eerlang bestein door een gevaJ boven a lie anderen in die eeu anmerkenswärken. Leiden, eene der voor-naamte fteden van Hollant, een en andermaaf met eene zware belegering van de oudfte en Befte Spaanfche loldaten gekneft, was door eene eeuwig pryswaardige ftantvaftigheit der burgeren verdedigt, en niettegertände men tot zulk. eene~ Digitized by Googl -Over het Eeufxest. ir eene ongehoorde hongersnoodt gekomen was , dat ze die van Saguntum en al wat men van die natuur tot onfterflyken roem by de outheit aan- getekent vindt, voorby ftreefden, hadden zy echter niet nagelaten den vyant wakkeren te- genftant te bieden, tot datze hem door by- ftant hunner bontgenoten noodtzaakten , het beleg met ichade en fchande optebreken, Dus vereifchte de billykheit, dat deze trouwe dienfl, niet alleen aan hun vaderJant , maar aen den heelen Staat bewezen , met eene uitnemende be- Ioning vergolden wierdt ; alzo des gantfchen lants welvaren van het lot dezer ftadt afhong; Daarom gaven de bontverwanten dezer getrou- we ftadt aan derzelver Overheit de keuze , of ze voor eenen tyddang vryheit van laften wi!- den genieten , of hunne fladt met het ftichten van eenen tempeJ der vrye kunften verfieren ? Wie zoude , beminde toehoorders, zich niet verbeelt hebben , dat de Regeerders van die ftadt een tegenwoordig genot van die rnildadige aan- bieding,boven het toekomende zouden ftellen? pm dus den burger , door de rampen van twee belegeringep uitgeput,.te gemoedt te komen, ' B 2 en * *««•# * • Digitized by Google 14 REDE VOE RING I • • en zyne armoede door de kwytfchelding van laden te onderfchragen : Maar zy waren edel- moediger van aart , en wildett niet voor Ztch at- leen, maar ook voor de nazaten zbrg dragert. Darenboven mannen van ondervinding zynde widen zy wel , dat het genot der Vryheit van tol en fchattingen veel afgund baaft, efidikwils beknibbelt, of geheel vernietigt wort, afs fret geheugen der vcrdienden en de dankbaarheit door verloop van tydt begirrt te flytert , en voor- al wanneer de dringende noodt het verei/cht: Maar dat eene Akadcmie eens toegeflaan , niet zonder handtadelyke verofigefyking naar elders kon verplaatd worden. Derhalve twyfefdert zy niet , of zy zouden nu met de Verkrege toe- demming hunner bontgenoten hun vaderiant aari de Zanggodinnen en Pallas toewydende eeri eeuwigdurend bewys van hnnne dapperheit eil ftantvadigheit aan de nakomelingen overzett eri. O die wyze is te Leiden een Tempei van alle wetenfchappen gedicht Eere komt u wegens deze grootmoedigheit toe, wakkere Bataviereil! En om deze te klaarder in haren dag te zetten, daat my toe, waar- Digitized by Google O VEK HIST' EfetF£££&'fi 13 waarde toehoorderi, dat ik b den rampzaligeri en  zy-? ne lantgenoten wilde of konde te zamenpian- nen. 5 T was diet genoeg, dat Naarden, MuiJ den, en andere kleiie fteden fioch in ’s vyants handen waren; maar die van Amfterdam,>toen al de riiachtigfte van ’t lant, kantten zich nret> alleen tegens de pogingen der bohtgenooten y niaar begunftigdeh de aanflageri der vy'anden met alle macht, en Zagen met blydlchap, dat •_ > B 3 hun- R E D E V'O E R lisI G *4 hunne stadt van de Spaanfohen tot eene burgt des oorlogs geraaakt wert. Het naburig Haar- lem zich niet met die roemwaardige ftantva/ligh eit kwytende, als Leiden, maar onder de zware hongersnoodt bezwykende, hadt zich aan Philips overgegeven. Het hevige oorlogs vuur woed- de noch in ganfoh Hollands Het puik der lam deryen was ten deele door de ftroperyen der foldaten te vuur en zwaart verwaeft, ten.dee- le met het doorheken der  te denken, en een gedeelte van de jaarlyxe inkomflen, welke niet eens beftant waren om den oorlog verweerenderwyze te voeren, tot het voortzetten der letteren wegteleggen. De ze Schole der Hollanderen, in die omftani dighederi te Leiden gefticht, zagmen, niet te- genftaande het rotwom aanhoudende gedruilch der vandlyke wapenen, echrer binnen kotté zo door de vermaartheit der leeraren, als door ’t* getal der leerlingen, dermate bloejeri, dat zo tvel alie overige Nederlanders, als die van 1 U- trecht, het oog daar op floegen, en een- heft ig verlangen ontvonkt wierden, om met een dergelyk iieraadt te mogen pronken.: Altbos h,et blykt uit de Raadtsbefluiten en ftadts> boeke van onze vaderlyke ibadt', dat haro Overheden reets r in den jare vyftienhorrderc tachtigj, vyf jaren na ’t oprechten van de LeitU fche ■ Digitized by Google 1 6 REDEVOB Ri NX* (che hoge SchoJe, aan drie Gemachtigden ult het raiddep van hun afgezondeq laft gaven, om met de Geeftelykheic en de Edeimogende Sta- men der Prpvincit over ’t opreclnen eener hoge Schole in onderhandeJing te treden. En om te tonen, dat ze van hun Digitized by Google 1 6 REDEVOB Ri NX* (che hoge SchoJe, aan drie Gemachtigden ult het raiddep van hun afgezondeq laft gaven, om met de Geeftelykheic en de Edeimogende Sta- men der Prpvincit over ’t opreclnen eener hoge Schole in onderhandeJing te treden. En om te tonen, dat ze van hun Digitized by Google 1 6 REDEVOB Ri NX* (che hoge SchoJe, aan drie Gemachtigden ult het raiddep van hun afgezondeq laft gaven, om met de Geeftelykheic en de Edeimogende Sta- men der Prpvincit over ’t op nen kant geen 1 tydt wilden verzuimen, /liadden ze aan Inin volmacht ge- geven, om een ontwerp van wette# en keuren te maken, waarop ze gelukkig gegrontveft en tot een’ vaorlpoedigen aanwas zou kunnen ge- bracht worden- - W y hebben hiervorens gehoort, dat de onder- neming der Iiollanderen pryswaardig zy ; her wort nu tydt, geachte-toehoorders, dat weook vernemen, hoe d’aanleg der UtrechtJbhen niet min lofwaardig zy, en ten hoogften verdiene, datze der ordierfeJykheit opgedragen worde. Gegenwärme de gefteltheit vin beide de volken in 't algemeinen, niemant zal ontkennen, dat hun lanfchap ons kieine Sticlit in macht en mid-delen ver overtreffe, en de onze gevolgelyk de Onko/len die er tot onderhoudt van eene hoge SchoJe vereifcht werden, met ongelyk meerder moeite konden opbrengen : zulx dat ; het meer te verwonderen zy, dat de Utrechtenaars zich van zelf, met dezelfde gereetheit als de Hollanders, tot het ondergaan van die grote zwärlighen aanboden, om hunnen Jantslieden tot bevordering der LetteroefFeningen dienst te doen. Maar nemenwe de moeite om nauwer te onder- zoeken, hoedanig de toeftant onzer bontgeno- ten en die van onzen Staat in die tyden geweft Zy, niemant zal konnen staande houden, dat Utrecht beter met zyne zaken stont, dan Hol- lant, toen ze een werk van dat belang onder- namen.; maar moeten bekennen, dat alles by de bontgenoten noch op een’ loflen voet ltont,en het’er, vooral in ’t Sticht,zeer verwart uitzag. Wy flaan wel toe, dat de gemeeder van veele Nederlanderen toen reets, uit hoofde van de Unie in deze stadt gefloten wat nauwer aan el- jkanderen verbonden waren, en er dus \'oor de verdediging der gemeene vryheit zeer goede zorg gedragen was; maar dewyl er nauwelyx een jaar, zedert het flrengelen van dezen gc- lukkigen bant van eendracht, verlopen was, waren ze alien noch riiet even zeer overtuigt van het grote voordeej, ’t geen naderhant daar uit * C ’ voort- Digitized by Google 18 RED EVOERINES voortgekomen is; en de eend * Racht door die on- fchendbare verbintenis te weeg gebracht, hadt noch geene zu diepe wortels in de gemeinde ren der bontgenotea gefchoten, om zich te kunnen vielen, dat niemant zich naderhant daar van zoude ontrekken. Want men hadt het droevige voorbeelt van den uitflag van het Gentfche verdrag voor ogen: wiens artikels, noch geene vier jaren geleden wel alle Ne- derlanders bezworen hadden, maar noch waren de meeften, voomamelyk de WaJen, reets in dit jaar van af, en cot den vyant overgegan; de overigen, door die ontrou der anderen verfchritt en wankelbaar geworden » zocht koning Philips aan, ofn peis met hem te maken. Doch eindelyk zyn de harde voor- waarden, welke hy niet naar billy kheit, maar als Heer en meister wilde voorfchryven, ver- worpen, en de gezanten, die in ’t jaar negen en zeventig te Keulen waren tezaamgekomen, onverrichter Zake naar huis gekeert • zo dat men toen ogenfchynelyk zag, dat er met zo veel menfchenbloedt te vergieten niets Ungewört was, maar dat men in plaats van den oorlog ge- Digitized by Google VER'jr*T Eeufeest. 19 geeindigt te zien, een noch zwaarder te wacht* ten hadde. In dit zeifde jaar was het mannelyk oir der ko- ningen van Portugal uitgefturven , en Phiiip- pus , de dwingeJant der Nederlanden , had nier alleen Portugal, maar ook de andere tot die kroon behoorende veef rykeren machtiger Iand- fchappen, als een groot gedeelte van Indien, Brahlien , Peru , mitsgaders de onmetelyke Ichatten van Afia en America ingeflokt, waar-! door hy zo machtig was geworden , dat hy Meet Europa , en te lichtcr het machteloze volk der Nederlanden, in den eerden aanvaJ als eene onweerftaarrbare vloedt fcheen te zullen over- flroomen en inzwelgen. Het leger der bontver- wanten was op dien zelven tydt in de v/akte van Hardenberg zo deerlyk geflagen , da t hunne ove- rige- bevelhebbers , >welke Groningen belegerd’ hadden, om dat die Stadt door het fchelmftuk van den ontrouwen* fladthouder- Rennenberg in zyn’ afval- van ’t Utrechfche. verbont ingewikkelc was Digitized by Google 0V E R HET EeU>F BEST. J&. was , genootzaakt waren her beleg eptebreken en hun eige plaatfen te gaan befchermen. Difwas de • droevige en haggelyke ftaatder bontgenoten in* dat tydtgewricht. Maar zo we nought oog naar de Utrechten aus de Utrechten aus 1 wenden, wy zullen bevinden, dat 2 y aan de-zelverampen onderhevig waren, welke de overrage. Nedeidanders dräkten, en daarenboven met hunne, byzondere kwalen teworftelen hadden, waar van de Hollander bevryd, of ten minuten 20 hevig niet aangetaft werden. Amersfoort naft Utrecht de voornaamfte stadt van’t Sticht, hadt 2ichj iir’t jongft voortedene jaar negenen-2eventig der! Staten gehoorzaamheit ont-trokken; en hare inwoners waren 20 uitzinnig, dat 2e 2 ich niet ont 2 agen tot een’ openbaren optant te komen, de poorten te, fluiten voor de bezetting haar van de Staten toegezonden, en 2 elve volk te werven. Zulx men genootzaakt was, om tot verydeling van deze aanflagen, die-het vadbrlant met eenen wiflen ondergangdreig dai^Zich irteen’ burger lyken oorlog intelaterr, en de niuiteliogen door- 5 t gewelt der wapenen tot* hunnenplkht tebrengen, nadat men alle zachte C 3 (mid- By Google REDE VOIR INC raiddelen te vergeefsch hadt aangewent. In deze Hoftstadt zelängt zelängt was het niet beter gefährlichen rezen, weil er erst hevige gelchillen rezen, weil er erlang in den bitterflen haat unterstützen, tuftchen de gehen, die den hervormden Godständen töden, en den hervormden Godständen töden, en den hervormden Godständen töden, en den wapens töten: En ’t stont gefchapen, dat men dehandeft, waarmede de vyant möchten befährten worden, en er brennten, en in zyne eige ingewanden gan worten. Ja de woede zou niet zonder den ondergang van een van beiden partyen aan ’t beda- ren geraakt zyn, ten ware de voorzichtige Regeerders wyflelyk goedgevonden hadden, de giftende gemoederen der burgeren iiever met zachiheit ter neder te zetten, dan met ontydige llrafheit te verbitteren. In dezen beklagelijk tätig der Nederlanden, in dit voor Utrecht zu rampfpoedige jaar r waar in het min ftantvaftige Overheden, met alle alle aangewenden voorzorg nauwelyk 204 zyn geweft, den pndergang van ’t vaderlant voor te komen, laten onze Regeerders, door tetterliefde geprangt, hunque gedachten noch gaan, om eene hoge School opterechten. Hoe wenfchelyk ware het geweft, dat het Gode behaagt hadde, deze onderneming te begunftigen, op dat zy, wier toeftemming en byftant daar toe verehcht werd, zich hadden laten bewegen, de edelmoedige vooroemens der stadts Overheit te onderfteunen! De heldenmoedt, waarmede onze voorouders onder de heerstapypye van Alba boven andere Nederlatickrs uitgemunt, en door het weigeren van fchattingen tegens wet en eedt opgelegt, hun tovoorgangeren verstreten hadden, om de Vryheit stande houden; hunne beproefde en ten alien tyde met zo Veelen betoene wysheit, laten om oiet toe te twyfelen, of zy zouden het orider-. nomen werk ter gewenfcbter uitvoer gebracht bebben. Maar het behaagde den Heme! noch niet , den luifter der Uerechcenaren in dien : hoogften top te voerett , 4at hunne. ftadt eene, vruchtbare moeder der wetenfchappen zou gc- , naamt 24 R E D E V O E R ITJ G . # * • w * * naamt worden. En wien zal het, Toehoorders, vreemd dunken , die de ftyfhoofdigheit van ’tblinde bygeloof dier tyden kent, dat de gee- ftelykheit , van den Roomfchen Biflchop aJleen afhankelyk , met hart en ziel af keerig waren van ’t ftichten eener Akademie, in welke zodanig een Godtsdienft ftondt voortgeplant te wor- den , dien zy ten uiterften vervJoekten, en dat- ze daarom ook de onkoften daar toe nodig niet wilden helpen dragen. Doch indien aJ eenigen uit de geeftelykheit of andere Jeden in de Sta- ten befchreven , het befluit van de Stadtsrege- ring goed keurden , zo wendden 4 eze echter voor , dat de ftadt , die meefte voordeel van de hoge fchole ftont te genieten, de koften ook alleen behoorde te dragen. Onze Gverheden lieten zich echter door deze zwarigheden riiet afTchrikken • maar oor-deelden, dat men de kwade geftdtheit der ty-den iet moeft toegeven, en eegunftiger gelegenheit afwachten, ora zyn oogmerk te be-reiken. Deze fcheen ook binnen kort zich adoptedoen, wanneer de ft a at der bontgenoten, en voornamelyk van Utrecht, ntet het begin van de zeventiende eeuwe op eenen goeden voet geld was,en hun Geraeene Bert op vafte gröden begort te fteunen. Evenwel waren alle onweersbujen noch niet overgewaait, welkede ZanggodeUeri van onze ftranden affloegen, haer belettende in de haven onzer ftadt aan te lan-den, en haar geruft verblyf aldaar te houden. Daar was er under de Utrechtenaars zelven (hoe is 't mogelyk) die het vaderlant misgünstigen, dat zijn lufter met dit hoogfte geluk voi-maakt wiert, dat het de Tempei der Wysheit mocht, genoemt worden, en deze stemden, dat fen de letterwysheit niet in de hooftfladt behoefde te plaatfen, maar in eene van de kleine fteden der provinrie als verbannen moefh Doch die van dat gevoelen waren, dien was het om de bevordering der kunften niet te doen, hoe zeer zy ook veinsten, dat zy dit uit zuchr voorhaar dreven; maar hun toeJeg was, dat U-trechts macht door eenen aan2ieniyken aanwas der hoge fchole niet mochte' vermeerderen rzy poogden eene andere fladt van dat iantfchap, eike het ook ’mochte zyn, zo ’door rykdom-mqn en overvloedt  a 8 RED EVOERINO a 9 RED EVOERINO a 9 RED EVOERINO a 10 RED EVOERINO a 11 RED EVOERINO a 11 RED EVOERINO a 12 RED EVOERINO a 12 RED EVOERINO a 13 RED EVOERINO a 14 RED EVOERINO a 15 RED EVOERINO a 16 RED EVOERINO a 17 RED EVOERINO a 17 RED EVOERINO a 18 RED EVOERINO a 19 RED EVOERINO a 19 RED EVOERINO a 20 RED EVOERINO a 21 RED EVOERINO a 21 RED EVOERINO a 22 RED EVOERINO a 22 RED EVOERINO a 23 RED EVOERINO Neder te zetten, om wint Utt de talrykheit der schole te trekken, op de beenen te helpen, en in staat te ftellen om tegen ‘gezag van Utrecht optewegen, wel wetende dat al wat men van ’t vermogen en luifter van de hooftftadt afnam, aan de andere zoude aan* groejen. Dezen toeleg, zoehten zy met aller- hande schonredenen te bewimpelen, alzo zy wel be/peurden, dat de ware reden en ruchtbaar wordende, hun gantfchelyk niet tot eer zoo- den ftrekken. En of onze Regeerders die al meer dan eens krachtdadig wederlegden, kon- denze de tegenparty echter niet overhalen, om in hun gevoelen te treden, en de onderne- mingen, die 5 t vaderlant een onherftelbare Icha- de zouden aanbrengen, te ftakfen. Onkings daarna deden zich nieuwe zwarig- heden op, welke het oprechten der Akademie weder vertraagden, en onze Overheden noch' meer nootzaakten om ’t werk uitteftellen. Want- omtrent dezen tydt rezen ’er verdrietige gefchi- len, over eenige moejelyke geloofspunten, die Digitized by Google O v er het'Eeufeest s j de meefte vrye Staten der vereenigde Neder- ianden, en allermeeft onzen Utrechtlchen dus- danig beroerden, dat men niet alJeen de wettig verkorene Overheden nootzaakte hunhe ampten nederteleggen, en de aloude fofrm van regeering veranderde; maar ook zy, die in de hoogfte Regeering van Staat befchreven waren, van-de* ze opperfte waardigheit, welke heflig en on- fchendbaar behoorde te zyn, ontzet v en an- deren in hunne plaats gefteft werden. Eer deze opfchuddingen noch geftiit waren, vindt men zich genootzaakt om de wapens tot verdediging van vryheit en Godtsdienst weder optevatten : het Spaanfche oorlog door eene wapenfchorf Digitized by Google ling van twaalf jaren genremt, raakt dan weder aan 't gaan, en het ftichten van V Letterperk ach- ter uit. • Naderhant zyn de gelöschlichen aJIengs ofvanzelfs bedaart, of -immers onder deburgers met minder verbittering van gemoede gedreven, onze wapens van Godt met voorfpoedt geze- gent, de vyant verder van de grenzen der ver- eenigde Nederlanden afgehouden, en de lant^ paJen van den Staat door ’t yeroyeren van de -4. - D 2 fterkfte Digitized by Google 28 REDE VO ERINfi fterkfte fteden, Wezel,'s Hertogenbofch en Majftricht, by uitflekverzert. Het opperge- zag van onzen en onzer bontgenoten staat door deze weldaden Godts beveftigt en vermeerdert zynde, meenden de Regeerde onzer stadt, dat zy zich aan ondankhaarheit tegens Godtzouden ichuldig maken, ten ware zy ook zels, n aar 't voorbeclt hunner lantgenoten >cen gedeclte van hunne fchatkifl: opofferden ter inivydinge van een’ tempel, waarin de jeugt, ben * Evens de overenige vrye kunften, ook in de Jeere van onzen geheiligden Godstücken. Dit bejfluit < * ^ ‘ zorg cm een vaflteftelien. - Voor dat de goude eeu van den hervoFmden Godtsdienft, waarin wy door Godts goetheit leyeiVj onzen yoorouderen verfchenen was , leefden de Hollanders , gelyk andere vol- ken , die den naam van Chriftenen voerden, in eene dikke duifternis yan blinde dwalingen om- trenti Godt, en de wyze om hem te dienen : maar in geen gewefl: der Nederlanden was de blintheit grotpr , dan by, die van Utrecht. W ant zy wer- den in plaats van een’ vorft gpregeert door een’ dergenerv, die men voorftaagders van het Chris- ten-gdoof, en bisfchoppen gewoon is te noe- jnen j en dees’, een wakker voorvechter der dwingelandye , waarmede de Roomfche Opper- bisfchop de gantlche Chriftenheit op eene hei- liglchendende wyze beheerlcht hadt altydt alle- pcgingen aangewend , dat de ware Godtsdienh: zynen.hoof(zetel door grover bygelovighe- . Di. den, r - • f . * genomen zynde, was de eerfle nkornen tot. onderhoudt.daarvan Digitized by Google 3 o REDEVOERIKG den mochte belemmert worden , dan in d’overi- ge gedeeltens van zyn kerkfpel. Des waren by ons verfcheide zameningen , ofbroederfchappen, zo zy ze noemden, opgerecht, in welke a lie fborten van ingezetenen werden aangenomen, die op gezette tyden en plaatfen vergaderden , om ik weet niet wat voor een’ door den Room- fchen biflchop gekanonifeerden heilig, met de hoogfte eerbiedt , die Godt alleen toekomt , te dienen. Hierom ook waren in deze ftadt meer mannen en vrouwenkloofters , zo voor adeJyken als van den burgerflaat, dan in eenige andere, gefticht , in wdke eene zo grote menigte ledig- gangers gevoedt wert , datze het getal der ove- rige burgeren overtroffen , of ten minflen ge- lyk waren : deze onnurte koftganger9 waren te fchadelyker voor den Staat^ doordien zy be^ weerdcn , uit hoofde van hunne orde vry td zyn yan de wetten , daar alle andere burgers aan gehouden waren , overzulx zy geene laften betalende , noch aan deOverheit gehoOrzamende eenen byzonderen ftaat in den flaat ukmaakten. Maar daarna, ais het zuivere licht van de leere der waarhcit ons van den hemel toefcheen, zyrt deze fchantvlekken der Chriftenheic door open-baar gezag uitgeboent, de oproerigfte raonniken gebannen, anderen, die zich zediger gedragen hadden, is toegeilaan, datze in de vrywillige gedragenen van leven mochten eindigen, anderen, die daaruit gezet werden, iseen jaargelt om er.eerlyk af te kunnen leven, toe-gelegt. Hunne andere overtollige goederen, welke zy of met onbefchaamde bedelary e verkreegen, of met het vervaart maken der onno-feelen door bygelovige bulbakken, en dergelyke ongeoorloofde ltreeken, den menfchen afgeperft hadden, v zyn tenbehoeve van 5 t lantin-getrokken, en in dier voegen onder de Jeden van den flaat verdeelt; dat.al wat de mannenldoofters bezaten, in de gemeene. kas kwam, en tot verdeediging en voortplanting van den Godtsdienft zou beifteedt worden. wat tot de adelyke vrouwekloftere behoorde,. wert aan de.Ridderfchap toegewezen ; de bezittingen van de gemeene vrouwenklofteren, als. mede die der broederlchappen, vielen den Regeerderen der Stadt Utrecht te beurt, om de inkomften daarvan tot het jaarlyx onderhoudt van. jonk-. Digitized by Google R E D E V O E RT ft G Vom ven of weduwen', die door den tydt of andere gevaHen tot arméde vervah ten waren, (elk van Zyne orde) of tot andere deri gelyke weldedigenden naar goedvindert tibet den. Teneinde nu de Edele Grootachtbvroedr- fchap de onkoflen tot lief bpfeidiftn eH'imder^ hotiden eener hoge Schole verei'fthf * y ciftbehterf vinden, Befloten zy iich zelven te^ftelpdS*- deze zegetekens van de verbannd bygelovig- heit niet alleen tot nut van ’t vaderiant, maai* ook tot een werk van Godtsvru^Ht aantewen- . ■ ;x,*[..o-.ii ebioonnt''yf O ongelooflyke liefde van de Overhead del zer Stadt, tot de letteren! 6 verwonderfcns* waardige mildadighcit, dubbef ‘Wa^qrdig datze met alien Jof, aanpryzing jgedenk- tekens uitgebazuint tvorde! ter\^ ’ zy die goe- deren, van welke zy zonder • enrage de minfl£ opspraak genot konden hebben,ja die goederen y waarmede ze de behoe Digitized by Google R E D E V O E RT ft G Vom ven of weduwen', die door den tydt of andere gevaHen tot arméde vervah ten waren, (elk van Zyne orde) of tot andere deri gelyke weldadigheden naar goedvindert tibet* den. Teneinde nu de Edele Grootachtbvroedr- fchap de onkoflen tot lief bpfeidiftn eH'imder^ hotiden eener hoge Schole verei'fthf * y ciftbehterf vinden, Befloten zy iich zelven te^ftelpdS*-^ deze zegetekens van de verbannd bygelovig- heit niet alleen tot nut van ’t vaderiant Fingheit van hunne nass- beftänden, goede vrinden, of andere burgeren die zy wilden beginstigen, mochten onderftehen, Iver hebben willen beftänden tot een aanzienlyken Tempel der geleertheit, en dus niet tot nut van: wehugpn n maar. tenvoordeete van alien, in 't gemeen. Wie zak dan ontkenne durven, dat dit geene ware lant en burgerva deren waren? Staat hier nen eenweinig' iil, Toe, hoorders, en verwondert u-metmy over de oraoit-frekelyke wysheit van Gods bellieringp, wie een lichte zaak is, te maken, dat alle de ondeme mingender bitterfte vyanden ten laat'lenevem vekte. van zyn' aanbiddelyken name moeten uit^ vallen. Dus heeft hy gewilt, dat die zelächtige, die eertyts tot een een schandelyke, en aanch Chriflenen onbetamelyke bygelovighekopgefta^ pelt, warcn, naderhant moefleh. dienen omze uitteroejen, om zyne Eer te verbreiden, encomi den aanwas van den zaiverften Godstellen te vermeerderen, en dat door middel van drezel Veerykommen, waarmede. De duifternis det onwetenheit voor dezen onderhouden. wert, het heh derfte licht voor. een’ zuverder Godstellen en? andere wetenfchappen zou ontfloken worden. Hy zelfheft vervolgens de zinnen onzet Groot- achtbare Heeren na het overwinnen van ’t* by* geloof, alzo,bejftiert dat zy' door een rechtma- tiger gebruik.van diezelve middeJen, wier mis- hruik eertyta Qodts haat en toom< verdiem hadt, E na- Digitized by Google 34 redevoerin'g naderhant zyne gunft en genegenheit voor zich en hun volk weder poogden te verkrygen ; en dus doende vergifris van de begane zware mis- daadt te Erlangen. : Ik zie, zeer aanzielykc toehoorders van al- ien rang, dat gy ten deele door de edelmoedige deugt der Overheden, die hun eige belang ach- ter ’t gemeene welzyn ftelden, ten deele door de wonderen des Hemels in verrukking opgeto- gen, hert en oren op my gereftigt houdt, vof van verlangen om te vernemen, op wat wyze de tempel der wysheit, die men met zo veef liefde begonnen heeft te bouwen, etndelyk vol- tooit en ingewyd 7 zy, en wat nuttigheden hjr vervolgens aan 9 t vaderlant te weeg gebracht heb Digitized by Google 34 redevoerin'g naderhant zyne gunft en genegenheit voor zich en hun volk weder poogden te verkrygen. : Ik zie, zeer aanzielykc toehoorders van al- ien rang, dat gy ten deele door de edelmoedige deugt der Overheden, die hun eige belang ach- ter ’t gemeene welzyn ftelden, ten deele door de wonderen des Hemels in verrukking opgeto- gen, hert en oren op my gereftigt houdt, vof van verlangen om te vernemen, op wat wyze de tempel der wysheit, die men met zo veef liefde begonnen heeft te Bei der ik dan hier toe overga, vergunt my, bidde ik, dat ik eene kleine tuflclienpo- zing makende wat adem fcheppe. ; Onderwyle zal het koor der zangeren zo met ktin/Hge flem- men, als met eene bnrmonie van fnaar- en an- der speeltuig den fchukhgen lof Godts ophef- fende, uwe zinnen trachten te verluftigen. / De koflen tot ftichting enonderhoudtder Aka- demie dus gevonden, en de hinderpaal, welke de loffelyke zueht ■ der Overheden altydt belet hadt. Hadt, gelukkig weggenomen zynde, was do* 'naafte zorg, eene pJaats aan te wyzen, daarde gronden van ’tgebou dezes 7 'empels zoudenge- legt worden. A 1 ontbraken ons andere bewyzen, diewe echter in overvioedt hebben, zo zoude nochtans de deftigheit der woonplaatie, waar- heen de Utrechtiche Zanggodinoen overgebracht zyn, genoegzaam doen blyken, dat zy, die aan ’t roer van onze Stadtsregering zaten, de Offen der wysheit altydt in hoge waarde gehouden hebben. 