Een bliksemschicht der XIX eeuw
Charles, Rudolf, editor
wIn Amerika, van waar de tafeldans met andere soortgelijke fratsen /voornamelijk is uitgegaan, heeft deze tooverkunst onlangs eene deerlijke ‘nederlaag geleden. Hen hoogleeraar te Boston, Felton genaamd, loofde “een prijs van 500 dollars uit aan dien Spiritualist, ath hem of lever -eene door hem bijeengebragte commissie zoude overtuigen, dat een zoo- ‘genaamd medium in staat was, te vertellen wat Prof. Felton in eene ‘aangrenzende kamer den geesten toegefluisterd had, of een woord te lezen, hetwelk hij op een papier geschreven, en dan bedekt zoude heb- ‘ben, of eindelijk dat het mediwm klavier zoude spelen zonder de toet- ‘sen aan te raken, een stoel van zijne plaats laten gaan enz. al hetwelk “de Spiritualisten beweren dat mogelijk is. De commissie bestond uit de |Professoren van de Harward University en ook de beroemde natuur- tkundige Agassez nam daaraan deel. Dertien van de beroemdste media, Ywaaronder de heer Redman, Mrs. Brown, Miss Fox, verschenen voor ‘deze commissie te Boston. Maar geene enkele was in staat iets van 'de verlangde kunsten uit te voeren. De commissie heeft den afloop ‘Van deze proefneming openbaar gemaakt, en met het oog daarop, het /publiek ten ernstigste gewaarschuwd tegen deze Spiritualistische fratsen , ‘die zoo nadeeligen invloed op de zedelijkheid uitoefenen.” _ Niettegenstaande deze openbare aanklagte van bedrog, nam het getal der geloovigen aan de Klopgeesterij voortdurend toe. Het eerste tijd- “schrift ter verspreiding van dit geloof: The Spiritual Telegraph, eene ‘Amerikaansche uitgave, waarin de redacteuren hunnen lezers het ver- ‘slag opdisschen van de openbaringen, die zij door middel der geesten uit den hemel ontvangen hebben, werd spoedig door verscheidene an- dere gevoled, zoo als. le Spiriiualiste de la Nouvelle-Orleans van den heer Barthés, le Journal de ? Ame van Dr. Boessinger te Genéve, The ‘Warning Message, shewing the State of Man after Death, with remark- \ prophecies 1) en The Scriptural Magazine or. a Ath to true ristian Worship in divine revelations, shewing the. true meaning and Wnterpretation of the many mystic passages, as coniained in the New Tes- 4) De waarschuwende bode, den tocstand des menschen na den dood aantoonende, jet merkwaardige voorspellingen, y 88 tainéné *), beiden onder redactie van den Heer J. G. H. Browi, Schirijs ver van verscheidene werkjes in dien geest. Er kwamen ook in Frankrijk inmiddels allerlei geschriften uit om het bijgeloof zoo veel mogelijk tot dien trap van magt terug te voeren waarop Het in de middeleeuwen stond. Een zith noemende Dr. Salah-Ben- | Abdallah, @af in Augustus 1857 een curieus werk uit over de wigche- jarij, onder den titel: Le Magisme, Grande Initiation. Dit werk is op- gedragen aan zijnen meester, Dr. Mure en is een handboek voor de he- dendaagsehe wonderdoeners. Verder zag onder meer andere geinspireerde Werke het licht! L’Aistoire de Jeanne d’ Arc, dictée par elle-méme, a) mademoiscile Evmance Dufduc; — Le Livre des Esprits, contenant les” Principes de la Doctrine Spirite sur la nature des étres du monde incor- porel, leurs manifestations et leurs rapports dvec les hommes; les lois’ morales, la vie présente, la vie future et lavenir de 1Humanite; écrit” sous la dictée et publié par Vordre d’Esprits Supérieurs, par Allan Kar-¥ dec; — Tvstruction pratique sur lzs manifestations spirites, contenant Verposé complet des Conditions nécessaires pour communiquer avec les Esprits et les mioyens de développer la faculté médiatrice chez les me+ diums, par Allan Kardec; en eindelijk La Revue Spirite, journal dE tudes psychologiques publié sous Id direction de Mr. Allan Kardec. De titels vari deze drie werken doen ons zien dat men, om niet met de dlledadesche Spiritudlisten verward te worden, een nieuw woord voor de’ rileuwé kurst heeft uitgevonden, namelijk het woord sPirITISME, en — dat de heer Allan Kardec een Spiritist van het eerste water moet zijn; : om zoo veel spiritisme (niet in het Engelsch te vertalen door spait;— S. V. P.) ult zijne hersenkas te voorschijn te brengen. » Napoleon Buo= naparte” heeft men wel eens willen overzetten door: Zr ts niets zoo kwaad of er ts nog eene goede zijde aan, en dit is ook, volgens mijn dordeel, met let nieuwete Spititisme het geval. Niettegenstaande dit: met alle magt het bovennatuurlijke voorstaat en daardoor de angstigéd orizekerheid in het oordeel van den mensch bevordert, is het zelfts den héereni Brown en Allan Kardee uiet mogelijk geweest zich aan de ges Weldigé strooiing van den gecst der XIX eeuw te onttrekken; ook in huiine werken waait u de liefelijke adem der vrijheid tegen, stroomt u_ de koesterende warmte der menschenmin te gemoet. In het begin der maand Februar 1.1. bezocht de heer Hume, ’s Gra- wenhage en Amsterdam, gaf in beide plaatsen verscheidene beslotene te en liet bij zijn vertrek eene menigte geloovigen na. Zij, die ‘bij die Séances tegenwoordig zijn geweest, getuigen éenparig alle moge- lijke moeite te hebben aangewend, ten éinde te ontdekken of zij ook door zinsbedwelming, door goothelkunsten of door compérage om den ‘tuin werden veleid, doch niets van dat alles te hebben kunnen be- >speuren, weshalve zij de zaak vewigtiz genoeg hebben besvthouwd hunne bevindingen openbaar te maken in twee brochuren onlangs bij den Boekhandelaar F. Giinst alhier verschenen, ten titel voerende: Jets hover de Geesten door een geloovige en Ook iets over de zoogenaamde Klopgeesten en hunne Manifestatién door eenen Volbloed-Dageradiaan: Na het vertrek van den heer Hume, (volgens beschrijving een blond, p¥oetsappig, bedaard, jong mannetje) naar Constantinopel werden door velen die zijne Séances bijgewoond hadden, en vooral door hen Die bezahlt du door hem aaugewezen waren, geschikteid te bezitten tot het worden van Media, verscheidene proeven genomen de heeren en dames der geestenwereld aan het kloppen en draaten te brengen. Hunne moeite werd volgens hunne verklaring met den besten uitslag bekroond, het getal geloovigen werd steeds grooter, en reeds begon de klopgees-terij ook in Nederland hare dweepers te tellen. ‘Toen ik van alle zij-iden de eenparige getuigenis vernam dat het kloppen of kraken duide-lijk werd vernomen, werd ook bij mij ten sterkste de zucht opgewekt eene zittin® bij te wonen en de zak zoo veel mogelijk te onderzoeken, Deze gelegenheid bood zich aan, en ik nam plaats in den kring. Ik verwachtte te hoore wat ieder ander gehoord had en werd ook inder-daad niet teleurgesteld. Nu Jette ik stipt op, en toen de Séance afgeloord was, had ik voor mij de overtuiging opgedaan, dat het gezel-schap door twee uit ons midden, die beiden de Séances van den ges-tenkommandant hadden Bijgewoond, dp eene aardige wijze werd gemys- ‘Ufieerd. zich aan de overzijde, bij zijnen vriend deed vernen, ik bespeurde dat men mij, om mij te gereeder te overtuigen door den geest Ver- beelding deed uitkiezen als zijnen ondervrager, dat men mijne ijdelheid door streelende antwoorden zocht op te wekken en eindelijk dat de strik- vragen die ik deed, zeer onhandig werden beantwoord. Dit alles, ge- voegd bij de koelheid van beide heeren, die sterk afstak bij de opge- wondenheid van meer ligtgeloovigen, belette mij zelfs aan de mogelijk- heid te denken van eene elektrische werking van de hersenen op de met de hand in aanraking gebragte tafel, een denkbeeld dat bij het vernemen der verbazende wonderen vroeger wel eens bij mij opgekomen was. En wat was het gevole? — Weinige dagen later, verklaarden de twee heeren, verschrikt door de onverwachte gevolgen die deze proef- nemingen op sommige zwakke hersengestellen, of zenuwachtige con+ stitutién, dreigden uit te oefenen dat zij en eenige andere hunner im timen, op verschillende wijzen, met den voet, met de kiezen zelfs Heut gelud hadden veroorzukt. — Ik weet zeer goed dat dit nog volstrekt niets bewijst tegen de methode van den heer Hume, doch, aangezien ik geene andere Séances heb bijgewoond, geeft het, voor mij ten minste stof tot nadenken, of men bij de moeijelijkste toeren die men door hem ziet verrigten, wel noodig hebbe naar een andere natuurlijke oplossing te zoeken, dan die van een beendig goo- chelstuk. Is dit zoo, dan worden de geesten-openbaringen van de heeren Brown en Allan Kardec, slechts een eigenaardige vorm, waarin deze heeren hunne gedachten over verschillende onderwerpeu blootleggen. RUDOLF CHARLES. PIAA MAANDELIJKSCHE KRONIJK. Onder de vele belangrijke zukon der ik onder deze rubriek zou kunnen mededeelen ben ik genoodzaakt door plaatsgebrek gebonden, eene kleine keuze te doen. Ik zal mij dus onthouden mijne eigene opmer-kingen er bij te voegen en alleen zoo beknopt mogelijk de oorspronkelijke stukken mededeelen. Ik wil hopen door volhardenden arbeid een-maal in staat te worden gesteld, tengevolge van eene ruime deelneming an deze uityave de benoodigde uitgebreidheid te kunnen geven, om naar hartelust mijne pen aan de aangelegenheden van den dag te wijden. Den 94> Mei 1.1. werd de 53ste gedenkdag aan het overlijden van Duitschlands grooten dichter en menschenvriend Fr. Schiller op eene hoogstbelangrijke wijze door de vrije gemeente te Offenbach gevierd. Op dien dag, den sterfdag des mans, die eenmaal de schoone woorden sprak ; d4 d4 Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die du mir nennst. Und warum keine? — Aus Religion, werd het nieuwe tempelgebouw waarvan reeds den 31sten Augustus 1846 de eerste Steen werd gelegd, op eene plegtige wijze ingewijd. Van alle zijden waren talrijke scharen Duitsche vrije denkers toegestroomd, om heer Pirazzi, denzelfden, die in 1845 de gemeente heeft gesticht, met eene schonen redevoering werd geopend. De predikant Kerbler beklom den maagdelijken kansel en sprak naar aanleiding van Handel. XVII. 22—30. eene kernachtige en gevoelvolle leerrede uit. Nadat de godsdienstoefening afgeloopen was, overhandigde de voorzitter der Frankforter gemeint, de heer Aug. Ravenstein, namens dezelve aan het kerkbestuur van Offenbach een geschenk, bestaande uit weende aandeelen in het nieuwe gebouw, een groot f 100 en een ff 25. — Een broederlijk feestmaal volgde de plegtigheid, waarop menige harte-lijkke toast werd gedronken. De grijze Dr. Brugger, van Heidelberg sprak met zijn gewoon vuur eenige heerlijke woorden over de veelzijdige beteekenis van dit feest. NHeribert Rau van Frankfort droeg daarop een keurig gedicht voor, ten titel voerende: » Wat wij zijn,” -en Dr. Jacobson van Berlijn deed den voorslag » eene vrije religieuse stichting” te grondvesten, waartoe hij beloofde den volgenden dag f 1000 in de handen van het Frankforter en Offenbacher bestuur te stellen. Den volgenden dag vergaderden 25 geestelijken in het » Café Bellevue” te Frankfort, alwaar besloten werd dat de stichting ten doel zoude hebben voorvechters voor de zaak der ~vrije religieeling. "Tie wünmen, en in hunne ontwikkeling te ondersteunen; alsmede de reeds voorhänden krachten zoo veel mogelijk voor kommer en gebrek te helpen bewaren; een onderscheid in gelösselijdenis kent de stichting niet, habem hulpmiddelen kunnen aan Joden, zoo wel als aan Katholijken, an Protestanten even goed als aan leden van vrije gemeenten verstrekt worden, in het kort, het doel dezer instelling moet op het vrije godsdienstige terrein worden wat de Gustaaf Adolfs-vereeniging op het Protestantsche gebied is. Dr. Jacobson vervulde stiptelijk zijne belofte van den vorigen dag, waarbij door andere heeren nog f 200 werd gewoegd zoodat men terstond / 1200 in kas had. Ten 5 ure scheiden de vrienden en keerden naar hunne verschillende woouplaatsen terug. Den 26sten en den 27sten April 1.1. heeft » Iconoclast,” (de heer N. de Fileuriere) in de Matigheidschaal” te Sheifield twee redevoeringen gehouden over de volgende onderwerpen: “De warheden van het Christendom gezocht, maar niet gevonden. Deval, eene hersenschim., “Het offer en de verlossing onmogelijk en noodeloos. Jezus Christus: “Vie zijnne geschiedenis fabelachtig; zijnne leeringen niet geéigend het geluk wyan het menschelijke geslacht te bevorderen, en de Bijbel geene open-wharing, ongeschikt en zich zelf wedersprekende, zonder gezag, waar “whij voorgeeft daadzaken mede te deelen, onzedelijk en menschontee-wérden in zijnne wetgevende zijnne weyde en nutteloos in zijnne wetgevende zijnne weyde en nutteloos in zijnne wetgevende zijnne, bij zijnne nabijheid plaats had zijnne aan de overzijde, bij zijnne vriend deed vernemen, bedaard mijn onderzoek aan naar de oorzaak er} den veroorzaker, ik merkte op dat, toen een der gezegde heeren dev kring verliet, het geklop, dat vroeger in zijnne nabijheid plaats had zijnne aan de overzijde, bij zijnne vriend deed vernemen, ik bespeurde dat men mij, om mij te gereeder te overtuigen door den geest Verbee Iding der deed uitkecken als zijnen ondervrager, dat men mijne ijdelheic door streelende antwoorden zocht op te wekken en eindelijk dat de strik: vragen die ik deed, zeer onhandig werden beantwoord. Dit alles, ge- voegd bij de koelheid van beide heeren, die sterk afstak bij de opge- wondenheid van meer ligtgeloovigen, belette mij zelfs aan de mogelijk- heid te denken van een elektrische werking van de hersenen op dé met de hand in aanraking gebragte tafel, een denkbeeld dat bij het vernemen der verbazende wonderen vroeger wel eens bij mij opgekomem was. En wat was het gevole? — Weinige dagen later, verklaardem de twee heeren, verschrikt door de onverwachte gevolgen die deze proef- nemingen op sommige zwakke hersengestellen, of zenuwachtige constitutién, dreigden uit te oefenen dat zij en eenige andere hunner in timen, op verschillende wijzen, met den voet, met de kiezen zelfs het geluid hadden veroorzaakt. — Ik weet zeer goed dat) dit nog volstrekt niets bewijst tegen de methode van den heer Hume ‘ doch angezien ik geene andere Séances heb bijgewoond, geeft heb voor mij ten minste stoff tot nadenken, of men bij de moeijelijkste: toeren die men door hem ziet verrigten, wel noodig hebbe naar een andere natuurlijke oplossing te zoeken, dan die van een behendig gooelchelstuk. Is dit zoo, dan worden de geesten-openbaringen van de heeren) Brown en Allan Kardec, slechts een eigenaardige vorm, waarin deze heeren hunne gedachten over verschillende onderwerpeu blootleggen. RUDOLF CHARLES. Oder de vele belangrijke zaken die ik onder deze rubriek zou kun-, nen mededeelen ben ik genoodzaakt door plaatsgebrek gebonden, eene kleine keuze te doen. Ik zal mij dus onthouden mijne eigene opmer- kingen er bij te voegen en alleen zoo beknopt mogelijk de oorspronke- lijke stukken mededeelen. Ik wil hopen door volhardenden arbeid een- maal in staat te worden gesteld, tengevolge van eene ruime deelneming aan deze uityave de benoodigde uitgebreidheid te kunnen geven, om naar hartelust mijne pen aan de aangelegenheden van den dag te wijden. Den 94 Mei 1.1. werd de 53ste gedenkdag aan het overlijden van” Duitschlands grooten dichter en menschenvriend Fr, Schiller op eene hoogstbelangrijke wijze door de vrije gemeente te Offenbach gevierd. Op dien dag, den sterfdag des mans, die cenmaal de schoone woorden sprak: Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P Welche Religion ich bekenne? Keine von allen, Die dumir uennst. Und warum keine P — Aus Religion, Werde het nieuwe tempelgebouw waarvan reeds den 31sten Augustus 1846 de eerste steen werd gelegd, op eene plegtige wijze ingewijd. Van alle zijden waren talrijke scharen Duitsche vrije denkers toegestroomd, om ‘het feest bij te wonen dat ten 10 ure des morgens door den voorzitter, den heer Pirazzi, denzelfden, die in 1845 de gemeente heeft gesticht, met eene schonen redevoering werd geopend. De predikant 'Kerbler beklom den maagdelijken kansel en sprak naar aanleiding van Handel. XVII. 22—380. eene kernachtige en gevoelvolle leerrede uit. Nadat de godsdienstoefening afgeloopen was, overhandigde de voorzit- ‘ter der Frankforter gemeente, de heer Aug. Ravenstein, namens de- > welve aan het kerkbestuur van Offenbach een geschenk, bestaande uit ' twee aandeelen in het nieuwe gebouw, een groot f 100 en een ff 25. — Een broederlijk feestmaal volgde de plegtigheid, waarop menige harte- lijke toast werd gedronken. De grijze Dr. Brugger, van Heidelberg sprak met zijn gewoon vuur eenige ‘heerlijke woorden over de veel- aijdige beteekenis van dit feest. Heribert Rau van Frankfort droeg |, daarop een keurig gedicht voor, ten titel voerende: » Wat wi etjn,” -en Dr. Jacobson van Berlijn deed den voorslag » eene vrije religieuse stichting” te grondvesten, waartoe hij beloofde den volgenden dag f 1000 in de handen van het Frankforter en Offenbacher bestuur te stelien. Den volgenden dag vergaderden 25 geestelijken in het » Café Bellevue” te Frankfort, alwaar besloten werd dat de stichting ten doel zoude hebben voorvechters voor de za Auk der erwähnten religie, te winnen, en in hunne ontwikkeling te ondersteunen; alsmede de reeds voorhänden den krachten zoo veel mogelijk voor kommer en gebrek te helpen be- waren; een onderscheid in gelöst belijdenis kent de stichting niet, phate hulpmiddelen kunnen aan Joden, zoo wel als aan Fae, aan Protestanten even goed als aan leden van vrije gemeenten ver- strekt worden, it het kort, het doel dezer instelling moet op het vrije godestienstige terrein worden wat de Gustaaf Adolfs-vereeniging op het Protestantsche gebied is. Dr. Jacobson vervulde stiptelijk zijne belofte yan den vorigen dag, waarbij door andere heeren nog f 200 werd ge- voegd zoodat men terstond / 1200 in kas had. Ten 5 ure scheidden dle vrienden en keerden naar hunne verschillende woonplaatsen terug. Den 26ste, en den 27sten April, heeft ‘Iconoclast,’ (de heer N. de Fleuriere) in de + Matigheidszaal’ te Sheffield twee redevoeringen ‘gehouden over de volgende onderwerpen: ‘De warheden van het, Christendom gezocht, maar niet gevonden. Deval, eene hersenschim, werde Het offer en de verlossing onmogelijk en noodeloos. Jezus Christus: ‘zijne geschiedenis fabelachtig; zijne leeringen niet geéigend het geluk wan at menschelijke geslacht te. bevorderen, en de Bijbel geene open- vbaring, ongeschikt en zich zelf wedersprekende, zonder gezag, waar whij voorgeeft daadzaken mede te deelen, onzedelijk en menschontee rend in zijne wetgevende.’ Ex was eene talrijke vergadering tegenwoordig. De heeren Adam, Wood, Wolstenholm, Liddell, een Bijbellezer, Blake en Ds. J. Battersby, waren op den eersten avond, en Mevr. Watson, een Bijbellezer, de heeren Blake, een onvermoeide redetwister. Eustace Giles op den tweeden avond de voornaamste tegensprekers, doch zij benadeelden er hunne zaak slechts te meer door, en "Icono-clast" werd met een daverend gejuich begroet, zoo wegens zijne mees-terlijke verdediging en zijne welsprekendheid, als wegens zijne naauw-lettende zorg zich van alle persoonlijkheden te onthouden. In de Vereenigde Staten heerscht op het oogenblik eene bepaalde bid-woede, zelfs de groote Theodore Parker, de bekende, welsprekende, vrij-ziunige redenaar is het voorwerp van de gebeden der vrome schaar. omtrent mededeelt: Wenige der ijverige voorstanders van de godsdienstige herleving te Boston, heben den eerwaarden Theodore Parker tot voorwerp van open- bare geben, hem bij name aanduidende als een slecht mensch, © wie veroordeeld en bekeering van Adams en andere vrijdenkende geestelijken uit vde Zuidelijke Staten. Eenige der gebeden voor den heer Parker worden #ons letterlijk door de Bij van Boston, in deze bewoordingen medege- »gedeld: vvO, Heer, wanneer deze man (Parker) een voorwerp van genade #2is, bekeer hem dan en breng hem in het koningrijk van uwen waar- »vden zoon; maar wanneer hij buiten het bereik is van den zaligma- »vkenden invloed van het evangelie, rwk hem dan weg, en laat zijn v winvloed met hem sterven!” #vQO, Heer, wanneer deze man nog volharden wil in het openbaar w#te spreken, overreed dan den volke hem te verlaten en dit #2is, Hus te »vullen in plaats dat!” vvQO, Heer, zend verwarring en verstrooving in zijn studeervertrek «vheden namiddag en verhinder hem zijne voorbereidingen te eindigen ww voor zijnen arbeid voor zijnen arbeid voor morgen, of wauneer hij mogt trachten de v«gewijde dag te ontheiligen, door te trachten tot den volke te spreken, treed hem daar tegen 0, Heer en bedwelm hem, opdat hij niet ww in staat zij te spreken!” »wvHeer, wij weten dat wij niet tegen hem kunnen redetwisten, en *vdat hoe meer wij tegen hem spreken, hoe meer het volk om hem »vzamenstroomt, hoe meer zij hem beminnen, en hem vereeren. O wv Heer, wat zal er van Boston worden, wanneer gij u niet in deze «vzaken mengt.” » Niet een van deze gebeden was, op het oogenblik dat wij de laatste »berigten van Boston ontvingen, verhoord geworden, daar de heer »Parker noch door den dood weggerukt, noch door goddelijke tusschen- #komst verhinderd was te prediken. Wij vreezen dat het den bidders 95 _waan gelöst haperde, of misschien hebben zij even als de profeten _ «van Baal niet luid genoeg gebeden om verhoord te worden.” De vrijzinnige prediker Uhlich, zoo bekend wegens het, onder zijne ‘redactie, thans te Gotha verschijnende Zondagsblad, heeft dezer dagen ‘een werkje uitgegeven onder den titel: Tien nieuwe geboden,” Ik laat ‘deze geboden hier in ’s mans eigene woorden volgen: 1. 2. Gij zult het verstand niet loochenen. 3. Gij zult de godsdienst niet van andere menschelijke zaken scheiden, Gij zult niet van een wonder is, begeeren, Gij zult de wereld niet verachten. Gij zult uit de wereld niet tot eenen scheidsmuur tusschen de menschen maken. 4. Gij zult uit de godsdienst geen kerkgenootschap maken. 5. Gij zult geen heiligdom maken. 6. Gij zult geen heiligdom maken. 7. Gij zult geen heiligdom maken. 8. Gij zult geen heiligdom maken. 9. Gij zult geen heiligdom maken. 10. Gij zult geen heiligdom maken. 11. Gij zult geen heiligdom maken. 11. Gij zult geen heiligdom maken. 12. Gij zult geen heiligdom maken. 13. Gij zult geen heiligdom maken. 14. Gij zult geen heiligdom maken. 15. Gij zult geen heiligdom maken. 16. Gij zult geen heiligdom maken. 17. Gij zult geen heiligdom maken. 18. Gij zult geen heiligdom maken. 19. Gij zult geen heiligdom maken. 20. Gij zult geen heiligdom maken. 21. Gij zult geen heiligdom maken. 22. Gij zult geen heiligdom maken. 23. Gij zult geen heiligdom maken. 24. Gij zult geen heiligdom maken. 25. Gij zult geen heiligdom maken. 26. Gij zult geen heiligdom maken. 27. Gij zult geen heiligdom maken. 28. Gij zult geen heiligdom maken. 30. Gij zult geen heiligdom maken. 31. Gij zult geen heiligdom maken. 32. Gij zult geen heil Ne elie: Ik zeg den Heeren L..... Oies. te Nizza, L. A. Martin, van Parijs, te Brussel en Prof. A. Guépin te Nantes, hartelijk dank voor de vrien- delijke toezending van hunne werken: La Chiite a Sauvé le Monde; — Esprit moral du XIX Siecle, — en Philosophie du XIX Siecle. Bütten- gewoone drukte heeft mij tot heden belet HEd. schriftelijk dank te zegeen; doch ik hoop binnen weinige dagen mij dit genoegen te kun- nen veroorloven, wanneer ik tevens de eer zal hebben het laatste, zoo vereerende schrijven van Prof. Guépin, reeds sedert eenigen tijd in mijn bezit, behorlijk te beantwoorden. M. V. is most het u volkomen toestemmen dat het even wenschelt is dat er eene pantheistische, ja ik wil er bijvoegen, ook eene materialistische Societeit gesticht worde, als de unitarische kerk, saar-naar reeds zoo vele duizende deisten reikhalzend uitzien, zonder den moed te hebben zich aan te sluiten, wanneer zij daartoe uitgenoodigd’ worden; doch ik moet u antwoorden, wat ik reeds zoo velen deisten heb geantwoord: zoo lang het eerste artikel der Vereeniging ~de Dangeraad’ van kracht en dus het doel hetzelfde blijft, kan en mag de- Vereeniging niet anders zijn dan eene aaneensluiting van vrije denkers, tot welke rigting zij ook mogen behooren, die allen een gelijk regt hebben hunne denkwijzen te uiten en met elkander ernstig en bedaard te bespreken. Zij mag dus den enkelen individuen aanraden, zich tot partijen te vormen, en daardoor zich te versterken, tegen iederen onbesuisden aanval van anders denkenden, die met hun eigen stelsel dweepende, in blinden over. Mördlich alle andere zienswijzen verdoenen verdoenen van het bestür, ja zelfs van de meerderheid der leden moge zijn, zij vermag. Gegen enkel stelsel als het hare aanemen, geen enkel stelsel eene voorkeur boven andere geven, geen enkel stelsel der medewerking aan haar doel verhinderen of bemoeijelijken, wil zij niet ophouden te zijn wat, zij is, wil zij niet de tribune der onpartijdigheid verlaten en als een meer of minder sterk en geefend kampvechter het strijdperk betreden, will zij niet zich tot een deel van zich zelve inkrimpen, haren gezigt eender beperken, en terugkeeren op het dat zij den moed had te kiezen en in te slaan, als regtstreeksch leidende tot het levensdoel dermenschheid, — het begrip der Solidariteit. DE BOE K ERI i GERECOMMANDEER DE BUITENLANDSCHE BOBKWERKEN. Verschenen sedert 1° Januari 1857. BROOKS-BANK (W.), A Sketch of the various Religions of the Earth. Part. II, in 12° Londen 1857. —/8 d. Bicuner (Dr. L.), Natur und Geist. — Gesprache zweier Freunde iiber den Materialismus und iiber die real-philosophischen Fragen der Gegenwart. Erster Band.  Bruxelles et Leipzig 1858. Fr. 3.50. HoLyoake (G.), The Trial of Theisme, No. 1—23, London 1857/58. — 1 d. each. Iconoclast, [V. de Fleuricre] The Bible: What it is. Being an Examination thereof from Genesis to Revelations, in 120, No. 1—25. London 1857/8. — 1 d. each. ‘Gacosus (Dom), [Cé. Potvin] Lettres provinciales, 1—3, in 12°, Bruxelles 1857. Fr. 0.30, le No. — — — L’Helise et la morale, in 120, 2e édition, Tom. I. Bruxelles 1858. ‘tine (Htlar), Aus der Edda, Deutsche Nachklange in neuen Liedern. Nord-Havsen 1858. mantin (L. A.), Hsprit Moral du X1Xe Siecle, in 120, 3e édition. Bruxelles 1858. ‘motescôt (Jac.), Der Kreisler des Lebens, Physiologische Antworte, auf Liebig’s Chemische Briefe, 3° vermehrte und verbesserte Aufl., in 120, Mainz 1857, 2 Thir. 9 Nier. “POTTER (De), Mémoires de Scipion de Ricci, Hvéque de Pistoie et Prato, sous le reéene de Léopold d’Autriche, grand-duc de Toscane, in 120, 8¢ed. Belge, entitrement réfondue sur un nouveau plan. Bruxelles 1857. Fr. 8.50. — Coup d’Oeil retrospectif sur les Idées qui ont triomphé en 1830, mises en regard de celles qu’on leur opposait alors et qu’on cherche de nouveau a faire prévaloir aujourd’hui, Broch. in 120, Bruxelles 1857. Considérations générales sur la Charité, a propos du projet de loi qui la concerne. Brochure, in 8° Bruxelles 1857. PROUDHON (P. J.), De la Justice dans la Révolution et dans l’Hglise. Nouveaux Principes de Philosophie pratique, adressés à son Eminence Monsieur Matthieu, Cardinal-Archevéque de Besangon, Trois vol. in 120, Paris 1858, Supprimé. Fr. 12.— quinet (Edgar), La Révolution religieuse au dix-neuvitme Siecle. in 120. Bruxelles 1858. Bruxelles 1858. Bau (Héribert), Die Apostelgeschichte des Geistes. Frankfurt a/M. 1857. — — Mozart. Win Kiinstlerleben. Culturhistorischer Roman, 6 Bande, 8° Frankfurt n/M. 1858. Thir. 9.— RENAN (Ernest), Etudes d’Histoire pi 3¢ éd. revue et corrigée, un vol. in 80, Paris 1858. Fr. 7.50. — — tLe Devoir, == a = Oe aA — — lhiiberté de Conscience, — — 7 3.50. sus (Eugéne) Lettres au National sur la Question religieuse, in 12°, Bruxelles 1857. ‘payor (R.), The Devil’s Pulpit. New edition, N°. 1—14. London 1857. — (1 d. each. ‘TIBERGHIEN (G.), Etudes sur la Religion, gr. in 8°. Bruxelles 1847. Fr. 1.50. voucEeR (Dr. O.), Erde und Ewigkeit. Die natürliche Geschichte der Erde als kreisender Entwicklungsgang im Gegensatz zur naturwidrigen Geologie der Revolutionen und Katastrophen, in 12°. Frankfurt a/M. Thlr. 2—. WATTS, IconocLAst and coxuins, Half-hours with the Freethinkers, in 12°. London 1857. 3/—. ZIMMERMANN (le Dr. W. F. A.), Le monde avant la Création de Homme, un vol. gr. in 80, 10e éd. Bruxelles 1857. Fr. 10.—. anonyme, Noord. en Zuid. Akademische Mengelingen, in 24°. Gend. jaargang 1857. Brussel, jaargang 1858. a Fr. 1,50. —_— L... C... La Chite 4 sauvé le Monde. Broch. in-8°, Nice 1857. i ne BAS es ee 96 MENGELINGEN. 25, HOB MEN IN 324 DE WIISGEEREN WEDERLEGDE. ‘Toen Constantinus Byzantium binnentrok vervoegden zich eenige wijsgeeren tot hem en beklaag den zich dat hij eene nieuwe godsdienst invoerde, met verguizing der oude Grieksche en Romeinsche gebruiken, door zijne vaorouders in eere gehouden Zij verz MENGELINGEN. 25, HOB MEN IN 324 DE WIISGEEREN WEDERLEGDE. ‘Toen Constantinus Byzantium binnentrok vervoegden zich eenige wijsgeeren tot hem en beklaag den zich dat hij eene nieuwe godsdienst invoerde, met verguizing der oude Grieksche en Romeinsche gebruiken, door zijne vaorouders in eere gehouden Zij verz MENGELINGEN. 25, HOB MEN IN 324 DE WIISGEEREN WEDERLEGDE. ‘Toen Constantinus Byzantium binnentrok vervoegden zich eenige wijsgeeren tot hem en beklaag den zich dat hij eene n Ochten in eenen woordenstrijd over deze godsdienst te magen trede met Alexander, den bisschop van Byzantium, die op last van den keizen den strijd aannam, hoewel hij weinig geefend in het redetwisten was, maar eene buitengewone deugd bezat. Toen de wijsgeeren vergaderd waren, wilden zij allen spreken; doch de Hetlige Alexander verzocht hun er een ui hun midden te kiezen, om het woord voor hen allen te doen. Hieran voldaan zijnde, zeide de Heilige Alexander tot dengene die gelast was te spreken: In den naam van Jezus Christus beveel ik u te zwijgen. Oogenblikkes lijk werd hij stom, also de mond hem gesloten was; en men beschouwde het als geen gering wonderwerk eenen wijsgeer tot zwijgen te hebben gebragt. Fleury, Kerk, Gesch. Boek X. Hoofdst. XX XIX. 26. TALMUD VERTELSELS. De vogel Bar-Juchne had een het ongeluk een ei uit zijn nest te laten vallen, het verpletterde drie honderd cederboo- men in zijnen val, brak, en overstroomde zestig dorpen. Deze zeldzame vorgel werd bewaard om bij de komst van den Messias gedood te worden. Talmud. In Bechoroth bl. 57. God hecft den Leviathan gescreerd; zijn wijfje heeft hij gedood, en het gezouten voor de komst van den Messias. Ditzelfe deed God met den Stier die dagelijks het gras van duizend bergen at. Talmud. In Baba Batra V. bl. 74. Er was eertijds cen kikvorsch, die zoo groot was als een klein dorp; deze kikvorsch had eene slang opgeslikt van ecne ontzaggelijke lengte; maar er kwam een raaf die den kikvorsch even gemakkelijk oppeuzelde als een vos dit een kieken doet. Talmud. In Baba Batra V. bl. 73. Een leeaw, die op meer dan twee honderd mijlen afstands van Rome was, begon zoo vreeselijk te brullen, dat de Romeische vrouwen die zwanger waren, alle miskramen kregen, en na Tot op omstreeks vijflig mijlen de stad te zijn genaderd, brulde hij nogmaals en allen mannen vielen de tanden uit en de keizer verloor genoegzaam het leven door eenen val vanzijnen zetel; weshalve deze leuw even als bovengezegde raaf bewaard werden om bij de komst van den Messias gestoed te worden. Valmud. In Cholim III. bl. 50. BIBBELYERSIERSELS. In den Bisschops Bijbel” (1568) stond vooran het borstbeeld van koning in Elisabeth en aan het einde der gedeelten die van Leicester en Burleigh. Bij het begin van den Zendbrief aan de Hebreen vertoonde cene houtsneeplaat Leda en Jupiter in de gedaante van enen Zwaan. " Uitgaye en redactie yan R. ©. ‘MEIJER, Vijgendam , J 628, te Amsterdam. — i No, 7. Bh ask 1858. HET VERBOND DER VRIJE GEDACHTE. DE NATUURWET. DE ZEDEWET. ‘ ; : Pipe Is ; : 9 Aantrekking, - Beweging. - Ontwikkeling. Lielde, - Licht, - Veredeling. Pag. | Pag. Moe wi) werkeni: 2... 2°. 2 oT. Maandelijksche Kronikk ...... 107. ‘Officiéel gedeelte van yde Dageraad” 99. DevBrievenbusaya ao Mee tase 110. Wetten en Grondbeginselen .... 99. DepBoekerijemepsysrem! Wiis prelate Zedekunde buiten het Christendom 102. Mengelin senigaieus ms i sst apes eke 5 nies Leyensbeschrijy. van Vrijdenkers . 104. POM Se 58 SS SE ee HOE WIlJ WERKEN. Wie wij zijn, verklaarde ik u de vorige maand, wat wij willen, zegt u het eerste artikel onzer statuten en de grondbeginselen ter aanslui- ‘ing van andere vereenigingen door ons opgesteld, hoe wij werken , lit is voor velen uwer nog niet reget duidelijk, ik wil trachten ook vieromtrent u de noodige inlichtingen te verschaffen. Wanneer men oplettend de maatschappij beschouwt waarin wij leven, maar nog meer wanneer men bedaard de ontwikkeling nagaat, die rasgewise het zedekundige beginsel van het regt des sterksten tot ved besef van de noodzakelijkheid der toepassing van de wet der soli-länger op het maatschappijke leven gebragt heeft, dan zien wij dat le mensch al meer en meer de behoefte tot eene onderlinge assurantie, selijkk Emile de Girardin het zou noemen, heeft gevoeld en daardoor oortdurend gestreefd heeft en thans sterker dan ooit streeft, het getal er met hem onderling verzekerden uit te breiden, en in vereeniging ie vrede, dat gelijk te vinden, die door verdeeldheid en den onophou-elijken strijd daaruit noodwendig voortvloeijende, gedurende zoo vele euwen reeds als onbereikbaar waren beschouwd. Van dat beginsel uit-vaande, werd de gelijkheid van belangen al spoedig de grondslag tot öenensluiting nu eenen van familien tot stammen, van stammen tot atien, van natien tot rijken, dan weder van de penatendienst tot en dienst van den eenen Opperheer over al de bijzonderegoden, voorts ot dien van  en daardoor de meerdere aaneensluiting, de vrede bevorderlijk is, 2 grootere uitbreiding van een hoofd-religieus principe voortdurend die vede weder schokt, en, in weerwil zelfs van de uithreiding van het sofddenkbeeld, zich steeds meer in vijandig tegenover elkander staande kten, als zoo vele kampvechters oplost. Waaraan is dat te wijten, ye is dat te verhelpen? hebben reeds zoo vele ceuwen lang de wijs- veren gevraagd, die de veredeling en het geluk der maatschappij tot het docl van hun leven hadden gemaakt, en — de oorzaak is gevonder het middel is ontdekt, — eene moeijelijkheid bleef nog slechts over: de. middel aan te wenden, en daaran is het dat wij arbedens Voltaire, Volne en zoo vele andere verlichte denkers hebben het u reeds yoor mij gezeg: wat de oorzaak is: het hardnekkig strijden over het bovennatuurlijke omdat dit op loutere redenering steunt en niet door bevattelijke en over tuigende bewijzen stap voor stap kan geschraagd worden, gelijk het ne tuurlijke, of de op ondervinding berustende kennis der gemeenschap pelijke behoeften en der wederkeerige belangen, waarop de staatku dige vereeniging berust. — En het middel? — Wel eenvoudig het) zelfde middel waardoor vele kleinere volken tot één rijk, met éen ge meenschappelijk streven, met éen nationaaltrots zelfs, zich oplossen. D. wisseling der gedachten, de wrijving der tegenstrijdigste belangen, doe: in een vertegenwoordiging van een z00 groot mogelijk aantal dier vex schillende individualiteiten, de punten van aanraking vinden, waardoo het gevoel van solidariteit, eenen hechten keten om al die individus liteiten klinkt; daardoor alleen was het mogelijk dat z ulke tegenstri dige volkskarakters zich tot eene natie verbroederden, daardoor zal he mogelijk worden dat ook op het godsdienstige gebied de wet der solid: riteit gehuldigd wordt. Is dit reeds hoogst moeijelijk op het staatkundige terrein en is het zel! daar nog op verre na niet volkomen bereikt, dan zal dit, ik ontveins he mij niet, op het godsdienstige, het veld der afgetrokkene bespiegelinge nog oneindig moeijelijker te bereiken zijn, doch ziet eens welk ee invloed de vrijheid van godsdienst nu reeds op de verdraagzaamhej uitoefent. Slechts door afsluiting is de eenzijdigheid te behouden; he veelvuldiger de kruising en de botsing van denkbeelden is, hoe mee toenadering ontstaat, hoe vaster de onpartijdigheid wortel schiet, he eerder de eenheid tot stand komt. Zietdaar nu hoe wij werken o1 waarheid, verbroedering en geluk te bevorderen. YZietdaar waarom w alle rigtingen die naar veredeling en geestesontwikkeling door het vri gebruik der rede streven, zoo veel bevorderen en ondersteunen als i ons vermogen is, nu eens bijdragende tot de uitgave van een wij; geerig werk, dan weder al onze krachten inspannende om een kerkgx nootschap te stichten. Zietdaar hoe Wien, wanneer alle specialité zu lernen verbonden het het hoofd van alle zullen staan als een volkomen gelijk ligkelige gebied an wat de volksvertegenwoordig op het staatkundige is, zietdas waarom wij trachten door het uitroeijen van den eigenwaan de waarhei uitroeijen van den eigenwaan de waarhei uitroeijen van den eigenwaan de waarheid, de grondsteen te leggen van dat gebouw dat eenmaal als het paleis dé religievertegenwoordiging tegenover dat der volksvertegenwoordiging z verrijzen om beiden weder door een gezamelijk belang eendragtelijk ve bonden, datgene tot stand te brengen, waarnaar de wijsbegeerte reec sedert zoo veel eeuwen vruchteloos heeft gestreefd: — den mense maatschappelijk vrij, en zedelijk gelukkig te doen zijn. R. C. MBIJER. Othielle führt van de Vereeniging näher de Dageraadl. Het Bestuur der Vereeniging de Dageraadl geeft bij dezen aan al de leden kennis, dat de eerstvolgende Vergaderingen zullen gehörden worden in het gewon Lokaal: Casino, hoek Zwanenburgerstraat en Amstel, op 25 Juli, 8 Augustus enns., geregeld elke 14 dagen; aanvang der werkzaamheden des ochtenden ten 10/5 ure. Een ieder die mogt vermeenen eenige wenken te kunnen geven of Voorstellen te doen in het belang der Vereeniging, ten einde haren in-vloed en haren werkkring uit te breiden, gelief zich schriftelijk te wenden tot de »Commissie ter bevordering van den bloei der Vereeniging, benoemd krachtens Desluit van de Hus. Verg. van 27 Juni 1858, onder couvert aan een der onderteekenden. H. H. die hunne contributie mogt wenschen te voldoen, gelieven deze per postwissel in te zenden aan den derden ondergeteekende, Kei-gZersgracht, W 473. H. H. Geestverwant En en Vrienden van. onpartijdigheid en waarheid in het algemeen, wordt eindelijk ter kennisse gebragt, dat wij bereid “zijn HEd. alle mogelijke inlichtingen te verschaffen, die zij Nopens ons ‘doel en onze werking mogten wenschen te ontvangen, en dat onze deu- ‘Yen bij de gewone Vergaderingen stecds geopend zijn, Hd. zonder -eenig lastig ceremoniéel, zoo heusch mogelijk te ontvangen, (zie Art. 12, Hoofdstuk IV onzer Statuten, o. a. opgenomen in N®, 1 van het Verbond der Vrije Gedachte), Van de Verslagen, voor rekening der Vereeniging uitgegeven en onontbeerlijk voor hare geschiedenis, zijn nog enkele exemplaren voorhanden en voor alle vrijzinnige gezelschappen en leeskringen gratis verkrijgbaar. Namens het Bestuur, R, ©. MEWER. President, A. VERBEEK, Secretaris. H. J. BERLIN, Penningmeester. 4 WETEN EN GRONDBEGINSELEN. TV. Der gelegenheit van het bezock, door den Heer Johannes Ronge “an onze stad gebragt, met het doel te trachten ook in Nederland een -vrijzinnig kerkgenootschap te stichten, kan het, dunkt mij, niet onbe- Tangrijk geacht worden, hier de grondbeginselen in het geheugen terug te roepen, die oorspronkelijk door de nieuwe hervorming werden aan- genomen, en deze te doen volgen door die, welke na rijp overlee, als doelmatiger, later in de plaats werden gesteld, om zoodoende cen be- knopt overzigt te erlangen van de ontwikkeling en het streven der he- dendaagsche hervorming, Mogen de grondbeginselen van de Kerk der ‘Rede op onzen bodem, deze reeks besluiten: ALGEMEENE BEGINSELEN EN LEERBEGRIPPEN VAN DE DUITSCH-KATHOLIJKE KERK. | Vastgesteld den lsten Maart 1845, door de eerste Raadsvergadering. LEERBEGRIPPEN. 1. De grondslag van het Christelijke gelööl zal alleen de H. Schrift’ zijn, De opvatting en verklaring derzelve zal ov-rgelaten word Vastgesteld den lsten Maart 1845, door de eerste Raadsvergadering. LEERBEGRIPPEN. 1. De grondslag van het Christelijke gelööl zal alleen de H. Schrift’ zijn, De opvatting en verklaring derzelve zal ov-rgelaten word Vastgesteld den lsten Maart 1845, door de eerste Raadsvergadering. En  ieder lid van dezelve den inhoud van onze beginselen, opdat zij door studie mogen ontwik- keld worden, volgens het begrip.van ieder, en overreenkomstig den geest des tijds. 9. Wij stellen de gewetensvrijheid, het vrije onderzoek, en de ver- klaring der H. Schrift vast. Wij verwerpen iedere beperking, huiche- larij, valschheid, maar wij vinden geene reden tot scheiding en veroor- deeling in het verschil van verklaring en bevatting van onze leerbe- grippen. 10. Wij erkennen slechts twee bondzegels, den doop of de aanneming en het avondmaal of het zinnebeld van broederliefde, zonder dat wij de gemeenten willen hinderen andere plegtigheden in te stellen. 11. De doop of aanneming van kinderen is afgescheiden van het geloof, dat zij zullen aallisiiess: wanneer 2Zij Opgroeijen. 12. Het avondmaal zal gevierd worden even als Christus het vastge- steld heeft, door brood en wijn. 13. Wij erkennen het huwelijk als eene instelling die heilig dient te worden gehouden 14. Wij gelöst werkdadig te doen zijn, door handelingen van liefde tegen-over zijn, door handelingen van liefde tegen-over zijn medemenschen. 101 EERDIENST. 15. De godsdienstoefening bevat het onderwijs en de stichting, welker uitwendige vormen gewijzig moeten worden, overeenkomstig de behoeften van tijd en plaats. 16. De eerdienst zal geregeld worden overeenkomstig de instellingen van de apostelen, en het religieuse bewustzijn van onzen tijd. De deel-neming der leden, en de overeenstemming tusschen den leeraar en de gemeente zijn thans volgens de noodzakelijkheid geregeld. 17. Het gebruik der latijnsche taal is afgeschaft. 18. In onze eerdienst zal van muzijk worden gebruik gemaakt. 19. Behalve de godsdienstoefening geven wij des Zondags namiddags, endlich aan het opkomende geslacht. 20. Wij vieren alleen de van Staatswege voorgeschrevene feestdagen. 21. Alle kerkelijk bediening, zoo als doop en huwelijk, moet door den leeraar kosteloos vervuld worden. 22. Uitwendige plegtigheden worden niet voorgeschreven, maar alles moet vermeden worden, wat tot bijgeloovigheid kan leiden. 23. Ieder lid heeft vrijen toegang tot het tempelgebouw. INWENDIGE REGELING. 24. De gemeenten beschouwen het als eenen christelijken pligt, het geestelijke, zedelijke en stoffelijke welzijn onzer medemenschen te be-vorderen, zonder op verschil van geloof te letten. 25. De inwendige regeling der gemeenten is overeenkomstig de instellingen van de eerste christenen en der apostelen; maar kan over-eenkomstig de behoeften des tijds veranderd worden, 26. De aannemelingen van niet christelijke kerken, moeten onder-rigt ontvangen alvorens zij aangenomen kunnen worden. 28. De aannemelingen van niet christelijke kerken, moeten onder-rigt ontvangen alvorens zij aangenomen kunnen worden. 28. De gemeenten alleen heeft het regt Leeraren en ordlären te benoemen. De leeraren moeten aan eene hoogeschool onderwezen en van onbesproken gedrag zijn. 29. Iedere leerar moet op eene plegtige wijze bij de gemeente aan gesteld worden. 30. De aanstelling als leerar is onherroepelijk, De schorsing of de afzetting van cenen leeraar kan alleen door eene algemeene kerkvergändering geschieden. 31. De gemeenten wordt vertegenwoordigd door den leeraar en de ouderlingen. De verkiezing der laatsten heeft jaarlijks plaats. 32. De leeraars hebben zorg te dragen voor de kerkelijke bedienin-gen; de ouderlingen en voorzittende leden voor de behartiging van alle 34. De gemeinte heeft het regt en de verpligtung al deze artikelle. te wijzigen en te verbeteren, ingevolge hunne voortgaande ontwikkeling, doch van de wijzigingen moet op de eerstvolgende algemeene vergaderende verslag uitgebragt worden. DE RAADSVERGADERING. 36. De algemeene bijeenkomst zullen de eensgezindheid onder de gemeenten bevorderen, voor zoover die eensgezindheid niet hinderlijk wordt voor de vrijheid der. gemeenten en van Pee lid. 40. Het getal afgevaardigden tot eene algemeene bijeenkomst, dient voor twee derden uit leeken en een derde uit leeraars te bestaan. 41. De besluiten van den raad dienen slechts als voorstellen aangemerkt te worden, en worden de wetten der kerk, wanneer zij door de gemeenten in overwegend genomen en goedgekund zijn. 51. Deze bepalingen zijn slechts tijdelijkk en kunnen gewijzigd worden overreenkomstig het godsdienstige begrip der gemeenten, (Eenige minder belangrijke artikelen ga tk hier met stilewygen voorby.) BUITEN HET CHRISTENDOM. De hoofdoorzaak, waardoor alle sekten zonder onderscheid, in stede van, voordeelig, nadeelig werken op de ontwikkeling van het beginsel van liefde in den Biers zin, of gelijk het ald meer bepaal-delijk genoemd wordt, het beginsel van broederschap in de maatschappij, is ontegenzeggelijk te zoeken in de verwaandheid dier sekten, hunne vooringenomenheid met hunne. eigene stellingen en hunne volslagete onbekendheid met de zienswijzen van andersdenkenden. Vraagt welke sekte ge wilt en iedere zal uantwoorden dat zij in het bezit is der reinste zedeleer, iedere zal op de anderen als minder zedelijk, ja barbar schon en heidensch nederzien. Zelfs zij die uit nieuwsgierigheid of uit zucht tot verguizing of bespotting de heilige boeken van andersdenkenden onderzoeken, zij putten door partijdigheid gedreven alleen de zwakke plaatsen, de verouderde begrippen, de dwaze voorstellingen, er uit, en stellen die dikwijls nog grootelijks misvormd of uit hun verband gerukt, tegenover de schoonste gedeelten uit hun ne eigene even feilbare schriftliche openbaring. Wil men echter trachten tot een on- partijdig oordeel te komen, wil men eenigermate de vooringenomenheid aan de eene en de vooringenomenheid aan de andere zijde trachten te over- winnen en zoodoende de toenadering tusschen menschen en menschen bevorderen, dan stelle men onpartijdig het ware en het schoone, dan huldige men het goede, waar men het ook vinde, en men volge het na, van wien het ook kome. Op grond van deze beschouwing vermeen ik dus mijnen lezers geenen ondienst te doen hun en dan een geschrift van niet Christelijken oorsprong aan te bieden, aan hen zelven de beslissing overlatende of en in hoeverre deze als niet wit den Heere op zedelijke waarde kunnen aanspraak maken. Men leze oplettend en oordeele vrij. REDE VAN DEN KEIZER YOUNG-TCHING 1) YOT DE AANZIENLIJKEN VAN HET MANDSJOERSCHE GESLACIIT, DIZ HEM VERZOCHTEN HUNNER NATIE BIJZONDERE YOORREGTEN BOVEN DE CHINEZEN TOE TE KENNEN. Gij wenscht door bijzondere voorregten boven de Chinezen verhe- ven te worden. Is het u onbekend dat alle menschen gelijkelijk de kinderen des Hemels zijn? De hemel heeft de Mandsjoers geschapen jen hij heeft de Chinezen geschapen: voor hem zijn alle gelijk, en de ‘deugden alleen hebben in zijnne oogen de voorkeur. De Mandsjör is een mensch en de Chines is een mensch. Gij spreakt mij over het onderscheid dat de goede en kwade eigenschappen tus-schen de menschen moeten stellen, maar vindt men die niet tusschen de individuen van een zelfde natie? Kunt gij dan wenschen dat ik, bij het beschikken over bedieningen slechts op de afkomst der onderdanen zou letten die mij voorgesteld zullen worden, zonder op hunne persönliche hoedanigheid acht te slaan; zou ik dan niet behoeven te vagen of zij de geschikteid bezitten, maar naauwkeurig dienen teonderzoeken of zij Chinezen of Mandsjör zijn? Ik zou dan alleen de laatsten dienen aan te stellen? Zoudt. gij mij dezen raad wel durven geven? Weet men dan niet dat er onder hen een groot aan te heerschzuchtigen, trouwloozen, wetverkrachters zijn, die slechts aan hunne eigene belangen denken, en altijd gereed staan hunne soeverein te bedriegen? Ik voer gelijktijdig het gebied over de onderdanen van de beide natien, die met elkander dienen te zamen te werken Zich onderling als vrienden, als broeders te gedragen, clkander met hunne raadgevingen bij te staan, en mei eenparig goedvinden en zonder den’ minsten harts- togt de zaken te regelen en te beoordeelen. Dat men dus niet langer over en weder tot elkander zegge: Ik ben Mandsjoer en gij zijt Chinees. Het is eener natie onmogelijk hare De Keizer Young-Tching of Yoedsjen, volgens de mandsjoersche uitspraak, is de schrijver van deze rede. Hij was de zoon yan den Keizer Kang-Hi, wiens roem, zoo wat zijne talenten, als wat zijne wijsheid betreft, tot in Europa doorgedrongen is. Hij was de vijfde soeverein van de dynastie der Tsings; deze is die der Man- dsjoeren of Mandsjoes, die sedert het midden van de tiende eeuw den troon van China in bezit hebben. Hij was een wijs, waakzaam en edelmoedig vorst; den armen kwam hij te hulp, de oproerige heerschzncht der bonzen onderdrukte hij, den landbouw moedigde hij aan, — en de wetten deed hij eerbiedigen. Nimmer waren de openbare gebouwen, de groote wegen, de kanalen, die al de rivieren van het geheele rijk met elkander in verbinding stellen, met zulk cene uitmuntende zog of zulk eene zijnigheid onderhouden. Als beschermer en vriend zijner onderdanen, die hij alle zonder onderhouden, wäarvan hij het hoofd was, niet het geringste overwigt nemen boven de onderworpene natic. Noot van den Frauschen Vertaler. 