De Kracht der Waarheid, Gebleken in de Bekeering van den Eerwaardigen Heer
Scott, Thomas
CALIFORNIA THEOLOGICAL BAPTIST SEMINARY Covina, Tas 4 ml OK iW yey 5 SNE NT as, NY ST ws 4 WAKANU SrA "IN MEMORIAM E oH John Bunyan Smith a Mote Te Bee Syeda 52631 R922 Sheg. SYSS; anced RR eAk:. 7 = =. J 3 ’ 4 e al ~ ~ ae 3 ie. $3 aa. one & 4 ‘iMate rT ~ ; : = Cc — 3 i a. wr d DE KRACHT DER WAARHEID. DE KRACHT DER GEBLEKEN IN DE BEKEERING VAN DEN EERWAARDIGEN HEER THOMAS SCOTT, Predikant te Weston Underwood en Ravenstone, in England ; AN WIEN EENIGE DER BELANGRIJKSTE BRIEVEN VAN NEWTON, IN ZIJNE CARDIPHONIA, GERIGT ZIJN GEWEEST. UIT HET ENGELSCH VERTAALD. ne Pie enue Se IN] eS “OLOGICAL SEI MINARy Veciiilna ry Knolls Covina, California we ——— oe re AMSTERDAM, 8 Wott). Voki hon, Rh; 1838. .) Onderzocht en Göngelke der Erschienen. Classis van Schieland, den 27ste, van Slagt- maand 1786. VOORREDE. “WAARDE LEZER!” Gij onivangt hier den herdruk van een werkje, dat ten volle aan deszelfs titel heantwoordt. Het hevat de geschiedenis der volkomene gelofsovertuig van eenen man, die, met vele naturieren gaven verrijkt, een ijverig tegenstander was van die Waarheid, welke, hoewel van overoude tijden hekend, en in de openbare helijdenisschriften der Christelijke Kerk helen, nog- tans in verschillende tijden onder den titel van nieuwigheid verdacht gemaakt is. In den tijd van tu. scorr noemde de wereld deze toen met jeugdige kracht hij vernieuwing optredende /Vaarheid Methodisme. Op eene onredelijke wijze ingedrongen in de hediening van dat Evangelie, hetwelk hij niet ge- loofde, had eindelijk scorr hij de ontwaking van zijn geweten er helang hij, om te zijner  zeigenijk niets anders was dan het herlevende oude gelöt, met grond, van overdrijving, overspanning, onredelijkheid en dweep- zucht te beschuldigen. Het was echter in dien weg, waarin sonder door de Voorzienigheid des Heeren gebragt was, dat hij overwonnen werd door de kracht der Waarheid; en de voormalige leugenprofect werd een iverig verkondiger en voorstander der miskende, doch noort overwonne WVaarheid. Zijn geheel volgend leven geeft getuigenis van zijn geniellen iver in derzelver verdedigung en voortplanting; onderscheidene doorwrochte geschriften verkondigen nog het den ten dage, hoe diep de Goddelijke Vaarheid in zijn harte yeprent was geworden door den Heiligen Geest. Zijn overshoone en kernachtige, doch in onze taal onhekende, Prraktikale Verklaring der Heilige Schriften toont onwe-dersprekelijk, dat hij doorvoed was met het Woord Gods, dat het /Vaarheid geworden was in zijn hinnenste. Binnen kort hören wij den Nederlandschen lezer een ander werkje van scorr in onze moedertaa) te leveren over den aard en het fondament des geölofs, hetgeen in onze dagen, waarin zooveel over het geölof getwist wordt, van groote nuttigheid zijn kan. Wij kunnen niet nalaten, om uit het nevensgaande werkje aanleiding te nemen, een’ iegelijk bij deze gelegenheid te waarschuwen tegen het twisten over de Waarheid. Scovr zocht eenen verstandsstrijd aan te TERSS VOORREDE, Vil binden met den biy hem als een’ Methodist verachten newron, en begon daartoe een briefiwisseling; waarin newron echter toonde vastelijk te gelooven, dat alleen de Heilige Geest temand overtuigen kan. Hi} teistte dus niet, en terwijl scorr in zijnnen hoogmoed deze handelwijs van zwakheid anmerkte, en zich reeds de overwinning toeschreef, verklaarde xnewron hem met veel bedaardheid en verzekerdheid, dat hij eenmaal zich zelven als den overreonnen’ man zow erkennen. Het is, helaas! een groot en heerschend gebrek onder diegeren, die belijden voorstanders te zijn der vriye en over alles heerschappiy voerende genade, dat ty in hun gedrag yegens menschen, welke de }¥aar- heid niet erkennen, eene praktijk volgen, die zou doen gelöven, dat zif zele op dien vijandelijken hodem staan. Newron redeneerde vided tegen scorr over de leer- stukken; hiy mengde zich niet in een twistgeding: hij bragt integendeel in zijne brieven een praktikale verkendiging van het Evangelie der zaligheid; en hoewel het scheen, alsof scorr zich daardoor slechts te verder van de overtuiging der Vaarheid verwijderde; wewron toonde te gelöven hetgeen hij beleed: hij hewees praktikal, geen meester, maar alleen een dienaar des Voords te zijn, hetwelk zijne mensche lijke omhangsels niet noodig had om te overtuigen. De op’s Heeren tijd door de kracht der Vaarheid overwonnen scorr volgde in dezen de voetstappen van newron: daarvan geeft zelfs dit geschiedverhaal eene kvachtige getuigenis. Vill ‘VOORREDE. Het wordt den Apostel vavius z00 gemakkelijk nagezegd: «Ik wil van niets anders weten dan van JEZUS cuRistus en dien gekruist;» maar hoe is dit vaak niet anders, wanneer men het onderling verkeer en de daarbij gevoerd wordende gesprekken nagaat! Was het spreken over curistus, wie en wat Hij voor de Zijnen is, meer het middelpunt der gesprekken, er zou meerdere vereeniging onder de geloovigen gezien worden. Nu wordt echter menigmaal eigen gevoel, ondervinding en meening aanleiding en voortzetting van het onderling verkeer, en twistingen en partijschappen zijn er het gevolg van. De /¥aarheid heeft altijd de kracht, dat zij overwint; bij schijn-haar verlies behoudt zij de overhand: scorr is er een vernicuwd hewijs van. Wanneer wij, in de hehindeling der Waarheid tegen vijandige menschen, die menschen altoos op hetzelfde standpunt zien blijven staan, dan kunnen wij veilig besluiten, dat wij het wiff oord der Waarheid niet op de regte wijze heden. Dat Woord is scherper Dann eenig twessnij-dend scherp zwaard, en dringt door tot in het binenste, en het gevolg daarvan is hij de getroffenen altoos of meerdere vijandschap en verharding, zoo-dat de veroordeelende kracht der WYaarheid openbaar wordt, of overtuiging des harten en hekeering, zoo-dat de verniewwende en zeyenende kracht der WYaarheid ondervonden wordt, gelijk dit laatste bij scorr bet geval was. Van harte wenschen wij, dat de vrucht der lezing van dit stukje bij velen wezen moge zoodanige overtuiging van de kracht der Waarheid ‘zelve, dat zij, ophoudende met twisten tegen anderen, meer gedurig hezig zijn, om bij zich zelve te onderzoe-ken, of de Waarheid ook die kracht op hun eigen haft gedefend, dat zij daardoor naar ’s Heeren: helofte, Joh. VII, vrijgemaakt zijn van de dienst-haarheid der zonde, der wereld en des duivels. Dit is alleen dan mogelijk, wanneer iemand is weder-geboren door het onvergankelijke zaad des Goddelijken VV oords; buiten dit is al het spreken en twisten over leerstellingen een ijdel geklap, hetwelk eenmaal blijken zal, tot niets anders gediend te hebben dan tot voeding van het rampzalige zelfvertrouwen van het rampzalige zelfvertrouwen van het natuurlijke, onvernieuwde hart, dat men op den goeden weg is en op het einde wel goed zal aanko-men. Ook wij moeten erkennen dikwijls nalatig geweest te zijn in die spaarzaamheid in woorden, en integendeel dikwils ijverig in het streven om anderen te overtuigen door veelheid van reden. De Heere God heft ons echter tot onze schaamte geleerd, dat wij daardoor niet vorderen kunnen; de Heere zelf is de Geest, die overtuigt, wij zijn slechts hedienaars van Zijn woorden. Het is daarom ook ons ernstig voornemen, om voortaan ons meer te hepalen bij het doen van onze hoodschap, als curistus’ dienaar, en daardoor te hetoonen, dat Art. 7 en 32 onzer Ge- loofshelijdenis ook waarheid. zijn in ons hinnenste. Wij vragen een ieder’ verschooning, die wij ooit door onze twistreden vermoeid mogten hebben, en verzoeken tevens elken broeder, dat hij ons oplettend make, wanneer wij in strijd met deze verklaring handelen. X VOORREDE. De Heere storte wie genade den Geest der genade en der geheren rijkelijk over Zijn gemeinte uit, opdat de kracht der Waarheid openbaar moge worden voor geheel de wereld, en de gemeinte des levenden Gods als een pilaar en vastigheid. Der Waarheid moge hören in allen geestelijken wasdom. Uw toegenegene in currissen, Urneenr, H.P. Scio,te, 1 Core tyre den 20sten Juni, 1838. VOORREDE VAN DEN SCHRIJVER. Wrannee? een boek niet zelf zijne uitgave billijkt, dan is het vruchteloos, dat de Schrijver zulks in zijne voorrede poogt te doen. Het scheen mij echter noodig, eenige reden te geven, waarom ik het publiek met dit geschrift lastig val. Dit Verhaal behelst weinig meerder in zich, dan een geschiedenis van mijn hart, die bronwel van ongeregtigheid, en van mijn geweten, dien liefderijken raadsman, dien wij gemeindijk haten, omdat hij, voor zooverre hij behorlijkonderrigt is, ons vrijmoedig de waarheid zegt; dien Wij trachten te paäjen, in slaat te wie-gen, en ten eenemaal ongevoelig te maken; waarin wij, door de bedriegelijkheid onzer har-ten, der zonde en der wereld, en door de hulp van den Satan, doorgaans ten eenigen tijde slagen; en voor wiens inspraken en vermaningen wij, zoo lang wij zoover niet gekomen zijn, gewoonlijk ons zelve doof maken, door te leven in een aanhoudend geraas en slommer. De strijd in mijn binnenste, tüssen de twee gemelde partijen, (mijn hart, en mijn geweten,) wordt hier verhaald, en eenig berigt gegeven van de kunstgrepen, waarvan de Satan, met mijn hart zamenspannende, zich heeft bediend, om mijn geweten gerust te doen zwijgen; als ook, van de middelen, welke de Heer gebruikte, om den toeleg dier zaamverbondene vijanden te verijdenen, an het geweten zijne behorlijke kracht en vermogen te geven, en mijn weleer onwillig hart te neigen om deszelfs vriendelijkke vermaingen op te volgen; benevens de uitwerking van het een en ander op mijne Godsdienstige begrippen en gedrag. Wat. de gevolgen van het uitgeven van dit Geschrift aangaat: met betrekking tot mijne naam en tijdelijke belangen in deze wereld, wensch ik mij zelven, en alles wat mij dierbaar is, over te geven in de handen van Hem, die alle dingen doet medewerken ten goede dengen, die Hem liefhebben, die Hij naar Zijn voornemen gerepien heeft. En Hij heeft, in al de lotgevallen van mijn leven tot hiertoe, zoo VAN DEN SCHRIJVER. IX blijkbaar Zijn zorg over mij en Zijn goedheid omtrent mij getoond, dat ik inderdaad mij zou moeten schamen, indien ik niet voor het toekomende al mijne belangen gewillig en gerustelijk aan Hem toevertrouwde. — Maar, lezer! het uitwerksel van dit boekje te uwen opzigte gaat mij zeer aan het hart, en dit was, en is, en zal geduriglijk veel de stof mijner gebeden zijn. Indien gij een geloovig dienaar van God zijt, dan zul gij, hoop ik, oorzaak vinden om God voor mij te roemen, en zul er door bevestigd en vertroost worden; hetgeen de vurige begeerte mijner ziel is, voor allen, die den Heer sezus curistus in onverderfelijkheid liefhebben. Of zijt gij zulk een, wiens ondervinding, in vele bij- zonderheden, beantwoordt aan hetgene hier van mij zelven verhaald wordt, gelijk in het water het aangezigt is tegen het aangezigt; mogt dan de Heer, de Heilige Geest, wiens werk het is den mensch van zonde te overtuigen, uw sluimerend geweten opwekken, en u ernstig be- kommerd maken over uwe kostelijke ziel, en over hare eeuwige belangen! Mogt Hij uw hart buigen, om de middelen, waarvan hier gesproken wordt, naarstig te gebruiken, zoovetre als uw geweten u daartoe blijkbaar verpligt; en mogt Hij de middelen zegenen, tot verlichting van uw gemoed, door de kennis der Waarheid. XIV VOORREDE VAN  om uwe dwalende treden te rigten op den weg des vredes! Dit is, gelöst mij, mijne hartelijke bede voor u. En met deze bede, beveel ik dit werkje den Heere aan, opdat Hij, indien het Hem behaagt, het gebruike als een werktuig, ter bevordering van Zijne eer en der zaligheid van zielen. Thomas Scorr. Weston Unperwoop, den 26st, Februar, 1779. DE KRACHT DER WAARHEID. ——> 900 a EERSTE DEEL. Waarin verslag gegeven wordt van des Schrijvers denkwijze en gemoedsgesteldheid, voor en bij het begin van de verandering, welke vervolgens zal verhaald worden. ——— Obschoon niet opgevoed in heigeen men volslagene onkunde van God en Godsdienst pleegt te noemen, heugt het mij echter niet, vodr mijn zestiende jaar immer eenige ernstige overtuiging gehad te hebben van mijnen zondigen staat, van het gevaar waarin ik was van eeuwig om te komen, of van de volstrekte noodzakelijkheid der Goddelijke genade en barmhar- ligheid. Nooit heb ik ook, gedurende dat aanmerke- lijk deel van mijnen leeftijd, zooveel ik mij kan herinneren, eene enkele reis in het verborgen, uit mijn hart, tot God gebeden. Vervreemd van het le- ven Gods, door de onwetendheid, die in mij was, leefde ik zonder God in de wereld, en diende Hem 206 weinig op de regle wijs en met eene yrijwillige ziel, alsof ik een godverzaker in gevyoelen ware geweest. | Maar omlrent mijn zestiende jaar, begon ik te zien, dat ik een zondaar was, geheel onrein en bedorven. Behalve vele uilwendige blijkken van mijn inwendig be- derf, beschuldigde mijn geweien mij, in het byzonder, van ¢éne misdaad; en toen werd ik voor de eerstemaal. met vrees bevangen voor het ongenoegen van een beleedigden God. Daar ik omtrent dien zelfden tijd tot des Heeren Tafel zoude naderen, hoewel zeer on- kundig van den aard en het oogmerk dier heilige plegtigheid, vermeerderde deze omstandigheid de he- schuldigende inspraken van mijn geweten; zij baarde een zeker ontzag in mijn gemoed, en stuitte mij in mijnen weléer ongesloorden zondenloop. Dewijl ik echter geheel onkundig was van het diepe bederf en de hulpeloosheid van den mensch in zijnen gevallen’ staat, twijfelde ik niet, of ik konde mijn leven beteren, wanneer ik wilde. Ker ik mij derhalve tot het heilig Avondmaal begeven zoude, dwong ik mij zelven eene onwillige hervorming af; en, mij een gebedenboek verschaft hebbende, poogde ik, met dit behulp, in verborgene afzonderingen der hemelsche Majesteit mijne hulde te bieden. — Op deze wijze paaide ik mijn gewelten, ging ten Avondmaal, bleéf bij mijn besluit om mijn leven te beteren, en vol- hardde nog eenigen tijd in het waarnemen mijner Godsdienstige oefeningen, zoo als die waren; doch het was mij eene vermoeidheid, eene taak. En zoodra de verzoekingen wederkeerden, verviel ik tol mijnen yvo- rigen slaat, wierp mijn gebedenboek aan een’ kant, en dacht niet meer aan hetzelye; totdat de»naastvol- gende aankondiging der bediening -vyan het heilig Avondmaal mijn geweten anderwerf ontrustte. Ik sloeg toen denzelfden weg wederom in; en met hetzelfde gevolg. Mijne weldadigheid was als eene morgenwolk en als een vroegkomende dauw, die henengaat. En daar mijn hart, niet min dan te voren, de zonde lief- had, en een’ weérzin vond in Godsdienslige pligten, keerde ik met de gewasschene zeug weder tot de wen- teling in het slik. Met weinig verandering was dit mijn levensloop, negen jaren lang. Doch ik had gedurende dien tijd z06veel ondervinding van mijne zwakheid en van de overmagt der verzoeking, dat ik heimelijk begon vast te stellen, dat mijne verbetering onmogelijk zoude zijn. Kan ook een moorman zijne huid veranderen, of een luipaard zijne vlekken? De ervaring overtuigde mij, dat ik even zoo weinig in staat was, om door het zwakke keermiddel van goede voornemens en pogin- gen den stroom mijner onstuimige driften en begeer- lijkheden te stuiten, wanneer die door welkome, ge- paste en krachtige verzoekingen opgezwollen was. En niet wetende, dat God dit, als Zijn werk, aan zich behouden en beloofd had zulks te doen aan -arme quonderen, die, hunne eigene magleloosheid gevoe- lende, hartelijk gezind zijn om zich door Hem daar- toe te laten bewerken, smoorde ik mijne overtuigin- gen 200 goed ik konde, en stelde mijne bekeering uit, tot gelegener tijd. Dan, nächsten van eenen peinsachligen aard was, en mij veel alleen vond, was mijn geest bijna alloos vol gedachlen. Bewust van de onzekerheid des levens, werd ik ontrust door gestadige bekommernissen, dat i ar die meer gelegene tijd welligt nooit komen zoude; bijzonder, daar ik, uit hoofde van den twijfelachugen staat mijner gezondheid, dikwijls aanleiding kreeg om aan het sterven te denken, en zelfs meer dan cens oogenschijnelijk nabij den dood en de eeuwigheid ge- komen was; want het was sedert lang eene uilge- maakte zaak bij mij, dat onboetvaardige zondaars eeu- wig in de hel rampzalig zouden wezen. En somwijlen had ik, ondanks mij zelven, over dit geducht onder- werp zulke diepe en ontroerende gedachten, dat ik nauwelijks af konde laten. Op 2uike tjden waren mijne zelf- voortgebragte gebeden en roepingen om genade en barmhartigheid 266 ernstig en aanhoudende, dat ik naauwelijks af konde laten. Op andere tijden bad ik ~ in het geheel niet, noch naar een formulier, noch uit mijn’ geest. In mijn deut geest. In mijn doeken üren echter, niet- iegenstaande mijn gewelen mijn steeds meerdere boos- heid en zonde in al mijn gedrag aanwees, bleef er geduriglijk eene slille hoop in mijn gemoed, dat ik nog eenmaal tot God zoude bekeerd worden. Indien deze choop uit mij zelyen is geweest, dan was het een verfoeijelijke waan; doch de uitkomst doet mij over- hellen om te denken, dat ze van den Heere was. Want ware het niet geweest om deze hoop, ik zou mij waarschijnlijk hebben laten overmeesteren door de ver- zockingen, die mij menigwerf aankwamen, om een einde aan mijn leven te maken, uit trotsch misnoegen over mijn lot in deze wereld, en ontzinde wanhoop omtrent de toekomende. Het kleine, doch keurige werkje van D*. warts, Or Geestelijke Gezangen, voor kinderen (*), kwam -mij omtrent dezen tijd in handen. Ik las daarin het gezang; getiteld: The All-seeing God (De Alziende God). Ik was er zeer over aangedaan; en, hetzelve van buiten geleerd hebbende, herhaalde ik het dikwijls, en werd er geduriglijk door herinnerd aan mijne zondenschuld en gevaar. Deze geringe omstandigheid kan dienen, “om aan ouders te doen besefflen, van hoe veel be- lang het is, den geest hunner kinderen met zulke nultige zaken te verrijken, in stede van toe te laten dat men hun schadelijkke en zielverdervende boeken in de hand geve, zoo als veelal geschiedt. Men kan niet weten, tot welke heilzame einden die vroege onder- riglingen in hun volgend leven door Gods zegen mong dienstbaar gemaakt worden. — Ofschoon verslaafd aan de zonde, en schoon mijn geweten niet ge- rust gesteld was, scheen zich echter, omtrent dien tijd, eenige hoop voor mij op te doen. Doch de Sa- I am sloeg eindelijk eenen weg in, om mijn geweten krachtdadig tot zwijgen te brengen, ten einde mij geustelijk in de zonde te doen voortleven; en ik werd billijk overgegeven aan eene sterke bégoocheling, om de leugen te gelooven; dewijl ik de Waarheid, die ik kende, in ongeregtigheid te onder hield. Eene So-cinansche uillegging der Heilige Schrift kwam mij in handen. Gretig dronk ik het vergif in, dewijl het strekte om mijne angstyalligheden te verdrijven, terwijl het mijnen verfoeijelijken hoogmoed streelde. Het ganze leerstelsel, 200 juist overreenkomende met Mijne neigingen en den toestand mijns gemoeds, scheen zich op het sterkst aan te prijzen, Wanneer ik zulke verklaringen las, scheen de zonde hare natürlich afzigtigheid te verliezen, en een zeer gering en dragelijk kwaad te zijn. ’s Menschen deugdbe-trachting, ofschoon onvolmaakt, blonk, 200 mij dacht, met eenig van Zijne schepselen ellendig konde doen zijn, zonder tegen Zijne naturilijke neiging te handelen. Dezé 2aken hadden zulk eenen krachtigen invloed op mijnen geest, dat ik, ondanks eenige weinige geringe gebracht, over het geheel een zeer waardig schepsel werden in mijn oog. Voorts, dewijl in de doorgaande redenering van dat geschrift de verborgenheden van bet Evangelie weg verklaard, of door sloute en verkeerde redeneringen, hoewel bedekt onder een’ schoonen schijn, voor het menschelijk verstand begrijpelijk gemaakt werden, terwij Ik hunne gedachten toeviel; zoo werd ik, in het stuk van schranderheid en doorzigt, in mijnen waan, verre verheven boven het gemeene gros der menschen, en zag met ver- achting neder op dezulken, die zwak genoeg waren om de regtzinnige leerstukken te geloven. Dus hield ik mijn geweten doorgaans in rust. En, werd ik nu of dan een weinig verlegen, wit aan- merking, dat ik de zaligheid evenwel niet volkomen verdiende, noch ten volle geschikt was voor den hemel; dan verschafte mi dit zelfde boek een zacht vorkussen, waarop ik mij zelven in slaap suste, Het beweerde en beloogde, naar het mij toescheen, dal er geene eewwige helsche strafien waren; het leerde, dat er geene siraflen plaats hebben zouden, dan alleen voor grooie en openbare zondaars; en. dat miken, die den hemel juist mis gingen, tot hun oorspronkelijk niet zouden wederkeeren. Dit was een leerstelsel maar mijnen zin; hierdoor konde ik al mijne bekommeringen verdrijven, en antwoordde op de bes chuldigingen van mijn geweten, dat, zoo ik al niet in den hemel kwam, ik toch vernieligd zou worden, en dus nooit gevoel zou hebben van mijn verlies. De ondervinding heeft mij ten klaarsie geleerd, wat de Satan bedoelt, door zu verden zijner diena- ren ie gebruiken tot het undvinden en verspreiden van zulke verderfelijke wangevoelens en dwalingen, door welke in alle eeuwen de zuiveren en krachtige leer van het Evangelie verbasterd en ontzenuwd is geworden; ij vervoeren den mensch, om God te vergeten, en gerustelijk in de zonde voort te gaan; zij zijn cen doodelijk vergif voor elke ziel, die de- zelve indrinkt, indien niet een wonderwerk van ge- nade het verhoedt. Zoodanig zijn, aan den cenen kant, al de. bijgeloovige Jeerstellingen van het Paus- dom: vagevuur, boetedoening, aflaten, verdienstelijk- heid der goede werken, en de Godebehagelijkheid van eigenwillige eeredienst en inzettingen, die nict gebo- den zijn; -— wat zijn die anders, dan uilvindingen des duivels, om de menschen in hunne zonden zor- geloos te houden? De mensch, gezind om de in- spraken -zijner hedorvene neigingen te volgen, en zijne bedrijyen en genictingen Niet te bepalen binnen de grenzen, die Gods heilige Wet voorschrijft, grijpt vurig alles aan, wat de ijselijke gedachten van eeu- wige ellende in hem kan verzwakken. Het is het ernstig nadenken, het Juisteren naar de taal van het geweten, dat de duivel door zijn helsche listen poogt te verhinderen, te beletten, krachteloos te maken; wel wetende, dat zoo lang die ontrustende bedenkin- gen in de ziel post houden, hij zijn gebied over de- zelve nooit in vrede bezitten kan. Door zulke vonden derhalve, als wij straks meldden, tracht hij den zon- daar te voorzien van hetgeen hij zoekt, en Lem in staat te stellen om te wandelen naar de begeerlijk- heden dezer tegenwoordige booze wereld, en de lus- ten der bedorvene natuur, zonder door zulke schrik- verwekkende gedachten gekweld te worden. In deze gesteldheid mijns gemoeds werd ik te rade, mij tot het leeraarambt te begeven. Ingenomen door een hoog gevoelen van de waardigheid der men- schelijke naluur, had ik de snoodheid der zonde geheel uit het oog verloren, en dacht weinig aan mijne eigene zondigheid. Ik was opgezwollen door den waan van mijne waardij en van mijn diepdenkend verstand. Ik had een stelsel van Godsdienst aangeno- men, geschoeid naar die dwaze inbeelding; terwijl ik uit mijne geloofsbelijdenis bijkans alle verborgenheden had verbannen, en met eene trotsche versmading ne- derzag op allen, die dezelve gelofden, Voor zooverre ik de geschilstukken verstond, was ik bijna een So- cinianan, en Pelagianan, en volmaakt een Armi- niaan (*); en nogtans — met diepe schaamte zij het gezegd! — trachtte ik als openbaar leeraar toegelaten (*) Welligt verstaan alle lezers deze uitdrukkingen niet ten volle; waarom ik om hunnentwege dezelve nader verklaren wil. De Socinianen beschouwen curistus (*) Welligt verstaan alle lezers deze uitdrukkingen niet ten volle; waarom ik om hunnentwege dezelve nader verklaren wil. De Socinianen beschouwen curistus Als een bloot mensch, en Zijne dood niets meer dan als een voorbeeld van lijdzaamheid en eene bevestiging van Zijne leer, en niet als een wezenlijke veldoening aan de Godlieke regtvaardigheid voor de zonden van den mensch. Zij loochenen de Godheid en persoonlijkheid yan den Heiligen Geest, en nemen niet aan dat alle Christenen Zijnen vernieuwen- den, heiligenden en vertroostenden invloed onderyinden. Ook verwerpen zij ganschelijk de leer der eeuwige straffen. — De Pelayianen erkennen niet de erfzonde, en verwerpen de Schrif- tuurlijke waarheid van ’smenschen yal. Zij stemmen de algeheele verdorvenheid der menschelijke natuur niet toe; maar verklaren de oorzaak yan de boosheid der wereld uit slechte yoorbeelden, gewoonten en opyoeding. Zij vooronderstellen in den mensch een, beide natuurlijk en zedelijkk, vermogen, om yroom en heilig te zijn, zonder de wederbaring van het hart door den Heiligen Geest. Ook nemen zij eenen yrijen will aan, niet alleen waardoor wij yrijwerkenden worden en die verantwoordelijk zijn voor ons gdrag, maar ook om ons zelye te kunnen ontdoen van de slaverniy der inwendige vleeschelijke neigingen; zoodat de mensch in zich zelven voldoende hulpmiddelen bezit, om door eigene oefening de heiligheid deelachtig te worden. — De Arminianen ontkennen de leer der genadige uitverkiezing ten eeuwigen leven, en die der volharding van alle ware geloovigen; en velen yan hen nemen de leer der regtvaardiging door de werken voor een gedeelte aan, en hellen eenigermate tot het Pelagianisme over, ten opzigte van de eerst bewegende oorzaak in de bekeering van zondaars. (Naar den 5teo Engelschen druk.) 11 te worden in eene kerk, wier leerstellingen regelregt tegen al de drie gemelde aanloopen, zonder mij cens te bekommeren over de afschutsels, welke de wijsheid onzer voorvaderen om dezelve gesteld had met blijk-baar oogmerk, om zulke dwaalgeesten, als ik toen was, er buit En te sluiten. Toen ik mij bereidde tot dat gewigtig ambt, leefde ik, als te voren, in bekende zonden en in geheel verzuim van den pligt des gebeds. Mijne gansche yoorbereiding bestond alleenlijk in het acht geven op die zaken, welker kennis meer onmiddellijk vereischt werd, om met eere door het voorafgaand onderzoek ie komen. En dus bleef het, na eenige moeijelijkheden, met mij gesteld: een hart vol hoog moed en allerlei boos- heden, terwijl mijn wandel besmet was door een menigte zonden, over welke ik mij niet voor God verootmoedigde, waarvan ik niet gezind was afstand te doen, zonder eens tot God te roepen om ontfer- ming, zonder te bidden om bestuur of bijstand in den post, dien ik gereed stond te aanvaarden, of om zegen over denzelven. Nadat ik mijne ware gevoelens onder het masker van algemeene uitdrukkingen bedekt, de artikelen, vlak strijdig tegen hetgeen ik toen geloofde, onderteekend, en goddelooslijk in de tegenwoordigheid van: God en de vergadering op de  oordeelde door den Heiligen Geest inwendig beweegd te zijn om deze bediening te aanvaarden, » ofschoon ik niet wist, of geloofde, dat er een Heilige Geest was; werd ik, op den 20°" September des jaars 1772, al Eeuwig gelöd zij de God aller langmoedigheid en genade, die geduld wilde hebben met zulk eenen weer spannung en godstärke, zulk een’ oneerbiedig schender Zijner Majesteit, en zulk een’ onbezogenen indringer in Zijn heilige dienst! Nooit kan ik aan deze verregaande goddeloosheid denken, zonder verbaasd te staan over Gods onbegrijpelijke langmoedigheid; zonder dienen oneindig goedertieren’ God le aanbidden, die zulk een’ snooden zondaar bij het leven spaarde, — spaarde, om Hem te dienen, Hem zijnen Bondgod en Vader te noemen, en, als Zijn Dienaar, in Zijnen Naam te spreken! «Loof den Heer, mijne ziel! en al wat binnen in mij is, Zijnen heiligen Naam. Loof den Heer, mijne ziel! En vergeet geene van Zijne weldaden. Die al uwe ongeregtigheid vergeest; die al uwe ongeregtigheid en barmhartigheden! Mogt ik veel liefhebben, en dien God, die Zijne barmhartigheden door het menigvuldig vergeven mijner tallooze Hem tergende overgängen groot gemacht heeft, zeer ootmoedig en met overgegevenheid des harten dienen! Mijne oogmerken, in het verklezen van het Jeeraars-ambt, zooverre ik die kan nagaan, waren deze: — 1° om met minder’ arbeid en op eene meer genoe- (*) [Dit heeft geen opzigt tot de bezorging der armen, maar beteekent alleenlijk dien graad van bevordering, welke iemand regt geeft om het Evangelie te mogen prediken, zonder de bedingend der bondzegelen; even gelijk bij ons de proponenten.] gelijke wijze mijn onderhoud en bestaan in de we- reld te vinden, dan ik anders met reden konde verwachiten; — 2° het uitzigt, van meerder tijds a An het lezen, waarop ik uitermate gezet was, te kunnen bezogen; — en, 3° een hoog gevoelen van mijne bewanden, en een ijdgle inbeidling, dat ik ten cenigen tijde mij in de geleerde wereld zoude beremmd maken en daardoor mijne bevordering — bewerken. Deze waren de heerschende bewegredenen, die mij tot dien stouten stap aanzetteden, — bewegredenen, 266 strijdig tegen hetgeen de eenige en ware drijfveer had behoore te zijn, als hoogmoed is iegen ootmoedigheid, ijdele eerzucht tegen de vergenoegdheid in een’ nederigen stand en bereidwilligheid om de minste van allen en aller dienaar te wezen; 266 strijdig, als ongeregelde liefde tot zich zelven, tot de wereld, tot tijdelijkk gewin en zorgeloos gemak is tegen de liefde tot God, tot onsterfelijke zielen en den zwaren arbeid der Evangeliedienst. Mij zij derhalve de schaamte over deze snoode verkeerdheid, en Gode zij al de roem en eer, die het alles ten beste heeft, zoo voor mij on Wandige zelven, gelijk ik vertrouw, als voor Zijn dierbaar volk, de gemeente, welke Hij gekocht heeft door Zijn eigen Bloed! Overeenkomstig met die beweegredenen was mijn volgend gedrag. Zoodra had ik niet een kappellaan-schap (*) verkregen, of ik zettede mij met alle naar- Daar ik, ondertusschen, bemerkte, dat mijne So- einiaansche gronden weinig in achting waren; en door ondervinding bij mij zelven overtuigd, dat zij de deugd en goede zeden niet bevorderden; hield- ik dezelve grootendeels verborgen, en zulks ter liefde van mijn hoofdoogmerk, om de betrachting der ze- delijke pligten mijnen hoorderen met vrucht in te scherpen. Mijne studien, het is waar, hadden zich weinig tot de Godgeleerdheid bepaald; doch het wei- nige, dat ik er van opgedaan had, liep regelregt in tegen dat gedeelle van mijn leerstelsel, hetwelk zijn opzigt had tot de straffen der goddeloozen in het toe- komend leven. En daar ik mij thans geplaatst vond op eenen afstand van die schrijvers, van welke ik mijne gevoelens had overgenomen, en door wier redenerin- gen ik dezelve had leeren beweren, begon ik traps wijze in mijn vorig vertrouwen te wankelen, en ge- raakte anderwerf in eenige bekommering over een eeuwigdurende rampzaligheid. En daar ik bestendig, en BD Ein vertooning van ernst, in de openbare dienst van God bezig was, terwijl ik naliet Hem in het verborgen te dienen, en integender mij heimelijk tegen Hem bezondigde, hegon mijn gewelen mij ophet nadrukkelijkst te beschuldigen van snoode huiche-larij, en ik helde over om te besluiten, dat indien er voor zondaars eeuwige smarten bereid waren, ik yoorzeker niet zoude vrij gaan. Nu werd ik dan wederom met beroerende yrees en zielontzettende angsten vervuld; inzonderheid naardien ik steeds bij mij zelven overpeinsde, wat het akelig gevolg wezen zou, indien ik door een’ schielijkken dood werd weggerukt. Mijn aanhoudend en naarstig studeren zelfs kon mijn geweten niet stillen, noch mijne vrees bedaren; ik was, onder eenen gedwongen schijn van weltevreden-heid, inderdaad diep ongelukkig. Dusdanig was de gesteldheid van mijn gemoed, toen de verandering, welke ik vervolgens zal verhalen, bij mij plaals begon te grijpen. Hoe dezelve begon, op wat wijze en langs welke trappen 2ij werd yoorige zet, en hoe zij voltooid werd; dit zal het onderwerp van het Tweede Deel van dit geschrift uiltmaken. Ik zal dit Eerste Deel besluiten, met aan te mierken, dat schoon ik in mijn, voorheen gemeld, geliefkoosd gevoelen geslingerd werd, en in mijne begrippen aan- gaande den Persoon van curistus tot het Arianisme overheld, ik in mijne overige gevoelens meer heves- tigd was dan ooit voorheen. Welke deze gevoelens waren, heb ik reeds kortelijk gezegd; en zij zullen andermaal voorkomen, en meer uilvoerig worden ont- vouwd, naar gelang ik zal verhalen, op wat wijze ik gedrongen werd om dezelve één voor een te ver- werpen, en geheel daarlegenovergestelde begrippen te omhelzen. Thans zij het genoeg, te zeggen, dat ik vol was van den hoogmoedigen waan van eigen-wijs- heid en eigen-krachten, zeer stellig in mijn spreken, en onverzettelijk in mijn spreken, en onverzettelijk in mijn spreken, en onverzettelijk in mijn spreken. En daar ik woond in de nabuurschap van sommigen dergenen, die de wereld Methodisten (*) noemt, vereenigde ik mij met (*) De naam Methodist werd allereerst, als een schimpnaam, gegeven aan WESLEY, WHITEFIELD, en hunne navolgeren, alsmede aan diegenen, die, hoewel belijdende zich aan de vastgestelde Kerk (van Engeland) te houden, en den naam yan Dissenters niet te heerschend begrip, beschouwde hen met verachting, sprak van hen op eenen schamperen toon, maalde hen in mijne leredenen af als menschen, die volwaren van onbezonnen’ Godsdienstijver, dweeperij en geestelijken hoogmoed, beschuldigde hen van grove dwalingen en ongerijmdheden, en poogde te bewijzen, dat de leerstellingen, die zij, zoo als ik meende, vasthielden — want ik had nooit hunne schriften gele-zen — tot onteering van God strekten, en verderfelijk waren voor de goede 2eden. En schoon ik in sommige gezelschappen mijne ware gevoelens voor cen graot geldte verkoos te verbergen, en in alle te spreken als een yoorstander van algemeene verdraagzaamheid; kan er echter bezwaarlijk iemand zijn, die met meer-dere trotschheid en haat tegen hunne personen en gevoelens ingenomen was, dan ik. verdienen, echter in het stuk van de kerkeddening geene Conformisten waren, maar afzonderlijke tijden, plaatsen en bijeenkommsten hadden, tot de verrigt der statelijke Godsdienst. Velen heben sedert dien naam uitgebreid tot allen, hetzij geestelijken of leeken, die de leerstukken der Hervorming, zoo als die in de Artikelen en Formulieren der Zugelsche Kerk begrepen zijn, prediken of belijden. Om deze misdaad moeten zij zich allen geregten, den smaadnaam gelijkerhand te dragen; inzonderheid de leeraars. Zelfs kan hen de meest geregelde en gewillige opvolging der voorschriften van de openbare Godsdienst daarvan niet bevrij-den, indien zij de door hoog gezag gestaafde, doch nu versmaadde leerstukken der Kerk, die zij onderteekend hebben, belijden voor waarheid te houden. Met Methodisten yan deze laatste soort, heb ik tot hiertoe alleenlijk kennis en verkeering gebad, en deze alleen bedoel ik, wanneer ik hier of daar het woord Methodisten gebrückt. haal van des Schrijvers Ver- andering, de wijze waarop, en de middelen waardoor dezelve eindelijk werd witgewerkt. In January, des jäars 1774, lagen twelen leden münster gemeinen, een man en dens vrouw, op denzelf-den tijd geworden. Ih had er van gehoord; doch niet gevraagd zijnde, had ik, volgens mijne bestendige gewonte, niet naar hen omgezien. Op een’ avond echter, toen de vrouw reeds gestorven, en de man in doods nood was, hoorde ik, dat mijn na-buur, [de Heer newron (*),] hem reeds verscheidene. De Heer sorr noemt zijnen nabuur niet; maar uit het vervolg blijkt ten klaarste, dat het niemand anders geweestis, dan de Kerwaardige soun NEWTON, door zijne CARDIPHONIA, of gemeinen Briefen en andere werken, onder ons met veel lof bekend. Het vervolg van dit Verhaal zal ons desgelijks leeren, dat onze sehrij-ver dezelfde persoon is, aan wien de acht brieven, in de canpipno-ma I. Deel, bladz, 213, gerigt zijn; terwijl die acht brieven niet weinig toebrengen tot nadere opheldering en bevestiging yan verscheidene bijz. onderneden, die in dit Verhaal voorkommen. Malen had bezocht. Aanstonds sloeg mij mijn gewelen, en hield mij voor, dat ik mij aan schandelijk pligt- verzuim had schuldig gemacht, met in mijn huis te blijven zilfen, en twee menschen, mijne bestendige hoorders, maar weinige deuren van mijne woning af, le laten sterven, zonder hen een’ enkelen keer te be- zoeken. Te geliyk kwam het mij te voren, dat, met welk eene yerachting ik ook de leerstellingen van den Heer newton beschouwde, ik nogians bekennen moest, dat zijn gedrag veel meer aan zijn karakter als leeraar beantwoordde, dan het mijne. Hij moest meerder ijver en zucht voor de behoudenis van onsterfelijke zielen hebben, dan ik, of anders zoude hij zooverre niet gaan, om deze zieken te bezoeken, en mijn gebrek aan zorg voor deze menschen te ver- vullen, die, zooveel van mij afhing, weliigt in hunne zonden konden gestorven zijn. Deze gedachle trost mij 266 gevoelig, dat ik ernstig, ja met tranen, en zonder uilstel, den Heer bad, mij mijn vorig verzuim te vergeven; en vastelijk bestoot, om voor het tockomende oplettender te zijn op dezen pligt; welk besluit; hoe zeer in het eerste in onkun- dig vertrouwen op my zelven genomen, ik door de Goddelijke genade tot dus verre heb mogen volbren- gen. Terstond begaf ik mij, om den overlevende te gaan bezoeken. Het aandoenlijk gezigt van een mensch, reeds geslorven, en een ander in hetzelfde vertrek ziel- togende, deed mijne ernstige overtuigingen nog dieper indringen; en van dien tijd af, heb ik bestendig, zoo- veel de gelegenheid toeliet, de zieken in mijne ge- meenten bezocht, en gepoogd, naar mijn beste weten, of Fa 20 20 dat wezenlijk deel van het ambt cens leeraars te ver- vullen, Eenigen tijd hierna, prees een vriend mij. Bisschop nurnets Geschiedenis van zijnen Tijd ter lezing aan, inzonderheid dat gedeelle, hetwelk z 20 In opzigt heeft tot de geestelijkheid. Dit had de bedelde uitwerking. Het strekte mij lot aanmerkelijk onderrigt, en gaf mij stoff tot ernstig nadenken. Ik werd er door overltuigd, dat mij keuze van het leeraarsambt het uitwerksel was geweest van zeer verkeerde grondbeginselen; dat ik mij tot hetzelve op eene gansch onvoegzame’ wijze had voorbereid, en in dien post mi tot hiertoe zeer slecht had gedragen, en mij schuldig gemaakt aan schandelijk verzuim van de gewigtigste pligten dier heilige bediening. Het een en ander baarde geene kleine bekommering en onrust in mijn gemoed; en, schoon ik al te zeer verslaafd was aan de zonde, te slerk overgeven aan andere studien, en te veel in- genomen met de liefde dezer wereld, om yan mijne streelende uitzigten op achling en bevordering af te staan, en mijne levenswiis, studien en bezigheden geheel te veranderen, gevoelde ik echter bij tus schenpozen eenige begeerten en voornens, om, in vervolg van tijd, mij geheel aan het werk der be- diening toe te wijden, in dier voege als in Heut ge- ‘melde geschrift den leeraren vermaand wordt. Al die dingen vermeerden de ontrustende beschuldigingen van mijn gewelen; en daarom leefde ik nu zonder cenige verborgene Godsdienstoefening; dewijl ik, buiten eenige verandering in mijn gedrag, als mensch en als leeraar, niet bestaan durfde te bidden. Doch mijn geweten wilde niet langér zwi- gen, of zich lJaten paaijen, en viel mij bij aanhou- dendheid 266 ondragelijk lastig, dat ik tot het besluit kwam, om nog ééne poging te doen lot verbetering. In geden ernst, en niet ten eenen male zonder des Heeren bijstand te zoeken in gebeden, trachtte ik de ketenen, waarmede de Satan mij dus verre in slaven, gehouden had, te verbreken. Thans behaagde het den Heere, mij eenig voordeel te doen behalen, wodat ik eenige mijner grootste gebreken moutagt aflegen, en eenige zckere gedaante van Godsdienstigheid aannam. Het was waarlijk, over het geheel, niet veel meer dan eenige gedaante; want ik kende noch den Middelaar, in wiens Naam, noch den Geest, door wiens invloed onze gebeden alleen op eene welbehagende wijze der Godhcid kunnen opgedragen worden. En nogtans, schoon geheel donker ten aanzien van den waren en levenden weg tot den genadetroon, waren er — dit durf ik vertrouwen — ook toen enkele tijden, dat het mij gegeven werd, boven cenen vorm of gedaante op te klimmen, en gebeden te doen van welke ik vertrouw dat ze aangenomen en beantwoord werden. Dus was ik eenigermate veranderd in mijn uitwen- dig bestaan; maar de vernieuwing in den geest mijns gemoeds, indien al begonnen, was. nog naauwelijks merkbaar. Terwijj mijn wandel, in mijn oog, min- der boos was, werd mijn hart hoogmoediger. De afgod eigen was het voorwerp mijner aanbidding eenige gehoorzaming. Mijne tijdelijke bevordering zocht ik met meerder ijver dan ooit. Er deden zich eenige gunstige uilziglen op; en mijn yoornemen was, om ine) two mij met al mijn vermogen op de verbelering mijner’ gaven en bekwaamheden toe te leggen. Ten zelfden tijde hep alles zamen, om het gunstig denkbeeld, dat ik van mij zelven had, te voeden: ik werd beleefd en vriendelijk behandeld door lieden, van welke ik zulks met reden niet verwachten kon; mijne predik- dienst werd met genoegen bijgewoond; men scheen mijne vriendschap en verkeering te zoeken. Mijn ver- bijsterd hart beeldde zich in, dat men dit alles, en nog veel meer, aan mijne groote bekwaam. Held bei den heißen anderen schuldig was; terwijl mijn geweten, hetwelkte voren door zijnne vernederende verwijten een zeker gvoel van onwaardigheid in mij levendig hield,. thans stil zweeg, en dien hoog moed, dien het voorheen bestrafie, scheen goed te keuren. En, dewijl ik het ongeluk had van meestal te verkeeren met menschen, die of mijne gevoelens beganstigden, Of omdat zij zagen dat het toch vruchteloos zoude 2ijn, mi niet tegenspraken, besloot ik, dat mijn leerstelsel ook de naauwkeurige toetsteen der waarheid was, en dat ik door mijne groote bekwaamheden in staat was om allen, die anders dachten, te verstommen, of te overtuigen. In dit denkbeeld der zaken, gevoelens ik een vurige begeerte, om mij in een godgeleerd wistgeding te begeven, bijzonder met eenen Calvinist. Omtrent dezen tyd was het, dat mijne briefwisse-ling met den Heer newron eenen aanvang nam. Bi gelegenheid van het kerkbezock (*), in Mei 1775, wisselden wij eenige woorden, bij wijze van redelwist, in de kamer, onder de overige Predikaten; hetwelk, zoo ik geloof, vele oogen tot ons trok. Op dien tijd ontweck hij voorzigtiglijk een breedvoe-rig gesprek; maar, cen’ dag of twee daarna, zond hij mij een briefje met een boek ter lezing. Dit was juist de zaak, daar ik naar verlangde; en met blijd-schap greep ik de gelegenheid aan, die zich thans naar mijnen wensch scheen aan te bieden. En ik deed zulks — God weet het! — met geene kleine hoop en verwachting, dat mijne bewijsredenen onwederleggelijk. En overluigend zijn, en dat ik. de cer zou hebben een’ welmeenend’ man uit zijne dweepachlige wangevoelens terug te brengen. Inderdaad, ik had op dien tijd een zeer gunslig gevo elen van ’s mans karakler en eene soort van hoog- achting voor hem opgevat, dewijl ik wist, welk een’ goeden reuk hij had, zelfs bij menschen, die niet schroomden zijne gevoelens uildrukkelijk af te keuren; want dezulken zelfs prezen hem ijverig, als een’ goed- willig’, belangeloos’ en vreedzaam’ man en zeer arbeid- zaam’ leeraar. Maar, aan den anderen kant, beschouwde ik zijne Godsdienstige begrippen als loutere dweeperij, en dacht zjer laag van zijne natuurlijke en verkregene bekwaamheden. Eenmaal dreef mij de nieuwsgierigheid, om hem te hooren prediken; en dewijl ik zijne leerrede niet verstond, schimpte ik er hartelijk mede op plaatsen, waar ik zulks doen konde zonder aanstoot. Ik had ook een van zijne uilgegevene schriften gelezen; doch om dezelfde reden oordeelde ik het voor het grootste deel wonder vreemd, raad~ selachtig en onyerstaanbaar. 