Catholijke Nederlandsche
None
Eunivers van 27 Mei 1838, deelt een verslag me- de, van eenen ooggetuige, die eenen deur door England heeft gedaan, hetzelve is alles- zins merkwaardig en van den volgenden inhoud: "I had den Heer Daniel O’Connor, te Londen en te Dublin bezocht en ik achtte mij gelukkig, van kennis met dien vermogenden en deugdzamen man te hebben gemaakt, die van nabij gekend, oneindig won in het gevoelen van dengenen, die hem bewonderde, zonder hem persönliche te kennen." "Daar ik nog het voorregt niet had kunnen hebben, om een redevoering van dien grooten populären redenaar te hooren, maakte ik gebruik van de aankondiging eener meeting of volksvergadering, die, gedurende mijn verblijf te Dublin zou plaats hebben, in de groote Catholijke Kerk van den H. Anpreas van Westland-Row, en alwaar de Heer O’Connor het woord moest voeren." Die Kerk, nieuwelings, met groote kosten, door de liefdadigheid der geloovigen opgerigt, was nog niet geheel en al voltooid, en eene laatste inspanning der liefde was daartoe noodig. Ten einde die inspanning te bewerken, had de Kerw. doctor Meyter, Vicaris-General van Mgr. den Aartsbisschop van Dublin en Pastor dier parochie, den Heer O’Connent uitgenoodig, om het woord te voeren in eene openbare vergadering, die hij had bij-een geroepen tegen Zondag 7 Januari 1838, ten einde verslag te gven van het beheer der fondsen tot het bouwen der Kerk bestemd, en van den staat der onderneming. De vergadering was eerst tegen twee uren na den middag bijeen geroepen, maar Jang voor dat uur, wa-ren de toegangen tot de nieuwe Kerk, door de menigte bedekt, die met ongeduld de aankomst van haren ge- Viefden beschermer verbeidde; een groote angst ver- Toonde zich in die verbazende vergadering, welke naar O’Connell verlangen, die zich voor de eerste maal in het openbaar vertoonde, die hem Jang het huis had doen houden. Eindelijk werd het verlangen der menigte bevredigd, toen de achtingwaardige man, in volle gezondheid en door nieuw vuur bezield, verscheen, en hij werd met de levendigste toejuiching gegroet. Die toejuichingen hadden voor mij iets aandoens lijks, ziende, dat alle standen der maatschappij zich daaraan overgaven met hetzelfde enthousiasme; ik zag mylords, en millionnairen naast eenen armen met lompen bedekten bedelaar; bevende en gekromde grijs-aards en kinderen, vooral een groot aantal van armen kinderen, op wier gelaat vrengde schitterde, met naadruk in de  O'Connor geknield, de handen voor de borst gevouwen, ootmoedig voor Gods aange- zigt biddende; en, op die wijze, door zijn voorbeeld, tot het volk gesproken hebbende, met een- voudigheid, het kruisteeken makende, trad hij in het midden der Kerk en nam plaats op een der stoelen, die rondom een kleine tafel stonden.” De Kerw. Doctor Mrylker werd geroepen om de — vergadering te presideren, tot wier secretaris de Kerw. Heer Ennis benoemd werd.” De Heer Ennis, een jonge Priester, vol van liefda: digheid en talent, die zijne studien in het seminarie van Sr. Sunice te Pargys heeft gedaan, en wiens voorzigtige en onvermoeibare werkdadigheid veel heeft toe- gebragt tot den goeden uitslag der groote onderneming, waarover de vergadering onderhouden. zou worden, deed met weinige woorden verslag van den tegenwörder staat van het werk.” De onderneming werd, zes jaren geleden, begonnen; vele, al te onzigtige bedenken, laakten dezelve; en evenwel is het werk bijna voltooid; eene ruimeen heerlijke Kerk met een gemakkelijk en betamelijk presbyterium, zijn daar als getuigen van hetgene wat liefdadigheid met volharding gepaard kan te weeg brengen. 18.000 Ponden sterling, (nagenoeg 200.000 Gulden) door de liefdadigheid der geloovigen van Du- blin geofferd en bepaaldelijk door die der parochie van den H. Anpreas, welke die van den Heer O’Conneli is, zijn tot het bouwen van de Kerk en van het pres byterium besteed g eworden; en om die gebouwen te voltojen, wordt niet meer dan de som van 1,200 ponden vereischt; zwakke en laatste inspanning; welke de beproefde liefdadigheid der parochianen, zich nog wel zal willen getroosten, om haar werk te tooi-jen. Nadat de Eerw. Heer Ennis gesproken ha, werden onderseheidene voorstellen van leden der vergängerung aangenomen en ten slotte die van dankzegging aan de personen, die week voor week de kleine voor dat. werk ingeteekende bijdragen, wel hadden willen inzamelen. — sectiiea i tani, \aitaeel Onmiddelijk na dat besluit stond de heer O’Connor- NELL op, om te spreken. Doch laat ons alyorens heer, dien man nog wat meer van nabij beschouwen. De heer O’Connell is een man van een meer lange dan middelmatige gestalte, zijn welgemaakt van persoon. Zijn schouders en borst zijn breed, hij heeft een open en gunstig gelaat, zijn ne blikken zijn zijn zijn en doordringend, zijn ne gebaarden vertoonen een mengsel van edelheid en vastheid, alles geregeld en getemperd door het geloof dat zijn hart beheert. Hij was in eenen groenen mantel gewikkeld en had bond om den hals. Toen hij opstond om te spreken hielten zij, die hem omringden, hem aanstonds in het afdoen daarvan. Hij droeg eene zeer sierlijke zwarte muts, die den vorm eener vierkante Romeinscke muts had; zijn kleeding was, over het algemeen, ongesmukt, maar zeer net. In het midden der vergadering staande, die enkel oor was, om naar hem te luisteren, drukte Daniet O’Connell, même eene heldere mans stem, de zwaarste die ik ooit gehoord heb, zich in deze bee woordingen uit: Het is zeer billijk die achtingwaardige mannen te bedanken, die zich tot de edelste onderneming hebben. geleend, om van week tot week het bedrag der inte- keningen hunner medeburgers op te halen. Men kan zeggen, dat zij daaraan niet alleen hunne maeite, maar ook hun eigendom hebben opgeofferd; want hun rijk- dom. is hun tijd, en dien aan hunne huisgezinnen en aan hunne zaken onttrekkende, doen zij de rijkste gift, welke de edelmoedigheid doen kan. Het is aangenaam te denken, dat vooral aan hun het geluk is dank te weten, dat wij met bewondering dezen ruimen tempel kunnen beschouwen, waarvan men zes jaren geleden zelfs geene spooren zag. Wij hadden toen noch kerk, noch kapel, die onzen majestenzen Godsdienst eeniger mate waardig was; wij had-. den noch geld, noch crediet, en zeer weinige vrien- den; het oude gebouw, dat ons tot kerk diende, was zelfs met schulden bezwaard, en voor alle onze be- hoeften hadden wij geene andere toevlugt, dan de NMef- dadigheid der bevolking. En van waar zijn dan die 18,000 ponden sterlings gekomen? Ze zijn gekomen uit die onuitputbare mijn, die, zoo bewerkt als heeft plaats gehad, door een moreel mirakel hare giften heeft uitgestort; door de edelmoedigheid dier zelfde godvruchtige harten , die altoos getrouw zijn geble- ven aan hunnen God en aan han land. De geestelijkheid en het volk hebbemelkander wederkeerig geholpen en hunne unie heeft dat groote resultaat voortgebragts » Die zelfde zoo zeldzame getrouwheid, heeft te midden der verloopene eeuwen geschitterd. Toen Eu- ropa in de onwetendheid gedompeld Iag, en de weten- schap in alle andere oorden was uitgedoofd, heeft de godsdienstige getrouwheid van ons volk, niet alleen inwendig geschitterd door werken van Godsdienst en vaderlandsliefde; maar ook naar buiten haren heilza- men invloed van liefdadigheid uitgestrekt tot andexe volken gelijk de verlevendigende stralen der zon, en oyeral > --. 205 heeft ,zij de glorierijke gedenkstukken van. haren ijver. voor den Godsdienst en voor de waarheid achtergelaten. Dit is noch fictie, noch vleijerij; ‘tis de getuigenis der waarheid,  gevonden, die niet de verraders van hunne religia en van hunnen God geworden zijn, terwijl in dit land in ons geliefd Jerand er juist niet meer dan twee geworden werden, die zwak genoeg waren, om hun ge loof te verlochenen, en nog was een Engelsehman! (Groote sensatie en toejuiching). Het volk ondersteunde deszelfs geestelijkheid. De geeste lijkheid ondersteunde en bestuurde het volk, en hunne wederkeerige getrouwheid heeft de waarheid behouden en ze ons ongeschonden en zuver overgeleverd. Ja, de Herders hebben hunne kudden gedrächtet met de levendige wateren der waarheid en der deugd, enhebben ze behoed tegen den stinkenden dampkring van hoogmoed en verdeeldheid, die den zwakken geest van elken individu, tot de verwatenheid, om — zich tot regter over de geheimen des gelöst op te werpen, en die zijne verwatenheid bekleedde met eene onfeilhaarheid, die zij in onze heilige Kerk als af- schuwlijk (execrable) verwerpen. Ik ben fier, mijne heeren! als ik rondom mij zie, als ik de groote wer- ken beschouw, die wij binnen zoo weinige jaren. heb- ben tot stand gebragt. Wij hebben dezen ruimen tem- pel bijna voltooid, die alle gemak aan die ontelbare menigte aanbiedt, die wij er zoo dikwerf zien, aan allen een gelijk gemak verschaffende, geen onderscheid makende tusschen de rijken en den armen (1). Ik (1) Men leze dienaangaande wat de H. Apostel Jaconus, in gijnen algemeenen Zendbrief schrijft: tk » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelöd der heerl » Mijne broeders, ziet toe dat gij, het gelö Ike Heid van onzen Heer Jesus Cupistrus niet hebt, met aanne- Ming des persön, Want indien er in uwe vergadering Een man komt, die een gouden ring draagt en kostelijk Gekleed ig, en er ook een arme inkomt, die slecht in de Staat ae js: En gij het oog slaat op dengenen, die het kas- Sattelijk het een gegen, heeft en tot hem zegt: Zit hier deftig ne ben eveneens verheugd van naast die kerk een gegenak- kelijk presbyterium te zien, ’t welk tot den welstand onzer voortreffelijkheid zal bijdragen, en haar nog meer in staat’zal stellen, om den arme en den kranke ieder oogenblik ter hulpe te komen. En God zij gelöst? Onze geestelijkheid, is altoos op haren post. Toen de épidémie op ons land drukte, toen de hongersnood de woningen der ellende doorliep, was zij het, die de behoeftigen ondersteunde, die de bedrukten troostte! Ja, mijne heeren! zoo er eenige daad in mijn le- ven is, waarop ik mij met eene edele fierheid ver- hef, dan is het, dat ik na Ar mijn beste vermogen, heb medegewerkt tot dat werk, dat even weldedig voor het volk en voor de geestelijkheid is; en met den bijstand van God zal ik voortgaan, daartoe bij te dragen, tot dat dit roemvolle werk geheel voltooid is. Het portiek is thans half afgewerkt; deszelfs große kördliche en indrukwekkend effect, zal op eene bij- zondere wijze ter versiering onzer stad bijdragen, en die zuivere en correcte stijl van deszelfs bouworde, stemt inzonderheid overreen, met de Majestuueuse een- voudigheid eener Catholijke kerk en Godsvereering, ik verbinde mij, om, als dat portiek zijn, daarop eenen klokkentoren op te rigten, die met het overige van het gebouw in harmonie zij, en deszelfs spits tot eene dusdanige hoogte op te trekken, dat het eerste door de zeelieden te bespeuren teeken, als zij uit de hooge zee, Dublin naderen het kruis zij, dat zal geplaatst worden op den top der verheven spits van Sr. Anpreas van Westland Row. (Algemeene bewegning, toejuiching). Welk eene groote les geeft dit Majestuus gebouw aan het protestantsche Hnge- land! Giedaar eenige duizende ponden Sterling bij- eengebragt, zonder den geringsten dwang, zonder eenigerlei legale verpligting. God zij gedankt! wij Catholijken d Lingen niemand om bij te dragen tot den opbouw, of herstelling onzer kerken! Het is waar, wij zijn niet meer genoodzaakt, zoo als eertijds, om tempels voor de protestanten te bouwen of te herstellen. Ik meen aanspraak te mogen maken op. de eer van die hatelijke belasting te hebben vernietigd, en ik hoop dat de tienden, weldra hetzelfde lot zullen hebben, en dat binnen kort elk vrijelijk zal kunnen bijdragen tot het onderhoud van zijne eigene Kerk, en van zijnen Herder zonder andere legale procedure. Niemand zegge, dat zulks geen zeigte zeigen zeigen is van het Catholijk prineipe! Is de som van 18,000 ponden Sterling, waartoe gij hebt bijgedragen, door den man der belastingen (taxes) of die der mandates geheven geworden? Heeft een enkel lid onzer Eerwaardige geeste- der: Maar tot den arme zegt: Blijf daar staan, of zit daar onder aan mijne voetbank: Hebt gij dan geen onderscheid gemacht bij u zelven: en aijt gij niet regters onregtmatig van gezogenen? Hoort, mijne geliefde broeders, heeft God niet de armen dezer wereld uitverkoren, die rijk zijn im het ge- loof en erfgenamen des Rijks, heeft God bebelörd heeft, dengenen die Hem liefbebten. Maar gijliedem hebt de armen onterd. Zijm het miet de rijken die u-overheersclten. + » » Zijw zij-het niet, die den goedem naam naam welken gig ge- noemd wordt, Onteeren.? (Jac, F1, b - 7.) Likheid, <ooit dwang verkoopingen doen: nitroepen of plasts hebben, om uwe insch noemd wordt, Onteeren.? (Jac, F1, b - 7.) Rivingen voltallig te maken! -« Maar overal, waar de Godsdienst u roept of de zaak vah waarheid en deugd uwe hulp vetlangt, zijt gij altoos gereed om bij te dragen, zonder vrees of dwang te ken= nen. Dit is het principe van de ware Religie en alleen het Catholicismus, kan op zulke vruchten roem dragen. » Ik doorbladerde heden een protestantsch geschied- schrijver, sit Ropenr Atkins, om de Statistiek der anglikaansche kerk, vodr de reformatie, te vernemen. Ik heb bevonden, dat voor dat tijdstip, Hngeland 55,000 kerken en 42,000 kapellen bezat; °t welk een totaal van 97,000 gebouwen uitmaakt, die in het Catholijke England aan den Goddelijke dienst waren toegewijd; en hoedanig denkt gij, dat dit getal in het protestante sche Hngeiand is, met deszelfs rijk gedoteerde gee- stelijkheid en zijne groot gezag hebbende Bisschoppen? Niet meer dan 11,000! Gewis is Engeland niet geheel anglikaansch, want de geest van het protestantisnius heeft hetzelve in ontelbare secten gesplitst, en de geboawen der verschillende godsdiensten te zamen genomen, met de Catholijke kapellen, zullen een dubbeld getal opleveren; maar onder dat getal zijn ten minste 600 Catholijke kerken en kapellen, die hoe- wel minder ruim, dan de kerken en kapellen der disidenten, evenwel even zoo goed, zoo niet beter bezocht worden, door het immer aangroeijend getal geoovigen onzer Kerk.” Nu, als wij het toenemen der bevolking sedert de hervorm ing overwegen, en de behoften aan Godgardenstig onderrigt aan de menigte berekenen, hoe gering zijn dan de pogingen van het protestantismus, om aan de Godsdienstige behoften dier bevolking te voldeen, die, toen zij niet half zoo talrijk was, die verbazende weldaad van 97,000 gebouwen tot den Gods delijken dienst bestemd bezat, boven de 22,000 die zij thans bezit. Dit is eene gewigtige les voor hen, die de verhevenheid van het protestantismus in het voortbrengen van Godsdienstige en liefdadige werken, roemen. Ik ben geroepen, om aan mannen van het oleof onzer voorvaderen, heden de openbare erken-telijkheid uit te drukken, voor de edelmoedige onder-steuning van het werk, waarmede de vergadering zich bezig houdt, aan echt Catholijke mannen, die bunnen pligt doen, ondanks goede of slechte oordeelvellin-gen; die de Geestelijkheid op eene vermogende wijzeondersteunen in alles, wat zij voor de religie en voor de glorie van God onderneemt; die in spijt van de hinderpalen en den laster hunner vijanden, ond Anks de verraderij van valsche vrienden hun werk voor de religie en de vrijheid ondernomen, met die deugdza- me_volharding bekroonen, die altoos met een volko- men succes beloond wordt.” » Ja dit is het systema dat ik verdedig, dat is de de revolutie, waarvan ik fier ben een Apostel te wee zen. dk ondersteun de voltrekhing van iedere onderneming, die het geluk, de ware vurijheid van den mensch den moreelen invloed eener vreedzame bewe- ging ten doel heeft. De regierhand der Goddelijke wraak, zal vroeg of laat, diegenen treffen, die deel aan een dusdani handelwijze hebben; en ofschoon een oogenblikke-lijk slagen, soortgelijke ondernemingen schijnt te bil-lijken, zal derzelver einde haar verraden, en zijn guilen de bittere vruchten hunner eigenen beobachteten van liefde, beloven ons een gelukkig en spoedig resultaat. Voor dat een volgend jaar afloopt, zullen onze corporatie en de questie der tienden naar ogen geregeld zijn, en ongetwijfeld zullen op den dag, waarop het heerlijke voltooide portaal eenen ingang te meer tot dezen heiligen tempel zal openen, onze waarde medeburger Jonn Power eerste lord-maire, met een goed derde onzer corporatie, onder deszelfs edel gewelf doorgaan, om openlijk in deze kerk aan hunne devotie te voldoen. Laat ons dus opstaan, om eene laatste inspanning te doen, ter voltooijing van dit gebouw. Laat ons opstaan, om eene laatste inspanning te doen, ter voltooijing van dit gebouw. Laat ons opstaan, om eene laatste inspanning te doen, ter voltooijing van dit gebouw. eene edelmoedige wijze de pogingen onzer uitmunten de Geestelijkheid ondersteunen, om waardiglijk een werk te eindigen, waarvan wij al het aangename, de eer en het voordeel gevoelen, een werk eindelijk, ’t welk zal overgaan tot onze kinderen, om aan de toekomende geslachten te herinneren, dat hunne voorvaderen dat Geloof beminden en die religie lief hadden, welke hen door hunne voorvaderen waren overgeleverd geworden.” De redenauar ging onder groote: toejuichingen zitten. De vergadering was in den hoogsten praad bewogen en verrukt. Het zou niet mogelijk zijn het uitwerke sel door deze redevcering te weeg gebragt, te be- schrijven. Ik vertrok met de overtuiging, dat Dawier, O’Connetn de grootste populaire redenaar van onzen tijd en welligt de eenige waarlijk Christelijk politieke redenaar is! CABINETS-ORDE DES KONINGS VAN PRUISSEN. Aan Aveusr FIEDLER en consorien ge Klemsig 69 Zullichau. Het heeft mij gevoelig leed gedaan, te vernemen, dat eee nigen mijner anderzins loyale en getrouwe onderdanen, maar medegesleept en verblind, door fanatismus en verkeerde lee- ringen, die hen doet twijfelen aan de vaderlijke bedoelingen, waarvan ik hun de verzekering heb gégeven, zich met hal- starrigheid overreden, dat-de ware Luthersche religie ver- drukt wordt, *t welk nooit iniemands gedachten gekomen was. Zonder acht te slaan, op alle de consideratien die hen van hunne dwaling hadden moeten overtuigen, maken zij zich gereed om hun vaderland te verlaten, om het oude Lutheranismus te gaan wedervinden, in de Zuidelijke streken, duizenden van uren verwijderd, van het dak dat hen heeft zien geboren wor. den en om er eene vrijere ontwikkeling aan hunne fanatieke plannen te geven van hersenschimmige onafhankelijkheid, ter- ‘wijl de arme ongelukkigen in hun land, de ware leer van Lu- THER, vreedzaam zouden kunnen naleven, 200 als dezelve zich in de Augsburgsche Confessie bevind; daartoe zou het hun génoeg zijn de krachten te bezitten, om de banden te verscheuen, in  de Catholijken, altoos en overal, de onafhankelijk- heid van den Godsdienst, tegen alle inbreuken van het tijdelijk gezag op de regten en vrijheid der Kerk, heb- ben verdedigd, en die vrijheid als een kwestie van leven of dood, hebben gereclameerd, die gedeelten der twee groote fractien van het Protestantismus, die nog eenig leven vertoonen, en prijs op gelofswaarheden stellen, zich in onze dagen, openlijk verzetten, tegen de aanmatigingen van het tijdelijk gezag, welks ver- dedigers te regt beweeren, dat het suprematie-stelsel met de hervorming geboren en een gevolg van dezelve is. De Lutheranen in Prussen en andere gedeelten van Duitschiand, en de Calvinisten in Nederland, verzetten zich tegen het suprematie stelsel, met eenen ijver, die eenen betere zaak waardig was, en bewijzen daar- door, dat de hervorming met haar suprematie-stelsel, van de oude leer der hervormers geheel is afeweken; dat het Protestantismus niet meer is, wat het aan- vankelijk was, maar vervangen is geworden, door een negatief legaal Protestantismus, ‘t welk al die leer- stukken, om welke de eerste hervormers de Catholicik Kerk verlaten en hunne aanhangers de wapens opgevat hebben, onverschillige zaken zijn} De afscheiding der Lutheranen en Calvinisten van de Jlegale Protestantsche kerken was noodig, om de wereld te overtuigen, dat de twee hoofd-afdeelingen van het Protestantismus van de oorspronkelijke leer harer stichters geheel is afeweken: het klein getal der afgescheidenen in vergelijking van dat dergenen, die tot de Jegale kerken behoore, bewijst, hoe wei- nig leven en kracht in het Protestantismus is overge- bleven. Eindelijk bewijst de gestrengheid, waarmede de gouvernementen van Protestantsche vorsten, de afge-scheidenen zu Lutheranen als Calvinisten behandelen, hoeveel prijs die gouvernementen nog op het gedrochte, stelsel van suprematie stellen, ’t welk noodwen-dig moet medewerken, om de Catholijke Bisschoppen te overtuigen, hoe gevaarlijk het zijn zou, om, behoudens de gehoorzaamheid, die zijn in zuver tijdelijke zaken, an de aardsche magten verschuldigd zijn, iets toe te gevven, waardoor de regten der Kerk, betrekkelijk de leer en discipline, eenig gevaar zouden kunnen loopen. ZONDERLINGE CABINETS-ORDE DES KONINGS VAN PRUISSEN. De Posensche Catholijke Kirchenzeitung heeft de volgende cabinetsorde medegedeeld, aan eenen Provincie-Raad, met bij-voeging yan deanmerking, dat die heer, tot de Evangelische belijdenis behoorende, met eenen Catholijke Religie doet opvoeden. "Tie heb vernommen, dat gij uwen zoon, die bij het regiment van..., dient, in de Catholik religie doet opvoeden, ofschoon gij zelve, tot de’ Evangelische Religie behoort. Hoe wel een dusdanig gedrag, ‘tot deszelfs regtvaardiging zich op de wetten kunne beroepen, kan ik niet nalaten u te verkla-ren, daar gij daardoor voor uwe Religie eene misdige onyerschilligheid hebt getoond, die ik verpligt ben te laken, Berlyn, 13 Januari 1838. FREDERIK WILHELM'S Als het opverden zijner kinderen, in eene Religie; Waartoe men zelve niet. behoort, eene misdige on- versehilligheid te kennen geeft, waarom heeft dam het Pruissisch gouvernement zich sedert eene reeks van jaren zoo veel moeite gegeven, om, door allerlez wetten cabinets-bevelen, conventien ‘en geheime ine structien, de Catholijken, tot dusdanige misdige on- verschilligheid te verleiden of te dwingen? Maar zoo gaat het? Men wil, dat eene Catholijke vrouw eer huwelijk zal aangaan met eenen Protestant, die het regt heeft, om Aare kinderen, in eene andere Religie, dan de hare op te voeden; want zoo wil het de burgerlijke wet; en als zij op die wijze, de wetten harer Kerk overtreedt, om kinderen aan het Protestantismus te schenken, dan wordt zulks Christelijke verdraagzaamheid genoemd; maar als de Protestantsche vader gebruik maakt van het regt, hem door die ze//> de burgerlijke wetien verleend, omaan zijne kinderen eene Catholijke opvoeding te geven, dan is het misdige dige onvers _ chilligheid; dan is dezelfde vorst op wiens naam, de Catholijke Bisschoppen, die hunne onderhoori- gen, tegen eene dusdanige misdige onverschilligheid waarschuwen, vervoled en gevangen gehouden worden, verpligt, om die misdadige onverschilligheid, opens lijk door eene cabinets-orde te laken, en men durft nog roem dragen op regtvaardigheid en verdraagzaam- heid! Men durft het euvel opnemen, als men dusda= nigé handelwijze een hatelijk proselytismus noemt }: GEWIGTIGE LOGENSTRAFFING; De algemeene Augsburgsche Zeitung, heeft, daartoe uitgenoodigd zijnde, een hoogst belangrijk stuk medee gedeld, hetwelk ook door het Amsterdamsche Handeise blad, van Vrijdag 1 Junij is overgenomen geworden, en waardoor al de leugenachtige artikelen, welke dat blad dag voor dag, uit eenige Duitsche bladen had! opgedischt, volledig gelogenstraft worden. Dat stulz is niet van dezen of genen dagbladschrijver of dagblad- correspondent, die slechts mededeelt, wat hij heeft hooren verhalen; maar van > 208° correspondent, die slechts mededeelt, wat hij heeft hooren verhalen; maar van > 208° correspondent, die slechts mededeelt, wat hij heeft hooren verhalten; maar van > 208° correspondent, die slechts mededeelt, wat hij heeft hooren verhalten; maar van > 208° correspondent, die slechts mededeelt, wat hij heeft hooren verhalten; maar van > 208° correspondent, die slechts mededeelt, wat hij heeft hooren verhalten; maar van > 208° correspondent, die slechts mededeelt, wat hij heeft hooren verhalten; maar van > 208 Den achtingswärdigen Proost, van het Posensche domkapittel, die, als zoo-danig met den Aartsbisschop von Dunin, in de naauwste betrekking staat en in de zaak zelve betrokken is, Dat stuk is van den volgenden inhoud: Sedert de terugkomst van den opperpresident, den Heer FuorwELL, uit de. residentie naar Posen, op den 19 April Il. En sedert dat zijne Aartsbisschobelijk genade de heer von Dunin, met den will 'Zijner Majesteit is bekend gemacht (1) zijn laffe en beleedigende geruchten nOp de verdere houding des Aartsbisschops verspreid en in eene rij van artikelen, inzonderheid in den Hamburger Correspondent (naar het schijnt meestal uit het Frankfurter Journal) opgenomen (2), die tot 12 Mei ingesloten voor ons ligt. Al deze berigten, zij mogen van den Ryn of van de Oder (de Warthe?) pedagteekend zijn, verraden ééne bron, ééne kleur, en hebben ook slechts ééne strekking; om namelijk den door den Aartsbisschop met betrekking tot de gemengde huwelijken genomen maatregel als onoverlegd, onzelfstandigd en onbeslist Daarom wordt herhaaldelijk en met onbeschaamd vertrouwen verzekerd: dat de heer Aartsbisschop,. nadat hem Zijner Mas jesteit wil was bekead gemaakt, zijne gedane stappen had — herroepen; dat hij echter daarna door adellijke vrouwen en ane dermaal door zijne zuster was overgehald om zijne vroegere instructién aan de ge Estelijkheid te handhayen; dat men der-halve, naar gelang dat de wind zal waaijen, nog vele nieuwe verklaringen des Aartsbisschops te gemoet mag zien! Tot be-kendmaking der waarheid in het belang, het kerk en staat er bij hebben, om den waren stand van zaken aan het kwalijk onderrigte publiek ter kennis te brengen, geeft de ondergeteekende de volgende[verklaring over dit alom ter sprake gekomen onderwerp. Z. M. heeft den hör Aartsbisschop door den opperpresident dezer provincie doen weten, dat het geenszins zijnne bedoeling was om Katholijke geestelijken tot het on-voorwaardelijke inzegenen van gemengde huwelijken te noodzaken. Over deze ae was de heer Aartsbisschop verrast en met dank vervuld, Op het feest van den H. Avateert heeft hij in de Metropolitaan kerk te Gnesen deze opening van den kanse] doen verkondigen, en dit met te meer genoegen, daar, naar het gevoelen Ger plaatselijke overheden, de volksgisting aar op dat feest eenige vrees scheen te verwekken. Doch an de uitneodiging om z Jine magregelen als mede den herrlichen Brief aan de geestelijkheid te herroepen, heeft de heer Aartsbisschop geenszins kunnen voldoen (3); dit verboden hem de uit de leerstellingen der Katholijke Kerk afgeleide beginnen, welke hij volgens de heilige pligten zijner bediening heeft te handhaven. (2) Vele dier laffe en jongerijmde berigten, zijn ook uit de Leipsicher Zeitung , afkomstig ; doch allen schijnen te Berlyn verzonnen te wezen. Althans zijn al die fraaije berigten , waar- van sommigen als officieel werden opgegeven, uit Berlyn, ge- dagteekend. (3) Men ,herleze hier ‘de Kronijk, die wij in ons blad van 19 en van 26 Mei ll. hebben geplaatst, en oordeele over de Ber: lijnsche goede trouw. Inderdaad, de yrome en opregte Ca- tholijke Aartsbisschop, kon na de bekende proclamatie, en de mondelinge openingen deor FLorrwkEL. gegeven, niet vermoe- den, dat hem strikken:-werden gespannen en dat men anders handelen dan spreken zou; ’t welk echter uit de nadere pro- clamatie van von ALTENSTEIN, (zie ons blad van [2 Mei Il.) maar al te duidelijk bleek het geval te zijn, Het is dus zeer natuurlijk, dat de edele en trouwhartige grijsaard, de voorge- wende welwillendheid des konings algemeen deed bekend ma- ken, ten einde daardoor de gistende gemoederen tot bedaren te brengen. te doen voorkomen,. © Ames 5 ~ eile en hij heeft derhalve alle schijnmiddelen, waarmede meh een nuttig yerdrag tusschen de ongelijksoortige. beginselen der Kerk en der staatswetten tot stand wilde brengen, en welke de op- perpresident hem door eenen tusschenpersoon had voorgeslagem, beslissend van de hand géwezen. Nimmer heeft hij zijne maat* regelen herroepen en daarom behoefde hij ook niet zijne her- roeping andermaal te herroepen (1), Alle berigten met deze mededeeling strijdig, zijn derhalve valsch, en wanneer de sehrijver yan het artikel in den Hamb. Corresp. van 11 Mei, zelfs zoo ver gaat van te zeggen: » dat het aan onbezonnene heid grenzende wankelende gedrag des Aartsbisschops in’ Poser ‘de regering nopen zal, deszelfs‘verstandelijke gezondheidsge- steldheid gade te slaan, vermits hij er maar al te veel aane leiding toe gegeven heeft om derzelver normalen’toestand te betwijfelen,”” — zoo kunnen wij veeleer fovereenkomstig de waarheid het publiek verzekeren, dat de heer Aartsbisschop zich, zoo ligchamelijk als verstandelijk, zelfs bij zija veelvul+ dig verdriet, zoo wel en vrolijk bevindt, als bij zijnen ver ge vorderden ouderdom, maar eenigzins verwacht kan wordene Wat echter den schrijver dier artikelen betreft, koesteren wij geenerlei twijfelomtrent den normalen toestand zijns verstands, doch wel omtrent den normalen toestand van zijn hart. V. Mis- zewski, Domproost van het Posener Metropolitaan-kapittel.” Ziedaar dan al dat gezwets over de wankelmoedig- heid , herroepingen en herroepingen van herroepingen, van den eerbiedwaardigen Aartsbisschop van Gnesen en Posen, met al den aankleve van dien, waarmede men ons eenige maanden heeft bezig gehouden, in rook verdwenen! Welk eene heerlijke zegepraal voor de Catholijke Kerk en haar Episcopaat, moet de overe tuiging zijn, welke deze zaak bij alle weldenkenden moet te weeg brengen, dat de vijanden van het Catho- licismus om hetzelve te bezwalken, de toevlugt tot zulke ellendige, laaghartige, verfoeijelijke, den redelijken mensch onteerende middelen, de toevlugt moeten nemenj! AANKONDIGINGEN. By J. J. ARKESTEYN en ZOON, Beekhandel- Laars te ’s Bosch, komt van de Pers en is alom verzonden: I. Echo op Mr. G. P. E. Rope van per Aa’s Dichtregelen, Oproer en Priesterdwang. 20 cents. II. Brief over den H. Stoel, door den Eerwaarden Heer Lacorpaire, Kanunnik honorair van Pargs. Vit het Fransch vertaald door J. Wirz. Prijs 50 cents. *.* Bij de Kansthandelaars FRANS BUFFA en ZONEN, Kalverstraat, hoek van de Gapersteeg, N.° 221 te Amsterdam, wordt uitgegeven het welge lijkend PORTRET van den Heogwaarden en Welze- boren Heer CORNELIUS LUDOVICUS Baron van Wackersloth, Heer van Schalkwiyk, Bisschop van Curium, naar de originele schilderij van den Heer CH. van BEVEREN, geteekend en op staal gegra- veerd door den ‘Heer H. W. COWENBERG, ge- pensioneerd door Z. M. den Koning der Nederdanden: Door plaatsgebrek moeten wij de vermelding der bij- dragen voor het Crucifix weder tot ons volgend Num- mer uitstellen. (1) Ziedaar juist de za (1) Ziedaar juist de za (1) Ziedaar juist de za (2) Ziedaar juist de za (3) Ziedaar juist de za (4) Ziedaar juist de za (5) Ziedaar juist de za (6) Ziedaar juist de za (7) Ziedaar juist de za (8) Ziedaar juist de za (9) Ziedaar juist de za (10) Ziedaar juist de za (11) Ziedaar juist de za (12) Ziedaar juist de za (13) Ziedaar juist de za (14) Zied Aan net Bureau van pg CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Graver B, N.° 28, — 209 — 23 Juni 1838. Nummer 25. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN DEBE RAE STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit gezegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide His... Heilige Vader bewahren hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat xy één zn, geljk wi..+e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e.e. Andere dan gefranke der Stukken en Brieven sullen door de Redactie worden aan het Postkantoor tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgié kan men abonneren aan het Postkantoor tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. DE BIBIEL EN HET GEZAG. (Vervolg en slot van bladz. 203.) §. Il. Hem behaagden; Hij verkoos: Simon, bijgenaamd Pe- TRUS, die door den H. Evangelist Marcus zuowel als door Lucas boven aan de lijst der Apostelen is geplaatst en door den H, Marrueus uitdrukkelijk pri- mus: de eerste wordt genoemd; Hij verkoos Jaconus Naar het leerend gezag der Kerk. Wi ceten wij hoeren. Wij lezen in het H. Evangelie van Lucas VI, dat onze beminde Heer Jesus Christus, toen Nacht in het gebed had doorgebragt, als het dag geworden was, zijnne Leerlingen bij zich heeft geröpfen, en er uit deze twaalf heeft uitgekozen, welke Hij, onder den naam van Apostelen, — tot het presdiken van het Evangelie bestemde. O! hoe stichtend is de gedachte: Jesus bragt den geheelen nacht in het gebed door! Welk een treffend voorbeeld voor ons! Zullen wij het aanhoudend gebed verzuinen, daar Jesus aanhoudend gebeden heeft? Als het dag geworden was, verkoos onze Zaligmaker twaalf mannen tot zijnne afgezanten; Hij verkoos niet diegenen, die Hem door het volk werden voorgesteld, of die zelven gaarne wilden gezonden worden; Hij verkoos die, welke en Joannes, de zonen van Zepepeus; ANDREAS, Puie Lippus, Bartholomeus, Jaconus, de zoon van Alpheus; Simon, Jupas-TuHapevus en Jupas den scarioter, die Jesus verraden heeft. — Hij verleende hun de magt om duivelen uit te drijven en allerlei ziekten te genezen. H I sprak ook tot hen, Marrn. XVII: » Ik » zeg u, voorwaar! Wat gij op aarde zult binden, zal » gebonden zijn in den hemel, en al hetgeen gij op > aarde zult ontbinden, zal ook in den hemel ontbon- » den zijn. Gaat,” zoo beveelt Hij hun, Marc. XVI, » verkondigt het LEvangelie aan alle schepselen.” by — TOEL Des avonds van den dag, op welken Hij wonderbaar /( by van den dood was verrezen, verscheen Hij in het ver- \\\; Fies trek, waar zijne Apostelen, uit vrees voor de Joden, \\\<3 met gesloten deuren waren vergaderd, en zeide tof \.y__ hen: » Vrede zij met ulieden! gelijk de Vader mij NT » gezonden heeft, zoo zend ik u.....+ ontvangt den » H. Geest.? Joan. XX. Gelijk Jesus door aijnen Gy jy, ” G it --. ot ww fs Kye. ¢ mY — (7 Hemelschen Vader op aarde was gezonden, zoo heeft Hij zijne Apostelen gezonden. per Apost. I, zij onderwijzen volken van alle orden der wereld, Idem II; zij doopen, Idem II v.s 41; zij houden Gedsdienst-oefening en breken het brood (nut- tigen de H.H. Eucharistie) Idem II, v.s 42; zij wijden zeven Diaconen, en leggen hun de handen op, Idem VI zij beleggen een kerkvergadering binnen J/eruza/em, zij doen, als werktuégen van den H. Geest, uitspraak over een’ geloofs-twist en schrijven een kerkelijke displinaire onthoudings-wet uit, zeggende: het heeft on den H, Geest behaagt, Idem XV; Petrus bestraft den -leugenaar Ananias en deszelfs vrouw Sarwira, Idem Cap. V; Perrus en Joannes begeven zich naar Samarié om den gedoopten de handen op te leggen, hen te vormen, Idem Cap. VIII; Pausus, die te Damascus tot den Christelijken Godsdienst is overgegaan, die door de oplegging der handen van ANANAS met den H. Geest was vervuld, begefest zich naar Jeruza- lem, spreekt met de Apostelen, wordt door hen als medeleeraar erkent, en pred Kinder hübsche oogen voor vreemdelingen en Grieken, Idem IX; vervolgens predikt hij wijd en zijd den gekruisten Jesus, voor wien hij ontelbare geloovigen wint, welke hij allen heveelt in de leer der Apostelen te volharden; hen, die tegen derzelver voorschriften handelen, tuchtigt hij met geestelijke straffen, zoo als hij den bloed-schender te Corinthe gestraft heeft; hij stelt Timo-tHEUS als herder aan..... De nieuw benoemde leer-raars ordenen op hunne beurt weder anderen? Zoo werden en wordt nog de Kerk van de noodige Bisschoppen, Priesters en Diaconen voorzien, die (omdat zij onmiddelbaar door den Goddelijken Zaligmaker of mid-delbaar door deszelfs plaatshekleeder in de wereld zijn gezonden, gelijk Jesus zelf gezonden.was), in hunligchaam voor de Kerk aanyullen, hetgeen aan het. moeite — de oneindige verdiensten van Jesus kruise dood, den mensch van goeden wille toevoegen, enals waren zij Zaligmakers, (men houde de uitdrukking ten goede) naar het voorbeeld en krachtens de zending van den Zaligmaker, het Evangelie verkondigen en uitleggen, vermanen, bestraffen en de genademade-lernen, doopsel, vormsel, huwelijk, Priesterschap. Deze gedachte wordt door de H. Schrift übersteunt; want, gelijk men in de heilige schriften niet eene plaats kan aanwijzen welke ons het Bijbel-lezen beveelt, zoo zijn er, ik mag zeggen, ontelbare, die de wettige bedienaars van den Godsdienst, aan wier hoofd zich Perrus bevindt, en die in hune opvolgers voort- leven, als plaatsbekleeders van Curistus, en leeraars der volken voorstellene Wij zullen nog eenige Schrifiuure plaatsen aanvoeren. De eerste onleenen wij uit het H. Evangelie van Joannes XXI. Aldaar zegt de Heer aan Petrus: « Weidt mijne schapen, weidt mijne lammeren.” Aan Perrus moet de geheele Christelijke kudde onder- worpen zijn, gelijk eene kudde schapen en lammeren aan hunnen herdere Dit is de noodwendige zin der woorden; » Weidt mijne schapen weidt mijne lammee ren.” — De heilige Kerkvaders zoowel onder de Grieken als onder de Latijnen, erkennen Petrus en des zelfs opvolgers als Opperherder en eerste Gezagvo Der erster over de Christenen. — Onrigenes (Hom. II. de diversis.) noemthem: » Summum Apostolorum verlicem” dat is: het Apostolische toppunt. Even als de toren eener stad boven huizen en kasteelen uitsteekt en den dwalenden reiziger den weg naar een veilig verblijf anwijst, zoo is Perrus en zijn, opvolger Gregorius XVI, summum Apostolorum verlicem, de voornaamste baak, welke ons tegen dwalingen waarschuwt, de beste wegwijzer naar het hemelsch Jeruzalem, — Bas sinius (Serm. de Judicio Dei) zegt: » Hij (Peraus) is gelukkig, die boven de overige Leerlingen is verheven, aan wien de sleutels van het rijk der Hemelen zijn toevertrouwd.” De H. Curysosromus (Hom. V. de poenit.) schrijft: » Na deszelfs zwaren val, heeft Hij hem (Perrus) het oppergezag over de Kerk in de geheele wereld toegestaan.” De A. Hirronymus. (Lib. I. adv. Jov. CIXIV.) Onder de twaalven wordt hij (Perrus) alleen uitverkoren, oder dat door zijn eppergezag de scheuring gewerde wor de. Twee of meer Bisschoppen geraken over [geloofs- punten in verschil; partijen verdedigen wederzijdsch hunne meening. Ondertusschen is een noodlottige scheuring te duchten, ten zij een bevoegd regter, de Perrus der twaalven, de eerste der Bisschoppen, in het midden treede en over regt en onregt, dwaling en waarheid uitspraak doe. » Om die reden” zegt de. Hi. Cyprianus, een schrijver uit de tweede eenw -der — 21 — Kerk, in zijn boek (De Unit. Ecce. cap. 1.) » Heeft de Heer er eenen aangesteld, opdat door dezen eenen de eenheid van gelof, in de Kerk bewaard zoude ta ; - De tweede tekst ontleenen wij van Marra. XXVIII. Wärde de Heer aan zijn Apostolische Gezanten niet zegt: “Gegen de menschen lezen en geeft hen bijbels.” - De derde schrijven wij af, uit den brief van den Apostel Pauxus. (Ad. Ep. 1V. » Hij (God) heeft (ons) gegeben eenige Apostelen, Profeten, Herders en Leer- aars... Tot opbouw van zijn Ligchaam (de Kerk volgens V.hoofdst. diens briefs), opdat wij een zou den wezen in-gloof... ea niet door elken wind van leering, heen en weder geslingerd zouden worden.” De aangevoerde bijbelteksten, welke nog met vele anderen van denzelfden aard kunnen vermeerderd worden, overtuigen elken onbevoordeelde, dat het Apostolische levend gezag door Jesus, als de onwrikbare vaste grondslag der Kerk gesteld is, tegen welke de het met al hare listen niet zal vermogen. — Men moge twisten over de persönijke feilbaarheid vanden Paus: ofschoon velen met mij warme voorstanders van zijn onfeilbaarheid zijn; alle Catholijken toch, Ult Ranen en Gallicanen, zijn het hieromtrent ten volle eens, dat hij, die te Romejzetelt, van Godswege het regt bezit en tevens verpligt is, om opkomende ketterijen te doemen, oude dwalingen te weren, bestaande wetten en besluiten der Kerk te handhaven, nieuwe uit te vaardigen en voor derzelver uitvoering te waken, en dat hij als Stedehouder en voornaamste Plaatsbe-Kleeder van onzen Heer Jesus Curistus, moet geacht, geerd, bemind en gehoorzaamd worden. — Gnoeg moet het ons Zijn, dat wij tot die vergadering van geloovigen, tot die Kerk behoore, bij welke Jesus met zijnen H. Geest wil blijven tot het einde der eeuwen en welke derhalve niet dwalen kane — Onze Herder, onze Bisschop, onze Pastoor, onze Zielzorger kan zich vergissen, kan ons een kwaad voorbeeld gevven, kan ons een onchristelijk woord toespreken, kan ketterij prediken, echter kunnen de geloovigen, zich gerust aan de leiding van bhunnen geestelijken Herder onderwerpen. (Ad. Hepe. XII.) zoo lang 2ij geene gegronde reden Hebben, om aan deszelfs orthodoxie en gehechteid aan de leer en grondstellinigen der algemeene Kerk te twijfelen; dat al mogt de geloovigen, daardoor al eens zakelijk (objective) misdoen, hetgeen evenwel zelden gebeurd, dit kwaad hun door den regtvaardigen God, niet als zonde zal aangerekend worden, die reeds onder de Oude Wet bevolen heeft, den Priesteren in twijfelachtige gaken te gehoorzamen. (Deur. c. XVII. Broeders ten slotte bid ik u met Pauius Pup. I; A Dat uwe liefe meer en meer toeneme in wetenschapen en in alle kennis, opdat gij moogt onderzocken wat het beste is.” Onderzookt naar het beste in goede boeken, leest viijtig de stukken, welke de Heilige Kerk tot uw gebruik, uit den Bijbel heeft uitgezocht, en in uwe Evangelie boeken worden gevonden; leest den geheelen Bijbel, als gij daartoe verlof hebt gekregen, of als gij eenen echten Bijbel bezit, welke met behoorlijke ophelderingen is voorzien; maar vergeet daarbij nimmer dat het leerend gezag der Kerk de grondzuil der waarheid is, het welk u derhalve in alles, wat den Godsdienst betreft, moet leiden. ONTZETEND CRIMINELE REGISGEDING. Je lezen dienançaande in het Handelsblad van Donderdag 7 Junij 1838 onder andere: Heden stond voor het Hof van Assises alhier te regt, J. Roosevelt, oud 19 jänner, beschuldigt van poging tot moord, na reeds wegens missaad verordnet te zijn geweest. Deze beschuldigte te Brugge geboren, was uit Belgié, herwaarts ge- deserteerd en diende in 1834, als järger bij het korps van CLE&RENS; destijds wegens diefstal, met bezwarende omstandigenden tot vijf jaren tuchthuisstraf verordnet, was hij van den militären stand vervallen en eerloes verklaard en eerloes verklaard en eerloes voor JEUGDIGE VEROORDEN te Rotterdam door. Een zijner medegevangen, J.con Kinspercen, klaagde voor eenigen tijd den beschuldigt de van verregaande ontucht aan, en haalde zich daardoor deszelfs wrok op den hals, zoodat herhaaldelijk en ten aanhooren wan vele der medegevangenen, Roose verklaarde dat hij niet zou rusten tot dat hij Kinsperaen zou hebben van kant gemacht, en eindelijk in den laten avond van 26 Februarij jl. zijn gruwelijk ontwerp heeft gepoogd ten uitvoer te breng En. Tegen half elf ure, toen al de gevangenen sliepen, slovp Roose naar de krib van Kinsperaen, legde hem eene zijner handen op den mond om hem het schreeuwen te beletten en kneep hem met de andere zoo hevig aan de keel, dat deze in eene doodelijke benaauwdheid ontwaakte, zich het water voelde ontloopen en slechts een dof gesteun meer konde uitbrengen. 