Basutoland records. Copies of official documents of various kinds, accounts of traveller, &c., collected and arranged by order of the Honourable J.W. Sauer, esp., secretary for native affairs
Basutoland
Humour will have informed you that at the very commencement of the war the Chief Moshesh made an application to me that he and all his tribe may be accepted as the subjects of Her Majesty, on such terms as might be subsequently agreed upon between this Govern- ment and himself. This proposition I declined to entertain. The complication which arose about the same time with the Colony of Natal offered some impediment ; but undoubtedly that which had greatest weight in determining our policy was the consideration of what was fairly due to the Government of the Free State. We recog- nized the extreme inexpediency of taking any step by which the efforts you were making to obtain redress could be frustrated or em- barrassed ; and the same considerations have up to this time pre- vented us from entertaining even more pressing solicitations since received from Moshesh’s sons Letsie and Molapo. They declare without reserve their own desire and that of their people to be brought under the authority of the Queen, and to be governed by British officers ; and they regard such an arrangement as affording almost the only chance of establishing the good government of their country, and securing a permanent peace with the Free State. It will hardly be denied that a proposition of such a nature, ema- nating voluntarily from the heads of that tribe, affords substantial ground for belief that they are disposed to value a friendly connection with the British Government, that they would defer to advice coming from that quarter, and would not lightly break away from a compact to which that Government had become a party. These circumstances and the general condition of all these regions 1866] BASUTOLAND RECORDS. 601 make me regard it as a duty not to neglect the opportunity afforded by the meeting of the Volksraad ; but to tender freely to the Free State the best services of this Government for the negotiation of an equitable peace. This war has caused much injury to the Free State, to the Basutos, and to the people of this Colony. Its influence is highly demoral- izing. Its operations are now distinguished almost exclusively by the destruction of the animal and vegetable resources of the country, at the very time when all in this Colony look forward with anxiety to the distress which must arise out of the scarcity produced by natural causes. I may refer to the result of my last mediation between the Free State and the Basutos as evidence of my desire to deal impartially with both. I make this proposition in the interest of every community and tribe in this part of Africa, in the interest of humanity and civiliza- tion ; and I cannot doubt that it will receive a patient and friendly consideration at the hands of yourself and the Government of the State. I have, &c., (Signed) P. E. Wodeiiouse. Letter from Commandant Be Villiers to the President of the Orange Free State. Bethlehem, 20sten Januarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Er zijn door mijne op kommando zijnde burgers op 21sten December over de Caledon, in de Dubbelbergen, 236 beesten, 16 paarden, en 400 schapen van den vijand genomen, en vier Kaffers doodgeschoten. Bij dezen veldtogt kregen wij sporen van vee en paarden, welke zich naar de Natalsche grenzen voordeden, waarop ik onmiddelijk besloot dezelve op te volgen. Ik heb die sporen toen door Witsishoek tot over de Drakensberg gevolgd, en bon zoo nabij geweest dat het getal duidelijk zigtbaar was. Het uitge- stuurde vee, de paarden, en de schapen waren tot uitbetaling van Moshesh voor het Engelsche Gouvernement, volgens bekomene rap- porten van de uitgezondene spionnen. Yervolgens heb ik mij persoonlijk naar Harrismith begeven, om de opgekommandeerde burgers op te halen. Mijne burgers, naar Beth- lehem terugkomende, hebben patrouilles gereden, en in Basutoland, achter Eetiefsnek, twee Kaffers gedood en twee paarden mot zadels en toomen buit gemaakt. Gepasseerde Woensdag ben ik met 130 blanken en 160 Kaffers door Eetiefsnek tot aan de Caledon gereden, en het volk van Jan Kaptein, Letsela, Sedras, on ook Zulus slag golovord, waarbij wij 400 schapen en bokken, 74 paarden, en 30 boeston hebben buit gemaakt, en 21 Kaffers hebben doodgeschoton. 602 BASUTOLAND RECORDS. [1866 Deze genomen buit zou grooter geweest zijn indien bet regen- acbtige weder, gepaard met onweder, ons niet badden belet vroeger uit te trekken, anders was bet aantal rijpaarden veel grooter, en de scbapen, welke de burgers ruim een uur lang in eene spruit badden voortgedreven, ook met ruim 800 vermeerderd geweest, maar de booge randen der gronden en de klip- en steenaebtige boeken belette den verderen voortgang, en waren de burgers genoodzaakt elkander met riernen uit de spelonken onder den grond op te bijseben. Het groot aantal gedoode Kaffers toont aan dat de Kaffers zicb goed bebben verweerd; telkenmale beproefden zij ons stormender- band te verjagen, maar gelukkig bebielden wij zonder moeite de overband en geen enkel burger of kleurling werd gewond. Ik beb enz., (Geteekend) C. J. de Yilliers. Letter from Commandant JDe Villiers to the President of the Orange Free State. Betblebem, 24sten Januarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Gepasseerde Maandag morgen (22sten dezerj mijn lager opgebroken bebbende, de ossen aangebragt zijnde en enkele burgers bunne paarden opgebaald bebbende, kwam juist de post van Winburg aan, waarop elk, verlangend naar bet nieuws van couranten en brieven, eenigen tijd verzuimde ; dit gaf eenig opont- boud, anders waren al mijne burgers opgezadeld geweest, toen de Basutos zicb vertoonden met voornemen bet dorp te plunderen en de inwoners te vermoorden. Op drie punten begonnen zij bunnen aanval, en wel aan de noord- zijde om bet vee en de paarden mede te voeren ; aan de oostzijde om zicb meester te maken van de aldaar staande vervallene woningen en klipmuren, en aan den westkant om de noordzijde bij stand te bieden. Een gedeelte mijner burgers jaagde toen om bet vee te ontzetten ; een ander gedeelte om bun bet bezetten der verlatene woningen en klipmuren te beletten, terwijl bet derde gedeelte toestormde om bun bet omsingelen van bet dorp te verbinderen. De Basutos, de woningen niet kunnende bereiken, tracbtten de Roode Rand van een aldaar zicb bevindende krans van eenen berg te bezetten, om van daar op bet dorp en het lager te vuren. Daarop jaagde een gedeelte mijner burgers storm op den Rooden Rand, en waren zoo nabij den vijand dat de kruiddampen der Basutos en der onzen in elkander sloegen. De naastbij gelegen doodgescboten Kaffer ligt 100 treden van bet dorp. Door bet moeijelijk ronddraaijen van bet kanon kon ik niet meer dan vier scboten op ben schieten. Mijne burgers en Kaffers hebben BASUTOLAND KECOEDS. 603 1866] hen over den Rooden Rand en den top des bergs verjaagd, alwaar zij hevig tegenstand boden en verscheidenen dood lagen. Spoedig was het vee teruggenomen en op nieuw in handen der inwoners, waarop de Basutos zich in vijf kommandos verdeelden. Elk kommando werd door een deel mijner burgers en Kaffers vervolgd, behalve een kommando dat ontvlugtte ; een deel werd door Kapitein August en eenige burgers langs Langeberg vervolgd ; een ander gedeelte ging langs Liebenbergsvallei, dat ik met eenige burgers en Kaffers vervolgde ; een derde gedeelte nam het wagenpad naar Kaauwpoort, hetwelk door den heer Mulder, gewezen Kom- mandant van Bloemfontein, Yeldkornetten TTijs, Strijdom, en Rens- burg werd vervolgd, en het vierde kommando vlugtte langs Asch- rivier in de rigting van Snijmanshoek, vervolgd door Veldkornet De Jager, Piet Dreyer, en eenige burgers en Kaffers, alle vrelke kom- mandos tot in de Roode Bergen zijn vervolgd geworden ruim drie uren te paard van Bethlehem. A1 het door hen medegevoerde vee werd teruggenomen ; maar de een en vijftig paarden van de inwoners zijn gedeeltelijk door het barsten der bom men weggehold en de Basutos nageloopen. Yolgens naauwkeurig genomene opgaven der veldkornetten zijn er omstreeks twee honderd Kaffers doodgeschoten, twee honderd vijf en twentig gezadelde paarden en toomen en eenige geweren genomen. De reden dat er niet meer geweren zijn genomen is omdat zij die hebben weggesmeten en in het lange gras moeijelijk te vinden zijn. De doodgeschoten Kaffers liggen zoo digt bij elkander dat men van den een den ander kan zien liggen ; en hunne beenderen zullen lan- gen tijd de strepen aanwijzen hoe zij naar Basutoland gevlugt zijn. Twee mijner burgers zijn ligt gewond geworden door eene assagai- steek ; en een zoon van Hendrik Mostert is buiten het dorp, bezig zijnde met looiwortelen te graven, door hen vermoord, alsook een Hottentot als schapenwachter ; bovendien is een Bosch jesman met een knobkerrie half dood geslagen. Een Basuto van het volk van Molapo is in handen 'mijner Kaffers gevallen; hij verhaalde dat al het volk van Molapo met Generaal Kaaisja en negen andere kapteins was uitgegaan om geheel Beth- lehem te plunderen en het laatste levende schepsel te vermoorden ; en volgens mijne gedachten waren er tusschen de drie en vier duizend Basutos; en daar het getal mijner burgers slechts 125 met 150 Kaffers was, kunnen wij niet anders zeggen of de Voorzienigheid was met ons en onze wapenen, want ik moest nog een gedeelte mijner magt achterlaten ter bescherming van het lager en het dorp onder Yeldkornet J. J. Brouwer. Ook kunnen wij niet nalaten den hoer J. J. Uijs, burger van do 2. A. Republiek, hier te vermelden, omdat hij op 66 jarigen ouder- 604 BASUTOLAND RECORDS. [1866 (lom nog drie Kaffers heeft doodsgeschoten, en mijne jonge burgers aanspoorde, en vooruit reed tot voorbeeld van alien die met hem mede waren. De naam van den gevangene Basuto is Kleine Jan, geheel oorlams en lang dienstbode van hen heer Louis Fourie. Na twee dagen gevangenisstraf is hij op vrije voeten gesteld, om verder de geschied- enis aan Molapo te verhalen. Heden morgen heb ik mijn lager opgebroken, om tusschen Witsis- hoek en Groendraai te trekken, eene wacht van twintig man achter- latende. Ik hoop eene spoedige opkomst der burgers te zien. Ik heb, enz., (Geteekend) C. J. de Yilliers, Kommandant van Harrismith. Letter from Adjutant Lange to the President of the Orange Free State. Kamp nabij Menschvretersberg, 24sten Januarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Na het vertrek van Kommandant Wessels heeft Kommandant Joubert een patrouille, bestaande uit 130 burgers en 130 Barolongs, uitgezonden in de rigting van Mekuatling en Yiervoet. Dat geschiedde in den nacht van den 22sten, en ik laat hieronder een verslag daarvan volgen. Met het aanbreken van den dag kwamen wij bij den nek aan deze zijde van Mekuatling. Kommandant Joubert nam de positie bij het ondereinde van de Zendelingstatie. Kommandant Yilonel ging toen naar de westzijde van den berg, nam zes paarden van den vijand, maar zag weinig Basutos. Daarna is hij van den berg afgekomen en heeft zich vereenigd met de divisie van Kommandant Joubert. Kommandant Joubert zond toen eene parti j burgers om eenige beesten die in gezigt waren aan de overzijde van de groot sloot te halen. Yoor dat die partij de beesten genomen had, kwam de heer Daumas en verklaarde dat be beesten niet aan hem behoorden. Bij het doorgaan van de sloot ontwaarden onze burgers eene partij Kaffers en vielen ze aan. In het gevecht zijn 10 van den vijand gedood, 4 geweren en eenige assagaien genomen. Een Basuto, die in het gevecht zwaar gewond werd, werd door den heer Daumas ver- klaard zijn bediende te zijn, en werd dadelijk aan zijne zorg overge- geven. De heer Daumas verklaart de gesneuvelde Kaffers niet te kennen. Eenige der door onze burgers genomene paarden werden door den heer Daumas geeigend, en anderen door leden van zijn kerkraad, en werden alien opgegeven. Deze kerkraad heeft bij den heer Daumas gewoond sedert het begin van den oorlog. Het getal genomene paarden is 24, en dat der beesten 17, en eene zuivere verdeeling, naar evenredigheid, werd met de Barolongs ge- maakt. Ik heb, enz., (Geteekend) J. H. Lange, Adjutant. 1866] BASUTOLAND RECORDS. 605 Letter from Commandant Webster to the President of the Orange Free State. Comp, Bushman’s Kop, 24th January, 1866. Sir, — I have herewith to inform Your Honour that on Friday, 19th instant, while forming camp, the outlying pickets raised an alarm of the enemy in force. Presuming that an attack on our camp was the immediate object, I at once started with the men of my force for the purpose of intercepting the enemy and foiling his plans. When a short distance from the camp I discovered the bodies of two of a party of Commandant Wessels’ camp, who had gone in search of firewood. The enemy, reported as 700 strong, had by this time taken up a formidable position on a hill. I however determined to attack and rout him if possible. Accompanied by a few of Commandant Wessels’ force, my object was successfully accomplished by an attack on his left, while a party of Commandant Wessels’ force attacked on the right. The enemy, which proved about 150 strong, was now pursued by the attacking parties until they reached his stronghold, from which our force was too small to dislodge him. The numerous bloodspoors in the direction of the enemy’s flight indicated a severe loss in killed and wounded, and was confirmed by the fact of several riderless horses being captured. The killed and wounded were, as usual, carried off. On my return to camp a consultation with Commandant Wessels resulted in a determination to attack the enemy in his stronghold with our combined forces, and for which purpose we left camp on the evening of the 22nd instant, at 7 p.m. Our combined movement, of 250 men under Commandant Wessels and 70 of my own force, happily succeeded in severely punishing the enemy, although not as satisfactorily as could be wished. After marching until daybreak, we came upon the enemy in force, occupying a most formidable position amongst large loose rocks, kloofs, and caves. A party of burghers under Commandant Olivier had already taken possession of the mountain above us. The enemy, however, having occupied very strong positions below the mountain, made it necessary to dislodge him immediately. I immediately charged with the European portion of my force and a small party of burghers, when we were met with a very heavy fire from the enemy, who were hidden from our sight behind the natural defence occupied by him. In a very short time the attack assumed the character of a hand to hand encounter, the enemy being driven from one position to another, until he at last took refuge in a series of strongly fortified caves. After a fight of about three hours’ duration, wo were forced to 606 BASUTOLAND RECORDS. 11866 abandon the attack, owing to the fact of our small force being dis- persed in various parts of the field, and the endangerment of the cannon from a considerable body of the enemy who had made their appearance as a reinforcement to the party attacked, — not however until a severe loss had been inflicted on him, 19 being left on the field, besides many killed in caves, and wounded who effected an escape. The loss on our side being one killed and one wounded of Commandant Kruger’s men who accompanied me. I have, &c., (Signed) Thos. Webster, Commanding Volunteers. Letter from Commandant Wessels to the President of the Orange Free State. Kamp Boesmanskop, 24sten Januarij, 1866. Hoog Edele Heek, — Ik heb de eer UHEd. bij deze een kort verslag te doen toekomen omtrent eene patrouille die ik heb gedaan in de bergen van Makwaai. Maandag avond te 7 ure verliet ik het kamp met 300 man, het Vrijwilliger corps ingesloten, den ganschen nacht doorgetrokken, en met het aanbreken van den dag was ik bij den berg. If gaf order aan Prov. Kommandant J. Olivier om den berg in bezit te nemen, hetwelk dadelijk werd opgevolgd ; daarna gaf ik order aan Komman- dant Kruger en Kommandant Webster om de schanzen te besturmen, waar ik zelf ook bij was ; een hevig gevecht vond hier plants ; wij waren sleehts 62 man alhier sterk. en zoodra wij voor de gaten der kranzen kwamen, stonden wij met den vijand tromp aan tromp tegen- over elkander, zoodat wij met den kruiddamp, uit de geweren brandde, elkander raakten. Xa alzoo drie uren hevig gevoc-hten te hebben, hadden wij aan onze zijde sleehts een man verloren, genaamd Snoor, uit het kommandantschap van Kruger, en een gewond (zeer ligt). Wij hadden deze schanzen in ons bezit gehouden ware het niet geweest dat eene menigte Kaffers stormden op de manschappen die zich bij het kanon bevonden, zoodat wij moesten retireren om onze hulp aldaar te verschaffen. Xaar alle waarschijnlijkheid moeten er vele Kaffers gedood zijn in de gaten, meer dan er Kaffer lijken door ons zijn gezien. die 20 in getal waren. Ik heb, enz., 'Geteekend) P. J. Wessels, Kommandant van de Smithfieldsche Afdeeling. Despatch from the Secretary of State for the Colonies to the High Commissioner. Downing Street, 26th January, 1866. Sir, — I have received from the Officer administering the Govern- ment of Xatal a' despatch dated the 4th of December, a copy of which he states has been communicated to you. from which it would appear that Mr. Burnet’s mission to the Chief Moshesh is likely to fail in BASUTOLAND RECORDS. 607 1866] its object, although Mr. Burnet feels assured that the Chief has the power of satisfying the demands of the Natal Government. I have received this intelligence with much regret, but I rely on the continuance of your judicious and forbearing policy, by which I trust you will be enabled ultimately to bring this matter to a satis- factory conclusion. I have, &c., (Signed) Edward Cardwell. Letter from Commandant Be Villiers to the President of the Orange Free- State. Lagerplaats, Spitskop, 3den Februarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Yrijdag nacht vertrok eene kleine patroelje van hier, 45 man sterk. Heden zijn zij teruggekomen met 250 schapen en bokken, 36 beesten, en 46 paarden ; zij verklaren ook twee van den vijand gedood te hebben. Ec heb, enz., (Geteekend) C. J. de Yilliers. Letter from Adjutant Lange to the President of the Orange Free State. Kommandant Wessels’ Lager, 4den Februarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Tsepienaar Moroko verklaart en zegt dat hij heden namiddag een boodschap van Moroko ontvangen heeft, inhou- dende dat Moroko eenen brief van Moshesh ontvangen heeft, waarin hij raad vraagt van Moroko wat te doen. Moshesh zegt dat er hon- gersnood onder zijn volk is. Moroko zegt ook dat er raad gehouden is bij Moshesh ; hij wil het land afgeven ; Molapo stemt daarmede in; maar Tsekelo zegt: “ neen, wij moeten nog maar aanhouden.” Letsie zegt : “ wij zijn overwonnen, maar wij moeten nog maar aanhouden en proberen.” Molitsane spreekt dezelfde woorden. Mo- litsane en Letsie zeggen : “de boeren zijn ook maar menschen en zullen ook moog worden.” Met de laatste patroelje die te Platberg plaats vond, verklaarde de zendeling dat de paarden die daar in de schans doodgeschoten werden alle gedroogd zijn door de Basutos, en hen nu voor voedsel clienen. Zij leven bijkans van niets anders dan van groene mielies en de stronken. Met de patroelje die Kommandant Joubert te Platberg gemaakt heeft, gaf de heer Daumas te kennen dat do eene troep vee die bij de kraal was aan hem toebehoorde, on die bij de andere kraal aan zijn ouden kerkeraad ; maar dat was het geval niet. De pakossen die bij de andere kraal waren behooren aan het volk van Molitsane, die gekomen waren om koorn te halen. Ook waren daar verscheidono Kaffers van Molitsane, die zich goduronde het govecht in do kranzen verbergden ; en na hot terugtreklcen van Kommandant Joubert word het koorn weggevoerd door het voile van Molitsane. Een waar afsclirift van do verklaring. Bij order. (Geteekend) ' J. H. Lange, Adj. en Sec. 608 BASUTOLAND RECORDS. [1866 Letter from, Adjutant Lange to the President of the Orange Free State. Kommandant Wessels’ Leger, 4den Februarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Te 11 ure in de naclit van den 2den trok Kommandant Wessels uit met 300 burgers en 100 Barolongs, onder bevel van Kommandanten .Joubert, Koos, en Fung. Komdt. A. du Plooy. Nabij Korannaberg gekomen zijnde, voor dat de dag aan- brak, detacheerde Kommandant L. Wessels de Kommandanten Jou- bert en Koos met 200 burgers, en zond ze den berg uit met bet voetpad aan de zuidzijde. Kommandant Wessels rukte toen voort met 100 burgers en 100 Barolongs en bereikte de boogten van den Korannaberg aan de noorderzijde, alwaar wij 8 paarden namen, welke bereden scbenen te zijn door spionnen, want zij waren vol zweet en zeer mager. Toen begonnen de Basutos hevig te vuren uit de gaten ; ook werden 7 beesten genomen door de Barolongs. Toen gingen wij den berg door naar de oostzijde, daar wij geen vee meer vonden. Daar ge- komen zijnde en een weinig afgezadeld bebbende, scboten twee Kaffers op de burgers. De scboten werden gevuurd op den Adj udant, die den rand overgereden was, om naar beneden te zien. Beide scboten mistten hem ; maar Kommandant Wessels was bijna gevallen over den rand, waar men afgezadeld was. Er is daar een Basuto blijven liggen. Wij zagen toen de burgers op eenen anderen rand. Kort daarna kwamen twee der Bosbofscbe burgers aan, meldende dat Kommandant Joubert met 20 man den berg af was gegaan. Kommandant Wessels gebood dadelijk op te zadelen. Binnen weinige oogenblikken waren alien gereed. Toen ontdekten wij vele Basutos, die van de Klockelane rauden en berg kwamen. Spoedig waren er omtrent 150 verzameld. Maar Kommandant Joubert is een te oude en belcende soldaat om in den strik te vallen. Hij dreef de paarden in de groote kloof aan de zijde van Mekuatling, doodde 3 Basutos, en kwamen veilig naar boven met de paarden. Wij konden met de paarden den berg niet af )m de Basutos aan te vallen. Het begon te regenen, maar de burgers wilden met geweld de Kaffers gaan kloppen. Wij trokken toen voort, en de uitkomst was 9 Basutos gedood en 63 paarden genomen, groot en klein. Aan onze zijde een paard en een Barolong gewond. Wij gingen toen den berg af aan de westzijde, maar de Kaffers scboten gedurig op bet kommando. Deze berg was met de laatste patroelje voor die van den 3den bijna gebeel gezuiverd en zonder vee, maar de grens is te lang voor dit kommando en te wijd open om te bescbermen, want van dit leger naar Klockelane is meer dan 6 uren te paard. Onze patroeljes gaan nacbt om nacht uit, en indien de divisie van Winburg niet opwerkt, dan zal bet eene verzamel- plaats voor de Basutos worden in de Klockelane. * * * * Ik beb, enz., Bij order. (Geteekend) J. H. Lange, Adj. en Sec. 609 1366] BASUTOLAND RECORDS. Extract s from the Speech of the President at the Opening of the Volksraad of the Orange Free State. 5th February, 1866. 1 ■ — Toen gij in uwe laatste zitting besloot om aan bet verlangen van Mosliesh te voldoen en den Landdrost van Caledonrivier naar Tliaba Bosigo afvaardigde, ten einde met bet Basuto opperboofd overeen te komen omtrent de straf die aan Lesaoana zou worden toegediend voor de door bem gepleegde vijandelijkbeden en dief- stallen, koesterde ik de boop dat Mosbesb zijne lierbaalde beloften bieromtrent zou vervullen, en daardoor bet bewijs zou leveren van de opregtigheid zijner betuiging van vi'edelievende gezindbeden. De uitslag ecbter stelde die boop te leur. Mosbesb voldeed niet aan zijne beloften. Ondanks zijne plegtige verzekering gaf bij geene voldoening aan de regtmatige eiscben onzer regering. En daar nu alle middelen tot eene minnelijke scbikking te vergeefs waren be- proefd, bleef er voor deze regering geen anderen weg open dan met Lesaoana overeenkomstig bet traktaat van Aliwal te bandelen. Op den 25sten Mei werd Lesaoana door onze legermagt nabij Naauw- poort aangevallen, en na een kort gevecbt, waarin bij vele zijner manscbappen verloor, koos bij in allerijl de vlugt. 2. — Gelijk men gemakkelijk kon vooruitzien was dit slecbts bet begin van eenen algemeenen oorlog met de Basutos. De diefstallen tocli en de rooverijen bij berbaling door Tsekelo, Posbuli, en andere onderdanen van Mosbesb gepleegd, de aanranding en bet geweld door eene gewapende bende van Moperi’s volk aan onze burgers binnen Vrijstaats grond gedaan, en de dagelijlcs klimmende overmoed der Basutos toonden ten duidelijkste boedauig zij gezind en gestemd waren. Terwijl Mosbesb op de klagte bierover aan bem gedaan geene de minste voldoening gaf. Wij werden dus genood- zaakt ter bandhaving onzer gescbondene regten de wapenen tegen de Basutos aan te gorden. Tot dat einde werd dan ook op den 9den Junij 1865, met advies en consent van den TTitvoerenden Band, eene proclamatie uitgevaardigd. 3. — Op den 14den Junij trokken onze burgers onder bet bevel van den volgens de Oonstitutie gekozenen Commandant-Generaal J . Pick tegen de vereenigde legerbenden van Letsie, Molapo, Masupha, on andere zonen van Mosbesh, benevens die van Molitsane en andere kapiteins, op, en leverde ben nabij Mabolele slag, gelijk in het rapport van den Commandant-Generaal meer breedvoerig wordt ge- meld. 4 — Na den afloop van bet gevecbt werd door den Krijgsraad be- sloren om nog een dag in de nabijheid van Mabolele to vortooven, en dan in de rigting van Korannaberg te trekken, ten einde betore woide voor vee en paarden te bekomen. Dit bosluit werd dan ook ton uitvoer gebragt. 5.— Terwiil onze commando nabij Korannaberg gologord J uu was, 610 BASUTOLAND RECORDS. [1866 maakte Molapo eon inval in ket district Kroonstad, en ket yolk van Letsie en Morosi een inval in ket district Caledonrivier. Hoewel enkele personen en kleine sckaren die door den vijand werden aan- gevallen zick dapper kweten, gelukte ket den Basutos een groot getal vee en sckapen onzer burgers weg te voeren, een gedeelte eckter werd door de burgers in ket district Caledonrivier kernomen. Omtrent denzelfden tijdwerd ket district Bloemfontein overvallen door ket volk van Moperi, Molitsane, Masupka, en andere zonen van Moskesk. Met vredesvlaggen naderden zij de Bastards te Rietspruit, en nadat zij met ken gegeten kadden kuiverden zij niet weerlooze mannen, ja zelfs kleine kinderen, op een door den zoon van Moskesk gegeven teeken, op eene verraderlijke wijze om ket leven te krengen. Reeds keerden de Basutos ten getale van omtrent 2500 man met een groot getal vee en sckapen terug, toen zij nakij Yerkeerdevlei door omtrent 250 onzer burgers werden verslagen. De Basutos zockten bun keil in de vlugt, en keten omtrent 160 dooden ackter, terwijl al ket vee en de sckapen werden ter uggen omen. Kort daarna werd de Basutos magt onder Masupka door onze burgers op de vlugt gedreven, zijne beide veldstukken genomen, en zijne stad verbrand. 6. — De burgers die vroeger ter besckerming van ket district Cale- donrivier op de grenzen lagen, trokken omtrent dien tijd Basutoland in. Zij kozen tot kunnen aanvoerder den onvergetelijken Wepener, wiens moed en beleid bij de bestorming van Vecktkop, ket nemen van Letsies stad, en bij zoo vele andere gelegenkeden zoo sckitterend keeft uitgeblonken. Als een moedig en onversckrokken krijgsman ging kij zijne burgers steeds met een goed voorbeeld voor, totdat kij op Tkaba Bosigos kruin aan ket koofd zijner mansckappen sneu- velde. Gewigtig zijn de diensten die kij aan de Staat bewezen keeft. Groot is ket verlies dat wij door zijnen dood geleden kebben. Lang blijft zijn naam in ons aller gekeugenis als een man die door alien werd kooggesckat en geeerd. 7. — Reeds bij den aanvangvan den oorlog keb ik den Commandant- Generaal verzockt om te zorgen dat aan den eigendom en de kuis- gezinnen der zendelingen door de onzen geen sckade of leed gedaan werd. Aan dat verzoek is dan ook gevolg gegeven. 8. — Gedurende ket beleg van Tkaba Bosigo zond de Commandant- Generaal mij een brief van Moskesk, waarin ket Basuto opperkoofd zijn verlangen te kennen gaf om met ons in vredes-onderkandelingen te treden. Na den Uitvoerenden Raad kierover geraadpleegd te kebben, werd kem de voorwaarden medegedeeld waarop kij vrede kon erlangen. Toen kij eckter weigerde deze voorwaarden aan te nemen, werd ket beleg voortgezet. 9. — Ten gevolge van ket verzoek van den Commandant-Generaal begaf ik mij in de maand September weder naar ket lager voor Tkaba Bosigo. 10. — Gedurende mijn verblijf in ket kamp voor Tkaba Bosigo, 1866] BASUTOLAND RECORDS. 611 verzoclit Moskesk een mondgesprek met deu Adjudant-General te mogen bebben, ten einde eene wijziging in de bem vroeger toegezon- dene vredesvoorwarden te erlangen. Bit verzoek werd toegestaan. Dock daar Moskesk niet genegen was een enkele der voorgesckrevene voorwaarden aan te nemen, werden de vijandelijkkeden, die gedu- rende ket mondgesprek gestaakt waren, weder voortgezet. 11. — Nadat de vredesonderkandeling aldus was afgebroken, werd ket raadzaam geoordeeld ket beleg ran Thaba Bosigo op te breken, en onze commandos te verdeelen, ten einde daardoor den vijand meer afbreuk te kunnen doen. 12. — Met dat oogmerk werd ook aan de keeren Webster en Tainton ket bevel opgedragen van vrijwilligers, die zick binnen den Staat bevonden, en aan geene burger- of commandodienst onderkevig waren, alsmede van zoodanige onzer bondgenoten de Barolongs, als zick bij kem wensckten te voegen. Hierover sckreef Zijne Excellentie de Gouverneur van de Kaapkolonie mij eenige brieven, waarin onze regering bedreigd werd met ket beletten van de vrijkeid door de Conventie aan den Vrij staat gewaarborgd om ket door ons benoodigde buskruid in de Kaapkolonie te mogen koopen. De correspondentie kierover wensck ik aan uwe ernstige overweging aan te bevelen. 13. — Bijna gelijktijdig met den inval in Natal en den Yrijstaat pleegden de Basutos een wreede en verraderlijke moord op vier burgers van de Zuid Afrikaanscke Bepubliek, die zonder eenig kwaad te vermoeden op kunnen terugtogt waren van Natal naar de Zuid Afrikaanscke Bepubliek. Daar ket Basuto opperkoofd op den eisck van de regering der Zuid Afrikaanscke Bepubliek om straf eu vol- doening wegens de gepleegde moord geene voldoening gaf, vond zick de regering der Z. A. Bepubliek genoodzaakt de wapenen op te nemen, ten einde de Basutos te straffen voor den gepleegden gruwel. Tot dat einde deed ket Uitvoerend gezag der Z. A Bepubliek bij onze regering aanzoek om door ons grondgebied te mogen trek ken, ten einde de Basutos te tucktigen. De Uitvoerende Baad van dezen Staat stond dat verzoek gereedelijk toe. De burgers van do Z. A. Bepubliek, vergezeld van kunnen geackten Staatspresident en onder ket bevel van den beroemden Kommandant-Generaal Paid Kruger, trokken nu tegen de Basutos op. Deze waagden, wel is waar, een nacktelijken aanval op ket Transvaalscke lager, maar werden spoedig met groot verlies teruggeslagen. Later vervolgdeu de voreenigde kommandos van den Vrijstaat en de Bepubliek de Basutos tot in do Dubbele Bergen, en namen veel buit. Yooringenomen met een zeker bijgeloof dat zij op die plants zeker voorspoedig zouden zijn, poogden de Basutos, die zick in grooten getal nabij Catkcartsdrift verzaineld liadden, aldaar slag te leveren, in de zekero verwackting dat zij op de zoo als zij meenden voor ken zoo gelukkige plants, nu eene gluns- rijke overwinning zouden beveckten. Maar naauwelijks waren zij 012 BASUTOLAND RECORDS. [1866 door de burgers van de Z. A. Bepubliek en den Vrijstaat aangevallen, of zij vlugtten met den meesten spoed en lieten eenen grooten buit in de handen der onzen. 14. — In de maand November werd ik vereerd door een bezoek van de heeren Macfarlane en Uijs, die door Z. Exc. den fungerenden Luitenant-Gouverneur van Natal naar ons Gouvernement waren afge- vaardigd, ten einde eene vrijgeleide te bekomen voor de 10,000 stuks vee door bet Britscbe Gouvernement als boete aan bet Basuto opper- boofd opgelegd xoor den in den maand Junij in Natal gemaakten inval. Bit werd ben onder zekere voorwaarden toegestaan. Later ontving ik van Z. Ex. den fung. Luit.-Gouverneur van Natal een’ brief waarin bij mij berigtte dat bij een gedeelte vee van bet Basuto opperboofd ontvangen bad, en mij tevens verzocbt toe te laten dat bet overig gedeelte of de overige gedeelten van bet uit te leveren vee onder bet reeds verleende pas mogt doorkomen. Hierop beb ik geantwoord dat ik dit verzoek aan uwe overweging zoude voor- leggen. Sints dien tijd ecbter beb ik een’ brief van Z. Ex. den Gouverneur der Kaapkolonie ontvangen, waarin Z. Ex. te kennen geeft dat bij ons niet verder eenige moeite in deze zaalc wil geven, zooals uit de correspondentie, welke u zal voorgelegd worden, blijken zal. 17. — De gronden door onze kommandos van de Basutos veroverd en door den vijand ontruimd, beb ik met advies en consent van den Uit- voerenden Baad als Yrijstaats grond geproclameerd en geannexeerd- Ik vertromv dat dit uve goedkeui’ing zal wegdragen en dat gij zonder verzuim de noodige maatregelen zult nemen, en de voorwaarden zult bepalen waarop deze gronden uitgegeven en geoccupeerd kunnen worden. 18. — De buit door onze kommandos van den vijand genomen is per publiek veiling tegen contant geld verkocbt. 20. — Aangenaam is bet mij u te kunnen melden dat Morosi, die zulk een bedrijvige rol gespeeld beeft in den inval in bet district Caledonrivier, door de Smitbfield kommando op de vlugt geslagen en getucbtigd is, zoodat bij genoodzaakt was o'm vrede te smeken. Met overleg van den Uitvoerenden Baad beb ik bem de voorwaarden waarop bij vrede kon krijgen toegezonden. Docb aan deze voor- waarden beeft bij tot nog toe niet voldaan. 23. — In bet begin van de afgeloopene maand waagden de Basutos van Molitsane eenen aanval op bet vee in de nabijbeid van Winburg. Maar door eene kleine scbaar van 33 burgers werd deze magt van omtrent 1500 man op de vlugt gedreven. 24. — Getrouw aan bet beginsel bij de invallen te Kroonstad aan den dag gelegd, poogden bet volk van Molapo Betblebem aan te vallen, in de boop dat bet klein getal inwoners die zij daar verwacbt- ten gemakkelijk door ben zou worden van kant gemaakt. Docb eene kleine magt onzer burgers onder Kommandant De Yilliers deed BASUTOLAND RECORDS. 613 1 866] eene rneer dan tiendubbele magt der Basutos in do grootste overijling bet bazepad kiezen, terwijl meer dan 200 lijken bet spoor van bunne vlugt aanduidden. 26. — Bij den terugblik op bet afgelegde tijdperk is er veel dat wij te betreuren bebben, maar ook veel dat ons bemoedigt. Deze oorlog beeft dierbare slagtoffers geeiscbt. Velen zijn eene verraderlijke wijze door bet moordtuig der barbaren vermoord. Sommigen zijn op bet slagveld gesneuveld. Maar wanneer wij de groote overmagt der Basutos bescbouwen en in overweging nemen boe weinigen van onzen kant gevallen zijn, dan moeten wij bet erkennen dat de Heer der beirsckaren met ons was. In bet vertrouwen op God gordden wij de wapenen aan, — laten wij dan ook in dat vertrouwen met moed, volbarding, en getrouwbeid volbouden, tot dat God ons de overwin- ning scbenkt en wij ons in eenen becbten en heilzamen vrede zullen mogen verblijden. 27. — Ik ben overtuigd dat gij het aanbod van Zijne Excellence den Gouverneur der Kaapkolonie om als bemiddelaar op te treden, ten einde een billijken vrede tusscben den Vrijstaat en de Basutos tot stand te brengen, in ernstige overweging zult nemen. 28. — Het traktaat door ons Gouvernement met de Barolongs ge- sloten wenscb ik overeenkomstig de Constitutie aan uwe bekracbtiging te onderwerpen. Zij bebben ons in dezen oorlog getrouw bijgestaan. Extract from the Proceedings of the Vollcsraad of the Orange Free State. 5tb February, 1866. V oorstel van den beer Goossens, ondersteund door den beer Van Bensburg: “ De Eaad in aanmerking nemende dat Z. H. Ed. de Staatspresident onder de toenmalige omstandigbeden niet anders kon liandelen, keurt ten voile de proclamatie goed waarbij aan Mosbesb den oorlog verklaard werd.” Met algemeene stemmen aangenomen. Letter from Commandant Pe Villiers to the President of the Orange Free State. Naauwpoort, 6den Februarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Ik beb de eer UHEd. te berigten dat mijn lager nu bij Naauwpoort staat. Gisteren nacbt beb ik eene patroelje uitgezonden in de rigting van Jan Kapteins berg, welke teruggekomen is met 200 scbapen, 6 paarden, en 6 beesten. Er zijn ook 5 van den vijand gedood. * * * Ik beb, enz., (Geteekend) C. J. de Villiers. Extracts from the Proceedings of the Vollcsraad of the Orange Free State. 7tb February, 1866. Worden ingeleverd en voorgelezon de navolgonde memories on andere stukken, gerigt aan den IIEd. Volksraad of ZlIEd. don Staats- president en Uitvoerende Baad : — 614 BASUTOLAND RECORDS. [1866 Memorie uit het Generaals Lager, d.d. 2 Februarij 1866, aan ZHEd. den Staatspresident, verzoekende dat de zendelingen uit Basutoland mogen worden verdreven, geteekend door den lieer H. J. "Wessels en 102 anderen. Brief uit het Lager van den Generaal, dd. 1 Februarij, 1866, ver- zoekende dat eene nevensgaande proclamatie moge worden uitge- vaai’digd, de zendelingen in Basutoland bevelende voor 16 Februarij 1866 dat land te vei’laten. Missive van den Adjudant-Generaal J. H. Lange, dd. 4 Februarij, 1866, over de handelwijze van den Zendeling Daumas ten opzigte van Kommandant Joubert. Memorie geteekend door B. A. M. Donnell en 16 anderen, dd. 22 Januarij, 1866, uit het district Bethulie, voor een gedeelte, verzoekende dat de zendelingen mogen worden verwijdei’d. Memorie uit het Smithfieldsehe Lager, dd. Boesmanskop, Januarij, 1866, geteekend door Kommandant Smith en 225 anderen. Par. 3 van deze memorie wordt voorgelezen en kennis genomen van den inhoud om de zend°lingen uit Basutoland te doen vei’trekken. ■k -x -x % -x- -x- x- -x ZHEd. de Staatspresident neemt na het lezen van een later inge- trokken voorstel het woord, en spreekt breedvoerig over het wen- schelijke om de. zendelingen niet te noodzaken Basutoland of het geiinnexeerde grondgebied te verlaten ; ZHEd. toont aan welke nadeelige gevolgen het kan hebben om de misschien reeds ontkie- mende zaden van onderwijs en Christendom onder de Kaffers door het wegnemen der zendelingen geheel te doen verstikken, en aeht het ten eenenmale verwerpelijk hen, zoo als in eene memorie verzocht wordt, als vijanden te behandelen. Yolgens de raeening van ZHEd. zijn de zaken die men ten laste der zendelingen in dezen oorlog legt nog geenzins bewezen. De Voorzitter deelt hierop mede dat hij niet anders kan dan in- stemmen met het door de xxxeeste leden geuite gevoelen, en wel op grond dat de zendelingen op Vrijstaats gebied wonen en diensvolgens de bescherming onzer burgers behoeven. De heer Hamelberg licht zijne op heden morgen geuite opinie breedvoerig toe, en zegt dat de zendelingen blijkbaar zich niet bij hun zendelings werk hebben bepaald, maar zich hebben ingelaten met politieke zaken, en als zoodanig niet te vei’ti’ouwen zijn. Voorstel van den heer Yisser, ondersteund door den heer T. de Yilliers : “ Dat do kwestie over de zendelingszaak uitgesteld zal worden tot na de behandeling van Par. 17 der aanspraak.” Aan- genomen. #*##***# Voorstel van den heer J. S. Marais, ondersteund door den heer P. P. Hugo : “ De Volksraad bekrachtigt de aanhechting der ver- overde Basuto gronden aan den Vrijstaat, bedoeld in de proclamatie 1866] BASUTOLAND RECORDS. 615 van ZIIEd. den Staatspresident dd. 23 October 1865, verschenen in de Gouvemementa Courcmt van den 25sten October, 1865.” Aangenomen. #****##* Yoorstel van den beer J. N. de Wet, ondersteund door den heer F. Swanepoel : “ Aangezien de zendelingen in Basutoland zich niet uitsluitend tot hunne roeping als zoodanig bepaald bebben, maar zicb zoowel vroeger als nu ook met pobtieke aangelegenbeden bebben ingelaten ; aangezien de sympatliie welke zij voor de Basutos koes- teren, door toepassing op pobtieke aangelegenbeden, eene voor den Oranjevrijstaat nadeelige uitwerking is gebleken te bebben; aan- gezien op grond daarvan de regering van den Oranjevrijstaat niet kan dulden dat de zendelingen, die zicb in bet onlangs aan den Staat gebecbte grondgebied opbouden, langer in de onmiddebjke nabijbeid der grenzen verbbjven ; zoo besluit de Eaad dat de zendelingen zicb voor of op den lsten Maai’t aanstaande zuben verwijderen van de grenzen, en voor zoo ver zij binnen ons grondgebied verlangen te bbjven wonen, zicb zuben moeten vestigen op zoodanige plaats als bun door den Uitvoerenden Eaad zal worden aangewezen ; dat de in- gezetenen van den Staat gelast worden de woningen en verdere be- zittingen der genoemde zendelingen te eerbiecbgen ; dat de genoemde zendelingen zicb scliriftebjk zuben moeten verbinden om zicb gedu- rende den oorlog van alle correspondentie of verstandbouding met een iegebjk die zicb in Basutoland bevindt, direct of indirect te ontbouden, en niets te doen of te ondernemen tegen de veiligbeid of de belangen van dezen Staat, alsmede te zorgen dat een en ander niet gescbiede door bunne buisgenoten.” Yoorstel van den beer W. AY. Cobins, ondersteund door den beer Naubaus : ‘‘Dat een brief, namens de Eegering, door ZHEd. den Staatspresident zal worden gezonden aan elk der zendebngen wonende in bet geiinnexeerde gedeelte van Basutoland, bun meldende dat zij gedurende den oorlog vrijbeid bebben zicb met ter woon binnen den Oranjevrijstaat te begeven, terwijl de door ben bewoonde gron- den aan den Oranjevrijstaat zijn getrokken, en dat deszelfs regering geene bescberming aan de gemelde zendelingen kan waarborgen, indien zij aldaar bbjven; zubende in geval van weigering de zen- delingen den door ben tbans bewoonden grond verlaten, zich zelven te wijten bebben voor abe nadeelige gevolgen daaruit voortspruitende.” De voorstebing ter stemming gebragt, wordt dat van den beer J. N. de AVet aangenomen, waardoor dat van den beer Cobins vervalt. Letter from the President of the Orange Free State to the High Commissioner. Bloemfontein, 7th February, 1866. Sir,— I have the honour to inform Your Exceboncy that I shall submit your letter of the 20th ultimo to the consideration of tbo Volksraad, which is now sitting. I have &c., (Signed) J. H. Brand. 616 BASUTOLAND RECORDS. [1866 The Free State Forces. (From the Friend of the Free State of the 9th February, 1866.) The new levies are now in the field, and, so far as we can learn, manifest at present a good spirit, and appear only anxious to he led against our Basuto foe. They are, however, this time divided into four distinct commandos, the one composed of Harrismith and Cron- stadt burgers, under Commandant De Tilliers, operating on the Harri- smith and Bethlehem frontier, in the vicinity of Retiefsnek ; the second, under Commandant-General Pick, in person, till recently lying on the border of the Winburg district, at no great distance from the town of that name, but now ready for a forward movement into Basutoland ; the third, under Commandant W essels, about to be moved from the Menschvretersberg to a spot near the Yiervoet moun- tain, the scene of Major Warden’s battle with the Basutos in 1851. This last mentioned force is composed of the burghers of Bloemfon- tein, Fauresmith, Boshof, and Jacobsdal. And the fourth, under Commandant P. J. Wessels, comprising the burghers of Smithfield, Bethulie, and Philippolis, were, when last heard of, at Boesman’s Kop, on the border of the Caledon district. These four lagers together number, or will very shortly do so, 2,000, white men in all. It is confidently predicted that the above division of the army into four camps of about 400 to 600 men each, will be the means of enabling either to effect more towards harassing and crippling the enemy, as the different Commandants will each endeavour to do the most now that they have separate commands, and will not, as heretofore, work against and seek to counteract each other’s movements, as some have been formerly charged with doing while serving on the Great Com- mando. Letter from Commandant Wessels to the President of the Orange Free State. Kamp Eapportsberg, lOden Februarij, 1866. Hoog Edele Heer, — Ik heb de eer UHEd. de verrigtingen te melden van eene patroelje die op den 9den dezer het kamp (toen te Makwaaisberg) verliet, des avonds te 7 ure. Ik heb met 400 burgers en 54 Kaffers (volk van den heer Lucas) den ganschen nacht doorgetrokken in de rigting van Mohali, zoodat ik bij het aanbreken van den dag voor de kransen en gaten van de Hel klaar stond om te bestormen. De schansen voor de gaten en de klipscheuren, benevens de gaten zelve, waren zeer gevaarlijk om te bestormen, maar de order was naauwelijks gegeven of de burgers bragten het vee bij klompen uit, en wat men niet kon uitkrijgen werd vernield en doodgeschoten. Ongeveer 23 Kafferlijken werden gezien, maar natuurlijk moeten er meer dood zijn, waarvan wij geene 1866] BASUTOLAND RECORDS. 617 lijken kornlen zien, dewijl er kevig in de gaten is gevuurd. Het vee alkicr genomen is als volgt: 70 paarden, 216 beesten, en 1020 scbapen en bokken, alles in redelijke conditie. Nadat ik terug trok, begonnen de Kaffers zicli van alle oorden te verzamelen, zoodat er ten laatste omtrent 800 bij elkander waren, die ons acbtervolgden. Wij zocbten eene gelegenbeid voor ben om ons te bestormen, maar te vergeefs, zij wilden niet. Wij bebben zelven getracbt oin ben te bestormen, maar zij vlngten te gaauw, slecbts een enkele Kaffer werd gewond of doodgescboten door onze rifle scboten. * * * Ik beb, enz., (Geteekend) P. J. AVessels. Extract from a Letter of the High Commissioner to the Acting Lieutenant- Governor of Natal. Cape Town, 12tb February, 1866. I am glad to infer that you concur in tbe inexpediency of resorting to hostilities so soon after payment of tbe first instalment of tbe com- pensation. (Signed) P. E. AVodehouse. Letter from Commandant Be Villiers to the President of the Orange Free State. Molapo’s Stad, 17den Februarij, 1866. Hoog Edele Heer. — AVoensdag, den 17den, zijn wij Naauwpoort doorgekomen met ons leger. AVij bebben toen ons lager getrokken op dezelfde plaats waar wij met Lesaoana gevoebten bebben. Den dag daarna zijn wij getrokken tot aan deze zijde van Jan Kapiteins berg, waar wij bet Kroonstadscbe leger ontmoette ; en een dag later aan de andere zijde van Sedras kralen voegden zicb bet Kroonstadscbe kommando bij ons. AVij bebben weinig Kaffers ontmoet. Die welke wij gezien bebben zijn door de burgers verdreven. Maandag is er eene sterke patroelje uitgegaan over de Dubbel- bei’gen tot aan bet boveneinde van Grootrivier, die twee dagen op bet spoor van bet vee was, maar ongelukkig werden zij verbinderd door den regen, en waren verpligt om terug te keeren. De burgers bebben een groote baken opgerigt op Drakensberg aan bet boveneinde van Grootrivier. Toen zijn wij afgekomen tusschen Drakensberg en Caledonrivier over den berg van Molapo. In die rigting bebben wij maar weinig van den vijand gezien. Ilet sebijnt dat do vijand gevlugt is na den slag te Betblebem. A1 do kralen waren voor onze komst nog bewoond, uitgenomen de kralen van Lesaoana ; ook waren de tuinen gescboffeld. 618 BASUTOLAUD RECORDS. [1866 AVij liebben nog niet uitgevonden waar Molapo is, maar hopen bet aanstande week uit te vinden. AVij kooren bij gerucbt dat bij met zijn kommando op de Moordkoppen is. Heden bebben wij een rapport van den Generaal ontvangen, en vernomen dat bij met zijn leger tusscben Mekuatling en Paidus Moperi is. Ik beb, enz., (Geteekend) C. J. de Yilliers. Letter from the Secretary of the Cronstadt Camp to the President of the Orange Free State. Lagerplaats, Kroonstad, 21sten Februarij, 1866. Hoog Ed. Gestr. Heer, — Nadat wij den 29sten Januarij 1.1. van Kroonstad vertrokken waren zijn wij opgegaan tot aan Yaalwater. ATan daar zijn gedurig patrouilles uitgegaan tot nabij en in de Dubbele Bergen, dezelve van den vijand zuiverende, zijne weder opgebouwde woningen verbrandende, en den oogst vernielende. En- kele Kaffers zijn gescboten. Nabij Jan Kapteins berg beb ik mij vei’eenigd met Commandant De Yilliers, en met dezen te zamen de streek die wij doortrokken gezuiverd. AVij zijn met onze lagers dwars over Molapos berg. Naar diens kopje gaande zagen wij eene groote massa Kaffers ons op de regterzijde van laatstgemelde plaats opwaebtende. Bebalve dat de lagers ons belemmerden om den vijand met onze magt te gemoet te gaan, was bet zware, bij kans onregeerbare kanon van Commandant De Yilliers in de modder vastgevallen. Na vele inspanningen is bet ons evenwel gelukt om betzelve weder op vasten bodem te krijgen. Daarna zijn ongeveer 200 burgers den vijand (p.m. 2000) te gemoet gesneld. Onder die burgers is een veldkornetscbap van Harrismitb. Tot tweemalen toe bestormden partijen elkander, docb badden onze burgers bet voorregt den zege te bebalen. Zij waren tot op 20 treden van elkander. Het verdrag der burgers verdient alien lof. Arolgens rapporten van Kaffervrouwen zijn 60 Kaffers gesneuveld, en is eene menigte gekwetst, en zijn bet de lnanscbappen van Molapo en Lesaoana. Dienzelfden 19 Februarij was voor dagbreken eene patrouille van 29 Harrismitbers en 35 Kroonstaders uitgegaan om den vijand op te sporen. Zij werden ep een berg door een groot kommando Kaffers vastgekeerd, terwijl wij niet verre van daar slaags waren. Eerst des namiddags is bet bun gelukt af te komen, met zicb voerende 65 paarden en 430 bokken. Deze patrouille bad zicb als bun leider gekozen den beer F. Senekal, van bet district Kroonstad, welke zicb goed van zijne taak kweet. Tot zoo verre was dit rapport gereed toen de treurige tijding tot ons komt dat bovengenoemde beer F. Senekal, die zich andermaal dezen morgen met eene voetpatrouille op denzelfden berg bad begeven, BASUTOLAND BECOHDS. 