An English and Nether-Dutch dictionary, ... 1675
Heldoren, J. G. van.
To the Reader and Lover of the English Tongue, thou hast here presented unto thee some of the earliest Rules for true spelling, writing, and speaking of English and Nether-Dutch: A work very much tending to thy profit if well understood. Considering that little Books are convenient for young scholars and travelers, seeing they are easy to be carried therefore I have composed a Dictionary very brief, good and useful; divided into syllables, beginning first with words of one syllable and do proceed from one syllable to six; and all put in an Alphabetical manner. In giving the Nether-dutch interpretation to the English words, I have for the most part observed to set down first the proper, then, the Transparent and Metaphorical. Although this Book belittle yet thou must find almost the whole body of English and Nether-Dutch words in it, better spelled and translated than ever any yet in English or Nether-Dutch. Thou wilt find also many words in it, which are not to be found in the great English and Nether-Dutch. In the dictionary, I have likewise in hand an English and Nether-Dutch Grammar with delightful dialogues and other necessary observations, for the instruction of learners. Sed Oetgunſtige Lezer en Liefhebber der Engelſche Taal, hier hebt g y 8 an U vertoont de gemaktige Re-1d gels om Engels en Nederduits recht te leer-en sehen, ſchryven en ſprechen, een verł b ceer Mel dienende tot u voordeel, ⁊oo t wel Lerſtaan Vert. 1 a Aaumertende dat de kleyne boeken der . Teerlingen en Reyſende lieden dienen, de yl adatze lighi te dragen æin, daarom heb ile een een IVoord-bock gemaalt æker kort, goet den, en voorts van een ſilb, tot ſes, en alles naa t vervolg van A. B. C. ge- telt. i In ige ven der Nederduitſthe uytlegging tot d' Engelſehe woorden, heb tk mecſtendeel in acht genomen, eerſt deygen te ſtellen; dan, ae vertaalde en oneygentlycke. 1 At- en gebru ykelyk; in Sillaben (of leden) ver- deelt, beginnende eerſt met eenledige  gy by na alle Engelſche en Nederauyiſche woorden daar in vinden, beter geſenen en vertaalt, Ms" er oit eenige vor deſen in Engels en Nederduiis Woordboel niet te vinden æ qu. Als mede heb it een Engelſche en Nederduiis wurde vermakelghe i amen. ſpraken en andere noot; alelyte waarnemingen tot onder wing der Leerlingto. J. G. van He poR Ex. \ Van d uytſpraak DER ENGELSCHE LETTER ES De namen der Engelſche Letteren 241 vier- en- twintig, na ouwe gelboonte ; als volgt : æ, bie, cie, die, ie, ef, dzje, etz, ey; kæ, el, em, en, o, pie, kju , er, es, tie, joe, dobbeljoe > X; WY> zed. | Maar tegenwoordigh a — | (by de voornaamſte Meefters) in GN #5 naam , en kragt ; als W a b c def Ki: k a, bie, cie, die, e, ef, ge, he, ij, 4e ke, F<. Im n O P qr A u el, em, en, o, pie, ku. ene. r j-*; 9 — we, ex, je, ze. | n Defe vg f, a, e, ij ou; EO OR en al de reſt mede-klnokers , aptgenomen y, _ 32 3 1 > Fa 8 Van de Klink-letters 12 eigen ende ver- anderlyke geluyaen, Het exgen geluit van a is als de Hoog-duitſche &, wat grover als e, en ar — als de Neer- duitſche a. a Vert uytgeſproken : 1. Kort, voor alle enkelde mede-klinkers 0 als i in mad, dul; hat, hor, 2. Lang en fin alt er een e, agter de 3 her komt, en 't verandert de zin, als in made, = © gemaakt; hate, haten. ' - 3+ Poor l. alt int Neder-duits voorbeelt bald , kaal ; balk, vore ofte greppe ; call, roepen ; halt, hinten; almighty, almaghtig. Het eygen geluyt van e, is gelgh e, in Duits. e. Wert nytgeſproken: I. Kort als in net, een net. 2. Lang ali in edify, rimmeren. 3+ ' Nonker geljk een heel korte u, als in bur- den, laft; garden, tuyn; cattel, vee; leeft bur- dun, gardun, catul. Als er een mecklinker voor l. * „dan beeſt e, ter I. een Peerſtuytent geluyt, gelifh of er een Torre u voor ] was, als in circle, cen ront perk; Bible, Bybel; candle, kears ; wrangle » twiſten; little, Peynig; leeſt circul, bibul, - candul, wrangul, littul, en zoo de rr. | 5 © achter 15 beeft 00k een een een. Al in fire, puny; RESP luce, gewin 3 35 — — mmm cet eſquire, ſchile-knege ; ; * fier, mier, lucer, eſquier, &c. Aghter een enkel aides wert e geſebre-= ven om de voorgaande linter lang te maten: maar men ſüßtte noit uyt aan t eynde van een woort; dan alleen in deſe een. ledige or- den, be, ⁊ijn; he, hy; me, my; she, ze; the, de; of het; in deſe wert e, uptgeſproken als ie in Duits, uytgenomen in dit ledeken the wert e, uytgeſproken als in Duits, leeſt bie, hie, mie, abi the; ook, in de Dues. ſe volgende worden, wel voorigekomen zijn van andere Talen, sprechen men e, op ct einde uyt als in Dacyts, Epitome Jeſe, Jubile, Phebe, Conge. Het eygen geluyt van 1 is als ij in't Nederdayts. I. Wert utgeſproken - | 1. Als ij in Days + ex. idle, ledig ofte ; Idol, Af-godt; I, ik; pride, hovererdie price, prijs; live, levendig; mile, grimachgen. | 2. Voor alle enkel of dubbel mede-klinkers (in- dlien der geen e en volgt) wert 1 uytgeſproken © | als in Duyts, ex. rib, ribbe; Ship, Sebip $0 ſick, 21st 3 fin, ſonde; rich, riſks \ 3. Donker geljh een orte u, ex. third, nb; | thirteen, dertien; ; thi iſt, of; ; leeft thurd, thurſt. A Het eygen geluyt van o : beeft een Dejnig gemeyn- E 53 met de Dale " "Mr" 9 5 X o Wert 4 o Wirt antgefroken.. 1. party > Par aliſe een fb has maakt, Ex, obey, gehoorſamen ; open, ope- wen; oven, bak-oven; overcome, ze boven aan; en dan t einde van cen Woort, Ex. go, gaan; so, 200; no, neen. Uytgenomen two, twee ; do, doen; to, tor; leeſt toe, doe, toe. 2. V On meek-klinkers abs 2 in Duts, Ex. of, van; odd, one-fex; rod, roede; pot, pot; not, niet; cost, koften. 3. Dankker een forte u, als in London, Len-den; Kingdom » Kommoryk; reason, reeden; left Lundun, Kingdum, reaßun. Het eygen geluyt vun u is gelg& of, < er een heel Korte i in vermengt wert. u Wen Htgeſproken: I. Alt in unitie, eenzobeyt« | *. Kart voor cen mechhlinber, bykans als 0 in Duits, Ex. dul, bet; hunt, jagen; UP »; butter, boter., |. OO | 4 Gelyk wir language, tae! 3 anguish, genont- | 3 languish, quynen”, distinguish, e- ſebehden. Mert i en u, eind gen geen woort of ©, mert de ö 4s in [kie » ingde; Venues ——<D- —_— Wert mytgeſproken : : 1 Lang als m Tyrant, Dwinglandi. 2. Kort als in nymph, boſchgodinne. IF Merkt y ſ[chryfimen nou in t madden van ee woort, ten Ly dattet voort koms van's Grieł x, als Babylon, Apocrypha. Fan d uyiſpraat der Fwee-klanken. ay, Deſe drie rwee- klanł, en ay, ai, en ey, wer- ai, den uytgeſprołen als ai in dit Franſche woort ey. maiſon, ofte als & in dit Hoogdutſche woort aben » even. Ex. air, lught ; pair, paar; day, dagb; way, wegb z they, y ; obey, amen. ea, ea en ei als dobbelt ee in Duits mtgeſpre- ei. hen, dit is e lang. Ex. eat, ecten; meat, ſpyſe 3 conceit, begryp; deceit, bedrogh. leſt, ect, meet, conceet, deceet. au, Deſe tu ee au en aw werden w1tgeſproden | | aw. als dobbelt a A in Nederduits, Ex: author, auteur; craul ofte crawl, kruypen; aws + on ſag; law, wer. | eu, HQſetwee-klanken eu, ue, en ew, werden ue, tgeſprob en als icu, in Nederduits, cunuch, ew. gef neden; feud, wendſchap; due; schuldigß; rue, wynrujt; new, men; feẽWw, Weynig 5 brew, broawen. 5 oy, oi. Deſe  ow, uytgeſproben als dovbelt oo, in & eder-duits, ſoul, Ziel; though, hoewel; beſtow, be ſteden; flow, traag; window, Venſter; know, weeten; throw, ſmyten; pillow, corkuſen; shadow, schaduwe; shadow, ſhadow; sorrow, droefferts; widow, wedwwez winnow, man-nen; morrow, mergb; follow, volgen. ee. Dabbelt ee, wert mztzeſproken ali ie in Neder-duits, ex. ſeek, ziek, beer, bier; meek, ſagimoedig: leeſt ſiek, bier, miek. eo. Deſen tweeklank eo, wert allcen in dit woort people, geſchreven, leeſt piepul, yolk. ie. ert uytgeſproben als in Duits, ex. be-lief, geloof; grief, ſmert of doe suest; Prieſt, Prieſt. oa, Wert ujtzeſproken als dobbelt oo, in Duits, ex. oat-meal, baver-meel; boat, boot; oar, riem; coat, rok; boaüt, beroemen; Leſt, oot-meel, boot, oor, coor, booſt. Wert zytgeſproken als oe, in Duits, ex. hoop, een boep, broom, leſem; food, EY | voet- eau, Deſe drie Klanb en werden bee. C | voaſel; fcol, gel; ſtoop, nederbuygen; moon, de maan; leſt, hoep, broem, foed, foel, ſtoep, &c. Uytgenomen, in deſe volgende wert 00, ut geſprob en als een korte u, good, goet; hood, kaper; blood, bloet; wood, boat; blood, boat; wood, wolle; foot v Voet ʒ leeſt gud, hud, blud „&c. ui, Mert eytgeſ proben, in deſe woorden, als ey in Dupts, guide, lente man; guile, bedragb; guiſe, w ſe; disguiſe, vermommenʒ beguil, bedriegen buyer, kooper; verjuice, groene- edick, vi. Undeſealsn, recruit, Bervullen; fruit, rrugtzʒ ſuit, proces; ſuitor, ſmeker; bruiſe, wor ſclen; juice, ſap 3 purſuit, vervolging 3 ſuitable, voeg ſaem. | eu, als teu in Daus, ex. beauty, ſchoonew. heyt; adieu, vaart wel; view, beſien; leſt bieuw- ty,  hoets kootzh church herke _ tzurtz Ujrgemomen in de woorden die van't Grieks komen ſpreckt men ch ant gelyh een k. Ex. character merkreyken chriüstian chriüten Archangel Aertienged Six. ceenig Vorſt Chronicle Kronike, &c. D. en F. ſpreekt men uyt als in Duits. | G. g wert ujtgeſproken voor a, o en us gelijk in Duits. game ſpelt in genin, God Gott Güul -geſchats. Voor alle mee - Ain ert wert g ook_nytgeſproken als in Duits.. Ghoſt Gert glove handſchoen, great groet en 200 de weft. | g wert voor e, en i, op twee Manieren ytgeſproken: in deſe volgende woorden ſprecks men gi uit als * Dan,” © | To . 1 a * y *. To geld, heben; gees, £427. To get, winden; gift, gave; Hach. onbedacbr-ſaam; to give, ged; girdle, ged; girl, meysje. A dagger, een delb; beget, teelen; Druggist 6 Drogist; finger, vinger. To forget, vergeten; hanger, hanger; hunger, hanger; stunger, stunger. Maar in alle andre woorden sprecks men Tz For e, en 1 t als | mec-klinker in Engels, ex. George Joris Dzjeorze generall gemeyn dzjeneral ginger - gengber dÜberge geſture gel aut 7 en ⁊ oo de rest. generation geſlagte 2 gorgeous Cierlyh roegernüt ; gyant rewſe | Voor n en h wert g niet aytgeſproken. ex. to feign veynz en feen to reign reen night nagle YL neyt — ey Door gewoonte wert gh in deſe volgende woorden Ali een f, uptgeſprol en. Rough ren, ſcberp cough bhoeft draught  bykans w)tgeſproken als cen k, maer een we ynig platter als k, gelyk men ool g aghter een n, n Duits wntſpreckt. ex. | King Toning beg bedelen long lang leg been nag ertje pig kes _. dig gra ven dog bon dug borſte hog verken hug ftreleu Uytgenomen agter dſpreckt men h ayt als zh in Duits, als in To lodg herbergen, en oo als een ſtomÜme e, ag- ter g komt dan ſpreckt men g, uyt als zh in Duits, lodge, herbergen; ſiege, belegeren; leeſt ladzh, ſiezh, en ⁊ oo de  poor een n ſprecht men k ut als een t, ex. B Know In deſe volgende woorden wert I, gelen uytgeſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſ� S. Sh werden uytgeſproken als ch in Frans; ex. a Ship een Schip a Shoe cen Schoe a =_ een winkel een /cbotel a Fish een Vis. T. th Vert op twee manieren uyteeſproken in defe ſag en plat, met de tonge tufſchen de tanden, en dan in tte rug treiben fpreeke th at als dh. That En in de meerte poor den die meer als een fil hebben, eindigende in thed ther thest thee, they als father mother vader woeder vader woeder loatheth of verfoeit worthy fathom werth, werth, dadem, dadem thirt in def polgende woorden scharp en kort nyrgeſbroken met'et einde van de tong, sifti under tegen de bovenſte voortanden geleunt, en dan blafenae wtgefproken, als thought gedaght thinking denkende thouſand duixent thicke dił third derde thirſt dorſt thraldom fladernie three drie thrid garen tweeren thigh aye thresh dorſen thrifty Haar ſamthroat f rot of keel thun- derde men, men maghge op twee manicren uytſbre- thunder donder thumb Auym athump eenen klap of flagh - thimble dingerboet of 'rink to thatch adekken, huy/decken theef 4. Am 't eynde van een woort wert th altijt Einde van de long ftijf onder tegen de bovenſte voortanden _— „ en _ blaſenae uytge- ſprooken: als faith gelode breath auſem death doot tooth tant teeth tanden birth ge boorte oath P* cloth Laken youth jongeling algen tijt der werk-wooraen. ken en ook ſebryven : en om de lighſte nytſpradk, ſpreezs menze in de gemeyne praat Hen mee- ſten tijt als een 8, t. he hath or has hy heeft | B 3 be he loveth of loves by bemin he goeth of goes by gaas he drinketh of drinkes by drinke he saith of gaas by ſen it waxeth of waxes bet wort, waſf it groweth of growes bet wort, groeit it beginneth of beginnes bet begmit, &c. tl zie in Duits, ex. | action werking ; adoration aanbieding attention rocluyſtering | caution boede Up!genomen int begin van een woordt, als tied, | en agter s, als ſuſtian, hour ti haar engen gelt. tied gebonden | fuſtian bomjy, en 200 de reft. | v. AMedellinber Wert wyigeſproken als in Duits, *. advance vorderen Pert ti Voor een klinker wert bykans wytgeſproken als i „ — —ũ—ͤ — _ . w. wh Pert wytgeſproken alt hoe in Duite, alaarom is 't beſt dat men wh hoe noemt. ex. what wer hoeat when wanneer hoeen who wie = hoe whom wien L hoem whole Wwiens hoees whence van waar hocens Is whale walvis | wheel wiel ofte rad which welk while terwyl whip ſweepe of geeſſel whole heel of geſont wr Wert uytgeſproken Hun als ar, ex. write/chryven wrong onrecht wrack breuke X. x Pert uytgeſprołen als in Duits. 1 |. y Mede-hlinker wert nytgeſproken als j mee- Kliu- 6 ker in Duits. yard plaats of garde yea 4 yarn garen year jau yawn geeuwen young pong Z Wert uytgeſproken als in Duits. | B 4 Merkt, 4 pelt worden. Accompt account all awl ale ail Alerke „ in E a Stn veel woorden die alleens ep1geſproken worden, en evempel verſcbeyden in bebben , die derhalpen verſcheydentlijł ge- rekening aghten al een foet bier ſe chorting » of gebrek, autaar veranderen lug be Koren- aar een erſgenaam toeſtemmen opklimmen bal ſchbreeuwen een Afgor bloot een beer Sim een bie _——_— cold Coat to quote could choler coller D. Decent deſcent done dun bier doot-bare boot, {chanrje gekoght een tal van een boom een boge buygen betamelyh ' neaer Alen gedaan don her Ileur daulp ſchulaig een 00Y eer, of vroeger ooſt Zeſt B 5 F. ſebhoon -voetſel wuyl | een Vogel I | Poor vier 4. | wyt Prerde Fiſeren, krullen priefen. G. — gegdan fluk geſchut verguit | ſebult, H. een herte bet berte ten baſe een hair hoor hier bieft | : paart hollow eye in inne inſt whe incite 1 00g ES 5 - berberg tennis verwe len L. een lam lam, kreupel be, regel lende perbont been een ſehoemakers lief aAyuren off | klein leaft Jeſt een Woort dan hoege light —_— light light-vierdigh to loſe verlicſen 8 toloole loſer M. Meat Joy to mete meten meet bequaam to meet ontmoeten | N. Naught 9 nought niet nice reer, lek ler neece nigbte nay neen Wu neigh as a horſe neyen als een peert O. | An Oar Fen riem ore onge ſiyvert gout o're oder af * 1 van one cen own exgen er our ef hour *IÞo : uur  ſebuldę P. a pear een peere a par een paar b to pare beſnyden, ſehillen a perſon een perſon a parſon een predikant : pence penningen pens pennen power maght 1 to powre gie ten, ſtorten Q. KR. torule rijſen raies pen ſtralen to riſe * op ſtaan 33 ris = | to rain regenen to reigne regeren I ght reght a rite een gebruik to write ſcbrij ven wrig ht een man naam | | | meh * . Roma an Rome - Romen a room : een plaats, een 1 = te koop 2 ſayl een ſel _ 2 to ſing Augen = . with we engen met — 200 2 — Zajen to few najen ER: * ſaw f 74 D 1 to ſaw FAS Lagen EE ſome 3 Lomig, eenig ſum ſomme - ſon Zonne ſun Tone, Loon were we ware, to ſel WO woe teen te, ooh 108Wwe twee werk van vlas door FR ſmyzten, gojen rongen talen tang Wagren _ een gewight ' weg | weegen —_—_— drazen waren wy waar, te verkopen wee 9 ere to rap wrote wrought 5 wring a ring to ring Merkt, men verkort dikwis tee Woorden , datſe leyden gelijk een enkelt Foort, Tis it is bet is twas it was bet was *twil it will het wil Tm I am ih ben T'll Iwill ik wil thou'lt thou wilt gy wilt he'ld he would hy woude let's let uus ' laat ons don't do not doet geen cant can not han niet that is that is das is he's he is by is yare youre i g Tre ] have & heb wher's where is Waar is th'other the other die ander hah-puth half- penny - vor een halve worth fin ver. pooch penny-worth poor cen fan- | v &c. Een- ledige WO ORD EN. A B. A „ ten artikel Voor ſelf ſlandige naam- woorden, die met een meie- A linker begin- nen, als a man, een man. the aces het 443. An ache or pain, pains. The tooth ache, tant. Wes, doen, handelen. To add 7 by-doen 3 ad-der en. Age, orederdoom, ec uwe. Im, mik ken, eogmerł nemen. wr 5 laget. ale, ſoet-bier. all 7 al, alle. alms, almos. to ake, ⁊eer-doen. Iam, ik ben. at, emte, miere. 3 AP. an ape; cen 44p.. arch, aarts. an arch, een boge. an arm, een arm. ark, arke, Koffer, kiff. art, honſt. pen 428 5 als, gelyk. to ask, vragen. ask „vraagt. an aſp, cen ſlange £00 ena. als, ec ſel. an aſs in grain, eenen regten eſel. an aſh-tree, een ef- ſ[chen-boom. | at, by, tot, ten, ter, te. aunt, mem ſe. aw, entſag, vreeſe. an awl, een elſen. an ax, cen exe ofte  a Bul » een bor Le. Bait, pleyſteren in een berge. to Bake, bakkes. the Back » am rug. Bald, 444. Ball, 4. Balk, greppe, gent tuſ- ſchen koren. 3 Balm, balſem. a Band, een beffe » bef. a Band of ſoldiers, een bende ſoldaten, Banes of mattrimony, 5 geboden. a Bank, een ofte Fark M ofte. to Barb, barbzeren, : ſeheren, petſen. Bare, bloat naakt. a Barge, een ſcoauptje mer riemen. to Bak like a dog, Heffen als een bont. the Bark of a tree, A4 B A van cen boom. a Barn, een ſchuur. Baſe of condition, quaat-aardig + a Bat or club, kluppel oſte flok, to Bathe 5 baden. a Bath or Bain, een bat ofte bat-ſtove. to Be, zynofie weſen. a Bead, een kraal. a Beam, een balk, a Bear z3 cen beer, to Bear, or carry, dra- Ne a Beard, een baart. a Beaſt, een beeft. to Beat, or ſmite, ſlaan, ſimiten. 5 a Bed y cen bedde. a Bee 5 Cen bie. to Beg, bedelen. to Belch, belk, or break wind , wait op-braken. a Bench, or form to (it upon; ion, (it BE upon , een bank om op re ſuten. to Bend, crooke, or bowe > Gbuygen » krommen. Beſt, or moſt excel- | lent , beſt, ofte cer aujlneements to Bet, or lay downe aſtake or gage, iet dat men neder leyt in 'r ſpeclen, t 2.» geli ofte iet anders, daar men om ſpeelt. to Bib, or fe. een wei- nig drinken, a Bill of ones hand, een bant- ſcbrifi. to Bind, or ty up, bin- den, ofte op-binden. a Binn, or hutch to keep bread in, cen ſpinde om Lroat in te beweren. a Bird, een vogel. the Birth of a child, de _geboorte van cen kent, d0 Bite, bijten, — B I: a Bite with the teeth, een beet met de tanae. a Bitch, een te ve. Black, ſwart. the Blade of a ſword, het lemmet van een ZWweert. | a Blain, or bliſter, een puiſt, ofte blare. to Blame, blameren , laſteren. to Blanch, or make white, bleyken. to Be almoſt blank, de moet bykans ver- loren ge ven. to Blaze, blaſen, ook. verbreyden. Bleachin the ſun, or make <loaths or linnen white, &lec- ren blethen ofte lin- waat wit malen. Blear- eyes, loopende gem. to Bleat like a ſheep, blecten als een ſchaap. to Bleed, bloeden. to Bleſs, ⁊egenen. C 2 Bleve B L azure Blew , bemels- a Bough or Branch of blaau. to Blind, verbinden. to Boaſt, roemen. A Boat, een bot, ofte chute. Me hardje, sout ofte overſaact. Bold and preſpous tious, sieut en ver- meten. a Bolt of thunder, een donder - Kloot. a Bond- man, een dienſt- hk neot ofte ſlave. *. — beende  pound or stamp in a mortar, in een mortar of the vessel, the Brässe, de Bergen. a Brake for flaxe or hemp "1! braak em | vlat ofte hennip mee te braken. 2 branch of bay, een laurier-tał. a Brand iron or trevit, een brant-yſer ofte treeft. Bran, semel. to be Brave, aytnee- ment of kofleij zyn. to Brawle, krakeelen. Brawn, eelt, weer, ſwil, ſalt, a Breach between men, heimclyke vy- andiſchap tuſſcben meaſcben, Breadth, breette. to Break or burst up, breken of op-barſten. the Breaſt papp, de bor ſt-tepel. To Breath out, or give up the ghost, To Breed, or bring up, Broken, opvocden, Ofte genereren. To Brew, broken. A Brick or tile, een Bark-fleen ofte tixchel, A Bridge, een brugge. A Brier, een doorn. Brief rehear, een Kort verhaal, To be Bright, or to Shine, blink len, ofte Schijnen. Brink or Brim, boorff To Broach, or spit Meat, on t pit ſtte- Brought, brengen. Brought, gebregt. Brought, broeden, Brood, broeden, A Brook or river, een Beek offe revier. Broom 0 braam, A Broom, een leſem. Brood, broeden, A Broom, een  ſer up, timmeren, bouwen ofte op ſetten. YBull, cen bal, tier. a Bunch, ecn bult of bes a Bunn, een koekye. to Burn, branden. a Bur, een Mie. ö 2 Buſh of hair, een bos haar. | But, maar, dogb, ale of. exempel, You do nothing but play, gy does niet als ſpeeten. I think nothing is done but you know it, & denk daer is niet gedian of gy meet et. I could not but laugh, Je moſter om lach- gen. a Butt or mark to { hoot at, een doel. Pit, ofte merk om in te ſchieten. to Buy and {el again, kopen en beer ver- kopen, - By, bi, door. a By-path, ecnen by. pat. C. a Cage, een kouwe. A Calf, cen kat. To Call, repen. Calmor quiet, fil. A Camp, een leger. Plaats van een heyr. Can, i& kay. A Cane or reed, een riet-flok, rotting. A Cann, een mute. To Carve, or grave kerven, graveren. Dünne. A Caſe 2 in QC A 2 Caſe or matter, een geval, aal ofte re- a Caf k, een vaatjen. to Caſt, throw, fling or hurle, perpen, geyen, unten. to Catch, vangen. a Cat, een Katte. a Cauſe, een o0r/ak, voorval ofte oecaſie. Cave or denn, een pelonke ofte hol. Caught, gevangen. to Ceaſe or leave off, vouerval ofte oecaſie. Chaff, kef. a Chain, cen leten. a Chair, een ſtoel. Chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, hou, chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, hou, chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, hou, chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, hou, chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, hou, chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, hou, chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, hou, chalk, kak, to Change, verande- ren, verwiſſelen. to Charge or com- Chaff, h mand, belaſten, be- veten, gebieden, Charge or cost, on- koſt. koſten. Charie or warie, drif- ng, voorſugtts, to Châte —— Ja- gen. | to be chaſt, bis aq. to Chat or prate, Alap- pen, praten. to wax cheap, goet koop werden, | a Cheat, een wyiftry- king. to Check or taunt, be- riſpen, bekizven. a Cheek, een Dang, ofte kale. | to Chern or make butter, karnen ofte beter maken, a Cheeft- nut, een la- ſtanje. to Chew meat, een la- ſtanje. to Chew meat, een la- ſtanje. a Chick or chicken, een kieken, to Chide, Hven. C 4 Chick CH Chief, opperfte. Chees, kaas. a Chil-blain, verſy- wing van bloet, Chill or chillie, hay, vrig, koutac bt ie. a Child, een Aint. a Chinn, een kinne- bak, Choiſe or election, teur, of verkieſinge, Choiſe or exquisite, eur ofte tneming. tO c rex. To Chop or cut off, F- backen, af ſanyden. Christ, Christus. a Christ, boeragbtig, een plompert. to Cite, dagvaarden, citeren. Clad, gel cet. Clay, kley. to Claim or lay claim unto, cyſchen, ey- gentiyk toe ſcbmven. to Clap the hands for ſe or pick out, uytgsceten, HAtkeu- C Joy; de handen dan tdſcbap, ſamen flaan a Clark or Sexton of the Church, een Voortezer ofte Ko- fer van de Kerk, a Clauſe, een ſluit-re- den, by-vocgbſel, To Claw or ſchratch, klauwen, krabben. Clean taken out, Kl aa uyt genomen. to Clear, ſuyveren, rey- nigen, ontſchulligen. to Cleave or divide, kloven afte ſcheyden. a Clark, ern Rlerl. Clean, ſchoon, ſayver, reyn ofte net. Clear and bright, Ai en helder.  een klyt, klomp. | to Clog, or hinder with Clogs, ſluyt- blokken » ofte met bonten binderen, kluppels aan hangen als men honde doer. to Cloe or glut, vra- ten, met ſps over- n. to Cloke, diſſemble, or conceal, wveyn- ſen, verbergen. a Cloke or Cloak, een mantel, Cloſe or hidden, yer- borgen, Cloſe or narrow, dight, naube. to Cloſe or shut, ſtay- ten, toe-maken, to Cloſe or attire, He- den. ö Cloth or cloath, Ialeh. 2 hair Cloth, een bären leert. GI Cloves, kruit-nagelen. a Cloud, een wolke, a Cloun, een plompert. a Club, een kuſt 2 the ſe Coaſt, de 2ee- kuft, a ſheeps Coat, een ſchape-ſcbot oft kot. A Coat of silk, een 2z3je yok, a Cock pit, een plaats daar hanen vegeten. a Cock, een haan. a Cock, een traan. a Cock of hay, een hoy-epper. to Coin, munten. Cold, Tout. to Comb, klmmen, a Cook, een bol, to Cool, verkoelen, Cork, Kork. a Corps, een lj ofre doot lgbaam. Colt, koſten. to Couch or lie doven, 64 neder C O neder liggen. a Cough, den boeſt. I Could, ik koſt, of kon. to Count upon his fin- gers, reken op ſijn vingeren. to Coup, K uypen. a Cours or race, een loop ofte loop-baan, a Court or yard, een v00r-plaats van een buys. a Cow-herd, een Koc- Herder, ofte dry ver. 2 Crab or a wilding, eenen Auuren wilden appel. a Crab, een Krabbe= viſch. to Crack, krahen. to Crave or implore, ootmoedig bidden, of- te begeeren. to Crawl, kruypens to creak, rałen. Cream, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een top CREAM, room, to creep, pen. a creast of gold, een Dans gout, CK. a Creus, een hanen-· A m to cry Or weep, brj: ten oſte ene. to croſs out, antſcbrab- ben. a Croſs, een Kras. to croutch, &rommen, a crowd or throng of people, een gedrang van voll. to crow, krajen, « a crown, kroon, to crum or break ſmal, kraymelen y of klein in süb ben bre- ken, a Cruſe, een kruybe ofte - drink-pot. to crush in pieces, morſelen, of m Fs hen vryven. a crutch, krukbe, a crult, een korſte. crop, de krop. a cuff, een voor-mouwe. a cuff or buffet, een oorbart, p, Linne bak- ſlag. a Cup, een op: 781 „„ to Curb, breydelen » dAdmwingen. Curd, vrongel. to cure, or heal, ge- neſen, helen, to curſe or bann, vloe- hen ver vloek en, Curſt or ſhrewd, ver- rloekt, gram, toor- nig. to cut, ſuyden. D. A Day, een dagh. a Dame, een Vrouw. to dam up the water , het water toe dam- men, 2 Damp, een damp. to Dare, dur ven. Dark dui ſt er. to dance, danſen. a Dart, een pyl. to Daſh together , tſſamen ſtot en. a Date, ten dadel. to Daunt, den moet la- ten ſenben. D A | to NDawb, beſmeren. the dawn of the Day , den dave-raat. | a Dead bodys , corps Or cors, een doot lighaam ofte lyk. a Deaf woman , een dope rrouw. to Deal, deylen. a Dean, een Deken van de Kerk. a Deanry, een Deken- ſchap. Dear, dier, lief. a Dearth, een dierte. Death, doot. a Deed, een daat. Debts, ſchulden. to Deem, oordeelen. Deep, diep. a Deer, een dier. a Deer, een harte. to Delve or dig, græ- ven. a Denn, cave or adel, een ſpelonke , hot ofte kuyl in de gront. Depth 7 diepre. Dew 3 dau. Dice, DI Dice, dobbel-ſtien. to Die, ſter ven. to Dig or delve, gra- ven. Dimm, duyſter. to Dine, mad g-maal efen. to Dip in liquor, in t nat eſte ſonfſe do- Pen. : a Diſh 3 een ſcbotel. a Ditch, cen graght, eſte loot. to Dive under water, onder Water duyk en. a Doe, cen das, het wi ſje dan een bert. to Doe, doen. Done 7 gedaan. Doom, oordeel. A Dog ces bonte a Door, een dear. to dote, dutten, ſuffen. Doubt , ewyfe/. a Dove, een dive. Dogh, deegb. a Down, een dain. Down , neder. to Drag or dray7 , fle- — 1 a Pray or ſled, een ſlee. a Dray man, een ſleper. to Drain out water, water af-malen, to Dread, vreſen. to Dream, dromen. a Drench, eenen draub. To give a drench, cendrunking, To Droop, quellen, Quynen, To Dry, drogen. To Drive, dryyen. Drop, een druppel. Drops, schaim. Drove of cattel, een boep beeſien, Drove of drow, verdrinken. Drudge,  een oog. Each or ech, el b. To Eane, Lammere the Face, het aanßgt. Werpen, a Fact or act, een daat. An Ear, cen oer. to Fade, welken. An Ear of corn, een to Fade, decay, or fall- Horew-aar, laway, werwelken, An Earl, een Graaf, verdorren, vergaan. To Earn or get, verdie- to Fain, veyuſen, nen, w nnen. Fain, deſirous, geren, To Eaſe, veriigten. to Fail, or disapoint, To Eat, eten. miſſen, mi sleiden. The Eaves of an house, Faint, flax, kragteloos. A kabbing van cen a Fair, eenjaar-markt, Bills. | Fair 7 ſchoon. To Fall, vallen. | Fame, faam, gerugt. a Fan, een wan , daar men horen mee want. a Fan, cen wajer, die de Iuſfroums in de hant dia gen. Fare, dreugt, voer ſel, wel Paarts good Fare, goet cier. a Fare, een vaart. ' to Fare, paren, Farr, veer. Faſt and firm, vaſt en ſtyf. to 74. vaſten. Fate or deſtinie, toe- | ſchicking. a Fatt or veſlel , een vat. a Fart, een veeſi. Fault, /chx/t, foute. a Fault, een misdaat. Fear, rreſe. a Feaſt or banket, een feeſt of banket, a Fce, een loning, loon, loon trekbing. Voct. Fed or nouriſhed, ge- F E Feud, dodelik en haat, ofte vyandſchap. to Feed, vocden, wey- den, voetſel-nemen, to Feel, voelen. Feet, voeten. to Fence, ſchermen. a Fenn, een veen. to Fetch, balen. Feud as dayly feud , wraak als dagelykſe wraak. | Few, weynig. He, fic 9 foey, foey. a Field or paſture, een velt ofte weyde. a Field - battel, een velt-[lag. Fierce or cruell,ſfiraf en wreet. Figg, vyge. to Fight, vegten, a File, cen vile. to Fill, vullen. a Film, or a ſkin like a cap wherein di- vers children be born, cen velletje ge- li cen mats, daar ver- 114 FI verſcheyden kinderen _ eboren werden. Filth, fi thy , or filthi- nes, vnyl ofte puy- ligbeit. to Find, vinden. to Finiſh, eyndigen. Fire, vier, vuur. Firm, vaſt. Firr-tree , vuren- boom. the Firſt, 4 cer ſte. Fit, bequaam. Fitch, een vitſe. Five, vyf. a Flag, banner, enſig- ne or ſtremer, — _ vlas ge, vaandel, van. a Flail, cen vlegel. 2 Flake of ſnow » een ſnee-vlokke, to Flame, vlammen. the Flank , de ſyde on- der de korte nibben. a Flap, een gulpe. to Flap, ſtaan. to Flaſh, weerlszren. a Flaw, or clearest, Yen love, F L. to Flea, villen. Flea'd, geviit. Flegm, fluime, qualister. a Fleece of wool, een villes wolle. Flea, viegen. to Flie, or run away, vulgten, wegh-lopen. to Flie, or throw, werpen, ſmy- ten of gojen. to flit or remove, ver- bur ſen. a Flock, een łudde. to flock, together, ver- gaderen. a Flock, een vloer. a Floud or flow, een vloct. to flow over all, ovcr al vlocijen. a flute or pipe, een flui- te ofte pipe. a Fog, miſt, nevel. to Foil, af-ſlaan, to Fold, vowren, a Fole or colt, een eu- — ——n am — - F O peulen, Fome, /chuym, Food, voetſel, a Fool, een geb, for. a ſoord or ſhallow pla- ce, een onatepe plaats, |  gevven, formeren. To be foul or filthy, vuyl of onreyn 24n, to make foule or defile, vuyl ofte onreyn maken. To found, or cause to be built, fonderen, ofte veroor, taken om getimmert te Perden. Four, vier. Four- ſquared, vier- Kantigh. 2 form or bench, een bank. To wax Frail, veroude- Frären, vergaan. A Frail of figgs, een horfje met vygen. A fraid, verpaart. Frär, vraght. To frame,  ſchuim. frown or wrinkle, impet. to frown, Het voor- hooft rimpelen. fruit, vrugr. full, vol. half full, af vol, to fume, belgen, a G. to Gain, verdienen, winnen. Gain, winſt + # the Gall, de galle. a Gaol or jaile, een gevangen- huis. to Gape, gapen. a Gap, een ſcheur., a Gaſp „een ſmh. to give the last Gaſp, den laaſten jmik ge- den. to be Gay, cierlth æin. to Get, en. to Gheſs, giſen, raden. Ghoſt, geeſt. a Gift or present „een gave of geſcbenk. a Giuld, een gilde. to Gild, vergulden. Gile or guile, bedrogbh. a Gin or grin, cen /i iK om wogels te vangen. to Gird, omgorden. a Girth, een gingel. a Girl, een meygjen. to Give care, gehoor geven. to be glad en ones be * Half, blyde Êijn dan rants halven. I am glad in your be- half ib ben Êijn van uwent halven of wer gen. to Glance or ſkip over, oper ſpringen. Glaſs, glas. to Glance, or leſen, ſchobben, aaren op het lant vergaderen. a Glade, een gh-baan. to Glide, glyden. 2 Globe, kloor, bol. to Glue, collogue, or flatter, wieyen, D to G L to Glue or lie, liegen. veynſen. a Glue or expoſition of a text, cen He- legging ofte verkla- ring van cen text. a Glove, cen band- ſeboen. | to Glue, lymen. to Glue, vraten. to Glue, vraten. a Gnat, een Mugge. Gnaw, kyagen. a Goat, een gte. God, Goat, roGoe, AA. Goe to „ el 44. Gold- ar, gout-aarde. One good turn requi- res another, een goe- de daat wereyſt cen ander. a Gooſe Gold- ar, gout-aarde. One good turn requi- res another, een goe- de daat wereyſt cen ander. a Gooſe Gold- ar, gout-aarde. One good turn requi- res another, een goe- de daat wereyſt cen ander. a Gooſe Gold- ar, gout-aarde. One good turn requi- res another, een goe- de daat wereyſt cen ander. a Gooſe Gold- ar, gout-aarde. One good turn requi- res another, een goe- de daat wereyſt cen ander. a Gooſe Gold- ar, gout-aarde. One good turn requi- res another, een goe- de daat wereyſt cen ander. a Gooſe Gold- ar, gout-aarde en gans. A Gord of water, een yergadering van water. the Gout, podagra, gigbt. Gown, een tabbert. Grace, gonad, gratie gigbt. Grain, graan, als tar. ve, rogge, Cc. Grand, groot. Grapes, druiven. Grâce, gras. to Grate, aßen, klein proven, a Grate, een raſþe. a Grate window, cen rraly-venſter, a Grave, een graft. Grave and shortly, de- gelik en flatig. Gray eyed, grauwe oogen. Gree, ſmeer, Great, groot. a Green meddow, een groene landauwe of. te weide. to Greet or ſalute, groene landauwe of. te weide. to Greet or ſalute, greif, droefbert, anxt. to Greive, bedroeyen. Grim, grimmig. to bbert, r. tie, tar. -—_ to Grind, knar/Sx. to Grin, or wry the mouth, grinnen 72 te den mont ſcherf trekken.  stable, cen kalten. To Grope or seed, een wolzen. Ofte voelen. En dib. To Ground upon, grouten. Grouse, een wormpje. Grown, gegroits. To Grube, wyen, het. Grown, morren, entweder, haten, Gueſs, giſer. Guard, beſchermen, bewaren. Guilt, hat. Gulf, cen wiel der een grondelofe. A Gulf of the sea, een hromte der zee. Guiſe, wiy/e, manier. Gum, gow, A Gun, een roer, iu gemeyn alle gewe er. Aar men met vuur repſc but. To Guüs hout, xy re- jen. H. a Hay cock, een hoy-opper. Hair, een hair. a Hair - bodkin, hair - naalde. Half, half. a Hall, een zaal. the Ham, kmie-ſchei. een The Hunch, he dike van t been, de heup. a Hunch of venison, een ham van vene- ſoen, of wild-braat. 2 Hand, een hart. to Hang, hangen. Hard, Hart. to wax Hard, hart. werden. a Hare, een haſe. Harm or hurt, ſchade, quet ſuuur, wonde. a Harp, een herpe. a Hart ora sagg, een Het dat in t wilt loopt. Haſt, haaſt. a Hat, een Hoet. to Hatch, broeden, a Hatch, een bekke. to Hatch, hacken. to Hate, haten. to Hate, haten. He, even, he. by, j4 by, he, himself, by self. Head, boofe, to Heal or cure, helen ofte geneſen. Health, geſonthert. a Heap, een hoop. to Hear, hooren. the Heart, het hert. to Heat or make hot, beten ofte hett ma- ken, Heath, hey,beyde. 8 to Heave, Hefen. a Hedge, een beg ge. to take He Este, beateen, fich wagten. Heel, een hiel. Height, boogte. an Heir, een erfge- naam, RE the en, He Hell, de Helle. to Help, belpen. to Hem, Zomen, a Hen een hen of hen- ne. Hence, van hier. Hemp, hennip. Herb, Knit. Here, hier. to Hew, hoewen. to Hide, bergen. a Hide or skin, een uit of vel. | High, hoog, huge. a Hill, een henvel, of bergh, Him, hem. a Hind, een binde, het wyfjen van een hert. the Hinge of a doore, het henghſel van de deur. the Hipp, de henp. to Hire, huuren. to Hiſs, ſie felen. to Hit, rreffen, a bee Hive, een bie- erf. a Hog, een verben. HO to Hold 5 handen, at Home, t buys. a Hood, een Frouwen haper. A riding Hood, etc. A hoof of a horse or any other beast, even hoof van en part of enig ander beeust. A Hook, een haal. A hoop, een hopper. To Hope, hopper. To Hoop or hoppers, Hopper. To Hoop up money, geld opleggen. A Horn, Hoop. A Horsey, een paart. Hoarſezheeſch, verkent an Hoſt, een leger oft her. Hot „Hiet. Hour, uur. Our, on). a Houſe, buys. to Howle, huylen. Hue, yerwe. Hue and cry or pur- ſuing after a male- facture, een manity in Engelant als een dief of misdagger dan deen Stad ofte darp tot t ander te oh Wort ver volt. to Hunt, Jagen. to Hur le or caît „mi- ten, wer pen, geyen. to Hurt or wound, quetſen of wonden. cen boonof erte. Hin, tof-ſangen. I, a Jacke, ſpirwinder. a Jacke or jugg, een arink-pot 5 een kr. Jack, Jauze. a Jade, een kreng- van een paart. Ice, es A Hüſk of bean or the ides of a month, het middelſſe des maants. To jeer, geb ſeberen. To Jet to and fro Herwers en derwers pützen. If, indien, Too t. Ill, quaat. An Inch, een duim breet, Ink, int. Join, voegen. Joint, it. A Jot 5 FEN drop. Is, is. to Itch, jenen. to Jugdeor deem, oer- delen, luiceor moiſture, ap ofte wogtigbeit. loump or leap, ſprin- Iuſt, regeveerdig. to Just, tegen malkan- deren fluzen, loy, blyſchap, vreugt. K. ſap in- K E. Keen, carp. to Keep, bewarene » Key, fleutel, to Kick, agter wyt- a Kid, een geytjen. to Kill 7 doden. a Kind or ſexe, een geſlagte ofte aart. 2 King, een Koning. to Kneel, kuſſen. a Knave, een bocde. the Knee, de kme, to Kneel, knelen. a  A a Launce, een lunge hies oft pick, © Law, Pet. Lawn, innen, 200 genaamt. to Lead, leien, loyden. Leaf, lat. Leave, verlof. to Leave, verlof. to Leave, verlof, op- houden. League, verbont. to Leak, leiden, drui- pen. Lean, thinn, mager, to Leap, ringen. to Leane, leunen ſteunen. to Leane, leunen ſteunen. Leaſt, meinighſt, minſt. Leave, glaten, verloren, ophouden, overgeven, oorlof nemen, -affebett nemen. Left, gelaten. Leſt, & ber, the left-hand, de Anker-hand, aLeg,een been, LE to Lend, lechen. Leſt, op dar niet. Let, toelaten, laten, to let or hinder, letten, beletten, hinderen, to let of stay, verloren, verloren, verloren, verloren. Lewd, godloos » boos, a Lid, cen lit of de] ſl, to Lie, liegen 00k lg-en. 