Reizen in West-Indië, en Door Een Gedeelte Van Zuid- en Noord-Amerika;
None
Vo(»««f oehler daden ig Jirnia aaa, om eeni^ JuiigUm omtront de Tgandd^ka ackaepsmagt u te vinun. Oig»- lokiig lag hitr in de baai een Columhiaamche kaper, od- der berri Tan en' Concaoidun gekleurden inboorting, g»- naamd ozoasB de l., die den rang van K(JDneI in Co- lomlHaanaclie diensi bezat. De dag ging mstig vooibg; men koesterde geene de minste beiorgdlieid toot eenige sto- •enii ; want men had loo vele voorbeeldeo, rooral op Cm- rafM, dat ooriogsraartuigen van hait partijen, te gelijker tgd, in de haven bgen, zelia dat er troepen aan land wa- ren, aonder dat het o(nt tiuichen hen tot eenen tnist ge- komen vras. Tegen het Tallsn Tan den avond, ging dc KomBundenr uit, om, een kwartier bniten het dorp, eai beioek af te leggen ; ik aou bem derwaaris Tolgen, en wu reeds naar boren gegaan, om nij te kleeden. Door iuA fcnster dende, werd mijne aandacbt geTestigd op Inee dor Spaaaiche officieren, die langs Heistand derbaai wandelden, en op genoemden kaperkapitein, een breed geschouderd aterk man, doch anders hodaard en ordelijk, die met groole drift naar de eersten toesfapte, op eenigen a&tand getolgd mrdsnde, door een anderen geklenrden inwoner Tan Citropo, die nch faij hem aan boord berond. Op veinige woordeBy?o|gden Tek oornjgeii, en wekhra MtfltOB4 0r a^i l uu rfgw e cht tnsschen de 4 borengieiio^nide peraoQea, Ik dadil aa den moeijelijken toestand, waarin men bq pnlk MBe omsUndi^eid op Aruha is. zondeF politie of gewa* pods magt ; aan den haat, dien de ^ringere inwoners dei| komqpigeBnden Spanjaarden toedroegen, en aan denelTep gee it d rill toot de laak Tan Vohtmbia^ en wilde mij qpoedig padUeeden, cm door mijne tnsschenkomsl den?erdereB wm rt yay tan het geredit te Terhinderen. Doch naaawelijks Ind ik Moiga Ueedingstnkken aan, <tf ik lag door het vm^ atar, dal in weinige Oogenlikken het tooned gehender Taran-r dsfd waf; want de bewägigen der menschen ign bij drift aa plotaaling gavaar snel ab het lieht. De vier Monseha aSderai, want de twee andere haddan rich, zgdgewaran aanbrapgada, bij huile makfers geroegd, itonden naet kafdetfesabda rondom rich been te twadjan, ten emdeda 0p kea indringenda rnenigta menschen xkh tan het lijf ta hondes, tcrwijl er Tan alle kanten klipsteimen op hen go* worpen warden. La bten arreiteran, en gerangra nur Curaeao te icnden, en aeide : Jfu Ja» tal ii Moer lenlond i> tte gaan." GzoKu!" — antwooidda de Komntaadenr, die itjn nj- asdig oogmerk otreat bet SpeuMbe Ftdacke iniag, — * ik laat nw' aehooer waandilig in den grond schielen, all gij de geringite bewegiif maakt, om nit te uulen 1" Ka ■ogaiab eene vemaning ontnnfsn te hebben, am itil naar knit U gian, en faene beweging op Artthm U maken, trok george af, en tie Kommandeur bigaf zich'bij da Spuxiiche oflicierev, die nog gloeiden van' kvaadheid oTer de beleeding, veike zij ondergaan hadden, zonder xich t0 fainnen wrekea, en eischten van den Kommandeur, in ntm?an den Koning ran Spanje, yoldoening. Deze fmiuVUM hnn, dat het hem aan alle magi ontbrak, om hun ieli TIB dka aard te geren; maar dat hij van het gebeor- de fgna klagt ion mlereren hg het Gouvernement te CV ; dit hg, op grond van het aan Wezen des Cumbi-kapers en Tan de bekende gezinde der gerin-gna voUcskiiisser te Jlruba, htm friendehjk Terzocht, zich dMidgk in te scheptn, belorende te zollen zoigen, dat de GniamliMmche kaper in de baai hleef liggen. De ^nuui-adla oSciaren, orertnigd ran het geraar, waarin de om-itaadighrian hen gebragt hadden, namen idscheid, nftjj haratag de hand schoddende, onder betoiging Tan dank en TarpligtiBg, en gingen regelregt op hon Taartnig aan, waar- Hde wg hen tot onze gernstelling zagen in zee zeQen^ toaa da acKamering Tan de ondei^gaande zon reeds begon-te fer d n qn en. Ik was dien avond, vooral na dat ik yernomen had, dat er tgdens het gevecht eene sloep met wapenen van den Cohmbinrntchen-' kaper, naar wal werd gezonden, in ni/k een* sfaat van opgewektheid en blijmoedigheid, ads waarin een General zai wezen, na een*' gewonnen yeldslag*, of fierer als waarin men doorgU ans is, wanneer men ids heuhafligs meant yerrigt te hebben, of een groot geyaar ontiLomen is. Ik ben bier Weder in eenige Verlegenheit gebragt : hoe am namchjk, op de geinakkelijkste vryze, Tan het Tcrhaal de> JUt gerechts op ni^i^ vprig ondarwerp temg te keereu. Goede orergangen te maken lan aitweidingen en invallen, die men ean de vergetelheid. onlmkken wil ; eingemerkt op de taak, die behandeligt wordt, neder tekomen, b me- niginaal een moe^eiyk verki 100 ala elk schriJTer kon g^^ toigeq. Weingeaien, had ni^n boekdnikker too geheel obgel^k niet | toen bj beweerde, dat het de eisch vaa een fpuA,g«drukt boek wu, om in hoofdthikken a%edeeld te wonleav dewijl men dan in elbe petelige omstandi^dd, -^ k mea aan de pen e«n* al te yrijea teugel gelatin beeft, '— tea pmt zetten, en mei een nieuw hoofdstuk de zaak, van wdke 4Mn a%edwaald was, weder henralten kan. Ook meiride hij, dat dit laatste insgelijks zeer goed kon bereikt wonien, door een reisTcrhaal in brieren mede tc 103 woniey. Delega. Ik für bem in den niet alleen yolkoroen geläk, maar be-*, losilo hem iel£i, dat zoo er ooit een derde deel* Tan mij, iii kel litbt kwam, dit gebeel of gedeelte^jk brieisgevijze mde geschieden. Maar ten opzigte der verdeeling in korfbtakkm, Ueef ik by migne weigering, en bad daar- woar twee redenen. — Twee, ns i^» anders tracbt ik doorgaans myne gronden ergens Yoor tot drie te brengen,; im aaTo^iag Tan meester maiatdt vroeg, — wiens Toor- w^Mwi^ lolgeTallen, zoo onpartijdig, beschreyen zijn, door w§leB Prof. T I -^ die deze gaaf echler ran natunrniet btal, Duar znlks weder afgezien had?an den scboolmeester. In een ding Tergist zich echter de waardige man: bij wAeea, namelijk, in bet denkbeeld te verkeeren, dat bet den lebooLaaeester zoo gemakkclijk afging, deszelfs stukken in drieen le rerdeelen, daar deze bem tocb nooat zaL gezegd bebben, boe reel zweets bel bem gekost beefl, dit altijd zoo U doen. Mgae eerste reden dan, waarom ik standvaslig weigerdc, ga boek in boofdstukken af te deelen, was, omdat ik dtt, boren ieder derzelre, een* korten inboud moest plaaU sea, ea dit was, naar mijn begrip, gebeel OYerbodig. Ik beachoQwde bet menscbelijk geskcbt, in betrekking tot dit hotk, als tweederlei, waarraa bet eene, en verre weg faet grooUte, gedeelte mijn boek niet Icest, en bet andere, en wem weg bet kkinsle, helzeWe wel leest. Voor hen « lot die het Diet \aea, u 't natnurlijk gAtd onnoodig, den k(«teii inhond boren elk faooftUtnk te plutien ; ea dj, die tut wel leiea, hebben er ook getaa behoef lot die het Diet \aea, u 't natnurlijk gAtd onnoodig, den k(«teii inhond boren elk faooftUtnk te plutien ; ea dj, die tut wel leiea, hebben er ook getaa behoef lot die het Diet \aea, u 't natnurlijk gAtd onnoodig, den k(«teii inhond boren elk faooftUtnk te plutien ; ea dj, die tut wel leiea, hebben er ook getaa behoef lot die het Diet \aea, u 't natnurlijk gAtd onnoodig, den k(«teii inhond boren elk faooftUtnk te plutien ; ea dj Le aan, devi l'immen van lelf Tinden, miter des damals ist. Ik vest wel, dat er boeken zga, waorbij saiSka te doen nntti^ en lells noodzakelijk la; dock bij die no aen' urd als bet onderbavigs ist doelloos, ion niet dan otuuanwkenrig kimnon gescbiedeD, ea don schijn verki%eii, lis of men bild-i^en wilda mlleu. De uidere reden, waann ik mijn gesehrgf, nie'sboek- drnkkers neasch, niet in hoofdstukken afdeden wildfl, was omdat er dan welstaanslulve, naar eene ^ewoonte, welke ik heb hooren zeg[en, dat door wutxr scon lage- Toerd is, eene sprenk in proza of poeuj, boren ieder der- lelre diende te komen, welk werk m^ne krachtep zoo verre te boren gaat, dat dne reden alleen Qtaaeg was, om mijn eens GOODMAN besluit onbetroepelijk te inaken. Ik icbrijf dan maar Toort loader Terdeeling in hoofdstokkeu, ea londer rerzen en spreuken, loo all mij bet ^ebeurde en geiiene TOor den geest komt, en bet genukkdgkste valt op ta teekenen ; want ik verzoek hier den Leier zich te hor- ianercn, wit ik, in de Toorrede van bet Isle deel, gei^ beb, namelijk, dat ik wel toot den raderlandschen Leier, maar ook inioaderbeid Toor mg Mlren schrij'f, welke g«- aindbeid ik siellig geloof, met Tele andere menschen gemeea te hebben. Hiemand todi, dan die bet Leif bij ondetrin- <nng heefl, weel. hoe aangenaam en uitlokkend het is, ^BO eigeae opgescbrevene denkbeelden weder gedrukt to<u* ach le Irijgen. De Lerer verpligt mij dus. met bet eea «f uider hMgevead omtrent mij te we«n, hij het albande- ha Tu «>■ onderwerp mh hd hooMttuk Toor te stellen. 105 eA neb aeiiige uitweidiiigeii t6 getroosten, welke ik mij rTW^*H'"*^> veroorioof, echter niet zonder yoorbeeUeii in U bezitten, die zulks nog wel driemaad soo ac^ Hd oadnrwerp dan, waaririj wij het laatst gebleren zijn,. Dit het eiland Arvha in deze eeaw, door yenchillende emffandigheden, uit deszdft geiingen tot een* iets minder függan toestand yerheven is, zoo zel£i, dat als iemand its TooiTideren» wier stof hier op onderscheidene plaatsen, im wit bepleisterde graven, rust, kon herrgzen, bij in de vde en grootere huizen, met derzelyer sieraden, en in de BOiigte menjchen, yan welke de aanzienlijksten naar de Pa-TfgAt mode gekleed gaan, dat Arvha niet meer zoude koiooueo, waar bij sijn aartsyaderlijk leyen geleid bad, in «M firoogen but, te midden van koegen en scbapen. Under al betgene AnAa een groot aanzien g^even en Tod bggedragen beeft tot dieszelfs burgerlijke en gods- ifamftigii besebaying, moet ik yooral melding maken yan het oprigten yan twee Roomscbe kerken, — de eene aande Jbaaiy de aadere aan den noordkant, waar de Arubaicbe Itf^yr wonen, — yan eene Protestantscbe kerk en eene sdiOQl. Ter oprigting yan de eersten, beeft de Pastor te Cwrmoao een* prijzenswaardigen ijyer betoond. De onkos- ten, wdke tot derzelyer opbouw yereiscbt werden, yond kg gedeeltelgk uit eene kollecte, tot dat einde bij de ingezo- gedaan, aan welke de Protestanten zich geenszinsoni- gedeeltelijk uit de opbrengst te Curacao yan den Twfcoep der H. Scapulier en der broederschap ran den goe- dood, gedeeltelgk ook uit bijdragen uit Jfe4erl9nd ootnigei, ler ondenteiuiBg iir Booauche Uric U €Mra~ foo. Van een en uder maakU da FwlDOr tr«l aaa aul- ding ( in xune, a ootnigei, ler ondenteiuiBg iir Booauche Uric U €Mra~ foo. Van een en uder maakU da FwlDOr tr«l aaa aul- ding ( in xune, a ootnigei, ler ondenteiuiBg iir Booauche Uric U €Mra~ foo. Van een en uder maakU da FwlDOr tr«l aaa aul- ding ( in xune, a ootnigei, ler ondenteiuiBg iir Booauche Uric U €Mra~ foo. Van een en uder maakU da FwlDOr tr«l aaa aul- ding ( in xune, a ootnigei, ler ondenteiuiBg iir Booauche As wo pilaar dar lurk Taiteelucide, venntwoording *an inkonuleii en nitgaven. De iitasb woidt bier door een' der Kapellaneii ran Curvfm waai^g^e- nomen, somt^ ecbter, b^ afwiMding, door Spaauche m™"'*^—, die I MB eeoo aobera Inennrijaa up de knit gn- WDOB, bier om karif; oaiAbaai riaden in kldkebiidn- fpn dar iagoetciKa, in bat doi^Mn na kindam eb bet leien van cielmiisBn. Tan da <^rigting der Frgtaatantadie kerk an (dwol, kan ik geana meidiny maken, iMider Mn handrot lob ant mg tdren nit to itroogiin. In betste der deal; heb ik een abhängige la^ebragt ran de derdra^iaajubcid der, vroeger op Curofao in dienst zgn- de, K. C. Padoori, daarin beitaande, dat deze op j^ntba den H. Doop bedienden, londer de ceremonien bnnner kerk, aan kinderen van Protoslantscbe oudcrs, en daarfao bbnns terngkomst ta Ctuvfoo, eene naamlysL afga*en aan de kerkeraden der Herroraide en Lulbersche gemeento. Niemand der Roonucli Katbolyken, nelke dil ieeat, beschnldige deie waardige cbriflenleeraars — Taa welke de nama van nunos, somes en fi&ituo nog lang op deze eilanden in aene eerrolle nagedachlenis bbjren inlan — van onvertchilligkeid en van buiten den geest bnaner kerk gekandeld to bebben : ig bevoordeelden, door bnnne verdiaagume geiindheid, niat slscbU hat algeneen baUog del ckristaodonu, quar idf> bet bijiondere van hon ketkgenoolKbap. De wrgving en na^vu- toch, welke er tuncban de PrDtotlanlache en Roonucbe herkgenooiachap- pen in knden, vra Ar bel ckmlendon aederl I^ing gavntigd 10? is» gemndea worden, ^sui, wanueer zulks binnen de gfen- MA d«r christdgke liefde Uyfl, nut%iijiif tot wedenijd-' bcImi opvtkliAg ea krachtinspanning ; maar in landen bui- Un Swnpa dient het slechts, om de saak van het Eran*- gdie tan ghustus in een ongunstig licht te brengen, en di ker, die men planten of Verapreiden wil, door onder-* HafjUt stqjd tegen te werken. Het godrag der Engelsche Mgftodigten en der lendelingen van de Propaganda te Home dead I door de hinderpalen, welke deze elkander legden in de vOreidiilg das christendoraa in ^ite, menigwerf aien » hoo nvdeiftlyk die strijd was roor de saak van hunnen Heer. "IkA ook bet belang Tan bun kerkgenootscbap in bet bgnader, berorderden de yorige Roomscbe geestelijken te CWiififlOi door bunnen reriicbten en verdraagzamen geest* De bandwgce der menscben nut te dien opzigte, even •b bg dienstbetooningen, op bet beginsel ran vederkeerig-* bad* De Protestanten, op deze eibmden » bescbouwden de BooBnAe Priesters, ab medearbeiders in den vijngaard dea Heeren» begunstigden derzelver werk onder slaven en TT^cm, in tgdtfit waarin de omstandig beden, zoo niet on- gmslig, allbans ook niet gonslig waren voor bet Room- scbe kerigeiiootsGhap, Toedden bunne kinderen, buiten bet iunnelgk Ttrkr^en, dik\rijl5 mtX groote belangstelling in de Imr der Roomscbe kerk op, en dacbten in bun testament ■ooit aan een l^pat Toor de Henrormde kerk, zonder cr ook aen Toor de Roomscbe blj te voegen. Zouden zij na m aUes gedaan bebben, als de Roomscbe geestelijken zicb HeiMoos en onverdraagzaam betoond, en den weg naar den IiomI olUen opengeste Id badden yoor die christenen, wählt, bebalte de boofdwaarbeden des Evangelies, ook de plätze der Roomscbe kerk waarnamen? Hoevd ik ook eene nnmlijst aatnog iu Idnderen rair Protestaiatche cniden, wähde door den eermardlgai fuu- Tuo te ^ntha gcdoopt mreir, verwonderde het nq editsr, dal niemiiid m^iur voorongen. vooni fag hel uowsun nnn twm Fredikuten by de Henonnde genMente, ooit en beioek un ^nAa ^epna had, betwdk ik «&ter in- nnderiwid durun moet toeschnjrea, dit dit dhnd in de nogen eeinr sag oiet £e berolkiiig tb Auu beut. Htjn beiluit, om uHnaa Anha te gun, was weldra genomoi, en daaruit werd, door icbre bykomende omitaadigliedai, liet [Jan geboren, om een kerkgebonw op to ngtoi, en eene Nederduibche sclioal fe vestigen. Ik opmde tot dat emde eene briefwisseling met den toenmaligen Kommandenr du eilaods, ikx, yt» dzb biest, «o vond de iuwonm al- daar genc^en. Om bydragen te doan in geld ea materiajen, ten een gebouw op te trekken Toor een kerk en school, en dat terens dienen kon, tot een zoning Yoor ' den sclioolondenrijier. Ning misschievous, welke nicht komst deze inrigt hängenden ein anordnet: Gehen andere, dan — Ita JDOi Tooraf nicht gesteilt der menschen, en uit i9 TW**T*'g^^*'' » vaarin deze verkeeren « kon epmaken/* Jh finemda xendding, die voorzeker zijne denkbeldige vmMhliBfea van den opgang, welke zijne predikt onder dt ■iwiichftn maken zou« vaarmede hij ait het Yaderland was, door een yeeljarig Terblijf in fTest^Indic had, nam nog altyd zijne eigene godsdienstige ge- tol maatstaf ^an hetgene hy in andereoL veronder- daUe. Het ging hem, gelijk het elken zendeling gaat, die om din wiUe van het Erangelie qaar vreemde landen yer- tr«b: haagK en dorst, koude en hette, venrolging en ly- dea, koude en hette, venrolging en ly- dea, kedl men zich Tooiigestekl te sullen ondergaan, en lidi te getrooiten voor de heerlijke zaak, waaraan men zijn levm heaft to^wijd ; maar tegen eene koude onTerschillig- iMid, Ugea griirekaan belangsielling, althans Uit beginselen inaoritaBienda, nit welke men het niet verwaffhtte, — -dear- tagsB was men niet genorgraam gewapend, omdat men niet alle oaMtaadigheden, in welke andere menschen verkeeren, of in aanmerking nam; van welke omstandigheden ik dechts eene behoef te noemen, daarin bestaande, dat no hfll WB ptwt m^etaAtid ii, en vendiilleBda aHwerking PKMt TO u rlb ren geii, of moi met lekore godidieajti^ be> pi^Mn opgetoed U, en din lick lot ng^endom geniukt heeft, welle wij denr^ ook gaame bij mdensi, sl< het gn ku), op MO Iiur af, zooden den, dan of man seep ifonig of iel& itooit iets durran gdioord heefL Da godi^etul- en (chedondenrijur ta ArtAa beUwipIo nd dikw^ aan m^, orer liet froot ^ebrek aan belangsld- ling Toor het yoJtdianit- en lehocdcuiderw^s aldur, en foegds er bg, dat de inwoners ndi no lug iJTerig bAtabn> dan ab it op.^ruba wu, maar na n^ Tertrdc, veder tot buane v This text has been corrected to align with the context and to make sense of the original text. Orjie onverkhiDtglMid terng keerdan-, belwelle hij aan geheel andere ooriakcn toeschreef, danwaarinzDiks, Baar mgne meeiiing, te loeken wu, IKj Tertrok, na ten tienjarq; *eiMjf aldaar, weder naar (Timifaa, martoe ook Tooral medewerkten huuelijke zaiceo, die op talk eene bfr> trekking ^n' inWoed bahoordan te hebben. Zijn opTtdger miit hat tDorkomen en het gezag, beiden *ooniame rerciadlen om iBTloed b^ de mMuchen te maken, wdke rijn Toorganger beial. ^ boodt dagefijks giehool en del Zonda^ eene ^odsdiwstoefewnfl:, waartoe ik hem van het noodige roonagr. B^ m^ lutate heiodk op Aruha , m* edtlcr de ^odadtenitcNfcitiiif- geheel in de nar: da Ijier had tu het regt , oni in de kerk aBees Ill «a «d sit de hoogte te tpreken , gebraik gemaakt , om , Si MM igaer Toorlezingen , een lid der gemeente , een* man vmI iftTioed, wegens een* bjjzonderen tuist met dezen, E, aoo als men het noemt, geducht door te hakn, en I* Psilm , tot het gemeenschappeHjk gezang, nit te a, die op dezen man zinspelen moest, althans zoo men « en er was reel schgn , om te gelooren , dat 'iM lMfff^'"g alzoo geweest was. Door aan den schoolonder- mjaer bet onbehoorlijke en schadefijke , zoo wd Toor zijn belang, als roor dat van zijne ambtsbediening « 4Me luittdelwijze te doen zien , en na hem hij den in het beleedigden man gebraigt te hebben , met de rer- ;« dat dj opgevatte beleediging boiten zijne bedoe- E^g ky, haelde ik de breuk, en bnigt de wekel^ksche upabn godsrereering weder in den Torigen toestand ; een jar hlar echter werd dezelye geheel gestaakt, door eene iionlBBkte wi den schoolonderwijzer. De ttktomst fin mgn dienstwerk op jirmba heeft mgno TervadtiBg niet onbevredigd gelaten. In de harten der meudttn kan ik niet zien, evenmin als mijne ambtsbroe- ders in het Taderland, maar in het nitwendig gedrag, be- loande mcii ep Aruha Tooral geene mindere belangsteDing TOor de heeriijke zaak der godsdienst dan dders ; sommigen xeU waren met grooten ijver daarvoor bezield, en maakten cr lidi een waar genoegen Tan, als zij iets ten nntte der godsdienst rerrigten konden. let getal dergenen, die tot de Protestantsche gemeente bhoordea, was, gehjk ik rroeger gemeld heb, 355 zielen, bestnide nit de Toomaamsten des eilands, gedeeltelijk uit im UaAen, en gedeeltelijk' nit afetammelingen Tan deze en de Irsktfche Indianen. Mijne laatste ATOndmaalsbediening 112 getchiedde voor mo dertigUl leden, die (rootendMb door lien eentgenoemden godidisiut- en scboolondcrmjier warfn aanganomeii, cb bg m|jiiB konul op jiruba vaa tijd tot tyd Boatung, Dai t'heil geroel un pugilisten en tu pugilisten amuat to ein, loo veel men naar de omstandi^eden lun. Allerd detielle eigenen liebens aanbrengt, lösenk ik fasds met lelände, in löven men zu löven mag, UB myne verrigen aldur terng. De inwonen daaren- boven erkende oder beloonden dooi' hunne hArlelijke dienit- riardi^Laid, opregto hoogachting en irelmeenende bebng- itelling in alles, ook nat mij penoonlijk betrof, de opoffe- lingen ran vennoBijenisien en kostoB, ivellce ik mij, echter uit eigeno keuze, toot Amha getroosten moest. De groola belaDgstelUng, velke de Arubianen, le alien tijde, om- tnnt mij betoonden, en die mijne eigenliefde, \relke ik alj een gewoon kind van adim Tan mijne vooroaders geerld Iwb, itreelde, moge ook nit bet volgende ItLjkeo. Toen ik in TTO^ere jaren, na eene langdorige liekte, tot herslej- ling mijner geiondbeid, OYer bet eiland St. Thmnaa naar £'iiro^ Tertrok, stierf, op dat eiland, een Deeufch Pre- dikant, of een undeling der SforaTUche Broeder, dit weet ik niet regt moer. De tijding kwam nn op Curacao, dat it akUar overleden wu, en ging revolgens naar jiruha, - waar men leer bedroefd Mas over mija «n>egtijdig a^larren, en openbaar rouir bedreef, door de vlaggen, aan traord der nartnigtn. en aan slokken bij de woingen der ambtena- ran (f te hijschea en balf steng to laten iraaijen, hetnelk men alleen gewoon is to doen, als de afweiend iijnde orer- ledaoe een Gourern of zoo ieli geweest is. HierTui garen mij Tendwidene i>erigton uit Curasao kennit, en teiiklater op Ar\»ha terug kwam, liei men aijst aa, lii«r- 9m ta qureken. Zij, die hek Tcrband inzagfen tusschen het roiw-bidrij?en over iemands Yermeenden dood en xijne le« THudsiinaamheid, merkten dcae omskandigbeid aan, als een Toorteekea Tan een langleven ; ik was ecliter Tan eentegea- ofwgNteU gaToelea, en gelofde, dat als dit rouw-bednJTen fadiiedi op grood Tan een Toorafgaande aiekte, men er fdeer een korter leTen uit kan afleiden, daar toch ziekten y igefcaam Tidstrekt niet Tenterken, maar wul eene min- im kradU Tan het inwendige gestel aanduiden, dat tiek- tetlof in ach kan doen ontstaan en bcsloten houden, en dat tdkeM maenler moet Terzwakt worden, naarraate de na- inr, net of sonder hulpmiddden « pogingen ter barer red- ding in iiet work stelt. Van de Jlffithusalems der Torigo emribat ncestal aangeteekend, dat zij nooit ernstig ziek fewcot waren. Aar groote moeijelijkheden hebben mij de bezoeken naar ArAa opgeteverd, Veroamafct door de lenijrei»ii yu dur Baar Cimtfas, Tan velle ds laaUten telkensnadeeli^r op taiine geumdheid werktm, en de idleriaalste reis, die te*eiu onvoonpoedig; wu, mg, te huis k<Hne7ide, eeaigB wekeB lang undea rand ran het ^rrfdeed njo. Het u da rtroom — vdke, gdijk vroe^r aangemerkt u, reed* net tmI herigkdd in da bogt ran Cort rait, Tan bier hngi ftaap St. Bomatt ^edrongen mrdt, en door de- ■en t^nttand met loovoel te meer kracht, lich in het kuiaal tnssdien jfruia en de kui^engte *aa Pervguaita stort, die het ieng komen van Anha too niDeijelijk maakt, den reiager dikvijls TeqJigt, vete dagen hjer le btipen, ala reeds alles tot lijn Tertrek gereed yias, Ja lelfs, op reii ajn- de, heriualde nalen temg te keeren, en die teninlogt wel eenj loorele dagen doet doren, als men uren noodig herfl, om er te komen. Niemand, dan die het ondcrronden faeefl, weet hoe rerdrietig het is, en geschikf, om alle gedulj te Toliezen, rencheidene dagen te xcUen, hard te zeiJen, met tea' rteiten wind, en echter op dezelide pLiats (e l>lij- Ten, of wel nogachteruittegaan. Toen daarom uber reitijjer Toor de eente mail nedenchreef, dat. niela zoo re rend, HM afmattend is als frindstüc op lee, heeft hij zeker niet gedacht aan een sterkea stroom. Ik ben dikirijb in de gelegenheid geweest, da eerste met den laatjte le rergelijken, doch ik moet bekennen, dat ik aan rtilte de voorkenr geef; men raakl daarUj ten mhute op de reis niet achteruit, men lit en ligt, men eet en drinkt op djn geroak, en dat heeft toch ahijd wit te bedoiden, al is op ons de naam nn Einenriit niet ran vedle toepuring. AIi de ion Uj mnditilte te AtA brandt, dan beschnt men nch door eene zonne-t«Bt, «n men geniet de heerl^ke avonden. die doorgaans op En warmen dag volgen; maar wat kan men Vergleich, ale kst ack, op de zelfde plaats hCjft aliogeren en stampen, en wind en water den reiziger Tan liet dek naar beneden jagen, om- Jbmr de Terrelende uren te tellen. Voor den zeeman « die §&mooa is, het eteninallengliDgen naar bianen te brengen* CB OB vast te liggen en goed te abpen, mg aan stnnrbooni ta kmeen aan bakboord tcgen het beschot der kooi te drok- kn, toor dien moge het opwerken tegen denatroom minder knd vaDen, Toor dengenen echter, die Tan beroep geen fait het aUerpijolijkst. Hoe dikwijls heb ik, op teran temgreixen Tan Jfruba naar Ctiraeao, bij zul- ke gokfenheden geklaj^d, dat het korte leTen Aog met zoo^ frit moegelijke dagen Termengd is. Hoe dikwijls heb ik het g»^"^^ k>t benijd, niet eens Tan mijne medena- I, die aan land, in de koele gaanderijen hunner , net een gedrukt bock in de hand» nutig ban ci- fnrtje salflBte rooken « zonder er naanwel I, die aan land, in de koele gaanderijen hunner , net een gedrukt bock in de hand» nutig ban ci- fnrtje salflBte rooken « zonder er naanwel I, die aan land, in de koele gaanderijen hunner , net een gedrukt bock in de hand» nutig ban ci- fnrtje salflBte rooken « zonder er naanwel I, die aan land, in de koele gaanderijen hunner , net een gedrukt bock in de hand» nutig ban ci- fnrtje salflBte rooken « zonder er naanwel I, die aan land, in de koele gaanderijen hunner , net een Ja de waarde Tan le wiste, naar dat Tai een medepassagier op de reis Tan Wittehmii naar Suriname, waar hy ak ad^iistent-doctor am maken, die zich noort Tenreelde, noort met zijn* tijd verkyea wai, maar denztlTen, wanneer hij slechts wilde, jmiiier mA door te brengen met.... sbpen. Deze hcnyfaawfaardige man bragt, zonder OTerdriJYing te spre- kea, de helft der zeereis, de gewone nachtelijke slaapuren aid eeas nudegerekend, in dezen niet ongelokkigen en toch eaioadigen toestand door. Of hij zelf in zijne hoedanig^id db doctor cr wel ooit OTer nagedacht heeft, dat de siaap z|a* loeitel in het hoofd bezit, en ziek of gezond, zwak of atari kaa xyn, min of meer als onze eetorganen in den hmk, aaar Teel ^er, zou ik niet dunreo beweren : doch «at deal de theorie fan zoo iets er ook toe, als men de 8* 116 pract^k mur Iieefl? Hij had — en (lit moet ik bier Huns BUar h^fotfta, anden f trgeet ik, om hel er^a Men le boek 8* En — hij hid, >la gen^g djner cterke lUaptwgUKn, inlk eene gedidd^e geaardhdd *erkrqeii, dat hij, hoe oA door kapitetn, (tamman en iiieilai»sn^en geplaagd, noH ■yne bednurdbeid'en good hnmenr Terioor. EiBf sbchts hA ik hem de kalmte op zyMgehfti, db ^eioigtf isr mir wdke in z^ gemoed heertchte, ziflii?eriMfiKii, door Mft misbraik, helwelk'or tui de griaofwaaidighrid^ die kg in anderen stclde, gemaakt werd. De stuurman, ntnuKjk. hid hem o?ergehaaId, om het den medepassagiers IwhiH la Mtten, dat dexe hem wel eens pUi^dea ;. hij xou det aToadft. in hel kotlteil (f) kniiptn, en ab de nti dft passagierS'Cf) hel dek kwamen « onTerwachU dwrdaajptung ran hettchre Tcnch^nen, en alkn een* aduik «p hii Iff jagen. Dit diep doordaeht ]dan echler liet de b i wJ o w shumnan niet tot rgpheid komea, vmt xoodra dfrkijvtmasteiiophetdekkwameny haaldehijhelkoalzdliiaar •B diar hing de adaisieni-doklor, foed foornea •■der da armen en om het Hjf ^ Uuscfatn den •B het dek, eo eer hij nog geheel ran aj •B der da armen en om het Hjf ^ Uuscfatn den •B het dek, eo eer hij nog geheel ran aj •B der da armen en om het Hjf ^ Uuscfatn den •B het dek, eo eer hij nog geheel ran aj •B der da armen en om het Hjf ^ Uuscfatn den •B het dek, eo eer hij nog geheel ran aj •B der da armen en om het Hjf ^ Uuscfatn den •B het dek, eo eer hij nog geheel ran aj •B der da armen en om het Hjf ^ Uuscfatn den bekvam, en tief begreep, wat er met hem gdmird wai, litk'de itannnan weder aan een ander tonw, en de doktor net slalig in de hoogte. Hij hield zich in zoo yerre goed> itX kg fean woord sprak, en geene zudit loosde; maar de ainw» an ipiaraa aijns aangezigts kon hij niet hij die diapa nA hewaren, waarin dezelye zoo kng geioefil hadden. W9 huipannien, ondanks de avondschemering, bij hem ver \ telenrstelling, Tooral groote reriegenheid, toene- mate de op het dek staanden meer lachten ; ja aok waren die zenuwen, welke gewoon zijn toom en Teroni- vaardigiDg op het gehat nit te drukken, hi| hem in wer- (*) Sen ko«lxeil heet aan boord een groote ronde kokcr Tan «3dock, waarvan het boTenste gedeelte met eene wgd« peaing %-oor«im is, om den wind op te vangen y en door 4co kokcr ntftr btueden in het Taartuig te leiden* govareu iuid«r bet ogf bngt, die ndke u lich dqwn koa, enmurin hij licli met een toomig ([elMteDTNikeleadeiMgen rerdedigde, met te le^en, dtt men hem beleedigd ea Itet eent w^erelleK had, — imig ik de Spuuuche officiena aefcter mij terng, uerbetbnurutdenKommandeor. Zoodn ik doe behoodenia hniitiad gebn^, deed ikdedenr achter hen digt, en tette too Ung mogdijkhetg^etprek Toort met «k- OBSi BK OBSi BK BK L.... en het Tolk, dat one tot Toes' het höherlich u; wont tgd gomiiuien it Toonl dan red geironnen, ak de diiflen der menedKB ontirukt, en nedi tot eeiu;e pan- ning n^omen qn. Ik mesde nog iteedt, dat op dete ge- Inkkige >dempin9 "nn het gerecht, en bg de «a*aakeUiks t'i>^iiriny der gemoederaa, een nienwe tjonn ion lo«- bmten. Intouehen kwam de Koranun^ur, de heer ticoa mzuB, naar wien ik Teriangend ning, te bnic, onder w^ reeds onderrigt djode, oattrent allet, wil er roorge- rallen wai. Hij letle eene bont op tegsn den leider dei Tolki, soo hoog all hg kon, en spnk met aoo real geug en waardi^ieid alt hem ign tegenwoordig ea voonnalig ambt, dat hg op Cttrafao beklMd had, beaereaa cijn gnnitig voor- komen en booge jaren, Tooral ook bet beUng ran hel oogea- blik, ilechtt gedoogden. Gonx echter grimückte, toea de Koaunanden beweerde, de magt te beiitte, om heaL le laUn arreiteran, en geraagen naar Citnfao te lenden, en leide : > JTu dan tal it ma»r Uritond i» %te goon." "Gobu!" — aatwocnddo de Kwnnuadenr, dieiijnnj- andig oogmerk ontrent bet ^Maasdie Falvcit inzag, — > ik hat u«* fchooaer waarachtig in den grood schieten, atf gu de geringtte bev^i^ maakt, om nil te aeilea I" "Nog nognuab eene Termaaing oalTUgan te bebben, oai itil Bwr hai* te gaai, en gtene bewegnv op jlrnU In nuiuft, irok gcorge af, en- de Kommandeur htpS zich^bij i9 S^aansche offiderexv, <fie nog gloeiden Tan' kwaadlieid QTcr ds befeediging[, welke zij ondeigaan hadden, zonder xich te knimen wreken, en eischten van den Kommandear, ia ■aam Tan den Koning van Spanje, voldoening. Deze fc e di ii fclt linn » dat het hem aan alle magi ontbrak, om hun leb TW din aard te geren; ma" ar dat by Tan het gebeor- cb sgna Uagt zon inleTeren hij het Goavernement te 6*11- ; dat hg y q> grond Tan het aanwezen des Cdumbi- kapersf en Tan de hekende gezindheid der gerin-- fBTt folbkiasse te jintba^ hun Tiiendehjk Tensocht, zich iaUjk in te seliqien, hehnrende te znllen loigen, dat de CnhmlBMinifhf kaper in de baai Ueef liggen. De ^»an- adie cSderea, OTertnigd Tan het geTaar, waarin de om- itaadigheden hen gebragt hadden, namen iifiMJieid, ntfj har- tel§k de hand schnddende, onder betoiging Tan Bank en TiffpEgtiag, en gingen regebregt op hnn Taartnig aan, waar- iMde w§ hen tot onze gernststeUing zagen in zee zeilen^ luMB de achemering Tan de ondergaande zon reeds begon te T e r d ti yn tB. Ik was dien aTond, Tooral na dat ik Temomen luid, dat er t^ens het gevecht eene sloep met wapenen van den CahinhiMBschen- kaper, naar wal ward gezonden, in xnUr een' staat Tan opgewekUieid en blijrooed igheid, Es waarin een General zal wezen, na een* gewonnen veldslag*, of fierer als waarin men doorgaans b, wanneer men lets heldhaftig meent Terrigt te hebben, of een groot geTaar ontkomen is. K ben bier fredar in eenige verlegenbeid gebragt: boci tumelijk, op de gemakkelijk, van bet verhaal dfr' ilea gevecbta op mtjn vpiig Dodervrerp terng te keeren. Goede orergangen te maken van uitweidingen en invaHea, die men san de vergetelbeid ontntkken wil i ongeaoerkt op de taak, die bebandeld irordt, neder te ktanen, is me- nigmaal een moegel^k vrerk, 100 a!i elk schriJTer kan gfr' tnigea. Wei ingeiien, had mijn boekdrnkker zoo geheel otlgel^k niet y lotn hij beweerde, dat bet de eisch van een goed gedmkt boek was, om in hoolditaikken a^edeeld le woideat dewijl men dan in elhe netelige omstaiHli^eid, -^ db muL aan de pen een* al te rnjen teug^elgelatenheeft, ^^ een font zetten, en met een nieuw hoofdsiuk de zaak, van wdke 4Den a%edwaald was, weder henraiten kan. Ook memda hij « dak dii laaUte insg^elijks zeer goed kon bereiki woffden, door een reisvcrhaal in brieven mede te deel En. Ik für den in dezen niet alleen volkomen gelyk, maar be-*. \oMb liern £el£i, dat xoo er ooit een derde deel* van mij, m ket Ikht kwam, dit geheel of gedeeltel^ brieisgewijxe aovdtt getehieden. Maar ten opzigte dep verdeeling in booilfliikkiD « Ueef ik by mijne w^ering, en had daar- ▼oor twee redenen. — Twee, teg ik, anders tracht ik doorgaans myne gronden ergens voor tot drie te brengen,: IB lafofgiBg Tan meester mjubten t&oeg, — wiens voor- naamste lotgeraUen, zoo onpartijdig, beschreven zijn, door w§len Prof, t, — die deze gaaf echter van natunrniet bant, maar znlks weder a%ezien had van den schoolmeester. In een ding rergist zich echter de waardige man: hiJ sdieeD, namelijky in het denkbceld te vcrkeeren, dat het den schoolmeester zoo gemakkclijk afging, deszelfs stukken in drieen \tt verdeelen, daar dcze hum toch nooit zaL gezegd hebhen, hoe veel zweels hel hem gekost hcefl, dit altijd too te doen. MjJBS eerstfr reden dan, waarom ik standvastig weigerdc, mijn boek in hoofdstukken af te deelen, was, omdat ik din y boven ieder derzelve, een* korten inhoud moest plaaten, en dit was, naar mijn begrip, geheel overbodig. Ik be ic h wi w d e het menschelijk geslacht, ia betrekking tot dit bode Y als tweederlei, waarvan het eene, en verre weg het grooUte, gedeclte mijn boek niet leeit, en het andere, m rerre weg het kleinsle, helzelve wel leest. Yoor hen. £e het nnt leiai. >■ 't Bahmriilc gdwd omwodif, dea kartell inbood boren elk hoofdrtnk ta [diatMii ; en q, dia het wel leten 104 £e het nnt leiai. >■ 't Bahmriilc gdwd omwodif, dea kartell inbood boren elk hoofdrtnk ta [diatMii ; en q, dia het wel leten Kebeln er oak geena behofta aan, dewij wif inunen tu self nnden, mt er gatdurevan is. Ik wari wel, d>l er boeken igii, maiby lolks te doen nnt^ en iel& noodnkelyk is; docb bij dis Tin aen' urd alt bat os- derhanga is het doellooi, lou niet dm onnaamrkeurig kan- nen geschieden, en dm ach^n Terkr^gen, a\a of nua bhd- igden wilda mlleo. De uidere reden, wirom ik mijn geachränk, nur'iboet- drnkkan wenich, niet in faoofditakken afd^ealen wilda, was omdat er dan webtiansludTe, nur eena gewoMita, welke ik keb hooren ze^en, dal door wuxee (oott iog^ Toerd is, ee&e sprenk in proia of poeuj, boren ieder der- lelve diende te koinen, welk werk mijae kracbtep son Terre te boven gaat, dat deze reden olleen genoeg wu, am m^n eeni genonien besluit onherroepelijk te maken. Ik ' K&rijr dan maar Toort tonder Terdeeling in booldstukken, en zonder verzen en sprenken, zoo ab nuj bet gebeurde en guiden voor den geest komt, en bet geiiiakd|ks1a Tail op teekenen ; want ik verzoek bier den Lezer dch te her- inneren, wal ik, in de Toorrede Tan het Iste ded, gesegd heb, namely, dat ik wd Toor den vaderLindscben Lezer, maar ook inionderheid Toor mg zehen uhrijf, welke ge- lindhdd ik sUUig geloof, met vele andere menMben gemeea te bebben.'ITiemiuid tocb, dan die bet zelf I^ onderrin- ding heeft, weet, hoe aangenaam en nitlokkend het is. ^ne eigene opgeschfevene denkbeelden weitY gedmkl Tom> Bch te krfjgen. De Leier terpltgt tn^ dot , met bet een of tader toegerend omtrent mij te weien , bij het aflunde- Un Tan een osderwerp lirh een bodSstnk voor 1e stellen , 105 och aettifs uitweidiagen te getroosten, welke ik mij Terooiioof, editer niet xonder Toorbeelden iu te bezitten , die zuOu nog wel driemul soo er^ Bel oadenrerp dan , waarbjj wg het laattt gefaleren z^n , , dit het eiland jiruha in deze eenw, door venehilleiide mnftwwligheden , nit desielfii geiingen tol een* iets minder ioestand verheven is, zoo zel£i, dat als ienund foorradereny wier stof hier op onderscheidene plaatsen , im wX bepleisterde graYen , rust , kon herrgzen , hij in de Vik en grooiere huizen , met derzelver sieraden , en in de ■evgta menschen , van welkc dc aanzienl^ksten naar de Pa- r^flde mode gekleed gaan, dat jirwba niet meer zoode kerieuen , waar hij sijn aartsraderlijk leven geleid had , in •Me atroogen hat, te midden Tan koe^en en schapen. Onder al hegene jirmba een groot aanzien gegeren en Tad hqgedragen heefl tot deszelfs burgerlijke en gods- ^iflHf*^ beichaTing, moet ik vooral melding maken Tan het opnglea Tan twee Roomsche kerken, — de eene aande jhiai, de andere aan den noordkant, waar de Arubaache ft*"*" vonen, — Tan eene Protestantsche kerk en eene idiooi. Ter oprigting Tan de eenten, heefl de Pastor te Cmfmeao een' pnjzenswaardigen ijrer betoond. De onkos- tea, wdke tot derzelTer opbouw Tereisdit werden, Tond k§ gedcel t elgk nit eene kollecte, tot dat einde bij de ingeM- tcMD gedaan, aan weike de Protestanten zich geenszinsont* tnttcB, gedeeltelijk uit de opbrengst te Curmetto Tan den rerfawp der H. Scapolier on der broederschaft van den goe- dot dood, gedeelleKjk ook nit bijdragen nil Jfederltmd vttuMgtn, ter oudentoniuiif dv Bflomchg ktrk te Ctu^^ {00. Van can on tnder Buakte io hiloor ««! eetu mdr- lUng, in siJDe vttuMgtn, ter oudentoniif dv Bflomchg ktrk te Ctu^^ {00. Van can on tnder Buakte io hiloor «! eetu mdr- lUng, in siJDe vttuMgtn, ter oudentoniif dv Bflomchg ktrk te Ctu^^ {00. Van can on tnder Buakte io hiloor «! eetu mdr- lUng, in siJDe vttuMgtn, ter oudentoniif dv Bflomchg ktrk te Ctu^^ {00. Van can on tnder Buakte io hiloor «! eetu mdr- lUng, in siJDe vttuMgtn, ter oudentoniif dv Bfl Aaa esna pilur dsr kerk nttgduckte, Terantvoordiiig tui inkonuteD en oilgaTBii. De dienib woidt kier door tea' der Eapellanen tod Cttrofoo wuige- jKHOflii, soint|jdi cckter, hj afwisselinf, door Spuuche BMHLiiikaB I dia, un M&e loben larGiuwijzs <^ da kait g^- woon, kiar mb kuig ODdafaond riaden in klaiae bijiiw- fpea dar ingexetcnea, in krt ioapaa w kiMdun as Jut Ton de opriging d(r Pratestubdie kark on (chogt, ku ik genu nuUing nuksn, H»deT mo kandrol loJi orcr m^ Mlfen nit ta itaroa^bu. In hat lite deelj hcb ik ean itashje bijgeliragi ran de vardraagnamlieid der, Troeger op Cumcao in dienst i^- de, R. C. Pastoon, durin beitunde, dat due ap jtmia den H. Doc^ bedienden, londer de ceremoniea knnner kerk( aan kiuderea van ProtesbuUdie ouders, en daarran Isj hiume terngkomst le Curafao, eeae naaml^ algaTcn a» de karkeraden der Herrormde en Lufliersche gemteata. Nienund der Roonucb Katholijkea, wdke dit leeit, beschnldige deie iraardige christenleeraars — ran welka de naiMn van nnrnu, stysacx en fiuviso aqg lang op dete eilandea in eene eerroUa aagedaditaut blijren zuUen — van onrertckilligkeid en van boil^ den geest hDnser kerk gekaudeld te bebben ; ly bevoordeelden, door hmne *erdnugiame geiindheid, niat alechti kat algeneea belang det chriataodoou, maar idb het l^iondan tui ban kuigenootjclup. De wrijving en naijrer tocb, welke er tuMchan de ProleHtaniarJte en Roonuehe kaikgenooUchap- pea in Unden. Wärheit het efter den weder lang geveltigt is I fefonden worden, Juo, wärmer zulks binnen de gren- «a der cluistdyke lie£de Uyft, nuttigiijn, tot tredenijd- ichft opweUiiig ea krachlinspanniiig; maar in landen bui- %m JSmropa dient het slechts, om de xaak van het Eyan- Hdie Tan chustus in een ongunstig licht te brengen, en ds leer, die men planten of verspreiden wil ^ door onder- li^gen itqjd tegen te werken. Het gedrag der Engelsche MiAndiiten en der zendelingen van de Propaganda te JHome deed, door de hinderpalen, welke deze elkanderlegdeninde utbnidiQg des Christendoms in ^ue\ menigwerf zien, hoe vt riwfJyV die strijd was voor de saak ran hunnen Heer. "DoA odk het belang van hun  te ^mia gedoopt wareir, Tenronderde bet mg editer, dat nkinud m^ner Tooifuigen, toonl fag het unwooi Tin twM PredikiBten b^ de Herrormide gemsents, ooit eea bflioek uu ^ruta gtgm^ lud, hetwdk ik editer in- UHideriuid daman moet toesehrgyBn, dat dit eiland in de Torige eenw nog niet £0 berolking ab Hiaus bent. 1^ beiliiit, om nlTiuar ^mha te gaan, wat weldra geaomea, ea diaruit werd, door xcksre hykotneiide ^'■w^n »^^ w^^^^l^^, het [Jan geboren, om een kerkgebonw <^ te riglen, en eene Ifederduits die schod te Testiffen. Ik opende tot dat diide eene briefnsseluig met den toenmaligeii KomniandeBr its eilands, sxa tax dxb nen, en rond de inwouen al- daar gent^en, om bijdragen te doen in geld en matsrialen, ten einde een gebouw op le trekken roor eene kerk en sdiool, en dat terens dienen kon, lot eene woning voor ' den sclioolonderwijier. Twee der aani Le Dienste ingente, van nelke de eene fid der Herronnde en de andere TU de Lathersdie gemeente nas, vilden zich wel belasten met het opzigt oder het Protestanl die kerk- en scfaoolweun atdaar, van weike ik inionderheid den heer uu mod noemen, die bestendig mel'den groolten ijTer daaromtrent bedeld was, en ook hierdoor de aditing verdiende, weike de inwonen hem toedroegen. I09 «i de genoemde persoon vertrok, in hoedauigheid van godwliimtW en schoolonderwijzer, derwaarts, nadat ik vooraf ImI geno^ ondervonden had, dat de voordragten, vooraf ImI nHJne betrekking als President van den ker- hmud a& ab schoolopziener, gedaan had, op eene roor ■g vtraereade wgie werden goedgekeurd, door Zijne Ezcel- leslitt ^ba Minister van Kolonien) en de hoogeerwaarde Toor do kerkelijke zaken'der ProtestanUche ge- iB JFederlands Oost- en ^est-Indie. magi m^ misschien, welke niikomst deze inrigting effjgwri 9 en ik antwoord : » Geene andere, dan AMB Tooinif nit de gesteUheid der menschen » en uit dt mwtaBiligW^ » waarin deze verkeeren, kon epmaken/* Dt fMinmdn xendeling, die?oorzeker zijne denkbeeldige ■tr* ^^*^ip» van den opgang, welke zijne prediking onder dt ■wniirhmi maken lou, waarmede hij uit het Yaderland was, door een reeljang verblyf in  daar-lafm was men niet genoegzaam gewapend, omdat men niet aHe oaslandigheden, in welke andere menschen rerkeeren, ein aanmerking nam; van welke omstandigheden ik üer dechts eene behoef te noemen, daarin hetaande, dat no b«t «eii groot OBdendrad U, ea TenehiBeiida oltwBiiiiif moot mtrfhreagat, ot men met lekare godalieitstig's be-fiippm opgeroed b, en dia lich tot e%eD(loiii gemukt lieeft, wdk« wij desmga ook gaarne In] andann, als het n kan, <^ Ma Iuat sf, zonden lien, din of men Eser weinig of selb nooit iets daarran gdioord heeft. De p)didieiul- en sdioaltnidenriJEn- te Arriha beUugds ■ich dikw^ un inij, orer Iiet fioot gebrek aan belangitd- ling toor het godidieiut- en iehool(»denR|s aUur, en Toqide ar b^, dal de inwoners ndi zoo Ian; ijtci^ btUb»> dan all it op Antba was, matr na mgn rertrdc, voder lot bunne Torige iniTencluIliglieid terng keerden', betirdk bij aan ^eel imdgre ooRaken toetcbreef, dasmarinralka, nMT n^ne meemng, te loeken was. Hij TertnA,' na een tienjai% verblijf aldaar, weder naar {TKrofM, wMrioe ook Tooral medewerkten huiselijke zaken, die op talk Mne be- trekking geen' inrloed baboorden te hebben. ESj beeft door ifjae leer, en inzonderlieid door zijne godsdienslig en lede- lijk TDoriieeld, era' (poutiger indnik te Arvha acbtergdalen dan bij rich mogelijk zelren roonleh; en ondanks do in- woners aMaar vet eens onlemden ajn, dat bfj ban on- Terschilligfa«d in meer dan een Izigt ten lasle I, spre- ken lij editer steeds met ved aditii, tan honi ea ign dienstwerk. Z$n eprc%er mist hat voofkomen en bel goaf, befden Toorname rereisdkten oa ioTloed b^ de mmsdton te nuken, wdke ajn TOor^pnger bent. ^ boadt dagcNyki siebool en des Zondags eene 'godidinstaefeiing, waarUie ft hem ran bet aoodige Toonag. Bif tnrin balite beud op Arwha, wu edilcr de sodsdieiuloefening' geheel in de war : da scbooknderwiJEer had van bet regt, cnn in de ker% aUern Ill «B tril lut de hoogte td spreken, gebruik gemaakt, om, ^ eeM xgser voorlezingen, aen lid der gemeente, een* man nri inrloed, wegens een* bijzonderen twist met dezen, ii 100 ak men het noemt, geducht door te hakn, en eea* PtdHm, tot het gemeenschappeljk gezang, nit te a, die op dezen man zinspelen moest, althans soo men, en er was red schijn, om te gclooren, dat 'df bedoeling dzoo geweest was. Door aan den schodonder- vgatr liet onbehoorfijke en schadelijke, 200 wel roor zijn ^yiw^^ Mangy als yoor dat van zijne ambtsbedien « In vielen und verkaufen, en nicht het beleidigt man gebragt te heben, met de Ter- , dat dopgeratte beleidigt beleidigt boiten zijnne bedeckt Eag hf^ haelde ik de breuk, en bnigt de wekeli)ksche ofMBlMrB godsreering weder in den vorigen toestand; een Jwr kler eehter werd dezelye geheel gestaakt, door eene t o r i t MBkl e tan den schoolonderw^zer. 