Vaderlandsch woordenboek. 35 deelen and Byvoegzels 13
Jacobus Kok
In 't Jaar 1428, verwekte aREND PROOS eenen oploop in da Stad, waar over hij, door den Raad, uit de Stad en 't Land van, Utrecht gebannen wierd: Hij spande, zedert, aan metzul- ken, die voorheen gebannen waren, kwam, in 'c Jaar 1429, in de Stad, daar hij terftond in begtenis genomen,-en- zedert onthalsd -wierdt. De krijg tusfchen 't Stigt en Hertog Fities VAN BOURGONDIE, in 't Jaar 1430, met een vasten Veede geéindigd zijnde, rigtten die van, Usrecht schouwelen aan, en,ftelden, volgens. fommiger verhaal, bunne kostelijkhedes ten.toon, voornaamlijk om de Gelderfchen te trotfeeren, die voorgaven, dat de ingezetenen, in den jongften oorlog, tot de uiterfte armoede gebragt waren. In 't voigende jaar, ver- oorzaakte een zwaare brand, buiten de Waardpoort en in het geregt van Lauwenregt, groote schade. Het Klooster van Seruzalem wierdt aan koolen gelegd. De viam floeg over in de Stad, verteerende ver fcheidea woopingen op het Zand, bij 494 ‘UTRECHT. (De Stad) —_—_—_—_— bij de St. Fakobes Kerke. In ’t Jaat 1432, zogten de ballin- gen, tot tweemaalen toe, wederom meester te worden van de Stad; waar over zekere nuco vecT, die met hen aange- fpannen hadt, met het rad geftraft wierdt. De Stad llep, in *¢ Jaar 1436, wederom groot gevaar vati door JaN VAN AR- KEL, Heere van Heuke/om, overvallen te worden. Doch de anflag liep te niet, door dien de eerften van zijnen aanhing, die zich voor de poort vertoonden, sangegreepen en vaste gezet wierden. Zeventien derzelven wierden, zedert, ter dood veroordeeld en onthalsd. Men bleef, in *¢ volgende jaar ; nog bedugt voor de onderneemingen van WALRAVEN VAN KUILENBURG, door deszelfs aanhang, tot Bisfchop verkooren was. De Regenten zelve bewaakten de Stad, zo wel als de burgers. Een der ballingen, WILLIAM VAN DORSCHEN geusam, wiegt; in 't Jaar 1438, door die van Utrecht, op zijn reize van Kuilenburg ua Holland, betrapt, en met den zwaarde geregt. Men vindt, dat de Raad der Stad, in 't volgende jaar, hee toveren, welk in dien tijd fterk in  zeigen Bürger der Stad van ’t leeven te doen berobten, gaf de Rade, in ’t Jaar 1445, elk verlof om hem en de zijnen tt befchadigen aan lijf en goed: en int volgende jaar, wierdt verbooden eenige gemeenfchap met hem te houden. Hij zogt, in ’c Jaar 1447, de Stad te verrasfen; doch de Rege- ring was zo wel op haare hoede; dat zijn toeleg te niet liep. De Bisfchop RuDoLF vAN pigPHOUT, ‘zich; zedert; met wi Leg UTRECHT. (De Stad} 175 LEM VAN MONTFOORT verzeend hebbende, verwekte daar door zo groot een misnoegen onder de burgerije van Urrech? 5 dat de Raad, in ’t Jaar 1448, in bedenking nam om RUDOLF te verftooten, €M WALRAVEN VAN MEuRs te erkennen. Men hieldt Bisfchop rupotr uit de Stad. Men wapende zich te- gen den Heere van Montfoort, die, met eenize Ruiterij, voor de Stad gekomen was. Doch de Bisfchop vondt, in ’t Jaar 1449, middel om bij nagt in de Stad te geraaken. Hij was verzeld van eenen grooren hoop gewapenden. De burgerij ftelde zich tegen hem te weer. In de Schoutenfteeg viel een bloedig gevegt voor, waar in de Heer van Mont- foort en de Bisfchop zelf gekwetst wierden. Nogthans be- hielden de Bisfchop zelf gekwetst wierden. Anderen, die gevangen genomen waren, wierden, n Bisfchop rupotr wierden gebannen. Anderen, die gevangen genomen waren, wierden, n Bisfchop rupotr wierden gebannen. Anderen, die gevangen genomen waren, wierden, n Bisfchop rupotr wierden gebannen. Anderen, die gevangen genomen waren, wierden, n Bisfchop rupotr wierden gebannen. Anderen, die gevangen genomen waren, wierden, n Bisfchop rupotr wierden gebannen. Anderen, die gevangen genomen waren, wierden, n Bisfchop rupotr wierden gebannen. Anderen, die gevangen genomen waren, wierden, n Bisfchop rupotr wier Ich dan naa 't beteiligen van losgeld, op vrije voe-ten gefteld. Twee personen, befchuldigt dat zij den Bis-chop gekwetst hadden, wierden onthalsd. Zulken, dic, onder de voorgaande Regeering, gebannen waren, kreegen wederom vrijheid om in de Stad te koomen, In 't Jaar 1450, heerschte de pest in Utrecht, waar aan veele menfchen ftierven. Twee inwooners, famengepannen hebbende met FREDRIK VAN RENESSE, die, *sjaars te vooren, uit de Stad ontviugt was, en "er nu wederom zogt in te koomen, wierden met den dood geftraft. Diergelijke toeleg kostte, in '* volgende jaar, nog drie burgeren het leeven, In 't Jaar 1452, heeft de Raad, tot bevordering van den Koophandel, verfcheidem voorregten verleend aan de Hanze-Steden. Bisfchop RUDOLF s zich hebbende ingewikkeld in eenen oorlog, om zijnen mede dinger, WALRAVEN VAN MEURS, te verzekeren van den Bis-chops Stoel van Müller, wanneer deeze van allen eisch ophet Bisdom van Utrecht affta an zou, vorderde daar te onderstand van de Geestelijkheid, die hem geweigerd wierde. Hier uit rees, in "Jaar 1453, groote twist tuschen haar en den Bisfchop, in welken de Stad’s Bisfchops zijde hielde. De Geestelijkheid deedt aldaar alle Godsdienttige oefeningen ftilftaan, en. vetvioekte dagelijks allen, die haar, gelijk zij sprak, vervolgden. De ballingen bedienden zich van de on- eenigheid, die hier nie oneftondt; fmeedende, in ’t Jaar 1454, wederom eenen aanflag om de Stad te overweldigen: ‘t welk DIKK VAN HAGENOUWE, die den toeleg begunftigde, eerlang, den hals kostse. De Geestelijkheid, midierwiji, de Gemeinen- te op haare hand hebbende weeten te krijgen, brage, im ’t jaar. 1455, im eenen oploop, te wege, dat den Oudermannen der Giiten de toegang tot den Raad ontzeid wierd. Men maikte zelfs eene nieuwe fchikking op de Regecring, gie, wn overtaan van de Geestelijkheid en den Raad, van ’t Stad- huis wierdt afgekondigd. De Stad bleef egter, het gantiche jaar, vol oproers; waar toe veel medewerkte, de verkiezing Vai, GYSBRECHT VAN bRsDERODE tot Bisfchop. De Regecring wierdt, bu It ist tijds, verzet de Gilden, en eenige burgets, wierdeo onpörterd. Hertog Fitirs VAN BOURGONDIS vende, zedert, gelegesheid om zijnen naturilijken Zoon, LRAID VAN BOURGONDIS voor welken hif de meeste ftemmen van."t Kapitel! niet bade kunnen verwerfen, in ‘t faar 1456; gewapenderhand ten Bisdomme in te dringen. Men verdrag geeh met den Hertog en. met Bisichop pavip, en de Raad-bevai, dat alle ingezetenen het Verdrag heiligijk zouden naa-Lovmen, De wweefpalt tusfchen de Stad en Bisfchop Davin, gie zijn verblijf doorgaans te Amersfoort hadt, bleef egter GQuuren. De Sieden Usrecht, Amersfoort en Rheenen waren in geduurigen oorlog tegen elkanderen. Men floot, op 't einde des faars. 1457, een belland, welk naderband, ‘een en endem, vergiend wierdt. De Vrede wierdt eerst getroff-fev, op den vierrentwintigiien Junij des volgenden jaars, Die yea Usreckt moesten den Bisfchop, blootshofds, en knielen-de, om vergienden. Ifenis bidden, het Blokhuis, auf de Zem bij Zoest, door hen opgeworpen, wederom afbreeken, en bunne fieinroeders of aangenomen knegten ontflaufen. De Stad flot, in "Jaar 1459, een Verdrag met de Stad Harderwick, Waar bij men elkanders burgeren een vrij en vast geleide gun- de.-En in "t jaar 1460, verzoende Bisfehop -pavip zich nog nader met de Stad schoon ’er blijk is, dat de vrienfchep wisfchen Urrecht en Amersfoort, ten dezen tijde, nog niet volkemenijk herfteld was. Ook lag. de Stad overhoop met de Stad Amflerdam; wear over, in ’c Jaar 1461, een verdreg ge Getroffen wierd. In 't volgende jaar, wierden Ustree tt en Amersfort insgelijks zatnen bevredigd. In 't jaar. 1463, Förden de twee Sreden zelfs een onderling Verbond, waar bij zi} beloofden elkanders voorregten tegen de indragten der Bisfchoppen té Zullen befchermeri. Mee Muiden en Weesp, Wiérdt, ten Zelfden tijde; cen Vcrdrag geflooren van gélijken inhoud als ’¢ geere te vooren met Harderwijk “Aangegaan was. Dicigelijke Verdragen zijn, zedert, ook met Dordrecht geflocten, In 't Jaar 1464, waren de leevensmiddelen te Gérecht 20 goed koop, dat én mudde tarwe, een mudde - gatst, een miidde rogge, een midde haver, een kan wijns, een Kapoech eh een gans,~in een koop, voor een oud child, Welk thas niet boven dé vijftien ftuivers waardig was, vere. kogt Wierden. De Hertog van Gelder, in 't volgende jaar, ae Utrecht gekomen zijnde, wierdt door de Stad ter maaltijd Onthaald. “De onkosten van fpijs En wijn beliepen, zevenen-tWintig Rijifche Guldens en veertien, Sf kctau Honderdach:Entwintig stads* pondch en tien stuivers. In 't jast 1467, wierden 'hegén Perfonén, die zich tegen den Bischop gekaht en zamenroting gemacht haiden, ter Stad ult gezet. De pest, beroofde, in 't zeifde jaar en ihr 't Jair 1468, vecle menfchen te. Utrecht van 't leeven, Den Geliérichcn, Zich, eénige jaaren laater, verzetiende te. gen Hertog KareL van poUrgoNpi£, die fegt dordeclde ta. hében op het Hercogdom’ Gelder, wieder, in ‘t Jaak 1473, Verbogden’ blonen Usreckt ‘té Kocomed.’ In ‘t volyeide jaar y heft de pest. wederom te Usrecht gowoeds’ De dood van Herioge gauet, die in %t begin de$ Jaars 1477 voorviel, Berocfde Bishop pavin van zijnén voorhadmiten fleun, De burgetij van U/reche verstoutte zich, derhalven, te morrer Over zijné Regering, hem befchuldigende van verkortingd Haarer voorrégten. De Raad zelf herftelde, op tigen gezag, eenigen derzelven, “De Geestelijkheid en de Ridderféhap Waa ren niet minder misnoegd op den Bisfchop. De Overijsfelfeud Siedén, Deventer, Kampen ei Zwol, en de Stad Gronifigen irbeidden off den twist, tusfchen de drie Stadtén en det Bisfchop, bij te leggen: ‘t welk eindelijk gelakte. Meh klaag- XXX, vel, M - | dé — +s a 8 = =——sSUUTRECHT. (De Stad) de egter, reeds in ‘t volgende jaar, dat de Bisfchop het ge wraakte Verdrag niet hieldt. Voor de egter, reeds in ‘t volgende jaar, dat de Bisfchop het ge wraakte Verdrag niet hieldt. Voor de egter, reeds in ‘t volgende jaar, dat de Bisfchop het ge wraakte Verdrag niet hieldt. Voor de egter, reeds in ‘t volgende jaar, dat de Bisfchop het ge wraakte Verdrag niet hieldt. Voor de egter, reeds in ‘t volgende jaar, dat de Bisfchop het ge wraakte Verdrag niet hieldt. Voor de egter, reeds in ‘t volgende jaar, dat de Bisfchop het ge wraakte Verdrag niet hieldt Al wieder kalte genomen, Das Bisfchops Maarfchalken ten platten Lande hun regtsgebieten, en Utrechtfche burgers, in derzelver perfonen of goederen, bekommerden. De Stadt ftsk zich ook in den twist, die, ten deezen tijde, in Holland, van nieuws ontfteken wes tusfhen de Hockchen en Kabbeljaauwichen houdende zij de zijde van de eerften, terwijl de Bisfchop de laatften toegedaan was. Men hieldt zelfs, in 't Jaar 14795 eenige Knegten in hegtenis, die, door den Heere van e Mon D, uit Luuren geligt waren, om Hoorn te overrompe. Im, en, ‘naa "t mislukken van den aanflag, te shepe, door Us: echt, te tug meenden te keeren. Ook was de Stad nasow verbonden met Jan, Burgrave van Monzfoort, een groot voorftander der Hockchenp. Zelfs weigerde “de Read den Bisfchop, “een verbod te Iaaten uitgaan aan de ingezeten, om na Hochend te reizen, De Bisfchop hadt, dearemtegen, de Stad in den ban gedaan. Men handelde lang vergeefs over een Verdraz, wel. Niet voor 't Jaar 1481, in gevolge eener Pauslijke uitfpraak, ‘getroffen wierdt. In "t zelfde jaer, on- dernamen de Hockfchen, die zich te Utrecht onthielden, met hulp van een merkelijk getal Utrechtfche burgers, de Sted Leiden te bemagtigen. ’& Gelukte; doch zij hielden de Stad niet lang §. De Stadhouder van Holland herwon haat, kort hier nao, Midlerwijl waren de Utrechifchen, met merkelij- ken ‘buir, binnen Leiden gekomen, na huis gekeerd. Haar Burgers en Knegten, de Hollanders ean de Part geflaagen hebbende, wierden, wie laater, in Westbroek, van dezciven overwonnen. Inwendig was Utrecht, onderstücken, vol oproers, waar onder de Bisfchop foevide. Zelfs zogt hij zich met geweld meester te maaken van de Stad: 'c welk bem, egter, mislukte. Men trade met Hertoge MAxiMHLIAAN in onderhandeling, die, in de eerfte plaaife, vorderde, das de Stad zich volkommen ihrerp san den Bisfehop: waar nasr niemand ooren hadt. Men zogt zelfs den Hertog van Kiceye aan, die  de Geestelijkheid tot het waarneemen der Kerkelijke dienften. Jein wierde; dit jaar; vergeefs, belegerd door de Utrechtfchen, Daartegen behaalden de Holanders verfcheiden voordeeleti op de Stigtfehen. Usrecht hadt zich gevieid met hulp ult Lusker, and en uit Frankrijhs Doch de Luikenasrs kreegen thuis de handen vol werks; ew LovewYsc be XI maakte vréde met maximmiisan. De Stad was dan wel genoodzaakt met ertist re arbeiden asn den Vrede g waar toe de Burggraaf van Montfiort de hand leende, Doch ter wij men er op bedagt was, verraste de BisfchOp dé Stady in de Lente des Jaars 1433. Hij was er egter maar eene thdand meester vans De Kleeffcherl herwonnen heat, Doctzij wierds toen ftrengelijk belegerd van den Hertoge maxt- MILIAAN 3 en eerlang tot de overgave gedwongen. Urrecht hields egter, naa deezen oorlog, niet lang rust; Verfcheide Edelen en Grooten zogten zich meester te masken van de Regeering. De ingek omen bellingen stören, tegen "t geétmaake Verdrag, den Heer van Ts/elfein, die tot Bevelhebber geötteld was, op om de Katarijnen poort, tegen die van dé Grad; te fterkeo. ‘t Liep aan tot in 't Jaat 1489, eer dé Stedelingen de poort wederom magtig wierden. Toen wierden den er eenigen ter Stad uit gezet, en de Bischop zelf genossen, de wijk te neemen na Duurfledes De Graaf vat Buurén; en Floris van Tifelfein, zijn Zoon, zogten daat naad de Stead wederom in ie neemen, bij wesaaited doch hun toeleg mislokte. In ‘t Jar 1510, poogden die vay Utreche zich ook van Tifelfein meester te maaken. Doch Heer Floris voorkwam de Utrechtchen, bij tijdss Hij kwam, in *c begin des Jaars 1511, voot Utrecht, van zins ont dé Stad te overtompelen over 't ijs : doch eenige Gebierfche Knegten, die zich ten platten Lande van ‘’t Stigt onthielden, M a wip 4 180: UTRECHT. (De Stad) eee wisten den aanflag te verijdelen. De Stad erkende deezen dienst der Gelderfchen, met, KAREL, Hertog van Ge/ser, voor Befchermheer aan te neemen. Men belegerde 7ijfelfein aan te neemen, bij verdrag, opgebroken. De oorlog tusichen de Hollanders en Gelderfehen duurcde 180: UTRECHT. (De Stad) verfcheiden jaa'en. In "t Jaar 15917, tomen, te Usrecit, een Beitand voor zes maanden, Doch 't wierdt haast verbroken. °c Stige was, onderstücken, al zedert eenigen tijd, gebrage onder *t waereldlijk bewind van Max!- MILIAAN ea zijaen Kleinzoon kareL, die naderhand Keizer KAREL DE V wicrdt, fchoon "er de Bisfchop niet van aigeiiaan, hadt. De Stad Utreche decide, derhalven, in de Gelderiche oalusien, De opkomst en aanwas der Hervorminge hice te Laude gaf ce Uirechifthe Regeering en den Bisfchoppelijken Ze- ‘t bijzonder, cu en dan, eenig werk. Fivips van BOURGONDIE, die, ten deezen tijde, den Bisfchoppelijken Ze- ‘t bijzonder, en ADRIAAN DE VI, die, te Utrecht, uit gering ouders, gebooren was, en im *t Jaar 1522, to de Pauslijke wird verheeven wierdt, fcheenea beide niet opgenegen tot eenige hervorming. Doch hun dood verhänderde -de voortzeuing van. ’t werk. De oude onlusten tus-fehen de Stad en den Bisichop verreezen wederom, ten ujde van Bisfchop wenrix van peyeren. De Stad mam, om zichte beter te fterken tegen den Bisfchop, in ’t Jaar 1527, Geb derfche. bezetting in, en hicidt den Bisfchop buiten: die, zeideri, onderftand zogt in Holiand; doch hij verwierf dien niet dan naa dat hij afitand gedaan bade vah "ce waereldijk gebied, over ’t Stigt, ten beboeve van Keizer KareL pen V, Utrecht wierdt y_ niet Jang bier naa, den Gelderfchen omweldigd bij, verrasGug, op. Eenige Düsseldorf, die, nach der Speziale, in unserer Stelle, waren, wiegen oder erlangen genossen. Zij en 'r Stelle kwamen toen, oben erstreckt, den Prinzen van oranje. 'S Slot Vredenburg wieder, ten größe, afgebrochen. De Minderbroeder, te Utrecht, niet willende zweeren, dat zij Don JAN als's Lands vijand zouden aanmerken, crokken, in 't Jazr 1578, allen ter Stad uit. Men hielten 'er zich zerzählt aan de Staat, die zijde, dat 'er de beroemde Unie, die de Veréenigde Gewesten zamen bindt, in'’t Jaar 1579, geflooten wieder. En men ijverde 'er zerzählt, voor de Hesvorming, dat men de Keuliche Vredepunten, die den Roomschgezinden ih Holland en Zee-Jond eenige meerdere vrijheid toeftonden, das zij thans hadsais M 3, den. Ere ken- uit geftommeld, en og den naam van Sradhouder en Raa- den, het openlijk oefenen van den Roomfchen Godsdienst in de Stad en in de Provincie verbooden. In ’t Jaar 1581s wierden verfcheide Kloosters en Geestelijke geftigcen, die digt onder de Stad stonden, op verzoek der burgerije, afge- broken. De handeling in Hooflend, over de opdragt der Graaf- Jijkheid van dat Gewest aan den Prinse van oranje, gaf, in "¢ Jaar 1583, te Usrecht, aanleiding tot eene zorgelijke be- roerte. “t Gemeen, in den waan gebragt dat de Regeering diergelijke opdragt in ’t Stige met kwaade inzigten tegenhieldr, kwam op de been, vorderde opening van *t gehandelde, verbetering van verfchelde misbruiken, en zelfs affchaftiog van alle Imposten, 't Laatlte moest terftoud gefchieden. Doch de drijvers zelyen, wel ziende dat het Land, zonder ’t be- taalen van lasten, niet te houden was, verzogten wel haast, dat de Jmposten wederom geheeven mogten worden. De Wethouderfchap der Stad gaf ook, eer lang, eene verdedigung van haar gedrag en handeling met den Prinfe in ‘t licht; die, benvens het gedrag van zijn Doorluchtigheid, veel toebragt om de rust in de Stad te herftellen. den blijven waarneemen. In 't Jaar 1587, rees 'er een hevige twist ta Usrecht onder's Lands Edelen; eenige van welken, die herftelling van eenige misbruiken van den Graave van LEICESTER bezeerd hadden, voor eenen tijd, in hegtenis wier- den gezet. Leicester veranderde, daar naa, de Wet te Uirecht, buitens tijds. De Vroedfchap fthreef ecnen Brief an de Staaten van Holland, om hen (te vermaanen tot cens- gezindheid met den Landvoogd. 't Veretrek van LEicesTER, welk kort hier op volgde, en zijn afitand van 't bewind over de Nederlanden, hadt merkelijken invloed op de Regeering van Uzrecht. De Stadhouder, Graaf vaAN NIEUWENAAR, Uon-- vrede dat LEICEST2R, onlangs, verandering in de Wet ge- maakt hadt, bragt, in '¢ Jaar 1588, te wege, dat cen ge. deelte der Burgerije, in de wapenen gekoomen, herftich van voorige misbruiken vorderde: wsar naa hij, op last der Stärke, de Wet op den voorgaanden voet bragt. De Schouven de Burgemesser prouninx wierden, voor cenen tijd, in hegtenis genomen: de laatte eerlang gebanneo uit de Stad en de Vrijheid van Utrecht. Zedert, wierdt de rust in de Stad, 'voor eene wijle tijds, herfteld. In 't Jaar 1598, onistond er nieuw gemor onder de burgerije, over het draagen der gemeene lasten, waar in, naar 't oordeel van 't gemeen, de Geestelijke goederen te zeer verfchoond wierden. Gezag der Algemeene Staaten en dat van Prinfe MAURITS moest tuschen beide koomen, om de beweegingen, die hier over oft-ftean waren, te flillen, Doch in 't Jaar 1610, recs er ge- e 84. -——. —... UTRECHT. (De Stad) vaarlijker beroerte im de Stad. Een Oud Burgemesser en een Oud Schepen, misnoegd dat men hen, in de jaarlijk Cheerieverkälter der Wethouderen, voorbij ging, verwekten, onder voorwendfel dat de Stadhouder Prins mauRits Saison toeleg begunitigde, eerst beweeging onder de buryerij, en daar naa-verandering der Regeeringe. Doch ‘tc leedt niet lang, of de Algemeene Staaten zonden Graaf FREDRIK HEDRIK met eenig Kräjgsvolk na Utrecht; waar. naa “t hun niet moeilijk viel, de oude Regeering te herftellen. De twee Regenten, buv-nen toeleg verijdeld ziende, waren bedagt op middelen, om zich te vestigen ia *t verlooren bewind. Doch hun voorrenen wierdt onmtdeke: zij raakien in hegtenfs, en wicrden zieren gebannen; ’t welk ook het lot was yan drie anderen, die deel in den aanflag gehad hadden, De verfchillen ia de Ker, ‘die eerlang tot zulk eene merkelijke hoogte fteegen, gaven aanleiding om te Utrecht -voor eene buitengewoone verandering in de Regeering te vreezen.. De Staaten namen, derbalve, in ‘“Jaar 1617, een befluic om zeshonderd Waard-gelders te Ligten, en in Usrecht te leggen, van welken men zich, des noods, zou kunnen bedienen om scheuring in de Kerk te voorkomen, en de Regeering te handhaaven, Doch Prips maurnits dankte, op last der AJgemeene Staaten, in "t aar 1618, de Waardgelders d, en maakte de verandering, in de drie Leden der hooge Regeeringe, voor wejke men gevresd hadt. Zij was oorzaak, dat den 'Cootraremonftranten tend de Domkcrk ingetuimd wierdt. ‘deren voet gebragt werde, tr gelegenheit van de dood van WILLEM DEN II, Prinse van Oranje, en van'de Stadhoudt-jooze Regecring, die toen wijerdt ingévoerd. In ’r jaar 1654, namen vijf Provincien eeti _befluic om ‘de bezetting van Usrecht te verfterken, en de Staaten daar door te drifigen tor bewilliging in de aanftelling vah eenen’ Kapitein ‘General. Doch dit befuit wierdt niet cer witvoeringe gebrage. -In ‘te Jatt 3660, wierdt aan twee Utrechtfchd Predikantes, die zich verstour hadden, de Regenten, qver zaaken die ’s Lands’ beste betroffen, door te strijken van den Prediktoel; ~de Sted inh OLt UTRECHT. *( De Stady 188 Enna ontzeld.’ De oorlog des Jaars- 1672 wof, in ’t bijzorder, ook de Stad Utrecht: Het’ Leger der Staaten,..dew Ysfetkant Verlagrende, kwam’ voor de’ Scad, daar ’t.viugten, op de eer- ft® tijding dat de Franfchen bij het Tolhnis over den Réijn gekumen w aren, reeds zer algemein geworden was. Mea drong fterk op de verdediging der Stad. Doch will empfing pe Jtt, Prins var- Oranje, die ’t Leger -geboodt, -beriep..zich ‘op den last der Algemeene Staaten, om Holland te deiken; hij veriier de Stad, die, buiten: ftsac'om zich zeive te beicher men, genoodzankt wierdt, zich: den Franfohen te onderwets pen. De Domkerk wierdt teriténd bemagcigd door de Ro nfisch- gezinden, zo verzeketd wordt, zonder taste. des Bevethehberg, Zij wictdt, eerlang, inyewijd door den. Kardinaal van: sourt Lon, en zedert van Beelden en Altaaren voorzien. De Fran fchen hielden de Stad zeventien maanden in, en verlitten ze toen, op den driextwintigiten November des Jaars 1673, naa ‘dat men de ingezeetenen eene brandfchatting van vierhonderd- vijfiigdnizend guidets hadt doen belooven. De Algemeene Staaten zonden, teritond, Gemagtigden in de Stad, die de Wethouderfchap fchorfte in haaren dienst. Midlerwijl, waren ‘de Beelden ter Kerke Uit gefmeeten en verbrand, en wierdr, des naamiddags, gepredikt, daar men des morgens de Mis hadt zien doen. In 't Jaar 1674, wierden de Stead en de Provincie met de overige’ Provincien hereenigd. Doch de Prins “VAN ORANIE Vvonde geraadeny eéne ganisch nieuwe fchikking te miaken op de Regeering.’ In'’t zelfue jaar, op den eeriten “Augustus, leedt: Usrechr veel van -een ijsfelijk onweer van wind, donder, hagel en regen. De Domkerk förte ins De ‘spits wierdt van‘den tooren der Sr. Sakobs Kerke efgeflaagen. De St. Pieters Kerk verloren beide haare toorens. Andere ‘Kerken, Godshuizen en gemeene geboiwen wietden ook zéer ‘befchadigd. Van de acht Koorenmolens, die op’ de wallen ftouden, bleeven ’ér maar ‘drie ‘overeinde.. Alle deeze: vere ‘woestingen, wierden', in’ minder dan ‘éen vierdendecl wuré, ‘veroorzaakt, De’ Prins van‘ oranye, “zich bedienende van de “magt, hem in ’t Jaar 1674 opgedraagen, ontMoeg, in ’c Jour 1684, negen’ Vroedfthappen te Utrecht uit dec Regeeringe’, derzelver plaatfén- met negen “anderen -vervullende, Naa zijnen 4. M 5, dood, 186 UTRECHT. (De Stad) dood, in ’t Jasr 1702, wierdt de beftelling der Regeeringe te Utrecht wederom gebragt op den voet, als dezelve tmusfchen ‘¢ Jaar 1650 en 1672 geweest was; ’t welk aldaar zonder opichudding teeging. De oorlog over het regt tot de Spaan- fche Kroone, die omerent dien tijd begonnen was. eindigde met eenen Vrede, die den elfenden April des Jaars 1713 te Utrecht geflgoten wierdt. De handeling over deen Vrede bragt veel vertiering en welvaart in Usrecht, waar door fom- migen meenen, dat het nadeel, bij de Franfche overheerfching yoorheen geleeden, rijkelijk geboer geworden is. In "t Jaar 4720, wierde te Utrecht eene Maatfchappij van Koophandel en Asfurantie: opgeregt, die cenige jaaren in weezen is gewweest; doch altoos gekwijnd heeft, en eindelijk vernietigd is. Men nam toen ook cen beflvit om eene nieuwe Vaart te graven, van de Stad tor in de Eem, en deen ftroom zo veel te verdicpen, dat men langs denzelven, en langs de nieuwe Vaart, met groote Schepen voor de Stad zou kunnen koomen. Doch dit befluit, diergelijk men, reeds in of voor 't Jaar 4447, genomen hadt, wierdt niet ter uitvoeringe gebragt. Zijne Hoogheid, witzem pe IV, in 't Jaar 1747, for Srad- houder der Provincie verkooren zijnde, wiegt te Utrecht, den vijfentwintigen Julij, door de Studenien en Burgerije, plegtigijk ingehaald. In 't Jaar 1748, wiegt te Utrecht, gelijk elders, de hooge Regeering, door eenige beweeging onder 't gemeen,. gedrongen tot het afichaffen der Pagterijen. Van eenige bijzonderheden, Utrecht raakende, welke verwolgens aldaar gebeurd zijn, zullen. wij nog een kort verflag doen. in eenen Stad, die, zints anderhalye Eeuw, tot een zetel van Geleerdheid hadt gediend, en in eenen tjd, in -welken de geleerde Genootfchappen, allerwege in ons Vader- Jand, meer en meer veld wonnen, was het natürlich te verwagten, dat, de burgers van Usrecht, den eenen of anderen tijd, coc het oprigten van foortgelijk eene ftigtinge zouden genoopt worden, Een Kunstgenootfchap, in den Jaare 1773, onder de Zinfpreuk: Befleedt den. Tijd met kunst en viijt. -opgerigt, was, van tijd tot tijd, in getal van Leden deraiaare Roegenomen, dat men, nae een tijdverloop van flegts vijf jas- Tens bilan weshonderdLeden tijd, an eae Seinen au UTRECHT. (De Stad) 387 of meer Privisvraagen uit, ter bevorderinge van Kunften en Weetenfchappen, met uitlooving van dertig Dukaaten, of eenen Eerepenning van die waarde, aan het best gekeurde mmwoord, Gemoedigd door den opgang hunner inrigding, vervoegden zich de Bestuarders, in den Jaare 1778, : aan *sLands Staaten, met verzoek om onder den titel van Pro- vinciaal Utrechtsch Genootfehap van Kunften en Weeten- Schappen, met het hoog gezag van ’s Lands. Souverein be- kragtigd en veréerd te wofden, In de maand Juni) des: ge- melden jaars wierdt dit verzoek gunftig toeftaan’, met. verlof, om den titel van een van hooger hand gewettigd Genccmiy op de Eerepenningen te mogen voeren. Een uitvoerig berigt zouden wij hier kunnen mededeelen, van de altoos gedenkwaardige voorvallen, geduurende de jong-fte Omwenteling, voor en In den Jeare 1787, onder andere Ook te Usrecht gebeurd. Een tijdvak, waar omirent de Schrijver van het bekend Werk, Het Beroerd Nederland gefüllt, met regt zich op deeze wijze uitdruke. In den loop mijner verhaalen rot uTrecuT gevorderd, opent zich, »» voor mijne verbeelding, een tooneel, van onlusten, be- Mocijingen en ftrijdige belangen, welks weergade, indien os ergers, althans hiet in onze Nederlandfche Gewesten, nimmer wierdt ontflooten, Ik zie, op hetzelve (dus geat hij 9» voort) perfoonen verfchijnen, in rang ‘wijd van een vet- fchillende, over en weder, elkander hunne regten berwis- tenden-, met een onvoorbeeldige fiandvastigheid. Lieden van allerlei beroep en leevensftand zie ik, van ginds en verre, troepswijze, toefchieten na de Bis Schopjähle Stad, ss i volle wapenrusting, om dezelve te verdeedigen tegen s» den befoldigden knegt, op eenen afftand van ‘dasr gelegerd. "Könnte een aanmerkelijke verandering in den vorm der Regeeringe, en, in gevolge daar van, door den invioed der Burgerije, Regenten van derzelver posten en ampren sy Verlaaten, en anderen de Stoelen van eere beklimmen. Be- halven het geweld van wapenen, zie ik eenen penneftrijd, in welken men, van weerkanten, *t geen men meende zijn o» Regen te zijn, zoekt te betoogen. Ik zie, eindelijk, dit | tooned! fluites, door een voorval, ’t geen den’ meeste 92 188 UTRECHT. (De Srad) Landzaaten op fthrik, vVeelen, reels Op een tref- “—s fend verlies te ftaan kwam.” Tweedenen, voornaamlijk, Nedelene onzen lust tot het fehetzen van een uitvoerig tfereel der merkwaardige ge beurtevisfen. De eerfte is, om dat zodanige eene uitvoerig heid misstaan zoude bij de beknopcheid, welke wij, in het voorgaande gedeelte der Stads Gefchiedenisfen hebben in age genomen. De andere reden van bedwang vinden wij in de vereisch" Te wijdloopigheid en naauwkeurigheid van het boven aangehaaide Werk, ’t welk, ten tijde der uitgave, met graagte ontvangen wierdt, en, vertrouwen wij, in de handeo van de meesten onzer Leezeren is. Van eene en andere bijzom derheid moeten wij, evenwel, een beknopt verflag doen. Burgerlijkke bezwaaren, onder, andere, over de Regererings-befteliing der Stad, waren, za’ wel als elders, in die dagen van algemeene bemoeijinge, ook binnen Utrecht, de aaniei-dende oorzaaken der veel gerugts maakende beweegingen. ANaa veel onderhandelens , was eindelijk de Vroedfchap te gaade geworden, de Burgerij uit ce nodigen tor het. ialeveren van haare bedenkingen, om alzo, ware ’t mogelijk, eene orde van zaaken te beraamen,.gebouwd op eene grondwet- cige herftelling, en waar in, zo als men zich verbeeldde,. de Regten der Stedelingen .meer in agt genomen.en gegerbiedigd wierden. In. ’t bijzonder was men te Utrecht zeer tonvre- den op het Regecrings- Reglement, in den Jaare 1674, door WILLEM DEN III ingevoerd ; men verbeeldde zich, dat bij -hetzelve de invloed der Stadhouderlijke magt tot eene onpa- wuurlijke hoogte geklommen , en der burgerlijke Vrijheid de ‘bodgm. was ingeflagen, Veel, zeer veel viel “er te doco, voor dat men hier;pmtrent in zo verre tot eenpaarigheid kvn- de gebragt worden, dat ’er iets, naar den algemeenen {mask berekend, wierdt tot ftand gebragt. Eene Commisfie, uit de Vroed{chap | benoemd, hieldt zich geruimen tijd bezig met het leezen en overweegen der ingckoomene Bezwaaren, De wrugt diens arbeids was een Concept- Reglement, raakende ae befleliing der Stads~-Regeeringe ; bij welks afkondigiog alle de Burgers en lngezeetenen der Stad en Vrijheid (vreem- delingen, dienstboden en bedeeld wordende perfoonen alleen ait- #4 UTRECHT. (De Stad) 16g uitgezonderd ) vermaand.en itgenodigd wierden, indien zij eenige gegronde. bedenkingen op het gemelde Concept-Re- glement mogren hebben, dezelve, -met redenen belleed, vere zegeld in. te leveren ter Secretarije van Stads Politie. Groot was het aantal van bedenkingen, die.vervolgens inkwamen. Verfcheiden maanden verliepen er,  bends Staatfche troepen hadt- pose gevat, oem op. de verrigten der Burgerije een.waakend oog te houden. Uit vreeze, voor een gewelddaadigen -aanval, wierdt,. aan. dien kant, de. Stad aapmerkelij« verfterae, Aan deo Rhijngraave vaN saLm. wierds het, bevel ppgedraagen, zo over de Stedelijke Bezeting, als over de Burgers en Schutters, van elders vrijwillig derwaarts nitgerrokken. Een -aanmerkelijk getal der Amiterdam{che Scbutterije kwam ’er, bij afwisfeling,-bezetting houden. Oader dit alles liepen, van tijd tot tijd, ontrustendg aijdingen binnen, wegens gedreigde agnvallen, door welke men, bij verrasfing, zich van de Stad zogt te verzckeren, Veele derzelven wierden ongegrond bevonden. Anders was het gelegen met een gerugt, °t welk ia den aanvang van de maaod Maij des Jaars 1787 wierdt verfpreid, Een voorbode was..heizelve van een Gevegt, waar van wij de sanleiding en Om- omstandigheden hier zullen verhaalen3 om redenen ons déaf toe bedienende van de woorden des Schriftvets van het genoemde Beroerd Nederland; na vooraf te hebben aangemerkt, dat, onder de gtociende onlusten, de-Vergadering van °s Lands Staaten van Utrecht na Amersfoort was verleid, alwaar deo zelve, zedert, zich Openlijk cegen de Stad en de verrigtenen en inzigten der Burgerije verklaarde. - Het berigt des gemelden Schrijvers; aangaandé de veel gurgts maakende gebeurtenis, en van welke fpoedig let gehe hesle - Het berigt des gemelden Schrijvers; aangaandé de veel gurgts maakende gebeurtenis, en van welke fpoedig let gehe hesle - Het berigt des gemelden Schrijvers; aangaandé de veel gurgts maakende gebeurtenis, en van welke fpoedig let gehe hesle - Het berigt des gemelden Schrijvers; aangaandé de veel gurgts maakende gebeurtenis, en van welke fpoedig let gehe hesle - Het berigt des gemelden Schrijvers; aangaandé de veel gurgts maakende gebeurtenis, en van welke fpoedig let gehe hesle - Het berigt des gemelden Schrijvers; Land weergalmde, ‘luide aldus, Was in den voormiddag van den negenden Mai, dat het Geregt van Preeswijk of de Vaart, eene Heerlijkheid der Stad Utrecht, ew niet‘verre van daar gelegen, aanfchrif- ving ontving van de Vergadering der Gedeputeerde Staated %s Lands van Utrecht, tot het inkwartieren van vier Kon pagnién Krijgsvolk, ’e welk, naar den inhoud des briefs, zod moeten dienen ter hefftellinge van de rust en veiligheid des Ingezeetenen. Srrasks naa de ontvangst van dit bevel, gaf dé Drosfaart dier Heerlijkheid daar van kennis 2an den Voorzits tenden’ Burgemeester var Usrrecht, welke, in allerijl, “snas wmiddags, de Vroed{chap ‘deedt bij éen koomen. “4, Spedig verpreladt zich dezeigen, als een loopend vuur, door de ganze. Stad, en veroorzaakte geene kleine enttelleen: Door de goede veritandhouding, welke men befaatid hätte, om in allerijl verwittigt te worden, van ’t geet in her Gewest omging, ontwikkelden’ zich ‘wel haast de inge komene tijdingens ‘Men vernam, ‘dat de'vier gemetde Kom pagnién behoorden~ rot~ het Régionent vin den Graave van EFFEREN; dat twee vat dezelve in het Dorp Furphaas 10% den geplaats worden, eene derde na de Meiren trekken, eff de overige na het Dorp Harme. Wijdets veritondt men; dat een Batsiljon van het Regiment va Monster, over de Biaauwkapel, den weg zou inflaan na dé Dorpen Zuilen eff NMaarzeny ten een einde om alzo de Stad Urrech gehe! influiten, en haar alle gemeenfchap met Aolland af te faijden. ‘Terwijl men, intusfehen, in den Raad overieide, wat, in dit hachlijk tijdfip, dienflig'en noodig ware om volvoerd ve worden, wier Det beflügen, -het Gerege van Vreeswifk 200 ae t€ UTRECHT. (De Stad) for te (chrijven, geere inkwartiering van Troepen gewillig te ge- doogen, als zijnde de voorstemmende Amersfoortfche Staats- leden nict geregtig, eene Vrije Heerlijkheid der Stad, zon- det de toeftemming der Vroedfchap, daar mede te bezwaaren: Doch, alzo men ligt begreep, dat dusdanig een bevel, aan ’t* Geregt der Heerlijkheid, Iuttel zou baaten, om de Krijgs- troepen, indien dezelve, tegen Stads grondgebied, iet vijan-* digs in den zin hadden, van haar voorneemen te doen af-* zien, wierdt tevens bij Hun Ed. Gr. Agtb. vasegefteld, die bevel kragtdaadig te onderfteunen, des noods geweld met ge-* weld te keer te gaan, en, ten dien einde, cenige gewspende mianfchap na buiten te zenden. Söhne werde dit befindlich der Vroedlichkeit des Stad, en vondt zulk een algemeinen genoegen, dat, binnen korten tijd, zich bijdens duizend, zur Burgers als Hulpelinen, sanbooden. Doch de Raad, zulk een getal onnodig oder deelende, verkocht uit dezelve tweehonderd man; zij wierden genomen, deels mit de tweehonderd man; zij wierden genomen, deels mit de tweehonderd man. HOLYT, Raad in de Vroedlichkeit, sanvaardde het opperbevef over deze Manfchap, nevens den Kapitel-Luitenant c. Gevissenschaft. De Heer van coens, miet-nog twee andere Offenzen, voor de het bewind over de Artillerij. De ijver, van welken de gewapéende Burgers brandden, was oorzaak dat zij, reeds savonds omtrent zes uure, ged waren om den uittogt te onderneemen. Tegen half zeven uure floegen zij op weg, medevoerende drie Veld Jes, ieder met vier paarden befpannen. Leene groote menigré verzelde hen über buiten, onder de sandenigste toewenfchingem van een gehoopren uitflag hummer onder. Neeminge. Omntrent een uur daar naa was de nitgetrokkene Man- fehap genaderd tot aan het Dorp Futphaas. Hier ontvong de Heer p’averHouct berigt, dat hij, met zljne onderhoor ge Bende, door het Krijgsvolk, bij den Brug, in flagorde gefchaard, wiérdt sfgewagt. ‘Thans was de Bevelhebber der Burgers voorueemens, ecnen zijer Officieren te zénden aaa — dlea toa UTRECHT. (Pe Siad} te on (200) tie im <« —_ e¢ Real dien van ’t, Krijgsgevolg,.en aan denzelyen mede te,declen g, den. last, hem door. de Vroedfchap van, Utrecht gegeeveny, dezelve hieldt in,, den. Kommandant der Militie aan te zeg-. Gens, om terstond, met zijn volk, het. grondgebied, aan de®, a: ‘Stad behoorende,. t. welk hij, met. zijn intrekken, zonder: »_ketnis of last van de Regecring der Stad,. had gefchans) »» den, te Verlaaten; 3,.€ ingevalle zulks, niet.. gewillig efchieds; de, geweld met. geweld eke keer te gaau.”.Doch p’aveg=, HOULT. had geene gelegepheid toy het volvocren van dien- last :, want, eenige weinige oogenblikken.daer naa,. wierde.. heit gsbood{chapr, dat het Krijgsvolk.niet.meer te zien, emy waarlchijacliyk » na de Vaart was we-reg gatrokken,. De Bee ra: fing. beduge, hielde. ftil. aan dee ingag. van a Dorp, em deegs de huizen en.alle. andere plaatzen. doorzoeken, alwaar het Krijgsvolk zich zoude kunpen. verfchuilen. Dock niets verncemende, vervelgde hij zijnen weg, ba de plaats, alwasr, de.. vijand zich bevoadty: met. oogmerk om aldaar. den boven, emelden last te volvoeren. En den Kommandant van - hies, riijgsvulk, aan..te Zeggens) dat hij, veelligs onkundig warey, zich Nogop Stads. gtondgebied. te bevindea,, -; : rye _yr dotusicnen, was de.duisternis van. den nacht gevallens, Des, ze wigrds, door... de, -Scherpfchutiere of Jargers tecbaae genox, men, on de gelegephgid en "t voprogemen,, des: vijands_ te, noe Seige ot Dargets langzaam, DSi ‘we eAP rth wierat bevestigd door eenen - der Scherpichutters, 5 MICHERL GENTENAAR, gengamd, di¢,,ophet ontdekkep, yan.dep. vijand,! de “onverjchrokkenheld bezat, langs den grond, op handem em vote, tor, middea ender. het. gefchaarde; Krijgsvolk te knobs Poy 6 “Daa alles naauwkeurig te hebben opgenomen, in, dig zel ouding, tot_de zijnen. was te rug gekeetd.. ; +t ob .ag,'t Was nu,bijkams tien uure, wanneer DiayERBOULT ‘dé noodige Cchikkinzen maakte, om den. naderenden yijand kioeke moedig af te wagten. Z A manichap Sprek hij ia dezer voege aan 3 he ae xX¥x.D pl.111. aoe re - ny as ¢ - , . a EAS Cl het eee ~s \ ;. GEVECHT aan pk VAART nurren UTRECHT. UTRECHT. (De Siaz) igg dan: »» Mannen, zije nu bedaird, Op mija pat: flaan kune s gij flaat maaken; en, indien gij mij een voet Ziet te rug j, deinzen, fChiet mij dan wij tec neder”! Terwijl de Scherpe fchutters zich in éénen hoop hadden verZameld, .en men be. Zig was om het gefchüttet een de werken, voor 't welk aog ep dat oogenblik de pacrden gefpannen waren, btandde de vijand los, zonder eenig voorefgaand geroep of waarfchu- wiog, en begop aldus den agnval, Bij 't vaur vernam often, dat hec volk; in de. krome yan den weg, in embuscade op den buik lag. Terftond. door dit eerfte fichten faevvelde de Kahonnier vAN DER.VLERK, €en Burger van Uirecht; arderen  los vuur, maakten; waren twee Velditukjes in st-at gebragt om te kunnen werken. Slegts ecnige weipige fchooten hadden déezen gedaan, of het vijand- Jijk your begon te verflaauwen, en. meer en meer zich te yerwijderen, tot dat het eintelijk geheel ophieldt. Behalveg bet fchiéren met klein gewer, hadt, het Krijgsvolk ook met Handgraoaaten geworpen,’ Eenen Utrechifcien’ Schutter was daar door de halve hoed afgeflagen:. Naa dat de vijand, ge- weeken was, deedr p'averuouur het. Slagveld verkond{chap- pen, en bekwant eetiang, tot narigt, dat de grond met ger -weeren als bezaaid lag. Hiér op rukte de Bevelhebber voort ‘ 20t op de plaats, alwaar het Krijgsvolk geftaan hadr, en vate te 'er, cen half uur, post, om hetzelye nog af te WOZICDs Geduurende dit alles was de Stad vol. beweeginges en alles op den been; Van tijd rot tijd liepen ‘er tijdingen binned Meesten van een ontrustenden aart. Veelen verwierpen dezelve s doch bij anderen vonden ze gcloof, inzonderheid naa de aoe MEK. DEEL. N komet komst van twee Kanonniers, die, terftond in den aanvang val *t gevegt, op eene fchandelijke en lafhanizge winze, de vingt hadden genomen na de Siad, en "er de ontzettendfte tijdingen verfpreiden. De Vroedcfchep, inmiddels, vergaderd, zondt na buiten eene verterk#g van honderd man uit de Kompagnie de Pikiokken, en vervoigens eenigen voorgaad van gefchut en.krijgebelroetten. Aldus eindigde de gedenkwortige onderneemirg van Utrechs Burgers en Hülpfenden van den negenden Mai. Het gerq ‘der geführenden in dit gevegr, ‘so well nie langer dan een groot kwartier uurs tätig, bedroeg, aan de zijde der Burgeren, flegts twee man: te weeten, den Kepitein: Luitenant Visscher en den Kanolinier van per ViERw, dat der gekwet- ften ein man. Order’ deeze bevondt zich een Fongetje var twaalf jaaren. Dezeze, op een Ladder, ter Stad wordende binven gedraagen, riep uit: Nog ben tk een Patriot? Het getal der doudeu, aan de zijde vam “t Krijgsvolk, was niet paauw- DTRECHT. (Be Stad “if haauwkeurig te bepaalen; volgens de irgckoomene- berigted inoes het zeer, aanmerkelijk geweest zijn. Behalven een doode, wierden.eenéniwimig Soldaaten, waar onder eenige gekweiften, binnen de Siad gebragu..Het Krijysvoik fcheen ‘met overijiden haast de, vi ugt te hebben genomen; gelijkk med niet onduidelijk kon «fleiden uit den Buity weike op het Slag- veld wierdt. gevonden., Als zo veele Zegetekens bragt med -van denzelven in de Sted. vier Vandels, drie Kwartiervaan- dels ; twaalf Trommen, meest. allen met kogels doorgefchooten, vier Spontons, zeven Hellebaarden, eene groote wenigre Sabels; Ranzels, Hoeden en Granadiersmutzen, waar onder eene, met het hoofd ges Soldagts:’er nog in, omurent drie- honderd Geweeren, den hoed en het peerd van den Graave en Kommandant van EFFERENg en een kist met geld, welke inen zeide de Regimengs- Kas te zijn; en eindelijk nog twed Schuiten met het pakeadje der Cflicieren, beftaaude in een den konstitutte Koffyrs, ees Manden en.meer andere goe- deren, Nog vOdr het einde i Maand wierd decte Buit opentijt ten ‘toon gefteld, in een der Bovenvertrekken van het. Stad- huls, zijade een groot langwerpig vierkant. In  opgericht, waar -van de vœeroverde Trom- jmien het voeclukvitmaakten; voorts in de hoogte-veiliend met Spontons en Kwartiervaandels, eenige Suaphaavep, Gra- chadiersmiuitzen,.Muskettiershoeden., zilveren Degens; nevend “den Bandeljer van den gefveuvelden. Tamboer-Majour.. Aa den voet des Bagieckout ; °P é¢en wit bords fondé, ain ~~ - dbbrift te: Ieezen.! > Uitgevoerd onder. Commanda van den Hoogged. tai | Heer }. DAVERHOULTS:) Ruad ia de Vroed- chap deeser Saad. Kesee ven, ath weerkante vin dit Zegetelten zug mei. Ited ’ Gedenknaalden; zwart met würden granden: den eenen voor ded gefneavelden Kapicein- Luirenanc -vissenen den anderen. Yoor den Kannonnier. VAN DER YLERK, Op Gem cerfien dezts $s N 2 be 196 UTRECHT. (De Siady} Gedenknaslden ziet men in "e midden het Geflagewapen des gelneuvelden, op den tweeden een Naamwapen, zijnde een vievgel, vervullende de plaais eens Wapens, Op het Voerttok van beide las men gelijke Opfchrifien. Voorts waren de beide Gedenknaslden van boven zamen gekoppeld, door een Fcston van Palm, met witte en zwarte Zijden Linten geftrike Widers zag men, aan weerkanten, in het verrek, de veroverde Snaphaaren, Patroontasfen, Mutzen, Hoeden, nevens vess feneiden Rokken, zo van den Kommandant, als van andere Siaf- en mi dere Offic-eren, als mede Kiclen, Kanzels en ar ‘dere goederen, van boven tot beneden aan den muur hanget. De Vloer was bedeckt met een menigte Koffers, opgevuld met Linnen en Kleederen. Vooral trok de aandagt een K sty ‘znde de Regiments - Kas,’ inhundende verfcheiden duizenden gicens. LEindelijk zag men op ecem cael dicgefpreid eenig Zilverwerk, beftaande in Tabakgsgereedfchap, Spouren, Ges- ‘pen, Zekhorotogien, nevens andere fferaaden,. Doizenden van nicuwsgierigen, zo van Ingezeecenen als Vreemdelinger, kwaaien, dag aan day, toeviocien om deezen: Buie te beuig: tigen, Niet onvoegzaath agt i het., tot flot deezes verhaals, bier nevens te voegen,. een -berigt wegens de ftaatelijke begraafe- nisfen, met weike de overbiijfzels der twee gefueuvelden, ‘den Heere Mr Connetis GoverRT VISSCHER €N ROBERTUS Vat “DER VLEKK, vereerd wierden. | De plegtige Lijkstatie des eerstgenoemdén. gefchiedde op’ Miaandag, den vijftierden Maij, ’snaamiddags ten half vier Wure,-wit-het buis van den Vader des gevallen En, den Heere Mr. B. w. was seuen, stand op de Merieplasts y in de ville genden, 1. De Trein wierde geopend door eene konpa Jaagers, 2. Daar naa volgden twee Stukken ees met de noo dige Artilleristen, ‘en twee Trommen. Zo wel de Paerden, welke het Gefchut trokken, als de: Trommen, waren met zwart Lakenfche Dekleeden omhangen. 3. De Burger. Kompagnie Purkijen, over welke de over- Jeedene het Bevelhébberichap ‘bekleed hedt, met. her Vaaudel 7 jange UTRECHT.. (De Stad) ~ 197 ee Igngs den grond fleepende; houdende de Manfchap de Geweenen verdeke onder den flirker arm. De vier Trommen wares met zwart Laken bekleed, en de Kompagnie verdeeld io vier Peiotons.. 4. De Adjpdanten van gemelde Kompagnie Turkijen, ne- ‘vens de jaagers, draagende het Wapen des Overleecenen, wearop men  - en ag der Vrijwillige Scherp-Schutters, ten dienfle der Stad UTRECHT; 1? heldhafjig, voor de VRYHEID, STADS EN BUKGER~-RKECHTEN, ge/neuveld door het Lood der Geweldenaaren, den 1X. Mey MDCCLXXXVII, oud XXII Faaren, 11 Maanden en XI dagen, Treur niet, 6 STICHTENAAR, maar volg dien Heldenmoed, |. De Vrijheid is het waard, al host 2ij Burgerbloed, 7. VAN HAMELSVELD. 8. Het Paerd des gefneuvelden, met zwart Laken omhan. gen, en kreupel gaande; het wierdce geleid dugr den Kapiein- Luitenant P. P. J. ONDAATIE. 6 De Liykkoets, met zestien Draagers en vier Slip iraa- gers, hebbende alien den Bysenarm met zwart Fivers um- wonden. Aan de eene zijde van de Kist lag de Degen, aan de andere zijde de Houwer, en boven op de Sjerp des ge- fneuvelden, - | N 3 7.  AMERONGEN TOT DEYL VAN RENSWOUDE, pit het Eerfte Lid van Staar, of de Geéligerden, en da Grasf yaw BoeTzeLaar, Heer van: Langerack, uit het Twee- de Lid, of de Ridderfchap. 9. De Heeren Burgemeesteren en yerdere Leden van Re geeringe, allen in 't Zwart. 10. De Heeren Secretarisfen van de Politie en den Edeleq Agtbaazen Geregte, insgelijks in 'zwart; gelijk ook, “11. De Gequalificeerde Gekommiteerden der Burgerije. ~ Alle de volgenden waren in Krijsgewaat gekleed; 12. De Commissie tot het Defenfieweezen. 13. De Bevelhebbers der Stads-Schutterije, 'elk in zijnen rang. 14+ De Bevelhebbers der Artillerij en Genie. 7 15. De Bevelhebbers der Mulptroepen en Genie, welke bin nen Utrecht thans Bezetting hielden. 16. De Adjudanten. 17- De Onder. Bevelhebbers der Schutterije, volgens den yang der Kompagnien, = | ‘18. De Bombardiers. 19. De Serjeanten der Hulpbenden. 20. Alle de Schutters, Kanonniers en Hulptroepen, welke bij het Gevegt aan de Vart tegenwoordig geweest waren. Alle dezeze, zu wel als de overigen, in de Lijkatie cregenwoordig, die den Slag hadden bijgewoond, waren, van alle de anderen, onderfcheiden, en kenbaar aan een Palmtak op de Hoeden, ee Onder een afwisfend Treurmuziek, trok deze Statie door de voornaamfte Wijken der Stad, tot aan de Buurkerk, alwar et Lijk zou worden bijgezer. Terwijl het Lijk in het Graf wierdt neder gelaaten, deedt de geheele Kompagnie, buiten de Kerk geplaatst, drie Eere- hooten, De Trein, bij den ujttogt, zijnen weg neemendé yoorbij het Stadhuis, paradeerde de geheele Wage, rerwijl gezelve yoorbij trok, met flaanden Trom, — | In de zelfde orde, doch Jangs een anderen we Gekräftige, kecrda het Lijkgevolg te rug, na bet huis des doorbedrostiten Var ders. Anderendaags voormiddag, den zestienden Maij, wierde, mei gepasie figatelijkheid en gebruiki: ke Kriigseere, de uit. vaart gehcouden van den Kanonnier auberTUS VAN DER VLERK, in de Weeskerk, op S:ads kosten, en, zo wel als ’sdaays re vooren, onder den toeloop van ontelbaare aapfchouwers. Bij het nederlaaten van her Lijk in hec Graf, deedt men, ook nu, de diie gewoone Eerefciooten. De Leden van Regee- ringe, en van her Gequalificeerde Collegie van Burgeren, de Heercn van het Defenfieweezen, de Bevelhebbers der. Arcille- rij, nevens alle de geenen, wetke deel hadden gehad aan het Gevegt, verecroen ook deeze flaatelijke begraafenis met hun. me tegenwoordigheid. Op de Doodkist des gefheuvilden lag een Tinnen Vlaat, waarop dit Opfenrift- te leezen ftond. 