De mensch zoo als hij voorkomt op den bekenden aardbol [microform]
Stuart, Martinus, 1765-1826
duizend Quint alen, Uit Arabic ontvangt men de koffij , wier uitvoer naar EuropA even als de invoer van Americaanjihe door de wet verboden is, maar dieechter met hand- vuliing der tolbedienden en onder ooglui- king derRegerlng pleegt te gefchieden. De han* |i • % E « Y P T E. 925 cl Quintam an en door 1 kwarticr mgevoerj. ide en te )es en pe- riiet, voor ige lerug* :t en aan< foot klee' in en ver* r naar de rlijks van roe^'dere an Africs , flaven, ud, waar- fteen , fa- ; nemen ; ngebragt, en vljf- oncvangt r Europa le door de met hand- r ooglui- eden. De han* handel in fenebladen uit Opper - Edypte is aan de Regering verpacht en brengt dezelve jaarlijks bijna zesiig beurfen op. Uit Eu- ropa krijgt men Langucdoks lakcn , Amiri- caanfche cochenille , /////(/cA^ fpecerijen, en voorts tin, blik , ijzerdraad, riaaiden, glaskoralen, kwikzilver , lood en eenige mesfen CO. De fcheepvaart ftaac in geenen deele met den handel der Egyptenaars gelijk. Hunne vaartuigen in de Roods zee zijn flegt ge- maakt, gaan diep en hebben cene fcher- pe kiel , fchoon ze veelvuldige banken en klippen moeten vermijden ,. en wor- den overladen met manfchap en goederen. De bedrevenheid van derzelver ftuurlieden beftaat vooral, maar is ook groot, in hec ontwijken der bedekte klippen. Tot de ganfche vaart op de Roods zee, zegt men, dat zij flechts zeven en dertig fchepen bouwen en naauwelijks in ftaat ^jn , om de verongelukte telkens met nieuwe te ver- van- (0 NiEBUHR D. r. bl. I3<J-I41. Po- cocKE B. IV. n. 3. Browne D. I. bl. ii6 117. VoLNEY D. I. bl. IP7— aoo. ' ■ iv i I. ^^ ■ H- '^"^L £24 E G Y P T C. I 1 1 « vangcn (i). Dc fpeelvanrtufgen, waarvdh men zlcli integendeel te Kairo op den Nyl bedicnt, zijn ligt en van bevallig maakzel , €n voeren van vier tot aclit roeijers; door vrouwen gebruikt zijn zij met cen rcheel verdek'gefloien, voorde mans zijn zij van boven alleen overdekt ; men kan deze vaar- tuigen, alsde gondels tc Fenetie ^hwQry^i). Nog heden , even als in de aliervroegfte tijden , bevaart men den Nyl met vlottert van groote witte tonnen gemaakc. Ook ziet men 'er kleine vlotten van kalebasfen , op welke een perfoon de rivier overfteekr. Dompelaars verbergen fomtijds hun hoofd ondcr eene groote kalebas , en , alzoo de watervogels naderende , grijpen zij zc bij de pooten (3). Hoogstbelangrijk voor den Oosterfchen handcl is bij den Egyptenaar de inrigting der Karavane , die jaarlijks naar Mekka trekt. Men zegt, dat men op gelijke wij- ze (i) Browne D. I. bl. 118. (:) Browne D. I. bl. 130. (s) Browne D. I. bl. 103. — Pocockk acht dit een ongelooflijlc verzelzel. B. IV. II. 9. Volgens MACARTNEY docii de Chineztn het- zelfde, bun hoofd in eene ton verbergende. E G Y P T E* *«5 , waarvdh p den Nyl inaakzel , ers; door en ircheel jn zij van leze vaar- huren(2). ervroegfte et vlottert ikc. Ook ilebasfen , )verfteekr. iin hoofd alzoo de zij zc bij osterfchen inrigting ir Mekka lijke wij- POCOCKE IV. II. 9. nezen het- ende. ze Abraham's graf welcer gewoon was te bezoeken, als men zints mahomed*s dood deze bedevaarc doec naar deszelfs graf zoo wel , als naar dac van den Vader der geloovigen. Hec verwisfelen der dekklee- deren van beider graven is de eigenlijke plcgtigheid van dezen togc. Dezelve worden te Kairo van zwart datnast met goud geborduurd vervaardigd, en derzelver ovcrgift aan hun , die ze zullen henen voe- rcn, gaat met den ftaadgden optogc ge- paard , waarbij godsdienftige verrukking velen aangrijpt, zoo dat het fchuim van den muii der kemelen , die met deze hoog- waardigheden worden beladen , en die te voren nog nimmer eenigcn anderen lasc mogen getorst hebben, als iec heiligs weg- genomen wordt, Een ongemeen rijk voor- hangzel voor de deur van het huts te Mekka, tien voet lang en vijf voet breed, met verfcheidene beeldtenisfen en Arabi' fche letters met goud op eenen rooden en groenen grond geftikt , wordt ter aanra- kinge van het volk langzaam rondge- dragen. Niet minder dan honderd drie en zestig artikelen worden door pococke bij den optogt der Karavane zelve onder- yi. Debu P fgbci.f tp* 11 il fl2(J E G Y P T E. ! :i! fchciJenlijk opgenocmd. Al!e dc kernel*, bij dezclve in gcbruik , zijn gcel gcvcrfd en pronkcn met onderfcheidenc fieraden, hcbbendc voorts onder den zadel een grof k)ecd, om ze bij den nacht te dekken. Na ,den plegtigen uittogc uit Kairo trekt de Karavane zonder ccnige orde een uur gaans voort, en legert zich danneder onder tcntcn gedurende acht dagen , die in allerlcije ver- maak worden doorgebragt onder een vcel- vuldig bezoek uit de ftad, waarna deeigen- lijke reis aanvangt. Deze Karavane be- Haat vvel uit vecrtig dulzcnd man en drijfc een zeer grootcn handel. Bij hare terug- komst brengt zij ccne raenigte van Perfl- fche en Indifcha vvaar nicde. Ecne andere Karavane vcrtrekt van Damascus met ge- lijke gcfchenkcn als deze. Dc oude voor- hangzcls en dchklcedcron worden aan ftuk- kcn gefnt'dcn en als hcilige overblijfzels • onder de voornaamfte licden uitgedeeld. Ten minlle ecnmaal deze bedevaart naar Mekka gcdaan te hebben wordt een on- vermijclclijkc pllgt gcacht , waarvan men zich ccniglijk kan ontflaan , door eenen andcren bedovaartganger in zijne plaats te zenden en vrij te houdcn op de reis. Ve- len !c kemelu, el gcvcrfd fieraden , een grof kken. Na trekc dc uur gaans idertcntcn rlcije ver- een vcel- i dc eigen- (tvane be- 1 en drijfc are terug- van Perfi- ne andere r met ge- ude voor- aan fluk- 'erblijfzels litgedceld. vaart naar een on- irvan men )or eenen plaacs te reis. Ve- len k G Y P T E. •»7 Ion herhalen dczelve raeermalen , zonder daaroin deiigdzamcr dan andercn bevond" le worden, intcgendeel zeggcn dijodeneii Christenen: „ let op hem, die eens naar „ Dlekka is geweest ; heb niets met hem te „ doen , die deze reis tweemaal gedaan ,1 hceft , maar verhuis uit de buurt van „ den drlcdubbelden bedevaarder" Honderd dagcn vcrloopen 'cr met deze reis. DeKara- i^anc van Damascus vertrekt ten zelfden dage en ontmoet de andere tcJSedder. Zij blljven drie dagen te Mekka en gaan dan naar den berg Arrafat , omtrent zes urcn gaanS van daar , alwaar zij ter gedachtenisfe aan ABRAHAM hunncn Godsdienst verrigten. Na twee dagen toevens trekken zij nog derde half uur verder naar Munna , alwaar 2lj het feest der ofTerhande vieren. Van Munna keercn zl5 naar Mekka, maho- M E d's geboorceplaats , te rug en vertoeven 'er twaalf dagen. Wanneer de kooplicden in dlen tijd niet klaar komen met hunne za- kcn, verkrijgt men nog een verlof van twee of drie dagcn door aan den Emir Hadsj\ of Bevelhebber der Karavane , een ge- fchenk te geven, welk langcr vertoef ech- ter op den terugtogt weder wordt inge- P a haald. J 4' *^ f1 aiS EG Y P T E. haald. Van Mekka reizcn zij in zcs dagen naar Bcdder terug , van waar zij in drie dagcn naar Medina^ bij mahomed's graf, gaan. Na ook hier drie dagen vertoefd te hcbben , keeren zij langs eenen andcrcn weg naar Kairo weder (i). Ilec rcizen binncn 's Jands wordt uic hoofdc van den onherbcrgzamen grond, niet min zorgvuldig ondernomen , dan de voorziening in zoo verre togten. Men hceft naauwkeurig geftelde wegwijzers met bijzondere opgaaf der waterplaatfen en der- zelver gefteldheid (a). De mans reizen te paard, de vrouwcn op ezels. Men begeeft zich vroeg op weg en pleistert onder de fchaduw, hetgecn men dikwijis herhaalc, cm een kwartier uur Jang te kunnen roo- ken en koflij drinken. Geringe reizigers hebbcn flechts eene waterfles aan den zadel hangen ; groote Heeren hebben een paard of kernel met waterzakken beladen achter zich , en gaarne laten zij zich door ' eenen knecht volgen. Des nachts gcbruiken zij zel- CO PococKE B. IV. H. p. eu B. V. H. u en 13. (2) Denon D. II. bl. 254. . • 11? IP zes dagen ij in drie ed's graf, ertoefd te 1 andcren kvordc uic n grond, , dan de n. Men Ijzers tnec ;n en der- : reizen te in begeeft onder de herhaalc , men roo- reizigers den zadel een paard en acbter )or ' eenen ruiken zij zel< I. V. H. 1 1 E G V P T E. 2 9^ zclden tenten , maor flapen in 'de openc luclit op een bloot vlocrklecd. Ilet kcii- kengereedfchap behoort vooral ondcr hun- ne reisbehoeften, en ftrektmet den Icvetis- voorraad wel twee of drie kernels tot ge- nocgzamcn last. In den donker hebben zij Jinnen vouwlantarens met kopcrcn bodems en dekzels ter verlichting. Aanzienelijke vrouwen gebruikcn draagzetels , die door twee kernels, of ook wel door eenen ge- dragen worden. Het gemecn bcdient zich op reis van de kernels zelve en plaatsc zich dan boven op derzelver last, van waar »lj met eenen geweerhaakten ftok hoc dier drljven en beftiewn (i). Ache dagen lang kan dc kernel in de woestijn zondcr water blijven en van het ! leine hecsrergewas le- ven, het geen dezelve voortbrengt, benevcns een weinig graan , hetwelk als mecl ''n wat water wordt gemengd ; zelden ftruikelt hij en nimmer legt hij zich neder dan ter plaatfe, wair water is. Zljn gang verfchilt niet veel in fnelheid van den gewonen tred des voet- gangers , maar is onvermoeid : de drom- medaris echter is onder de kernels als de ha- OH' r CO POCOCKE B. IV. H. 5. P3 „.fi'^ »3o E O Y P T E. 1 r- zewind ondcr de hondcn. Die dicr Is eenip;- Jijk voor d;ii zadcl gefchlkt, wordt met ceo touw door den nous beaierd, knielt, wan- neer men op- of afilljgt , hecfc cen zcci gcmakkelljken draf en is fneller dan hcc vhigfte paard. Het paard zelf, hetwclk op ftal en In hot land gebondcne pooten hcefc , is niet gefchikt toe Jange togtcn ; om dc twee iiur behoeft het water , maar vcr- genoegrzlch met eenmaal op den dag gc- voederd tc worden; het rent fnel, draafc nooit, is overmak en flaat nimmer achteruit. De ezel is het allcrzachtlle en veiligfte dlcr om te bereide... Alhier op geheel eigen grond fteeds vlug en vrolijk , brengt het in den naturelijken flap of fncllen galop den ruiter fpoedig over den Ian- gen weg. „ Terwijl de gezadelde paar- den — zegt denon — voor wagens die- nen, zijnde ezels de huurkoetzen , welke men in alle de llraten van Kairo gereed vindtrtaan CO*" Onder de middelen van beftaan voor den landman vcrdient nog , om derzelver bij- zon- (0 PococifE n. IV. [J. 0. Dfnon D. if. bl. 2i3, i\ i. bl. a^'. [am Ti E G Y P T E. 331 londcrhcid, opgcnocmd tc wordcn luinne duivcn- en bijcntcclt. In Ef^ypte^ maar ia O'per-Egyptc bovenal, i:i hot duivcnhuis ecn voornaam dccl van 's landmatis* vcrmo- gen. Somtljds r/ordt hot gcliouwJ mcc vcrfcheidenc kicinc fpitfen , die lict fraaido aanzicn gcven nan het dorp; anders maakc het hci bovenfte gcdcclte uit van de wo- ningen dcr landlicden , die dc duivcnmcse zeer hoog achtcn voor de aankwccking van komkomniers en meloencn. Men liccfc cen fprcekwoord , hetwelk de waardc dcr duiventeelt aanduidt. „ Die ecn duivcn* ,t huis rijk is, behocfc voor dc uithiiwclij- „ king zijner dochcer nict te vreczcn.'* Wat de bijen betreft,men belaadt ccncbooc met derzelvcr korven ten tijde als dc honig vertcerd is, menzakt daarmedc dc rivier af, men blijft den dag over liggen ter plaatfc, waar de bijen wasch en honig inzamelen , men houdt deze reis twee maandcn of ze» weken lang uit , en kecrt dan met eencn overvloed van wasch en honig wcdcr (a). Men (0 PococKE B. IV. H. «. Oenon D, bl. ip3 en 315. (9) PoCOCKE B. IV. H. p. P4 1 m -ojUsy^jj^j.. ■ n Kfi I ^^ m f:h V t'l.f ■•'1 E' G Y P T E. Men heeft in den handel drie verdeelingen voor de maat, doch wel zes voor het ge- wigt, wier opgaaf, bij gebrek "an vergelij- king, niet beJangrijk zou zijn. In Kaira is de munt van E^ypte; men flaac 'er goud, zilver en koper geld. Aan de eene zijde lees£ men den naam van den regerenden Sultan, aan de keerzijde het woord Msr nevens het jaargetal. Ook is men gewoon bij Beurfen ce rekenen , waarvan de waarde op vijfhonderd Piasters geacht wordt (i). De algemeene taal in gansch Egypte is de Arahifche , die der Europeers in dac land is de Itdliaanfche, fchoon vele Maho- medanen te AUxandrie verfcheidene andere Europefche talen gemakkelijk fpreken (2). Uqi papier , op hetwelk de Egyptenaars fchrijven, moet vooraf glad gemaakt wor- sen, om dat zij het alzoo beter met hunne tieten fchrijfpennen en dikken inkt kunnen gebruiken (3). De Egyptifche bouwkunde is zeer ge- brek« CO NiEBuHR D. I.bl. 14a, 140. Brow- u% D. I. bl. 122, 133. Po COCKE D.IV.H.a. (2) NiEBuua D. I. bl. 58. C3) NiEBOMR D. I. W, 141. |:M .*,« e verdeelingen voor het ge- k "an vergelij- n. In Kaira laat 'er goud, de eene zijde :n regerenden woord Misr men gewoon an de waarde It wordt (i). ch Egypte is opeers in dac 1 vele Maho- ndene andere fpreken (2). Egyptenaars emaakt wor- r met hunne inkt kunnen is zctr ge- i>rek« I40. Brow- ^ D.IV.H.3. 2 G Y P T E. 435 brekkig en hunne bouwaoffen zijn van de ergfte foort ; ongebakken fteen , van aarde en gehakt ftroo gemaakt en in de zon ge- droogdjdient hun tot gewoon metzelwcrk; papier tot vengfterglas, welk Jaaiftc den voornamen alleen mag gebeuren (i). Op fommige plaatfen zijn de hoeken der ge- bouwen van gehouwen of gebakken fteen. Slechtsvijfvoethoogreikt de muur derhui- zen ; boven op denzelven rust een hout ge- timmerte , met groote naar buitcn uitge- werkte vengfters , om een ver gezigt op ftraat te hebben. Waar de huizen meer dan twee verdiepingen hebben , naderen ^ij door dit vooruitfpringen elkanders gevels zoo zeer, dat de ftraten fomber en donker worden (a> De daken zijn plat, met ftceukalk of fomtijds flechts met aarde ge- dekt. Dennen of eikenhoutuit Afte en oak palmhout en acacia uic Opper- Egypte wor- den bij het getimmer gebruikt. Boven het midden hunner zalen hebben zij een koe- pellantaren om lichc , of ook wel een luik om lucht te qiitvangen , in welk gevil een fl*m CO BaovMt D. I. bl. 107. (0 Diifoii ©, I. bU lee. P5 li I i,j i tt34 EG Y i' T E gcfpannen dock het indringen der zonne- ftralen belet. De benedenvertrekken dienen tot kelders en keukens , de bovenvertrek- ken worden om de gezondheidbewoond(i). Trappen, vcngdcrs, ovens, keukenge- recdfchap , alles is in deze gebouwen al mcde van flijk en gehakt ftroo, zoo dac alleen de onveranderlijkheid der Juchtsge- fteldtcnis, volgcns denon, den Egypte- iiaars borg is , dat niet ten ecnigen tijde eene wolkbreuk hunne ileden doe fraelten en in zaailand verkeere (2). Al wat le Kairo dragelijk gebouwd is, is der Mame- lukken werk, en echter vertoont heizelve flechcs een mengzel van trotschheid enonkun- de. Zij bedienden zich tot hetaanleggenhun- nerreusachtigegeftichten van allebouwftof- fen , die het naast onder hun bereik waren , en gebruikten ze , zoo als ze hun voor de hand kwamen. De /Irahifche bouwmeesters daartegen hcbben over het algemeen beter gebruik gemaakt van de overblijfzelen der cudheid , fchoon zij almede hunnen eigen fmaak onder dezelven vermengd hebben. De (O Pococ/CE B. V. H. 5, (2) Demon D I. bl. 248, Li.^l 1 r zonne- n dienen nvertrek- oond(i). Eukenge- iiwen al zoo dac luchtsge- Egypte^ ;en tijde fraelten wat te • Blame- hetzelve nonkuii' gen hun- ouwftof- : waren , voor de mcesters !n beter elen der ;n eigen ben. De Tur- E G Y P T E. 2-^5 Tttrkeftt thans geene zuilen mcer vindende van het ovcroude Egypteen vantijd tot tijd Moske'dn bouwende zonder de oudc ooit af re breken , laten zich door de Franken zuilen bij het dozijn bczorgen, die ze te Carara van allerleije grootie opkoopen. Alle de Saraceenfche fieraden boven aan dczc kolonimen geplaatst, zijn van een arm- hartigen Griekfchen ftijl en leveren het ei- lendigst mengelmoes van fmaak in de bouvv- kunde op, welk men zich kan verbeelden. Hunne torens en begraafplantfen zijn de eenigfte gebouwen , viraarbij zij den jira- Vtfche\ ftijl onvprvalscht hebben behouden. Men vindc wti iii • In deze gebouwen hec hoofdvereischte • ii. f -ivigheid , maar men vermaakt zich met den rijkdom der fieraden , zonder overladen te zijn , en in de fraaiheid der zamenftelling , die nergens eenige fchraal- heid van den ftichter laat vermoeden. De bfgraafplaats der Mamelukken is daarvan een voorbeeld , daar het buiten de muren en puinhoopen van Kairo als eene nieu we marmere ftad oprijst, met hare gebou- wen op zuilen gefticht en koepels, door fchilderwerk, fnijwerk en verguldzel in het 9og vallende , zoo dat boomen alleen in die '11 • 'I ' ,1 ' i i'f •I ' E G Y P T E. dit rijk des doods ontbreken , om het in cenen lusthof te verkeeren , of liever om de uicerfte belagchelijkheid te voltooijen van der menfchen trotschheid in de gedenk- teekenen hunner nietigheid (i). De vertrekken der vrouwen zijn in de Egyptifche huizen het fraaist verfierd: die der mans ondcrfcheiden zich door eenvou- dighcid (2> Men heeft afzonderlijke kof- iijhuizen in de fieden , die nogtans zelden door de Grooten des lands worden be- zogt (3). Dezen hebben daartegen hunne lusthoven met geheel eigene vermaken, wel niet met lange en trotfche lanen noch ook met afwisfelende en bevallige flinger- paden , wijl vermoe^ing buiien den rang der Oosterfche vern.nken gefloten is, maar met de fchoonfte groepen van Sycomoren^ onder wier nederhangende takken en meer dan koelen lommer men tenten nadert, welke men naar welgevallen openzet voor de welriekende geuren van oranje- of jas- mijn-boschjes, en in wier midden rccii zich op (i) Den ON D. I. bl. 217—220. (2) Browne D. I. bl. 108. (3) POCOCKE C. IV. H. 5. .&ammTi^^^mWJ3ii^m&r.. E G Y P T E. SS? ,! )■ om hct in liever om volcooijen le gedenk- zijn in de Herd: die r eenvou- rlijke kof- ins zeldcn >rden be- :en hunne ermaken , men noch ;e flinger- den rang is, maac ycomoren, 1 en meer I nadert , nzet voor e- of jas- TCCii zich op op weidfche tapijten en zachte kusfens ne- derlegt onder het gcnot van al dien Oos- terfchen wellust, die den mensch tot een louter zinnelijk wezen verlaagt (i). De Egyptenaars zijn , wat den Gods- dienst betreft , in Joden^ Christenen en Mahomedanen onderfcheiden. De Joden hebben in Kairo zes en dertig Synagogen en eene te Oud- Kairo, waarin, naar hun voorgeven , jeremias de Profeet zelf geleerd heeft; onder hun is ook eene bij- zondere gemeente van Kareers , die zich aan de wet houden met verwerping van alle Rabbynfche ovcrleveringen (2). De Christenen zijn de Kopten. Zij blijven fteeds bij debegrippen van eutvches, wegens de eenheid der nature in christos; zijn- de voorts in gevoclens wegens het H. Avond- maal en eenige andere flukken met die der Roomfche kerk meer eenftemmig , dan de Griekfche Christenen, Onder hun zijn kloosters , waar de eenvotudigheid der ailer- vroeg- (i) Denon D. I. bl. ipp — 201. VoLNEy D. I. bl. 354. (a) Po COCKE B. IV. II. 4, MiS 11. ^2^ E G Y P T E. I ■■& vrocgfte ceuwcn bcwaard blijfc. Men gi^i briiikt in dczelve fchicr niecs dan water tot drank, en grof brood en peulvruchteu tot fpijs; wordende wijn en vJcesch zeer zeldzaam aldaar aangeroerd. Elke kloos- tcrling hceft zijnen cigen tuin , eigen gcvo- geltecn eigene waterput; overigcns beftaan de kloostcrs van de algemeene liefdadig- heid. In dezelven hecrscht de diepfte on- kiindc van de wereld en alle menfchelijke zakcn. Zij bewaren eenige Koptifche en /Irahifchs handfchriften , tot wier verdere affchrijvinir verlof van den Patriarch ge» vordcrd vvordt. Browne vondt in eert klooster ecn Arahisch en Koptisch woor- denboek , het Oude en Nieuwe Verbond , nevens de werken van cregorius den Nazianzener in het Arahisch. Priesters en ledematcn in de Egyptifche gemeente ftaan ais even onkundig te boek. De eerdicnsc wordt in de Koptifche taal verrigt, welke men naauwelijks meer verftaat, doch eene Arabifche overzetting komt daarbij der on- kunde te (lade. De nacht voor de zon- en feestdagen wordt in de kerken doorge- bragc , ten einde men de feestdagen zel- •«M. E G Y P T E. a39 Men gi^m dan water ulvruchteu cesch zeer Ike kloos- igen gcvo- :ns beftaan liefdadig- liepfte on- Jnfchelijke ptifche en ;r verdere 'iarch ge* dc in cert ich woor- Verbond , iius den riesters en ente ftaan eerdicnsc jt, vvelke 3och eene ij der on- r de zon- 1 doorge- lagen zel- ve voor uitfpanning vrij houde. De Pa- triarch der gemeente mag niet gehuwd gijn : den Priefters ftaac zulks vrij. Bij den ingang der kerk kusc men den grond; onder den eerdiensc is men op denzelven nedergezeten. De Patriarch ncemt de voetwasfching der Priefteren waar en doet eenmaal in het jaar eene ftichtelljke redevoering. De Priefters predikennimmcr, flechts gemeene liandwerkslieden zijnde, die zich voldaan houden met het verrigten van den gewonen cerdienst. De rustdag wordt zeer ftreng gevierd, en een veel- vuldig vasten naauwkcurigiijk in acht ge- noraen. De befnijdenis wordt eenigen tijd voor het aangaan des huwelijks verrigt; de echtfcheiding is gemakkelijk te verkrijgen. Bij den Doop wordt het kind driemaal in het water gedompeld en tevens van hec Vormzel zoo wel , als van het H. Avond- maal , door den Priester bediend. De Doop gefchiedt eerstnaeenige weken of wel maan- den; vroeger in levensgevaarkomende, on- dergaat het kind eene gewijde Zalving (i). De (0 PococKE 13. IV. H. 4. B. V. H. 7, Browne D. I. bl. 6<J, 113, 114. ft I <^4 lii h f .( m r '?.. .■ f EGYPT E. De Mahomedanen volgen de voor- Tchriften van den Koran. Zelden kunnert zij, die niet bijzonder tot gelcerden zijn opgebragt, lezen. Het geloof der voor- bcfchikking is zeer diep geworteld in hun hart, doch doet hun zich beter in tegen« fpocd dan in voorfpoed gedragen ^ en maakt hun zorgeloos tegen de pest. Uiterlijke plegtighedcn zijn bij hun van hoog aanbe- lang. Hunne gebeden zijn kort, maar komen dikwijis en worden door hun gaa^ne open- lijk verrigt, gelijk zij ook meermalen op ccn algemeen bezoek water eisfehen toe godsdicnftige reiniging hunner handen. De ^rabieren , die in tenten wonen , ziet men zelden bidden. De tooverij heeft geen gc- ring dec! in alle hunne gevoelens ; inzon- derheid vreezen zij het booze cog , waar- door men kinderen het bederf zou kun^ nen op het lijf zenden; zout in het vuur te werpen fclnjnt hun het beste middel om deze tooverkracht te verbreken. De ge- ringfte Turk acht zich boven den aanzien- lijkften Christen verheven (i) ; daartegen heeft men bijzonderen eerbied voor krank< zin- (i) PococKE B. IV. H. 5. .^e:^s^mM^ ...... ...i^^^mm de voor- n kunncn ;rden zijn der voor- Id in hun in tegen* en maakt Uiterlijke )g aanbe- lar komen ••ne open- malen op fehen toe iden. De > ziet men : geen gc- s ; inzon- g , waar- EOU kUH' het vuur niddel om De ge- I aanzien- daartegen or krank< zln- E G Y^ P T E. ^4, ainnigcn, dicn men i!oor ccncn gnJIi;koii geest aangeblazen acht; men noodigt hun •ovcral gemecnzaam aan tafel , het gemcen y.nlfs kuscht hun de handcn , en ondcrhoitdc hun in eene afzonderlljkc Moskee tc Kai^ ro. Even zeer prijzen zich de Dervis door hunne gewillige armocde bij hun aan , zijn- de de armoede door de Turhn in anderen 200 hoog geacht als voor zich zelven zorg- vuldig gcfchuwd CO. Aan dezulken , die •hun ganfche [leven doorbrcngen met Pilaff te rocpen aan den hoek Van ecn ouden muur , ofzich allcrleije kaatijdingenen kwel- lingen aan te doen» worden, na derzelver dood, heilige graven gegcven en wonder- doende krachten toegekend ,. zoo dat men van de aanroeping des eenen verzachting voor de fmarten der oogen , aan die des anderen verligting voor barende vrouwen verwacht. Ook fteenen en boomen fchij- nen hun goede en kwade geesten tot ver- . blijven te ftrekken. Denon zag eenen boom methaarlokken,tanden, kleine lede- ren zakjes en kleine vaandeltjes behangen. ,1s (0 POCOCKE B. IV. H.J. VI. Deel. O en '1 . % k^z E G Y P T E. i^''ii en in dcszclfs nabijhcid gedenkdccncn en eene algcmccnc zitplaats, zijnde voorts de ganfche omtrck tot bcgraafplaatfen gefchikt. Volgens hem vvaren allc die haarlokkcn en tanden zoo vele toovertcekenen of toover- middelen , en begaf men zfch opzetlljk ter dezer zitplaats* cm gcloften te doen (i). Zoo ook noemt men drie of vier phatfcn •op de bergen , die ecn wondervermogen zouden bezitten : 0i> de ecnc vcrzckert • men , dat de grond altijd beeft ; de andere hect de put der ongeloovigcn ; dc derde heeft eene zoute bron met genezende kracht (2). Men heeft llangenbezweer- dcrs , die eene zekere orde uitmakcn, tat welke zij worden ingewijd, fchoon zij niet necr dan gochclaars en moedwillige ftuip- trekkcrs zijn (3). Het aantal der Turkfche bedehiilzen is buitenrporig groot ; in Kairo alleen tele men over de drie honderd Moskeen* In eenf- (O Denon D. I. bl. iS6 — 2(Jo. . ; O) Rrowne f). I. bl. 13J, 133. (3) Denon D. I. bl. 235 — 240. BRO\r* M£ D. I. bl. 131. * - i I i^ G Y P T E. mJ lecncn e« voorts de n gefchikt. lokkcn en of toover- tzetlijk ter do€n (i). er phntfcn rvermogen vcrzckert de nndere , dc derde genezende inbezweer- makcn, tat ion zij niec llige ftujp- lehtiizen !• alleen tele skee'n* In eenf- 13. eenigcn dcr/clvcn worJt da^;clijln focp en andcre mondbclioefte uirgcdecld aan diii. zcnilon van armcn , gclijk men ciders uic cilgcincrnc watcrbajdcen In de bchoefto dcr iiicnigte voorzlct. De voornannide AlosJigi onderhoudt nict fl.^chts -ecn giooc aintal armcn , maar 00k zccr vcic perfoncn , ver- iiinnrd om hunne grondlgc kcnnis dcr Turk- Ji/te godgelccrdhcid en ^Jrabilche taal. J}* zuilen, die het dak van dit bcdehiiis fchra- gen , zijn van marmer, dc vioer is met Perfijche tapijten bclcgd. Een godsdicnstig gcllicht mag 00k hct gcbouw heeten , door de Sat'azenen op het ciland Rotida ge- fticht, hetwelk den Nyl- meter bevac, wiens fchaal echter zoo verward, onvolko- men en onzeker door browne genoemd wordt , dat zij , die den trap van hcc wasfen des Nyls naauwkcurig willen gade- llaan, hunne waarnemingcn liever doen op* eenen vlakken grond , welken de rivier overftroomd heeft en die voormaals met der- zcl^er oppcrviakte waterpas lag; de open-' bare omroepers zelve zijn, volgens hem, niet le vertrouwen , wiji de Regerinfr ze •mkoopt, 001 het wasfen der rivier te Q a rer. l;;;4 \m *r •44 E C Y P T E. vergrootcn en hot cbbcn tc vcrklcincn (i). Do gccstclijkcn dor Moskel'n hccrcn Schcih^ of Oppcilioofjcn; dcrzelvcr aantal is cvcn- rcdii; aan dc groottc en inkowistcn der I\IoS' keen; ccn hunncr is dc Opperllc , ondor hcin Ihaii dc vooilezers en oprocpcrrf toe het gelicd ; gcvvonclijk gcfchicdt 'cr Vrij- dags ccncr rcJcvocring voor dc gcmccntc; uitiniintcnde Scheiks wordcn tot luidls of Regtcrs bcvorderd , onbekwamc Rcgtcrs toe Prii-ftcrs veriaagd (i). Dc Rcgcring van gchcel Egypte fs ondcr vlcr en tvvintig Beys vcrdceld, die, na den Pacha of Stcdohouder van den Crocren Hcer, dc aanzicnlijkfte posten beklecden, Zij worlcn uit de MameMkcn verUoren, die van ov^H her en nog heden voor hoc meerdcr gedeckc ilaven zijn, uic Georgia ^ Circasfic en Mingrelic afkomftig. Dc ovc- Ji^a-n zijn Ruropefche krijgsgevangenen , die hunncn Godsdicnstaan dc voorregten vaa dezen (land licbbcn opo^rcflcrd. De Zaak- verzorgcrs der Ikp tc Conflantlmpokn koo- (i) Browne D. I. bl. 104, 105, , (a) Pococuii 13. IV. 11. 3. .. ■r i f I ••^'i^' »uwi#''" £;, • -"lir- I ^ -"'r I eincn (0. en Schcih<: al is evL'ti- 1 der Bios- Ic , ondor ocpcr^ tot t 'cr Vrlj- g;cinccnte; lujdis of Lcgtcrs toe te Is ondcr e , na den Grocrcn )eklc'cilen, vcrRoren» voor hoc Gcorgie, Dc ovc- 'angenen , egtcn van De Zaak- >okn koo- E G Y P .T R. 245 pen jaarlijks ecn zcker aanml van dezo fla- vcn tcrnanviillingdcr Mawehikkcn op, die 00k wcl door kooplicclcn ten dion einde tcr markt gcdragc wordcn tc Kairo. Blj gcbrek van alien tocvocr voor gcnocgzame vnltalllghoid dcr niwieltikkcn worJcn aok wcl AViT^r- Haven gcliriiikt. Men Icidi de Mamclukken zeer zorgviildig op tot hiin- ncn Hand. Zij worden in alle ligeliaams- ocfeningcn onderrigt en zclfs \^ de Arabi- f'che Icttcren onderwezen , doch, fchoon fommigc:. dozelve fchrijven, kiinncn nndc- rcn zc ic\h niet Iczen. AltijJ zijn 7A] in krijgsgcwaad geklced , met pistolcn , doll: en label gewapcnd. Eenc groenc nuus met eene hoofdwrong dekt hun fcliedej. I Ice verdcr gewaad is als dat dcr oveiigc Tur- hen. De brock is van Venctiaansch grcf karmozijn laken met roodc muilen 'cr m\ vast. Zij iaten den baard nict groeijen voor zij de vrijheid hekomen en reeds ecncn hoogen rang beklommen liobben. Tc paaid hcbben zij , behalve dc reeds genoemda vvapcnen, nog zadelpistolcn 6n cene krijgs- Wjl; in het veld dekken 7X1 lict hoofd met cen helm en hot lijf met cen malienkoldcr t/nder het oppcrklecd. Ilunnc paarden zijti Q 3 de m '\' 24^ E G Y P T E. ;:r M ili de fchoonftc Arabifche^ waarvoor men van drie tot vior beurfen hetaalt CO* '^U fek- ken geenp (^jldij , maar vindcn hun onderhoud bij de Beys en andere Bevelhebbers, onder welkc zij flaan. Elk Bcvelhcbbcr, dieccncn flaaf koopt , heeft rcgt 'or ecn Mameluk van te maken, welke naain eigcnlijk ecncn perfoon beteekcnt, die eens anders eigen- dom is. Dq 3Iameluk ontvangt zijn paard en wapencn van zijnen meesier , als mede ecn ftcl kicedcren , hetwelk jaarlijks wordt vernieuwd. Door do edclmoedigheid hun- ger. nieesters , die zich van hupne bevor- dering cigene veiligheid belopven , door gefcbenken of belooningen van anderen en door eigene knevelarijen , wetcn zich deze krijgslieden gelds genoeg tc verfchaffen ter voliioening hunner gierighcid of losbandig- hcid; zij zijn echter mcer vrolijk en dartel dan baldadig , meer op praal gezec , dan op ware cer, zelden gehuwd voor zij eenige post bekleeden , fchier nooit begerig naar Jiunne oorfpronkelijkQ vrijheid of ouderlij- kcn (i) Bene bears wordt op 500 ^/«j/tfrf, de/'w- ter 'P 50 ftuivers, en alzoo de beurt op /1S50 gerekend. , . •. ft:-! ~*te% E. irvoor men van CO" -Zij trek- hunonderhoud liebbers, onder >ber, dieecncn ccn Mameluk ligcnlijk ecnen anders eigen- ngt zijn paard ter, als mede jaarlijks wordt )edigheid hun- hunne bevor- o.oven , door an andercn en ten zich deze verfchaffen ter of losbandig- >lijk en dartel gezet, dan op •or zij eenige beperig naar J of ouderlij- ken asters , de Pi/js- :urg op /i2^q EGYPT E; HT ken Codsdiensr, doch door de Arabieren gchouden voor flechte onderhouders der Mahomedaanfche wee en algemecn bezoe- deld met de onnaturelijkfte ondeiigd ^i)^ De algemeene onvruchtbaarlieid hunner hu- welijken is hoogstopmerkelijk bij de bijzon- dere kloekheid ea welgemaaktheid hunnej* perfonen. Browne denkt aan opzette- lijke misdragten hunner vrouwen, oni dat bare kinders geenen rang of titel van hunne vaders erven : hoe onaannemclijk de- ze redegeving fchijnt , nog onaannemclij- ker fchijnt het als bloot toeval, dat acht- tien , hem naauwkeurig bekende , Beys flechts twee levende kinders hadden(2> Door gunst (1) VOLNEY D. I. bl. 177. (2) Zederd vijfhonderd en vijfclg jaar, dnt 'er Maniclukken in E^ypte zijn , heeft niemnnd liunncr een voortdurend geflactit voortjebrngt. Al de kln» dersflerven, zegt volnev, in hun eerfte of tweede jaar. Ook de Ttirken ceelen in dit lot in Egypte , ten zij ze vrouwen des lands nemen, ^-nnrtoe de Mamelukken niet willen komen. — De Euiopefche gewrsf.n planten zich niet voort in Eglpte; zoo ook fchijiien de fchoonfte menfclieu vnn den voet des CfJCiiufiis niet te kunnen verme- nigvuldj>;en ran den Nyl. — Dit is de opiosfinj van VOLNEY. D. I. hi 103 — 105. ■"■•"i Q4 % Til , I- !/3^ . '!i i * 343 E G Y P T E. gunst of verdienlle klimt de MameluJi , die ontzagsclijk is in hut veldwegens perfonelij, ke ftoutmoedigheid , onvermoeidheid en vaar- digheld te paard, maar van weinige waarde in gcregelde veldflagen , zijnde min afgeregt op groote en vaardige wcndingen en oiu- ivikkelingen , langs vcrfcheidcne postcn op tot dien van Bey , waarin hem zijne bij- zondeiie gehechtheid aan eenig veelvermo- gcnd Oppcrhoofd het meest dienftig is. Dc aanvulling dcr Beys gefchiedt door de verkiczing der overigen. Behalve hunne Lnndvoogdijen hebbcn zij nog andere waar- dighedcn, vvclke de Groote Heer hun op- drnajrt; dc een wordt Beve'V-hber van Kmro , dc ander Grooc ScL ..vvaarder, een dcrde Gelcidcr van de heilige Karavans en een vicrde Oppcrlandvoogd van Opper- Egypte. Zij hebben her rcgt, om elk in zijnc Landvoogdij de bijzondere Drostcn en andere Ambtenaars te benoemen en verkie- 2cn daartoe liefsc hunne eigene flaven. Hunne inkomften loopen van drie cot zes tonnen gouds. De onkunde van vele Beys €n derzelver Drostcn of Stedehoudcrs in de fteden en dorpen , doct hun gobruik jnaken van Kopten tot garing dcr inkoms- • , , terij, ^U«'fl(,H \ E G Y P T E. ,^^ fcn, inzonderheid vviji de omnag der belas tJngcn zeer ingevvikkeld en met vele pl^at- Jeiijke kundighcdcn des lands verbonden is De Opperregter wordt wel jaarlijks voor hatro onder den naam van Mulla te Con^ fiammpolen benoemd, die aan hec hoofd van alio de Kadis of VVijkregters (laat. ";aar de Beys voeren in hunne Landvoo;;- *3ijcn zelve de uicfpraak in hoogstaangelt gene zakcn , waarin zij veel meer behoed. znamheid omtrent het regtsgebied en de "^tfpraak van anderen betoonen , dan Tehran, dcrhcd of onomkoopbaarheid in hunne vonn^sfcn. De Kadis genieten een tiende van de waarde dcr in verfchil Ihande goe^ deren (i^, ,^ *» De bronnen der inkomften voor Etrypte als wingewest van Turkmen, zijn .L; nog dezelfde als zij waren ten tijde der f^htfche Kallfs. Zij beta in een tien- de van alle voortbrengzelen des lands. hoofdgeld op de Christenen en Joden, er. de^toiregten op de Karavanen en derzel- ver i..i."l?';;ir;/- '•"■"-»'•».«.. y .?*'M !j ' W I «5;o- E G Y P T E. ver goederen , waarlnj de Beys noc; hunne eigenciunkclijke cifchcn voegen. Dr zout- mijnen, de openbare baden , de hiiizcn, waarin brandewijn vcrkoclu wordt en de algemcene vrouwiicden , welke men /cclf? in alle dorpen aamreft , biengen mcdc eenigc rcgrcn aan de Regoring op. E)k bedrijf het'fc ce ICiiro ecnen bijzon- dercn Scheik , wicns grooc gczag over de lieden tot zlin gil I bchi'orende vccl toe- brepgc toe de handh'.ving dcr orde, waar- loc al medc bee aifliiitcn dor ftratcn door br.iondcre poorcen in tijdcn van wocling dicn^cbaar is. Dc Rogering niatigt zich , onJanlsS den wil van mahoivied , den grondeij,ondom der landerijen als een vcroveringsrcgr aan , en fch.nkc een grooc deel van derzelvcr vrnchtcn aan de Pricfters en Moskeeti. Alle deze ianderijen worden in pacht of hiiur uitgegeven , wier drukkende last den land- man te onder houdt. De huur wordt voor het geheele leven of een groot aantal jaren aangegaan ; de pachrcr zelf bearbcidt den gehuurden grond , behilvc ten tii.le der overftroomin<i; , wannetr zijnc handcn ce korc fcliieten, en ook waniicer de veld-.n moe- ten ri'ltlii 1 H ■■* ' •—aim "1 9 )p; hunne )e zout- hiiizcn, Ic en de len zcir? ;n mcdc 1 bijzon- ovcr de ;ccl toe- c, waar- itcn door woclinff iinlxs den :ii!;cndom •cgr aan , derzolvcr ?efj. Alle of huur Aen land- ordt voor ntal jaren )cidt den liicle der en ce korc Icn moe-. ten 1 E G Y P T E. a^-i •ten befproeld worden ; daarom hiiiirt hij nooit Tiieer gronds, d»;i hij met eigen ge- zin kan hearbelden. . De Pacha geniec voor zijne vertering duizend Mahboubs daags en vindc nog wci- nig voordcel door de kostbaarheid van zijneii ^Jaat; de Bey ontvangc de hclft en bcllrijdc ^aarmede flechts een klein decl zijner ult- gaven 0) ; want talloos is het heer der bcdicnden in Egypte.diXQ alien wedcr hunne bedienden en dezen derzclvcr ondcrbedlen- den, tot fchler in het oncindige, hcbben (2% De befliering der tollen en uirgaan/e regten is aan eenen Opperboek bonder en Opperpachteraanbevolcn, die jaarlijks der- zelver opbrengst in pacht neemi en baven- dien nog gereed moet ilaan voor de eifchen der Beys , wier vvillekeurigheid hem tel- •kens verpligr fchadeloosftelling tezoekenin grooter bezwaar 6p den bandcl of ift even willekeurigc brandfchattingen op de ondci-- fcheidene ligchanien van Euiopefche hani del (0 Browne D. I. bi. 84-97. Voln.v V. \. 01. 212. PocoCKP. IJ. !\r. ij^ __^ looo Mahbnubi zijn 3000 N.nters "f /rcjj, (0 Denon D. II. bJ. 305, 306. % mimai' • '¥■ 95* E G Y P T E. delaars in Egypte (r). Gclijk het alzoo de heys , dat is oorfpronkjiijke flaven , zijn, die zicu alloen bo-'sn alle willckcur en knevclurij weten tc verheffcn, zoo zijn de eigenlijke llav'..'n zelvc, m dit land van algemeene ondferdrukking, veelgelnkkigcr , dan elders; waar Europe fche volkpl.uitiij- gen de gcniacigde of wel viijhcid adctfien- de Kegcnng van het moei^crland hebben overgcbragt. Een (laaf, die in Egypie. over zijntn Hcer niec voldaan. is, zcgt flcchts: „ brcng mij ter markt;" waarna de meestti verpfgr. is, Ssem te koop te vt-ilcn. £enc ilavin, door haren meester bczwangerd, i;, tot de vrijheid geregcigd; en cikf ^.'^i ^ die gdd heeft , kan ziclj vrij k(<open (a). Het X^"'kJ'che gezag werd weleer door de krijgsbenden van den Pacha ftaande gehouden , maar is niet meer dan eene fchaduw des oppergebieds g-eblevcn , na dac de Mamelukkcn zicli zoo verre bovqii die I I (i) VoLNEy D. r. bl. de paeht duizend beurftin. (2) Browne D. I. bl. 12. In 1783 waj t M,: %. *-^mj 1 E G Y P T E. 253 let alzoo e flaven , willckcur zoo zija land van Inkkigcr , Ikpl-.uitiij- : auctr.en- \ hebben 1 Egy'H'':: is, zcgt waarna koop te 1 meester eregcigd ; kan zicH !eer door ^ ftaande dan eene ivcn , na rre bovcji die 1783 w?.j die <:rijgsbenden hebben wercn te vcrhcf- fen, dat zij fchicr rot bloote nachtwfachts <?cr fteden verlaagd zijn , tcrwiji hec gan- iVhc krijgsvermogen in de innden der an- diicn is overgegaan. De magt van dezen is -naisfchen mcer geducht gcworden door hoc onvermogcn dcr Pacha's , dan wel door eigene ont^aglijke (lerkte , hct geen tit Franfchs wapencn bewczcn hebben. Bcter geoefcnd in grootc krijgswendinijren, meer ondcrgefcliikt aan eene wijze krijgs- tacht en vooral met meer vereenigd be- leid aangevoerd, zouden echter de wape- ncn in hunne vaardige handen geducht ge- nocg blijven voor vreemden , gelijk zij aU hier zijn voor hunne ei ene meesters, wien zij door de hoogfte kostbaarheid en weelde niet rain tot last, dan door hunne afgeregtheid op fnelle en kleine krljgsver- rigtingen tot befcherming, ftrekken (i). Wegens het huwelijk en de uitvaarc der Egyptenaars zou nu nog eenig gewag kunnen gevorderd worden, indien hetzelve • be* (1) VoLNEV D. I. bl. I5P, 171, 175. Den ON op vele plaatfen. i'l,: * I '95'l I5 G V f T • d. li |t. i bcpaaldcl'jk tc maken was van een volk, hctwelk ondcrling zoo aanmcrkelijk in godsdienstbegrippen en zeden vcrfchilc," als Jo^en , Chnstenen en Mahomedaiieu! iMlcen het bcweenen der afgcftorvenen door gehuurde klaagfters en het weke- lijks bczoekcn ?r graven van blocdver- wanten , fchijnc ondcr alien geniccn te zljn (i). <■ Ter afbeeldlng der Ef^yptenaars lieefe Jiich ens oordeel tot de Knpten bcpaald cn wel naar dat hoofd van den man, het- welk hij DEN ON het meest overeenftera- ftiend is met dc bcfchriiving van brow- NR, waarbij wij het gelaat der vrouwe nit NiEBUHR voegcn, terwijl de befchrij- vingen en afbeeldingen van pococke de kleeding hebben zamengedeld. Het eigen* aardige van Kairs zelve zoo wel als van het karaktcr des volks voor te Heilen wai het doel des Teekenaars, die bij het on- voldoende van alle de befchrijvingen en het gebrekkige van alle de afbeeldingen,' waar ' (l) NlEBUHR D. I. bl, i7Pt iSo. Po- cocKR B. IV. ti. 5. E G Y P T E. 855 waar bet op juistheid In bijzonderheden aankomt, al de kracht van ei/,on oordeel tot dcze voorllclling hecfc aangcvvend ^,0. (i) Zie nP-NON PI. Xll. ade rang N'. t, Vermel, met dc ophelderlng D. HI. bl. 132. voor het hoofj vnn deii mar*. Nieduhr PI. XXIII, lie. 4!^. voor dat VRn de vrotiw. PI. XX[I. fig. 32. voor den tulhand , en PI. XIII, voor het ftadjjezlKt. Pocuckb P! LIX voor de klecdinj van beiden , en PI. LVII. en LVIII. voor kleiO' derc bijzonderbcdea. ® f. ^ Po- i >. 1 I MA. M A R 0 C C O. 'i , Jiet Keizerrijic van dozen naam is oert <ier magtigrte Statcn van gchecl Africa. Hetzelve bcflaat het westelijk gcdeelte van Sarbarye en maakt een groot gedeelte van het aloude Mauntdnie uit. Hot ftrekt zich uit van aS'^so' tot 36«> Noorderbrced- te en van 7° tot 18O30' Oostelijke lengte van Parys; ten noorden bcpaald door de mddcllandfche zee, ten westen door den Oceaan, ten oosten door den Staat van Al- giers en ten zuiden door de woestijn van Sahara. Het beftaat uit vier Koningrij- kcn, daivan Marocco, van Fez, van 'I'ali- *^%4\ 1 ni A R o c c o. •57 m is cert I Africa. leelte van leelte van let ftrekc derbrced* \t lengte door de door den t van Al- ;stijn van onin^rij- van Tali- Lit en Suk^ van vvaar Aa OppLTvorst den nnarn vnii Kcizcr vocrr (tV l)c luclndrcok , alhoowcl ;rcor hcet ^Ijn- dc in dc dric Zomcrmaandjn , U ccliter zcor gczond zoo wcl voor di Eurnpti'rs ,^h voor de inborclingen. Dc warmth van da noordclijke dcelcn dcs rljks vcrfcliilr woini> van die, wclkc men in Spanjs en Portu^^jl gcvocit; ook hebbcn dc voorjaars en lu- jaars regcns aldaar op gciijivo vvij/.c pints, die cchtcr niin veelviilJig in de ziii.lelijklle dcclcn zijn, alwaar dc iuchc dun ook vccl hcctcr is. Alhocwcl de bodcm nablj dc kust en op het vcelvuldlge gebcrgte ccn fchralc zand- grond is, zijn de vallcijcn en vlaktcn tus- fche Laracha en Marmora, rodom Ma- rocco en Tarudant gecnzins onvruciitbaar en worJcn de binnenhnden dcs rijks inzon- dcrhcid gcroemd wegens derzelver groei- zaanihc'id ondanks den zeer gcbrekkigen land- (i) St. sauvetjr Tahkaux des pevpkt. p. 16. San<5 T.inhlfHu l/istoriqiie dti petijilei T. 3, P> 34.1' f^oya^e dam r empire (le iMirnccofi: I 90 tt 1791. trad, de i\Jii/r?ais. Paris x8oi. p. Cjf, VI. Dejsl. R. B5^ M A R O C C O. 