Dogmatiek
Vos, Geerhardus, 1862-1949
“Voor ons slechts het voor verwerfen van aanbidd ng -gijn kan als God-mensch als in eenigheid des Persoons de menschelijke natuur bezittende-en Hij als God-mensch Middelaar is,z00 volgt onmiddelijk dat de. aanbidding van Christus op Hem als Middelaar moet gericht zijn, “1eA.We Gat hij niet de laatste mag wezen-waarop ons aanbidden termineert,en in wien zij als't ware rus- ten Dlijft,maar dat men door Hem als Middelaar tot den Vader gaat. Wie tot den Zoon svreekt;spreekt tot fem als Middelaar en als Middelaar leidt Hij alle aanbiddi ng over tot den Vader. De laatste ver- tegenwoordigt trouwens de Mrieeenheid zoodat in Hem ook weer de %oon aangebeden wordt. Maar rechtstreeks bidt men slechts tot den Zoon als Middelaar,wijl Zich van Zijn Persoon,de in eenigheid des Persoons aangenomen menschheid niet meer scheiden Jaat. Van- daar dat alle openbaring van het genadeverhond on-: der den ouden dag eene wooruitwijzende zijn moesit, omdat niet de Logos,qua talis,als Hoofd des verbonds die het van eeu Wigheid gesloten had, werde vorgestellt, maar steeds de Logos, die door de gangen der eeuven heen aan het komen was en vleesch'stond te worden, Op de vraag,hoe Christus te aanbidden is, moet derhalve geantwoord worden, als?‘iddelaar, die zoowel mensch als God is. op de vraag waarom of op wat grand Hij te aanbidden is, moet geantwoord worden: Op grond daarvan, dat Hij de persoon van den Logos, de godde- lijke Persoon is.?.a.wW. men moet onderscheiden. tus- schen het voorverp der aanbiddi ng en dengrond der aanbidding. Het spreekt van zelf, dat het creatuur- lijke als zoodanig, afgedacht van zijn persoonlijk in-bestaan in den Z%oon Gods,nimmer voorwerp of grond. der aanbiddinge wezen kan. Maar eene natuur in't abstract laat zich toch niet aanbidden, daarvoor is een Persoon noodig en deze Persoon is in den Middelaar juist een Goddelijk Persoon. 2), Pat in Christus den itiddelaar het eenig verschijn- sel zich vooréoet van éen en denzel fden Persoon die gelijkertijd @n twee geheel verschillende naturen bestaat. Waar zijne Godheid is de Persoon des Middelaars alwetend, almachtig, alomtegenw ordig, maar naar zijne menschheid i& diezd fde Persoon des Mid- delaars beperkt in kennis macht en omschreven door de ruimte. Ne Godheid heeft niet. opgehouden Godheid te zijn,en is door de vleeachwording niet in het minste gewijzigd en veranderd,behalve voor Zoover Zij door den Persoon in eene nieuwe relatie getredan is. Fvenmin is door de aanneming tot eenigheid des rere ree ‘” oy ay vera ae $e His a ee 3) Persoon en Naturen. 55; Persoon de waaracht gs menschheid des Mid- delaars opgeheven,behalve vovur zoover zij door den Personn in eene nicuwe geheel eenige relatie gebreden is. Ne twee spheeren waarin zich de Persoon des Mid- delaars beveegt liggen naast elkaar of lieYer de eene ligt boven de andere,nmaar zij 3) vervieren niet in elkaar, de eenheid ligt uitsluitend in den Person, - Door in en achter de volledige menschelijke natur van den Middelai werkt de Person. De een- heid des Persons is niet cene bloot woordelijke, maar er beanttioordt eene realitieit aan, De menschelijke natur, schoon zij e1genbewustzijn en Wil en gevoel had,heeft niet van zich zelf uit gevwerkt, maar is in ieder oogenblik het Werktuig van den Persoon die haar draagt. Zij heeft vel substan- tie,maar geseene subsistentie in zich-zelf. Het veel gebruikte beeld aan de verhouding tusschen ziel en lichaam in den mensch onleend kan hier dienst doen. Ook van het lichaam moet gezegd worden dat het vel suhstantie maar geen subsistentie, in zich zelf heeft. Het is geen bloot accidens van de ziel (dit vare Idealisme) maar is ontlogiS¢ch en substan- tieel van deze onderscheiden. Terzelfder tijd. kan het niet van uit zelf werken, maar virds Zijn werkingsprincipie in den geest, die het als organ gebruikt. Dit laat zich alles overbrengen op de verhouding tusschen den Goddelijken Persoon en de menschelijke natur in den Middelaar. Het is de Logos, die zich van de in vem bestaande menschelijke natur bedient als van zijorgaan. En gul’s niet Dloot dvoor inwoning,gelijk b.v. dezelfde Logos in de dagen des 0.V. zich van een creatuur lijken vorm bediend heeft om zich ais daarin aanwezig te openbaren. De ouden ontkenden dat de God- delijke Persnon in de menschelijke mtuur was ge lijk een schipper in zign schip. Fen dergelijk lokaal in-zijn laat zich ook alleen in stoffelijke dingen denken,zou dus alleen op het iichaag van den Middelaar toepasselijk zijn,en tot de Arman- sche voorstelling leiden. Van de ziel Jaat zich eene dergelijke inwoning daarentegen volstrekt niet denken,want het heeft geen zin te zeggen dat de goddelijke Persoon in de menschelijke Ziel wonnt zoo dit eene andere beteekenis het van de menschelijke, waarin het van de inwoning in alle gelövigen geldt. Op eene geheel andere, geheimainnige wijze,is de Logos Persoon wor de menschelijke na per PSHE 4 A Person en Naturen. 56. tuur,het ~ uitgangspunt voor al de gedachten en bevogingen dezelfe. Hier ligt wor ons de verborgenheid in de leer van den Middelaar als God-men-sch... Wij kunnen niet verklaren op welk eene wijze het menschelijke verstand,de menschelijke wil het menschelijke gevoel. verbonden waren aan ern verwenkelnd waren met den Persoon des Zoons van God. Slechts dit kunnen wij er van zeggen: a). De person die God was is zich bewusst geweest van het personell toebehooren der menscheijke natur bij haarszölkend heeft. De Logos wist ieder oogenblik (den zijnne ceuwigheid ons toeliet zoo te spreken): he is mijne menschelijke natur, die daar lijxe en sterft. Het bewustzijn van de menschelijke natuur was eene bewustzijn van geene zelfstständigheid (subsistentie in zichzelfst te hebben. De 4 menschelijke natur wWist dat zij hare personellijkheid bezat in den Persoon des Zoons van. God. Evenim als de Goddelijke Persoon zich vreemd stelde tegenover de menschelijke natur stelde zich de menschelijke natur met haar bewustzijn vreemd tegenover den Goddelijken Persoon.  godde- lijke Ikheid aanwezig was. Hiermee is nu geenszins beweerd of bedoeld dat de geheele inhoud van Christus goddelijk-bewustsijn ook in zijn menschelijk bewustzijn aanwezig was, want dat zou blijkbaar de grenslijn. tusschen het god@elijke en menschelijk ophefen, en de twee naturen verrengen. Slechts op dit ééne punt moet er gemeenschap(of strikter gesproken)identiteit des bewustzijns geweest ZijN»y | wijl er identiteit des persons Was. Het bewustaijn der persoonlijkheid was voor Christus'goddelijke en voor Zijne menschelijke natuur een en hetzelfde. Zoover tiogen en moeten wij naar het ons voor- komt gaan en de toelichting dezer verborgenheid, en de laatste schrede, die wij hier doen is reeas eene schrede waartoe de schrift ons wel aamdrijft, maar waarbijzij ons toch niet direkt~voorgaad. Alle andere en verdere verkärken daaren den van deze groote verborgenheid (1 Tim. 3:16) zijn ats ongeraden en zelfsgevaarlijk te beschouwen. Toch SER! PE Ja CRO pias ee Dl poe ae a hi HLS SO i ittiaeee estutve Sek ELEstse Persocn en naturen. Dire het aan zulke verklaringm niet ontbroken. Wij noemen hier slechits de Gartesiaansche specula- tie,die men bij Gereformeerde Theologen als Wil- tich Bermann en Braun vinden kan,alsof de eenheid der naturen gelegen ware.in de vyederzijdsche door- dringing en mededeelijk der sedachten die tusschen beide mogelijk is,wijl zij beide(volgens het Car- tesianisme)wezenlijk uit denken bestaan. Terecht is door Maistricht en Maresius tegen zulke specula- laties geschreven. Zonder twijfel wi ndt er eene mededeeling van gedachten door de goddelijke aan de menschelijke natuur plaats,maar van eene omge- keerde mededeeling,door de menschelijke aan de God- delijke natuur,kan natuurlijk geen sprake zijn en ook in de eerste ligt de personeele een The field of nature's art. Door de Theologen worden alle dwalende opvat- tingen aangaende de eigenaardigheid dezer vereeni- ging zorgvuldig afgewezen. Zijn bev. gewonte ontkennen dat devereeniging bestaat(a).in eene eenheid des wezens gelijk bis de personen der rei- lige Mrieeenheid het geval is( 0 an’o worusds, 3 want in den Middelaar zijn twee wezens,twee sub- Stanties. b). in eene cenheid van essentie en krachi gelijk de Logos met zijn goddelijke natuur en _ kracht in alle di ngen tegenwoordig is.(ev? ete Rott Of4 6-7 K@S).c). in eenheid van bij- stand of door tesenwoordigheid van semdoe alleen lin ZA ort Ti K COS).d). in eenheid van na- tuur gelijk vorm en stof vereenigd zijn(@wvaz- Ati» S ).€),in eene eenheid van verhouding gelijk een vriend aan zijn vriend verbonden is(a Ke 7<~ “ce s ). in sene mustieke eenheid gelijk er tusschen Christus en de zeloovigen bestaat(mwus~ Tt fe €)%> in eene sacramenteele eenheid gelijk er 4n het avondmaal aanwezig is. Met geen van al deze wijzem van cenheid komt die in Christus over-een, want de laatste is eenheid (WAOS Fe 7 Fics) tenszevolge waarvan de menschelijke natur door den goddelijken persoon gedragan wordt, waarib echter nog weer zorgvuldig moet op-gemerkt werden, dat dit niet die algemeene godde-lijke draagkracht is waarmee in de providentia ge-neralis de Zoon alle dingen steunt, maar eene bi-zondere wet niets anders te vergälijken subtenta-tie. In de algemeene voorzienicheid blijven de subjecten gescheiden van Hem die draagt en degen eene OFS: OF: fa! at ~ ; é = toe 2, sg Phas bot cacaatle aL Sacer ies a Sadr et A See ee pee | Hic 2 Anes sar oe = aren oN aprons fe Pst NyepoLee eT eS ie q $s, ‘nt SER. He OT! Tukey \& = ay ae = os ee ata eS = Hy P= ae : vrbhy 4 << F ; : ; 1 tn eS ihe aac oc cat oll 34,4 », mw nee 7 mee “ xe ; tS re Hy P= ae : vrbhy 4 << F ; : ; 1 tn eS ihe aac oc cat oll 34,4 », mw nee 7 mee “ xe ; tS re Hy P= ae : vrbhy 4 << F ; : ; 1 tn eS ihe aac oc cat oll 34,4 », mw nee 7 mee “ xe ; tS re Hy P= ae : vrbhy 4 << F ; : ; 1 tn eS ihe aac oc cat oll 34,4 », mw nee 7 mee “ xe ; tS re Hy P= ae : vrbhy 4 << F ; : ; 1 tn eS ihe aac oc cat oll 34,4 », mw nee 7 mee “ xe ; tS re Hy P= ae Es ese Fey ee ae fed nceyee Pen he’: SG EE he a® ; : ' ; it rt FS peas = ” on Faby ! = 4a - $45" ’ a ee eer iAgaers |. ive ‘ co Bn meme ES stoi vod ~~ te Pent ° a Daas. eo ae 4a tere alae. F3 “ine sian el ee wt us oe SR 1 RE gE aff ire eDaesisin > at > area b é “Abse itetar sea ng he tie: Persoon en Naturen, oe degene die gedragen wordt;hier is Juist eenheid van Subject. Velen noemen “de menschneid net men- schelijk orgaan( 47 6/7 Sg 7 Beg gt Oa A EIT og oe des persoons,. De 45. Vat moet aangaande de analogie dezer per- Soneele vereenigsing met de eenheid tusschen zielen lichaam in den mensch opgsemerkt worden? Dat zij metterdaad op ménig puntveel licht ver- Spreidt over deze waarheid,djie in't abstrakt zoo moeielijk voor ons menschelijk verstand te vatten is. reeds zeer vroeg is daarom ook op deze analogzic tot verduidelijking gewezen. “en vergelijke de ge- Loofsbelijdenis van Athanasius. Nog Calvijn neeft de analogie bruikbaar gevonden. (II,XIV.1). Later had men er meer bedenking tegen en wel op een ground die nauwelijks voldoende schijnt. Men bracht er nal tegen in dat de menschelijke persoonlijkneid ecerst door de samenvoeging van ziel en licham tot stand komt. Wijl zoovel het licham als de ziel een es- ssentieel deel des menschen is. Men gal echter moeten toegeven, dat de persoonlijk eid des menschen inde giel zeteld,gelijk zij bij C ristus in de Godheid zetelt en dat dus in dat opzicht het beheld geheel opgaat. tetis waar dat bij den mensch de specifiek-menschelijke natuur(niet de persoon) eerst door de samenvoeging van ziel en lichaem bestaat, maar evenzoo kan men zeggen dat de specifieke Middelaarsnatuur(niet de nersoon)eerst door d3 vieeschwording tot stand komt. -ok daarin dus ge- lijkheid. Van de bedenking DLAjrt alleen zooveecl over,dat de persoon van dea Middelaar volmaakt be- sto nd en ongeschonden was voor en afgedacht van de vleeschwording,dat dus de laatste niet tot de idee van den rogos behoorde,gelijk de nieuwere rheolo- gie meent,en dat daarentegen eene menschelijke ZO schoon nNersoo nlijk,wanneer wij haar van het lich- aam gescheiden denken,een brokstuk is. Dat niet aan Zi jne. idee beantw oordt. De Logos had van eeuwigheia zijne volmaakicoddelijke natuur, waarin Hij Subsis- teerde, de afgestorven zielen hebben eene seschonh i den niet—-voll edige menschen natuur,zoolang 213 niet met hare lichamen hereenigd zijn. omtrent de analogie licht verspreiden kan zijn de volgende : 1. Fr gijn twee substantie et SAGs lijke en menschelijke substantie. Met maakt geen enderscheid dat bij de menschheid des mydaeac anne de menschelijke substantie uit étof en geest beide bestaat want deze twee moeten hier juist tot eene het licham in den menschopen gesteld worden, will zij als cr eatuur lijke substantie tegenover de Godheid des 7idde-laars als ongeschapen substantie komen te staan. 2. Tusschen ziel en licham, geest en stof bestaat in den mensch eene vereenising, die zeer nauw is en nochtans niet tot de vermenging van deze beide leidt. Geest wordt niet stoff en stoffen woten; eelk behoudt zijne specifieke eigenschappen, Neze vereenisins busschen beide substantieres is niet eene bloote inwoning alsof de ziel in het lichaam bloot als in een tabernakel huisveste maar eene personele vereeniging. Tit alles kon on de eenheid tusschen den noodelijken persoon en de menschelijke natur in den Middelai toegepast worden. 3. Het princiep der eenheid,het subject,de persoon komt bij den mensch niet tot stand door eene sa-mensmelting van beide naturen,ziel en lichaam leveren daartoe hiet elk een deel, maar het zetelt in de eenheiten substantie de zgiel,die het lichaam aangenomen heeft of althans van het eerste oogenblik des levens of in het lichaam ials beginsel der eenheid is ongetreden. In het lichaam mog een Soort ofganische eenheid zijn afgedacht van de aitel de ware levehseenheid die des gev Oels Komt er erst door de ziel in. Qok dit alles laat zich zonder moei te overbrengen. Fet subject, de versoon is in Christus een goddelijk persoon, in de menscheligke natur ligt wel een soortgejijke eenheid als er in des menschen licham is,eene eenheid van gevel,wil,bewustzijn in't algemeen,maar de hoogere eenheid, die den persoonlijkheid ontbreekt aan de menschheid, of liever Zou,z00 Zij ov gichzelt bleefstaan er aan moeten ontbreken. Gelijk het ons onmogelijk is de werkitg van geest on stof en van stor on geest te verklaren, evenzoo is het ontoselijk aan te geven hoe in't bizonder de organische eenheid van ziel en lichaar de cerste in het laatste leven en gevoelen doet. Op gelijke wijze nu is het ons niet slechts in'talgemeen onverklaarbaar hoe het oneindige aan het eindige, bet Goddelijk aan héet menschelijke raakt,maar zeerbenpaldelijk de hoogste aller verborgenheden, hoe de. Persoon des Zoons van God zich de menschelijke natuur zoo kan toeeigenen, dat Hij naar waarheid gezegd wordt in deze te bestaan,terwijl omgeeerd deze hare hypostase heeft in hen. In den mensch heeft eene mededeeling van eigen- schapven plaats van de beide naturen of substantieres an den persoon. De persoon A of B heeft deel aan al wat van zijn lichaam kan gezegd worden. Niiet zijn lichaam is Ziek, of zijn zies is moedeloos, maar hij is ziek en moedeloos. Hetzelfde geldt ook van den persoon des Idelaars. Tezen komen al de praedicaten toe, die aan de goddelijke en menschelijke natur verbonden zijn,er is,om de terminalogie der eene mededeeling van eigenschappen, waarover straks breeder zal dienen te worden gesproken. Bit deze mededecline van eigenschappen volgt dat het subject soms kan worden benoemd naar de eene “natuur terwijl toch het praedicaat waarmee dit Subject verbonden wordt,hetzelve alleen toekomt naar de andere natur en aldus ontstaan oogen- schiinlijk absurde en tegenstrijdige beweeringen waarin subject en praedicaat elkaar schijnen uit te Ssluiten. Wanneer men in het Fngelsch zegt: Everybody knows,zoo wordt de persoon naar de stoffelij “ Ke natur benoemd als, body, terwijl tochaan dezen versoon een praedicaat wordt toegekend dat met het begrip van, body" onvereenigbaar is.1. het begrip van, deke er know", weten". Omgekeerd is in het oordeel, Twenty souls perished" het subjech benoemd naar de geestelijke natuur, en daarmee een praedi-caat verbonden, dat alleen op de stoffelijke natuur toepassing heeft. Dergelijke oordeelen nu kunnen van Christus in de schirft gevonden vorden, alleen het het het, dat zij den Heer der heerlijkneid hebben gekruisd enz. 7). Selijk hetlichaam door zijne organische eenheid mst de ziel verboven de syheer van het gewoon-stof- felijke wordt uitgelicht,wat zijn status betreft al blijft zijne substantie steeds die van stof,even zZ00 is do menschheid des Middelaars in cen geheel eenige status geplaatst door de personeele vereen.~ ¥ Ji ag Ce sarge - ot Pied -* Ay ee oF PPM wir “A - site te See Perscon en Naturen. Ol. ging met den %oon van God,ook al blijft hare sub- Stantie steeds die van iets creatuurlijks,hetwelk nooit wezenlijk in het ongeschapene kan overgaan. je menschen natuur zooals Christus die te zit deelt in eene esre,die zij nergens anders bezit, zoowel als bij ons het lichaam in de heerlijkheid der zt#ele deelt en tot orgaan der Openbaring daarvan strekt. Dit Zijn alle punten van treffende overeenkomst. Toch heeft men steeds terecht gevoeld, dat de an- Logie eene gebrekkige was en dat zijover het eene u7sterieuse punt,dat zich aan onze bespieding ook anders onttrekt geen licht geeft. De vraag hoe ziel en licham een kunnen zijn sluit een probleem in,maar het probleem is nog een ander dan de vraag hoe twee bewustzijns een Subject kunnen zijn. Het lichaam heeft als stof,of ook als organisch aggre- Baat niet die eenheid reeds op zich zelf,die het ongeschikt Zou schijnen te maken om als integree- rend deel in eenheid opgenomen te wor- den,het laat plaats voor de siel als eenheid-vor- nend princiep. Anders met den bewusten menschelij- ken geest,met het bewustzijn der menschheid des Heeren. Dit schijnt op zich-zelf reeds eenheid te bezitten,want wat is bewustzijn anders dan eenheid van vele gewaarwordingen  catiot nA OTEAE OUX TH Y =,,€e€ene gemeenschap- nelijkheid der verlossi nesawerken, tengevolge waar- van de Persoon zich de werken van beide naturen 2 = a ee ¥ ¢ oye a SD >» Ane “Ser ya wr a Na Sire +> ‘ o>) tw Persoon en Maturen. Loeeigent. 49. Foevelerlei is de mededeeling der genade-: gaven aan de menschelijkenatiur ? Neze is eene tweeledige: fs 7 )}. De sratia unionis cum persona 7° ACGYOUVsE De genade der vereeniging met den Logos -Persoon, waaraan dé honos adorationis,de eere der aanbid- ding"verbonden is. Over Geze genade is boven reeds ze andeld. Het is eene,,genade"wijl de menschenna- buur afgedacht nog van alle zwakheid en zonde, 74a talis reeds zoover beneden de Godheid staat, dat Zij alleen door eene buitengewone gunst met deze persoonlijk kan vereenigd worden. b). Ne gratiae habituales sive charismata. Aan de menschelijke natuur zijn buitengewone gaven van <ennis,wil en mcht meegedeeld,die z21ij on zich~ zelf niet bezat. nok in en door die menschelijke natuur moest de Middelaar zijne ambten waarnemen. Teselijk stond echter vast dat diezelfde menscheligke natur met alle naturligke gewährenen (usgenoemen de zonde) moest bevangen zijn, waarin zijn bij anderen deelt. Het laatste is onafscheidelijk van den staat der vernedering, waarin Christus lijden moest. Ne vraag doet zich dus on:Roe kan de 'iddelaar tegelijk in dezen staat der vernedering verkeeren en de genade gaven bezitten die tot uit-oefening zijn? Hierop moet seantwoord w rden:Hij bezat niet eene merschelijke natuur, die als eigen naturijk goed deze bekwaamheden in zich sloot,maar zijwerden haar door den u,Geest als ambtsgaven meegedeeld. Dede mededeeling seschiedde nu ook niet rechtstreeks van de zijde des Persoons maar door bemiddeling van den H.Geet “Tare het eerste het geval geweest,zoo zou de vervedering der menscheli,jike natur opgehouden hebben want de gaven waren dan haar personeel eigen geworden,dewijl zij immers haar personeel bestaan in den Persoon des Togos heeft. Wat Iemand vanzijn eigen Personen ontvangt is niet geleend maar eigen gewöhn, het ontvangen van hetzelve kan niet als eene vernedering beschouwd worden, fia is met vernedering anbestanbar. Nu daarentegen ontvangt de Middelaar tot vervulling zijner ambten deze gaven van den 4,Geest, die ook in de ambtsdragers onder Israel reeds gewerkt had. Hoewel de bekwaamheden tot habitus, hebbelijkheden van verstand en wil. betdeu ohn se > 3445 code * » . Pe : ied mound a Gad ay, ae Ba : Few lag Lad a Z Ait et ee Mov eS On Ferson en) Naturen. Dis werden, zijn zij toch van buiten aan deze medegedeeld (niet direkt vit den wrsoon). Zijblijven het ka- rekter bezitten van iets meegedeelds en daardoor Worden Zij bestaanoar met de vernedering, 700 was D.v. de menschelijke natuur des lMiddelaats met uit zich-zelf in staat om het hoog-gewichtig ambt ven Profeet te verrichten. 2ij was beperkt in haar kennis in haar doorzicht in haar doorzicht in haar doorzicht in haar mededeelingsgave en in velerlei opzicht wijl 2i1j onze zwakke natuur was(altijd zonder gonde). Gelijk nu God onder den ovden dag zijn zwakke en zondige profeeten bekwaand coor mededeeling van geestesgavenvoor zijn ambtswerk toegerust, natuurlijk met dit onderscheid dat Christus de volmaakte pro- feet was de eenigzd,cie het volle ideaal van Pro- fest heeft verwerkelikt en dat mem daarom de Leest is meegedecld niet met mte,d.w.z. in eer ongeken- de volheid. Nit meemt intusschen geenszins weg dat het:a).eene mte van gsenadegaven blef,zooals die bestaanbar was met de eindigheid en ware crea- tuurlijkheid van de menschelijke natuur des lMid- delaars. Wij m@ ten niet aan eene Luthersche mede- deeling vangoddelijke cigenschappen denken. Dat het altijd geleende gaven bleven,die niet direct door den Logos-Persoon maar door den 4.Geest wer- den op eenmaal geschiedde maar geleidelijk en in vervolg van tijd al naardat het tot de vervul- ling der Middelaars-werkzaamheden noodig, was. Van deal dat er eene bizondere zalving(-bekvaammaking) van den Middelaar bij zijn openbaar: optreden plaats vond,n.1l. in den Jordaan doon 46. Wat kan men tot deze medegedeelde gaven ~~ Dprengen? 1). Doorgaans wordt hiertoe gebracht drieerlei Dprengen? 1). Doorgaans wordt hiertoe gebracht drierlei Dprengen? 1. gaven van heilicheid, zaven van wijsheid-gaven van macht. Wat het cerste betreffende zoo is consider twijfel in de menschelijke natur van Christus,schoon 2ij van alle inwonende zonde rein was,eene buitengewone mate vangeestelijke genade geweest. Zonder den invoed des #,.Geestes kon er nergens Seestelijk goed Zijn,dus ook in denwil van de menschelijke natur des Middelaars niet. Voor twee dingenzal men zich nochtans moeten wachten: a.Voor de stelling dat er eS) “Aline ah racy | foe ha gen ett og Tite eee eae hiss. y ke, ‘ 3 ; ve ats ie oie, a he % ee huh —* teal Rs re: cca dnee Ei & Shey “7 Pay \ f 7 44 tea py ees a0 pe i ft * ‘< or 4 7 al a>, - we Ute oe Ral er ge ae Py RR si 2 tek : 14. ry th VEE f  Christus geen geselijk goed werd aangetroffen, wijl hij onze zwakke sn ellendige natuvur incest aannemen. De gelijkheid met ons zondig vllesch strekte zich niet zoover Jit, dat er deze afwezigheid van geestelijk goed toe mag gerekend worden. De menschelijk natur is zoo genaakt dat zij niet neutraal zijn kan en dus bij ontentenis van geestelijk goed onmiddelijk ten wade moet omslaan. Fene natur zonder geestelijk soed,ware dus eene zondige mtuur, die aan Christus niet mag tvoegeschreven worden, Wel mogen Wij daarentegen aannemen,dat in de vernedering des MNeeren de H.Geest de hedbelijkheden der genade,die in de menschelijk natur woonden,door buitengemenen invloed zal naar buiten ga okt en ontwikkeld hebten. Van daar dat aangaande den Middelaar bericht wordt dat Eij gehoorzaamneid geleerd en door dei eeuwi-gen Geest zichzelf Gode heeft opgeofferd. “lebr.5: 8 en 9:14, +). Yoor de stelling dat de onmogéelijkheid van te zondigen voor Christus op deze genadegaven des H. Geestes berustte. Zij toch berust sveel meer ophet feit dat in Christus'menschelijke natur geen veranderlijke menschelijke persoon maar de persoon des Zoons van God was. Me will of het verstand of het gewoel in de menschelijke natur hadden niet kunnen zondigen indien niet de dieper liggsende Person ware uit een S taat der zedelijke rechteid uitgevallen. Van dit laatste kan naturijk bij den tndelaar, blijkens de Godheid zijns Persouns geen Sprake Zijn. 2), Aan de menschelijke natur zijrn ook gaven der Wijisheid en des verstands medegedeeld, gelijk ie blijkt uit buk.2:40,52; 4:14,18, in analogie met betreffenden bij de profeten in't algemeen plaats vo) ontving de triddslaar zijne profetische. kennis, wat gijne menschelijke natur betreft van God en niet vit zieh-zelf. Toch moet hier een onderscheid ge-constateerd worden. Bij Christus was iets dat bvi- | ten Hem bij geen enkel profet wordt aangetroff :n | nl. de personeele eenheid met den Logos die alle dingen onenbaart. Terwijl de H.Geest de menscheli]~ | ke natur des middelaars receptief moest maken en | haar in alle opzichten bekwamen om de openbaring te ontvangen en over te leiden tot de ontvangers, bleef het eigenlijke werk der Openbaring den Person des Togos voor behouden Vgl. Matth.ll:c7 waar at rand eu mee eS ie se so ae H Pom bs +. os ee ee CNY: Me; f boa ‘ie | » oe Py ae Sneopees Wig R On 4 * * + ; ty ae ra ha yl “ss, “@ = weit Spat a 1 ? <i ¥ ‘ Persoon en Naturen, 65, het vermogen van Christus, om den Vader te openbaren afgeleid wurde uit zijne seheel eenige positie,te weten daaruit dat Fij alleen den Vader kent, met Joh, 11:51,54, wurde beide qualificaties naast el- kaar worden gesteld. 3', Niet minder zijn gaven der macht aan de menschelijk natur verleend. Het boven-menschelijk gezag dat uit de woorden van Christus sprak, de luister der godheid, die nu @n dan door zijne vernederde menschelijk in machtsbetoon heenstraat de,de autriteit waarmee Hij zijne ambten vervul,dit allies moet uit deze bron worden afge'ieid. Gewonijk brengt men er toe het vermogen om wonderen te doen. Bij eenig nadenken zal echter blijkerm dat dat vermogen strikt genomen,boven het bereik der menschelijk natur ligt en dat het Futychiaansche Wwaling zou Zijn,deze wonderen als daden der men-Sechheid te Deschouwen. Het was het subject van den Logos dat de wom eren verrichteten en het was god-delijke kracht die daarbij werkte. Nademaal echter de Tozos zich daarbij van de menschelijk natur als orgaan bedicnde,om de wonderen aan te kondigen, zoo was deze Middelijk werkzaam en kan met haar een soort van medegedeelde macht in dit opzicnt toeschnrijven. Fr behoorde naturlikin de menschelijk natur e En machtsbeschönen, die om de wonderen te bevelen al was het dat zij die zelf niet behoefde te verrichten. Tat de middelaiar zijn wonder@m uit kracht zijner Godheid volbracht blijkt ook daaruit, dat Hij ze mimmer in den naam Gods maar steeds als in eigen naam verrichtte. De Apnostelen daarentegen sureken bij het doen hunner wunderen in den naam ' van Jezus Christus. Fn wanrneer de Heere een enkele - maal tot den Vader bad bij het doen van een wonder- / werk en Hem na het volbrengen dankte,zoo moet dit uit gzijne Middelaars positie verklaard worden.d.W.a. 4 j bad tot den Vader vertegenwoordigende de Irme- eenheid,opdat het wor de schare blijken zou, hoe Zij als Gezalfde en Gezondene Gods dus als tidde- laar ‘dit werk verrichte. Joh.11:41,42. In overgreenstemmeling met het bezogen gezegde moet ok de vraag wordenbeantwoord of de menschelijke natuur des Middellears gelöff heeft geöffend. Het geloof voorzoover het eene verstandsdaad is, die ook op den wil en het gevoel invloed oefent,kan Hem op orond gijner volledige menschheid niet ontzeg wora@n,voorzoover het voor waar aannemen is op de cog why PEs S j ia? yc are .2ht tome sat Saale See 2 ~) ys moc : “7 =8 ae < ae < eo 251 J we gt 1 a, | © ny -! : —- Persoon en Neturen, 66. getuigenis Gods. Aan de Godneid des Middelhaars komt eene scientia visionis toe,,eene kennis des gezichts" die alle gelooven uitsluit. Maar aan de menschelijke niet toe,zij kan met hare creatuurlijke beperktheid niet in de wereld der eeuwige gedackien Gods onmiddelijk inblikken,  wij-zelf geen onmiddelijk ingzgicht hebben schuilt het wezen des gelös. Vgl. Hand 2:26,27 met Ps.16, Matth. 27:43. Van den benaalden vorm,dien het gelös,als Zzaligmakend: gelös, in een zondaar aanneemt, :on daarentegen in den zondeloozen Christus niets worden aangetroffen. Dit gelös nu,hetwelk in den Middelaar was,kan in zijne oefening niet naar bui-ten zonder de inviloeden des H.Geestes. Fvenzoo is over de hoop te oordeelen. 47, Wat meint aangeande de mededeeling der eigenschappen vanbdeids naturen aan den Persoon worden opgemerxt? »- Mat wij net hier met een communicatio realis, eene werkelijke"en niet eene communicatio verba-lis eene bloot, woordelijke"mededeeling te doen hisNs\ai coe Bs aoa persoon bezit werkelijk: beide naturen,en wat aeze naturen toekomt kon dientensevolge ook den persoon toegeschreven worden,ware de eenheid tusschen persoon e:. menschelijke natur eene eenheid in schijn,zoo zou ook de communicatio idiomatum eene schijnbare wezen. Er is in de menschelijke natur geen ander subject an hetwelk hare vigenaardigheden kunnen toege-schven worden dan hot subject des Zoons van God. Wanneer men dus iets,dat met de menschelijke natur plaats vindt naar zijn subject benoemen wil, 200 moet men wel zeggen dat het met God den Logos ge-schiedt is. Dit verklaart waarom de ywestorianen van de guivere lijn afweken toen zij weigerden Maria @eo7 0 kX oste noemen. Het gseboren-worden vond zeker plaats naar de menschelijke En niet naar de soddelijke natur, maar als subject liet zich de laatste niet aanduiden dan door middel van den Logos, waarin 2ij alleen hare hypostase had. Het moet metterdaad heeten: Maria heeft God gebaard aodseeT cook, a ae poles ee 2 ‘ t: : ating” a 2 € 2 = Ro ke, ri Es Sint Ses go frees fale eae eae con oriae: 4 wir ae (i aeuaxton ain). :144n6 ans: ee Sore at SLs yesaaes +3. : “Soa e* - 6 ope cetal ic bletinet: BD Cae. =<, (a ae ™ a # co Sa ig eke et : % ~ oo ~. Pgrd Shp) fxg +e % sles i.) mere = Mate iy o RTE ae Foie ic ae. a eae APN Qe pe i Ne © de Persoon en Naturen,. 67. (naar zijne menschelijkemtuur) dat wil zeggen het subject dat God is het proces van gebdoren te worden ondergaan uit de maagd varia. Wanneer de Nestorianen dit niet toegaven, maar wel van KPLS TOTAkosivilden spreken,zoo drukte zich in die tegensteliing gehsel hunne ketterij uit. De Christus is bij hen iets anders als de;ogos-God; de eerste is het abstractum van menschelijken en Goddelijken persoon saamgenomen. Voor ons is de Christus-persoon identisch met den Logos-persoon. 3). Bij deze communicatio idiomatum moet onderscheiden worden tusschen het abstracte en het concrete. Met het abstracte wordt bedoeld: Godheid,mensch-heid, met het mncrete: God,mensch. Nu geldt de re-Sel,dat niet twee abstracta met elkaar tot een oordeel kunnen verbonden worden. Men kan niet ügen: Ne godheid is menschheid,of de menschheid is Godneid,want dit zou op een vermenging der mturen uitloopen. Evemmin kan men zeggen: Ne Godheid is mensch of de menschheid is God,d.w.z. het abstracte van de eene natuur kan niet met het De concrete van de andere tot een oordeelworden saamgevoegt. Wel daarentegen kan men twee wm ncreta met elkaar verbinden b.v. God is mensch, of de mensch is God. In evenzoo mogen de eigenschappen van beide naturen re t het © neretum worden verbonden, onverschilliég of dit concretum aan de goddelijke dan wel aan de menschelijke natuur ontleend is. Op deze wijze verkrijgen wijde de volgende klassen van voorbeelden dezer communicatio idiomatum: a). Het vredicaat in het uitgesproken oordeel behoort niet aan een van beide naturen op zich-zelf toe, maar komt den yrsoon toe uit kracht van zijn Mid-delaarswerk, dat Hij in beide naturen verricht. Hierte behoore alle gevalien waarin Christus oze Verlosser, eer, Koning genoemd wordt. Hier kan het subject am de menschelijke natur onleend 21jn; HYand.3:13, De God Abranams-heft zijn kind (knecht) Tegus verheerlijkt". Ook kan het aan de goddelijke natuur onleend zijn. I Cor.15:28. Dan zal ook de Zoon zelf omerworpen worden,dien die Hem alle din-gen onderworpen heeft". b). Het predicaat in het uitgesproken oordeel is al-leen op de Goddelijke natuur toepasselijk, maar wordt den persoon toegekend, zij dat deze te noemd is naar de goddelijke natuur, Matth. 11:27, Niemand kent den Vader dan de Zoon",'t zij dat de persoon benoemd is naar de menschelijke natuur, Joh.dils Slechts toekomt voor zoover z2ij gebruikt kan worden om den Persoon des iiddelaars aan te duiden, en zoodoende wordt haar een groote eer bewezen en majesteit toe- gsekend, want er wordt aan herinnerd,hoe z2ij perso- neel met den rogos is vereenigd. Het nredicaat in het uitgesproken oder de menschelijke natur toenasselijk maar wordt den persoon toegekend't zij dat deze benoemd is naar de goddelijke natur I Cor. 2:8. Zoo en zouden zij den Heer der heerlijkheid niet gekruisd hebben’ Hand. 29,,0m de gemehete Gods te weiden, welke Hij verkregen heeft door zijn eigen bloed", t zij dat de »ersoon benoemd is naar de mensche-- Llijke natuur Matth.17:12,,alzoo zal ook de Zoon Ges menschnen van haar lijden". In het eerste geval kan men van een genus humiliativum der communt datio spreken. D.W.z. van de goddelijke natuur wordt iets gezegd,dat hem slechts toekomt, voorzoo-ver zij gebruikt kan worden om den persoon des liddelaars aan te duiden die ook mensch is en Z00~ doende wordt zij aan eene zekere verning onderworpen,want er wordt aan herinnerd,dat zij eene ziwakke,lijdende menschheid in eenigheid des persoon met Zich Yereenigd heeft. De vitdrukking,med edeeling der eigenschappen is niet alleen op ziel-zelf onjuist, maar ook eene onjuiste vertaling van den latijnschen term communi. Gatio idiomatum. Ne eigenschapren worden niet meegedeseld also de menschheid ze eerst alleen bezat en ze toen aan den rersoon overgedragen nad. Ne menschelijk natur des Middelaiars heeft geen oogenblik buiten den persön des Zoons bestaan, zoodat de versoon ook van denanvang af de cigen-schapren heeft bezeten. In plaats acs Tea eeeiae moeten wit. dus van gemeen-naking spreken. Door de Re saciaordi ne toch is het Sanendl dat de persön deelgenootschap ontvangen heeft an oe eigenschapen der menschelijk e natur. La iskc Vw vos geworden van deze eigenschapen door Bs aan te nemen gelijk in de ecuwige generatie de persön des Zoons niet eerst bestaat zonder het zoddelijke ° Tezen of buiten het goddelijke wezen om dan dit wezen door wezensmededeeling te ontvan- Ae ener eh. 7s fae cee ee vyeet | Pie at K'F a, “9 Shas € ap parte 4 as 3 Sr Se eee Re Septet wek mates ee eae Re aie ~ r - ~ aed emu, mes meV. wag Sa wis . a PA SZ x ak ns bb Sah - re FKP oe Ht Ce PNET; J Ae ey Se Nd eS " 2 c vy Mm 5. ae ats 4s et > 45 we Lo ea es. + Persoon en Naturen. 69. gen, maar van eeuvigheid binnen fet wezen en uit het wezen gegenereerd wordt,om dus (V6 Vadvoste worden van het wezen, evengzoo bestaan ook de men- Schelijke natur van den Middelaar niet eerst buiten den persoon des Zoons om dan met hare eigen- Schappen aan dezen meegedeeld te worden, maar zij ontstaat in den tijdin de allernauwste vereeniging met den persoon die aldusA OO. yO ” OSwordt aan haar ret hare eigenschanpen. Conmunicare=communem facere. Nene andere opvatting van de communicatio is niet Gereformeerd maar Lutersch. 48. Wat. wordt verstaan onder de gemeenschap- nelijlheid der verlos& ngswerken(communicatio LH arene SMO Tus wi? Daaronder is te verstaan het samenwerken van beide naturen in de eenigheid des persoons bij al- le Ttiddelaarsdaden. Ne leer van deze gemeenschap- nelijlheid der verlosd ngs werken is als'’t ware de rijipe vrucht van geheel de or wikkeling der Bijbel- sche Christologie. Daarom moest Christus God en mensch in een Persoon zijn,ozndat er eene verlosshng zou tot stand komen,die on was waarlijk baten kon. Niet op de metanhusische vereeniging des menschen net God, maar op de rechterlijke verzoening des men- schen met God komt het dus aan. Niet dat de menschheid met goddelijke eigenschappen voorzien wordt, of omgeekeerd, de Godheid tot menschheid wordt, kan ons redden, maar alleen, dat door de eenighetid des Persons Godheid en menschheid zoo samen werken als noodis is om aan alle eischen der gerechtigheid te voldoen. %00 kent net, dat deze leer der commu- Micawos st-O7 tS 44% 7 ty Veene specifiek- Gereformeerde leer geworden is. Niet wat Christus is benoudt ons maar wat hij alsA © | 7/te Ader Heide naturen in dezelve doet. Onze verlossing is eene verlossirg door daden nist door bestaanswi)- gen. Zoo als wij zien gullen valt bij de Luther- achen de nadruk op een ander punt en is dit ver- schil van beschouwing kenmerkend voor de eigenaar- digheid van beide r&cntingen. tn dezx communicatioA/7 le TER Ch EY Ke ligt rie het vuolgends opgesloten:. a). De bewerkende oorzaak van ieder verlossingswerk is de w Es wird des tiddels, jedenfalls, is het die Borg, viele werd zich onder de wet stelde, Leed, Persoon en Naturen. Stierfähigkeit werden, opstond. Alles gegen van Hem vit in de verdienste en van keert tot Hwem terug. In dem menschelijk natur is geen bizonder punt van uitgangs buiten dezen coddelijken persoon en niets dat in haar gebeurd kan in haar blijven russten. Het moet den, BoE ee weer toegerekend worden, Ne persoon is O Eve Je stg PE at diegene, van Wien de energie Sete eae 3 bd). Deze persoon werkt door middel van de twee natur die daarom € VE,2}-77 TL ek wworden geheeten, de beide organen waard oor de werking wordt uitgeoefend, ec). Flk der beide naturen werkt slechts in semeen- schap met de andere natur,zoodat in waarheid ie- dere verlossingsdaad eene daad van geheel den. Mid- delaar wordt. nochtans zoo dat iedere mtuur verkt wat bij haar als Goddelijke of menschelijke ke natur nast. Bij de vleeschwording is het de goddelijke persoon die aanneemt,de menschelijke natur die aangenomen wordt,bij het doen van wonderwerken is het de eeuwige togos-kracht die den naturloop Wijgigt maar het is de zinnelijk-zichtbare en hoor bare menschheid die het wonder aankondigt en het wonder be veelt. Nergens werkt de eene mwtuur zon- der medewerking van de ae Fr gijn dus in 1eé- der verlossingswerk twee ¢- }/ eed. & LX ee or werkingen, we? LO? d). Nesniettemin is er.maar sen werk of €” & € ALEV ast, Dees tees erke! Se 2 bestaande in wat zich de Persoon als gevolg van gijn werken door en in beide naturen toeeigent,. Wanneer wij,zegt Maestricht dit schema o; onze verlossing Beer eaasnezco pee be wij dai, er éé6n Verlosser is(Awy7*O7 7 S ),die door het eam menwerken van twee raturen als 1a oes tee cB - Tle Ok )principien,met eene tweevoudige wer- king( AU TP) OL S den eéne losprijs aan~ OrengtC Rares 76 2 Us 49, Hoevelerlei vereeniging heeft men tusschen de twoe naturen in den Middelaar aangenomen ? Men heft gesproken van tweeerlei unio. 1). De unio inmediata,de onmiddelijke vereeniging" der menschelijke natuur mt den Logos. 2). De unio mediata de midde11jke vereeniging" der beide mturen,die dow den H.Geest tot aves pie en al de vermdegavenaan de menschelijke nat wes =, | am om 1 kee ehhet * hae) i. fe ee “ * -_ * > te his. eS. DSS sgt wre 3 in £ rt: te pane e >. Gee — _ .s ee 4 3 " 5 3 ; aa ae sd SOP ee BE pe 7 ~ ~ ta ee ele mt > —- - u A y ~ c ta ta dein Fe a ah ’ » ry * , . . 4 “a = we e 1 ar oe» ay —a o* eo od P, ‘OE re oe ik a wa y - oo. “a : a - 5 ot j : F : te 3 tie cay e a re a es tw , - ° 2 ~~ ee ~ se ‘ » + . oe i aoe ee es Borat, Bie i? ere ¢ =e Sand ore. “e- ’ 5 : ar : ay z We he oe a bie > <. — ee a - : es. a £2 ms < : h “ a ea Oar #eidke * ¢ . he ae ina r wes + * - ey P ¥ okt mith a 3 at ind ». ; i aft. - v - a. : = —— ai eo -S3SAn HOS ’ rH * Coke tees ee wh « ; - 2 ” * ’ e rf no as sj o - ~y Lin | ee - a. PS 3) ’ hd “ = PE SS & > : a4 b. ue 3 . a) bP .2 ps) Pees: vat ey “ n ‘ ‘ err Sg lay , 7 Ls > ue > ys ’ : ane 4 4 * \ R “| 2 7 if ~ sore f me, : } * ‘ kale Lok _ >] . 3 ’ aes o gk MZ sores eee wee : ie ! * 253 Lon eB Z 2 ‘ F = en *s oe, Ae Fin « . ca ; P L Aco : : + Nai a * f eae - bd ont ‘ Ky “oh Lhe * | ‘ ; ; Seay toh elnvas ath. chorea sie nes ax “2. : mV ae ey oS ay! ee ae as re ee E oF ay : ALS ees ‘fat 6 He Pe dake » oeegior ‘ - a t t “ A LUCSSEY SELL Rene etc oh. ates “ “> le nS : Wed x. 