Liberal and mystical writings of William Law:
Law, William, 1686-1761 | Dowson, Mary Emily, 1848- | Dubose, William Porcher, 1836-1918
Van deze laatste is weinig geweten, in dezen zin dat het meten van die iht meestendeels eene onmogelijkheid is; men is voor alsnu verplicht te bepalen bij min o meer juiste beschrijvingen, die dan toch, bij de r>rmalen b. v., eene zekere waarde kunnen vertoonen. De proefnemingen men voor de studie van de wilskracht heeft voorgesteld geven natiiur-Twijze zeer ingewikkelde uitkomsten daar het niet mogelijk schijnt de kracht af te zonderen van andere faktors, zooals aandacht, spierver-inis enz. Het zijn proeven met den dynamometer waarbij de persoon lang mogelijk met al zijne krachten moet knijpen; proeven met de ictie- » methode, waarbij het individu een zeker aantal bewegingen zoo mogelijk moet uitvoeren; het meten van de vermoeinis en de bewegenden waanran den arm, in voorwaarts gestrekte bonding, den lelel zogen. Oak de studie van de aandacht is nog in hare wording, hoewel lij ree belangrijke uitslagen heeft opgeleverd. Men kan zich de volgende vragc slellen : Welk is de grootste Som aandacht die hel individu kan ontwikkelen gegen voorwaarden? Welk is de veranderlijkheid van de aandacht gedurende den arbeid Welk is de veranderlijkheid van de aandacht gedurende den arbeid Welk is de veranderlijkheid van de aandacht wantieer een gegeven werk meermaals in dezelfde voorwaarden herhaald wardt? Welk is de invloed van zekere fakloren op de aandacht, zooals tie vermoeinis, zekere scheikundige hestanddeelen fgeneemiddels h* vJcnz.*.' Daar de aandacht kan gemot en worden door de waarde van een gele verd niel. automat isch werk te met en, zoo spreekt bet van zelf dat in hoof zaak voorgaandc grondproblema's kunn opgelost worden. De waan van eenen arbeid wordt inderdaad aangegeven door.net aantal feilen da hij be vat, door de snelheid en de vnstheid waarmede hij is uitgevoen geworden, door den duur waarmede hij is volgehouden ; zoo men b t tenia nd eene reeks opt ell in gen doet ma ken, dan zal dit werk kunnen heoo dee Id worden naar de hoe v eel held begane fouteit, de snelheid van uilvo ring, den lijd die liet cijreren kan imiemen, de opgemerkte Vartaties in de loop van den arbeid; bet is bijgevolg voldoende de voorwaarden wasr dit geschieden kau te doen varieeren om de eigenschappen der aandacht met mm of mcer zekrrheid te bepalen. Volgens H. bestaat er nog geenc zekere melhode om de maxima concentratie der aandacht van eenen per- soon juist aan le geven. (3) Metronom = maat-aangever. (4) Binet, Psychologie des grands calculateurs. Bolton, The Growth of Memory in School Children. (Amer. Journ of Psychology, IV, 30.) I* — 177 — orde ; men bepaalde aldus het grootste aantal cijfers dat kan onthouden worden ; het is gebleken dat de beste leerlingen eener klas het meeste cijfers kunnen onthouden. Zoo het als zeer moeilijk mag aanzien worden de absolute aandacht-scherpeter te bepalen, zoo is het gemakkelijker voorgekomen de veranderin gen van het aandachtvermogen tamelijk juist te meten ; en dit is, onder een onmiddellijk praktisch oogpunt, van veel grooter gewicht, daar de kennnis der veranderingen als het ware den grondslag vormt van de geestes-hygiene. Ziehier eene reeks uit te voeren proeven in dezen zin : 1« Metronomen. Men doet, te gelijkertijd, twee metronomen met verschillende snelheid slaan ; men zoekt de maxima-snelheid der slagen die door den proefpersoon nog kunnen geteld worden. 2° Hoofdrekenen. Men geeft eene reeks vermenigvuldigingen en men h Über den hoeveelheid fouten alsmede van den duur der bereke- ningen. 3° Cijfergeheagen. Men bepaalt de hoeveelheid herhalingen die er noodig is om eene serie van 12 cijfers van buiten te leeren ; de cijfers moeten een Toor een getoend en herhaald worden op goed gekozen afstanden van tijd die steeds dezelfde blijven. 4° Esthesiometer (') Men bepaalt v6or en na eene aandachtoefening den afstand tusschen de twee passerspitsen op een tiental plaatsen der huid. 5° Afschrijuen van eenen tekst in vreemde niet geleerde tea/, waarvan echter de letters dezelfde zijn als die der moedertaal ; de snelheid van den arbeid, n m. het aantal geschreven letters per minuut, alsmede het aantal begane fouten vnriSeren met het concentrativermogen der aandacht. 6° Zekere tetters ordinien in eenen gedrukten tekst geschreven in de moedertaal. Het schijnt verkieslijk meer dan dene letter te nemen en een opstel dat door den proefpersoon goed verstaan wordt. Men zal b. v. ver-zoeken zoo vlug mogelijk al de een de /, de 5 en de r te onderlijnen. Men noteert wäer de snelheid en het getal begane fouten. Er bestaan reeds een zeker aantal studien over de veranderlijkheid der aandacht gedurende den arbeid waarin de schrijvers zich niet uitsluitelijk met dit geestvermogen bezighouden, maar, beter gesproken, de variaties van het werkvermogen in het algemeen nagaan. In het laboratorium van Kraepelin-Heidelberg worden zeer methodische en waardvolle onderzoekin-gen in dezen zin ondernomen. Een van de eerste aldaar verschenen memories is die van Oehrn (*j, waarin de volgende oefeningen worden verwerkt : In eenen gegeven tekst de letters tellen, 't zij een, 't zij per groep van 3. (1) Zie Pud. Jaarb. 1, 1900, bladz. 189, noot ; 203, noot. CO P Yctoiagltche Arfaeiton, I, 92, 1806. Dryer ifctMl ion ling moyfij k sehrjTrn. Getallen opUtn van 1 ojfrr. GetaBmerfeea to* 12 eijfers van baitro Kerren 6* Screen Tan 12 letter* van tauten leereiK Elke proef moesi 1 ■ f unr znnder widerbreking worden volgehoui Hke 3 minnfen werd de noeverjheirt arbeid aangeteekcnd* Schrij ver 4*t de gemiddelde variatif drier boeveelhedefi aH oiaalstaf kan genoi worden drr aandaentseberple gedarende den arbeid Zlehier de aldus kregen gemiddelde waarden Schrijven 2fi */* Lezeo 3,4 »/• { Letters tellen, een toot een 4.2 ° * f i • per groepjes van drie 5,0 «fc Quethingrn 4*6 •/• Cijfergeheagcn 14, 7 *fe Gehrugen voor leltergrepcn 27,4 * o NatiiorHjkerwijze is hier geen rekening gehouden van de vele andere rakloren die. hut ten de aandacht. de uitslagen onvermijdelijk moeten belli- vloeden, M hctgcne voorgaat kan beschouwd warden als een histodsch over- *ie1il riol op cinde 96 1 van he! gene H. kende over dc veranderingen der aandachtscherpte De methoden die nu door hem worden aan Bevölkerungen zijn de volgende: Ist die meisten der reacten. Men noemt in Psychologic » reactie wie het eigesten. Hängen opnemen van een unen enden, hängen in het geval dat zulks kan wärgen. Mit wärgen geheurt meestal bij middel van een verschijnsel dat door den prüfersoon word I teweggebracht. Aldus: Men zegt aan iemand dat hij den knop van een elcktrisch signaal M b v.) mod drinkken op het nogenblik dai hij den klop van een en hamflV voor hem nnzichlbnar, verneemt. Er verloopt dan eenen zekeren tijd, mit te dr ukken in hnnderdstcn van sekonden, tussehen het kloppen en het signaol- geven ; die tijd wordt * renclic-tijd • geheden. H. meent dat lie! bcler is snmengesteldc readies te gebruiken, b.v. twee versehillende hamerkloppingen, eene zachte  zal men tot algemeene uitslagen kunnen komen opzich- s de veranderlijkheid der aandacht bij middel van gelijkloopende onder- >kingen met deze vier verschillende methoden. De soorten van arbeid die de levende wezens over het algemein kunnen erreicht verdeeld in physische en intellectueele. Wij lien ons hier bezig houden met de eerste. Twee faktoren beheerschen de vaisische bedrijvigheid: het zijn de «vastigheid der bewegingsen » en de ipierkracht ». De studie der vaisagheid is zeer moeilijk. Bryan heeft eene eene oder voorgesteld ( f ) die aldus kan samengevat worden : hij verzoekt de proeven persoon eene naald te steken in de opening van eene metalen aat ; naald en plaat zijn verbonden met eene batterij waarop eene bel ; als 5 persoon den rand van de opening raakt is de stroom geslpten, hetgeen oder de bel wordt aangegeven; de hoevelheid keeren dat de naald door de pening gaat zonder den rand te raken kan als maatstaf genomen worden an de bewegingsvaardigheid. De persoonlijke verschillen zijn zeer sterk. Reze methode kan dus moeilijk als eene algemeene worden beschouwd. Voor het meten van de wijze waarop iemand zich lichamelijk vermoeit, men raeer gevorderd ; men kan de uitputting der spieren tijdens eenen The word, den weerstand aan de vermögliche, de wnar te nemen veranderlijk-eid enz.... bepalen. Het beste individueele apparaat daarvoor is de ergo-aaf (f ), uitgedacht door Mosso, later verbeterd door Kraepelin en nu langs door Binet (*). In hunne onderzoekingen hebben Hoch en Kraepelin (*) eene zeer bel an g-jke ontdekking gedaan, n. m. dat de hoogte der opheffingen afhangl van den estand der spieren, terwijl het aantal opheffingen in betrekking staat met het idenzenuwstelsel. H. zou deze conclusie nader bestatigd willen zien door nieuwe proeven. (1) Bryan. On the Development of Voluntary Motor Hability. (Anier, Journ. of Psych.V, 125.) (2) Beschreven in het « Paed. Jaarb. I, 1900, bl. 130. (3) Annee Psychol. 1898, 303. (^ Psychol. Arb. I, bladx. 378. — 180 — BEKOMEN UITSLAGEN, Overmen wij opvolgenUijk het gene er gcdaan is in de scholen en in fa laboratorium De ecrste die leerliugen onderzoeht met het cog op de geestesuttputlii was Sikorsky i 1 ) Hij deed dictaten schrijven voor en na dc klassen, s n mtddags te 3 ure ■ 1500 dictaten werden Derekend ; slechis die feilen werd gckJasseerd die alsonwillekeungoronvcrmijdelijknioesten aanzien worde Tafel I. GETAL FOUTEN GEREDrCEERD OF 100 LEEMJNGKX EN 100 CESCHREVEM LETTERS. I klas . , VoOM DE K LAS SEN Na de Kiassex 123,5 156,7 I!" * . - , 12I T 5 U\S Ill" • . .. 72,4 102,8 IV* * ... 66,5 94,2 V« i . .. §M HI VI* » t m , 45,7 80 Bij nailer onderzoek konden dc tauten in 4 groepen verdeehl worden I* Fouien van uilspmak fphonctische] ; b. v, * aisi i in plaats ' <t ainsi », « chabre » voor « chambre » enz... 2° Schriflfouten (graphische) ; b. v. < conrae » voor t corame » enz. 3° Psychische fouten, waarbij de leerling geheele woorden weglaat ze door nieuwe vervangt; b. v. « vous ne la trouverez pas, lui repondis-j in plaats van <r vous ne la trouverez pas, lui dis-je » enz.... 4° Onbepaalde fouten waarvan het karakter ontsnapt uit oorzaak < uitschrabbingen. Tafel II. SOORTEN VAN FOUTEN PER HONDERD. FOUTEN Voor de Klassen Na de Klassen Phonetische. . .. 62,6 77,3 Graphische .... 8,9 11,3 Psychische .... 4,5 8,9 Onbepaalde .... 6,0 11,9 (1) Ann. d'kygtene publique, 1879, 458. De weglatingen van letters vallen meestal op m, c, n, v, 1, o, k, d; klin-rs worden minder vergeten dan medeklinkers. De meest voorgekommen wissselingen waren de volgende : r-1, p-b, d-n, t-n, b-v, d-t, g-k. De metbode van Sikorsky is ook nog gebruikt ge worden door Hopfner ( f ) i Friedrich (*). Wij houden ons hier bezig enkel met het werk van Hopfner. Deze geleerde gaf aan eene klas van 50 leerlingen, rond de 9 jaren oud, •n dictaat van 19 zinnen ; elke zin bevatte gemiddeld 30 letters ; de oefening haar geheel duurde wat meer dan 2 uren. Schrijver heeft rekening ihouden van al de begane fouten. Tafel III. GETAL FOUTEN PER HONDERD LETTERS. Zinnen Getal fouten 0,9 lie 3,7 2  8« 2,4 18« 2,6 9« 2,7 19e 6,4 10« 2,7 De fouten werden volgens hunnen aard in 5 afdeelingen gerangschikt : 1" Weglatingen. 2° Plaatsverwisselingen. 3° Gebruik van nieuwe letters. * Letters vervangen door andere. 5° Dubbele letters vervangen door enkele n omgekeerd. Tafel IV. Gebruik Letters ver- Dubbele en Plaatsverwisselingen Zinnen Leemten van nieuwe letters vangen door andere enkele letters selingen 1-4 0,04 0,02 0,25 5-8 0,09 0,02 0,27 0,25 5-8 0,09 0,27 1 9-12 0,28 0,12 0,54 1,04  VI. 191. (2) Ztschr. I Psych, u. Phys. der Sinnesorg, XIII, 1. Reeds ontleed in het Paed. Jaarb. 1, 156. Hier komt voor als voor de kommt dat het de kommt zijn die raeest op het einde vermeerderen. In het geheel waren er 69 die volgenc wijze verdeeld kunnen worden. In de eerste In de laatste 10 zanen 8 woorden 2 6 lettergreep 1 — 50 letters 6 44 4 deelen van letters. 2 2 6 punten op het einde van den zin 2 4 13 56 Men ziet hieruit dat geheele woorden gemakkelijker worden verg< dan lettergrepen en letters gemakkelijker dan deelen van letters (punten de letters i, streepjes van de letters 1); waaruit men zou kunnen opma dat de lettergrepen sterker aaneengehecht zijn in het woord dan de w< den in den zin, en dat de letterdeelen in den geest vaster bij mekaar beho< in de letter, dan de letter in het woord. Er waren 26 letters vergeten in het midden en 24 letters op het e der woorden ; daar echter het aantal eind letters veel kleiner is dan het tal middenstaande letters, zoo schijnt het te blijken dat er eene nei bestaat om de letters te vergeten die op het Einde der woorden geplätzigen zijn. Tusschen de 26 vergeten midden letters waren 23 klinkers en 3 m klinkers. Er werd nog bestatigt dat die letters bij voorkeur worden vergetei door het kind in de gewone taal min goed worden uitgesproken ; b. v. < in plaats van « ist », « nich » in plaats van « nicht ». De methode der dictaten heeft tamelijk goed overeenkomende uitsl opgeleverd bij de drie voorgaande onderzoekers. De rekenmethoden integendeel gebruikt door Burgerstein, Lazer, Ho en Friedrich luiden minder eenstemmig in hunne conclusieen. Burgerstein (heeft proeven gemacht op 162 leerlingen verdeeld o^klassen 68 meisjes van 11-12 jaar en 94 jongens van de overreenkomj hoogte tusschen 12-13 jaar. Er werd gegeven : eene reeks optellingen getallen van 20 cijfers, eene reeks vermenigvuldigingen waarvan de vei nigvuldigtallen insgelijks uit 20 cijfers bestonden en de vermenigvuldigten uit 2 a 6. De opgaven waren op losse bladen gedrukt. Ziehier twee v. beelden : 28703451692740831569 p. 35889427108215976043 54a92806715789306214 X3 *•«•«• lalietPaed. Jaarb. 1,136. — 183 — De kinderen rekenden gedurende 10 minuten ; dan werden de kopijen igezameld en nieuwe uitgedeld. hetgeen 5 minuten in nam ; zoo ging men oort toldat al de te maken oefeningen in een uur over het geheel 40 minuten hadden ingenomen. Bij het verbeteren telde B. elk onnauwkeurig eschreven cijfer; zoo er b. v. 9,991 stond in plaats van 10,001 dan teide aks voor 3 fouten ; er kan nochtans *•«•«• lalietPaed. Jaarb. Opgeworpen worden dat die 3 fouten i wezen er slechts genauen. Bijna al de andere onderzoekers hebben ich aan dezelfde onnauwkeurighcid schuldig gemaakt. Tafel V. I II III IV Aantal berckende cijfers Aantal fouten Aantal fouten Aantal verbeteringen 28,267 32,477 35,443 39,450 851 1,292 2,011 2,360 370 577 743 968i De grootste vermelddering der fouten neeft plaats in de derde serie ; B. ssluit daaruit dat de lessen van 1 uur moeten verkort worden tot lessen in 1/2 uur ; H. echter ineent dat dezc gevolgtrekking te algcmeen is. Het getal leerlingen dat rekent zonder fouten vermindert langzamerhand : 1« serie 21 2c o 7 3« » 6 4 e » 4 Laser (') heeft dezelfde mcthode gebruikt als Burgerstein. Hij heeft in ier klassen 226 kinderen onderzocht tusschen 9 en 13 jaar. De proeven hadden plaats 's morgens na elke les (er werden 5 lessen egeven waarvan de natuur door den Schrijver niet wordt medegedeeld). )e resultalen zijn niet scherp van malkander afgeteekend. Tafel VI. I II III IV V Getal berekende cijfers Getal fouten Verhouding tusschen het getal fouten en het getal berekende cijfers in •/• 34,900 40,661 43,124 43,999 45,890 1,147 1,460 1,713 1,796 1,668 3,28 3,59 3,79 4,08 3,63 (lj Leber geistige Ermudung beim Schulunterrichte. (Ztschr. f. Schulges. pfl. 1894.) — 184 — De door Frtedrich bckomen resultalen wijkcn ccnigszins af van die doc Laser medegcdeeld, en slaan zeJfs daarmede in tegenspraak. Het is ail geweten waaraan jeulkn toe Ic schrijven is. Holmes (<) heefl iusgeljjks nagenoeg dezelfde methode gebezigd il Burgerstein* De leerliugcn i70 j on gens tusscheu 9-15 jaar en 80 meisjes tui schcn£48jaan niaaktcn oplellingen gedurende 9 minuten, hadden daartt eenc poos van 4 niinuten ; dit geheurde aid us 4 maal (48 minutenj. De kin dcren kregen geilrukle bladen waarop 16 sericen oplellingen met getalla van 20 cijfers ; zij fnoesteu eersl de bewerkhigen ma ken en dan de uitkomsk'j op den rand van het papier afschrijven ; er waren dus twee soorlen ?ai processen. Tafel VII. Serbien Aanlai berekende cijfers Getal fouten Gelal verbeleringen J Jongens Meisjes Jongens, Meisjes 1 Jongens, Meisjes 1 I 11 J II IV nun 12,151 19,191 13,564 13,351 15,590 16,648 17,421 210 262 471 529 243 283 380 465 De groote vermeerdering der fouten heefl plaats in derde serie; dt meisjes begaan minder fouten dau de jongens en cijferen ietwat sneller. De Sehrijver he est ook in twee klassen turnoefeningen tusschen de cijferen ietwat sneller. De Sehrijver he eft ook in twee klassen turnoefeningen tusschen de cijferen ietwat niet als wanneer tijdeus de poos niets gedaan wordt. De hoeveelheid fouten begaan in he! afschrijven is ongeveer drie maal minder talrijk dan die van de hewer kingen. Deze zijn de deer lei : 1° de leerling heeft het tiental verge ten voorts- komende van de voorgaande pa r tie el e sam en telling ; 2° de leerling heeefl eeo tentat bijgevoegd daar waar zulks niet mocht zijn ; 3* de leerling heefl net vergist in het optelleu. De fouten gemaakt bij het afschrijven zijn weglatingen, herhaliogeo inschuivingen, indeplaatstellingen of plaatsveranderingen : Weglatingen 360 Herhalingen 111 Inschuivingen 17 Indeplaatsstellingen 88 Plaatsveranderingen 36 De weglatingen overheerschen. (1) The Fatigue of a School Hour. (Pedag. Semlu. Ill, 1896, 212.) - 185 — Nu nog eene onderzoekingsrij van Griessbach (! ) over de geestelijke uit- ltting der leerlingen van een gymnasium en eene hoogerc Burgerschool ; ) is gemeten geworden bij middel van den esthecsiomeler ( 2 ) na de ewone lessen en na de schriflelijke en mondelinge examens; verder zijn ok de leeraars onderzocht geworden, alsmede eenigc leerjongens van ibrieken. In lafel VIII komen de uilslagcn voor bekomen met 5 leerlingen ran 11-12 jaar. Tafel VIII. PLAATSEN DER HUID Middags, un 5 urcn klassen-arbeid voor de proeven Voorhoofd Punt van den neus... Lip Jukbeen Yleexig gedeelte van den duim.. fleezig gedeelte van den wijsvinger. 10 13 10 13 12 5 4 4 5 4 2 2 3 4 4 16 12 14 17 16 9,5 9  zondag om 4 ure. In tafel IX staan de uitkomsten verkregen op 3 leerlingen van 13 jaar. (1) Entrægt U. Hygiene des nervensystems in der Schul. Leipzig. 1895. Angrachte in •IWjaarb..1,1909,161. ft DMchnwtD in t Paed. Jaarb. »  (theeolie). De Irking van elk dezer twee lichamen is afzonderlijk geproefd geforden, middel van den ergograaf en de optellingsmethode, bij vier personen. De uitslagen zijn deze: 1. In de ergografenen word! het optillingscijfer (Hubzahl) (4) nieer «r den toestand van het zenuwweefsel, de oplillingsgrootte (Hubgrofze) (*) door dien der spieren beinvloed. 2. De psychische geschikte alsmede de oefening wijzigen het optilcijfer, de spiervermoeinis en de voedselopname nicer de oplillings- ootte. 3. De betrekkingen tüchtigen opt. en opt. hangen af van persönliche jenaardigheden. 4. Öffeningsvaardigheid en vermoeibarheid staan nauw met malkander betrekking ; zij zijn waarschijnlijk dc uitdrukking ccner zelfde algemecne igenschap van het zenuwstelsel. 5. Hetgene Aniberg (3) gevonden heeft geeft wezentlijk den invloed weer lan de verschiedenen van den dag op onze geschikteid voor den rbeid. 6. De dagschommelingen der werkkrachten zijn anders voor de spier- voor de zenuwbedrijvigheid. 7. Het ophouden der spierkrachten op het eindc der vermoeiniscurven i het gevolg van eenen reflexstilstand veroorzaakt door de gevormdc fecheidingsproducten tijdens den spicarbeid. 8. Caffeine veroorzaakt eine verhooging van den spierarbeid die samen- ralt met eenen toename van de optg. en cene onmiddelijk inwerking op het ^ierweefsel aangeeft. (*) 9. Het verloop der gewone associaties wordt door caffeine vergemak- kclijkt. 10. De olien der Thee bewerken e Eene verlichling der associativenenenen eene matige verzwaring in het central geboren worden der bewegspriken. Waarschijnlijk berust hierop de Euphoria (5) na het egegnisse. Schuyten. HOGAN (L. E.) A study of a child. New-York, 1898. HUEY (Edm. B.) Preliminary Experiments in the Physiology and Psycho-logy of Reading. Amer. Journ. of Psych. IX, 1898, 575. (1) Het optillingscijfer wordt aangegeven door het aantal opheffingen; b. v. 44. (2) De oplillingsgrootte is het quotient dat wordt verkregen als het gemiddeld aantal geleverde mm. der curve door het optillingscijfer wordt gedecld. Aldus zict men in tabel III, bl. 393 : gemiddeld 1230 mm.; optillingscijfer 44; optillingsgrootte 27/J (1230 : 44 =27.9.) Hef.  op do geaondheidstoestaad der leerlingen Tan net landmetersinstituut te Coastal t*|n. la t Russisch . lfasroa, 1898. L'annee Psgch, F, 1899. 695. De waarnemingen zijn gedaan op 244 leerlingen. Het in den titel ver> meld inslituut staat onder het bestnar van het ministerie van ooriog, zoodit hel leven der kweekelingen als zeer regelmatig moet worden aaozien. De geneesheer Ignatieff bewooiit daarenboven het internaat; hij heefl dm xonder ophoaden van dichtbij de leerlingen knnnen gadeslaan. Kenige dagen voor het tijdstip der examens. d. w. z. den 20" Maart voor de hoogere* den 30™ April voor de Lagere klassen. zijn al de jongens gewogpi gewordec. alien in uniform oader identische voorwaarden. Na de examens, die 3o dagen dnurden voor de hoogere en 36 dagen voor de lagere klassen! is opnteuw het gem ieht bepaald. en dit is verminderd gevonden voor <k meerderhetd der kweekelingen in sommige gevallen 4.5 en 5 kg Tjlfhu KLJkSSEN P"'* 1 GEHIPDrXI> VERLIES Fee*** mm Fers*e Ufa*, f< njl*. **•* m* • IJ67 > SL9 • X5»* «u • Mi» «J • £0* «M • *Jt* * «LT 2JI • — 191 — RK> mag hieruit besloten worden dat het verlies moet worden toegeschreven lan den schadelijken invloed dcr examens. Referant is verplicht hier zijnne bedenkingen tegen in te brengen. Hij jelooft dat de medegedeelde resultaten van Ignatieff niet die beteekenis eben, uitsluitelijk, welke hierboven wordt aangegeven. Immers de proe-en van Malling-Hansen (*) hebben bewezen dat de toename van het lichams-swicht der kinderen perioden heeft gedurende het jaar, en de minimaal-eriode, voorgesteld door verlies van het lichamsgewicht, juist gaat van ende April tot einde Juli. Ignatieff had dus de leerlingen twee achtereen-Dlgende jaren moelen meten, dagelijks, van den 1° n Januari tot den 31 en December, het eerste jaar b. v. zonder, het tweede jaar met examens. Dan räre ontegenzeggelijk den waren invloed van deze op den voorgrond getre-en. SCHUYTEN. IRELAND (W. W.) The mental affections of children; idiocy, imbecility, and insanity. London, 1898. JACKSON (J.) Left Hand Writing. London, 1897. JASTROW (J.) The Psychology of Invention. Psych. Rev. 1898, 703. JOHNSON (George E.) An educational experiment. Ped. Sem. VI, 1899, 13. JOST (A.) Die Associationsfestigkeit in ihrer Abhandlung. keit von der Ferteilang der Wiederholungen. Ztschr. f. Psych., u. Phys. der Sinn. XIV, 46 JOTEYKO (J.) La method graphique et l'étude de la fatigue. Rev. ScienL. i 1808, 486, 516. JOTEYKO (M. Dr J.) Distribution de la fatigue dans les organes centaux et pejripheriqnes. IV e Congres international de Psychologic Paris, aout JOTEYKO (M. Dr J.) La fatigue comme moyen de defense de l'orga- isnie. IV Congres international de Psychologic Paris, aout JOTEYKO (M. Dr J.) La fatigue comme moyen de defense de l'orga- isnie. IV Congres international de Psychologic Paris, aout Kl I KhS TE IN (H.) Psychologische Mittel gegen den Alkoholismus. Pad. bh.< iVeue Folge. IV 1899, IREMIES (F.) Ulld KOCH (H.) Die hausliche Arbeitszeit meiner Schulter. stattati*cher Beit rug zur Überbiirdiingsfrage. Zeitschr. f. Pad. Psych. I, >,«U32. KEMSIBS (D* K> Fraßen und Aufgaben der Padagogischen Psychologie. M J «tf. Psych. I, U 1899. KENDE (D r Moriz). Der Alkoholismus mit besonderer Ruksicht an das kindliche Nervensystem. Wiener Med. Woch. 1899, 2410 ; 1900, 30, 83, 127. In zijn vorordracht gehouden te Budapest, doet Dr Moriz Kendel den slechten invloed van het alcoholismus op het zenuwstelsel der kinderen uit-komen. Zoolang men slechts zwakke alcoholische drunken voortbracht, zag men slechts de lichtzijden hunner werking.; doch wanneer men later het middel vond alcohol in eene hooge concentratie gansch vrij van water te bekommen, dan werd hij veel en dikwijls gebruikt, en men leerde er de talrijke nadeelen van kennen. Sommigen zeggen, dal alleen die alcohol schadelijk is, die door middel van dislillatie bekommen is; anderen beweren dat ook die drunken, die door gisting gemacht worden, gevaarlijk zijn. Forel noemt de aethylalcohol een machtigen vijand van den mensch, de meeste geneeskundigen echter beweren dat het schadelijk deel in slechten brandewijn te zoeken is. Vroeger dacbt men dat alcohol eerst een ophitsenden, later een verlammenden invloed uit-kommen. Vonden de deskundigen dat hij hoofdzakelijk het zenuw-stelsel verlamt.  of alcohol een voedingsmiddel is. Alcohol verteert gemakkelijk en ontwikkelt een betrekkelijk grootgetal caloricn (1 gr. heefl de verbrandingswarmte van 7 1); dus is hij een spaar-iniddel voor ander voedsel. Doch volgens Rosemann kan de alcohol het zelfde goed niet doen als ciwit; maar hij bevordert het ophoopen van vet, het geen niet wenschelijk is. Alcohol is een genotmiddel, dat tot nu toe zijn gelijke niet gevonden het. Dit wordt voldoende bewegen door talrijke spreekvvoorden (In vino Veritas. AVer nicht liebt Wein, Weib und Gesang, bleibt ein Narr sein Leben lang, etc.) en door ontelbare gedichten die hem bezingen. Kracpelin, die zich met die zaak veel heeft bezig gehouden, besluit dat 1° de opvatting van indrukken reeds hij het gebruiken van kleine hoeveel-heden alcohol verlangsamt en moeilijker wordt ; 2° de verbinding van voorstellingen vertraagt, terwijl eigenaardige veranderingen in de aaneen-lakeling der gedachten z ich voordoen; de alcohol vervangt de betrekgen tusschen de begrippen door uiterlijke vorm, door gelijkenis in klank door het rijm; 3° het besluiten versnelt en vergemakkelijkt. D r M. Kendel heeft zelf eene reeks proeven gedaan om den invloed van a tig gebruik van wijn op het verstand van kinderen van verschillenden ordem te bestudeeren. 25 kinderen van 7 tot 15 jay oud, alien gezond goed ontwikkeld, waren het material voor zijne proeven, die zich alleen er geest en karakter uitstrekten. Zij waren volgens den ouderdom in x>epen verdeeld, en in elke groep liet hij 1 tot 3 kinderen en wel de inst begaafden, nuchter, terwijl hij volgens den ouderdom de meest gaafden 1/2-2 deciliters goeden wijn gaf. De proeven werden altijd in den formiddag genomen, en het verrichten van geestesarbeid begon 1/4 tot 4 uur na het drinken. Groep. 3 kinderen van 6-7 jaar; 3 dronken 1/2 dl wijn; 1 bleef nuchter (als ontrool). Lezen: sneller dan zonder wijn; toon levendig: stem zeer luid. Hoofdrekenen: optelling en aftrekking met getallen tot 30 : gemakkelijk, jina zonder fouten; meer moeilijke vraagslukken: met fouten. (Geen verschil tusschen het controolkind en de anderen). Schrijuen: veel Langzamer, twijfelend; letters vergeleken aan de in normalen toestand geschrevene: schnee, ongelijk, leelijk, bevend. Karakter: in het begin inschikkclijk, later ongehoorzaam, stout; veel-prekend, babbelend zonder samenhang, gedurig lacheud. Waaghalzig, (eraakkelijk te overhalen tot vechten, slaan en kijven. Rond den middag slaperig, afgemat; de kinderen zeggen nicls meer, lebben geen eetlust. In den namiddag zijn zijn onverdragelijk, grillig. De ouders schijnen geene drinkers te zijn. Groep. Kinderen van 8 tot 9 jaar; 4 dronken 1 dl wijn; 1 bleef nuchter. Lezen: snel. Hoofdrekenen: zooals bij de 1° groep. Rekenen op het bord: langzamer, minder juist. Afschrijuen: langzamer; schrift ongelijk; gansche lettergrepen vergeten. Wedergaafuan kleine verlellingen: slecht, onverständig, onverständig; 6en kind kan tüten vertellen. Karakter: ongehoorzaam, stout, waaghalzig, zeer opgeruimd, spot-uchtig, springen en vechten. Later zeer afgemat, slaperig, uitgenomen den, lat te huis veel alcohol drinkt; dit kind is wat meer opgewekl; zou will en end zich slaan. De ouders zijn middelmatige drinkers: eene moeder is zwak, eene kinder tu 11 iM 12 jaar; § fcrQgea IS dL op tqd tm 24 bUjrcn oadbter. Ltzeii: mid, *aoller btj 7 kinderen L trc/daa m far g dczem: moeilijk; wedergaaf dH I cct iI ctl Be I fe ia d rreo vuBen de Iccintea *u door eigen mtvindic^. Hoofdrrkstjcn: vorJ eti Uecht bij 8, bij 3 goed; 2 ooetilere krekeneo goed maar bngzaana en met verneteringeii. Cij(trkenftt: btjna fonder fog ten; snellee. Vraagstakken cleeis 1 zsmm cd ford, deek tuef en sJechl opgelost j de eersien kijken vrage Zieb dr ouchtere kinderen jede daarbij, de andeir blikken triomfeerend i Sehrijvrn i geea venchil in tljd; letters zeer slecbt gevormd- Wtdergouf pan hei gthoorde : ofwel onmogehjk, ofwd met leemten* Getthieitmh ; bet geJeerde word! levendig voorgedragen ; reo tiuehto kind zegt he I eentonig op. Benige kinderen zijn zeer ongernst, hebben zena wachlige trekkingen t vrrmetrderen a Is men itch onievreden loout. Van baaten leeren: Opgave: eeoe strafe van 4 venen in 8 i 14 minutci leeren. De ouchtere kinderen keitneu ze na 10 minutten: 3 zonder foulen i nucMcre kinderen; 4 met weinig fauteo 1 1 controolkindi; 4 met veel foulei hilven sicken, raaar bcdienen zicb van andere woonlen van denzelfdi kLinkvorrii: 1 worden met gewaar dat de volzin gecne beteekenis het blijft steken; 3 knapen, die in nuchten tonnte als het blijft steken; 3 knapen, die in nuchten tonnte als het blijft steken. (*) Karakter: verstrooid, eigenzinnig, waaghalzig, springen veel en goed. Enkele weenen gemakkelijk; soms overmoedig, boosaardig. Die kinderen krijgen te huis regelmatig drank. Vader groote drinker, moeder niatige drinkster. De gesondheidstoestand der ouders is bevredigend. 4 e Groep. 5 goed ontwikkeldc knapen van 13 tot 15 jaar; 4 krijgen 2 dl. wijn; 1 blijft nuchter. Na het drinken worden zij zeer woelig, lustig, overmoeeig, fopper elkander, en vertell Ennennen: snel, dikwijls slecht. De drinkers rickenen nooit opnieuw. De hoogmoed spoort hen aan tot snelleren arbeid als gevraagd wordt. Lezen voor zich zieren snel, zonder goed gevolg; zij kunnen het gelezen niet vrij herhalen. Dit is paedagogisch gesproken ontzettend. Red. Opstel: bij velen recht schoon opgesteld, doch zeer kort; bij weinigen gehakt in onsamenhangende volzinnen; voorts schon wendingen, trefade beeldspraak. In nuchleren toestand is het zoo goed niel. Luidop lezen: met gezwollenheid, schoone klemtoonlegging en mimiek. Vrije herhaling: voldoende. Karakter: Verminderde volharding, ongeduld, stoutmoedigheid, wilsrachl, vroolijkheid en moedwillige streken. Outers gezond, geene drinkers. De knapen zijn aan bier en wijn gewoon. Der Kendel hefte dus de volgende feiten vastgesteld: Na het innemen van preinig wijn worden de kinderen woeliger, ondernemender, vrijer in handelung en taal. Zij lezen sneller, met schooner klemtoonlegging, maken gemakkelijker rekenoefeningen in weinig tijd en spreken eene beeldrijke taal. Hange schrift is noch symmetrisch, noch schoon. In moeilijke rekenoefeningen worden doorgaans fouten gemaakt. Bedachtzaamheid is bij hen verdwenen. Niemand denkt er aan opnieuw te rekenen, wat zij, nuchter zijnde, nooit nalaten. Het van buiten leeren is moeilijker, en er is bijzonder op te merkcn dat zij niet gewaar worden dat zij onzin vertellen door de verwisseling van in klank op elkander gelijkende woorden, want hun denkvermogen heeft van zijnne scherpte verloren. Eigenaardig voor de vertraging van hunne denkkracht is, dat de jongens van 13 tot 15 jaar het voor zich gelezene nau-welijks vrij kunnen weergeven, terwijl de zin van de luidop en langzaam gelezene st. ukken goed verständen en weergegeven wordt. De alcohol heeft dus nadeeligen invioled op het zenuwstelsel van het kind, al is hij nog niet door de gewoonte aangenomcn; wat moet het dan zijn bij een mensch die jaar in jaar uit drinkt, om zoo te zeggen zonder op te houden? Het dagelijks gebruik van alcohol verwekt in het zenuwstelsel voor-namelijk de volgende verschijnselen : verbroken evenwicht, geestesverstomping, nadeelige wijzigingen in de gemoedsstemming en het karakter ; buitendien kunnen zelfs zenuwziekten ontstaan. Het kind van een dronkaard is zelden normaal; het leert moeilijk en bij het leeren doen zich slaperigheid en hoofdpijn voor. Het heeft ook eene groote voorliefde voor sterke dranken : de sterkste en de bitterste zijn dan ook hem de beste. Is de drankzucht erfelijk ? Deze vraag wordt door de geneeskundigcn ontkennend beantwoord ; doch bijna alle kinderen van dronkaards zijn zwak en hebben een zeer prikkelbaar zenuwstelsel. Alcohol kan bij meisjes hysterie doen ontstaan en bij alle zenuwachtige kinderen neurasthenie. Bij kinderen van matige ouders werkt het dagelijksch gebruik van alcohol zeer ongunstig op gemoed, karakter en verstand. In de aetiologie der zenuwziektenleer speelt de alcohol eene voorname — 196 — rot Bij wcinigc zickcn vcrxwakt htj slechls bet Hrbaam, bij veJe is tiij dc oorzaak van slutnicrcnde zemiwkwalen Kinderen van dronkaards zijn IjloutgestHri nan : zwnkhcid van lichaamsgesiel* rachitis, scropbalose. Stirns groeien zij tiicl tot de gcwotie graolte op : dil ondemodt men ml nul jongr liondcn, die men alcohol last drinkcti. De drankzucht der oudtrs verwckl ook bij dc kinderen hoofdwaterzucht < hydrocephaly , zwakhcid, vallendc ziektc, ataxia {*), nusvonningen, doofctombetd, drankzucht eo onlucJiL Di stalustkkeii bewijzen ook dal de raecsle mt&dadigers dronkairis ztju of van dnmkzuehtigc lieden afstammen. Met alcohol jkiihis ondcrmijnt ntel alleen geest en lichaam van een lucnsch maar veil dc tamiHc en zoo van dc gansche maatschappij. h Kende heeft Ui familien ouderzochl, waarvan dc ouders dronkaards zijn of WftPHL I, — En 21 fa mi lien is dc vader een grootc dronkaard; de moeder drink t ook ; dc gcc&tcstocstand is cr hclrciirenswaardig. Tien familien hebben gcenc kinderen, de II andeie hebben er 24 (15 knapcm Van die 24 lijden er : 11) (8 Una pen) a an eclampsia, (*) 1 » i [mooAtf txik) 2 2 I 5 (nicer dnn7 janr) » 1 i oofd vv a t e rz u c h L vallendc zicktc, krankzinnigheid zecr kleiu begrip. niisdadigc neigingen, draukzuchu in/. 3 siecnts zijn normaal, alhoewel zij, zeer jong, zooals bijna alien, aan rachitis leden. In de familien kwamen 31 misvallen voor. 2. — 18 familien; de vaders zijn dronkaards en buitendien ziekclijk; de moeders zijn insgelijks niet zeer gezond. De vaders zijn welstellende arbeiders of kleine ambtenarcn. 21 kinderen; 29 misvallen; 3 familien zonder kinderen. Onder de 21 kinderen lijden er: 3 aan epilcpsie, chorea of hysterie, 1 aan ambliopie (3), 2 aan scrophulose, 6 aan rachitis, 3 zijn normaal, 6 zijn gestorven. Bij de minste onpasselijkheid lijden zij aan eclampsia. alien hebben of hadden zenuwziekten. (1) Wiiiioi-tlc in do organischc verrichtungen; zeer ges^hokte locstand van het zcnuwstelsel. (1) Stuipen. Red. (3) Zwakheid van gezichtsschcrpte. — 197 — 3. — 7 familien; de vaders zijn dronkaards, anders gezond; de moeders xijn ook zoo. Het verstand is beter en de onlwikkelingsgraad hooger dan bij de vorige. 12 misvallen; 24 kinderen (18 knapen) ; daaronder zijn 11 normaal, 3 geestelijk zwak, 6 lijden aan kinderziekten, 4 zijn gestorven van eclampsia. Het getal der zwangerschappen (141) der misvallen (72) en der gevallen van onvruchtbaarheid (13 op 46 familien) is merkwnardig. 32 kinderen blcven zer zijn normaal. Bij arme drin-kommen doen zich onvruchtbaarheid en misval zeer dikwijls voor. Debove zegt dat de ontvolking van Frankrijk haren oorsprong vindt in bet alcoholismus. Prof. Rouvier beweert dat de alcohol de staking der zwangerschap veroorzaakt en bij de min wordt de melk, waarin de alcohol overgaat, zeer gevaarlijk voor den zuigeling die er dikwijls doodelijke stuipen van krijgt. Yolgens D r Ogle verstikken tc Louden jaarlijks 2000 zuigelingen. Wäarom wordt er zooveel alcohol gedronken? De alcohol maakt vroo-lijk, wekt op en hij heeft eene zekere voedende bracht (*; hij is gemakkelijk te bekomen; de huidige gewoonten en de vrees zich door matigheid bela-chelijk te maken zijn ook oorzaak van drunkzucht; sommige menschen bekommen dan ook dat % indien de geneesheer alcohol aan zieken voorschrijft ook de gezonde hem mag genieten (*). En wat van den langjarigen drinker een dronkaard maakt is zijne altijd verminderende wilskracht, die hem, tegen alle vermaningen en raadgevingen in, verhindert de gewoonte te lalen. Volgens Groljalm is de grootsle oorzaak de samenkomst met andere dronkaards. Alcohol moet nochtans niet gansjeh verbannen worden (? Red.) Hoe moet men nu den slechten invloed van den alcohol bestrijden? Eerst en vooral zouden de beste elementen der maatschappij het goede voorbeeld moelen geven; deze zouden dan de matigheidsvereenigingen moeten stichten, waarbij zij zouden aansluiten die veel in het volk komen. De geneesheeren zouden geen alcohol aan zieke kinderen m ogen geven: dit heeft men in het kindergasthuis van Budapest beproefd en men heeft er zich goed bij bevonden. Men kan ook den alcohol uit den wijn wegnemen, alvorens deze te gebruiken (3). Voor hetgeen de lagere klassen betreft, zou de Staat de belastingen op zwakke alcoholische drunken zooals bier en wijn, grootendeels moeten. (1) Onomstootbare bewijzen ontbreken nog immer! Red. (2) Is het uitgemaakt dat alcohol in de thrapie heiLzame working kan uitocfencn? Red. (3) Door destillatie? Maar dan is het « bouquet » veranderd (verslecht) of verdwenen. Red. Verminderen; zoo wordt het in Zwitserland en Noorwegen gedaan: om daat tegen een men dan de slerke d ran ken met zooveel grooler helastingen moeten beleggen, Het werkvolk mod meer loon en meer ras hebben; behorlijke won in gen, scholen, bibliotheken, volksschouwbur en openbare voordraehten moeten ter best hikkuig van de armen geslell worden. Al wat gevaarlijk of ongezond is, meet, in zoover bet mogelijk is, nit I werkhnizen verwijderd worden; en de werkplaatsen waar dit niet mogelijk is, moeten streng bewaakt worden. De Staat zon de belaslingen op den alcohol moeten besteden aan het oprichten van gasthuizen voordronkaards; dat wordt in Zwitserland gedaan, en met zeer gocd gevolg. Verscbeidene van deze middelen worden door capital is ten bestreden j en znolang de alcoholkwestie eenc sociale geldzaak blijft, want dien naan verdient /ij, kan men de drank/ucht in de lagere klassen niet enislig bekanpen. Het besle middel om den alcohol te bestrijden is het lot van de arme %^crbelerLiK men hecfl kun Uen opnierken dat het werkvolk zich meer vac brandewijn onthoudt, naarmatc het meer inkomen heeft; dan neemt he onschadelijk (') bier, Het alcoholismus is een maatstat voor de ellende eener bevolking; zijc laatste graad is het misbruik met vers r alschlen spiritus en met aether. Mej, M, DeGoninck. KEHRL (T.) Zür Lehre von der Aufmerkzamkeit. Jnaug. Diss, Greifswald, 1898, KLINE (T.) Über den normal en refraetometrischen (*) Werth Fur Butter, Chtm. Ztg. 1900, 394- In OuiLsclilaml wordt aangenomen dat de Rerraekmieterwaarde van eene onvervalschte reine koeboter graad 44,2 bij 4U«> G niet mag uverscUrijden. Schrijvcr liccH analysen van normalc holer nitgevoerd gedurende twee jaren(1898, 1899) en door dc verkregen uitkomsicn bewezen dat hare saixien- stelling veranderlijk is van maand tot ma and. Ecu blik op de hieronder- (1) » Onschndel^k » te wcl nlel In ernsl gemeend Red, (2) Zie in de himdboeken van Physlca ett Schelkunde wal men verelnat door de liebtbreking van vloeistofFen en oplps&ingan en hoc deze eigensebap benultigd kan worden lot he! bepaleo van de molekuidgiootle der scheikundtge individucn* In de publieke laboratorlums gebrtiiken de ebemlkcrs door ZeUs-Jcna vervanrdlgde voor botcrondencook bijzonder ingeriehtc rtifraclo* meters die toelnten met groote snelheid een aatuieiilljk aantal monsters refractometriscb op ■JO* C. le bepalon. (Hof!) — 199 — ilaaodc curven voor 1899 is voldoende om deze waarheid treffend te doen uitkomen. Buiten de groote beteekenis hieraan voor den handel ehecht . meen ik ook te moeten wijzen op de physiologische waarde van dit en Iiet in overeenstemming te moeten brengen met al hetgeen ik reeds * li kl ,..»s x to •* > % • / H % / 1 / \ § kt \ \ V 1 1 %0 •• t» \ K 21. \ % 1H- \ * \ % / / n x **' „++ V u. I* II ?gde opzichtens den invloed der atmospherische toestanden op de psy- lische en physische bedrijvigheid der levende wezens. De variatie der luchtige vetzuren (*) in natuurboter is direct, die der densiteit omgekeerd renredig aan de atmospherische temperaluur gedurende het jaar. Schuyten. LANCASTER (E. G.) The Psychology of Adolescence. Ped. Sent. 1897, V. 61. LANG (A.) Genius in Children. North Am. Rev. 1897, LXIV, 32. (1) Botter en vele naturwissen vetten bevatten vätzen väluchtige zuren, d. w. z. van auskulische samensteiling, zonder benzölern C fi H. Deze laatsten worden door destillatie afgeheiden na verzeeping op het waterbad met alcoholische alkaliloog (Reichert-Mcissl) en dann gewonnen weg met behulp van phenolphtalelen getitreerd. (Ref.) 15,83 16,85 17,70 38,33 47,00 55,35 — 201 — Tafel III. De leerlingen zijn gerangschikt » volgens den voorarm >. Groepen Voorarm Knijpkracht 1... 2... 3... 17,50 19,10 20,35 12.90 17,50 21,00 4... 5... 6... 23,75 25,65 27,85 40,50 46,60 54,05 SCHUYTEN. LAUTENBACH (R.) Die geometrisch-optischen Tauschnngen u. ihre psychologische Bedeutung. Ztschr. f. Hypnot. 1898, 28. LAY (W. A.) Plücher durch den Rechtschreib-Unterricht, gegrundet auf wichologische Versuche und angeschlossen an seine Entwickelungsgebung des ersten Sach- und Sprachunterrichts. Wiesbaden, 1899. L. hefel zich bijzonderlijk dit problema gesteld: Welke zijn de betrekkelijk warden van het dicteeren, het spellen, het lezen en hei afschrijven? Hoe kunnen zij bij middel van cijfers worden uitgedrukt? Eerst werd erkend dat bij het afschrijven als model het schrijfschrift wijd boven het drukschrift de voorkeur verdient. Er waren 8 onderzoe kingsrijen. Er werd bewezen dat het zien drie maal het hooren, het afschrijven twee maal het spellen, twee a drie maal het lezen, zes maal het dicleeren overtreffen. De proeven gedaan in 1896 werden in 1898 door D r Schiller-Giesen herhaald en in hunne uitslagen juist bevonden. SCHUYTEN. LIMBERG (A.) Über die Zähne der Schulkinder und ttber die Organisation der zahnttrztlichen Hilfeleistung in den Schulen. (Russ.) Wralsch, 1899. LOMBROSO (P.) Les associations d'idees chez les enfants. Voprosi Philos. 1898, IX, 99. (1) Lautiren. — 202 — Lautiren. — 202 — Lautiren. LOUCII (M.) Difference between Children and Grown Up People from the Child's Standpoint. Ped, Sem. 1897, V, 129. LULA (M.) The Sister's mother, Rio. sperim* dl Frenial. XXIV, 1897, 745, LUKENS (H. T.) The School-Fatigue Question in Germany. Educ. Bw, 1898, XV, 2M& LUKENS (H. T.) Die Entwiekelungenheiten heim Zeichnen. Kinderfehrte, II, 1897, n° 6. MAC DOUGALL (R.) The physical Characteristics of Attention. Studies from Harvard Psychological Laboratory. Psucholog. Rev. 1896, 158. Armitt PstjchoL III, 4G7. De gevolgtrekkingen van die zerne tnerkwaardig werk zijn deze : V* Uedumidc de aandachl ontstaater onlspanning der spieren. 2° De wijzigingen die er onlslaan bij de ademialingsbewegingen slaan in unmiddelijk belrek met de geesle&werking in zijue verschillcnde voniicu; de afwijkingen van het nurmaal lypus ziju ook qualitatief. 