Het gedrag van de regenten of bestierders van de Republiek der Vereenigde Nederlanden gedurende den tegenwoordigen oorlog. Ontvouwt door een hollandsch heer. Uit het Engelsch vertaalt. 1747
M. D. J. S. U.
HET GED RAG VAN DE REGEN TEN or BESTIERDERS VAN DE REPUBLIÉK DER VEREENIGDE NEDERLANDEN Gedrukt den Tegenwoordigen Oorlog. Ontourwort door een HOLLANDSCH HEER, od profenum Vulgus, & arceo. HoR, Lit het EN GEL SCH Vermalt, Gedrukt te LONDEN Voor T. WII, en te vinden by de Bock+ denen van | Londen en Weſtminister. * — - wt wa. — * Ir — W — — — bd, 2 4 beds A — — Siem 1 N, 5 — | 7 g *. * 4 * X 4 AM E 1 I — * * * ; - AAN Allie ware Patriotten, welke ter Vergadering van Hun Hoog Mogende, de Hee- ren Staten Generaal, fie hebben. Hoog MosE NDR HEZEREN! FE? behage UL., niet ten kwade te dui - den, dat ik de volgende Bladen aan UL. opdrage vermits 2y, 7 we goedkeuring ver- wervende, met de daad verzekert zullen zyn tegens alle verderſfelyte konſtenaryen van de Trouwlozen, welle noch ſteeds on Der ons gevon- den worden. De redenen, die my genoopt hebben, deze kleine Verhandeling te schryven, zyn: Eerſtelyk, de Liefde tot myn Vaderland. Ten tweeden, een verlangen, om de Waereld te overtuigen, dat onze Nederlanden exkel door het Onverstand, de Nalatigheid en de Trouwloosheid der Beſtier- ders in hunnen tegenwoordigen ongelukkigen toes ſtand gebragt zyn, enten Derden, de hope, van een ieder eerlyk Lid Uwer Vergadering over te halen, om met Concurrentie van zyne Doorluchte Hoogheid, onzen Stadhouder, (voorheen door de F ranſche Factie verſmaad en veracht) in ernſtige overweging te nemen, of's Lands Wel- varen, t geen UL. ter harten moet gaan, niet * zy, die tot noch toe in de —_— 7 aatszaken geweſt zyn en gedeeltelyk noc A 2 zyn, der 2yn, van hun Gezag, en gevolgelyt van de Magt, om een kwaad gebruik van t zelve te maten, ontzet worden. Ook tayffel ik geenzints, of het zal U Hoog Mogende ex rebus ipſis & factis z aatzaken geweſt zyn en gedeeltelyk noc A 2 zyn, der 2yn, van hun Gezag, en gevolgelyt van de Magt, om een kwaad gebruik van t zelve te maten, ontzet worden. Ook tayffel ik geenzints, of het zal U Hoog Mogende ex rebus ipſis & factis z aatzaken geweſt zyn en gedeeltelyk noc A 2 zyn, der 2yn, van hun Gezag, en gevolgelyt van de Magt, om een kwaad gebruik van t zelve te maten, ontzet worden. Ook tayffel ik geenzints, of Nach einigen Jahren, das zu een Onkruit voor de Republik en een Peſt voor haar Welvaart zyn, en dierhalven uit alle Eer-ampten, Emo-lumenten, engels de laag sie en gering sie bedeckten gedreven moeten worden. God geve, dat U Hoog Mogende über den heiligen Beſluit mogen nemen, en dardoor de beſte Ingezetenen Uwer Provincien aan U verplichten, en de gebeele Maereld overtuigen, dat geen aanzien van Perſon, Poſt of Vermögen Uwe Rechtmatigheid kreuken noch UL. weerhouden kan, den Euveldader te füraffen, en heiligen, die wel doed, te belonen. Dat de Hemel UL. meer en meer de gevoelens van een waar Patriottismus inboezeme, en U Hoog Mogende Perſonen en Familien lange, en zer lange, ter beſcherming en behoud van de Republic, beware, is de vurige wen{ch van Hoog Mogende Heeren, U Hoog Mogende Onderdanigsen en oprechtſten Dienaar, M. D. J. S. U. G E D RA & RE GEN TEN VEREENIGDE NEDERLAN DEN. Da veniam ſcriptis; quorum, non Gloria nobis. Causa, ſed Utilitas Officiumgue, fuit. Ged t Geſchrift, dat naar geen eige Glorie poogt : Moor nia ware Nut en ove Dient 8 | Ovid. Epiſt. ex Pont. Lib. IIL p. - le is 20 onbedreven in het Lot — W 75 der Volkeren, die niet opgemerkt 82 heeft, dat de Magräte en Anzylken- schafteten door de onkunde, na- latigheid en ontrouhunner Leden van uit hunne Glorie nedergeſtort, en aan cen vol- ſtrekten en — — ondergang bloot eſtelt zyn? Ter beveſtiging dezer Waar- eic zoude men vele bewyzen uit de Geſchichten konnen bybrengen : doch tot ons oogmerk zy alleen genoeg, de oplettenheid anzer Lezers naar den weleer bloeijenden Staat van de Republik der Yereenigde Ne- derlanden te wenden. Zeer vermogende was zy waarlyk, toen men Eigenbaat voor = Lands Welzyn decd zwichten, en de Republik door wyze en wakkere Prinſen beſtiert en groot gemaakt werd! Doch dat glorie Ts A 3 9 ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (6) ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (6) ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (6) ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (7) ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (8) ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (9) ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (10) ryk Schouwtoneel is thans geſloten; en wy gevo (11) ryk Schouwtoneel is thans geſ elen op de ſmertelykſte wyzen, wat de gevolgen zyn, wanneer cige Belang bo- ven dat van den Staat geſtelt, en het Roer der Regering in handen van ſnode Lieden ver- trouwt word, welke hunne cige Grootheid bejagen, zonder aan te merken, op wat wyze zy dezelve verkrygen. Beſtierders, als dezen, ſtellen den Welvaart van duizen- den in de Waagſchaal, en merken echter niet cenmaal op (zo overgroot is hunne on- kunde) dat, wanneer's Lands Welvaart ten gronde gaat, hunne byzondere Belang insgelyks dalen, en met  hadden, te ont-houden? Daar het een vätgeſtelt gebruik, ja zam een Wet was, dat ieder Bur-Eer, die de Begeving van eenig mpt of Bediening had, 't zy gematigt of niet, zyne gantſche Familie zonder onder-cheid bevorderen moeſt; zulks in eenige Ste-den in Holland de gantſche Regeering uit Perſonen, naauw aan elkander vermaagſchapt, beſtaan heeft; en daar de Wetten oneerbie-dig 'er tegenſtreden, iets in fraudem Legis willekeurig in eenige Legis willekeurig in eenige Jaaren zodanig een Gedrag gehouden heeft, als zonneklaar tot haren ondergang ſtrekte. Na de dood van den Keizer Carel den VI. namen de onluſten in Europa een aanvang, veroorzaakt door de Heerſchzucht van den Al- lerchriſten Koning, wiens oogmerken door de plechtigſte Tractaten niet te 3 zyn, maar met het verpletten van de Trouw der Volkeren lynrecht üter, om zich enig Opperheer en Tyran van Europa te maken: 2911 A 4 een (8) een gedrag volſtrekt ſtrydig met de hoeda- nigheid, die in den hem toegeeigenden naam gewikkelt is: maar nil niſi nomen habet; hy t niets, dan den bloten nam. De Koning van Hongaryen, de Koning van Engeland en de Koning van Sardinien ſcho- ten t harnis aan, om zich tegens die ver- derfelyke ont werpen te kanten, en gebruik- ten de ſterkſte Vertogen, om de Republick der Vereenigde Nederlanden (die zich niet al- leen door de Tractaten daartoe gehouden, maar ook door haar natuurlyk Belang tot die Vereiniging verplicht bevond) over te halen, met hun den gemenen Vyand te keer te gaan; doch alle hunne pogingen waren vruch- teloos. verkregen zo groot (8) Een ſmaak in de Françisch Vleyeryen, dat wy, in plaats van ons tetftond te wapenen, meer verm ſchepten in het zenden van Ambaſladeurs naar het Hof van onzen groten Vyand, om traps wyze aan de Slaverny te gewennen; en 2yne Fuba als die van hunnen Heer en Meeſter, te volgen. Wanneer zyne Maje- ſteit Lodewyk te Paris was; waren de Hr. Raadpenſionaris en de Hr. T****## mede aldaar; bevond hy zich te Ver ſailles, zy wa- ren insgelyks aldaar; begaf hy zich naar Vlaanderen, om Lauwrieren te plukken en zyn Volk zyne Dapperheid te tonen, lie- pen zy hem ook zelfs derwaards na, en had- den de Eer, zyne Majeſteit over deszelfs Vic- torie geluk te wenſchen, wanneer het Guar- nizocn der veroverde Stad uit onze 5 — 8 ou; Troupen beſtond, die men op de ſchendig- ſte wyze. maakte. | Her gedrag van de Republick was den Al- lerchriſtelykiten Koning in den beginne eni- —— aangenaam, en in erkentenis verze- erde zyne Majeſteit ons van zyne Vriend- {chap 3. ja ging zelfs zo verre, dat hy ons zyne goede Vrienden hetede; offchoon zich een 2 Hollander behoorde te schamen, den Vriend van een zoytrouwloze en verra- derlyke Natie genaamt te worden. Zo wonderbare zaken trachte de Hr. Raadpenſionaris uit te werken; namely, cen V Friend- ſchap te sichten tuſſchen een cerlyk en cen trouwloos Volk, op wiens woord zo. lange ſtaat te maken is, als het met zyn eigen by- zonder Belang overcenkomt. Uit hooide van die Vriendſchap, mene ik, wes het, dat de Franſche Koning onze Vestingen innam. Uit enkele oprechte Vriendſchap is het, dat zyne Allerchriſtelykſte Majeſteit onze Land- magt gevangen neemt, en detzelve te rug houd, zonder te gedogen, dat men dezelve rantſoenere. Het is loutre Vriendſchap, die Lodewyk aanſpoort, zich meeſter van de Ne- derlanden te maken; en al wat hy gedaan heft, is uit loutere, vurige, hartelyke Vriendſchap en Liefde geſchied, die hy ons Land tocdraagt! | {tic tid - Ik vreze, 6 Heer Raadpenſionaris, dat de Franſchen in hun vuiſt lachen, u-zo treffe- lyk bedrogen te hebben. Gy kende die Na- tie niet: en om u de waarheid te zeggen, Ay myn (10) | myn Heer, gy waart niet bekwaam, den rol te ſpelen, die men u toegedeelt had, en die de uitgebreidheid uwer vermogens verre te boven ging: gy waart daartoe niet opge- vocd. Als cen Practiſyn bekwaam te zyn, cen goede Concluſie van Eiſch en Antwoord te onderwerpen, is een geheel and (10) | myn Er zaak, dan het Ampt van cen Ambaſſadeur. Die hier in uitmunten willen, behoren de Wäreld te zien, die hun de inborſt en geſchieden der Natie, by welke zy geſchikt zyn te reſideeren leren zouden : zo u dit bewußt was eweeſt, zoude gy geweten hebben, dat de riendſchap der 4 bedrog is, en dat hoe vuriger hunne Betuigingen zyn, hoe meer zy toeleggen u te muüleiden. Ook zyn inderdaad die Betuigingen van dat ge- volg geweſt, dat de Republik zich eeni- germate niet in ſtaat van Defenſie geſtelt, noch de krachtdadige maatregelen harer Ge- allieerden onderſteunt, noch hare Tractaten volbragt heeft. Het Hof van Engeland was met reden over het gedrag van de Republik gedurende dezen Corlog misnoegt: want wel verre van bedacht te zyn, hoe wy de Geallieerden genoegen mogten 8 „ was het by ons noch niet ten vollen beſliſt, of wy ons aan Frankryk e {nl vr zouden, dan niet: d Erhalten werd oorbaar gevon- den, ons naar de mode der tyden te ſchikken, en een Ambaſſadeur naar Londen te zen- den (ofſchoon wy aldaar reeds een Miniſter hadden) ten einde de handelwyzen van de Republick, zo 't mogelyk was, aan dat Hof re Em te verſchonen; en werd mitsdien Een, niet ehecl vry van de gevoelens van onzen aadpenſionaris, derwaards gezonden. Het Françoise Hof keardt dien Raad terſtond gods en zond Lowendahl, om dat grote en aaije werk uit te voeren. Dit was een dui- delyk en doorſlaande blyk van de goede Eens- E en de nauwe Verſtandhouding, ie tuſſchen het Hof van Yrankryk en onzen wakkeren Raadpenſionaris plaats had. De Hr. G**# vierde zyne Laatdunken- heid een zeer ruimen teugel; achtende zich van 20 groot een gewicht, dat zelfs het Hof van Yrankryk begerig was, zyn Raad te er- langen en op te volgen; doch deze opyolging had een ganſch andere uitwerking, dan hem zyne groote Doordringentheid geoppert had; want (12) want wel verre van de Provincie Zeeland tot de Neutraliteit te dwingt, bragt die ſtap de Zeeuwen tot een ganſch tegenſtrydig gedrag, en zy verklaarden terſtond zyne Doorluchte Hoogheid, den Prins van Orange, tot Stad- houder, Capitcin en Admiral-Generaal : — beſluitende, hunne Vryheden uit de losbandige handen van Eigenbatige Lie- den te redden en weder (13) On der beſchädigt van een Familie te sätellen, die dezelve 5 20 veelmalen 20 edelmoedig en 20 kracht- dadig beſchut had. Laat Trou wloosheid, de Hel en Lodewyk u roemen, O G***! Daar nochtans de Deugd den Guit moet doemen; Die t Vaderland verkogt, met een ontaard' gemoed 't Verfoejélyk Verraad lang heeft in 't hart gevoed. In navigating van dat Pryswaarde V oor- beld begonnen de Ingezettelen van de Provincien Holland hunne oogen te openen, en verklaarden zyne Hoogheid mede tot Stad- houder; waarin zy wel haaſt door de oyerige Provincien gevolgt werden. Voor welke wenſchte verandering in de Regering van ons Land wy Foes reden hebben, den Al- magtigen dank te zeggen; want zo zulks cen plaats gegreepen had, zoude de Repu- Flick der Vereenigde Nederlanden naar alle waarſchynelykheid thans cen W ingewelſt van FPrankryk geweſt zyn. Dus verre hebben wy ter loops het voorgevallene beſchouwt, ten cinde e twee volgende Punten te onder- zocken. Zer- Eerſt, Of uit de ganſche handelwyzen van die der bovenleggende Party, hun Onverſtand, Nalati She! en Trouwloosheid nict duidelyk blyken? En, Ten Tweeden, Of de Beſtiering van eenige Zaken hun by vervolg toevertrouwt behoort te worden? 25 fei Een ieder is bekent, dat de bovenleggenden de Party uit de zodanigen beſtond, die zich in hunne tegenkanting tegens het Doorluchtig Hüs van Orange onderkennelyk gemaakt hadden; die veel liever het verlies van hunne Vryheden en Godsdienſt in de waagſchaal wilden ſtellen, dan toeſtemmen, dat dat Huis de Voorrechten genoot, welke tot zelve behoorden; en die zich by de plechtig- ſte Eeden aan elkander verbonden hadden, alle overblyfzels van die Doorluchte Familie, zo veel in hun vermogen was, te onderdruk- ken. Deze Party was verre de ſterkſte, en regeerde de Republik op zodanig cen wil- lekeurige wyze, dat die van de onderleg- ende Party, die uit veele brave Patriotten ns, welke de Wel vaart der Republik oprecht behartigden, naauwlyks toegelaten wierd te ſpreken; ten minuten den zy zel- den een voorſlag, of dezelve werd met ver- verworpen, vermits zulks door de Vrienden van den Prins van Orange voorge- dragen was. Met het ſmertelykſt verdriet waren zy verplicht te zien en te dulden, dat de ergäte Beſluiten, die enkel tot den onder- gang van de Republik ſtrekten, onder hun geno- (14) genomen wierden, en dat in hunne Verga- 9" Onverſtand, Nalatigheid en Trouw- loos leid den baas ſpeelden. Wy gaan volgens deze Drievoudige Verdeeling tot het onderzock van hun gedrag over. En in de Kerſte plaats tot het Onverſtand in de behandeling van's Lands Zaken. Het is een onwederſprekelyke grondregel, dat zy, welke in een —— tot Poſten van Vertrouwen en Gezag bevordert worden, en klaar en keurig Oordeel van deszelfs ware belangen behooreren te bezitten, en van al 't geen dezelve verachteren of bevorderen kan; en inzonderheid cene doorknede Ken- nis der Plichten van de Ampten, die zy bekleden. ä Nu is de Vraag, of de Heeren van de re- 8 Party volgens deze toets niets volgens waren in de zaken van hun Land, en geen valſchen en bedricgelyken Schyn voor het waar Belang van de Republik opgevat hebben? Gewiſelyk hebben ZY 3 pelyk te duidelyk blykt, uit het niet tre- den in den tegenwoordigen Oorlog tot het 1 van hunne ganſche magt. In en eerſten opſlag doed zich, wel is waar, iets ter begunſtiging van een gegrond Syſte- ma in het tegenſtrydig gedrag op, vermits alle Oorlog Voor de Republik, als cen han- deldryvende Natie, nadcelig geordert word: doch, wanneer wy zulks cen weinig nader onderzocken, moet het noodwendig in duigen vallen; want het waar Belang van de (17) 3 de Republik vereiſcht, dat het Evenwicht van Europa onkreukbaar gehandhaaft worde; dat is, 2 Vrantryk niet te magtig en door dat middel geen volſtrekt Meeſter over Eu- ropa worden moet. Nu vraagt men, of de oningin van Hongaryen en de Koning van Engeland, zonder behulp van de Republik, in Faat zyn, de magt van Frankryk zo kracht- dadig tegen te ſtaan, dat zy 't zelve binnen gevoegelyke palen houden? Gewiſelyk neen, gelyk gedurende den gantſchen loop van den tegen woordigen Oorlog gebleken is. De zaak dan aldus zynde, verplichte het natur- lyk Belang en het behoud zelfs van de Re- | — haar, in 't begin van dezen Oorlog are Geallicerden op zodanige wyze ter Zee en te Land by te springen, als die aangroei- | jende magt kragtdadig konde krenken, de wieken harer Heerſchzucht fnuiken, en haar verhinderen, geheel Europa de Wet voor te ſchryven; en eindelyk, als de uitſlag van alles, een cerlyken en duurzamen Frede te weeg brengen; want den OY 1 zodani eine wyze voort te zetten, als de. edaan heeft, is de weg, om nooit een Vre- e, ten minſten zulk eenen te erlangen, als waar naar een ieder eerlyk man verlangen moet. Tot zodanige buitenſporigheden van Wangedrag hebben zich onze Beſtierders door hun Onverſtand laten vervoeren, dat zy met geen, of ten minſten een zeer ge- ring Voordeel voor de Gemeene Zaak, Be- laſtingen op hunne Ingezetenen gelegt, = er- 7 | : : + : : | (16 ) derzelver Bcurſen uitgeput, en zich zelven in de agen van gehcel Europa veracht en verſmadelyk gemaakt hebben. Voorts bezünden hin Onverſtand niet min in ruineeren van's Lands Credit; gelyk zy het wezendlyk gedaan hebben, wanncer zy goed- dachten, de Obligation, welke te voren twee en een half per Cento Intereſt gaven, tot twee per Cento te reduceeren, door welk middel het Capital van de Ingezetenen ver- mindert, en's Lands Credit weggenomen werd. De Hoofdſtelling was wel, 't Land heeft gebrek aan Geld, en dierhalven möten wy wegen en middelen zuken, om dat mangel te vervullen. Doch wezendlyk is de Vrage, of dic middelen niet lynrecht ter verneiging van het voorgeſteld doeleinde ſtrekten; inzonderheid, daar men by vervolg verplicht kan zyn, tot nieuwe Negociatien te komen, wannecr onze zaken zulks vereiſchen: want hoe konden zich deze Heeren verbeelden, dat de Ingezetenen tot hun voordeel de Regeering eenig Geld meer ſchie- ten zouden, wanncer zy den Intereſt hunner oude Obligation gereduceert en het reeds ge ſchoten Geld in zyne waarde vermindert zagen? Wat had men, vraagt een ieder, die maar eenig oordeel bezit, van de nieuwe Obligationen te ver wachten? Want als deze Lieden dus naar hun welgevallen heden met de oude benz de te werk gaan, konnen zy morgen met de nieuwe insgelyks doen, tot onver- mydelyke ruine van veele oude Familien, | wier (17) Wier Capitale voor 't groofüste gedeelte in dusdanige Effecten beſtaat. Heeft men ooit doorſlaander blyk van het grootſte Onverstand gezien? Het Land heeft gebrek aan Geld, en het is zelf de oorzaak, dat 't het niet erlangen kan; want de Ingezetenen konnen, om een redelyk voordeel te trekken, hun Geld niet in hunne Kiſten houden; maar zyn edrongen, het buitenslands te zenden, waar- oor ten laatſten geen Geld meer onder onder onte vinden zal zyn. Geheng, myne Hee-ren, dat ik Ul. ronduit zegge, dat wie hy ook van Ulieden geweſt mag zyn, die zoda- nig een Voorſtel in Ul. Ven gedaan het een vaſte en onlochenbare Zetregel is, dat om in de behoeftens van 't Land te voorzien,'s Lands Crediet boven al opgehouden en in acht genomen moet wor- den; daar in het tegendeel de maatregelen, welke Gyl. genomen hebt, de cenigſ te mid- delen zyn, om het in den grond te helpen; en boven al in een tyd, wanneer men het 't meeſt nodig heeft. Ook zien wy bereids de uit werk- zelen van die laatſte Negociatie, waarin zeer weinigen deel hebben willen nemen, hoe gunſtig men haar dezelve ook door valſche en nagebootſte Verwen trachtede te doen voorkomen. Ixk zoude over het Onverstand van die Hee- ren breder hebben kunnen uitwiden, en de doorſlaanſte bewyzen van hun gebrek van Oordeel uit genocgzaam alle hunne bedryven B kon- (18) konnen bybrengen; doch zoude daar door de palen te buiten NaN „welke ik my voor- geſtelt heb. ierhalven heb ik enkel de punten, welke ten dezen tyde de hoofdzake- lykſte zyn, met den vinger aangeroert, en late dezelve ter ernſtige overweging aan my- ne Lezers over. | Ik trede dan tot het onderzock van het twe- de punt van myn Onderwerp, namelyk tot de Nalatigheid onzer Beſtierders; door welke ik verſta de Onoplettenheid, welke zy in de zaken, hunne zorge en behandeling toéver- trouwt, getoont hebben; waardoor het Wezen zelfs en Welzyn van de Republick deer- lyk geleden heeft. Zonder de talloze gebre- ken in de Beſtiering der Burgerlyke zaken aan te halen, zullen wy ons enkel vergenoe- cn, dic van 't Militair een weinig te be (18) (18) (18) (19) (20) (21) (22) (23) (24) (25) (26) (27) (28) (29) (30) (31) (32)  Moet niet een yder van Ul. bekennen, dat onze Zee-Magt, weleer de schrik van alle Mogentheden van Europa, thans weinig of in 't gehcel niet gecerbied word. Daar wy voorhcen in korten tydt talryke Vloten konden uitruſten, vinden wy thans werks genoeg, cen cenig Schip in Zee te brengen. Paar wy weleer den roem verkregen hadden, vermogend ter Zee te zyn (een hocdanigheid, welke wy niet langer ſtaande konnen houden) was het enkel cen Les der gewone Voorzichtigheid, schoon cen lange tuſſchen tydr van Vrede plaats had, echter onzc Lee-Magt in stand te houden, om, in- ww! 2 van een ſchielyk ontſtanen Oorlog, den yand af breuk te doen, en onze Kuſten te- gens alle Aanvallen te dekken. Wat moeite verſchafte u niet, korte Jaren geleden, de uit- ruſt van een klein Smaldeel Schepen, om naar de Kuſt van Engeland gezonden te wor- den? Hoe gebrekkig en wrak zy waren, en hoe zwak voorzien van het nodige, konnen de Eugelſchen niet alleen, maar uwe eige Zee- Officieren, ja zelfs uw Admiraal tegens u ge- tuigen. En Wärter, waar is uwe Zee-Magt? Gyl, hebt gene Schepen, om uwe en Kuſten te dekken, veel min om uwe eallicerden te hulp te zenden. Zo wy onze oogen naar uwe Land-Magt wenden, vinden wy dezelve in een deerlyk verval. Uwe Grensveſttingen zyn verwaar- looſt, en onbekwaam tot eenige wederſtand emaakt. Uwe Magazynen waren onvoorzien; in plaats van Buskruit in uwe Vaten te vin- den, waren zy met Zand gevult, en de Ko- |elo welke op uw Geſchut gedient zouden ebben, waren te groot. In een Stad, die tien duizend Mannen ter harer Defenſie ver- eiſchte, vond men goed, enkel drie duizend te leggen. Kortom, alles wat verwaarlooſt konde worden, werd verwaarlooſt; en op de Voorſpoed van de Republick ſcheen men niet meer te moeten letten. Op al wat voor- viel, werd geen acht geſlagen. Men eiſch- te geen rekenſchap van iemand, wegens ver- zuim van Plicht; maar zag in het tegendel B 2 cen (20) een ieders gedrag op een ſchendige wyze door de vingeren, of 'er dom over heen: waardoor Gyl. niet alleen ſch (20) een ieders gedrag op een ſchendige wyze door de vingeren, of 'er dom over heen: waardoor Gyl. niet alleen ſch (20) ùldig werd aan het Culpa leviſſima, maar zelfs aan het Culpa lata, die volgens de Wetten gerecti- ficert word met het Dolus. Wat acht floeg men op het beſtendig op de been houden van z0 veele Troupen, als bekwaam zouden zyn, ons Land by een verandering in zyn toe ſtand te beſchutten? Het Gevaar enkel op cen afüstand ziende, oordeelden wy niet, dat het hoog tydt was; de Magt van de Republik te vermeerderen; neen, neen, veel meer dachten wy, op wat wyze die, welke zy reeds had, te verkwiſten. Wat aanhou- dende moeite gaf zich de Heer van Haren niet, om Ul. tot eene ſpoedige Augmentatie aan te ſpoore; en echter hoe traag waart Gyl. In 't nemen van een Beſluit? Zelfs ging het 200 verre, dat het verzuim van zodanige onderwerpen ter onderzock voor te südlich, of 20 men met dezelve tot cen Beſluit kwam, de traagheid in het nemen van 't zele, als cen Verdienſte wierd aangemerkt: terwyl men hem, wien's Lands Welzyn ter harte ging, en die aanhieid, Ul. die zaken voor oogen te südlich, als een te südlich ken te haaſtig Man aanzag. Zodat, volgens uw Syſtema, een eerlyk en welmenend Raads man zodanig een behoort te zyn, die nalatig in alles is; kortom, die zyn eigen Welzyn meer dan dat van 't Vaderland be- oogt, en ofſchoon alzints onbedreven in de ware kennis van te Regeeren, desniettengen- staande zich met het uiterſte geweld kanten kan tegens een verſtandig en yverig Patriot, die op al wat voorvalt een wakend oog houd, en bereid is Zyne middelen, Familie en zyn Leven voor 't Lands Welzyn op te offe- ren. Het derde en laatste Artikel, 't geen wy voorgenomen hadden te onderzoeken, is de Trouwloosheid onzer Beſtierders; waar aan zy alle ſchuldig zyn, die door Geldzücht, Personen misnocgen, of Slaafſche Vreze, te- gens hun Eed en Plicht een gedrag gehouden hebben, 't geen, 't zy direct of Indirect, tot Ruine en Ondergang van de Republik ſtrekte. Laat ik zulks met eenige Voorbeelden ſtaven. Het was alle Lieden van Ervarenheid be- kent, dat Bruſſel geen Plaats was van Defen- ſie, en by gevolg, 't zelve met een ſterk Garnizoen te bezetten, weinig om 't lyf had. Wäarom heeft men zulks echter gedaan? Wäardoor wy den bloem onzer Troupen verloren hebben. Om dat zy, welke van die geheime C#**### Waren, de Stad, met al wat 'er in was, aan de Fran/chen verkocht hatten; en om den Prys hunner W aar te verhogen, droegen zy zorge, de Plaats van cen groote menigte Artillery en een ſterk Garnizoen te voorzien. De Prins van W **, die tot Gene- B 3 raal over de Troupen van de Republick ge- ſtelt was, om een hinderpaal in de aanſtel- ling van den Prins van Orange te zyn (wiens benoeming tot Stadhouder te dier tyd door verſcheide Provincien was voorgeſtelt, wel- ke zich verzekert hielden, dat zo hem de magt ccnmaal in handen gegeven was, zulke ſnode przyken geen plaats meer konden hebben.) Die noble Heer, zeg ik, nam te dier tyd zyn vermaak in den Hage, met cen voornemen, Amſterdam te gaan zien, en er met eenige van de Burgermſters dier Stad, zyne waarde en geliefde Patronen, te gaſte- reeren; denkende minſt om Bruſſel, noch ſchynende zelfs geen de minſt bekomme- ring voor 't Noodlot dier Stad te hebben. Hy wilt zeer wel, wat men beſloten had; doch wilde zich gaarne ſtil houden, vermits hem belooft was, mede van het Geld der Franſche Koop te zullen deelen: een omſtandigheid Die zyne Hoogheid, in zynen tegenwoordigen toeſtand, welke door den bank zeer kaal was, deftig te sattade kwam. Om echter allen grond tot achterdocht te verhoeden, vond men goed,'s Prinſen reize van Amisterdam naar de kant van Bruſel te verleggen, ten einde eenigen schyn te geven, a of men de Plaats wilde ontzetten. Onze General verzeker- de, naar zyne gewoonte, met de satterkſte betuigingen (onder het herhalen van veele Arold/che of Duitſehe Eden, ten einde zyne verzekeringen klem by te zetten) dat by de ran- Den (23) Franſche fyne treken ſpelen zoude; en dier- halven had hy, toen zy genoegzaam Meeſter van die Sead waren, dicht by de vier duizend mannen zamen Sebſast, en wanneer tyding inkwam, dat de Stadt over was, sonden wy jr gerced, haar te gaan ontzetten. emel zy dank, O ördlichke Prins, dat gy naar uwe Vorſtelyke Domynen ge-keert zyt! Het ware te wenſchen, dat gy enige van onze eerwaarde Regenten met ugenomen en hen aldaar tot Barons verheven had, om, zo 't mogelyk was, uwe Vorſtelyke Regentie meer luiſter by te zet-ten Niet alleen in dit, maar genoegzaam in alle handelingen is de ſchendigſte Trouwloos-heid gebleken. Het ligt noch verſch in een änder geheugen, dat door tocdoen en onder-ſteuningen van Frankrykeen Rebellic in Schotland uitbarſtede. By zodanige omütandighe-den is de Republik der Yereenigden Nederlan-den g br Tractaat verplicht, Engeland cen endend van zes duizend mannen te leveren. Dit werd tamelyk nagekomen; doch wat Troupen zond men over? Zodanigen, welke voor het grootſte gedeelte niet in staatwaren te dienen; die Krygsgevangenen waren, of ten minuten volgens Capitulatie met Frankryk in byna tw. Eine gewisse Wappenen dragen konnte. Deze, deze, zegge ik, waren de Secourſen, welke men aan een Nachbuur, een Geallicerde en een Vriend zond. Belang het uwe had behoren te zyn! En dus, dus, zegge ik, was de volbrenging uwer Tractaten: cen verfocijelyke Trouwloosheid! Een Schandvlek voor dit Land! Gyl. dacht, mene ik, u zelven by 't Fran-ſche Hof bemint te maken, door het begun- sie der zaak van een Paapſch Rebel, een Speelpop van Lodewyk, die men Pretendent noemt: maar had men ooit kunnen verwachten, dat de Trouwloosheid zoo diep in uw hart gewortelt was, om ude ontwerpen? Gyl. hebt niet alleen dus met uwe Geallicerden, maar o ok met uwe eigen Ingezeichtenen gehandelt. Het gedeelte der middelen van den Staat, spurtende uit de begeving der Plätzen van Vorderne, is, in plaats van ter beſcherming van uwer Geldzucht en voeding uwer Overdaad en Hoogmoed bette. Eenige van uw aanhang klaar genoeg voor- ziende, dat na de Verkiezing van den Prins van Orange tot de Waardigheid van Stad- houder, cen grote Hervorming in 't beſtier onzer zaken plaats moeſt grypen; en het te kenbaar zynde, dat gy de Gelden, welke aan 't Land kwamen, hebt verſtoken en ver- ( verkwiſt; dachten den volgenden Konſt- greep, met opꝛicht tot de Poſteryen, uit: namelyk, dat wy dezelve na 't overlyden van de tegenwoordige Bezitters (want zy hun ge- durende hun leven niet wel ontnomen kon- den worden) aan den Prins van Orange zZou- den operagen doch hy tecdelmoedig zynde, om de Inkomſten van 't Land aan zich te trekken, nam dezelve wel in ſchyn aan, maar ſtond ze ten voordeele van den Lan- de terſtond af, als te geheiligt, om tot eigen Nut beſteed te worden. Die van de Stadt Amſterdam echter beſpeurende, dat dit middel hun en hunne Nakomelingen van de Plaatſen hunner begeving beroven zoude, drongen met alle geweld aan, dat de voor- delen, uit dezelve ſpruitende, ten nutte en- kel van de Stad en niet van den Staat aan- gelegt wierden. Doch wie ontdekt niet e liſtigheid dezer Voorwending ? Want ik wilde wel cens vragen, of de Stadt die Emo- lumenten niet zoude hebben blyven ont- beeren, zo dit Volk dezelve voor hun eige Familien en Nakomelingen hadden konnen verzekeren? Zy hadden noch nooit getracht, dezelve aan de Stadt te geven; en 20 deze die Emolumenten wezendlyk nodig had, waarom had men ze niet al lange aan haar afgeſtaan? Kortom, de loutere Waarheid is deze: Uwe Geldzucht kent zo weinig palen, dat noch Stadt noch Staat in eenige aanmer- king zal komen, 20 2 3 gy deze voordee- len zelven trekken kondt. | B 57 | Zo (26) o dra een nieuwe Fee. geheven was, drocgt gy zorge, dat een deel nieuwe Plaat- ſen te begeven ſtonden, met welke uwe ei- ge Broederſchap bekleet moeſt worden, wel- ke in korte dagen daardoor zeer aanzienely- ke middelen verkreeg ; en hoe meer Belaſ- tingen op het Gemeen gelegt werden, hoe aangenamer het u was, vermits gy u ſteeds van meer Plaatſen en gevolgelyk ook van meer Emolumenten meeſters maakten. Hoe wonderbarly können eenigen van u, wien men de Verpachtung van's Lands Inkomüten toevertrouwde, met dat werk om! En in wat Verstandhouding stonden zy met de Perſonen, die dezelve pachteden! Door welke Middelen Gyl. niet alleen zel- ven ryk werdt, maar ook een hoop naakte Guiten, onder u schielyk van niet tot iet op- ckomen, die te voore naauwlyks Brood Fallen „ binnen weinig Jaren onmeetbare ſommen zamen ſchraapten: en dat alles uit 's Lands Inkomüten. Wie behoeft zich dan te verwonderen, dat's Lands Kiſten geleegt zyn? Geleegt, zegge ik? Neen, neen. s Lands Inkomüten werden nooit ingebragt? maar in het tegendeel door de zulken ver- ſlonden, die geſtelt waren, om dezelve in te gaderen. 2 4 | Dus hebben wy, mene ik, onwederſpreke- lyk, of ſchoon kortelyk, getoont, dat de zul- Ko onzer Regenten, door  Punten, hun ten laßte gelegt, als Onverstand, Nalatigheid en Trouvoisheid, schuldig gemacht heben. 't Geen ons Natuur- lyker wyze tot het tweede Hoofd-punt van ons Onderzoek leid: namely; Of de Beſtie- ring van eenige zaken hun by vervolg behoort toe + vertrouwt te worden? Wart in de eerſte plaats het Onverſtand be- treft, zal my immers een ieder toeſtaan, dat het een grove dwaling zoude zyn, een per- ſoon (van wiens Onwetenheid en Onervaren- heid wy volkomen bevinding hebben) het Beſtier van eenige zak van belang toe te ver- trouwen? Wie zoude zich tot zekerheid van zyn Schip op de bekwaamheden van een onbe- dreven Stuurman verlaten? De uitkomſt zou- de 2 het ſpreekwoord zyn, 't verlies van Schip, Lading en Leven. Dit voor- beeld is niet oneigen op onze Regenten toe te paſſen, die 't Schip van Staat op . en 20 onkundige wyze beſtuurt hebben, dat het op t punt ütond, ten gronde te gaan, en onver- mydelyk, zonder de kenbare goedertierene tufſchenkomſt des Hemels, gezonken zou- de zyn. Behoren dezen nicht die vollekt onkundig van de ware Belangen en het we- 2 Welzyn van de Republik zyn, eenige bedieningen toevertrouwt te worden, welke van gewicht genoeg zyn, om dat wel- wezen en die Belangen in de Waagſchaal te ſtellen? Zy zyn die zelve lieden, on- un- (28) kundig van de noodzakelykheid, om onze natuurlyke Geallicerden met al ons vermogen by te ſtaan, ons by hun gehaat en by onze Vyanden verac ht gemaakt hebben. Zy zyn her, die niet wiſten, ofſchoon de Hiſtorien overvloed van voorbeelden ter beveſtiging uitleveren, dat Vrantrył nooit te betrouwen is; dat het een Nat ie is, die uit hoofde harer doemwaarde Heerſchzucht alle Gronden van Eer, Oprechtheid en Beſcheidenheid verban- nen heeft, en wier Troon, ofſchoon verſiert met vleyeryen en Klatergout van ſchitteren- de pracht en uit wendige rd (bekwaam genorg, om onze ſtok blinde Regenten de ogen uit te ſteken) vol Bedrog, Gew Eld, Rovery en Onderdrukking is. — Kan men deze lieden bekwaam achten, den roem van hun Land by vervolg te handha- ven, die in weerwil hunner herhaale Belofen, de Intereſen onzer Obligation zu laag gefreduceert hebben, dat daardoor alle goede naam en al het Vertrouwen, te voren verkregen „verloren is? Het gevolg hier van is, dat e Staat in tyd van nood geen Geld opgemen kan; daar in het tegendeel, zo zy hun Woord gehouden en's Lands Credit onderſteunt had-  Gemenebeſt moeten aangemerkt worden? En gelyk alle ſuſpecti Tutores ob culpam latam van hunne voogdy ontzet behoren te worden, volgt daaruit, dat men deze lieden volgens de fondamentele Wetten van hunne Tutela verſteken moet: want de Land- en Zec- Magt, de natuurlyke en wezendlyke Bol- werkken van den Staat, te verwaarlozen, is zu veel, als een Culpa lata, en een 20 groote Nalatigheid, als waar aan eenige Gouverneurs schuldig konden zyn. Wat nun hunne Trouvoisheid betrefft: kan wel eenig Patriot dulden, dat de Verraders van het Vaderland, die den Godsdienst en de Vryheid van 't zelve aan zyne ergäte V yan- den verkogt, en de Ingezetenen aan Roof, Slaverny en Moord bloot geſtelt hebben, ergens anders verſchenen, dan voor den Vier- ſchaar, in de Gevangenis, of op 't Schavot; veel min, dat men hen in 't Beſtier der Re- gering (als ex rebus ipſis & factis opentlyk ge- ſchied) laat blyven, en gedoogt, dat zy te gelyk met het zeive alle de Voorrechten en rivilegien van een oprecht Ingezeten ge- nicten. 6 Rampzalig Land! alwaar de Ver- gaderingen vol Guiten zyn, gelyk Ns ety den braven en eerlyken Cato met cen val- ſchen ſchyn van plicht verſtrikte, en te ge- lyk zyne Raadgevingen en Befluiten aan den alles verſtrikten en heerſchzuchtigen Cæ- ſar verried. Zodanig zyn zy, die onze Grens- Veſtingen aan de Franſ chen overgelevert heben; welke zelven die verſlindende Mogend-heid heben aangeſpoort, hare Wapenen «e-gens de Republik te wenden, ten einde aar tot een verachtelyke en ſchendige Neutralität te dwingen; en die de Vryheid en Godsdienſt, die onwaardeerbare Panden, door onze Voorvaderen met hun Bloed gekogt, verkogt hebben. Laffe, omgekogte Slaven! die u zelven door de Konstitution der Franſchen hebt laten bedotten, en door hun Goud omkopen! Pakt u voort, Schandvlekken van Vaderland! Gy zyt onwaardig zelfs den naam van een Nederlander te dragen; of de onſchatbare Voorrechten te genieten die onze heldhafte Voorrechten nagelaten heben. Wy eiſchen dan met grond, reden en alle Recht, it geen Godt en de Natuur ons verleent heeft, dat deze Bewerkers der Verwoe-ſting, deze meineedigen, terſtond van hunne Ampten verſteken worden, op dat de heilza-me Oogmerken van onzen Doorluchten Stad-houder en de verdere rechtgeänder Patriotten, als de Bentinks, Van Haren, Iiſma enz. niet gedwarsboomt noch verydelt worden door de argeliſtige en trouwloze doortraptheden van  