A history of England principally in the seventeenth century
Ranke, Leopold von, 1795-1886
Ick vinde my Godt sy gedanckt veel beeter seedert de twee daghen die ick hier ben geweest, als wanneer ick uyt den Hagh vertrock, alhoewel ick door d' aenspraeck van menschen seer ben gefatigeert geworden, tot nogh toe heb ick niet kunnen determineeren ofte dit Parlement sal sitten ofte een nieuwen beroepen, ick geloof het laeste sal resolveeren, het facheuse is, dat het niet als naer de heylige daghen van Kerckmisse sal kunnen vergaderen, met de naeste post sal ick U. Ed. kunnen scryven wat ick geresolveert sal hebben. — U. Ed. sal aparentlyck syn geinformeert dat het Esquadre dat op de Gallioenen hadt gekruyst weder is gekeert sonder yets te hebben gerescontreert, men is met reeden hier nied voldaen van Admir Bercloende men is. V van opinie dat men nogh een kans soude kunnen wagen om die vloot 't intercipieeren met ten sprengende een considerabel Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen tusschen Brest Rochefort, waer men presuponeert dat de Franse die vloot sullen inbrengen, men is al besigh om de scheepen gerett te maecken en sick sal U. Ed. met de naeste post kunnen laeten sweeten de quantiteyt, men sal aparent hier desireeren dat eenighe Hollandsche scheepen daer by soude behoore te werden gevoegt. — Ick versoeck dat U. Ed. my wil laeten weeten ofte het mogelyck is, en de quantiteyt. — Hamptoncourt, 11/21 Novemb. 1701. Ick ben huyde wat gefatigeert met de veel aenspraeck van menschen, soo dat ick veroblig Eert ben my te refereren aen 't geen den Gr van Albemarle U. Ed. sal scryven, geen hier passert. Hamptoncourt, 18/29 Novemb. 1701. Daer syn geen particuliere tydinge waer de silvervloot soude in vallen noghte wanneer, maer men presumeert dat het in een Franse havat geschreven, men is besigh om het esquadre være de mærkten gelyck künstige U. Ed. heb geschreven, men is besigh om het Esquadre være de mærkten, deselve soude bestaen in  nogh te haven te koomen uyt vrees van genomen te werden, maer in cas dat de Silyervloot daer soude koomen waeren de Koopluyden in hoop dat sy steels geweyse yets van haere effecten soude kunnen krygen maer men maeckt staet dat die fregatten nu haest weder terugh sullen koomen. De tydinge dat den C. van Ceulen franse trouppes in syn steeden en plaetsen heeft genomen en surpreneert my niet, alsoo ick het al lance hadt verwaght. — Ick will hoopen dat den Keyser en het ryck het sullen aensien als een rupture, het is seecker dat den Staet alles daertegens moet doen, ende dat Landt voortaen considereren als vant ende sien wat men kan doen om de Franse te delogeeren, sick ben tenemael van sentiment dat men voortaen niets en moet levden dat haer eenighe adventage soude geven, ende dienvolgende verbleyt van resolutie die den Staet heeft genomen om niet te gedoghen het maeken van het fort by S. Antonie, maer dat moet met vigeur werden belet, wegens het fort aen Boughoutse haven welcker plaets My seer wel is bekent, sal het difficielder syn 't welck Coehorn best sal van kunnen oordeelen, waernaer men sigh dient te regu leeren. — Hamptoncourt, 6 Dec. 1701. Het project van Weenen gekommen bevalt, maer alles sal daerop aenkommen op een promte executie waeraen ick seer twyfele en insonder heyte datter soo veel trouppes van Keyser sullen syn als wert ter neerder gestelt, waerop voornamentlyck moet werden geinsisteert, ende dat deselve uyt Ungeren en'- d' Erflanden met den ersten marcheeren. — Het is klaer dat het Hof van Weenen traght de meeste lasten op onse schouderen te werpen dat ons ons ongelyck sal suporteeren, noghte aen alle kanten trouppes te senden, want alhoewel men geconvinceert is van d' importantie van Coblentz soo is het onmogelyck dat den Staet tegenwoordigh daer trouppes sendt, nu dat de Franse het Ceulse en Luyckse hebben beset en vvy nu tenemael syn omcingelt, ick ben Tenemael van Dop syn sentiment dat men moet traghten eenighe diversie te maecken en daertoe alles van nu aen met den eerste toe prepareeren, 't welck ick versoek dat U. Ed. soo veel doenlyck wil bevorderen, waer het van noden soude mogen syn, want den tyt verlooren is alles verlooren. — Ick ben geinformeert dat de C. Palz meest alle syne trouppes behalve die in soldey van den Staet syn naer den boven Rhyn heeft gonden dat in dese tyt niet wel en komt, alsoo wy meer trouppes tegenwoordigh aen Nederrhyn van nooden hebben. — Ick wil hoopen dat den Con. van Pruyssen veerder derwaerts sal doen marcheeren, naer het geen in 't Ceulse is gebeurt, insonderheyt niet syn Ruyterey uyt het Cleefse doen terugh marcheeren op pretext van manquement. Van fourage. Het is secker indien den Keyser en het Ryck geen meer efforten willen doen als scheynen, soo moeten onse saecken qualyck gaen, want England en Hollandt en kunnen alleen die groote lasten niet dragen. — Ick ben al seer bekommert wegens de partey die sigh in Duytslandt formeert voor Vranckr.; indien Polen daer by komt sullen wy seer geembaresseert syn, sick maeck weynigh staet op de verseeckering die ons dien Co. doet doen. — Het sal seer nootsaeckelyck syn dat den Adm. Callenburg met den ersten hier nae toe komt, geinformeert synde van gedaghten die men in Hollandt heeft wegens d' operatien ter zee voor het aenstaende jaer. — Hamptoncourt, 14 Dec. 1701. Het waer seer te wenschen dat men Keyserswa Er er in dit winter-saisen konte bemaghtigen maer ick vrees dat het difficiel sal sinden in syn executie insonderheit de nodige preparatien daertoe niet gerett sind, sick meen dat men die met alle spoet behoorde te vervaerdigen om als dan in staet te syn om hetselve aenstons 't ondernemen welck man best sal kunnen oordeelen ofte in die tyt met hoop van succes sal kunnen werden geexecuteert. Het is onbegrypelyck dat de Stadt van Ceulen nogh difficulteert trouppes van den Staet in te nemen, sick wil hoopen dat voor de receptie dese daertoe sullen hebben gecon-senteert, sick ben oock bekommert wegens de conduite van Munster men sal dienen deselve soo veel doenlyck te contenteeren en deselve traghten te engageeren tot defentie van 't Ryck en' insonder heyt de Nederrhyn, vol Gens het geen Mr. Marleborough my best gerapporteert syn daer nogh soo veel difficultieren wegens het tract, met Co. Van Prässen, dat ick niet en sy hoe die soo ras als het nodigh was sal kunnen werden geadjusteert, middelerwyl is het absolut nodigh dat de 5000 man marcheeren, ick wenste in staet te syn om die alleen tot myne lasten te nemen, maer voor het sitten van het Parlement is dat onmegelyck, sick sal dan gaerne traghten soo veel lasten van den Staet op my te nemen als mogelyck is, waervan U. Ed. de Heeren van Amsterdam uyt myn naem kan verseeckeren, want sick geconve-nieert ben van swaere lasten daer den Staet nu gesurchargeert is. De conventie met Hessen dient oock ten spoedigste te werden geconcludeert want andersins sal men geen effect hebben van die trouppes voor te aenstaende campagne. Naer de advisen uyt Vranckryck sal den oorlogh I haest beginnen, want Torcy soude heben verklaert dat indien den Staat woude beletten het maecken van het fort by St Antoine men dat voor een rupture most aensien, soo dat men alles daer toe niet alleen prepareeren moet, maer hetselve verwaghten en op syn hoede te syn, sick meen dat onse conditie dan niet slimmer sal sausgereren. — Ick vrees dat d' instantie die aen het Hof van Weenen werden gemaeckt om tegenwoordigh meer trouppes naer den boven Rhyn te doen marcheeren van weynigh effect sausgereren het geene ick uyt den G. van Wradislaw heb gehoort. — Ick ben seer bleyde dat het Consent tot d' Extr. middelen is ingeschickt en dat den Staat van oorlogh is geconsenteert, het sal  laeste d'Extr. middelen tot conclusie heeft gebraght, als mede de Staaten van oorlogh. — Ick sal afwaghten de komste van 'L1 Adm. Callenburg, die ick hoop dat volkoomen geinstrueerdt sal syn van de sentimenten in Hollandt, wegens het employ van 'vloot voor d' aenstaende Champagne. Ick meen dat hier goede dispositie sal vinden om in alles te concureeren. — Windsor, 20 Dec. 1701. Ick meen dat men weynigh reflectie heeft te maecken op het geen de Vrouw van Heemskerk U. Ed. heeft geseyt, alhoewel het claer toont d' intensie die Vranckryck continueert te hebben, om intrigues in den Staet te formeeren, en jalousie te veroorsaecken, ick kan niet sien dat het in desen tyt raetsaem s. Onde syn in eenige particuliere ofte secrete onderhandeling te treeden. — Ick verlangh te vernemen wat Coehorn sal hebben verright, het werden eens begonnen synde moet met vigeur werden vervolght, want het een schande soude syn indien men niet konte beletten het voltrecken van het bewuste fort. Ick wenste dat den Staat trouppes genoegh had om naer Coblentz te senden, maer dat en is tegenwoordigh niet doenlyck en moet door den Keyser ofte het Ryck besorght werden, want het seecker een van importantste plaets is van alle, ick hoop niet dat men sal tenteeren om alle toevoer van amunitie van oorlogh als andersins lancks den Rhyn naer Bon te beletten, waerin de trouppes van den Staet geen difficultyt moeten maecken om mede geemployeert te werden. — Hampton Court, 12/23 Dec. 1701. Het expedient die U. Ed. voorslaet om het tractaet met Co. van Pruyssen by provisie syn voortganck te doen hebben gevalt my seer wel, maer ick sie weynigh apparentie dat men hier sal toestaen het art. wegens de neutraliteyt ofte vryheit van Comertie van Pruyssen noghte ook wegens een Etablissem in West-Indien, waer omtrent men hier soo delicaet is. — Hamptoncourt, 24 Dec. 1701. Ick wil niet hoopen datter gedaghten in den Staet soude syn om excuses te willen maecken van het geene tot Sas van Gent is voorgevallen, want ter contrarie ick meen dat het werck met geen rigeur genoegh is gepousseert, want ick niet en hoor dat de wercken die de Spaense begont hadden syn geschieden. Maer, ich ben van geen particuliaritäten geinformeert, Coehorn en heeft my niet een woort gescreven van het geheele werck dat seer vreemt is. Ick soude meenen dat het een goede saeck was, dat de Spaense ofte Franse hierop quamen te breecken dan soude het indisputabel syn dat sy d' agresseurs waeren, andersints vrees ick dat wy sullen moeten beginnen, dat soo advantageus niet soude syn. Ick kan U. Ed. oock verseeckeren dat het hier van een extraordinaris goet effect soude syn dat den oorlogh by dese occasie begont, dae- rom beken ick dat wensche dat de Franse dit werck willen pousseeren, maer dan moet den Staet haer maght van alle kanten doen ageeren, soo veel als het tegenwoordigh saisoen van het jaer kan leyden. — Ick ben gein Formeert dat de Franse tegenwoordigh weinig trouppes in Brabandt en Flaenderen hebben. — Mr. Maryborough sal U. Ed. met de naeste post breeder scryven wegens de negotiatie met Brand, en Hesse, en laeste kan U. Ed. Au me niem de seggen dat wegens het vermeerderen van somme voor subsidien, dat men dan sal inschikken, maer dat dogh voort wil gaen met de werving, sonder verder tytverlies. — Ick sal afwaghten de Minister van Co. van Polen, en is het mogelyck met deserve te sluyten voor 8000 man maer 16,000 is onmogelyck en oock gans niet dienstigh dat die Co. soo sterck wert gearmeert. — Kensington, 6 January 1702. Dit synde den eersten brief die ick U. Ed. scryve in dit Nieuwjaer moet ick deserve beginnen met U. Ed. toetewenschen alle heyle en segen ende dat Godt almaghtig U. Ed. sterckte en gesontheyt wil gevven om te continueren in die onvermoegde arbeyt die U. Ed. onderneemt met soo veel weyshevt en yver ten dienste van den Staet en het Gemeen, ende dat ick veel occasie magh hebben om myn dankbaer-heyt aen U. Ed. te kunnen betuygen. — Ick heb eergisteren te gelyck ontfangen U. Ed. brieven van 27 en 30 dec. en huyde die van 3 deser, het sal my onmogelyck syn om U. Ed. met dese post daerop ordentlyck 't antwoorden, alleen in 't korte seggen dat ick tenemael U. Ed. raisonnementen in syn laesten brief Aprobeere ende dat men dienvolgende geen occasie moet laeten voorbygaen om ons adventage toe soecken ende de Franse te laeten begaen in al het geene sy tot haer nut en' adventage ondernemen, insonderheyt gevalt my wel om het werck aen' Nederrhyn op die manier als U. Ed. voorslaet te beginnen, ende het diende te werden ondernomen door een Keysers Generale, sick meen dat den Graf van Styrum by de handt is, die daertoe soude kunnen werden gebruyckt en' onder hem den Baron van Heyde, die in syn absentie soude kunnen commandeeren en' voor de trouppes van den Staet alleen Le Gener. en Generaal Majors. Hamptoncourt, 12 January 1702. Ick sie niet hoe den Staet trouppes genoegh heeft, om tien Batts in 't Cleefse te leggen, volgens het versoeck van Brand. ; het sal dien- stigh syn dat Dop consideratien daer omtrent wert gehoort en' indien nogh tot Dusseldorp soude syn, met de C. van Pals daerover con- certeert. — Ick heb U. Ed. in myn laeste gescreven hoe nodigh ick het oor- deelde dat het dessyn tegens Wolffenbuttel met den eerste wiert ondernomen, maer het is in desen tyt onmogelyck dat den Staet daer toe van de trouppes in haer soldey kan laeten gebruycken, ge- lyck ick dickmaels aen Schuts heb geseyt, en het is dienstigh dat U. Ed. het selve aen' ministers van Cel en Hanover bekent maeckt, om haer mesures daernae te nemen. — Wy sullen al seer geembarasseert syn tusschen Sueden en Poolen om d' eene ofte d' andere niet 't offenseeren, en' het is evenwel noot- saeckelyck, om beyde die Coninge in onse partey t' engageeren is het doenlyck; den afgesonden minister van Polen en komt hier nogh niet te voorschyn. — U. Ed. sal van avont van Londen werden geinformeert, de goede resolutien die gisteren en van dagh by beyde de huysen van het Par- lement syn genomen, het kan geen beter beginselen hebben, den goedten Godt wil het verder segenen tot een gewenste vervoligh en eynde. — Kensington, 10 [? 14] January 1702. Ick heb U. Ed. met de laeste post gescreven, dat iick tenemael van sentiment was, conform U. Ed., dat men het werck in het Ceulse behoorde te beginnen, soo ras men eenigstes gerett soude kunnen syn, want seeckerlyck men moet traghten de Franse daer en' oock in het Luykse niet te laeten nestelen, maer syn uyterste vermogen doen om voor de campagne deselve daer van doen te dryven ofte ten minste te reserreren soo veel doenlyck, waertoe alle nodige preparatien moe-ten werden verhaest en' insonder heyt geen van nooden is tot d'attaque van Keyserswaert, nu de Keyser aen 'Directeurs van' Westfaelse en Rhynse creyts heeft geautoriseert om te requireren d' assistentie van trouppes van den Staet, is geen swarigheyt me Er in de forme, ende hetselve sal kunnen geschieden op de naem van! Keyser en het Ryck. Ick approbeere tenemael U. Ed. consideratien op het antwoordt dat van Weenen is gekoomen ende het is seer nodigh dat men dat werck op die voet wil voortsetten en traghten tot effect te brengen. — Het is oock van' uyterste nootsaeckelyckheyt dat het werck nu spoedigh tegens Wolfenbuttel wert aengedrongen want daer naer sal bet niet alleen difficielder werden maer mogelyck ondoenlyck en men moet traghten oock die nagel uyt den voet te krygen voor d'aenvang van' campagne. Het is een secken saeck dat wy de campagne moeten beginnen met van alle kanten offensive 't ageeren, andersyns syn onse saecken in seer sleghten staet indien men sigh alleen op de defensive soude willen stellen daerom moet men geen tyt verliesen om daer toe alles ten spedigsten overal te prepareeren. U. Ed. heeft my in een van syne laeste gescreeven om myn gedaghten te weeten omtrent d'electie van een Bischop van Munster indien dese quam 't overleyden. Ick beken dat ick meen het interest van den Staet soude syn dat een particulier Edelman daertoe verkooren wierdt indien men een konte vinden daer men sigh op soude kunnen verlaeten, maer indien sulcke geen in het Capittel te vinden syn, sullen wy ons wel moeten voegen by den Keyser om den Bischop Ossnabruc daertoe te brengen, alhoewel het niet sonder bekommeringe voor den Staet sulcken nabeur te hebben, d' exempelen hebben ons te veel geleert, hoe weinigh staet men op die vorsten kunnen maecken. Het Parlement heeft van dagh syn aenvanck genomen, ende alhoewel d' electie van een speaker tegens onse sin met vier stemmen is geamporteert, so hoop ick evenwel dat de publicque saecken nogh tamelyck wel sullen gaen, maer daer is nogh weynigh van te oordeelen. Kensington, 17 January 1702. Ick wil hoopen dat by haer nu geen- scrupuul meer overigh sal syn, maer dat sullen hebben vernoomen de cordaetheyt van het Parlement. Het is unquestionably, dat de saecken kunnen worden uytgevoert indien de gedepter generalitéet niet geautoriseert syn als voor desen, om te resolveeren en ter executie te stellen sonder rughspraeck van haer principale het geene deselve nodigh sullen oordeelen ten dienste van den Staet. — Ick approbeere tenemael het project dat Dop tot Dusseldorp het opgesteld en meen dat het hoe eer hoe liever behoorde te werden geexecuteert, er recommandeere U. Ed. seer ernstigh de handt daeraen te willen houden, ende doen besorgen het geene daertoe nodigh is, U. Ed. kan oock niet geloven wat goet effect. Here, ich bin hier ock sal doen. Ick ben volkoomen van U. Ed. sentiment dat den aensoeck die men tot Brussels aen Hulst doet om in negotiate te treeden, nergens and ossen toe en streckt als om ons te amuseeren en traghten jalousie te venvecken, ick hoop dat by den Staet daer nae niet sal werden geluystert. — Hamptoncourt, 20 Jan. 1702. Het sal seer nodigh syn dat de negotiatie met Lelienrooth weert voortgeset en' ick sal daertoe Stanhop autoriseeren in ab-sentie van Ld Maryborough, maer U. Ed. dient middelerweyl deselve te beginnen want het sal veel tyt opnemen en' veel difficulteyten ontmoeten. — Het is my seer lief te vernemen dat in Hollandt is geaprobeert de resolutie ter Gener genomen in 't reguard van het werck van 't Sas van Gent en' autorisatie gegeven om in 't Ceulse Landt het dessyn 't executeeren 't geen soo ras doenlyck dient te geschieden als alle ver-eyschte nootsaeckelyckheeden gereet syn, want den tyt van het jaer sal seer inschieten. — Ick meen dat de drie Regim Mariniers die geambarqueert sullen werden op de vloot, behoorde boven het getal van matros En te syn, also men die soude dienen te gebruycken tot een detente. — Godt sy gedanckt de saecken gaen hier in het Parlament nogh naar wensch, waervan U. Ed. van particuliariteyten sal werden geinformeert. Ick meen dat de grootste difficulteyten nu overigt syn. — Kensington, den 21 Januar. 1702. Mr. Maryborough sal U. Ed. heben geinformeert dat met Pruysen heft geslöcken, ich heb seer tegens myn sin die twee art. moeten toesten voorsiende de consequentie, maer vreesende dat het de marsch van d' trouppes soude retardeeren ofte mogelyck het geheele tractaet in onseeckerheyt stellen, heb ik darover gestapt. — Ick hoop dat U. Ed. met Hesse sal sluyten, ich en soude geen groote difficulteyt maecken, dat den Erfprins het commando van 9000 man hadt, maer het sal seer embarasseeren indien aen andere Gene- RANKE, VOL. VI. D d 4o2 EXTRACTS FROM THE raels niet soude willen obedieren, waeromtrent men vooraf dient geinformeert te syn. U. Ed. kan niet geloven hoe al die Princen generaels synde, hoe het den dienst prejudicieert Men sal dese weeck en avanck maecken met de negotiatie met' Minister van Saxen, die hier is gekommen, waer van Mr. Marleborough U. Ed. ock sal informeeren. De saecken in het Parlement continueeren wel te gaen, ende men heft reeden van te hoopen en goede en korte sessie. Kensington, 7 Feb. 1702. De publiecque saecken in het Parlement en gaen soo spoedigh niet voort als in het beginsel, ende de parteyschappen vertoonen sigh meer en werden seer hevigh tegens den anderen, ick hoop evenwel dat de Gelt en andre publiecque saecken haer voortganck sullen hebben waertoe ick onophoudelyck arbeyde. — Kensington, 14 Febr. 1702, Het is my leet te vernemen d' ongereetheyt van Lelienrooth om de negotiatie voort te setten, ick heb daerom geresolveert om hem een considerabel present 't offreeren om te sien ofte dat van effect kan syn, waervan Botmer, die de Comissie heeft om hem te spreecken, U. Ed. sal informeeren, maer ick vrees al dat hy effective aen vol- koome last manqueert en' die negotiatie weder te moeten over scryven naer Sueden, is den tyt voorbey om dese campagne eenigh dienst van die trouppes te kunnen verwaghten, evenwel meen ick dat men die negotiatie niet moet afbreecken maer aen de handt houden ende dat U. Ed. selvs een project van. Tractaet soude kunnen opstellen en aen Lelienroth geven. Ick vrees dat wy met Polen ock niet te reght sullen raecken, de conditien die gepretendeert werden synde soo ekstravagant, waervan Mr. Marleborough U. Ed. sal informeeren. Het is onbegrypelyck hoe de Keyser met hem heeft willen sluyten op die conditien en ons ver- vangen, het schynt dat de Poolsche Ministers de Keyserse 't erg syn geweest. — Ick wert meer en meer geconfirmeert in myn vorige opinie dat het Brandeb Hof ons soeckt by den neus te leyden en de 5000 man met d' aght in den anderen te smelten, daertegens alle doenlyck precautien moet werden genomen, vooral moet de marsch van vyfduysent man werden gepresseert. — Ick heb ordre gegeven tot betaling van een maend sold, ick ben bleyde dat het tractaet met Hessen is ges Looten. — CORRESPONDENCE OF WILLIAM III. 403 Wegens het geene met den Lfc Gen. Dop is verhandelt sal den G. van Albemarle U. Ed. in 't breede informeeren van myn sentimenten saer aen sick my referere. — Kensington, 16 Febr. 1702. Ick heb geordnet dat het seer nodigh was, dat in desen tyt U. Ed. volkomentlyck moghte werden geinformeert van myne gedaghten op alle d'importante pointen tot d' aenstaende Campagne alsmede de constitute van saecken alhier ende heb gemeent dien volgende beste te syn om den G. van Albemarle de moeyte te vergen om een keer naer Holland te doen, die ick volkomen en in 't breede heb geinstruert van myne sentimenten op alle de tegenswoordige importante saeken die in consideratie kunnenk oomen my tenemael refererende aen. Het geen by U. Ed. sal seggen. — Kensington, 21 Febr. 1702. Seedert het vertreck van G. van Albemarle heb ick ontfangen U. Ed. brieven van den 10 en 14 deser ende met groot leetweesen uyt de laeste verstaen dat U. Ed. een overal van colick hadt gehadt, Godt geve dat U. Ed. tegenwoordigh tenemael magh syn herstelt, het geen my seer doet verlangen naer de brieven van voorleeden vrydagh, die nogh niet syn aengekoomen, hoopende met deserve te vernemen U. Ed. volkomen herstellinge, U. Ed. verseeckerende dat my alsoo seer in- teresse in derzelfs gesondheyt als myn eygen 't welck soo important is in dese conjunctie tot het welwesen van' Republieck : Naerdien ick den G. van Albemarle soo volkomen heb geinformeert op alle saecken en heb ick U. Ed. niets 't antwoorden op U. Ed. brieven als alleen dat ick geen difficulteyten vinde dat het garnisoen van Maestricht traght te beletten alle toevoer naer het Ceulse, indien men het nodigh oordeelt soude het als nogh op de naem van Ceurvorst Palz kunnen geschieden. — Dese dus veer gescreeven hebbende ontfang ick U. Ed. brief van 17. deser, het is my seer leet te vernemen, dat U. Ed. nogh niet ten voile is herstelt in syn gesontheyt, ick hoop die goede tydingh met de naeste post te ontfangen. Ick meen dat U. Ed. de negotiatie met Lelienroth seer wel heeft begrepen, waertoe ick niet weet by te voegen. — Den L* Ad. Maryborough sal U. Ed. informeeren van een concept in 't reguard van Saxe trouppes waerover met G. Wratislaw heeft gesproocken, en' waervan oock Ld Albemarle kennisse heeft en U. Ed. sal hebben geinformeert waertoe ick sorg gedrage. — D d 2 404 EX TRA CTS, FTC. Kensington, 28 Febr. 1702. Ick heb U. Ed. in myne voorgaende en door den Gen. van Albemarle laeten weeten myn sentimenten om de negotiatie met Sueden voorttesetten alhoewel het nu geen apparentie meer is om trouppes voor d'aenstaende Campagne te hebben soo dat men sal moeten bedacht syn waer andere te vinden, wantick myn quota compleet behoor te hebben. Het retarderen van marsch in desen tyt van Pruysse trouppes is onverdragelyck, men dient deselve met alle kraght te presseeren. Ick sal aparent met de post van vrydagh die nogh niet is aengekoomen, vernemen wat U. Ed. met den G. van Albemarle sal hebben afgeproocken op de saecken die hem in commissie hadt gegeven. — Hamptoncourt, 3 Maert 1702. Ick heb eergisteren ontfangenU. Ed. brief van 24. February, ick sal afw Aghten met de naeste post verder te verneen, wat U. Ed. wegens de zeesaecken met de Hollandsche sal Tiebben geconcerteert. Ick meen dat U. Ed. raisonnement op dat subject met de Secrets de Wilde gehouden tenemael gefondeert is en waermede ick my mede soude kunnen conformeeren. — Ick sal aparent oock met deselve post vernemen wat U. Ed. over alle de verdere importante saecken met den Gen. van Albemarle sal hebben afgesproocken. Het is my den uytersten leet te verneemen dat U. Ed. nogh niet volkomen is hersteld van syne indispositie, den Goede godt will geven, dat het haest magh syn. Ick blyve onveranderlyck U. Ed. goede vriendt. — (geteekend) William R. INDEX. Aachen (Aix-la-Chapelle), peace of (1668), decided by Sir W. Temple, iii. 486; effect of It is on the English ministry, iii. 488, v. 413. Abbot, Archbishop, against the proposed marriage of Prince Charles with a Spanish Princess, i. 489; forbids the printing of an anti-constitutional sermon, i. 569; Puritan bias, death, ii. 47. Aberdeen, the learned School of, opposed to the Scottish Covenant, ii. 105, no. Abhorrers, opposed to the Petit Jurists, iv. 98. Adda, Papal plenipotentiary under James II, iv. 279, 330; has an audience, iv. 331; congratulates the King on the birth of the Prince of Wales, iv. 359; warns him, iv. 422. Addison's Cato, v. 359. Agitators, representatives of the companies of the Parliamentarian army, move an address to the generals, ii. 484; address two papers to the officers, ii. 500, iii. 3; come to an agreement with them, ii. 501, 502; antagonistic to the republican state-council, iii. 15; their manifesto for the liberty of the people, iii. 16. Agrim, battle of, v. 27. Aguilar, D', takes Kinsale, i. 350. Airly, Lord, supports Montrose against the Parliamentary army, ii. 437. Airoldi, Papal Nuncio, his visit to Whitehall, iii. 503, 504. Aix-la-Chapelle, see Aachen. Alban's, St., council of the officers at, iii. 5 ; Earl of, see Jermyn. Albemarle, George Monk, Duke of, see Monk; Duke of, Monk's son, commands the militia against Monmouth, iv. 251-254; dismissed, iv. 269. Albemarle, Earl of, see Keppel. Albert, Archduke, through the protest of England and France is excluded from the imperial throne, i. 425. Albemarle, Marquis, iv. 401, 421. Aldobrandini, Cardinal, nephew of the Pope, exhorts the English Romanists to be faithful to the King, i. 406. Alexander (Farnese) of Parma, i. 31 ; leads Spanish army of invasion against England, i. 319 ; fails to join Sidonia Medina, i. 325- 326. Alfred the Great, i. 18, 19. Almenara, battle of, v. 336. Altona, visit of William III to, v. 97. Altona, treaty of, v. 11. Alva, Duke of, opposed to an invasion of England by the Spaniards, i. 286, 287. Ambleteuse, James II at, during his flight, iv. 466. Amsterdam, town of, disinclined to a European Congress, iv. 191; favors the Duke of Monmouth's rebellion, iv. 249; against the sudden recall of the English troops by James II, iv. 401, 402; does not any longer allow the magistrates of the city to be nominated by William, iv. 580, 581; is against the resumption of war with France, v. 145; favors William's invasion of England, vi. 94; inclined to pusillanimity, vi. 352, 368-369; blamed by William III, vi. Anabaptists, their first appearance in England, iii. 93; opposed to Cromwell's government, iii. 117, 150; in alliance with Spain, iii. 169, 190, 193, and with the exiled King, iii. 193; ejected from the army by Cromwell, iii. 204, also by Monk, iii. 267; in the Rump Parliament they insist on subjecting the elections to the strictest conditions, iii. 258, 259, iii. 279; are suppressed, iii. 297, 302, v. 523; petition for freedom of worship, iii. 352; in rebellion against Charles II's government, iii. 356, 393; accept the Declaration of Indulgence of James II, iv. 321. Andrew's, St., a centre for Protestant learning, i. 450. Anglicanism maintained by Jenkins to be alone possible for the monarchy, iv. 168. Anglo-Saxons come to Britain, i. 1 1 ; receive Christianity directly from Rome, i. 13 ; their form of government, i. 14, 15. Annapolis, v. 358. Annates, transferred by Parliament to the Crown, i. 149. Anne of Cleves, fourth wife of Henry VIII, i. 164, 165. Anne, wife of James VI of Scotland, inclines to Romanism, i. 376, 377, 406. Anne, daughter of James II, marries Prince George of Denmark, iv. 286 ; a design to pervert her to Romanism, iv. 286, 287 ; is pacified respecting her succession to the English throne, iv. 510; at variance with the Queen, v. 42 ; entreats her father's forgiveness, v. 43; reconciled to William III after the death of the Queen, v. 88, vi. 264, 273; in favour of Hanoverian succession, v. 231 ; becomes Queen of England, v. 310 ; favors the Tories, declares war with France, v. 311; disapproves of the bill against the Non-conformists, v. 314; opposes the younger Sunderland. v. 326; nominates strictly Anglican bishops, v. 327; her character and attitude towards political parties, v. 329, 330; her coolness to the Duchess of Marlborough, v. 331; adheres to Mrs. Masham, v. 334; quarrels with the Marlboroughs, v. 336, 337; creates a number of peers, v. 344; is against the summoning of the Elector of Hanover (Duke of Cambridge) to Parliament, v. 350; writes to Hanover on the subject, v. 352; refers to the Jacobite Pretender and the Hanoverian succession, v. 354; death, v. 356; political, commercial, religious, and literary progress and success during her reign, v. 356-360. Annesley takes Whitelocke under his protection, iii. 324. Annuities, v. 80. Anselm, St., of Canterbury, i. 41. Anstruther, English ambassador to the convention of Heilbronn, ii. 18. Anticipations, debates on, iv. 15. Antrim, Earl of, takes his title from the capital of Limerick, v. 215. Appeals to Rome abolished, i. 143, 149. Arabella, daughter of the Earl of Darnley, her title to the English throne, i. 377; renounces her claim to it, i. 383. Arc, D', Jeanne, i. 86. Argyll, Marquis of, Archibald Campbell (Lord Lome), goes over to the Covenanters, ii. 115; neglected by Charles I, ii. 170; influence on the Committee of Estates in Scotland, ii. 200; Lord Loudon informs him of the position of affairs, ii. 203; marches against the Ogilvies and Athol, ii. 205; displeased with the King's concessions, ii. 281; too powerful in Parliament and Council, ii. 282; in alliance with Pym, ii. 294; in the Scottish elections in favour of the strict Presbyterians by choice, ii. 515; turns Royalist in opposition to the Remonstrants, iii. 54; condemned by the Scottish Parliament for high treason, iii. 360. Argyll, Earl of, Archibald Campbell, iv. 146, 237; prepares an expedition to Scotland, iv. 239; his declaration, iv. 241-244; his attempt, iv. 245; is wounded, iv. 248; is executed, iv. 248. Arlington, Earl of; see Bennet, Henry. Armada, Spanish, fitted out, i. 321; off Plymouth, i. 324; annihilated, i. 327. Arminians, the, i. 425, 426; disliked by the Lower House, i. 577, 587-589; condemned by the Synod of Dort, ii. 45, 46; favoured by the dominant power in Scotland, ii. 46. Armstrong, Thomas, friend of the Duke of Monmouth, arrested, iv. 196; executed, iv. 197. Army, Parliamentary, its formation against Charles I, ii. 363; comes into the hands of the Independents, ii. 421-451; rises against the commands of Parliament, ii. 482-484; has the King in its power, ii. 488, 489; demands the purging of Parliament, ii. 490; marches against London, ii. 492; has internal dissensions, ii. 498; its demands, ii. 500; obtains the ascendancy over Parliament, ii. 505; remonstrates against the treaty of Newport, ii. 535; arrests the Presbyterian members of the Lower House, ii. 538, 539; issues a republican programme, iii. 3, 4; against the Scots, iii. 45; for a reform of the legislation, iii. 75; for the dissolution of the Long Parliament, iii. 78, 79; in favor of the restoration of the civil authority, iii. 86; in opposition to the Barebones Parliament, iii. 96, 97; its divine right maintained by the party of the Protectorate (1654), iii. 133, 134; the right to disband it claimed by the opposition, iii. 136; under Cromwell it rules the kingdom through the major-generals, iii. 143-145; against Cromwell's taking the title and prerogative of King, iii. Against the claim of his son, Richard to assume the supreme power, iii. 233; against Parliament, iii. 228, 229; enforces the dissolution of Parliament, iii. 233; demands a pure republic, iii. 233; invites the return of the members of the Long Parliament, iii. 234; clamours for a new constitution, iii. 237-239; comes to a good understanding with the Parliament, iii. 239; threatens to quarrel with it, iii. 241; crushes a rising of the Royalists, iii. 245-247; addresses a petition to Parliament, iii. 252; rises in rebellion against Parliament, iii. 256; opposes a commission to design another constitution, iii. 257, 258; hated in the country, iii. 269; inclined to a reconciliation with Parliament, iii. 271; demands a dissolution and reconstruction of Parliament, iii. 285, 286; becomes subservient to Monk, iii. 297; welcomes the returning King, iii. 307; submits to him, iii. 332 is disbanded, iii. 333, 359; v. 527,528. Articles, the Ten, i. 157; the Six, i. 163; repealed, i. 174; the Forty-two, i. 184; the Thirty-nine, i. 233. Arundel, Archbishop of Canterbury, i. 79. Arundel, Earl of, Thomas Howard, comes to the Emperor Ferdinand II at Linz, ii. 26; negotiations with the imperial plenipotentiaries, ii. 26, 27; is dismissed and returns, ii. 29; his attitude amongst conflicting parties, ii. 32, 40, v. 446, 447; in the junta for Scotland, ii. 106; at the head of the royal army, ii. 13; in the negotiations with the Scots, ii. 134; present when the revolutionary lords presented their petition, ii. 218. Arundel, Lord, Henry Fitz-Alan, opponent of Bishop Gardiner, i. 200; appears no longer in Privy Council, i. 205. Arundel of Wardour, Lord, a Catholic, the bearer of Charles II's proposal of close alliance with Louis XIV, iii. 496; is arrested, iv. 62; is friendly with James II, iv. 283, 343. Ashburnham, Antony, agent of the English Parliament at Madrid, murdered, iii. 38. Ashburnham, Captain, declares himself a follower of Charles I, ii. 258; forced to fly, v. 488. Ashe, John, moves that the kingly power, according to the former constitution, be offered to Cromwell, iii. 173. Ashley, see Cooper. Ashton, Lord, advocates the standing army, iv. 272; Jacobite agent in England, arrested, v. 21; executed, v. 24. Aske, Robert, leader of the insurrection against the suppression of monasteries, i. 159. Association for the protection of Queen Elizabeth against conspiracies, i. 303; in favour of Parliament against Charles I, ii. 380. Associance Arts, counter, in favour of the King, ii. 380, 381; against the gentry, iii. 106; to protect Charles II and Protestantism, iv. no, 149; in favor of William III of Orange, iv. 445; after the attempt on him, v. 119-122. Astley, Jacob, under the standard of Charles I. ii. 367, 430. Aston, Lord, goes as ambassador to Madrid, ii. 24. Aston, Lord, goes as ambassador to Madrid, v. 27, vi. 114. Athlone, in Ireland, taken by storm, v. 27, vi. 114. Athlone, in Ireland, taken by storm, v. 461. Athlone, in Ireland, involved in a murderous attempt upon Queen Elizabeth, ii. 313. Aubigny, Esme Stuart; see Lenox. Augier, English agent in France, v. 461. Augusta, of Saxe Gotha, mother of George III, v. 416. Avaux, D', opposed to an alliance of the States General with England, iv. 100; plenipotentiary of Louis XIV, iv. 535; in the expedition of James II to Ireland, iv. 535; sides with the native and Catholic party, iv. 538-540, 561; is recalled, iv. 591; negotiates with the States General, v. 257-260, vi. 373-380; desires the security of the same, v. 258, 259, 265; will not hear of satisfaction for Austria, v. 271, vi. 386; is recalled, v. 272, vi. 388. Ay scam, Anthony; see Asham. Babington, Thomas, desires the assassination of Queen Elizabeth, i. 306; executed, i. 309. Bacon, Francis, Solicitor-General, favors the union of Scotland with England under James I, i. 441; his historical accuracy, i. 455; wishes to revise the Statute Book, i. 456; his political and philosophical knowledge, i. 456. Physical principles, i. 457, 458; his Essays, i. 459; accused of bribery and found guilty, i. 501; his plan for establishing a school for science, which should be independent, iii. 583. Bacon, Nicolas, i. 231. Baillie, Lieutenant-General of the Scottish cavalry, ii. 515. Baker, Major, defends London-derry, iv. 558. Balfour, James, forms a league against making Darnley king, i. 272. Balfour, William, Governor of the Tower, ii. 267; will not allow the augmentation of the garrison, ii. 267; is dismissed, ii. 310; Lieutenant-General under Essex, ii. 360. Balmerino, Lord, condemned to death as a Puritan, and pardoned, ii. 81. Bancroft, Archbishop, in agreement with James II, i. 396. Bangor monastery, i. 12. Bank of England, its origin, v. 77; defended, v. 90; helps the King out of his dilemma, v. 126; its charter is extended, v. 130; sustains a fruitless assault, vi. 267-269, 271. See Country Bank, National Country Bank. INDEX. 409 Bantry Bay, battle of, iv. 563, 594, vi. 134. Barbadoes, in the West Indies, loyal, iii. 68; sides with the Commonwealth, iii. 70. Barcelona, taken from the French, v. 144, vi. 321, 330. Barclay, a Quaker, iii. 581; in Chester, iv. 333. Barclay, a Scot, tries to justify an attempt upon William III, v. 114. Barebones, Praise-God, member of the Independent Parliament under Cromwell, iii. 86; enactments of the Parliament named after him (on the administration of justice, marriages, dwelling, taking of oaths, right). Of patronage, tithes, land-tax, iii. 87-92; petitions the restored Rump Parliament, iii. 285. Barlow, Bishop of London, opponent of the Duke of York, iv. 65. Barnard, John, his character as opponent of Robert Walpole, v. 399- Barnes, Robert, philologist and Protestant, executed, i. 166. Barrier Treaty, the, v. 26, 339. Barrillon, French ambassador to England, tries to win over influential members of Parliament, iv. 44; particularly the opposing lords, iv. 45; in communication with the Duchess of Portsmouth, iv. 46, 105; praises the services of the English Opposition, iv. 55; wishes to ruin Danby, iv. 64; insists on the disbanding of the English troops, iv. 67; holds a characteristic dialogue with Sunderland, iv. 102; advises his King only to offer conditional help to the Duke of Monmouth, iv. 104; his personal character, iv. 105; without abandoning the hereditary right of the Duke of York, iv. 127; wishes Charles II to be supported against Parliament, iv. 127; negotiations with Laurence Hyde, iv. 128; promotes the return of Sunderland to the Government, iv. 157; is in favour of continuing the French payments, iv. 193; is in favour of continuing the French payments, iv. 193; is asked by James II for help, iv. 458; advises against his flight to France, iv. 460, 465. Barrington, dissenting Lord, v. 379- Bart, Jean, freebooter, vi. 291, 292. Bassompierre, Marshal, French ambassador to Charles I, i. 560. Bastwick, ill-treated by the Ecclesiastical Court, ii. 49; ordered to appear before Parliament, ii. 227; returns with rejoicings, ii. 242. Bates, Presbyterian preacher, in the commission for arranging a compromise with the Episcopalians, iii. 368. Baxter, Richard, Presbyterian, against toleration to the Romanists, iii. 352; in the commission for arranging a compromise with the Episcopalians, iii. 368; desires a union with the State Church rather than the Declaration of Indulgence of Charles II, iii. 526; imprisoned, iv. 171. Beachy Head, sea-fight off, iv. 597. Beaufort, Duke of (Henry Somerset), secures Bristol against Monmouth, iv. 254. Becket, Thomas a, i. 41; murdered, i. 46; effects of his death, i. 46. Bede, the Venerable, i. 13. 