De mensch zoo als hij voorkomt op den bekenden aardbol [microform]
Stuart, Martinus, 1765-1826
Ilunne licfhcbbcrij in hct mnakcn van bceldcn en figuiircn kcn-.ncrkt zkh in al Inin hand- en kiinst-wcrk. Allcs is met loof- werk opgecicrd of draagt de afbeclding van cenig dier. Meest ziec men 'cr men- fchen-aungezichten op, vvelken zij zelfs op hunnc wapcns van ftcen en van been wc- ten te fnijdcn. Ilunnc tcckcnkunst drukc gcnocgzaam uit , hct gcen zij willcn af- bceldcn : maar hun fnijwerk is docrgaands grof en ruw, bchalven alleen in hun mom- tiiigen, waarin zij zich als bckvvaamer becldhoinvcrs kenmcrkcn. Deze eigcnlijke becldendc fmaak is zoo bljzonder eigen aan dit volk, dat men bij hun klecne menfchenbccldjens , afbceldingen van vo- gels, visfchen, land- en zee-dieren, vindt, ja zelfs kleenc modellcn van hun huisraad en van hunnc Canons. Hunnc tcckcnkunst vcrheft zich zelfs tot zckere fchildcr- kunst, daar zij nice flechts de omtrekken voor CO Cook D. XI. bl 154— 85, r VI I ■■■li ■ i' f. ill r 190 N O O T K A. voor hull fiiljdvvcrk maakcn , maar 00k aan hunne figuuren en afbccldingcn dc vercisch- tc klcurcn trachten tc gcvcn. Zoo zag men bij zomniigen dc walvischvani^st op hunnu muczcn gefchilderd, het wclk te recht door cook opgcmcrkt werd, als den ccrftcn trap om gcvallcn voor dc vcr- gecclhcid te bcwaarcn ; lervviji hij zelf twij- felachtig werd, of hij in zekcre figuuren niet vcelccr de ecrrtc ontwikkeling van beeldfchrift, ter voorllelling van zckerc be- paalde denkbeelden , dan wel de grillige voordbrengzelen ecner dartcle vcrbeelding moest befchouwen (i). De uiiftekende kunstbekwaamhcden in het fnijden hunncr afbecldingcn vooral bo- vcn die dcr reeds belchrecvene nabuuren ain dc Noerdwestkust , mogen voorzeker worden toegefchrec'ven aan hun ijzeren gC' reedfchap, het welk zij fchicr alleen ge- bruiken. De beitel en het mes fchijnen echter nog hunne eenige wcrktuigen daar- van te zijn. Dc beitel is tot agt of tien duimen lang in een houten handvatzel en drie of vier duimen breed : maar mcestal is (i) Cook D. XL bl. 8/, C3. iflr ook aan vcrcisch- Zoo zag ni^st op wclk tc rcrd , als dc vcr- zclf twij- figuurcn ling van :kcrc be- grillige rbeelding hcdcn in )oral bo- nabuuren 'oorzeker zcren ge- llecn ge- fchijnen gen daar- t of tien ivatzel en ncestal is dc- N O O T K A. ipi dczdve vccl klccncr en fmallcr. De mcsfcn zijn van vcrfchlllcndc groottc, mccstal kroni als ccn fnocimcs, maar fchcrp aan de rondo zijdc. Dc mesfen warcn breed en dik, als ccn ijzcrcn hocpcl, en bleckcn dus gecn Kuropeescit maakzel te zljn. Zij houden al hun ijzcr blank en flijpcn hct op cenen grovcn wcirtcen van lei (i). Die veelvuldig en naar eigen fmaak gcvormd gcbruik , het wclk de inwoo- ners maakcn van het ijzcr, fchijnt duidlijk genoeg ic toonen, dat dcrzclvcr ' ennis aan die raeeaal oudcr is, dan den eijd, wannccr QUADRA dczc baai oncdcke hecft: maar nice gemaklijk vale hec ee gisfchen , van waar hec zclve hun vrocgcr zal eoegezondcn zijn, zonder eeyc binncnlandfchc gcmcenfchap door de Noorderindiauen eoc aan de Hud- fom-baai tc ondcrllcllen, of dezelve met Canada en Mexico te zockcn (2). * Hec dagelijksch bcdrijf dczcr menfchcn vcrdecle zich tusfchen de [)cide geflachten. Dat der mannen fchijne allccn de visfcherij en jagc 'tc zijn, terwijl men de vrouwen -,,,- ■,...., _ - ^ . .. ^'^ ■/:-?"- be- (i) Cook D. XI. bl. 95. (2) Cook D. XI. bi. 91—97. 1 i.l %\ !■' ;. M illii r 1)! 192 N O O T K A. bezig gevondcn hcefc met hec bereiden van wollen- en linncn-ftoffen en klecdcren, met het gcrced mtiakcn dcr fardijncn voor den winter en het raapen van mosfelen. Ook zag men haar wel Canoos rocijcn, vvaarin dc mans vverkloos zaten , zondcr zclfs cene band uit te ileken, oni haar in dien arbeid tc vcrlichtcn of te verpoozen (i)* Ondanks dcze onbefchaafdheid fchijnen zij niet onvatbaar voor tedere aandoenin- gcn, wanneer men daarovcr mag oordcelen uit hunne liefhcbberij voor dc toonkiinst. Dczclve is bij bun wcl van ecncn dcftigcn of crnftigen , maar toch van eencn waarlijk hartstogtlijkcn , trant. Zij bcwaaren zorgvul- dig de maat in hunne langzaarae en plcg- tige gezangen, wicr toonleiding gccnzins zoo ecnvouwdig is als bij anderc ruuvve vol- keren, maar wicr vcrandcringcn vcelvuldig en altijd vol uitdrukking zijn. Kiet altijd zingcn zij in rcijen. Zomtijds zingt ecn en- keld perzoon ecn ernftig lied, waarvan hi] zelf naauwkcuriglijk de maat met dc hand op zijne dij llaat. Zomtijds wislelt de plegtige zangwijze af door cen lecvcndiger ea (i) Cook D. XI. bl. 75, 76. 1?fi ;iden van ;ren, race voor den !en. Ook I, vvaarin :clfs ccne en arbeid ). fchjjnen andoenin- oordcclen oonkunsc. 1 dcftigcn 1 waarlijk zorgvul- en plcg- gccozins mwe vol- ^celvuldig slet altijd t ecn en- larvan hij c dc hand dsfelt de cvcndiger en N O O T K A, 193 en vrolijkcr lied , hct wclk zclfs fcherczcn- de vvordt (i). Met ecnigdc fpcckuig, hct geen echtcr hunnc vcrdcr gcvorderde zan;,'kunsc ge- Jeidt, is, indien hct zoo mng genoemd worden, ccn ntcl. Nog hebbci! zij ccn klcen fliiitjcn van eenen diiiin lanrj, met flechts ecn gat, vvaarvan zij zich ter jagc fchijncn te bediencn, tpr verfchalking der dieren : men hoordc 'er ':en minsten eenen i in een wolfsvcl gekleed en met den kop van dat dier over hec hoofd gctrokken^ door middel van zulk een fluirjen, hec gc- huil van den wolf naarbooizen (2). Van couver vverd door hun onthaald op eenen krijgsdans, die in voile krijgs toerusting en met zoo veele vcrfcliriklijk- heden in bonding en gebaar wcrd uitgii- voerd, dat de volkomenrte zekerhcid \ve- gens hunne vreedzaame oogmcrken nict toereikende was , om de aanfchouwers bni- tcn alle angstvallighcid te hoiiden. De voornaaniftc bevvcglngen blj dezen dans be- ftonden in zccr hoogc fprongcn , met de min.sc (i;) Cook D. XL bl. (T3, 64. (2} Cook D. XI. bl. 64, 65. .•» III. DEEL. N I ! If h r 19^ N O O T K A. ninst mogclijke bevvcginp; dcr Imieen. HcC Opperhoot'd maquinna, d'c zdf de ccr- fte cb.nzer Avas, vcrving dczc vertooning mcc ccne vcclvnldigc vcrwisfcling van mas- kers, die, wat de zondcrlingheid van der- zclvcr uitwcrking bctrcfc, ccr dceden aan de grlllighciJ zijner verbcclding; de toonen eohcer, bij deze vertooning gezongon , kraschten Vancouver, als zeer raauw en wanluidend cndraagltjk, door dc oorcn (0* Duidlijk kcnmcrUte men bij de Nootkalrs- bliiken van burgerlijk beiluur, iehoon men deszelfs eigenliike inrichtin.^ nict juisc wise te onderfchciucn. Die bemcrkte men, dac 'er Opperhoofden warcn, door den naam van Jcweek onderfcheiden , wicr gczag zich enkel fcheen uittcftrekkcn tot dat gczin , het welk bun als hoofd erkende, en daar- toe niet altijd mannen van jaaren verkoos, hac welk natuurlijk nan zekcre erfopvol- ging van gczag deed denken C^). Dat 00k deze erfopvolging in de vrouwelijke linie daadlijk plaats heefc, bleek naderhand aan van couver, wannccr hij de oudfte dog- (i) Van couver T. H. p. 331 , 33=. (2) Cooi; D. XI. bl. <)3. ♦ ""^ iccn. Hei: !lf de cer- vertooning r van mas- d van der- deedcn a;m de toonen gezongon , r raauw en oorcn (0« : Nooik^/lrs Ihoon men t jiiisc wise e men , dat den naam gczag zich dat gczin , e , en daar- ;n vcrkoos, e erfopvol- (^o). Dat vrouwelijke k naderhand ij de oudfte dog- 1 , 33=. *--■ N O O T K A. 195 dogter van maquinna, aiipiennis genaamd, als opvolt^flcr hoordc uitrocpcn in de bcdccJngcn van haarcn vadcr, die liaar ten huu'cliik had toegezcgd aan den ou.'.(ten zoon van wicananish, hec Op- perhoofd van een ander aanzienlijk geliucht. Wicananish en zijn zoon, vergezeld van een taliijk gevolg, kwamen plegtig aan het verblijf van maquinna, en fprciddcn aldaar voor hem eene ganfche reeks van kostbaarheden uit , als den ge- booden prijs voor de hand zijncr dogter, die daarna dcfcig gevraagd werd. 'Er had- den langc onderhandelingcn tusfchen de beide vaders plaats, eer zij hct eens waren over de gefchcnkcn. l\a dat de koop ge- flooten was, keerde echter de bruidegom nog dlleen te rug met zijnen vader, terwijl AHPiENNis nog eenigen tijd bij ma- quinna bleef, waarfchijnlijk om dat zlj nog te jong was voor de verbindnis, zijnde zij niet meer dan tien of twaalf jaa- ren oud Ci). Eene zoo ver gevordcrdc Staatkundigd bcvaicing van geflachtsverbindingen , alvoo- rena (0 Van couver T. II. p< 355. - , r. i i n ,0^ 1^6 N O O T K A. rens dc Natiiiir het huwclijksgcoot vergunty bij die volk vin.lendc, mag r.icn zich mcc recht beklaagcn, dat onhunde hunner taal de Rcizigers Iniicen ftnat gefteld heefc, om grondigcr kennis van hunnc burgcrlijke en Godsdiensiigc denkbecldcn te vcrkrijgcn. Hunnc fpraak is niet hard noch onaan- genaam, dan bij het gebruik van dc k en //. Dczelvc hccft echter vcel meer lip- en tand-letters , dan keel-letters. Zij hebben eenen zonderlingen tongllag, die men door Isztlil zou kunncn uitdrukkcn. De meeste uitgangen hunner woorden zljn in tl of z en f: Hunne taal is arm. Dit bemerkc men aan het veelvuldige gebruik van het zelfde woord, met een gering verfchil van uitfprar.k. Hunne wijze van fpre- ken is langzaam , zonder vccle uitroe- pingswoordcn. IVakash! was de eenige uitroeping van tocjuiching, wclke men be- merkte. Met de taal der Eskhnoos en Noord- indiaanen heeft de hunne geene de minste overeenkomst: meer gelijkt hij naar die der Mcxicaanen (i). Het zcdenlijk charakter dezer menfchen is (i) Cook D. XI. bl. 99—103. '!>» ^ N O O T K A. 197 t vergunt y I zich mcc lunner taal heefc, om gcrlijke en rkrijgcn. )ch onaan- n dc k en eer lip- en '6i) hebben men door De meeste in tl of z )k bemerkc ik van hcc ig verfchil van fpre- :le uitroe- de eenige ke men be- y en Noord- geene de jkt hij naar ir menfchen is ■is zoo veel duidlijker gcblce!;en iiic dcrzcl- ver gedrag jcn;ens de vrccMiidelingcn zoo wel,als onderling in h:in liuislijkc Jecvcn. Hetzclvc is gastvrij, de vrccmadingen met de uiterac gulhcid en hartlijkdcn aan- drang noodigende, om binnen's huis tc ko- men (i). Zomtijds acht eenig Opperhoofd dezc gemeenzaamheid niec raadzaam: docli bezwaarlijk wedcrhoudt zijn gQZT.g de een- vouwdiger gulheid der vrouwen, die zich in den fraaiften dosch fteken , cm dc vrecm- den vvelkom te heecen en met gezang te ontvangen (^2}. Met de gulfte gastvrijheid vereenigt zich bij him een zeer naauwkeurig denkbecld en Icevendig gevoel van het rechc van uic ■ fluitenden eigendom op hunnen eigen grond, hec welk hun het hout en water zelfs op zekeren prijs zou hebben doen llellen voor de vreemde zeevarers (3). Gelijk zij echter gaarne van deze rech- ' ten uit gastviijheid afftaan, zijn zij erkent- lijk voor de gefchenken van vreemden, dien f '*: (i) Cook D. X[. bl. 17. (2) Cooic D. X[. bl. 20. (3) Cook D XI. bl. 24. ■;> i .»!;< ;i:! ipS N O O T K A. dicii -/a] met nog grooccrc bcandwoor- dcn (i). In hiin vooikomcn is ccnc ftille en werklooze koclhcid. 2i] fprckcn weinig. Zelfs in driftvcrvocrlng hoort men van him flcchts korte fprcuken of cnkcldc woordcn , die wcl ftcrk wordcn hcrhaald, maar ttceds op denzclfdcn toon en flcchts van cen cnkel gcbaar vcrgczcld, bij elken zin hun zich ccn weinig voorwaards wcn- dendc door dc kniecn te buigen , ter- wijl hunne arnicn langs hiin lijf nederhan- gen (2). Zij fchijncn een handclbanr, bclccfd en goedaardig, volk : doch ondanks hunne hcer- fchende koelblocdiglicid , zijn zij ligc "ernakt- over het gcen zij als eenen hoon opvatten, maar ook even ras vergeten, als elk ander oplopend volk. Zeldcn nemen ook vrecmdcn decl in de twist dcr partijcn, maar aanfchouwen de grootfte kwaadaar- digbcid van anderen met koele onverfchil- iighcid , vvclke flecTits gereed blijft , om den minstcn hoon, die hunne eigene gevoelig- heid (i) Cook D. XI. bl. 27. (2) Cook D. XI. bl. 61. t'j •"wasmem^t^sif^vni'-^is^-i candwoor- nnie en in weinig. n van him woordcn , maar ftceds i van cen clken zin lards wcn- gen , ter- nederlian- bclccfd en lunne hcer- zij ligc :enen boon ;rgeten, als nemen ook r parti] en , kwaadaar- onverfchil- ft, om den e gevoelig- heid N O O T K A. 199 facid treft , te bcan.Uvoorden , zondcr de minstc vrccs voor ecnigc mccrderhciJ (i). Andcro linrtsroirtcn , van nJoii\v,s!j;iLTig- heid vooral, (cl.ijnen cei)i;jcrmaa:e l/ij hui tc flapcn. Nimmer trok ccnijj vrecrad voorvveip hunne aandachc genocsi; , om \vm tot verdcr ondcrxoek aan te fpooren. Te vrcden mot hcc gccn zij zolvc konnun en bezitcen, bcfchouwcn zij al iicc nijuvve bij de Europccrs met zekere onvcrfchillighcid, Het aanmerkiijk vcrfchil dcr klccJing en manicren , de buictngewoone gruocte en het maakzel dor fchepen van de Rcizigcrs, wekten zclfs geenc verwondering bij hun, ja kon naauwlijks hunnc aandachc aflei- den (a). In den hnndcl bleek het, dat zij als op- kopers kochten en verkochten , en zorg- vuldig waren, om meester te blijven van de markt. Ook waren zij gevat op be- driegerijen , die zelden met de ecnvouwdig- heid van den aanvangiijkcn handel gepaard gaan. Zoo mengden zij wel eens water onder de traan , die zij levcrdcn , en waren zom- (i) Cook D. XF. bl. ra , 63. (2) Cook D. XI. bl. 63. N 4 itiii^i "iflwiwi^. -• «i COO N O 0 T K A. zomtijds ftouc gcnocg, om blaazcn met cu- kcid water gcvulJ voor traan tc vcrkopcn. Andcrcn namcn Europcefche goedcren mcde, yonder 'cr ict voor tcrug tc brcngen. Evcnwel had over hct algcmcen cciic goe- Uc trouw plaats , vvelkc dcrx onecrlijkhcden tot iiitzonueringen maaktc (O. IJzcr en kopcr warcn dc voorvverpen, wclkcn zij met cenc gecstdrift zogtcn, die hiin ineermaalen in verzoeking van dieverij bragt, welke niaar wcinigcn konden wcdcrlhan , vvannccr zicii dc gelcgenheid voordi^ed. Anderc zaaktn van linncn en dergc'iikcn v»'arcn volkomen vcilig', zoo dat men ze, den nacht door, zondcr oppasling kon laten (a). List vcrccnigde zich met hunne dieverij , terwijl de ecn den eige- naar elders bezig hicld , nam de andet* zii'n flag waar. Doch daartegcn waren zij ook zeer gereod, om clkanderen te ver- klikken (s)* Onderling zelve fcheenen hunnc mccstc gefcbillen wegens bet befte- len van clkanderen plaats te hebben (4). Do (1) Cook D. Xf. bl. rt, 7 , 15 , 16, 65. (2) Cook I). XI. bl. 7. (3) Cook 1). Xf. bl. 6 , 7. (}) Cook D. XI. bl. 66. % t ' met en •crkopcn. en mcde , brengen. cue goe- iijkhcden rvverpcn , zogten , king van n konden Icgenheid inncn en , zoo dat oppasfing zich met den eigc- de andci' :n waren ;n te ver- fcheenen bet befte- en (4). Do N O O T K A. SOI Dc naam van bedclachtig en, bij wcigc- '' ring, kwaalijk tc vrcden tc zijn, gaat bun ua blj VAN c o u V R II , die in im a q u i n n a tn zijnc twee vrouvven dc onbefchaanidflc en lastigllc bcdolaars vond cm allcs , wat bun in de oogcn blonk, tcrwijl zij ecnen dag of twee lang bet hoofd toondcn, vvanncer •/A) warcn afgcvvcczen (i). Dc fcbandclijkftc en fchanmtclooste lui- heid is ecbter bet hoofdgebrek van hun cliiiiukter. Dc jongflc knnapcn vooral zit- tcn zich bier en daar bij gezelfcbapjens in dc zon tc kocstercn, of liggen zich tot dat zelfde einde op bet Itrand te bakeren zonder cenig dekzel, als een hoop varkens, gclijk hct dc arbcidzaamc cook uitdrukt. Deze verachting van alle fchuamtc was echtcr alleen den mannen cigen : de vrou- wen warcn altijd behoorlijk gekleed, gc- droegen zich met dc ultcrfte betaamlijkheid en verdienden alien lof van rchaamachtig- heid en zedigbeid; tcrwijl d>Tzelver vcel- vuldige buislljke bezighedcn van ftofbe- rei- (i) Van couver T. I. p. 450. N 5 #|l so 3 N O O T K A. rciding en fpijsvcrzorging grootere arbcid- zaanilicid vordcM-dcn CO* Wcinij; beandwoordcn dc mans dczc vroii- wclijkc dcui^dcn door ccnigc tcdcrhcid of ccrbicd: zclfs vcrdcdcn zij hunne licfdc aan mcer dan ccnc gadc, hot gccn ten minsten alzoo bij iviAQuiNNA plants had (a). Wcgcns (Jodsdicnstighcid fchijnt liunne zorgvuldighcid voor hunnc groote becl- dcn te getuigcn. Dat zij hunne klecncre vcrkochtcn is gecnzins ccn bewijs van hunne veilheid met hunne Afgoden zelve : zij zclve toonden toch vermaak in hunnc becldhouwcrij en misfchien waren de klce- nere beelden eenvouwdige mcnfchenbceld- jcns (3)- Dc ondcrfchcidcne dcelen onzcr afbcelding dezer menfchen kunncn voorzekcr de ver- gclijking tloorftaan met dc befchrijving van dcrzelvcr voorkomcn , klecding , opfchik , wooning,vi.schdroogerij en afgodsbeeld. Men ziet door cene opening tusfchen de, op el- kan- (i) Cook D. XI. bl. 63, 76. (2) Cook D. XI. bl. 73. Van couver 1. 1. p. 450. (3) Cook D. XI. bl. 74, 75, p8. '^trti^mam*^^^!^si>>i!^'^''^ti!!!t*3i*mi^!ssrsasmmmf a^nam,,: -rr N O O T K A. 203 kanckr ftaandc , planken iu hunnc hut , en morkt 'er de vicrkantc kistcn met hun- ne gocdercn op. Vrouw en man zijn gc- lukkige naarbootzingcn dcr afbcclding van bciden blj cook. Dc vadzigc onvcr- fchilligheid hoiidc den man alliicr gchoel werkloos gczctcn voor zijnc hut; tcrwiji de vrouw, met haar fpclcnd kind aan dc hand, ccnc ftillc wcrkzaamhcid on opmcrk- zaame zedighcid vertoont, die in elks oog haarcn luijcn en belachlijk gekapten echtge- noot bcfchaamen (i). (O Zie Plaat CII**. XCVIII**. XCIX** van COOK D. XI. NAUW- ; T1 P It T^^^^f^ ^^ li^iii'' o NAUWDOWESSIES. l^c rivlcr Mis/ts/tppi maakc cene belang- rijke fcheiding tusfchen de cigenlijke bin- jienlandcn van Noord-America , dezelvcn in OostUjke en IVestUjke deelende van den Mcxicaanfchen golf af tot fchicr aan Hud- fonsbaai toe. De binnenlanders onder- fchcidt men niet flcchts van de cigen- lijke kuscbcwooncrs aan de Stille en aan dc Atlantljche zee, maar ook van die van JNieuw Mexico of Granada aan de eene, en van dc Verecnigde Staaten aan de an- dcre zijde, benevens van alle die plaatzen, waar de volkeren van Europa derzelver bezittingen hebbcn , en rondom welken ook onder de inboorlingen meerdere bcfchaafd- heid heers^'ht. Zeer ii?AS'r-:-.&iigi^j$fe: ".'« y iHiiSi^^gBgfMt^itEimnima^- Zeer NAUWDOWESSIES. ao^ Zccr langen tijd hccfc hct onzc aanlrijks- on volkcrcn-kiindc ontbrokcri aan bcfchrlj- vingcn dcr binncnhuidcn en dcrzclvcr be- wooncrs, tcrwijl men rccds naaiivvkciirig ondcrrlcht was van allcs, wnt do oudc en nicuvve cigcnlijke Rijkcn en Staatcn van die canmcrklijk wacrckidccl bctrof, tot dat men zinds dc hclft der voorige ccuw ook hicrin kundighcden hccft vcikrccgcn, voor wel- kcn onzc mcnschbeocfcning dc onvcrmocl- dc en weltoegeruste Rcizigcrs zeer vcel vcrplicht IS. Aan J. CARVER inzondcrheid zijn vvij deze crkendnis verfchuldigd voor zijnc uit- vocrige en naauwkeurige berichten van de- ze binncnianden , voor zoo verre zij zich ultftrekken van 4i<> tot 49^ Noo'*derbreed- te en van 26a" tot 1175^ Oostlijke Icngtc. Deze uitgeftrektc grond is wederzijdsch doorfneeden met veelvuldige takken en ar- men van de Misfisftppi^ in we Ike een aan- tal meircn en watcrkommon zich door de- zclven ontlasten. Alzoo even gefchikt ter bcbouwing als tot handclgemeenfchap, ligt deze grond ondor cene luchtftreek , wier gemaaiigdheid vrcemd is voor hiin, ^ ;l ii ' 1 I' I >;, I. M (i 1 ; W %m^ I lii 20^ NAUWDOVVESSIES. die gclijke graadcn in Eitropa bewoo- nen (i). » Uitmuntcnde boomen voor hcc fraaifte timmerhoiit , cen ar.ntal nootcboomen , wil- de vruchtboomen, vcclvuldigc hccstcrs, en allerleije moeskruiden, maaken hot planten- rijk dczer gewesten zoo fchoon en rijk als elders (2). Dc tiiger, beer, wolf, vos, bond, berg- kat, wilde kat, bufFcl , eland, inoofe , veel- vraat, egel, rakoon, boschmarccr , nniskus- rot, cckhoorn, haas, konijn, mol, we;iel, muis , veldmuis , bever , otter en vl^dcr- niuis, bet hert, rendicr, llinkdicr, ftokel- varken en fabeldier zijn de viervoetige die- ren, aan deze gewesren cigcn (3). Onder de vogelen tclt men den arcnd, havik , nacht-havik, gcitcnmcJker , visdi- arend, raaf, kraai , uii , Icpclaar, oijevaar, waterraaf, reigcr, zwaan, gans, eendvogel, taling, duiker, watcrhoen, kalkoen, kor- hoen , patrijs , kwartel , duif , poelfnip, leeuw- (0 Carver's Reh in dc binneuhiudcn van Noord- America. D. If. Ar,nhanj;zel. (2) CarvI'R's Keize D, II. bl. 23—266. (3) Carvkr D. II. bl. 173. 1I m,ij^^^^ 0^^^SSf^^it0iKa^Ukmi^smi^iJiir^ '■ •»f*^WiiK.^WS»"^''-* NAUWDOWESSIES. zof lecuwrik, fpechc, kockoek, gaai, zwaluw, wakon-vogcl, mcercl, roodcn vogcl , nach- tegaal, lijsccr, zaagilijper, koningsvogcl , hct roodborstjen , het wintcrkoningjen en het blocmzuigcrtjcn (i). De fteur, katvisch, fnoek, karper en dikkop zijn de voornaamile vischfoorten, die de Mispsftppi bevolken (2). Vcrfchriklijk zijn de flangen in de bos- fchen en poelen dezer gewesten. Men onderfcheidc 'er de ratelflang , de lange zwarte flang, de muur- of huis- adder, de geftreepte of kousfeband-flang, de water- flang, de fchuiffelende flang, de doornftaart- llang, de gefpikkelde flang, de ringflang, de tweehoofdige flang. Voords heeft men 'er de land-fchildpad, veeierleije hagedis- fen en de boompad (3): terwijl de ver- fcheidenheid der infeSten zoo groot is, dat derzelver naamsoprelliijg alleen meer plaats zou vorderen , dan daaraan hier behoort te wordcn ingeruiird. De zijworm, tabak- worm, bije, vuurvlleg, waterkcver, fpring- haa- (t) Carver D. II. bl. 204 — 215. (2) Carver D. 1!. bl. 215 — 217. (3) Carver D. II. bl, 218 — .230. II !. M^> MiMi 208 NAUWDOWESSIES. haancn, die gcregcld o\v de ;^cvcn jaarcn wcderkccrcn , en lict vlicgcndc hcrt zijn de opmerklijkften (i). Schoon dcze iiicgedrckce gcwesten bc- woond wordcn door ccn groot aantal vol- kcren of (lammcn, waarvan carvkr nicer dan dertig onderfchcidenlijk hccft bozogr of ontmocc (o.) , eh wij uit die alien zijne af bedding bijzondcr hebben overgenomen van de Natiwdowesftes ^ die zich ten vves- ten van de MhjJsfippi bet verst uitbrciden, verzekerc hij echtcr, dat zij geenzins in zijn cog zoo fterk door maakzel , kleur of ge- ftalte verfchilden , als andere fchrijvers voor hem hadden opgegcven , of als men ligt zou vcrwachten, op hec aantal dier volke- ren lettende , zonder aan dezelvcn als bloote ftammen te denken of ze nog liever als trekvolkeren te befchouvvcn, die door ge- duurige verandering van grond en lucht^ gezamenlijk denzclfden invioed dcr Natuur op hiin geftel ondervinden. Over bet algemeen zijn deze menfclien tenger, laug en rechc van gcftalte, en zcl- (i) Carver D. TI. bl. 230— 234. (2) Carver D. 11. bl. 217, tl« vcn jaarcn crt zijn de ^csten be- aantiil vol- .VER mccr ; bczogt of alien zijne crgenomen ten vves' uitbrciden, izins in zijn eur of ge- ijvers voor J men ligt dier volke- I als bloote liever als B door ge- cn lucht dcr Natuur ; menfclien jcftalce, en zcl- 54- NAUWDOWESSIES. ao^ sreldcn zict men 'er ondcr hun, die mis- maakt zijn. llunnc huid hceft cenc rood- nchtigc kopcr-kleur. Zij hebben • gioote zwarte oogen. Hun haair is mede zwart, maar zeldcn gckrnld. Zij hebben fchoone randcn, en hiinne adem is zoo zuiver als de lucht, wclkc zij inademen. Ilunnc wang- becndcrcn zijn verhcven ; ruim zoo veel bij de vrouwcn als bij de mans. Dc eerften zijn zeldcn zoo Jang , als Etiropeefche vron- vven, en neigcn mecr tot vetheid, dan het anderc gcflacht. Meermaalcn ontmoet men onder haar bevalligc voorwerpen (i). Bchalven bet hoofdhaair duldt men geen nndcr hocgenaamd, hot welk dc volwasfen- heid kcnnicrkt, en aan wclks uicrooijing men vecl tijds bcfteedt, zoo dac men nim- mer icts van den baard ziet op hct gclaac dcr mans, bchalven in hoogen ouderdom, wannecr zij minder op hun voorkomen lettcn, of zelve minder in ftaat zijn zich te helpcn (2). Zij, die gemccnfchap heb- ben met Europecrs , bedicncn zich daartoe van ijzerdraad, hec welk zij als ecnc fchroef draai- (1) Carver D. I. M. =3. (a) Carvf.r D. I. bl. 219, 220. III. DEEL. O 1 ■li iio NAUWDOWESSIES. draaijen , anderen wetcn acin zeker hard hout de gcthante en hct vermogen van eenen nijptang te gcvcn (i). Dc mans, die door hunne kcnriglicid boven de overigen willen iiitmunten, plukken zelfs al het haair van hunne hoofden , uitgczonderd eene lok mid- den op den kruin , wclke zij dan tot eene aanmeiklijke lengte laten groeijen en voords met pluimen van verfchillende kleiir in zil- veren en ijvoiren fchachten opfteken , zijnde de onderfcheidenc natien kennelijk aan de bijzondere wijze van dit kapzel te zet- ten (a). De mans onder alle deze natien verfchil- len overigens zeer weinig in kleeding van elkanderen, ten zlj ze met dc Europcers handel drijven, wanneer zij hunne bonten voor dekens, hemden of andere kleederen verruilen, welken zij echter meer als op- fchik , dan als dekzel , befchouwen. Door- gaands binden zij omtrend eene halve el Men , het geen hunne fchaamdeelen bedekt , met eenen gordel cm den middel. Overi- gens zijn zij gcheel naakt, bchalven dat zij zom- (i) Carver D. I. bl. 230. (2) Carver D. I. bl. 221. [ES. ,er hard hout van eenen ns, clie door jrigen willen et haair van lene lok mid- dan tot eene m en voords kleiir in zil- teken, zijnde ennelijk aan apzel te zet- itien verfchil- kleeding van dc Europcers hunne bonten ere kleederen mecr als op- uwen. Door- ;ene halve cl leelen bedekt , liddel. Overi- ;halven dat zij zom- NAUWDOWESSIES. 211 iomtijds cene foort van kouzen en fchoe- nen gcbruikcn (i). Dc vrouwcn daartcgen dragcn cone klee- ding, welkc van den hals tot de kniccn reikt. Zij hebben eene foort van vvambuls van ledcr, bet vj^elk het ligchaam, maar niet de armcn bedekt, waaronder een rok van lijwaat of mede van leder hangt; ook zij bedekken zomiijds en op gelijke wijzc, als de mans, haare beencn (2). ' Ilet kapzel der vrouwcn verfchilt bij de onderfcheidene Ihmnien: aan de wesizijde van dc Misfisftppi is hetzelve hec eenvouw- ^ig^e (3)* Meer komen zij overeen in het zetten van €ene vlek verw aan elk oor , en ook wel van eene vlek midden voor het voorhoofd (4). De mans befchilderen zich ook gaarnc met rood en zwart , vooral wanneer zij ten oorlog gaan ; zijnde hun gelaat alsdan fchrikiijker gefchilderd, dan in den vrede, wanneer zij zich enkel willen opcieren. Daartoe fplijten hunne JO" (i) Carver D. I. b!. 222, 223. (2) Caiiver D. I. bl. 224. (3) Carver D. I. bl. 225. C4) Cauver D. I. bl. 225. O a if ir" iiliiilii ! « ;il 2ia NAUWDOWESSIES. jonge luiden ook wcl den buitcnften rand hunncr ooren , dicn zij rekkcn door 'cr ge- W'igc nan te hangcn , tot dat Inin dezclve fchicr op den fchouder hangt. Hct mid- dcnfchot van den neus draagt zomtijds mc- de cone vragt van aardighecien, vooral van fcliiilpen, die natuurlljk hoog geacht moe" ten zijn in de binnenlanden (i). Min werks, dan van hiinnc vercierzels^ maakcn zij van de gemakken in hunne woo- ningen. Zij bedienen zich van hutten en tenten. Tot de eerften fteken zij flechts buigzaame ftaaken in den grond, bui- gcn ze van boven tot malkanderen en bedekken ze met matten van gevlogten biezen of met bcrkenbast. Tot de laatften bedienen zij zich van herten- of elands- vellen, dien zij bekleeden over fchuins in den grond geftoken en van boven bij el- . kander gebondcne paalen. Hunne verblij- ven hebben fchoorfleenen noch vensters, niaar een rookgat van boven, bet welk zij toehaalen tegcn den regen of fneeuw. Beeren-vellcn maaken nieestal bun bed uit; dezelven liggen op den grond ge- fpreid. (3) Carver D. I. bl. 221, 222. li lES. .litcnften rancl door 'cr ge- Inin dezclve t. Hct mid- zomtijds mc- n, vooral van geacht moe-' 0- c vercierzels< n hunne woo- 'an hutten en :en zij flechts grond , bui- ilkanderen en /an gevlogten 'ot de laatften in- of elands- ver fchuins in bovcn bij el- ^unne verblij- och vensters, , het welk zij if fneeuw. estal hun bed Icn grond ge- fpreid. 22S. 5* NAUWDOWESSIES. 213 fpreiM. IMj gcbrek aan ruinue voor luin g-zin, kj^L^en zij liiinne kindcrs bovcn /ich op ccno llcllaadjc van onnrcnd vicr of vljf voctcn hoog (i). Hun huisro.cid is gcring en cenvouwdig. Al hiin gcreedlchap is lomp en gobrekit;. Hunne, van zwartc klci gcvormdc, potten wederftaan echter het vuur. Zij gcbruiken tot het braadcn van hun vlccsch het fpic van hard hout gemaakc ; hctzclve draaic op gevorkte (lutten, of wordt rduiins in den grond geftokcn , wannecr het vlccsch zelve dan geduurig wordt omgekccrd. Kwastachtige uitwasfen van den fuiker- boom of eenig ander hout, leveren hun fchotcls, pannen en bakken. Tot hunne lepels hebben zij een bijzonder Icpelhout, gelijk het in America genoemd wordt, naar palmhout gelijkcnde. Mesfen en vuur- flagen zijn voords de vrecmde noodwendig- heden , waarvan zij alien zich door den han- del met de Europeers voorzicn hebben Ca)* De mees'.en dezer ftammen gebruiken noch brood, noch zout, noch kruidcrij, noch (i) Carver D. I. bl. 225 — 227. (2) Carver D. I. bl. 227 — 225, O 3 •I i 'ih -tH! Ill ! I f; f f 0 ^ liJ^ S14 NAUWDOWESSIES. noch mclk. Wilde rijst is luin brood, of 00k wcl onrijp kooren en booncn , tc za- men gckookt met bccrcnvlccsch ; wclkc zcer fmaaklijke fpijs , volgcnds carver, bij hull fuccatosh gcnocmd wordt. Zij kookcn of braaden al hun vocdxel. Het nat, waarin hetzelve gckookt is, ftrckt hun tot.gcwoo- ncn drank. Dicren- en p]anten-rijk beidcn vcrfchaiTcn hst eerftc echtcr voornaamlijk, • daar zij den grond fchier onbebouwd latcn. Het gcmcen is morzig in de fpijsbc- rciding: de Opperhoofden zyn zoo zind- lijk op hun voedzcl, als op hunnc klce- ding en wooning. Hun maahijd fchijnc zich aan gccne uurcn te bepaalcn. Dczelve heeft dikwijlg in talrijk gczelfchap plaats, ' wiil zij de fecsten beminnen , welken met hunnc danzen aanvangcn en eindigen. Mans en vrouwen hcbben afzonderlijkc fecsten : aan den dagclijkfchen disch zijn zij cchter niet afgcfcheidcn. Gaarne houden zi) opene tafel voor vreemdelingen , en ftaan ' eikander gulhartig bij in gebrek aan voor- raad (i). Hunnc voornaamfte bezigheid is de jagt: de (i) C.\RVER D. II. bl. 7 — 10. ; .■^^m^mum,~ '4.11' S I E S. uin brood, of •ooncn , tc za- :Ii ; wclkc zcer : A R V E a , bij t. Zij kookcn let nat, waarin lun tot.gcwoo- iten-rijk beidcn voornaamlijk, :)ebouwd latcn. in de fpijsbc- z'.jn zoo zind- p hunnc klcc- maaltijd fchijnt aalcn. Dczclve :clfchap plaats, nncn , wclken n en eindigen. 11 afzonderlijkc n disch zijn zij Gaarne houden lingen , en flaan ibrek aan voor- leid is de jagc: de 10. j NAUWDOWES 'ES. 215 dc bckvvaame jagcr is even lioog gcachc bij hun als dc wakkcrc knjgsnian. Zij zijn afgcrccht op allcrlcijc listen en vvc- tcn lict fpoor dcr dicrcn tc bcmcrken met ccnc fchcrpzinnighcid , die voor andcrcn onbegrijpelijk is ; ook volgcn zij liet midden door de bosfclicn met dc zckcrhcid van onzen jagtliond. De jagc is bij hun ook cene volkszaak , welke tclken jaare gcrcgeid wordt, als ware het een veldtot!;t, zoo dat zich onder den bekvvaamften jager ganfche bendcn, als onder eencn vcldhecr, fchaaren. Een algemeen en ftrcng vastcn van ver- fcheidene dagen gaat dcze jagt vooruic; het zclve wordt gecindigd met een grooc gastmaal , wnarbij echter dc maatigheid heerscht , terwijl de oppcrjagcr de voor- naanifte daaden verhaalt van zijne voorgan- gers; waarna zij alien zich de huid fchicr gcheel zwart vervven. Hunnc fnclheid is ongelooflijk: dezclvc agterhaalt meest alle dc dieren, op welkcn zij jagt niaaken. Hij , die het eerst een dier treft , heeft bij hun recht op het beste dec! , of ook anders- cm, die het eerst zijn mcs zet in hec wild, fchoon reeds door een andcr dood- lijk getroffen, Nimmer is de verdccling van O 4 het ! r i m^ I V\' !,JJ J ' ai5 NAUVVDOWESSIES. Iict wild bij hun llof toe krakccl; zij mo- gen hun cigcn gczin hct nicest bcvoor- rcchtcn , dit vcrvvckt bij hun gccn nijd. Vccl bijgcloovigs hccft wel plaats bij hun- nc jagt , vooral op de bcvcis , die hun zoo bclangrijk ijijn: maar die bijgcloovighcdcn /clve maakcn hun zcer opicttcndc jagers, even als hun God^dicnstig vasten, hun luch- lig en gretig ter jagt niaakt (i). Niet tnkel ter jagt, ook ten krijg, dra- gcn zlj hunne wapcncn , en hicr neenic hunne bcfchrijving ecne fchriklijlce wen- ding. Vijftien jaarcn oud vattcn zij de wapcncn daartoe op en icggcn dezelven nict at' voor vijfcig- of zcstigjaarigcn ou- dcrdom. Elkc ftam hccft zijne eigcne krijgsluidcn. Boog en pijlen, benevens de oorlogsknods of kopkloover, zijn de wapc- ncn dezcr volkeren. De laatfte is gemaakc van zcer hard hout, heeft ecn rondcn kop als ecn kloot, waarin een fnijdend ijzcr of VHurllcen is gczet ; dczelvc wordt Towa' hawk genoemd. Nog heeft de Nauwdowes- fil'r allcen ecnen dolk in gebruik, dien hij met een touw om den hals draagt; dezclvc (i) Carver D. II. bl. 2- — 37. lES. cccl; zij mo- iccsc bcvoor- II gccn nijd. laats bij hun- die hun zoo jcloovighcdcn :tcnde jagers, en , hull luch- Ci). m krijg, dra- i hicr nccmc riklijke wcn- vattcn zij dc gen dezclvcn igjaarigcn ou- zijne cigeno , benevcns de zijn de wapc- fte is gemaakc in rondcn kop fnijdend ijzer ; wordt Toma- e Nauwdowes- ruik, dien hi] Iraagc; dezelve NAUVVDOWESSIES. ai?. Is omtrcnd ticn duimcn lang en van bovcn dric breed, uitlopendc in cen punt, zijiido van vuurlleen of Ilaal gomaakt en wordendc in eenc fchedc van hereon -ledor gedragen , als ccn kenmerk van voornaumhcid in den krijg (i). Dc vrijhcid of uitbrciding hunncr jagt- vclden is doorgaands dc ccrfte oorzaak van hunnen krijg , tcr vcrdcediging of ter vero- vering ondernomcn. Dc wraakzucht over bclccdigingcn hcrhaalt en vcrmcnigvuldigc deze oorlogen, die door cenc krijgszuch- tlgheid, wclkc de dappcrheid deugd noemt, van de vroegfte jeugd af wordt aangevuurd. Het valt den Oppcrhoofden gcmaklijk , hunne krijgsluiden ten llrijd tc vcrbitieren. „ De beenderen onzer broederen liggen onbegravcn, hunne geestcn eisfchen ver- zoening, onze befchermgeesten ftaan ons blj : zalfc dan uw haair , fchildert uw gc- laat, vulc uwe pijlkokers, doet de woiideti wcdergalmen van uwe zangen, en zegt den iiwen, dat zij zullen gewrooken zijn!" Op zulk eenen aanhef vliegen zij te wapen en voeren gcmeenfchaplijken krijg. Zomtijd$ ver- (i) Carvkr D. II. bl. 37—40. • w ^ O 5 »8 r ( 'V 218 NAUWUOWESSIES. vcrvolgc ccn bijzondcr pcrzoon hct voor- wcrp zijncr wraak in ccnzaamhcid hon- dcrd mijlcn vcr en rust nice voor hij hem gcvondcn hcci't (i). Hot ovcrlcg tot algcmccnen krijg is ftaa- lig. Ilctzdvc gcfchicdt in ccnc algcmceno vcrgadering, ondcr raadplccging dcr I'rics- tcrs , ja zomtijds 00k dcr vcrftandigftc vroii- wcn, gclijk dc Gcnnanen wclccr. Op hct befluic tot den krijg volgt ecnc picgtige voorhcrciding , vooral van den Vcldhccr , die nict altijd hct Oppcrhoofd zclf is, maar dan altijd door hctzclvc dnaitoc be- nocmd wordt. Ecn vasten van vcdc dagen en een zorgvuldig waarncmcn dcr droomcn zijii de bijgcloovighcdcn , welkcn zij daarbij in acht ncnicn. Waarna dc Vcldhccr zijne ben- den in hoogcrc gccsdrift aanfpreckt en eencn draagband ncdcrlegt , die opgenomcn wordt door hem , die zich vermeet zijn On- dcrbevclhcbbcr tc zijn. Dc Bevclhebbcr, die cerst zwart was gefchildcrd gewcest, wordt nu met becrcnvet gczalfd en met roode vcrw verfchriklijk gemaakt. Dan zingt hij den krijgszang en bidt met al (i) Carver D. II. bl. 40—44, ? % \ ^ ammmtSm I hct voor- mhcid hon- oor hij hem krljg is ftaa- ic algcmccnc 5 dcr I'rics- ndigftc vroii- er. Op hct inc plcgtige 1 Vcklhccr , ifd zdf is, dnartoc be- cdc dagen en Iroomcn zljii ;ij daarbij in ;r zijne ben- nfpreckt en I opgcnomen icet zijn On- 3evelhebber , rd gewcest , ilfd en met maakt. Dan bide met al zijn NAUWDOWESSIES. -19 zijn krijgsvolk dc Godhcid aan. Ecn fccst- dans vcrvangt dczcn crnst. Inmiddcls vcr« zamclcn dc Pricstcrs kruidcn voor dc won- den , wicr genecskundige kragt hun door opnicrking bekcnd is (i). Dc tusfchcntijd van hct bcfluit tor den uittogt zelven wordt des dags in toebcrcid- zclcn, dcs nachts in vroiljkheid, doorgc- bragt. Bevindt zich ccn enkeic ftam te zwak, dez9lvc zockt bondgcnooien en zendt daar- to^ ecncn afgezant af met cene roodge- fchilderdc bijl en eenen draagband, die hct oogmerk zijner zcnding in zekcrc figuurcn uitdrukt. Hct Oppcrhoofd van den aange- zogten ftam rocpt cene raadsvorgadering bij- een; in dezelvc legt dc afgezant zijne bijl op den grond en doet zijne voordragt met den draagband in de hand, dian hij daarna overgeeft. Het opvatten van de bijl en het aannemcn van den band beflischt den goe- den uitflag zijner zending: derzelver wei- gering wordt voor een blijk van vroeger verbond met den vijand gehouden. Dc oorlogsverklaaring gefchiedt door het zcn- (0 Carver D. U. bl. 44 — 46. I ■*^lf % ll H'- ::i ! t (I <i2o . NAUWDOWESSIES. zendcn van eenen flaaf met cene biji , wiens ftcel rood geverwd is ; waarna de vljand zich haast , om den eerften dcr vre- debrekcrs, dicn hij vindt, eene foorrgclijke bijl in het hare te fiaan, en hem voords op zulk ecne wijze te verrainkcn, dat hij toone , als of hij zijne beflrijders voor gecn mans wLi gchoudcn hebben ^i), Hunne heircn zljn zelden talrijk. Elk draagt behalven zijne wapenen eene mat, zonder verder veldtuig of eenigen voorraad, Iccvende van de jagt en visfcherij, tot dat zij bij den vijand zijn. Hun togt is, over vreedzaamen grond, verftrooid: echter laten zij zich zeker op zijnen tijd ter beftemde plaats vindcn. Zich op hunne Manitoes of Huisgoden, dien zij altijd medenemen, ge- heel verlatende , zetten zij zelfs geene wach- ten uit, wanneer zij des nachts onder hunne tenten flapen. Op vijandlijken grond daar- tegen zijn zij zoo voorzichtig, van geen vuur te ontfteken , geen gefchreeuw te doen hooren, noch ter jagt te gaan; zclfs fpreken zij dan tot elkanderen flechts door ^eekenen en gebaarden. Na (i) CARvpa D, II. bl. 49 — $1, m^^^^i a»sa! ES. cene biji , waarna de :en dcr vre- foorrgclijke hem voords :cn, dac hij s voor geen I, alrijk. Elk eene mac , ;n voorraad, 2rij, tot dat ogt is, over echter laten :er beftemde Manitoes of memen, ge- geene wach- onder hunne grond daar- ;, van geen 'chreeuw te gaan; zclfs flechcs door Na NAUWDOWESSIES. aat Na het befpicden van den vijand vvordc de aanval in den krijgsraad gcregeld. De- zclve gefchiedt voor den dageraad , ten eindc den vijand in den flaap te overval- len. Den nacht door kruipcn zij op den buik naar den vijand toe, naderen hem tot op een boogfchot , fpringen daarna , op ecn gegeven teeken, met een ijslijk gegil op, fchieten oogenbliklijk hunne pijlen af en ftorten met hunne kopkloovcrs op het Icger in. Af kccrig van opcnlijke veldflagen , beroe- men zij zich eeniglijk in list, en prijzen hem het hoogst , wien dc grootfte flachting zijncr vijanden het minsLC bloed hccft gekost (i). Bij de overrompcling dcr vijandlijke le- gerplaats heeft het fchriklijkst bedrijf plaats, het geen de fiedende wraakzucht der aan- vallers en de volflagenfte wanhoop der aan* gcvallcnen kan aanrichten. Zoodra de over- winning beflischt is , dooden zij alien , dieii zij niet kunnen medenemen , en ftroopen ze het bekkenecl-vlies af. Zomtijds grijpen daartoe twee tegelijk denzelfdcn vcrflagenen aan : doch alsdan voorkomt de kopkloover het gefchil. Voords trekken zij met de gevan- ge. CO Carver D. II. bl. 52 — 54. ', ■ t m .•™— ta"" '&9& NAUWDOWESSIES. genen en den buit terftond teriig , de ui- terftc zorgvuldigheid gcbruikendc , om nun fpoor te verbergen voor hunne vcrvolgers. Agtcrhaald wordende , brengen zij hunne gevangenen om , ncmen bun bckkeneel-vlies mede, verfpreiden zich en zocken afzon- derlijk cen goed heenkomcn. Hunne eigene gekwetsten voeren zij op draagbaaren mede , of trekken ze in den winter op fleden voord. Men bewaart de gevangenen met de wreedftc zorgvuldigheid, door ze bij dag vast te houden, bij nacht gehccl naakt, uit- gellrekt en aan handen en voeten gebonden , vast te leggen aan haaken in den grond, terwijl zij tevens nog aan touwen worden vastgehouden door de overwinnaars , die bij hunne minste beweging ontwaaken. In den overtogt van rlvieren en meiren binden zij ze agier aan hunne vaartuigen (i}. Op wcg dwingen zij de ongelukkigen, onophoudlijk hunnen doodzang te zingen. Een fchriklijk gefchrccuw kondigt de terug- komst der overwinnaars in hun dorp of leger aan. Door zckere doodkreeten ver- neemt men het geleeden verlies : aan an- de- (i) Carver D. II. bl. 55 — 73^ I '4 ;s. NAUWDOWESSIES. 223 ig , de ui- : , om nun vcrvolgers. zij hunne :cneel-vlies ken afzon- nne eigene iren mede, iden voord. ti met de ze bij dag naakt, uit- gebonden , en grond, en worden irs, die bij ;n. In den binden zij [elukkigen , te zingen. ;t dc terug- n dorp of reeten ver- es : aan an- de- dere oorlogskrccten hoorc men het gctal der gevangcnen. Op die gcfchreeuw is men in hcc dorp gehccl gehoor. Daarna loopt hetzclve uic, om dc bijzonderhcden te ver- ncmen. Voords fchaaren zich vrouwcn en kindcrs met knuppcls en Itokken , om 'er de ongclukkigcn mede te begroeten bij de inkomst. Nu worden hem de handcn en voctcn gebonden, terwijl cene raadsverga. dering hun lot bcflischt. Zij , wier dood beilooten is , worden in lianden van den Veld- hecr gefteld : de ovcrigen flaan ter befchikking van den Vorst. Dc oudfle en beroemdlle krijgsgevangenen, wier vroegere feiten men zoo duidlijk lecst in de beeldfprakige figuu- ren, waarmede zij hunne armen en borst beprikt en bcfneeden hebben , als de Euro- peer zijne letters verftaat , worden altijd ten dood verweezen. Dezelve wordt hun aarigedaan op den brandftapel, na hun nog vooraf gedwongen te hebben tot den lijk- zang. In plaats van cenig medelijden te willcn wekken , bcdicnen zich de flachtof- fers van deze gclcgenheid, om hunne vroe- gere feiten te rocmen en hunne beulen te bcfchimpen, waarin zij doorgaands volhou- den tot hunncn jongilon fnik. De- ! f i ;, li 224 rsAUWDOWESSIES. Dczc wrecdhedcn, wclke nict lilljven Mj hot vuur en altijd verduurd wordcii ract ongclooflijkc ftnndvastighcid en terc;cnde be- fchiraping, fchijncn zij cchccrcciii-lijk tebc- paalen tot luinne mode - Ifuliane:! , hcbhando dc Europccrs mceririaalen ccnc licfderijkc behandeling bij bun ondcrvondcn, en der- zelver gcvangen gemaaktc vrouvvcn hunne uitcrftc ingetogcnhcid gerocmd (i). De jongelingen , vromven en kinders wordeii meestal gcfpaard en uitgcdeeld, ecrst onder de zulken , die eenen zoon , vrouw of man verlooren bcbben , voords onder hiin,die eenig verder verlics bebben gelecden, en cindlijk onder de overigen , die zich de gevangencn willen aantrekken. Bij deze uitdecling hceft geen gefcbil plaats en na dezclve wordt de gevangcn ontboeid, verfchoond , gclaafd , getroost , en door- gaands als kind of echtgenoot bejcgend, behalven alleen , wanneer eene weduwe reeds elders verbondcn, haaren overleeden man den llaaf wil toezenden in bet fchim- menrijk. . Van uitwisfeling der krijgsgevangencn is ,. bij (i) Carver D. II. bl. 74--f'4. ' '-'^k.:-4i%'A^'-'i6:i:'-ti;^ lES. ict liUjven Mj wordcii race I tergcnde bc- :cni|.;lijk tebc- 'en , hcbbendc nc lieftk-rijkc itkn, en der- Duvvcn hunne 1 (I). I en kinders I uitgcdeeld , eencn zoon , bbcn , voords medics hebben de ovcrigen, ;n aantrekken. ; gefchil plaats igcn ontboeid, ist , en door- oot bcjcgend, sene weduwe :n overleeden in het fchim- jgevangencn is m R4. N;\ U WD OWE SS IE S. iii bij hiin gccn dcnkbceld ; zclfs befchoinvcn zij hem , die uit zijnc krijgsgcvangonis wc- derkccrc,als ccncn vrccnidcn , gelijk hij 00k daadlijk in allc rechccn dcclc met den flam, die hem in ^^unst hccft aangcnomcn , doch hem zckerlijk cencn wrcedcn dood aandoet, vvannccr hij, eens ontvlucht zijnde wedor in deszciis magt komt. De gevangenen , die volftrckt als flaaveh worden aangemcrkt , wordcn doorgaands aan de Europeefche bezittingen gegcven, en als dan met fterken drank betaald, het- welk een nieuwe prikkcl gcvvordcn is vooi* de Indianen ^ om elkanderen te beflrijden, en alzoo him onderling gcdrag meer vercr- gerd dan vcrbcterd hceft. De Jeftdtfche zendelingen bedoelden voorzekcr de ver- zachting van het lot der ongelukkigen eh van het hart der overwinnaars , door huii tot dezen handel uit te bkkcn , maar beklaagden zelve zich over <^c ganscli ftrijdige uitkomst van het ge'.jozen mid* del. Wannecr een ftam ecncri andcreri ge- heel hceft ondcrworpen, wordt het Op- perhoofd van den laatften gedwongcn, cie III. DEEj** P raads' m kiW-' ift" I , '• I ! J* m tf II 11 ft '81 > p i '.i' oo^; NAUWDOWESSIES. raaJsvcrgcidcringcn van den ccrdcn bij tc wooncn in hot vroiuvcngewaad (i). Ilunnc \vij;^c van Vv]^ tc vocrcn vcr- ecuwi;c natLunlijIc bij bnn den oorlog. Ongaai-nc doec n-.cn ook .Ion cerllen ftap tot den noodzAakllikllenvrcdc. I\locde vanecncn vccljaarig.Mi oovlog zockt men middclaars , die dc vrcdopijp aan dc partijcn aanbiedei , in wclk chai-akter zij onichendbaar zijn. Dczc vredepljn, calinnet bi] de Fran- fchen gchcetcn, hcefc ecn rooden marmc- rcn kop, eoncn boincn fraai bcfcbildcrdcn ftecl en is race bcclufpraakigc figuurcn en vcdcrcn voorzicn. Bij clkcn 11am hccft zij haar biji^ondcr vercicrzcl, maar ovcral is zij de inlciding tot alio vcrbondcn. Dc Ondcr- bcvclhcbbc'r rtopt dezelvc , legt ecncn gloei- jenden kool op dc tabak , werpt 'cr dcn- zelven daaina af , draait den llccl cerst naar omboog, dan naar omlaag, houdt hem voords watcrpas en kccrc zich alzoo ge- hcel om, zoo dat hij eencn volkonien kring maakt, bet welk eene aanroeping is van allc de hcmelfche en ondcraard- fche gcestcn. Dit verricht zijnde , bicdc (i) Carver D. II. bl. 05— P»' ES. ■den bij ts 1(1). vocrcn vcr- kn oorlog. rllen ftup tot ■devanecncn ddclaars , die anbiedei , in ^r zijn. lij de Fran- i)den marme- bcfchildcrden I figuurcn en ftam hccft zij r ovcrnl is zij . Dc Ondcr- t ecncn gloei- erpt 'cr den- ied cerst naar , houdc hem ich alzoo ge- len volkonjen ne aanroeping en ondcraard- zijnde , bicdc hij -01. NAUWDOWESSIES. 227 hij dc^^clvc aan bet Oppcrboofd , die 'cr twee- of driemanl don rook uit zuigc en dien cerst ten hemcl zcndt , daama rondom zicb over den grond blr.ast. Op gelijkc wijzc gaat de pijp over in den mond dcr afgezanten , door wien zij fteeds , als cen beiliL';dom , met de uiterilc tedcr- heid bebandeld wordt. 