Algemene konst en letterbode
None
"Aafle Aanval. Twee zware (lagen wierden in dezen aanval gegeven, eu beide lUmpvechter vielen ter aarde. "Aanval. Eenige worflelingen, eonder groote fle- gei. "Aanval. Even als de vorige. "Aanval. Even als de vorige. "Aanval. Tom kreeg hier twee flagen, regts en Im^s; waarop ze beiden wederom nefirvielen. f[> wed- dingfehappen waren nu 7 tegen 4 op de zyd« van Sam ). "Aanval. Tom bey verde zich nog', en fpande alle a, zyue krachten in. Hy volgde zynen tegenpartyder tot aan, het touw en bragt hem verfehiden flagen toe; terwyl by, dezulken als op hem gemunt waren, wist afteweren. "Aanval. Deze begon met eenige veranderrng Ihr „de weddingfehappen te maken; doch met weinig hoop op „enen goeden uitflag. Sam imusfehen had hier een aan- merkelyk voordeel, hy gaf Tom drie zware flagen op d® „linker Zyde: doch viel eindelyfc op den grond.’ Nu wa> „het 2 en 3 tegen een voor Sam. „28fte Aanval. Deze was wederom even voordeelig voor „Sam, als de vorige. Hy bragt Tom verfeheiden zware lla^ ,, gen toe op het boofd; waar door hy Tom nederfloeg. „29fle Aanval. Dit was al wederom een hard gevecht, ,, en Sarri behield zyn behaald voordeel. Torn’s flagen waren ,, te zwak, om eenige uitwerking te hebben, of hem eeniga „ hoop op de overwinning te geven. Sam floeg hem weder- f, om ter neder . "3ofte Aanval. Sam was nur wederom voor het ufterstütigen können, können zu fterk, als toen hy begon; offeboon zyna, oogen door de zweliing meer dan half gefloten waren. Tom was te zwak om de flagen afteweren, en hy ontving über den hem ter aarde wierp. (De weddingfehappen wa-r ren nu 4 tegeo een, ten voordeele van Sam.) "3ifte Aanval. Tom verwekte thans door zyne ontvange- " ne wonden en bebloed ligehaam, het medelyden der aarw " fchouwers. Zyne pogingen, om den flryd nog langer gaanw " de te houden, waren moedig. Doch Sam, trotsch op zyu " behaide voordeel, floeg zyn tegenpartyder zoodanig, dat " hy over het touw buiten den ring nederftortte. Allsrlei " aanbiedingen wierden Gedanken op de zyde van Sam, maaft niemand wllde sets houden op de hand van Tom., 3afte Aanval. Tom gaf Sam een paar zwakke flagen j it waar door hy zelf viel., 33(le Aanval. Tom wasgde het nog naar zynen tegen- „ftryder te flaan, doch zyne flagen waren te onbeduidend,, om eenige uitwerking te doen. Hy had nu hnegenaamdtt geene kaus meer op de overwinning. Hy viel, voor dat, hy zelfs eenen flag had ontvangen. „ 34fle Aanval. Deze befliste het gevecht, en eene akefettte ge worsteling greep ’er plants. Tom gaf Sam eenen flag, waar door by zelf op zyne knieen viel. Sam, wiens flag st bedoeld was op zyneo tegenpartyder, toen hy nog op zyne bee* Digitized by Google C 1*5 > beeoen ftond, en die zyn arm in deze beweging nief fenif, bon bouden, raakre Tem, voor dat zyne handen op den grond waren. Tim's vrienden riepen nu, dat bet een val, fche flag was, waar op de befl.sflng der zaak aan twee Scheidslicden wierd overgelaten, ten einde te bepalen of ds laatfle flag volgens de regels, of een valfche was. Door den Heer Jackfon, die voor een meester in de kunst go* houden wordr, werd verklaard, dat Een vechter niet be- „ schouwd wordt op den grond te zyn, zoo lang niet een „ zyner handen den grond raakt. Op deze wyze bad men t, ook eenige jaren geleden een zeer merk waar jig geveebt be- „ (list, en federt dien tyd die grondbeginfel aangenomen. En „ ingevolge bier van wierd Sam als overwinnaar verklaard. ,, De flagen die by ontvangen had, waren meest in bet ge- ,, zigt geweest, bet welk ingevolge daar van zoo gekwetst „ was, dat hy onkenbaar was. Toni had overal op zyn lig- „ chaam zware flagen ontvangen, en was gekneust en ge- ,, wond van de ribben tot aan en op bet hoofa, vooruamelyk j, aan de linker zyde. Geen geveebt is er federt langen tyd voorgevallen, dat, over bet geheel met zoo veel kui. Meed en kracfei ten einde Bebragt werd. Tom Belcher streed met zyne be- kende en alom beroemde bedrevenheid, docb zyne kraebt, was niet toegenomen. Dutch Sam daar en tegen was zeer in kraebten aangewasfen, oflcboon de liefhebbers en vrien- den van de kunst van gedachten waren, dat by deeds af- nam door zyne levenswyze. De Overwinnaar had tot zynen Scconde, den beroemde Pit tone. Kit tone. Kit tone. Botiltholder den niet minder be- ken den Mendofa. De Seconde van Tom Belcher was Bill Ward, en zy* Bottleholder Watzon, beidu iusgelyks groote Ridders van de Vuist. Dus verre bet verhaal in de Courant. (Uit het bovenftände zullen nwe lezers zich min of meer eenig beg rip kunnen vormen van de Engelfche Boxpartyen, waar van ik nimmer in het Nederduitsch eene uitvoenge befchryving gelezen heb.) Het gevecht afgelopen zynde, begaven zich de Stryders, na elkanderen weoerom de band gegeven te hebben, uit den ring; en het geviel juist, dat Belcher gebragt werd in eene koets, die naast de onze ftond, waar door ik hem nu van nader by kon zien. Docb ik verkiaar U, dat ik my nimmer bet akelyke verbcelden kon van zulk een gezigt. Hy werd geleid door zyne twee adflftenten; want by kon alieen niet gaan: by waggelde gelyk een zwaar befehonken mensch, en by zyne aannadering zag ik, dat zyn ligehaam 'er Uitzag, vol-maakt gelyk raauw vleesch. Nu werd by gewafehen, verbonen en verfrischt; et, na verloop van een half uur, glügen zyne twee vrienden met hem in een ander rydtu'g en reden weft. Dutch Sam werd op dezelfde wyze behandeld, maar was aileen onkenbaar in het gezigt; en, na dat zyne vrienden het geronnen bloed nit zyne oogen gezogen hadden, en hy eeniezins verfrischt was, reden zy insgelyks met hem weg. Iotosfchen zag ik, dat men een briefje bond aan dea poot van een Duif en die liet opvliegen, welke, naeenigem nuten over het veld gevlogen te hebben, zynen weg regt reeks naar de Stad nain, om de tyding van den uitllag de* gevvers over te brengen, ten Einde de amateurs, die niet prerent waren geweest, spoedig te berigten, hoe bet met hua-ne weddingfchappen gelegen was. Na dat dit merkwaardig gevecht was afgelopen, wierd über der wederom op dezelfde wyze een kring geformerd, en daar op verfchenen een paar nieiiwe Kampvechters, namelyk Cropley en Hazel. Doch dit was geene gelyke party; want, na dat zi minuten pevnchten, en jfi of 17 aanvallen gedaan hadden, was Cropley nog onbefchadigd, maar Hazel zoo geducht mishandeid en gellagen, dat by er nog veel erger uit-zag, dan Belcher, zoo dat het volk dit niet langer kon aanzien, maar verfcheiden aanzienlyke perfonen (en byzonder do Heer Mellich, Kapitein in de Lywacht van den Prins van Wallis) na by herbaling geroepen te hebben, om het gevecht te eindigen, zelven tusfcben beide traden, en Hazel’s vrien-den verzochten, hem uit den ring te nemen Het weik hy zicb met grooten tegenzin liet welgevallen, want by was zoo kwaadaartig en harduekkig, dat hy zich veel eerder zou dood gevochten, dan het opgegeven, hebben. — Na den afloop van dit gevecht, werd ’er wederom een Duif na de Stad gezonden, om deszelfs uitflag bekend te maken. Eenigen tyd a dezen ftryd werd ’er wederom een kring op dezelfde wyze geformeerd, als een teeken, dat ’er nog een gevecht zou plaats hebben. Spoedig kwamen ’er 00k een paar kampvechters binnen den ring; doch dezen waren flechts leerlingen, en tusfchen de j<5 en 18 jaren oud. Daar zy reed* In het Vechtfch(g) groote pryzen behaald hadden, en door hunne onderfcheiden meesters zeer geroemd wieiden, waar door ze den naam hadden gekregen van leerlingen van groote verwachting, oordeelde men het eene welkome zaak voor de Amateurs, hunne kunst en krachten in het openbaar to zien verkennen. De knapen vocbten 00k hard en hoegen elkanderen op eene verfcbrikkelyke wyze, het welk omtrent een kwartier. Ours duard, tot dat eindelyk en honner dea stryd opgaf. Doch beiden wierden zeer geprezen en mea vleidde zich, van intyds in hun eerstte Boxers te zullen hebben. De wreedheden van dezen dag hadden hier mede nog geea oinde. Ik had reeds veruomen, dat ’er een Bull-baiting (ecu Digitized by Google 15* 5 (een gevecht van een Stier met eenige Honden ) zoa plain hebbeti. Ik had den Stier ook reeds, aan een boom gebon. den, des morgens gezien. De toebereidfelen, die hiertoe eemacht werden, gefchieden in een ander gedacht van het Veld, alwaar een paal in den grond werd geflagen, waar aan de Bui werd vast gemaakt; hebbende een zwaar tnuw om zy* nen bals, waar mede hy twintig 4 vyf en twintie schredtn jondom den paal kon gaan. Het volk werd wederom met zweepen uit elkarderen gedreven, zoo dat de Bui voor zyne jnanoevres genoegzame ruiroie bad. Na dat wederom de weddingfchappen bepaald en zommige zoo vele Gninjes op den Bui, andere zoo vele daar tegen op den blaauuen, of op den bonten, of op den zwarten, of op den zwarten, of op den eenen anderen Hond ee* bouden hadden, werd ’er een der Bulhnnden op den Stiet losgelaten, die be In den neuen zocht te byten, waar tegen de Stier zich verzettede, en eindelyk den Bond een hois hoogte in de lucht wierp. De Oppasfers zag ik nu bezig, om den Hond te vangen, ten einde het dier te behouden, bet geen ik opmerkte, dat ook bun gelukte. Nu werd Ùer een tweede Hond Lsgelaten, die op dezelfde wyze met den Stier zich eenigen tyd bezig bield, maar ook het zelfde lot erging. By deze gelegenheid zag ik, dat de Hond wederom'opgevaiigen werd: doch de Stier, kwaad wordende, rukte op den man aan, en wierp hem insgelyks in de lucht. Dit deed my en alle aanfchouwers verfchrikken, doch hy Bond op, en iiet lang daar na zag ik hem wederom bezig in het aatihitfen der Honden en het opvangen van dezelven, echter met meer omzigtigheid, zoo dat nu verrcheiden, dan zware vallen te ondergsan. Dit gevecht duurde langer dan een uur, waar door de Bui zeer afgemat werden, zich zeer bevuilde, en ook zeer vele wonden had ont-vangeu. De Honden werden ook zeer zwak en veien waren buiten (laat gebragt, om weder eenige aanvallen te doen. Do Stier werd eindelyk de overwinnaar verklaard; want geen der Honden had hem in zynen neus kunnen byten, en daar door bet opwerpen verhinderen. Hier mede eindigden de vermaken van den dag (zoo als de liefhebbers die noemen) en nu begaf men zich naar de naast-bygeegene piaats, om iets te eten en te drinken: want bet was nu tusfehen zes en zeven uren in den namiddag. Geiuk-k'g, dat uy eenige ververfebing by ons in de koets hadden medegenoraen; want eerst vyf i zesmylen van het flagveld, nam. te Richmond, konden wy ons middagmaal houdeo; alle de Herbergen op den weg derwaards waren volk, en ook hier duurje het eetiigen tyd, eer wy iets krygen konden; evenwel teB regen uren bonder wy van tafel op eu reden wederom naar London; volkoinen verzadigd van het geen wy gezien en bjgewoonj hadden. Myn vrieud en ik waren bei-tiea. Verwondrücken overns zu sehen, dat wir in (laat waren geheuer) weist fiete zu sehen, ten einde toe te aanfchoowen. Doch wir verklaarden nimmer deEelve wenig fte zu sehen, ten einde ops menfchelyk gevoel nie gevel verflompe, deuil wy ontdekten, dat het reeds d or net schouwpel van dezen dag min of rreer geicrenkt was. "Z'e daar, Myn Heer! het geen ik merkwaardig ger.Neg Beoordeeld heb, aan U mede seelen, en aangenaam zal bet my zyn le ontdekken, dat het ook U belangryk genoeg is voorgekomen, cm her een plaats it Uw geacht Weckblad fte vcrleiitit. Terwyl ik imusfchen met achting blyve: Uw bestendige L^zer. HANDEL en ZEEVAART, HUISHOUDEUNDB EN WAT DAK TOE BETREKIMG HEEFT. Vo'gens een, by de Nieowspapieren opelyk gemeinen geben ge- tnaattt hergt van de Heeren Commissarisfen er, onder het teirenwoordig Beftuur, opgerigte simtrifatie Kas, be- dräng- het beloop der gr-amortifeerde Effet, gedurende dt- Maanden Juny en July, aan Kapitaal een fomma van / <5-c,8;0:r:f welker jaanykfche Interesseen een fum nitm- fctn van / 27,809:-: — Petzen bee Effects n. Op Maandag den 31 August 1807, in Amfterdam. Beiteki andichx. Jmerika 5 prt.. 100a 100 J Amieelen by Hope & Comp. «n 7... IC41 } Rutland 5 prCt« 924193 Ihrerlen 5 prCt.. 94 1 • | Derumartrn, Toll. 4 prCt. 90 a o3 dito (.een en Wisfelb. 4 prCt. 91 a 92 dim Kroon 4 prCt. 91,93 Krixrr van Oostenryk 5 prCt 57 * 58 dito 4i«prCt. »a§ • 53# dito 4 prCu. 524 53 i 5§ prCt. by Hope & C 94* 1 95I dito dito nicmve.. 8yt 190 Portugal, by Hope & C 97! 1 97! P.ntelamt. Annuiteit., pCt. <53$ Frankryk Geconkilid renten 5 ptCt.. -81183 Dito Cert, by K.&V. 81 283 Wisfelcours. • Op Londen. • 35 ft opt. - Parya.. 53li opzigt. BlSNINLAFDtCHL Narinnale Schuldbricvcn a j prCt... 44) *4S ffito a 2} prCt... 38? a 39$ Losrenten uit deheffingvan _ 08 a 3iprCt. 51 >4 Dito uit de heHing van iSco. a 3 prCt.. 44} a 45 «to 180:. a 3i ptCt.. 5*ij«5i dito Domeinen. 4 prCt. 72 a | dito Vrywiiiis 1 4 pCt 72} 1 73 Ron. Negot. van 1 So-. met oploop. Premié by Años. 97I Re Relucto de los bancos. Número de Viejo. 97I Re Agio van de Bank. 4 mCt. bTER- Digitized by Google T i«o 3 STERRE* en WEERKUNDIGE WA'ARNEMINGEN. •I Gelylc de tegenwoordlge Zoraer zich boven een reeks van voorafgaanden , in vroagere jaren, byzonderlyk onderfcheidt, zoo in trap als aanhoadendheid van buitengewoone war true, in genoegzaam alle Europeefche landen ; fcbyot de hette, in de Noordelyke landen, nog wel de flerkfle en ondraaglykila te zyn. Zelfs zou, volgens een buitenlandscb Nieuws-blad, te Stockholm, op den iflen der verlopene Maand Aug. da Thermometer van Reaumur tot 32* graden geklommea zyn , dat is op 105 graden volgens die van Fahrenheit. WEERKUNDIGE W A A R N E M IN G E N , BDITEN HAARLEM. f BARO- 1*07. < ME- Ang. 1 TER. THER- MOMB> TER. 3TRREK 1 LUCHTV DER ] GESTELD* wind. ! mm. f3°. 0 •6 < 30. •* (30 °| f 68 1 59* z. w. i voormidd. regenachtig ; — j vetder bcwolkt ; — , ’savonds heldcr. f3°- l Vj < 30. 1 tag q< <3* j 79 72 z. w. i 0. t. n. ' otntrent helder. 1 0. z. 0- > J29. 9 as < 09. 9 (29. 9} 74 ' 79 58 1 z. z. w. | *. w. I bcwolkt; zcer windrig. I3°* 0 *9 <jao) 13° oi 1 <7 7* <55 [ z. z. w. z. w. z. t. w. j bcwolkt ; voormidd. ieta regen. (30, 0 $0 < 30. lS°- °i «3* 69 58* | 2. W. 1 W. t. Z. z. t. w. | oratrent beldet; zeer windrig. 1 . fS»- °i J» <3°. 1 (3°. °* I 59 65 57* z. w. w. z. w. 1 W. N. w. 1 ’s morgens regen met dander; verder bcwolkt ; ' ’savonds regenbuijen. Sept. ("30. 1 13°. >i 60 tt N. N. W. 1 ’s morgens harde regenbuijen 1 1 en wind; verder bewolkt 1 met een weinig regen. GEBOORTE-, TROUW- en STERFLYSTEN. Het getal der Dooden, gednrende de laatstverlopene Week, is geweest : te Hmflerdam 156 ; en te Haarlem 9, onder welke laatfien 7 beneden de la jaren. Misstellungen in onze laatfte N°. aldus te verbeten. BL 139 reg. 10 ftaat: haar dui 00k 5 lees: haar 00k reg. ao vcel daar van te boekgeftcra* reg. 23 uirwendige; lees: uitvoerigc. Ts Haarlem, «x A. LOOSJES P*. Digitized by  E R I G T E N. UlLJNDSCHE.. Londen. ttet Britsch Mufeum, alhier, ftaat eerlang op eene aanzienlyke wyze verrykt te worden, met de nagelatene Handichriften van den overledenen Marquis van Landsdovne, zynde de Directeurs, door het Partement gemagtig, om dezen Letterfchat voor een soa van 4905 P. St. overtenen. Vitvinding van een nieuwen toefiel. CAMERA. LUCIDA. geheten, ‘ ‘ De Engelfche Dr. Wollaston heeft, volgens een brief Wit London, onlangs een zeer beiangryke ondekking voor de Kuoftenaren ged?an. Het grondbegini'cl der . 11. Dejsl. L • Digitized by Google terugkaatfende Werktuigen van Hadley yolgende, kao hy op zyo papier een allervolkotr.endst afbeeldfel van een portrait, of zulk een ander voorwerp'i doen vallen, als men in laat is, daar op, ten aUernaamvkeurigfte te copieeren. Hy noemt dit Werktuig Camera Lucida, (heldere Kamer) en heeft, in zyne zames (telling daar van, by twee fpkg.els, die mpq ggyvooplyk in de te- rugkaatfendc werktfligen gehruikt, een onregelmatige prisma, met her beginfel der ftraalbuigingen gevoegd, Hy heeft een Octrooi (patent) gekregen Voor het ma- ken van dit werktuig, waar van waarfehynlyk het ge- bruik vry algemeen ftaat te worden, vermits het zoo eenvoudig en van zoo weinig omflags is, dat men het in een kamizooi - zak dragen kan. Merkwaardige Waxerzucht, De Heelmeester Bezard, heeft aan het Geneeskun- dig-Menschlievend Genootfchap (Socitti Medico-Phi- laqthropiquo'), eene waarnemiBg medegedeeld, over etfle Waterzudit in den Onderbuik, by eene Vrouw, wylke aan dat gedeehe kneuzingen gekregen had, Na eenfi geregelde behandeling, was de eerfte nftapping fCdaan in het jaar 6 (1798). Maar zoo fchielyk groei- t het waiter by haar wederom aan, dat zy, reeds in de maand Aug 1806, dezfc Konstbewerking 465 malen ondergaan had. Bovendien had den zondere oroftan-digheden oa keere, haar eene omlasiing van water bezorgd, zoo door de "pistvegen", ais brakingen: en volgens "t geen men ten naasten by kon beelenen, had deze Vrouw, by de 7375 pinten, of 24 Borgondi-fche Wynvaten vogt geloost. Men gat voort met deze Vrouw om de 8 dezogen aitetappen, en bebomt elke reis 15 pinte d'water. De lyderes hnudt alleep béis, doet nu en dan eene wandeling en fchynt nog lang te zullen leven. Nader Levensberigt van den Hcer denn Hcer denn A LANDE, nevens eene uitvoerige opgave van zyne Schriften. (Fervolg tn {lot van lladz. 150.) Mv fcbiet nu nog over, om 00k van *smans overigo Werken gewag te maken. In 1775 liet hy diukken de Historijche Nicuwjaars-giften, ten denn van Bresfe ( *). De Akademie van Marfeille had, tot een Prysvraag voor 1757, het volgend onderwerp opgegeven: Da geest van Regtvaardigheid verzckert den roem en de duurzamkcid der Rjken. De Hr. de la Lande droeg den prys weg. De Akademifche Bekrookingtn (Co 1 * ronnes acaddmiques) door de Landine, geven dit Ituk op, alleen onder den naam van den Hr. Fran pots. Ad* vokaat te Bourg, in Bresfe. Deze was de regie naani van onzen Sterrekundigen. Sedert heeft hy eenen an- deren vereeuwigd, dien wy gehouden zyn, voor hem te bewaren. De Franfche- Akademie, welke tot dus verre geene andere Prysvragen had opgegeven dan gemeene plaatfed {loci communes) van de Zedekunde, belloot in 1758 Lofredenen uittefchryven op de vermaardlle manned van allerlei foort. Men begon met die van den Maap* fchalk van  de la Lande had zich on der erwerp geipitst. Hy liet, te Bourg in 1780, zyn ftufc 'er durchgehende redenvoering over de zachd' moedigheid. Hy wist 'er van te fpreken. Voor de Verzameling van Kunllen en Handwerked leider de volgende ftukken: Tart détfairc le pa- (*) Etrtnnes histeriques, a l'ufagt do laSrotfaa r a. L a Digitized by Google C I4 * v //«r 1761, (de kunst van papiermaken) ; Part du parcheminier 1764, <de kunst van pergamentmaken) ; Cartonnier 1763, (Bordpapiemiaker); Tanneur 1764, (Leerlooijer); Mt git fur 1765, (Zeembereider.); Hongroijeur 1766, (Hongaarsch lefirtouwer); Part de faire It marokvnmfken, En Tart du corroijeur, (de kunst van leer) van leerte de l'unst van leerte. Meest alle deze ftukken zyn in verfcheide talen overgebragt. Be Hr. de la Lands werkte 00k tot andere schonen envergebragt. In de twee eerfte Deelen van het fupplement & P Encyclopedic, die in 1776 het licbt zagen, levé hy alie de artikelen, tot de Sterrekunge betrekkelyk, die in dit Werk ontbraken. Dit gegellte was zer onvolkomen, dewyl d'Alembert zich übergegen moeite genceg voor gegeven had. In de Encyclopedic van Tverdun waren 00k de artikelen wegens de Sterrekunde door hem bewerkt. V. Hy arbeide aan de Encyclopedic methodique. Het Wirkung gedeelte, waar van het eerfte Deel in 1784 Oitkwam, is van de Hr. C. Alembert, Bosfut, de la Lande, en Condor cet. De artikels geteekend D. L. zyn van den Hr. de la Lande, en in grooten getale. De Sterrekunde wordt daar in alle hare byzonderheden be- handeld. De Zonnewyzerkunde is zeer uitgebreid op het woord Cadran. Hier over had de Schryver aan- gekondigd, dat het vyfde Deel zyner Sterrekunde zou loopen. Ik zal den Hr. de la Lande op zyne reizen naar Lyon, Dyon, Aoxerre eng., door Engeland (1788) naar Manheim (1791) niet volgen. Ieder weet, welk onthaal hy overal genoot, waar hy kwam. Men her- innert zich, dat de Groote Frederick, hete Berlyn met een sending door de Akademie der Wetenfchappen opgedragen ziende komen, hoe zeer verwonderd over de jongheid van den waarnemer, voorfpelde, dat hy de keus der Akademie zou regtvaardigen. Zyne reis door Italie heeft ons een zeer geacht en in verfcheide talen overgezet Werk opgeleverd, daf dikwyls door lieden geraadpleegd wordt, welke het choone land gaan bezoeken, waarin Vorften tweetnalen hunne namen aan hunne eeuwen gaven. Onder dp verfchillende drukken van dit Werk zal i dien van 1769 aanhalen, in acht Deelen in i°. eoen met afbeeldingen en dien van 1786, in negen Deelen in is. met eene Atlas m 40. Deze laatfte is de beste. De Hr. Ersch Tpreekt van eenen drink in 1793 in ze- Ven Deelen in 8°.; hy nnemr dezen de derde Pary- Jthc uitgave; doch hy dwaalt hierin, daar deze uitgave 00k door den Schryver niet erkend is. > De Hr. Ersch Tpreekt van een Werk, getyteld; Ge- nic de Buffon, dat hy aan den Hr. de i.a Lande toe- ichryfr. Ik ken.flechts. <5^n Werk onder diet) titel. Het is nameloos uirgegeven, doch van den Hr. Ferry die St. Constant.. '. •, Men is aan den Hr. de la Lande nog de volgende wCrken verfehuidigd... j 1770. V er hand cling over de oorzaak der opkli mining van de vochten in de kaarbuisjes ( * ). 1778. Over de bevaarbare Kana’cn, vooral dat van Languedoc ( Een Werk, zegt de Hr. Delambre, Daar van het plan gevormd werd, en de bearbeiding yerde op erde op een bezoth, dat hym opzcttclyk in deszelfs ganfehe uitgeftrekteid doerkruiste. 1791. Nieuwe Verhandling over de Scheepvaart, door deri Hr. Bouguer, herzien en verkort door den Hr. de la Caille, derde druk, verraeerderd met verfeheide aekeningen van den Hr. de la Lande (§). De twee erfte drukken zyn van 1754 en 1760. Deze werd in 1769 en 1781 byna zonder veranderingen herdrukt; dus befchouwde de Hr. de la Lande zyne uitgave als de derde. Van het Kort begrip der Zeevaart, dat hy in 1793 uitgaf, heb ik reeds gefprnken. 1795. Berigt Degem de binnenlanden van Afri- Het Vide jaar. Verhandling aver den Spheer en den Almanack, door Rivard, 5de druk, herzien en vermeer- derd door den Hr. de la Lande (f). v Hy (*) Disfertation fur la caufe de rélevation des li- queurs dans les tubes capillaires in 12*.. • (*) Des Canaux de navigation, specialement de celui de Languedoc in folio :... (*) Nouveau Traité de navigation par M. Bouguer, revue et airlge par M. de la Caille, 3 edition, augmenté de pin fours notes par M. de la Lande. (*) Me moire fur V inter leur de P Afrique. (*) Traité de la Sphere et du Calendrier, par Rivard v 5 edition, revue et augmenté par M. de la Lande. L 3 Hy verbeter dezelve den tafel van Ge Digitized by Google 166 y Hy verbeter dezelve den tafel van Ge Digitized by Google 166 y Hy verbeter dezelve den tafel van Ge Digitized by Google ographi-' fche liggingen, en voegde ’er een Hoofdftuk over den gemiddelden tyd by; eindelyk loete hy daarin een zwarigheid pp, wpjke nieraand had ontdekt, wegen de verdubbeling der epacta, die de Hr. Dupievry voor de eerfte maal in 1790 waarnam. De zcsde druk verfcheen in het XUIde jaar in bet licht. Het Vllde jaar. Aardryiskundige tn tydrekcnkundige Almanack met de heyolking der vier werelddeeleu enz., yoor hot achtfte jaar (1799—1800) met den op en on. der gang van de Zon ( *). De Hr. Dcfesfarts i'preekt van dit Werk niet, maar de Hr. Ersck heeft het niet overgeflagen. Hier heeft oder let Almanacks des Phyjiciem (de Alma-nach der Natuurkundigen) les annuaires du Bureau dt Longitude (de jaarboeken van het Lengte-Kontoor) vitgegeben. Het Sterrekiindig gedeelte uit de Aarderykskunde van Guthrie, door Noel vernald, is door hem nagezicn. Ook was hy. mede werkzaam in de VeihanJeling over de Horlogiemaakkunst, uitgergeven door J. A. Lepautc in 1755. Aan den Hr. de la Lande is men het bouwen van het fraaije Obfvrvaroriiun, voor de Militaire School, van Parys, verzocht hv. By de verovering van Italie in 1797, verzocht hv. dat' hem de Handschriften van Leonard de Vinci mögten worden toegezonden, ten einde d.e ontdekking det oorzaak van het aschgraauw licht, welke aan dien beroinden Kunftenaar. Wortjt tegefehreven, te étend. De Hr. Venture vend die plaats, en verzekerde het in eene proeve, die hy aangaande de Natuur-Wisfcundi-ge werken van Leonard de Vinci in het licht gaf. Ik zou geniakkelyk deze berigten kunnen uitbreiden, had ik niet vernomen, dat men voornemens is, het leven van den Hr. de la Lande, volgens eigenhandige eigenhandige eigenhandige aanteekeningen, aan zyne famiiie nagela-tän, uittegeven. Hy bield zich veel met Biographie bezig. By een berigt wegens Silvain Marcchal, gaf hy een byvoegfel op een Woordenboek, dat ved geruchts gemaakc heeft. Almanack Geographique et Chr analog ique, a»et Id population des quai/eparties du monde et. four fan ill. M Iwr *( l* Bucher du Soldi. Digitized by Google (C. 187 £) De byvoegfek van den Hr. de la Lande deden eeiri-ge perfoncn gevr*lens tenzynen n^devle opvatun., ‘ip verfchillende dagbladen heeft hy een grnoraatjtal b$-jigten gdevefd, wegeng tnannen, in de Leueren, Wienenjchappen en Kuu.ipn bejoem<J. Vy.eyi;g>; dagen -voor. zyncn dood, was hy bezig met e En fluk Over den Ur, Luchoz * Do Hr. de la Latide was zachuinnig, gefraakznm, gedienstjg, gemakkelyk te nsderen, en butgzaara-vanzeden; niet Ikt werd hy yqofitjgenomen, doch kvvatn ook dan nog icnielyk van de vooroordelen terngi tlie by kon lwbbeD. Hy verpligt dUkwyU,.jen fyet.g^pjpd-beginfel van ofen wyzeo kennenife : Gts dat, qui city dot* liet, by nohit oaar zvne qieijstbetooning waebteb. Hy heeft ’er van ajletbande fuortep zydaan. De on? gelukkigen (iielp by met ^yn geld,- de gdeerden met yyne berekeningen; by leyerde dezdve aan den Hr. Gudin voor zyn Geoicht over den .Spheer en dat we- gens de ve rove ring van Napds. Ik zou andcren knhr dcd aanhalen. , „ Hy omving veel brieveo, en-iiet ’er nooit eenen onr- beamwoord. „ . ~ f‘ _ - Even als de. Hf, dc Mairan , fchiep hy, niettegeif;- ftaande de vloek over de VViskundige Wetemchappen en SterrekuncjLe uitgefprokcn, veimaak in goede Dj en- ters $e lezen; Racine was bovenal zyn tievcUng. ;In Dujtschlaod begon hy in de werken van dien grootetj jnan frnaak te krygen. , ?J.„ • «>aAA De verkeering met hem was bd uigryk; zyn gel^eu- gen verbazend. Iederen dag maakte hy aanteekenirigen wegens manned, die zich in de Leiterkunde, de We- jenlchappcn cn Kunften ondeifcheidden, .en in zyne pa*- jderen zal men daar van ccne zeer npmerkingwaardige Yjerzamding vinden. Eenige perfonen hebben hem vat) groote verwaandheid befchuldigd. In zyne werken fonder anderen in zyne Bibliographic ) fpreekt hy wet fs was r zeer dikwyls over zich zelven; maar zvnnaanj ijt zoodapig, met al wat de Sterrekunde betreft, ve,rr bonden,-dat hy daar in fiechts zou handelen, als ieuer ander Schryvtr verpligt zou geweest zyn te doe a. Iiy vergenoegt zich de daadzaken te vermelden. .Wanneer hy zich ztlf met ftilzwygcn ware voorbygegaan, zou menhem' onriaauvvkeurigheid hebben te last gelegd. Reeds langen tvd zeide men, dat de Jchynheiligheid eene hulde is, die de ondeugd der deugd toebrengt. L 4 La Digitized by Google f C I« 5 la Mottc achtte den nyd een kwalyk geplaatfte hulde, door de minderheid aan verdienften toegebragt. De Hr. dt la Lande was voor zyne aanvallen niet bevei- ligd, maar hy zegenpraalde ten minfte over dezelve. Onder eenige Verfen van zyne hand heb ik deze opgemerkt : De Salgues m'injurie: un prince mapplaudit Les critiques ont fait le tourment de Voltaire : Je suis heureusement dun autre caractère. Ontrustte hy zich weinig over den nyd, hem toege- dragen, deze lage hartstogt kon even min ooit in zyn hart huisvesten. Hoe gezet op roem en achting hy ware, nooit verzuimde hy die van anderen te doentoene-men. Was hy het niet, die er op aandrong, dat de nieuw ontdekte Planeet, in 1781, den naam van Herfchell droeg, die haar het eerst daar voor erkende, en zich tegen de Sterrek undigen aankantte, die volhielen, om haar een’ anderen naam te geven? Telkens Het hy in dagbladen brieven plaatfen over ontdekkin-gen, door andere Sterrekundigen gedaan; hu hastte zich hunne namen bekend te maken, en de vorderinigen te leeren kennen, welke zy de wetenfchap deden maken. Zyn verkorte Gefchiedenis der Sterrekunde is een nieuwe blyk van het geen ik zeide. Deze is volgunftige aanteekeningen en berigten, wegens de berechtige reeds overleden of nog levende Sterrekundigen. De lof, dien hy in de Necrologe van 1770' aan zynen Meester Delisle toekende, moet het hart en verstand van den Hr. de la Lande eere aandoen. Ik zou van vele andere flukken, in alle periodique schriftten verfpreid, hetzelfde kunnen zeggen, als onder anderen in het Journal de Paris, dat hy in de laatfte ja-ren van zyn leven begunftigde. Hy was zedig in zyn uitterlyk voorkomen en Weeding; edelroedigzonderpraalzucht. Niettegenflaandezyhehoo-ge jaren, was hy niet mistrouwend. Even als de eer-waardige Benedict yner Doro. Germain Parr ter, finds irepige jaren overleden, leide hy zich zelf onthoudingen op, om meer dienften te kunnen bewyzen, en meer ongelukkigen te helpen; en evenwel verwachtte de Hr. de De Prins van Gotha. Digitized by Google C 1*1 > it la Lande geene belooniog voor zyne goede dadel in den hemel te ontvangen. Zie hier vier regels, die vervaardigd zyti, omonder zyn portrait te plaatfen: II mefure avec ce compas Let cieux mains grands qui son genie, II y voit, rival if Uranic, Tout, hors litre, quil n'admet pas Digitized by Google Zonder twyfel had de Hr. de la Lande zyne zwak. Heden; hy was een mensch; maar hy bezat groote hoe- danigheden, en het ware wenfchelvk, dat alle Gods- dienllige menfchen, of die zich* daar voor uitgevdn. Zoo deugdzaam, als hy, waren. De Hr. de la Lande was lid vSn het Legioen van Eer, van het Nationaal Instituut, van de Akademieu van Londen, Berlyn, Petersburg, Stockholm, Bo- logne, Lyon, enz. Gepenlioneerd door Catharina, ontnam hem Paul I. zyn Pnfioen, dat in 1805 Alexander hem weder toekende. Hy itierf te Parys den 4den April 1807; op denzelfden dag van het jaar 1284 was 4 dlfonfus A., Koning van Leon  van het Levers vast Jg. Tullius Cicero, door Middleton. Uit bet Engelsch door W. J. Zillescn, Prof Elof. et Ling. Gr. en Rector ier Latyfthe Schelen te Middelburg. 3 Deelen. Utrecht " by G.T. vahjäaddeniurg en Zoon, 1802 — iSc6. Reeds meer dan eone halve eeuw was deze Gefchiedenis 'van den Eerw. Middiet osst als een voor de node Letterkunde Klasilsch werk bekend en beroemd. Dez* Britfne Prelaat bezat zolk een uitgebreide ervarenis in de algemeene, en byzondeflyk in de Romeinfche letteren, dat by, in zynen tyd, bykans een wetgeveHd gezag in dit belangryke vak ver- Jcregen h^d. In bet byzonder had hy de fchriften van Rome’s Meester aer Welfprekendheid zoo door en Door beförden, dat by de gefchiedenis van dat Land en Volk, voor zoo veel die lyden betroffen, uit de werfen van Tullius niet weinig ophel- den. (*) Deze regels zyn van den Hr. Valant. Lies. Digitized by Google I Rönte, en wederkeerig ok -de gefchiedenis lief weinig lichi an de verrigtirgeft van dezen beroemden Romcin a-ist by u tetien. Heilige eef bied voor eenen Min, ^!s Cicero, die in-derdSad in zoo vele opzigten bet wonder van zynen tyd, Ja der wereld, mag heeten, dreef hem rot de vervaardiging des gefchiedenis van zyn leven, nit deszelfs eigene nagelajene ge-fchriften opgemaakt. 4il°n » die flechts 'itefiigen fimak voor de Rnmeinfcbe letteren hadden, mikten zich dit werk van Middleton eigen, en nier teldzaam was bet voorbeeld van geleerden, die de Engelfche taie vooruamelyk beoefenden, ten einde hetzeive te kunnen bezigen. En waarlyk, hoe groot  bebben only, federt dat Middleton met zynen arbeid te vopfchyn trad, bet blyft met dat afles een werk van de ongemenstände waarde, Diet flechts ter opheldering der Romeinfche Gefchiedenis, maar bovenal tot een regt verständ van Cicero’s boekeD zelve, daar vooral vei se:‘zyner dnistere brieven, en wei die de belangrykfte Zyn, *it Middleton's gefchiedenis eene zeer onrierfcheidende opheldering omvangen. Het is immers deze Schryver, die niet fiecbts de allererfte jeugd, de eerfte opvoediog, de studien, de geleerde en staatkuudige loopbaan, zyn huisfelyk leven, den verderen min gelukktgen leeftyd tusfcben de heillonste staats-twisten, en eindelyk den jammerlyken dood van Cicero, volg Eine eenige tydreker. Kundige orde, behandelt; maar die te- Vetfk de verdifenften des grooten Mans omtrent zyn vaderlam en de letteren, den toeltand der wetenfchappen en der wys- begeerte, met zynen invloed op dezeive, zoo naauwkenrig, geleerd en onderhoudend (evens voordraagt, dat ook zelfs zyn werk voor lief hebbers van gefchtedknnde, offchoon ook gee- ne geleerden van aanlcg zynde of zuilende worden, de byzon- derfte waarde bevat. Meermalen, 't is wasr, werd de tegenwerping geperd, dat de Heer Middleton owtreot den held zyner gefchiedenis viel ten voile onparrydig kaji heeten. Met eerbied voor zyne verdienfien ingenomen, wordt by wel eens geacht de flaac-kundige bedryven van Cicero uit cen al te gudtlig oogpnnt te befebouwen. Dan, hoe zeer wy dezo tegenwerping oief volkomen toegeyen, last zich echter daaruit, zelfs indien zy waar jyn mogt, Dimmer een nadeelig befust tegen den Schryf opvatten, daar a&ss ieder vereerer van den grooten Man t in. dit "pzigt, liever rnet den geleerden Middleton zal wen-fchen te dwalcn, dan opzcuclyk zeeken caar gelegenhen, pm den federt een wen gevestigden ruem te bezwalken. Dit werk van Middleton, door zyne innerlyke wtftrde reeds genoegzayn gektnmerkt, iigt a! zoo boven des Receofents be-ordepling. De grötte geleerden der i8de ecuw febatteden hex, feeds naar verdienften. De Recenfent hehoben alieen te le'tl?n op de wyze, waar op de geleerde Zillefen beuelve ' ^ aan Digitized by Google c m * ■an Holland grichohken heeft:: on dezeis in alle epzigtohnTl- remende. De verto^'ipg is jieesterlyk; waar wy dezelve oqfe vergeleken, getrouw; de (lyl is zujver; de afjeelingen alleen der zinfqeden hebben lets van de Romeinfche form, even als Middleton zelf die gewoon was te volgen; de fpelling is naauwkeurig. De Vertaler verdient dus voor dezen zvnen ar- beid den algemeenen lof en'dairlf* gelyk mede de U'it Digitized by Google gever, die de uitterlyke form der uitgave alzins behsaglyk en [evens ofdenlyk heeft daargefteld, zoodanig zelfs, dat de HollatidfObO Vertaling- merkel; k minder kostbaar is, dan het oOrfpronkelyk# Werk in Engeland. I tt Proeven, die des Recenfents beoordeeling zooden (liven, jnopen van zulk een ond Gefchiedkundig werk nier worden ^fcgeven, oflcboon wy die overal, bykans op elke bladzydfc j vinden. Wy verlangen, dar ieder Man van geleeriheid eh fmaak, ieder Jongeling, die Zichan de lettered wydt, iedd# Opvoedef, die aan de jeugd4, zyuer zorge aanbetrouwd, de(f tkfhen fmaak wenscht in te boezemen, ieder openbaar Ondeiy yyzer, die zich eenigzins boven de andere lieden van zynert gewonen kring verheft, zulks in band Google En zui nemen, niet om Set in een vluchtig oogenblik te doorbladerefi, maai* om Hefl als vrfend van konst en fmaak, als liefhebber der gefchied-Kunde, als kenner van meufchen eo zakert, naauwkeuriglyK te beoefenen, ten einde dit werk van den geleerden Middleton, dat zich »lf genoegzaam aanbevedt, het waardigftd gedenkteeken blyve van den beerfcheoden geest der lettered in de 18de eeuw, ed een 'tiienwe fpoorflag zy voor jongd Kontinmnaren, om dien zelfden geest ook in onze tegenwoor-dige eeu# te doen hefleven. Parvé, ao Aug. asog. Achting en danhjärdige Konst- en Letter -Bode, Daar gy, nu en dan, uit de buitenlandsche Daghden iets overneemt, het welk ter eere der Vaderlaruifche Konst- en Letter - braven verstrekken kan,-zoodurf iku te verzoeken, om de nevensgaande vertaling van een ytikel uit de Annalcs de la Calcograp/ac gdnirale. IS®. II. (Parys, by Tallin en Gilld) p. 170. in uw belangrykWeekblad te plaatfen.' Even als de Schryver daar van over den Amllerdammer Defrey de norden. Ik zal u ond Er alien flechtsf den ed by Google C 17. 3 den Feniks-Schilder David en den geleerden Konstitutionen der en Teekenaar Denn, met name, vermelden. Ik ben geheel de Uwe P. H. Marron. De Familie van Gerard Dev, gegraveerd naar de oor-sprongkelyke Schildery van dien beroemden Hollandchen Schilder, waar mede than pronkt de Gallery van bet Mu fee- N a-folton, door 7- Defrey. Hollandsch Plaatfnyder, — hoog II duim. 5 Jin- breed 9 doim. Deze Schildery is aid as benoemd geworden, um dat men in de twee bejaarde perfonen, die dezelve verbeeldt, gemeend beeft te herkennen den Vader en de Moeder van Gerard. Dov. Maar bet geen bvzonder daar in te bewonderen is, beftaat in het betoverachUge van bet clair - ok four en in de waarheid van het koloriet. De uitdrukking doet zich daar Diet in voor naar bet kiesch gevoel van bet zoogenaamd ideaal fchoon ; maar dezelve verleidt , en doet eich voelen dooe de voordragt der oDopgefmukte natuur of van bet waar naif. pie oude vrouw leest met zichbare deeloeming; hare lippen bewegen; de gryzaard luisteft en verliest geen enkel woord. Het daglicht , komende door een open-ftaand kleiu raam , valt op bet book, verliest zich op de vioer en begunlligt de zede- lyke belangrykhgid dezer vertooning. Al bet overige van bet buishouden is in bet clair ■ ok fur ; en dat alles wekteene ge- lyke goedkeuring in de plaat van den Hr. Defrey. ;■ ,, De geestige , vaste en kracblige manier van den Hr. De. frey, die de JBoisJieux en de Frederick Smith niet onge- lnkkig naar de kroon fteekr, is eene fraaije les van dien fe- dert lang verlorer. pit foreskin fmaak , die de etsnaald en het graveerftift (als bet ware ) leven fchenkt. Wei is waar, dat, om genot daar van te hebben of om ’er de vruchten van te plnkken, men begaafd moet zyn met bet gevoel, dat io zyne manier van werken doorftraalr, met dat foort van zintnig, waar mede het fcheppend genie alles wat waar is ontdekt, betzelve vat en weet naartebootfen. „ De Hr. Defrey , daar hy zich eene vrye baan vermogt te openen, en zich onafhungkelyk te maken jran de grillen van commercieel belang en onwetendheid , zal de beftendige ver- wondering der ware kenners en vrienden van konst op al het geen uit zyne handen komt verkrygen. Zyne aqua-fertes , gegraveerd naar de oorfprongkelyke Schilderyen van Rent- er an it , zyn boven alien lof verbeven : wy hebben , by een f naauwteuriK onderzoek daar van, zulke fraaije navolgingen van dien koning van.Wt koloriet en van het clair - eifcurt daar in gevonden, dat wy ronduit dorven verklaren, dat de- zelveo hem van nu af aan eecen ccfterfely ken roem verze- keren." D« gle - / - C *71 * De Ingezerenejn en Regeeriogsperfonen van de Stad TMarfeille , hidden aao den Heer Chinard van Lyon, Beeldhouwer van hare K. M. en asfocte van het Nat. Inftitut, het ontwerpen en vervaardigen opgedragen van een Monument voor den Vrede. 