gtu_32400002774481_5
None
Ingevalle de Paus, met deze bepalingen geen geen geen genegen monten, die overigens overgästen der Gallikaansche kerk zon het concilie eenen vorst der kerk verkennen, naar het voorbeld der Grieksche kerk, of der kleine gemeinte van Catholijke Separatisten in Holland, die de onfeilhaarheid van den Paus niet erkent, en die sedert honderd jaren op eene volmaakte wijze bestuurd wordt door haren aartsbisschop. “X P=. Als men ernstig overweegt, dat het met den Paus en het hof van Rome, zoolang als zij blijven, wat. ze zijn en hunne middelijk vrezen meer willen wijzigen, onmogelijk is in vrede te leven en dat men onophoudelijk vrezen moet, de openbare orde te zien storen, dan blijft er aan de souvereinen en aan hunne ministers niets anders meer overig, om revolutien en eenen hardnekkigen oorlog tusschen de Christelijke kerk (!!!) voor te komen (want Belgie en Ireland Frankryk en Duitschland zijn als volcanen, die door bet geringste vonkje kunnen ontvlamd worden) er bl Jegen wij niets overig, dan door middel van een concilie in de discipline der Catholikke Kerk, wijzigingen te verkrijgen, die overreenstemmen met den geest der eeuto; wel verstaan, dat op dit concilie, kerkelijke räadsheeren, door het gouvernement benoemd, zullen behooreen tegenwoordig te zijn, opdat de wederkeerige regten van de kerk en van den staat verdedigt kunnen worden. Onze eeuw bezit welsprekende steunsels der waarheid en der rede, die alles, wat op den leugen berust, met eenen ademtogt weten omver te werpen. Het is billijk hunne voorstellingen te hooren. Zoo er eenig voordeel te trekken is, uit den tegen-woordigen worstelstrijd tusschen den troon en het al-taar, is het zonder tegenspraak de genezing der kwa-len van de Catholijke Kerk onzes vaderlands. Men zal die verkrijgen indien men slechts de ontwakende krachten weet te benutten en te besturen. De staat en de kerk moeten beiden weten, waaraan zij zich te houden hebben; als de vorsten zich opregtelijk ver-eenigen en gemeenschappelijk uitgestrekte en krach-tige maatregelen nemen in den zin van het Bisschopelijke stelsel, zal de Paus en de Roomsche Geeste-ijkheid eindelijk wel moeten toegeven. Het hof van Rome begrijpt de elementen, waaruit de eeuw is-za-mengesteld, zeer goed. Als het zijn gevaar ernstig. Bedreigd ziet, zal het ophouden zich te verzetten tegen de ontwikkeling van de vriheden der Germaan-sche kerk (!!!), overreenkomstig de behoeften der eeuw en de regten der rede; want, hegene, wat te gebeu-ren staat, zal aan hetzelve Jeeren, dat, indien het zelve niet toegeeft, de apostatién van dag tot dag menigvuldiger zullen worden, en dat de Catholiciken het Evangelisch geloof (!!!) zullen omhelzen, ’t welk aldus de grondslag van het nieuwe gebouw zal worden.” Welke ongerijmdheden! welke droomerijden! welke erschimmen! Doch waartoe is de blinde en trot-sche politiek onzer eeuw niet in staat? Wie weet of men dus het verwezenlijken van dit bespottelijk ont-werp niet beproeven zal! Men spreekt onophoudelijk van Evangelie, van Evangelische kerk en van Evangelisch geloof, en men kent noch het erander! Wat zegt ons het Evangelie; of liever, wat zegt de mond der eenwige waarheid, Hij, wien alle — magt in hemel en op aarde gegeven is, en wiens woor- Den ons door het Evangelie vermeld worden? En hen (zijne Apostelen) tot zich geroepen heb- » bende, zeide Hij: : ‘ » Gij weet dat de vorsten der volken over hen heer- » schicken, en dat zij, die de voornaamsten zijn, magt » over hen gebruiken (Matru. XX. 25); of, volgens Lucas (XX. 25): » De koningef der volken heerschen » over hen,... doch het zal onder ulieden zoo niet » zijn, maar wie onder u de meeste is, worde gelijk » de minste. "En nicht zu Hij, die bevölkerte heeft, an Cesar te geven, was aan Cesar, en aan God, was aan God, met onverschillige oogen aanzien, dat de koningen en vorsten der volken over zijnne Kerk, over zijnne Apostelen zouden heerschen, zoo als 2ij over de volken doen! Niet aan Cesar, maar aan Präser, heeft Hij den uitsluitenden last gegeven: Weid mine schapen, weid mine lammeren? Hij heeft niet gezegd: »Er zullen zoo vele kudden als volken zijn; maar: Het zal éène kudde en éen herder wezen! ~ Dit zegt het Evangelie; alleen die Kerk, die, over de geheele aarde verspreidt, éène kudde uitmaakt, en een Opperherder erkent, is de ware Evangelische kerk; alleen het geloof, dat het rijk van Jesus Curis-Tus niet van deze wereld is, en dat de koningen en vorsten, wier rijk van Curistus niets te bevelen hebben, en dat de Kerk des levenden Gods, die de kolom en pilaar der waareheid is, op den rotssteen Petrus is gebouwd, is het Evangelisch geloof! Dat zij die van den Gallikaanscben kanker niet -volledig genezen zijn, zich schamen en verootmoedigen, als zij bet bovenstaande ontwerp lezen, en er uit zien, tot welke uitersten de grondstellingen van het Gallika-nismus voeren! Het voorbeeld der Hollandsche Janse-nisten ontbrak er nog aan, om den afkeer der Catholikken van alle zoogenaamde nationale of staatskerken te voltooijen. + 58a Het Fransche blad 7’Univers, laat op de mededee-ling van het bovenstaande ontwerp, deze belangrijke aattmerkingen volgen, he “Wij zullen ons, betrekkelijk dit zonderling ont-werp, tot twee aanmerkingen bepalen: 1.° Het bewijst op eene onwraakbare wijze, de onregaardigheid en dwingelandij van den koning van Prüssen en van de vorsten die hem nabootsen in het gedrag, dat zij tot hiertoe gehouden hebben. Door de Kerk te verwijten, dat zij hare middeleeuwsche denkbelden niet wijzigen wil, erkennen zij formel, dat zij haar uit hoofde van haar gelöt hebben vervolgd; door Te verklaren, dat zij de wederzijdsche verordenen der verschillende Christelijke belijdenissen willen, willen vernietigen, en zulks, opdat elk derzelve de vrijheid hebbe, om de gemengde huwelijken in te zeigen, zonder dat de Kerk iets betrekkelijk de reli-gie der kinderen te zien heeft, erkennen zij, dat kwestie der gemengde huwelijken, tot het gebied Kerk behoort en dat zij, in hare middeleeuwsche stitutie het regt heeft, n. Dor om die te beslissen. Door he oogmerk te doen blijken tot het veranderen die r constitutionie, om dat de Kerk, die niet it zich zelänger veranderen, en met de ceuw gelijk stellen wil, erken-nen aii dat ze niets billijks en ordelijks van de Kerk: gevor erd hebben; “maar ca eenvoud y vers zocht hebben, zich wel te w Hen vernietigen. 2 ap ram,#tod eager ci On feo'l — 255 — 2.° Het plan is zeer behendig ontworpen: een algee meen concilie bijeengeroepen door de vorsten en welks besluiten vooraf vastgesteld, door hunne gezanten voorgeschreven zullen worden; de eenheid der Kerk ge broken, in de eerste plaats in het geloof, door de vernietiging van allen onderscheiding tusschen het Cotholijk geloof en de kettersche leerstellingen; vervolgens in de hierarchie door de vernietiging van het Opperherderschap en de vaststelling der gelijkbeid tus-schen alle Bisschoppen; eindelijk de vernietiging van het Opperherderschap en de vaststelling der gelijkbeid tus-schen alle Bisschoppen; de gep rochamerer de vrijheid van drukpers en onderwijs! Ziedaar wat werkelijk een voor- treffelijk uitwerksel zou te weeg brengen. De over- eenstemmende yorsten, zouden, door hunconcilie, doen utspreken wat zij wilden; wij zouden alsdan theolo- gisthe protocollen hebben; men zou beslissen dat de souvereinen onfeilhaar zijn in godsdienstzaken, zoo als men beslist heeft dat Limburg en Luxemburg aan den koning van Holland toebehooren. Alle godsdien- sten even goed verklaard zijn unde, zou elken koning dien kiezen, die hem zou aanstaan en de kerker zou daar zijn, om de onderdanen te verpligten, tot het omhel- zen van den godsdienst des konings. Alle Bisschoppen gelijk zijnde, en iedere koning, naar. zijn welge- vailen, zonder eenige controle de Bisschoppen benoe- mende, want men zou zich voortaan aan het hof van Rome niet behoeven te storen, zouden die officiele herders des te meer essentieel aan hem verknogt zijn, daar men hen darenboven ruim betal En zou. De gedachte zou vrij zijn en het onderwijs ook; doch zoo als de Hanoversche Zeitung ons onderrigt zou er een raad van Duitsche cen-suur zijn, door het concilie uit de bisschoppen gekozen. Nu, de Bisschoppen niets anders meer zijnde, dan de zeer ootmoedige ambtenaren des gouvernements, is het klaar, dat men de vrijheid zou hebben om jaist datgene te schrijven en te onderwijzen, wat aan den koning behagen zou. ten zij niet, dat er zonder den Paus geene eumenikiete bestaat? Zij speculeren op de kwade hartstog. ten der geestelijkeid, het kan zijn, dat eenige afvalige priesters hem die treurige verwachten hebben nicht inboezemen, maar eenige priesters zijn niet geestelijkheid; en, God zij gedankt, de Duitsche kheid heeft getoont dat zij niet geneigd is, ‘te verraden om te trouwen, en hare Bis- e schoppen hebben, op eene schitterende wijze, aan de wereld getoond, dat zij op geencrlei wijze het jak der koningen ‘zouden verkiezen boven den broederlijken voorrang van Prerrus. In hunne’ hypocrysie zoeken de vijanden der Kerk de volken door hen! vrijheid van drunkpers en onderwijs te belooven, te verlokken, maar het is te denken, dat de volken nog liever de geheel geestelijke censuur der congregatie van den index zulen hebben, dan de censuur van bisschoppen, die de slaven zijn der gouvernementen. In plaats van den Paus zullen de correspondenten van het Hanoversche blad patriarchen: maken, naar het voorbeeld der Griek-sche kerk; het komt er op aan, om te weten, of in eenen tij. Wäarin al de gemeinderen gestemd zijn, om de konjungen hunne wettigste regten te onnenen, de volken genegen zullen zijn, om er zoo vele Nicona-ZEN van te maken, door het daarstellen van nationale kerken, die het gebied des gelöds en der conscientie in hunne handen zouden stellen. Wij gelöven wel, dat de Hanoversche Zeitung een ander denkbeld heeft uitgedruck dan het hare, maar het is gemakkelijkker, zekere dingen tedroomen en zelfs die droone-rijen te schrijven dan ze te verwezenlijken. Heeft men nu reeds alles, wat in onzen leerstijd gebeurd is, vergeten? Heeft men vergeten, dat Na-POLEON, dien de wereld de-Groote noemde, den Opferherder der Catholijke Kerk ook eens heeft willen dwingen, om-de leer en tucht der Kerk, naar de inzigten des trotschen Keizers te wijzigen, die hem bij zijne weigering wan zijnen zetel sleuren en naar FrankrGk voeren liet; terwijl hij den Paus in zijne magt hebbende, een zoogenaamd algemeen Concilie te ‘Parys bijeen Riep; en dat hij daarbij enkel schande en vernedering inoogste, daar de Bisschoppen verklaar den, tot niets te kunnen overgaan, voor dat de H. Vader vrij zijn, hunne bijeenkomst goedkeu- ren, en daarbij tegenwoordig wezen zou? Heeft men vergeten, dat de ootmoedige maar standvastige Prus VII, op zijnnen Apostolischen Zetel, maar de trotsche Na- POLEON, van kroon en scepter beroofd, als balling, op de rots van St. Helena gestorven is; heeft men vergeten, dat de proote held, voor wien alle vorsten sidderden, die door den luister zijner magt verblind, over hunne troonen-beschikte, gelijk zij thans beschikken over de volken, zich nog gelukkig achtte van het banvonnis van den onsterfelijken Pius VII tegen hem uitgesproken, door dien grootmoedigen Paus ontheven te zijn geworden, en even als een van de geringste kinderen der Kerk, hare Jaatste Sacramenten, op zijn doodbed te ontvangen? Je suis heureux (zeide Na- POLEON aan den generaal Montuon, die zich bij hem op St. Helena bevond, nadat hij het H. Oliesel ont- vangen had) Je suis heureux d'avoir rempli mes de- voirs. Je vous souhaite, général, a votre mort le méme bonhe UR... JE NE LES AL PAS PRATIQUE SURLE TRONE, PARCE QUE LA PUISSANCE ETOURDIT LES HOMMES; mais j'ai toujours eu la foi: le son des cloches, me fait plaisir, et lavue d'un prêtre métent. Je voulais faire un mystére de tout ceci, mais c'est de la faiblesse. Je veux rendre gloire & Dieu etc. (1) Dat is: » Ik ben gelukkig van mine pligten te heb-ben vereuld. Ik wensch u, generaal, bi uwen dood belzelfde geluks.+.«««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««««« Elken dag der week, voor R. C. Christenen, bijeenverzameld door J. Witps, Vicaris te Borghorst. Naar het Hooge duitsch. Kerkeliyk Goedgekeurd.. »« « £ 0,40. Il, Korte Schets der heilige Geschiedenis, tot gebrüik en onderwijs in Kerken en scholen, uit het Franseh vertaald en met korte vragen tot herhaling van den tekst vermeerderd, door P. Krogs, R. C. Pastor te HKdam. Tweede en vermeerderde drink. Kerkelgk Goedgekeurd. »« »« ». « © « f£ 0,30, PS, Mogt de eerste uitgave zulk een ruim debiet vinden, dat in minder dan éen jaar de geheele oplage van ruim 2000 exemplaren was uitverkocht, dan zal gewis de derdruk niet minder welkom zijn, om dat op verzoek van achtingwaardige Heeren Geestelijken bij | ieder Hoofddeel het Jaar der Wereld is bijgevoegd. Bij P. N. VERHOEVEN, Bookhandelte Uden, zijn onder meer anderen te bekommen de volgende werken : Novae. annotationes ad acta Hermesiana et acta Romanae, quas ad causam denud illastrandam scripsit, Friericus Lance, SS. Theol, wz Doctor et Presbyter, in 8.vo Lovanit APUD VAN LINTHOUT ET. VAN DEN et Conferences sur les. Doctrines et les pratiques les plus impostantes, de l’église Catholique par N. Wise-MAN, tome premier in, 8.YO. 2 « «© + « f£ 1,25, Le ciel, ouvert par la confession Sincére ete, par l'Abbé Favan, Missionnaire.... « + £ 0,60, Le guide du premier age, par pe LA Mennais. f 0,75, Abrégé de l’Histoire des Chevaliers de Malte, par (1), Mort d'un, enfant impie et mort ehrétienne de NAPOLEON par M. le in EST is BEAUTERNE, avec une lettre inedite du general MONTHOLON. — Het aangevoerde wordt exonden in den brief van den generaal MONZHOLON. 1 Abbé Vertor,  i. £1,50. La loi de la nature, développée et éca la loi Evangelique, par Abbé Prey, in 8vo £ £ 0,80. Ee paradis perdu de Minton, nouvelle traduction de M. pe Cuareau, 2 vol. ge. in 12.mo £ 2,00, Dissertation sur la vie en génerale et en particulier sur la vie humaine, par P. J. Haan, Doct. en Medicine, Chirurgie et accouchements, in §8.vo Lou- VAIN CHEZ VAN LINTHOUT ET VAN DEN SANPÉ, 1839. F 0,75. VERVOLG DER BIUDRAGEN VOOR OUD-BEILERLAND. Montant in ons vorig N.° vermeld.. « jf 851,08 Van den Heer A. Burr te Amsterdam, voor Mejafrrouow E, M... « » » » 9,45 Door tusschenkomst van den Heer : FY. E. Williams, te Amsterdam, Van een onbekende... £ 5,00 » ®. 5 idem. a Sigs he 0,50 » 5,50 Van den Heer C, L, van LANGENHUYSEN te Amsterdam, voor M, G. f 5,00 >» J. Cc. » 5,00 >» 10,00 Door den Eerw. Heer Bruns, Pastoor te Hellevoetsluis, regtstreeks aan den Eerw. Heer HorrnaceLs gezonden in honorem S. ANTOoNII . . -« e . . ° e ~ e » 25,00 Van eenige Roomsch Catholijken te ’s Her- togenbosch, een coupon groot. +» « » » 4,95 ‘Van de Geestelijkheid en drie Ingezetenen uit Oosterhout, drie coupons te zamen. » 33,61 Uit Helmond, van eenen bestendigen Le- re zer een coupon groot » + + +» « « » F2,37% Uit Gouda, van eenige Catholijken, een coupon groot. eq. @€y 8 se, ef. 0” & S) .een 12,375 Van A, M. uit Arnhem, een coupon groot. » 425 Van eenige Kostkinderen te R . « + « » 2,50 Uit Oosterhout. ry e e . e ° ° ° . » 2,50 Van een’ Jongeling uit Rotterdam, onder +e de letters K. J. K. met deze regels: Deez’ kleine gift tot onderstand Der ware Kerk van Beijerland, . , » 5,0 ‘“ Van * ** nit Amsterdam. . . . « « » &B, 4 Van een’ R. C, Priester, ter instandhou- Poy ding der RC. Kerk in Oud-Begerland, _ leg Pax huic Domini Martu. X, 12, . . » 5.00 Uit S, van M, terinstandhouding der Kerk —_ van Oud-Beyerland, een coupon groot. » 12,375 i _ F100414 a maiie _ Aan net Bureau van pe CATHOLISKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave, B. N.o 28. BITVOEGSEL TOT DE CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. Van Zaturdag den 3 Augustus J839. Dit Bryvorcsei wordt aan de Geabonneerden gratis afgezonden. ALLOCUTIE VAN ONZEN H. VADER GREGORIUS XVI, IN HET GEHEIM CONSISTORIE VAN 8 JULIS 1839. Eerwaarpice Broepers! Ui. hoofde van den pligt, om de Kerk te verdedigen, die ons door God met het Opperderschap is opgedragen, hoewel wij zulks onwärken waren, heben wij, overeenkomstig dien pligt gereclameerd, tes geweld, op den 18 December 1837 uitgeöffend, ten opzigte van onzen Eerwaardigen Broeder Cremens Avucust, Aartsbisschop van Keulen, die verre van zijn schapen weggevoerd, door militairen gezecorteerd is geworden, op bevel van het Pruissisch gouvernement, zonder eenige andere reden, dan om dat hij, ter zake van gemengde huwelijken, gewei-gerd had, de voorschriften der Catholijke Kerk te schlenden, welke naauw verbonden zijn, met hare leerstellingen. Om die reden waren wij op nieuw verpligt, de Apostolische stem te verheffen in onze vergadering van 13 September des volgenden jaars, ten opzigte van andere gebeuteten, die insgelijks in het konkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkonkon Ten opzigte van onzen Eerwaardigen Broeder Martinus, Aartsbisschop van Gnesen en Pozen, die insgelijks aan het gemoed der Priesters van zijne diocese de Catholijke leerstel-lingen betrekkelijk de gemengde huwelijken had her-innerd en hen de handhaving had vorgeschreven van de ‘once amtia discipline, welke daartoe betrekking het. Intusschen hebben wij niet verzuimd, om, even als te voren met het Pruissisch gouvernement te onderhandelen, en de zaken der Kerk onder onze be-scherming te nemen, door het doen van herhaalden aandrang bij deszelfs ambassadeur of zaakgelastigde. Want wij hoopten, dat de doorluchtige koning, bete-ren raad volgende, veroorloven zou, dat de voorgemelde Aartsbisschop van Keu/en naar zijne kerk te= en dat hij zelfs zou kunnen handelen ge gesproken geworden, terwijl het naauwelijks gelöst. -maanden in eene vesting, maar verklaarde h -sen en de andere Catholijke Bisschoppen van dat ko- ningrijk, in alles, wat de Religie en hunne her- derlijke bedieningen betreft, onder de leiding van de- zen heiligen Stoel. Maar het tegendeel had plaats, want het gebeurde dat, door opvolgende acten, de verdrukking van de vrijheid der Kerk slechts progressief was, en in het- gene, wat de Aartsbisschop van Gnesen en Posen betreft, ging men zoo ver, dat zelfs die Eerwaardige Broeder regterlijk veroordeeld werd, om zijne stand- vastigheid in het handhaven van de descipline der Kerk en de leer der Catholijke Kerk, tegen de tijde- lijke authoriteiten, die geene magt uit te oefenen had- den over zijn persoon en daden. De koninklijke regter sprak dat vonnis reeds in de laatste dagen van Februarij uit; wij wilden evenwel niet vroeger reclameeren aangezien het vonnis nog niet aan den Aartsbisschop was beteekend geworden en de geheele zaak nog scheen hangende te z Inn en wij niet op eene voldeende wijze wisten, of de beteekenis op dat vonnis gevolgd ware. — Die notificatie had echter op het einde van April plaats, nadat de Aartsbisschop, door een geschrift des konings, geroepen, zich naar Berlin had begeven. Daar de zaak vollediger werd openbaar gemaakt, ver- namen wij ook, door zekere narigten, alhier gevraagd, den geheelen inhoud van dat vonnis. Wij vernamen namelijk, dat de Aartsbisschop voornamelijk voor de bovenvermelde regters ware beschuldigd geworden van drie misdrijven en zoo wel van de aantijging van hoog verraad als van opruijing tot opstand, was vrij baar is, dat een zoo wijze Bisschop en van een zof/j'r» inschikkelijk gemoed, aangaande die twee punten, off/ 2” poe maar beschuldigd heeft kunnen worden. Alzoo y Be = Pe van de drie misdrijven die hem waren ten laste gel i q SS geworden niets overgebleven dan de beschuldiging v “d > fe ter zake der gemengde huwelijken te hebben gehandy’ ae deld tegen de burgerlijke wetten van den Pruissischen “%. ) staat (wetten, die strijdig zijn met de voorschriften der Kerk), Zieh op die overtreding grondende, veroord de regter den Aartsbisschop niet alleen in d ten van het proces en eene gevangenschap buiten staat Om zijnne bedieningen of eenigerlei andere bediening in het konkürzen Pruissen war te nemen; hij ontzet hem zelfs, door een ongehoord decreet, van zijnne herderlijke en metropolitane bedieningen, De woorden ontbreken ons, Eerwaardige broeders, om u de diepe droefheid af te schilderen, die wij gevoelt heben, toen wij diem staat van zaken vernamen. Intusschen zal het u niet moeijelijk vallen, om al het gewigt te beseffen van onze treurigheid volgens die welke gij zelven er over gevoelt, want het betreft hier niet alleen den persoon des Aartsbisschops, die door zijnen toestand is gehoond geworden, voor eenen tijden lijken regter, maar de zaak, voor welke hij veroordeeld is geworden en de straffen die hem zijn opgelegd, duiden eenen veel sterkeren aan, op de goddelijke regten der Kerk. Als wij den toestand overwegen, zien wij, dat de Aartsbisschop niet alleen verorderend is tot eene gegenden, maar ook afgezet is van zijn bedienningen in de beide diocesen en in de suffragane kerk van Culm. Als gij de aanleiding tot de straf overweegt, zult gij eene schending der burgerlijke wetten bespeuren in hetgene, wat de gemengde huwelijken betreft ten opzigte waarvan men hem wilde verorderenden, niet uit hoofde van de burgerlijke uitwerkselen van dusdanige huwelijken, welke hij niet in het minste stoort en ten opzigte van welke hij zelfs verklaard heeft, niets te zeggen te hebben, maar alleenlijk, om te voldoen aan de gewigtige pligten zijner herderlijke bedieningen en zich aldus te kwijten van hetgene, wat zijne conscientie teregt van hem vorderde, Hij heeft, in eene Circulaire aan de geestelijkheid zijner beide diocesen, gesproken over de heiligheid des hue welijks, en over de godsdienstige verpligten van die, om de kinderen op te voeden, volgens de voorschrift der Goddelijke wetten en de waarborgen door de Kerk gevorderd voor het volgens dier verpligten. Daar om had hij aan de Priesters, zelfs op straffe van schorsing hunner heilige bediening, levendig de verpligten herinnerd, om aan de Catholijken van hupne arochien de naleving der geboden van God en van de Kerk aan te bevelen; ten einde telkens als een Catholijken, tot zijn eigen geestelijk verderf en dat zijner nakomelingen een gemengd huwelijk mogt willen aan-gaan, zonder. de bovenvermelde waarborgen, een dusdanig huwelijk niet wierde ingezegend volgens den Catholijken ritus, noch dat zijn daaraan op eenigerlei wijze hunne toestemming gaven. Daar het bijgevolg in Prussen, an eenen Catholiken Bisschop niet vrijstaat, om de heiligheid des huwelijks in zijne bescherming te nemen, dat volgens Curistus. en de Kerk, een groot Sacrament is, noch om den Priester gestrengelijk te vermanen, betrekkelig het gedrag, dat hij zal te houden hebben, om, door vaderlijke ondecrigingen en vermaningen de hei-ligschennige praktik te beletten der Catholiken, die voor God en voor de Kerk onwettige (illicites) hu welijken mogten willen aangaan, of ten minste verren, aabgezien tot hiertoe, alle hinderen dat. zij de zonde niet goedkeuren, door hun eigen gedrag. Ten opzigte van hegene, laten wij het met weinige woorden zeggen, niet wat betreffend de burgerlijke uit-werkselen van het huwelijk, maar alleenlijk het Ca-tholijke gelöö en leer en de eanonieke bepalingen, die er betrekking toe hebben, kuanen. De Bisschoppen in dat koningrijk niets doen; waar is dan die vrijheid, welke de zeer doorluchtige koning, bij ondérscheidene gelegenheiten aan de Catholijke Religie in zijn koningrijk heeft belöffd? Zoodra als wij er de onderring van hadden, hebben wij aan onzen gebiedensten pligt gedacht, die ons oplegt, om in die zaak, de zoo miskende regten der Catholijke Religie en der heilige Kerk te beschermen. Zoodra als wij an God onze ootmoedige gedacht, in onzen raad, eenige verlichte en moedige mannen, uit onze rangen gekozen, geroepen hadden, hebben wij heden vervuld, wat wij meenden te moeten doen volgens hanne een-parige uitspraak. En wij herinneren, in wa arheid des te voegzamer in de talrijke vergadering van heben aan de aanzoe- ken, die wij hierboven hebben gedaan als bij die ge legenheid reeds hebbende plaats gehad, en die open- baar zijn gemaakt en wij reclameren gelijktijdig te- gen al hetgene, wat verder gedaan is, hetzij in de zaak des Aartsbisschops van Gnesen en Posen, of in eene andere omstandigheid of op eenige andere wijze, hoe dan ook, in het koningrijk Pruissen, ten nadee= le van de Catholijke Religie en tegen de regten der Kerk en dezes H. Stoels. Voorts dringen wij voo aan en verheffen sterke klagten tegen het vonni hetwelk de tijdelijke regter zich veroorlooft heeft, om voor zich den geheiligden persoon des Aartsbisschops te doen verschijnen, vooral in zaken van Godsdienst en hem de kerkelijke straf der afzetting op teleggen; en wij verklaren en beslissen uit de volheid onzer A- postolische magt, dat onze Kerwaardige Broeder Mar- TINUS, nog de wezenlijke en eenige Aartsbisschop van Gnesen en Posen is en dat hij door dat vonnis, bet- welk niet ge Idig is, noch volgens het —— a. Noch volgens het goddelijk regt, eenigerlei regt verlo- ren het en wat betreft de Metropolitane-jurisdictie in de kerk van Cudm en in iedere andere kerk, in het geworden wat de Religie en het Bisse elijk gezag betreft, zal hem gehoorzaamheid verschuldigd zijn, door de beide administratien dier diocesen, gelijk te voren. : aes Wij geven daarenboven den verdienden lof aan den Aartsbisschop, uit hoofde van zijnen godsdienstige ijver en van de onwankelbare standvastigheid nen Bisschoppelijken moed en wenschen hem scher harte geluk, dat hij waardig is geacht om versmaadheid te lijden voor Jxsv: Wij hadden zelfs het voornemen om deze te te versterken, door een nieuw bewijs van ons mis- noegen, zoo als het gewigt der zaak scheen te vorde= i reclamatie, zoowel in de zaak des Aartsbisschops van Keulen, die nog ver van zijnen zetel gevangen gehouden wordt, als in de tegenwoordige zaak des. Aartsbisschops van Gne- sen en Posen, zonder vrucht gebleven zijn, Daar het intusschen blij in de zaak des Aartsbisschops van Keulen, zonder vrucht gebleven zijn, Daar het intusschen blij in de zaak des Aartsbisschops van Keulen, zonder vrucht gebleven zijn, Daar het intusschen blij in de zaak des Aartsbisschops van Keulen, zonder vrucht gebleven zijn, Daar het intusschen blij in de zaak des Aartsbisschops van Keulen, zonder vrucht gebleven zijn, Daar het intusschen blij in de zaak des Aartsbisschops van Keulen, zonder vrucht gebleven zijn, Daar het intusschen bl kt, dat wij niet veele er bij overhängt, dan met goedertierenheid en vreedzame overweggeld, hebben gehandeld, laten wij op de regtvaardig. Hebben zuerkennen zaak vertrouwende, iedere andere demonstratie van misnoegen daar. En bij deze gelegenheid erkennen en verklaren wij eindelijk, dat wij uit hoofde van deze grief en van nog andere die wij te verduren hadden, niet dan met weerzin hebben gehandeld en dat wij er niet toe zijn genoopt geworden, dan uit achtieg voor den Godsdienst en uit noodzkelijkheid. Daarom verlangen wij alleenlijk dat na de toestemming in de terugkeering der beide Aarts. bisschochten naar hunne kerken en na vereffening der hinderpalen, die zich tegenwoordig in alle Prussische staten opdoen, tegen de uitoefening der Opperherderlijke regten, iedere reden van vroeger misverstand, ophoude. Dan zullen wij, zoo als wij verklaard hebben ondersteund worden door de goede hoop, dat een gelukkige uitslag zich niet lang zal laten wachten. Want zoo Z. M. de koning in zijne wijsheid, de zaak van naderbij onderzoekt, zal hij -gemakkelijk erkennen, dat alles wat door de beide Aartsbisschop: pen is gedaan geworden, geene andere betrekking had dan tot godsdienstige zaken en hij zal dan erkennen, ho nadeelig het is voor de burgerlijke orde, dat de Catholijken zijner staten, in grooten getale worden aangeprikkeld, om de® yoorschriften der H. Kerk te verachten, vooral in ®@ gewigtige zaak; want allen " H. Apostel Paunus, niet alleen uit vrees vocr zijne gramschap, maar volgens de inspraak van hunne conscientie- Op die wijze zullen zij gehoorzamen aan de voor- schriften van den Vorst der Herderen, die geleerd heft, aan Cesar te geven wat aan Cesar toekomt, en aan God wat aan God toekomt, en diegenen tot zwijgen brengen die de getrouwheid der Catholijken bij Z. M., zouden durven verdacht maken. Ziedaar, Eerwaardige Broeders! die met mij vergaderd zijt bij deze plegtige gelegenheid, wat wij ge- meend hebben u te moeten mededeelen en uitleggen. Overigens zullen wij niet verzuinen, Kerweardige die zich eene dusdanige rebellie gewoon maken, zul- len desteligtvaardiger de treden. Wat overigens de burgerlijke betreffenden betreffenden betreffenden, ofschon niemand onze oogmerken kan betwijfelen, dan door eene schreckenwende onregtvaardigheid, verzekeren wij en verklaren hier op nieuw dat wij geen ander doel hebben gehad bij deze plegtige onderhandeling ; dan het beschermen der regten van de Religie en van de Kerk, doch dat wij, in niets, hoege- d, de tijdelijke zaken willen storen, die van de gompetentie des konings zijn. Daarom waarsehuwen wij door ons Apostolisch gezag, alle kinderen der Kerk in het koningrijk Pruisen, en wij vermanen hen krachtiglijk in den Heere, _ zich gehoorzaam te toonen aan de Kerk en alles wat wij hebben gezegd, aangaande de huwelijken en de verpligten die er voor de echtgenooten uit volgen, als ook in alles wat betrekking heeft tot het gelösten door de dis cipline der canons, en zich niet te Jaten afbrengen, yan hunne vereeniging en van hunne gehoorzaamheid door de hoop op eenig tijdelijk voordeel, hoegenaamd, of door de vrees van ongunst Terwijl zij in andere zaken die tot de tijdelijke orde behoore, toonen gatrouwe nalevers te zijn der bevelen van hunnen doorluc n koning: dat zij vooral het oor niet leenen es ’ Broeders! den Vader der barmhartigheden, ootmoedig met zuchten en tranen te bidden, door de verdiensten van Jesus Curistus, dat Hij aan de boven vermelde Bisschoppen gelijk ook aan de andere Bisschoppen, an de geheele Pruissisehe Geestelijkheid en aan het gelijk ook aan de andere vrijheid der Catholijke Religie toe te staan en eindelijk, dat hetgene, wat tegen de regten der Kerk is besloten geworden, ten haren voordeele keere. STRAUSSIANA. Wij heben reeds dikwerf over het beruchte werk van Strauss: Das Leben Jesu gesproken, Dat werk, welk kan beschouwd worden, als eene bekrachtig van alles, wat Catholijke schrijvers sedert drie euwen hebben betoogd, betrekkelijk den afgrond, tot welken het Protestantsch principe van vrd-onderzoek, bij deszelfs volledige ontwikkeling, zelfs geleerde manen heensleept. Het werk van Strauss bewijst volkomen, dat het vree onderzoek, met alle menscheligke middelen van taal-, geschiedenen en ondheidkunde zen, toegerust, en met den Bijbel in de hand, alle zekerheid der goddelijke openbaring wegredeneren en alles betwijfelen kan. Wij heben dan ook het nuttelooze eener bondige wederlegging van Strauss beweerd, maar gemeenden meenen nog, dat het beste antwoord op het werk van Strauss is, de belagchelijkheid en ongerijmdheid van zijn twijfelen en ontkennen aantetoonen, door het publiek te overtuigen, dat men zelfs daadzaken die eronze oogen hebben plaats gehad, ontkennen en het Aanwezen van personen die nog in leven zijn, ontkennen en betwijfelen kan, als men eenmaal voor- genomen heeft, om slechts te ontkennen en te twij- felen. Dit hebben sommige geestige schrijvers in Frankryk en Duitschland ook begrepen; en dit heeft aanleiding gegeven tot het uitgeven van eenige kleine stukjes. De twee voornaamste zijn: 1,0 Betoog dat NAPOLEON — 260 nooit bestaan heeft en 2.0 dat Dr. Strauss en zijn boek, getiteld: Leven van JESUS, eene mythe der XIX.¢ eeuw zijn. Van het laatstgemelde dier werkjes hebben wij in ons blad van 26 Januarij dezes jaars (bl. 29 en verv.) eene vertaling medegedeeld ; terwijl eene vertaling van het eerstgenoemde wordt aangetrof- fen in de Uitspanningslectuur voor Catholijken 1838 , VI deel, waarvan tevens eenige afzonderlijke afdruk- ken gratis zijn verspreid geworden. — De bijval, welke die blaadjes allerwege vonden, bewogen den jeugdigen vertaler, om ze, in een klein boekske, bijeen gevoegd, uit te geven, onder den titel van: » Betoog dat NAPOLEON nooit bestaan heeft; en Dr. Strauss en zijn boek, getiteld: Leven van JxEsus eene mythe der X1X.¢ eeuw zijn. Naar het Hoogduitsch , door JosuE Wirz, °s Hertogenbosch, bi J. J. ARKESTEYN EN Zoon , 1839. (Prijs 30 Cents). De nuttige strekking en het doel van dit werkje, door den vertaler in een voorwoord aangestipt, is naar onze meening, niet genoeg begrepen, en daardoor de verspreiding van dat werkje niet genoeg bevorderd geworden (wat wij, helaas! ook ten opzigte van on- derscheidene andere nuttige werkjes betreuren). Wij zouden ons dan ook die telegraphistelling stilzwijgend heb- ben getroost, zoo wij niet in de Bredasche Courant van 13 Julij 1839, een artikel over het bovenvermelde werkje hadden aangetroffen, *t welk ons overtuigde, dat men toch hier of daar deszelfs doel begrepen en gewaardeerd had. Wij willen dat artikel overnemen, en. daarmede basta! betrekkelijk het al te beruchte werk van Strauss. — Dat artikel is als volgt: > » Wij hebben ten vorigen jare gemeend te voldoen aan het- geen ons door eer en pligt werd voorgeschreven, toen wij de aandacht van het Nederlandsche publiek gevestigd hadden op een vlugschrift, hetwelk het ongerijmde moest aantoonen, door een voorbeeld uit den tegenwoordigen tij » Wij het ongerijmde moest aantoonen, door een voorbeeld uit den tegenwoordigen tij » Wij het ongerijmde moest aantoonen, door een voorbeeld uit den tegenwoordigen tij » Wij het ongerijmde moest aantoonen, door een voorbeeld uit den tegenwoordigen tij » Wij het ongerijmde moest aantoonen, door een voorbeeld uit den tegenwoordigen tij » Wij het ongerijmde moest aantoonen, door een voorbeeld uit den tegenwoordigen tij » Wij het ongerijmde moest aantoonen, door Das gedruckte in der tiefen trekken van al hetgeen onze oogen niet hetgeen, onze ooren niet hebben gezogen, onze ooren niet hebben gezast. Voorlichting op den weg van beschaving des harten en ware verlichting des geestes is het doel dat wij steeds ons ten pligt stelden; en de waardeering onzer pogingen ten goede door onze landgenooten, was ons steeds welkom en dierbaar. Regt aangenaam was het dus voor ons, dat wij gehoor zagen geven aan onzen uitgedrukten wensch, dat de vertolking van het Betoog dat NAPOLEON nooit bestaan heeft, meer algemeen verkrijgbaar mogt gesteld worden; en, mogtewig wij gedwaald hebben in de aanduiding van den persoon des vertalers, om- trent de wezenlijke verdienstelijkheid zijns arbeids hebben wij niet misgetast. Ja, het is een zeer nuttig en noodig, en daar- om verdienstelijk werk, door tastbare voorbeelden aan te too- men, dat de valsche eer! der nieuwere philosophen ge- bouwd zijn op onjuiste gevo gerekitingen, van of niet grondig onderzochte of eenzijdige beschouwingen van de gedenkstukken der oudheid. Niet een ieder is in de gelegenheid gesteld om de bronnen_ te onderzoeken: de voorziening in de dagelijksche. behoeften des levens, ontstentenis van genoegzame scherpzin- nigheid, om overal het ware van het raadhe te onderschei- den; en de gevolgtrekkingen bedaard te ontleden en derzelver juistheid te toetsen; geb Krek meermalen aan eene wetenschapelijke opleiding, en ongelukkigerwijze eene, vroeger hier te ‘ » :? & é | sissies > 00 Pare. Sorter jis Aas HET Bureau VAN DE CATHOLNKE NEDERLANDSCBE | STEMMEN fe Grave, B ae 28» Lande min bekende, maar helaas, in den latsten tijd allengsens veld gewonnen hebbende opperikikigheid van kennis (1), die de plaats heeft ingenomen van meer deelijke studién, zijn te zamen hinderpalen op den weg van ware verstandsverlichting en gemoedelijk onderzoek, en de klip, waarop der men-schen ijdelheid zoo dikwerf stoot. Om dit te bedekken, neemt men alles aan wat yeleeraard wordt zonder eigen onderzoek, en men zweert bij des meesters woorden, om het gebrek van oppervlakkige beoordeeling te bedekken. Die treurige gesteld-heid, gepaard aan het ziel- en ligchaamverdervend geschrijf dat in de laatste vijftig jaren van Franschen bodem (2) Ons is toegezonden, heeft de neiging, om aan al dat nieuwe gelöstte hechten en het zonder proefneming aan te nemen en toege daan te zijn, ook hier te lande veld doen winnen. Een kort, kachtig en welgesteld vlugschrift zal dus nu meer uitrigten dan de keurigste en uitvoerigste en krachtvolste wederlegging van han geleerde werk van NSrraus, over Heer Jose Wirz heeft aan onze bedoelingen voldaan met zijn betoog over de Napoleontische mythe, meer algemeen verkrijgbar te stellen; in een keurig zakformaat is het voor erreichen prijs aan te schaffen. Maar de verdienstelijke man (3) heeft meer gedaan; hij heeft ook vertolkt en daar neven ge voegd een betoog, dat Srrauss zelf niet geleefd heeft. Hij heeft zoo voldoende den puntigen schrijftrant van den Duitscher Ker- SERLING saedroled, en ook daaruit doen zien, dat als men eens alle gelöst ontzegt aan hetgeen vdér ons geschied is, z90-dra dit niet meer materieel bewijsbaar is, dat niets dan weer-houdt om dit scepticismus ook tot het ons omringende en tegenwoordige uit te strekken. Wij bedanken den vertolker voor de opname in dit boekske van hetgeen wij omtrent dat onder-werp in onze Courant van den Gden November 1838, meenden te moeten zeggen; en besluiten met den opregten wensch, dat de in het algemeen belang aangewende pogingen tot w ering verderfelijke leerstelsels en tot bestrijding van hier en daar misschien te ligtvaardig en geloove aangenomene *begrippen omtrent Godsdienst, zede- en staatkunde, die in een naauw verband tot elkander staan, met gelukkigen uitslag mogen gezegend worden, opdat het Nederland voortdurend welga! (2) Ook de Duitsche bodem heeft hiertoe rijkelijk het zijr bijgedragen, Red. der Cath. Nederl. Ste: (3) De Redactie der Bredasche Courant n verspon kennende, kon niet weten, dat hij no jlingschap hehoorde. Red. der Cath. Nederl, Sten on! Nummer $2. ~ 261 aa 10 Avucustus 1839 CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN. OVER GODSDIENST=, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE.. dls. JESUS dit gesegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, reide Hj ss. +s. Heilige Vader bewaar hen, die Gj my gegeven hebt, in uwen naam; opdat 2 éen xijn gelyk wy. eeaee En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun troord in my geloove tullen: opdat ty allen éen zijn, gelyk Gy, Vader, in mi en ik in U: dat ty ook in ons mogen éen syn, opdat de wereld geloove, dat Gy mi gezonden hebt. En ik heb hun de heerlykheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat 2ij touden éen rijn, gelgk wy ook dén tyn. Ik in hen en Gi ia my, opdat tym. ken tijn: en dat de wereld wete, dat Gi my gezonden hebt. Joann. XVIL. Op dit blad ’t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, en_ »ij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Hetzelve wordt met den Post verzonden voor den prijs van f 8-50 Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Briepen sullen door de Redactie worden aangenomen, — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgi can men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. “HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN DE - UTRECHTSCHE AFGESCHEIDEN. (Vervolg van bladz. 230). Acht Hörpstok. Van de Christelijke Tucht. An. 69 zegt: De gemeinte zal gedurig pipetig vermaand worden, om acht te gevadge op elkander, tot opscherping der liefde en der goede werken; bij het ontdekken van eenige zonde en een’ der idmaten, daarover niet met anderen te spreken, maar persoonlijk en in het verborgen den gevallene te vermaen nen en te bestraffen, en, bij de verharding tegen herhaalde vermaning, den gevallene niet in den kerkeraad bekend te maken, tenzij de vermaning en bestrafling onder twee of drie getuigen beproefd is. Welke Eutopién! Wij lezen Marru. XVIII. 15 — 17. Doch is het dat uw broeder tegen u zondigt, » z00 ga en bestraf hem tusschen u en hem alleen, ’ n hij na o hoort zoo hebt gij uwen broeder ge- >. Maar indien hij naar u niet hoort, zoo » neem er nog een of twee met u: opdat alles door » den mond van twee of drie getuigen bevestigd wor- » de, Indiew hij hen ook geen gehoor geeft zegt het » aan de Kerk en zoo hij ook de Kerk niet hoort, » zoo houdt en) als een Heiden en Tollenaar.” - Uit het volgende achtiende vers blijkt ontegenzeg lijk, dat de Zaligmaker hier niet tot zijne volgelin- gen in het algemeen, maar bepaaldelijk tot zijoe, A= postelen sprak; ten ware men de ongerijmdheid zoo ver wilde drijven, van te beweren, dat, op grond van dezen text, alle Christenen de magt hebben, om te binden of te ontbinden op aarde, en daarbij verze- kerd kunnen zijn van de hemelsche bekrachtiging hun- ner binding of ontbinding Het is diensvolgens, eene geheel verkeerde en belagchelij - ke toepassing van Mat- THE Us XVIII, als men aan ieder lidmaat der gemeinen te in het bijzonder voorschrijft, om, als hij eenige zonde in een’ der lidmaten ondekt, hem daarover aan te spreken, te vermanen en te bestraffen; hetwelk’ welverre van tot liefde en goede werken op te scher- pen menschkundig zeker, tot allerlei twisten, tot wrevel, oploopendheid en verwijtingen aenleiding geven moet: of de Utrechtsche afgescheidenen zouden vol- maakte modellen van ootmoedigheid en zachtmoedigheid, met een woord, Engelen moeten wezen, Daar- enboven wie geeft aan de opstellers van dit reglement © het regt, om een voorschrift dat onze Zaligmaker aan zine Apostelen gaf, tot al de individu’s hunner ge- meente uit te strekken, niet alleen, maar ook nog a be | ww ul A ge? ert ALS s ~— 262 — aan dat voorschrift, hetwelk zich slechts tot een enkel geval geval bepaalt: Zoo uw broeder TEGEN U zondigt. Eene volstrekte algemeene uitbreiding te geben tot andere zonde? Men heeft Marrn. Art. 70 zegt. Een iegelijk idmaat, die eenige verborgene zonde in den kerkeraad of op eene andere wijze openbaar maakt, zonder dat hij vooraf de particuliere vermaningen beproefd het vooraf de particuliere vermaningen beproefd het vooraf de bestraft, zal als een achterklapper bestraft, en bij verharding daartegen, gecensureerd worden, Hierdoor wordt echter geenszins verboden het vragen van raad en bestuur in de behandling van eenige voorallende zaak, bij een’ der opzieners der gemeente. Integendeel wordt zoodanige räadvraging aange-prezen, ten einde noodelooze en onvoorzigtige vitterijen tegen te gaan." Wij begrijpen niet regt, hoe de lidmaten de ver-borgene zonden van anderen, zonden kunnen weten, gonder daarann medepligtig te zijn; wat aan anderen bekend is, is niet meer verborgen, Art. 71 zegt. Zonden, die uit haren aard en natuur open-baar zijn, moeten dadelijk in de kerkeraadsvergadering be-handeld worden, tn die behandeling zal echter wel de daad, maar niet de persoon genoemd worden. Er zal eene commisie benoemd worden u It den kerker, om 200 mogelijk, met dea aanbrenger, den gevallene te vermanen tot belijdenis van schuld, tot een bekeering.” Tot belidenis van schuld, tot boete en bekeering! — Nadat de Protestanten, bij iedere gelegenheid, het Sacrament der Biecht, of Lelijdenis van schuld aan eenen Priester, tot wiens heiligste pligten de stiptste gaheimhouding behoort en dien de gevallene zelf kie- zen kan, als een pijnbank der Conscientie, te heben afgeschilderd, komen, de Utrechtsche afgeschilderd, komen, de Utrechtsche afgeschilderd voor den dag, met een reglement, waarbij de Biecht, op een voor het menschelijk gevoel verne- derende en aanstootelijke wijze, wordt ingevoerd. 