Reizen in West-Indië, en Door Een Gedeelte Van Zuid- en Noord-Amerika;
None
Natürkundigen, die xoo all den Lezer bebend is, alles ondenoeken om het fijnc Tan de dingen te weten, schrijyen au eene yroegere werking der zee het ontstaan dezer grot- tea toe 9 wier ingang hier, even als op de andere eilanden, aa den kant der zee is; het losgaan en Terzakken van miader harde kalklagen lal waarschijnlijk daartoe behulp- Buun geweest zijn. Hoe de zuilen en grotesque yormea in deie holen ontstaan zijn, ziet men aan eene nog dagelijkt iroortdmrende werking. Het water, dat vat de oppenrlaktA dier rotsen geen* nitweg vinden kan, trekt door de boTen- sla luq kalk heen; het blijfl aan de zoldering der grot kaigen, en, uitdainpende, laat het de in zich opgeloste kalk achter, die, afdruipende aan den zolder en op den vloer, kflgeb formt, welke zich ten hiatste met elkander Tereeni- yea, en de gedaante ran kolommen yerkrijgen. Eene min- der r^ebnatige doorzijpeling doet yerscheidenheid yan yor- aien ontstaan, die somtijds, eyen als de Yermelde lektenzailen, eene doorschijnende kristal kleur bezitten « zoo het doocdmipende water de klearstoff in zich houdt opgelost. ThadS zijn deze grotten de yerblijyen yan nachtyogels, ▼aa uilen en yledermuizen, die zich hierin yoor het daglicht Terbergen, om met den ayond buiten dezelye bun yoedsel te gaan zoeken ; maar yoormaals schijnen deze onderaard- ache, yerblijyen, zoo nabij een altijd stroomend watertje ge- l^en, tot woningen der Indiancn gediend te hebben. Aan da wanden der grot, die ik bezocht heb, zijn talrijke figura rea in den yorm yan hanepooten, waarmede de kinderen oodtijds op de school het schrijven pleegden aan te yangen. De hand, die ze hier neueste, was die yan een gefunden; de regte lijnen en hoeken en de zuverändern omtrekken dier figuren doen zijn, dat zijn niet gemacht zijn op de "wärme" waarmede iemand, die niet schreien kan, gewöhnen. No is ten merk fe- maken, dat 'oor zijn luarolecltetilnf; moef dinun; zij schijnen door hiire eenithi'^evl de axDleektningen geweeal te tijds, of van gebnirtenuMD, welke in hel hinMlijh of openbaar leren der oder Indiaiieii pluli ronden. Deneher Uenr u wan eeae draker rooda of brnine verfitof, wurschijnlijk dm oker, die, Tolgens da mededeeliiig der tngeictenen, geene de minie Ternandering Ikeefl ondergaui, ran dat de eersle Enroposche bezoeken aeieI*o i^nnei^ten. Later heb ik Ternomoi, dat cr in andere Uer nabij gelegene en ins^ijks loo diep inloopende ^tten, dat men denelrer eindc nog niel be-rrikt heefl,  en de Iclkens bij mij Daauwer wordenJu birinnerinj aati ihieNe , niet verlalcn , 221 zander eens te zuchten over de broosheid van *$ menschea leven op aarde , en zonder hier de woordcn af te schrijven een uitstekend gcleerde , die zeide : » Deze wereld is era groot doodenhois ; op de graven van het vooi^eslacht bloeit het tegenwoordige als een parasite-plant ; bij iederen polsslag , bij elken ademtogt, waarmede ik spreek , sterft er-een mensch op den wijden aardkloot onder een angstig gekerm: waartoe dat narrenspel van eeuwige verwisseling €B voortbrengen van vergankelijke wezens ? Ligt er niet iflli op den achtergrond, zoo maakt het de natuor ab eoa kind, dat zandkoeken bakt, en deze weder zamen* »dnikt om nieuwe te bakken.** Wat meent de schrijver hiermede P Wil hij ter afWisse* ling van den stijl tnsschen zijne reisverhalen een hand vol van die sierlijke uitdrukkingen of bedden strooijen , over de v«i)gankel§kheid en onbestendigheid dcs levens , waaraan ieder ndeaaar zoo rijk is, weike deze zoogevoelvdnitspreekt, en waardoor hij, wegens de meerdere stilte en aandacht, ge- wwdt, dat ditmaal zijne woorden weerklank gevonden in de harten zijner toehoorders ? Of wil de schrijver dier denkbeelden mededeelen , welke hem op het gezigi der Jlieroglyphen voor den geest kwamen, en hem deden lien, dat hier menschen gekefd hebben en verdwenen zijn^ zonder eenig andcr spoor van hun aanwezen achter te laten dan de* mcrkteekenen van eene duurzame kleurstof aan de wandra der grolten f Neen ! het is het eene noch het an- dere ; het is iets , dat er niet zoo ongepast is bij gehaald , noch zoo ver , bij voorgeslachten , gezocht , het is dit : ik was bij die fontein in het gezelschap van twee Ambasche mdsjes , irosA en joiurn a lamper , beiden sterk , jong en geiond; haar broeder was opziener der fontein, en hield daar dU|neB$ifriwbr« ik dnr bim(% MoiMlMfalMa, nlk MB -filtikkif fekonn, nlk wn gillBi% u vmp- ■I lA MB MBfoadif n c—Aoldi g MRbod Ta rfi ati l i. 2^ liridflB [Mord, M MB km uffriUi^Bd oa hntt |i- JmJhp dMdc ik fart Mdi, drt ik tm ■MgMmwt 1 h fM liR- riiiL Ihieh Ian ik bg mu bUn rw op j4Mb -tang kmm, fuUbb tg beidn nadt is dn whiMt dir Mida. Hoti, ds oadrte dar hraa, waa da Pktmbt mm jtnAa, — want tij adincf RaderdDiUefae brinen, mnaakta' zdfs ToncB, — daaUe ket cent in bet gnf. Zg «aa eeas, op bet beettia nn doB daf, met groote drift Bar bet dorp ^skMipeB, dat mn klein half unr van de oudaiigkB tnxun^ aflag, obi bg dea KoamuiideBr hareo *oonB»- ligen buiaoBdenr^cer uu la kiagan, — die, om Mat im naderendeB oaderdom sieb eaa gued te hnia koraen ta^ beMr> gen, road Tenpretdda, dat bij met baar ging IroufraB. Ib deidida drift keerde ii| tenig, ten nitente Tenrntwaaidi^ over hat liilig nilgadaefat plan dei hniwnderwijxenL Tot nutkomendrf, geroelt xq cic Barkowlea, en begint alerk la bottstaD ; da kmg ti aangaitokai, maar er is geeiigeneeikaM op bet laad, am eane adariating te doen ; de terii^ iinil ban ierenakncblen wag met die anelbeid, waannede aij §•• mm ia, jonge menachen uair bat graf te roeren. Bij bana dood lerfde hen initsr nog ; den tnuwde met een' CoIb- luaasi ig bagiBt oek te boeaten, teert oit, — ea eer nuB bet TeHBaad.bad, it ag ban intter gvrolgd ia Itet graf. 223 Moiseide, dat uj, onwetend van bet gevaar, dat er ia lat, de kleederen van hare zuster liad aangetrokken, — en of ' hat werkelijk zoo is, dat eene hij toeval aangestokene long sich door kleederen van den eenen persoon tot den anderen kan overplanten, moet de doctor vreten. Hetgene gij daar zegt, zal mogelijk iemand aanmerken, is IMF ongelukkig ; doch zulke voorvallen hebben zoo menig- Tvldig plaats in de wereld ; zie eens onze zoo gretig gele- tene Haarlemscbe courant , vertel ons daarom fiflfflr lets Tan de goudmijn, waar die op Arvha is, en koe xg cr uitziet. De goudmijn ? Deze zijn wij al lang foofbg- en doorgereden , voor vrij aan de fontein kwamen ; 4ar, waar wij den berg, genaamd Arte ICoky overstegen, It in eene streek kwamen , waar de grond als bezaaid vras Mt grootere en kleinere biksteenbrokken , vraar de planten- frod 100 onderdrukt scbeen , en alles zoo donker en somber iitag, als of men er het vrolvenhol van de Freischutz zou mireftn , daar en verder ten noorden , noord-oosten , HNid-wdsten en ten oosten , zoo ver bet biksteen-gebergte xid iHstrekt , en naar de berekening ruim een derde gedeelte det eilands beslaat )»Waarom gewaagdet gij er niet ran , toei g§ over den grond reedt , om naar de fontein te ko- ■oi?*' — Omdat ik het toen zelf nog niet vrist, evenmin >k aenig ander sterveling. ! bad ik toenmaals geweten , ^ ik over en langs klompen zuiver gouds reed van 21 kara- ^ gdialte en tot 32} ponden in gewigt, ik zou eene ge^ ^ftpietUeerde slaapmuts hebben laten komen uit onze groote ^>Bdebteden , waar toch alle bdangrijke dingen te koop zijn ; ik lou ^ die gemagnetiseerde slaapmuts een* vertrouwden ^'^ opgezet, en aan dezen gezegd hebben : vertel gij mij >tt eens in uwe cUirvoyance , waar hier ergens de grootste 224 itokbtn gauds liggCB ; (ij lull er , dal Moat ik a , B<r 4ed nn IhMkii , mib gij het mg maar mapwkenrig aaa- wijri, wiBt Tod ipittn an gnvoi Igkt mij in drae wana- Het ion echter mincbieB niet goed *oor ag gnroot sgi , dat ik de jnute liggJof <^ gFOttdUompen gawBlen lud ; waat ■I had ik er nuuu* (oorael t»i weg^omm als in nqie Mcnlain geborgen koa mrden , het mi mij geene meerden fsnndkeid, gMoe moerdcre lemdenheid ^ laroismngdr u nyrfi rj yt habbm ; mi whiwi mMJ w li*t nn mwi' nii. iig i n iBfload (••reestziJD t^nujiuthuureedfmDofiToIinukitandi^ Igke goteldheid. Hut durf ik zec^en, dat ik mij zelven inel mijne neigingeo, bcneerten en hartstoglrn (ainelijk in mijne magtheb, ahJuns niQ berlijlig dit le hebben, en zelfs van tijd tot tijd, — belgene ik tijd, heb, dat zeer Tele mijner medcmca- >chen noct in hun kren doen, — in miJQ eigen harl kijk : dan missebien cou ik mij zelTen gehcel loseljten en bloot- gestaan hebben voor alle die geraren en Terleidingen des rqkdoms, welke hier op tenoemen overLodig is, deniji oicb dea^e in de irerrld genoeg ai<ns(homea kan. Niet sledits ik was toenraaals onbewust, dat er klompen gouds in den (prond ie Aruha verhorgen waren, maar alia mapxt land- en natnurgenooten waren znlks : en dit bewfjs ik daarmede, dat raen anders reeds Troeger, het zij met of fOBder eene gemagnetiseerde slaapmuts, dit?oor den ^ond gdieel natteloos en Toor den liandel loo hoo^t bclangrijk metaal loa weggenomen hebben. De wijze, waaropde ontdekking Zich heeft toegedragen, if de Toigende. — In de nuumd Maart ich aars 1824, werd. En India, jongen uitgezonden, om afgedwälte koeijen op te soeken. Hij komt in de rooi, genaamd RooiJUU, — welke yn},?an den berg jirie Kok afdalende, ier linker- Ejjde Toorbijreden, -— en krijgt een* stekel van eene Cactus^ plant in zijn* Toet. Zich op den groud zettende, om dezen er nit te halen, ziet hij naast zich op de donkere aarde lets glinsteren. Hij neemt het op, en laat het, te huis ko- OMnde, aan zijn* rader zien. Deze gaat er mcde naar de faui, en verkoopt het voor 3 of 4 Patienjes (Piasters) aan den Heer s, die den Indiaan aanraadt van mecr te soeken. Men zoekt, en vindt weder een paar zeer kleine slukjes. De Heer s. raadl, om in den grond te graven. Men graafl, en vindt meerdere stukjes. Nu gaat de Heer s. naar den Kommandeur — om te yerhalen, dat hij Toor weinig gelds mooijc klompjes goud gekocht had P neen! daar was hij te oud Toor; maar om te zeggen, dat hij gebniik wenschte te maken Van een in het rorige jaar gcnomen be- slnit, waarbj aan de Ingezetenen te Arviha grond werd toege- staan, om tot vast eigendom te bezitten. Dit beslnit was koofidzakelijk genomen, om het Toorwendscl te Ternietigen, dat men geenc Yruchtboomen plonten en geene putten graven kon, omdat men dezel?c aan hunne erven mocst nalatea SM Mader bewijt nn aig«nifcmi. Op gnmi Idama, vemcht de hear i. de R»»iJI»U Is  alleen loida willen heiligen, als zijhetniur krijgenkonden. — Deheer s. dan kon niet krijgen, wat hij alleen wüde heben; hij Toad, eenhinderpuldaartoe in het dooriigl TandenKomnundeur. die hem, toen hij reeds den Tolgenden dag terog kwam, oi^k. xgn venoek door te dringen, inlks Toor aU nog weigenk. Intusschen Terspreidde lich het gerncht, dat de grand nimm deRooiftuil iiA met good lag, door het geheele land metde eelheid der sdnmachine, die de tijding uit Sptmj* wmn. Bayotme naar Par^t voerL Van alia kuiten gaan de nttn—tcfaen, lOBder onderscbeid nn klenr, geilKhtofjanB,nH^ de Hooiftuit.^ Hot dorp aaii Ue baai schijnk iiitffesU)!^^!!. IkOint er een vaarhiig binnen, men laat ket anker va!iou,eii ApoecU zich naar de gouJmijn. I)e.school slaal ledig, waiit •Je kinderen onderzoeken de aardklthten, of cr ook guudkor- rak ia gebleTcn zijn. Men berekent, dat er 600 mcnschen aia bet goud graven zijn, van de eerste scheineririg di's dugs tot dat de duisternui invalt. Men i»Iaaj)t op den grond; de mcer aanxienlijkcn, die hij al de drift naar hct goud, nog aaii de gezondheid denkcii, s|>annen tenten uit; men kootodflneenToadig^len VoiX op den grond nabij degoudgraverij. De koof^ieden Tan bet dorp bevinden zich daar, tncl schaal CI gewigt, en klinkende muntspecie, alleen tot diensi en genak der geringere lieden, die bet goud niet kunucn bcua- na. Tot leedwezen dicr kooplieden, komcn er s]>eculantcn va Curu^o, en zel£s van bet Deenscbe eiland St. Thomas, var reeds eene aanzielijke lioeveelheid van dit goud aange- Ingt was. Hierdoor Right between one and two van, 10 tot 32. De Kommandeur is nooit op een Umd gevreest, waar toe- vaHIg goad ontdekt wordt. llij iveet niet zoo sjKtedig, boc m dne wnstandigbeden te handelen. Hij is daarenboven aan koii gdionden , lijdendo aan eene oogziekle , en moot alles vreUa door de onzekere hcrijten van anderen. Hij geeftaan . dcQ GoQverneur van Curacao kennis van betgene verhaald *<xiit, en verzockt te niogen weten, wat hij in deze zaak ^ meet. Het antwoord is , dat hij aile verderc goodgra- vuigea moet verbieden , gelijk hij zulks reeds vroeger had Wooren ie doen. Hij, Kommandeur, puWceeri ter plaat- * I waar men gewoon is pubficttiien te doen , dat op bevel *a hooger hand alle goudgravingen mpc*tfii «>e&(aak( ^^ onion ; •••r de eene kan niet lezen , de anderc w/7 niet lezcii , cu *•*> zijn Oost-Indisch doof. Inlnttcheii zijn sr sedert de ontdekking diia muHden *er- joopeo, waarin de ganscha berolkiiig ran ^ruha ^ond ge- graven heeft , met eena drift en knchlsinspanning , als wair- nede da eerale Spanjaardea ia jtmerika Of dat metaal aan- rides. Na komtdeidJndantTuideoGouTcrneiirta Cwr«fa» met eflnigft jagsn Tin de beaettLng ; alte meDachen reriatca in oTerfaaasting de goadmijn , en keeren lot Imime respecli- Tc woningen terng. De Rooijbtit \t vedm eeniMm en doodsch gelijk Troegsr. Ds Adjudant, de hear tju kuem, neemt, in hoedanighud van Direclenr der termoedelijke goiidmgB, iKzit Tan dezen barren en onbevalligen gnmd, nuar dio lietedebte metaal ia djnen school verbergt. Hij doet den ob^ trek JOOT een onrnj oord verklaren , stelt een' onder £ne> tear , 3 opzigten en 30 werklieden aan , en zet de good- gnvii^n foorl op rekeoing van het GouTerneiaetit. Leder couronlen en tijd schriftsten lezeode IV'ederlander weet, welt een overdreren gerucht de Termelde oDliJekliing in der tijd gemaakl het OTer lot andere landen, nav men naartchijnlijk reeds den rijken en dommen Hol- linder benijdde, nu deze neder het stomme geluk moest hebben, Tan eene goudmiJD op eenederoTeneosche bezittin- gen te Tinden. Voor de geologische kennU der zuidelijke Aniillet, was erennel deie onldekking al lerslond eene kleine bijdrage. Men had Troeger Taetgesteld, daldueelan- den tot de latereformatie, den kalksteen, behoorden, terwijl de ontdekking Tan gond doet zien, dat derzelver groadsb^en nit eene oorspronkelijke bergsoort beslaan (*). Welk eene opschudding zulks op Curasao veroorzaakte, kan men Iigt»- (") T. HimaoLDT, die, tijdtni bij aan hrt laabtc gedeelU ■ijner rciicD id de keerkringslindeD schriJTend* wi*, b*t lijk denken. Eerst kon men het evenwel niet gelooyen. Men bield het 229 lijk denken. Eerst kon men het evenwel niet gelooyen. Men bield het 229 Lang Toor een dier praatjes, welke in een land? An 100 Teal zeläten uitgedacht en rond rerspreid worden, hel gebrek aan wezenlijke yooirallen eenigzins te Teigoeden. Toen men de aanziellijk stnkken good met oogen zag, ea jym de waariieid niet meer kon twijfelen, begon men te twuieii en te onderzoeken, koe dat goad daartochwelinden frond gekomen was. Sommigen meenden, dat het daar reeds lOB gel^gen hebben Toor de schepping der wereld. Eenigen wmn Tan een tegenofergesteld geToelen, en hewezen nit de Udere, firissche en glinsterende klenr Tan hijnaaUedegoad- kloni^es, dat dezdve daar kortelings moesten bgelegd zijn, ea dat zvlks zekerlijk zoa geschied wezen, door de Spaansche vh^gtelingen, die, hon good gesmolten hebbende, het hier m den grond wilden bewaren, om het er naderhand we- dcr te knnnen nitnemen. Anderen hielden zich verzekerd, 4ai de Taste grond van Arvha nit eene massiTe goudplaatbe- aloiid, waarran hier en daar de hoeken of randen, te veel Toorah komende, door de zonnestralen gesmolten werden, en doorderzelTerspecifieke zwaarte naar beneden moesten roUen. Wieder anderen beweerden, dat het vinden van goad te jiruba ^ IB Het geheel geene onbekende zaak was, dat zij zulks wel wisten, maar er noort van hadden wilden spreken, uit Trees Tan nitgelagchen te znllen worden; en dat z^ gelooven, dat die en die, Tan welke men niet weet, hoe zij aan berigt der oDtdckkiug Tan goad op Aruha ontTingy maakt dese opmerking. Zie Theil 5. fol. 5G8. Ook oDtging zulks dc opmerkzaamhcid niet van den oordcelkondigen Dr. MSi^rrccK, die eene zclfde gevolgtrekking laakt y in lijn mee rmaal aangehaald werk blads. 593. hun gdd kifamen, (e Arvha un hel gniTen niQen geweesl wjn. Om He ucrste gevoeluDx. ab al te iagcwikkdd eo (e Mer afgetroUen, tltlinijgeiKl Toorbij te gaan, zoo mo«t ik echler omlrcnt het eersle gedoellevan hetbalstegevoetenietszeggem Hel is iaderdaad geene onbekende uak, dat het gebergten rlil eihnd goud in zjchi hieid opgc&lot«i. Ilea vil dekenni* durvan brei^en tot den Spaanschen lipd, dat ii iol dicn lijd, wRarin de Spaojaarden, genigatennd door eene'fo/ van den Pans te Rome, nog wn on^eatoord beiit naZuid- Amerika hadden. De naam tan Arvba, of, too als ibob faut op'de ODde kaaiien nog; vindt, Ort&a, nni uilka aan* duiden, als af komslig; van het Spaansche oro Lai. aiinMt, (■oud. Dit st«init op een vermoeden, dal veel iraarschijn- lljkheid bezit. Zeker ei'hler is het, dal hier om^trceks den ],:'\t I7,>0 pen aaniiciilijk sink gedegen goudgcvonden werd, hi'lwelk men de aan West-Indtsche conipagnie ovenond, va Ar- op een mineral I kundige, met name fri^j, overknam, die ivL'rkeliik op Aruha onderzoekingen deed, maar niefs Tond, dat hel vennoeden van het aanczen ran dit helangrijke me- 'an! bevesligde. Deze daailwak is gebleken uil Atprolocollen d«r Secrtlarie (e Curasao, iielke tol de lijden deromwen- ti^ling aanwezig naren ; en de oidsle mcn^rlien, op het laalsU gcnoemde ciland, ireten zirh noj le hi;rinneren, is hunnc jcugd Tan dezen mineraalknndigc le hebben hooreo spreken, die, na bet mlstukle onderzock Ic Arnhn, dc OTerkiisI bnochl, en naar dc A'ederlitnden lerug keerde. De galen, ivelke door dezen gegra?en zijn, ler opsporing van goiid. vindl men nog aan dc onilpunt de.s lands, nabij Jen Roodenbtrg. Dpic lierg ii, naar hel oi>i-dprl van deii tundigen Bergraad stiit, in yen minei'alogiM'h ofzigt. 231 Müller, en het scheen deen niet te verwonderen, et kleur en gestektiv van dien berg aanleiding gegen iMbbea tot mislokte proefiiemingen, xoo als uii het graven du koikn is geleeken. Hij zeide echter, dat de wreede kommen en de oofolmaakte klone kwartsgangen weinig beloofden. In het begin deser eenw, toen dit eiland onder bet Enfdsdi bestanr stond, werd er andermaal een ftnk gedegen food Tin elf onsen op de qpperrUkte des gronds gevonden, «B cm den Engelschen Kommandenr hartmawi Terkochty im met Terxnimde rerdere onderxoekingen te doen »^welke iHpelgkB Trncbtelooe afliepen. Zeer opmerkeljk, was dexe stinkking, daar men later in de geheele uitgestrekteid Tan 4b biksteenhoogten bijna oreral, boewel somtijds in eene amt geringe boeyeelbeid, gondkorreb aantrof. Men son hieruit kunnen afleiden, en inderdaad b lokkes ook Ekwijb gedaan, datsommigen Tan bezeten, en daarmede bun Toordeel fodaan bebben. Doch dit ligt tusscben gebeel onmogetijk ma koogst onwaarschijniijk in: bet is iets minder danbeteer- ^ ei iets meerder dan bet laatste. Hij, die bet wist, en lit weten gebruik maakte, beboorde tot bet gesbcbt der en zou zicb niet met een gedeelte Tei^enoegd de zou zicbt om raeer te bebben is sterker, naar mate kelbezitgrooter wordt ; bij zou steeds Toortgegraven, en, zoo al foor eenigen tijd opgehouden hebbende, alUjd weder op nienw bgoniien zijn. En waar zou men met het gevonden goud geble- ▼CB zgnf Het moesl toch in andere banden gekomen, weg- geionden, en in Europa of Noord^Amerika ontTangen zijn : na kon znlks gescbieden zonder nicbtbaarbeid te Terkrijgen? Daarenboven, de kloven of sleuven tussehen bet biksteen- ftbtrgU le Atnha, zijn ook, we Gens de grooUre bitte Wäre dnrin keencht, da phabob niet, wur ean binke lut Werk ran hot yrarn, is eea' grand vol mel *Imimb klokken, rartgtBii ku ; kg mocat da kulp darNcgerslaveaof der Lidiauen inroapm, eBduaniatbetgeheimfcekaadm^M. Hat Tsilt ratda too moegelijk roor den hifliifrifn auaA een gokeiiB ia kawiran, aeUiun gaal ar oen mada in ket gnf, maar hat allarmiiut km inlki da geriaga en eaaw digs maud doen. Deia remwlt meesla] tick idran, ab bam Ida byioBdan c^ bal kart Ugt, door lijn dfunarkolgk gadrag: kij ianJat genut liir kel gaheim kem orar de Vip- pu giat. Ook ii kg Tarlroawelijk mat xynabloednnnBtM an Tiiaiiden, ea Tolgt da natiuirlyke Kaigiiig dei bartan,aBi Bek aan udarea made ta daelai. Hg Tartronwt nilki ocb' ler onder strikle gdteimhoadiug', galijk dua tulksook wadtr doen aan anderen. Hoe spoedJg geheimen van dien aardaan di:n dajj kofnen, tag man te j4niba, to«a mea de zekere ligpUats van ket good onldekte. Bij aL dv geheimbouding, wcike den eerslan graTeni was oanbciolen, en bij al bat bd^uijj, dal deie lelv en daarbij badden, duurde het geeite ncek, oTde gaascbe bef diking was met bet geheim be Kend. De weinige daalders , die de eerslen onliingen , en die ken ii ilait stalden , eenigemeerdangettoDeuitgaTeu tadoen, warn toereikend , om dadelijk de aandacht der vriendcu ofoabnm gaande te nuken , an deian op te wckken , genea te bopia- den, en deneher voelstappen to rolgeb. Dezuchtdarman- ■cbeD kennende, om in elk vreemd Terschijasa) raeer ta loeken dan er werkelijk acbter tit , mogen wij wel mat tekerbeid de eerste onldekking der eigenlijke goudmija Tatt- itellen op bet zoo even aangehaalde jaar 1824. (*) (■) Lid CorrnpondcDt iler KcJcrlRodichc baiihntidclijke latsckipp^ cijndc , kcb ik in miju jiarlijkscU rspport i 233 In liet daarop volgende jaar ging ik mijn gewoon bezoek «p Arwba volbrengen , en natauclijk de goudplaaU bezigtigen* Ik Boodigde mij zelTcn uit, om een' dag door te brengenbij den hoa ftaiVKifHORST, toen tydige directeur der gouduaijn , thuu Kommandeur des eilands, en werd door dezen in z\j- ■e honten en beweegbare waning met alle ?riendelijkfaeid Mtfangen. De jRooifluit , waar men toen nog van *s Lands- wt§i werkte, was geheel van gedaante veranderd, sedert ik deielTe in bet vorige jaar, naar de fontein gaande, VM langs gereden. Uet cag er daar uit , als of de Jfoii- §9km onder nsniHOiscHAir , op hunne wandeling uit jizia Mtr Mwropa^ in bet voorbij gaan eene stad bet onderste hvren gekeerd badden. j^Hoe weet gij , datdeze er zoo uitge^ MB beefl?*' — Door de verbeeldingskracht , en nog dnide- Ijpker door bet zien op afdruksels van teekeningen , gemaakt 4oor de schiklers , die met en benevens bunne aanverwanten , de beefalbouwers , de componisten en vooral de dicbters, de tekite en naauwkeurigste ?erbeelding van allemenschenbe- olta. Wilt gij ecbter eene andere Toorstelling , neem dain kcttqgenorergestelde Tan eene scboonestreekknds,welke door ■eeadienbanden verfraaid is. Het oord, dat ik vroeger als zoo bar en somber beschreff, droeg tbans nog daarenbofen de kenteeken van verwors- tiig, slooping en omkeeriog ; oyeral lagen verwarde boopen UB Terscbillend gekleurde steenen, die men aan dengrond wto om en bad, souimige bijna zwart,.andere met witte kwarts- Rtdrukt in de berigten der Correspondenten van dezc ont' (Hte gondmyn melding genukkt, waarbij eenige ODnaauw- ^righeden xtjn ingeslopen ^ grootendeels veroorzaakt door ^ {ebrekkige berigten, welke ik desaaogaandc ootviug. 336 rotsen eeu hamoniseh g^ehud giJta, en hniue priesten ata de luil Tan ^mnim eeoe item loekenden, die bij loai- opkoaut toonen nn xich gaf. Reizigen in deie eeow faebben het gelnid aldaar c^)gemerkt, maar lolki toegejchrfr' *en au) den doorgang eens Terdonden Inchbtrooms ia d« hdlen en schenreQ der roben. Ook meen ik, dat ergeai in ' dewereld, ik veet niet waar, eene Mwrt ran orgdmniijk ■ de Steenroben gord worden, helwelk dm op duelfde w^ ul onUtoan, tenriji door het aanwezen Tan Tcerknckligs gVnmtertckie^er-Viiadjet ill de rotsholten een affrisseleadt toon Teroonaakt kan worden. Tan het zeestrand terngkene, kloiumen irij, bij mr- kiezing, op de hoogste heutelen, om van d.iar liet gansdie biksleen-lurrein te kunnen oTerztpn, es eene Teraodering aanonze terugn-andelinnigCTCit. Onze aandachl n-erd neldra opetrekt bij hel zien Tan witte knartsaderea, ler breedle Tan een' voet, neike als linlen OTer hel gebergte gespannen «a< ren, en, over den dookeren grond, eene zonderHnge Terloo- ning opieverden ; doeh lai^s den top van eene der roor- naamste hoogten gaaade, irerden wij beiden door een iter opmerkelijk Tersrhijnsel getroffen ; op omtrent 20 Ireden tod den top, op eeo' donkeren met aarde beduklen grond, zagen wij een helder glinstercnd slukje goud Toor onzc voelen li^en, dat blijkbaar door eene even merkbare kleine Tkatergen) tan nog hooger afgeroerd was. Wij namen het op, en le hois komende, berondcD wij dat het | ons ziraar was. De heer GHiTExnoRST besloot het niet bij het andcre gond te To^en, maar afzonderij In een' brief te doen, met aanduiding der ptaats, iruir het gerooden irerd, welken brief ik, op handigd ik bid aan de opzigters * Inj het werk Terzocht, dat mm. dien dag goud aantrof, men zulks op de jAasds zoa banan ritten, en mij hienran berigten. Zulks gebeurde weldra; ik lag aan den vand van een* kuil in eene graauwe klei- wde stnkjes goud blinken, ter grootte ran eene erwt; in n§M t^genwoordigheid, werden dezelre er met den koeyoet wder uitgestooten, van de klei gezuiverd, en aan den opzig- wr oferg^eren. Hierin bestaat de gansche wetenschap de- Kr gondgnrerij : geen uitwendig teeken aanwezig zijnde, dtf de ligplaats van dit metaal aanduidt, vordt het alleen chor het toeval gevonden. Die de grootste spierkracht in de nome bezit, en met geestdrifl arbeidt, heeilt ook de beste loop Tan het meeste te ontdekken. Men gaat aldus te werk : as de grootere en kleinere ste Enen ran de opperlakte weg- ffiwinil te hebben, graast men door een* yot damaarde, en kmnt op onderscheidene lagen van graauwe, groene, geel- acht^ groene, bruine en roode kleiaarde. Deze zijn bij de fflineraalkundigen bekend onder den naam van Zetten, en wmden beschreven als overeenkomende met die, welke men ia de gondyoerende gronden op het vaste land van Zuid-- jimarika aantrefl. Deze beginn na Tenchillend gellearde kleiairde houdes geea' regel, en tijn Tao onderscheidene dikt« Tin 1 tot 5 TOet ; wk de diepte des fp-ond« ii ongelijk, somtijds komt men reeds met 7 voelen op de harde oorspronkdij- ke ^rondrots, temijl men ireder elders tot 12 voetcn gra- ven kan. Zoodra meo, dcze rooi of Tallei lerlatende, boeger tegen den Toet des bergs bc^t te graren, trefl men nog vid eene loag kleiaarde aan, doch in nelken geen good geronden nordl. Erenwel is bet voor ieder' opmeriuune zaker, dat bet gebergte ds eigenlijke geboorlepLuts van bet goud is, want dc raeerderc djcpte der aardc in de vUkien en rooijen U aati de afspoelingen der bcrgen toe te schrijven. Op Curacao kan men zulks duidelijker zien ; daar worden in iederc rooi dararaen aangelugd, om bij zirare re^ens het wegspoelen der besle aarde en van het iTaler naar de zee te terhinderen; de aarde boopt zich liicr ivcldra op, en koiot menigmaal gelijk met het bovenslc Qedeellu des dams, in welk geral men verpligt is, den laalsle te terlcfnjen. In de vlablen on rooijen, tusschcn het biksleongebefeile le Aruba, lijjgen door alle de kicilagen heen, in de onderste cvenwel de minsle, grootere en kleinere biksleenbrokken, allc eenigzins afgerond, maar aan welkc noj de vroegere hoekijc vormen ziglbaar ajn ; eenige lijn reeds in een' :>taat vanonlhioding, andere overlrokketi met Letten, en somini- gc hcbben, door groene vlekken en strepn, de sporen ran hunne blere opiossing in de Zrt/en achtergolatcn. Verder vordi het duidebjk, dat het goud in het gebergle zijn' oor- sprong nam, bmdal men slitkJH van LeIzuNe vond lusschen liiksteeiieii, londer in aanrakin^ jnetdeZtf//e».te wesen, en men, bg de eerste ontdekking der ware ligplaats van het Ijond^ slukjes op de oppervlakte der aarde ypnd, welke by een* kort vooraf gerallen zwaren stortregen van het gebergte i%espoeId wai-en. Ook mag hler wel inaanmerking komen de boTttngemelde yond 239 liiksteeiid wai-en. Ook mag hler wel inaanmerking komen de boTttngemelde yond 239 liiksteeiid wai-en. Ook mag hler wel inaanmerking komen de boTttngemelde yond 239 Van een stukje gouds, welken ik met den heer grayeshoust deed, nabij den top der beigen, waar keiaiet by toeTal gekomen, maar blijkbaar yan nog hoogere figging a%espoeld was; en er bestaat een stuk kwarts, waar- in sidi aen stokje gedegen gouds, van naar gissing meer dan een ons, houdt opgesloten, en hetwelk geronden is op doe top Tan den meer genoemden berg ^rie Kok^ Tgdent de ingezetenen ten oosten en noord-oosten van de- aea beig niet meer mogten verschijnen, was de lost tot goud- gmen zoo zeer bij hen opgewekt, dat zij den grond in alle aadere ngtingen des eilands onderzochten. Dit gaf aanlciding, dit nen eene ontdekking van goud in een* anderen toe- slaad als van het borenbeschrevene. Aan de noordzijde van bet westelijk gcdeelte des eiknds, ontdekte men, name- Iyk« kwartsaderen, over de oppervlakte des gronds en in ver- •chiOende rigeningen naar de diepte loopende. In deze ligt het fond in zeer fijne deeltjes vcrspreid, somtijds echter grover Ik. En eenkelen keer ter grotto van hagel of garstkorrels. Ik beb, bij een later bezoek op Arvha, dit andersoortig ToMgf van het goud bezocht. De grond was bier even don- kerkknrig en naakt als bij het oostelijk gebergte. Het kier been uitstrekkend biksteen-Z^rrein doet zien, dat deze fermatie een grooter gedeelte ^t:& eilands beslaat dan de Seyenifi, die waarschijnlijk tot een nog vroegere bergfor- ntatia bdioort. Hen hid deiu ^udTMr^iide kwarUsangen nivegraTen, ea deielre, JDzonderheid ten lijde, loen er ran LandswFge oangewerkt werd, door buskniid doen spnngcn. Somlijds'tror men ploalsen aan, iroar de kwartt als beiaaid ira« met gonddeeltjes, dezelTe nerd dan fija^slompt, en hct iets grore dan gewoon slof^oud opgerangen, hetgeen hrt beste door Kassching geschiedde. Toen het gondgraveD ook op dezc plaals weder Trije]ijk aiB de ingezetenen Tergund nerd, verkochl men aan elbander deze ^Hnrr/t'slnkken met gouddceltjej - bij de gij, «■ deze gegiste waarde knam bij fijnmaliag meesbl n$ naauivkeurif; uit. Hen deed zulks niet op he! geiigti want men kon daardoor niet weten de meerdere of dub- dere gouddcclljes, irelkc zich in het binnenste der kwarli betondtn : maar men waardeerde dc ^Inkken op hel geroel van bijiondere zwaarle ; msgelijks had lulks plaals met het finden der sliikjes jjtdegeD good. Ue Indlancn en Kleuriin- gen zooitgI als de Uanken nisien weldra van icdcr gevondea stuk de ivaardc te bepalen, die door de koopers dunu over het algerneen overeenkomstig hct gen'i;;t bctonden werd. Zoo slerk irorden de zinluigen der mcDichen, als zij op^e- iTckt en ingespaoneo, en door oefenin^ op veronderttdde belangrijko voonverpen gerigt zijo. Dearest folk, het goid in een anderen toestand, als waarin het lussrhcn het ooslelijk gebeqjte toorkoiDt, heed weinig voordeel opgeleverd; niet altijd bleef deoiid^infariudende kivartt even rijk, somtijds liel slechla eakele gouddeelljes zien, en somtijds vcrloor held.iarvanaUe spona, fernjl men, den j(i0ar/«-gang volj^cnde, dikivijls tre-dar eeae nie^fdere hoevcclhcid aantrof. Dit veroorzaakte zwana uhtK^ en men betal noeh Rrreed^rhnpprn. norh genoefftaam water, om heft goud in dien toestand Toordceiig te bewerken. In UuBchen versterkte deze ondekking het Termoeden, dat het gedegen goud aan de oost^ en noord-oostiijde dei lands eenmaal in een* andcren toestand geweest is, en door eene niet met xekerheid bekende werking tot dien staat ge- Tormd is, waarin het ihans gevonden vrordt. De Mine- nalknndigen nemen daartoe algemeen de Teronderstelling aan, dat lekere Tan onder opwerkende krachten in de biksteen- rolMBontstonden, en rerheffingen en kiovingen veroonaakten, hetwelk ook te jiruha aan de yerstooting Tan niagtige aan do oppenrlakte aitgaande kwart^gangen zigtbaar is. Uit deze kkffingen looden suren omhoog gestegen zijn » die op de der klof en invloed hebben, en het gesteente?erande- moesien. De dampkringslacht werkie medc ter?or- ■iBg der Zetten^ waarin door verkoeling en yerdikking vaa do gas de gesublimeerde gooddeclen zich afzonderden ; s to rt rq ge ns namen daarna de Leiien op, en yoerden dezelye  Bocfa de wederleggingen bij brengen, waarmede de aataurkondigen gewoon zijn, de bedenkingen daartegen op to lossen ; het zal den Lezer mogelijk alreeds yenreeld heb- bca, dat ik mij zoolang bij de goudmijn te j4rvba heb op- gdbrmden en hem reeds lang met nieuwsgierigheid hebben doen oitzien, om te weten, hoeyeel ponden gouds or eigen- l§k wal.aldaar geycmden zijn. Volgons de opgayen yan den mineraalkundigen hcer rein- 16 242 wiiDT, Hoc^leeraar te Leiden (*), is er ten jare 1827 aan het minUlerie van koloniea ingezonden 71 ponden, 1 ouen 3 lood Ved. ^wigt, rui 21 karaat en 4,*^ ^cin geUte, nn welke het overige of het alooi meesi zuirer liher iohieU, en bedroeg de waarde van het pond/ 1449: 91c. Iietwdk diu eoae torn van ongeveer / 103,000 aitmukt. Later u er nog, udien ik mij niet bedrieg, eene Tenending n» at- telgke ponden ran tiouTernemenlswegs ^aan. Alt mea do ingezetenen te jtmia Traagl, hocTeel de paiiculiareB )nl Konden gevonden habben, beUugeu zij het niet tewBtaa; nuar tila men hun dan voorhoudt: »coiide het ml 5 of 6 maal lOO veel zijn als het GanTernemeat geTondeo haeAf dan is hel anlwoord, na eea vlngiig ovenigt nn de 'nor- naanute vooden of Terkoopen : »Ja I dat zal hetwel geweeal iqb. Erzählungen reden, om deze eronderetelling Toor oder dreren te houden. Het is wel naar, dal er van regering, wege een' geruimen tijd gewerk is, all de 5 laatste maanden Tan 1824enverTolgBas 1825-27, dock slechis met 30thrink lieden, die Tan 'a morgens 7 tot 11 ore en van des nud- dags 1 tot 5 ure bezig wareo, en wel met zooveel kraeirta- iospanniDg, dat men als zcker slcllcn kon, dat zij in 2 dage D meer dan in ^nen dag afirerkteD. Haar de ingeiete- nen graafden de eerste 3 of 4 maanden ten getalle'van tus- schen de 5 en 600 met den grootsten gver ; In dsszclfs wct^axdeling erer Amla e» htt aldtar g»~ Toade»B gaud ; voorkommendc in bet \^ deel dcr aienwt wrr~ hamdelingit tan het NederUi'.d.cK InniiHUi. Amitcrd. 1897, welke TeihandetiDg ilc Hooggdcerile beinvardt opgemaakt beeft, uit moddichugscbc bcriglen en overgeiondenc stukkoi der Terichillendc slecnsooilen. Dicpen in den kuil, waarin de duisternis hon des avonds Terrhoederde Toort te werken, om met de eerste lichtstralen ▼an den oior|[en weder te knnnen beginnen, en, ketone *t voonunmste in deze xaak was, zjj graafden jnist daar, waar ImI gefaleken is, dat de rgkste ligplaats Tan het gond was, ■amelgk in de RaoiJbUt. Toen er Tan GouTernementswege foortgeworkt werd, graafde men wel in de andere roo^en en bcrgfhkten, en zeUen met eene gansche telenrstelling, flnarmenkeerde alt^ tot de reeds grootendeels nifgegra?ene Bm^bni terng ab nog steeds den arbeid het roeest bdoo- Ib die jaren, waarin de regering rich met graTen be- ag Udd, hebben sommige Arubianen bj Toortdnring good migitilain en Tan het land Terkocht ; hetwelk gansch niet was, ab men bedenkt, dat het Terkr^en moest , of door op andere plaatsen te graTen, waar men aanwezen niet Termoedde, of door het op te koopen en Tan wege de werklieden. Men weet, hoe het, Tolgens bcriglen t op andere Gondöterende landen gegen is: als men Ml dft mterste waakzaaraheid Terhinderde, dat de werklie- daa des nadits kwamen weghalen, wat rij opzettelijk in den grond lieten zitten; als men bij het einde des werks hnn aan eeae naanwkenrige onderzoeking onderwierp, — Terbei^- dea sg het in den mond, en zoo men ook hierin de noodige uuage deed, slikten zijnde, dat MB a%erond gondklompje hunne sterke ingewanden niet bvdkadigen zoo. Toen er Tan GoaTernementswege opgehonden is met de ydpr a Ting, heben de ingezetenen het weder o^e- §eni « en nu eens in grootere dan weder in kleine getallen tot op den hoidigen dag voortgezet. Zulks werd hun onder ze- kcre bepaHngen door het GouTerneBieiit toegcstaan: cent door tlukbn grond* van lekere a^emeteoe Toeteu lx| loliag ta Terpachlen ; Teirolgeui, loen dit niet un hetoognwA bo- antiroMdda, in een' meer onbepuldea lin, miti een dmdo der mards na lut gerondene aan den hnde a^erenda ; n eind^k met aene Yolkomene TiijstelUiig, dooT'eena sehrif* telijke Yergnuning, velke maindel^ks temiird mout wovdaa. Ik kaa luer niet nalen, — xonder mij daarom alsnn^ tenaar ran den ilaat luerin opicttelijk aan Tleijerij over lag»> Ten, — openlijk mijne iinlde toe te'brengen aan de hawM wgie Tin het GonTeraement, ten opdgte der g Jtruba. Desehe waa in dien echt liberalen e zint wel Könnten ioder weldenkendenkenden en lijd en plaats oi mb-standi^eden in aanmerking neroende inwoner der Wei^Indixlie bezittingen, gedurende 20 jaren, onder de regenng ran oozen geeerbiedigden Koning beefl opgemerkt. Toen het bij de oitkomst bleek, dat de ontdekking ran ^goad raeer dan eenebenzelingiras, verd het f^d, dat er ran wege het GoDernenient de hand c^elegd werd. Op mu land, waar onder de meesle inwoners bij fermeerdering tan middelen eene grootere hoeveelheid nuns xerbniikt irordt, kon men weldra groote ongelukken f erwachten ; daarenbOTeB louden de inwoners, bij ecn' voortdnrendeu rijkengoudoogst. Tan tandboow, faandel en leeraart geheel afgetrokken ign, ea daardoor middelen van een Toordnrend bestaan opgeofierd hebben aan een lijdebjk Toordeel. DoorTin GonTernementa- wege de gondgraTing Toort tezetten, maaktemen nietslechta gebraik Tan een Tolkomen r^ op den grond, tnaarook nea Toorkwam Tele Toornit te liene nadeelen, en berorderde erin Tele opziglen de belangen van het eihind door, defriji de verkiedaa bij de goodplaats rykelijk betaak) warden, en er 245 TOOT het onderfaoad ran meerdere ambtenaren ea ran een kMn gamizoen roeerdergeid, Tan Curasao oyergezonden, in omkx^ kwam. £n toeii men, door de komst van den Berg- nad sruT, met den waren toestand van de goudmijn en de f en uu ed elgke yooruitzigten daanran was bekend gemaakt, heft men de goudj^ats weder aan de inwoners orei^elaten, oader zekere bepalingen en met in achtneming van yeorzor* gen, ten einde de goede orde te bewaren. Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en ander aan, om ie doen zien, lioe Ik lualde dit een en Holland te terwonderen is, dat de inwoners, door op de foonuamste ligplaats yan het gond eenige maanden te wer- hea, door in grooten getalle en met yeel knchtinspanning beng te xijn, en door later een* geruimen tijd ongehinderd Yoort te graven, eene zoo yele malen grooterehoeveelheidge- jbehben dan bet Gouyemement ten deel viel. Indien de gegiste hoeveelbeid van bet op ^rttha gevon* goad al naanwkeurig mag zijn, dan is dezelve eehter in Teiigdijking van uitgestrekte goadvoerende landen niet zeer Mangrijk geweest; erenwel maakte eene rerscbijning deze gosdmijn opmerkelijk, en deze is, dat zij zulke groote stuk- ken gedegen gouds beefl opgebragt als van welke men ibchts zelden yindt gewag gemaakt. De Hoogleeraar REi^rwjiiioT (*) zegt, dat een stuk gedegen fords, ter zwaarte van vijf onsen Ned. gewigt, als eene groote zeldzaamheid in bet Museum te Parijs bewaard wordt,, maar dat bet Museum van Natuurlijke bistorie te Leiden er een bezit, op Aruha (jevonden, van 6,415 Nederlandsche (*) In zijnc zoo even aantcbaalde verbandcliDgi pMden. TtfiduiiUu dil lutite tumkamaBde itakkeB haefk nnrtraf die •Iks, IuIuIts voog 32 pondm cr 7 oaMsaid pwifl. Da wuriuid hioYui it ub §imt twgbliiig oadw hmg, or ugeon uuiaalijk penooa tp ^nAi, dUnietm^ klann kan dit in hmdai gdud, en ta hebban zien wd> gan. Habdre ward door een' ilaaf, hwbdioonnda un ds f^ broaden A, gonadati, an daia baeft ar niat eais foor gakra^, wat bam lallgkarw^, an, volgaBada^ai^*  während beacbrerne word) als da §^ duntaoabad ta bebban van cans klaina Edunicha kaaa, niat in denalb geheel geheel geheel geheel geheel, an in een kabinet nn morali iengi gekomen U| dan had helzelte een no^ groolm waarde Terkre{;en, dan desielfs Qewigt feeds beut. De regi- ring deed oolt, toen ziillu te barer kennis kirom, vde na- aporingen daartoe ; doch bet was aanstukken gekapt en verkocht aui een' Agent Tin een Ifoor-AmerikaantcbHandel- buis le Curasao, die bet naar ffew-Tork Terionden bad. 