Afbeeldingen der voornaamste historien, soo van het Oude als Nieuwe Testament, ... 1700
None
acob heeft in fijn leven verſcheide groote proeven van fijn geloove en regtveerdigheid ge«- tooNt : maar noort kragtigerals 1n f1jn iterven. Hy gevoelende dat fijne kragten ſeer afnamen , endat ay mogelijk niet lang in't leven ſoude blyven, doet hy alle fine Soonen by hem komen. INa gat hy haar tot gehooren aandagr hadde vermaant, ſoo ſpreekt hy elk na d'ordre hunner ge- boorte aan: ſfijn begin dan nemende met Ruben, Simeonen Levi, toont aan haar niet alleen $1ja grootſte ongenoegen over hunne quade misdrijven, maar beſtraft en vervloekt deſelve. Daar na roemt hy niet alleen de heerlizkheid van Juda, maar voorſegt ook dat uit hem de Meſlias ſoude voortkomen, als mede de heerlikheid fijner regeeringe, endeberoepinge der Heides nen. Hier op gaat hy voort van Zebulon, Ifſaſchar, Dan, Gad, Afſer, N *p tal: en Benjamin elk her hwe in 't kort, dog van Joſeph in 't breede te ſeggen. Dit gedaan hebbende ſegende hy een yegelijk van haar na f1jnen bylonderen ſegen, maar Joſeph boven alle ſeer aanmerkelijk ; ende nadat hy wederom op nieuw ſeer ernitelijk van haar begeert hadde, datſy hem na f1jn dood ſouden voerea na her land Canaan in't graft van ftjne Vaders, ſoo leide hy f1jne voeten te ſamen op her bedde, ende gaf, ten voorbeelde van fijne Soonen ende alle geloyige, in verwagtinge: van de falgheid des Heere den geeſt. PL Reb ONS OS, 9 yr , p FI Ba TO n 03 1297 ON MG ERR OP TON 9. RO *Y GENESEOS Cape. XLIX. COLIN FOOD MW --Z - MINI z ED OSD IR — — - — Animas ad tumen ituras Luſtrabat ſtudio recolens Hic Pater ante diem natorum inquirit in annos. Progredere, © ſanctum, ftirps duodena, genus. Vidit & oftendit veſtros longo ordine vultus Luce carens oculus, ſed fine nube Fides. Dernieres paroles de Jacob. Prer & finir bientot fa penible carriere, Cet aſtre en ſe couchant repand plus de lumiere; Et Jacob en mourant jette de nouveaux fteux, Dont Yeclar rejaillit ſur ſes derniers neveux. Predictions a proof of Providence. That manrs govern'd and all things here below By divine Providence, Predictions ſhow : Thus God by dying Jacob did foretell What after his poſterity befell. Oer Weitſchende. So \trahlt Gotts Geiſt annoch in dir mit hellem Licht D Bater Jacob ?- Wenn vergeht dein ſchwach Geſicht Beym ſegnen deines Volcks / o gottliches vollbringen ! Wie wird die groſſe Reyh zw$lf gfildner Glieder klingen. De grootſte verrekyker. Hoe ftraalt Godts Geeft noch in uw' geeſt met hemelſch licht, O vader Jakob, al vergaat uw flaaw gezigt, In *t zeegnen van uw zaat! wat goddelyke orakels ! Hoe klinkt die grote xeex van twalef goude ſchakels! N XLV11I. Cruaute de Pharao. Plufieurs anneesapres1a mort de Joſeph, un nouveau Roi d'Egypte, apelleauſli Pharao, mais ennemi des Hebreux, exerca ſur ce peuple une cruelle tyrannie. Il les engagea premierement endes travaux peEnibles, de brique & de pierre. Mais certe oprefſ1on les faiſant croitre davanta- e, il ordonna aux ſages femmes, que lors qu'elles acoucheroient les femmes Iſraelites, elles Eroufaſſent leurs enfans, en ſorrantdu ſein de leurs meres : mais n'erant pas obe1 comme il ſou- haitoir, il ordonna aſon peuple, deprendre tous les miles qui naitrotent aux Iſraclites , & de les jetter dans le Nl. Pharaoh's bloody rage. So Jacob went into Egypt, and becauſe of the famine dwelt there and there alſo died, and was by his Sons buried inthe Land of Canaan: Joſeph likewiſe going with them : and they returned ain into Egypt when they had done, where the children of lirael increaſed exceedingly, fo : 4 the next King who was likewiſe named Pharaoh, and knew not Joſeph, ſer himſelt againſt them, and uſed all Endeavours to oppreſs them, but in vain, and was therefore grieved and troubled, and commanded all the Hebrew Males to be deſtroyed fo ſoon as they came into the world ; but the Midwives teared God more than the King , and ſaved the childrenslives, con- trary to the Kings command ; ſo the King ſent for the Midwives, and they found out an excuſe to render themielves innocent. Pharaoh ſeeing that he could not bring his purpoſesto paſs by this means, he commanded all the males, ſo toon as they were bornto becatt into the river. Thereby drawing the portraiture of the murder of the Innocent Babes at Bethlehem, and whar we mult expect from the ſpiritual Egyprians. Gottes Kirch in der Wiege verfolgt. Nach dem Todt Jacobs ( der ſich der Theurung halben mit ſeinem Geſchlecht in Egypten niederge- laſſen hatte | aber von ſeinen Sohnen im Lande Canaan begraben war / woſelbſt auch Joſep) und alle ſeine Brier ruheten ) vermehreten ſich die Kinder Jſrafls dermaſſen / daſi der folgende Konig / ſo gleichfals Pharao hieſſe / Joſeph aber nicht gekant hatte / dahin arbeitete / wie der Anwachs un- terdruckt werden mochte / aber vergeblich. Er ergrimmete fehr und befahl / daſ man alle Hebreiſche Kniblein tdten ſolte / ſo bald ſte zur Welt k&men | weil aber die Hebammen Gott mehr als den K5- nig fiirchteten / behielten ſie die Knablein wider des Konigs Befehlim Leben. Der Konig lieſs dieſe eiber fiir ſich omen | ſte enſchuldigten ſich aber durch eine erdachte Liſt / und wie Pharao ſahe / daſ er auf} dieſe Art nichts auſrichten kunte / gebot er / alle Sohne / fo bald ſie nur gebohren witr- den / ins Waſſer zu werffen. Hiedurch ward der unſchuldigen Kinder-Mord zu Bethlehem / auch was uns von dem geiſtlichen Egypten zu gewarten ſtunde / abgebildet. Gods Kerk in de wieg vervolgt. De Satan geen grooter hinderpaal in fijn heerſchſugt gevonden hebbende als God, heeft daar- om de grootſte jaloeſie en vreeſe yoor hem en den aanwas van fijn volk gehad : hierom is het ook dat hy het ſelve ſoo door liſt als geweld nictalleen gedurig van God aten tot hem heett focken re do Fas » Maar ook den aanwas van dien ſoeken hdtorien Hier inis geen van de minite van des Satans navolgers geweeſt Pharao, ecenlater Koning van Egypten, endie Joſeph nier ge- kent heeft ; welke ſeerjaloersen bedugrt zynde, dat de kinderen [ſracls, na Joſephs dood, teer vermeenigvuldigde en magtig wierde, deede haar ondragelijke laſten opleggen om haar t'on- derdrukken. Dog fiende dit vergeets te fijn, en dat hoe hy haar meerliet onderdrukken dat ſy re harder en magtiger daarentegen wierden; ſoo was hy hier overnog veel nijdiger en onver- duldiger, latende haar hierom nog veel ſwaarder laſten als te vooren opleggen : dog bevinden- - dedatdir mede te vergeefs was, endat ſy nog te meerder daar tegens aangroeiden, too groeide {jjne jaloefie en wreedheid ook des te meerder daar tegens aan: hebbende de Vroed-vrouwen der Hebreinnen by hemdoen komen, ſoo belaſte hy haar , ſoo wanneer ſy de Hebreinneneen Soone fagen baaren dat ſy de ſelve terſtond ſouden dooden , dog de Dogters laten leven : maar deſe Vroed-vrouwen God meerder als deſe'Tyran vreeſende, behielden egrer tegens 'r bevel des Konings ſoo wel de Soonen, als de Dogteren der Hebreinnen in't leven. Waarom fy wel door den Ws gevloekt, dog door Gad geſegent wierden. De Koning wel merkende dat de Vroed-vrouwen fjjn laſt niet —_— » enhy door haar fijn oogmerk niet konde beryken, {00 gebood hy daarom aan al fijnvolk, dart fy allede Soonen dievande Hebreinnen ſouden ge- booren worden, in deriviere ſouden werpen;, dogalle Dogteren in't leven laten. Hoe harden wreed dit bevel voor de Moeders.van deſe onnoſele Soonen was, ſy moiten ſulks egrer ſelfs na- komen, of lijden: maar hoe weinig dagtdien'Fyran, dat hy dic foo veel onnoſele kinderen in 't water deed verdrinken, nog lt ten voorbeeld van Herodes en andere Tyrannen en vervol- gers van Gods Volk, door God foude geſtraft worden, ende in 't Roode Meyr verdrinken. _ ———— Page: EE Cy | IS _ - as WS - 35S ” . - _” ug P - # _ - - - —_ _ -— - y DUS CAP; [. 48 a a No Am: ops: om bs I —— = =—_ 0 ſcopulis undaque ferocior! Protinus implentur ſummi promifla Tonantis , E:xigua Ifacidum fit numeroſa cohors. Niliaco mandat pueros in flumine merg1, Poſt ſimile exitium merſa Tyrannis haber. Cruaute de Pharao. Auſſi-tor que Joſeph fut retire du monde; Pour perdre d'I{rael la race trop feconde, Un barbare Tyran, ou plutot un bourreau , Commande d'ctoufer les enfans au berceau. Pharaoh's bloudy rage, Proud Egypt hates Iſrael ſhould eaſe enjoy, By murdering arts would their whole race deſtroy : Pharaoh commands, but the wiſe Midwives ſhun The helliſh projects, that curſt Prince begun. Gottes Kirch in der Wiege verfolge. Was whitet Pharao? was hilfft ſein hefftig toben ? Iſt dieſes fur den Dienſt / heiſt jenes Joſeph loben? O nein es iſt gethan / er dencfet keiner Treu / Weih aber nicht daſ| auch ſein Grab das Waſſer ſey. Gods Kerk in de wieg vervolgrt. O domme Pharao , gaf u Pharao te gelijk De ſorg voor Jacobs Gta niet teffens mer het Rijk? Maar gy die kinders ſmoort, ſoo vroeg ſy zyn geboren , In 't water van de Nijl, ſult nog in 't water ſmoren. N 2 6 4 So XL EX. Moyle ſauve des eaux. Lamerede Moyſe, voyant que les ordres de Pharao s'ex&cutoient ſeverement, fit tout ce qu'el- - lJeput pour cacher ſon fils, quietoir d'une beaute extraordinaire z maisde peurde le perdre el« le-meme, elle fir comme un petit berceau de joncsentrelafſez,, & y ayant mis ce perit enfant, elle Pexpoſa ſurle bord du Nil, & commandaa la ſceur de Venfant, dee tenir pres du fleuve, pour ſavoir ce que deviendroit ſon frere. La fille de Pharao vinr alors au Nil pour ſe layer, Elle vit cet enfant, qui excita par ſes cris & par ſa beautEla compaſſion de cette Princeſſe. La ſceur de Penfant, qui voyoit ce qui ſe paſſoit, S'aprochade la fille de Pharao , & la pria dU'agreer, qu'el- le allat chercher une femme parmi des Hebreux , pour ſervirde nourrice a ce petit. Elle fit ve» nir promrementla mere mEme, a quila fille de Pharao commandade nourrir cet entant. Moſes was Elected of God While the Rage of Pharaoh continued againſt the Innocent Hebrew children Jochebed the wife and Aunt of Amran did bare a ſon, and ſhe ſecing it was a goodly child , ſhe hid him three - months, and when ſhe could no longer hide him, ſhe laid him in an ark of bulruſhes in the river -- and when ſhe had thus conveyed him away, it happened that Pharaohs Daughter came thither to walh her ſelf in the river, and when ſhe faw the ark ; ſhe ſent her maids to fetchit, which when they had brought, they found rhereina liveing child, and it cried, as one that defired help and compaſſion; the young Princeſs ſeeing ſo forrowtul and publick an object, took pity ofthe infant, put it to nurſe toa Hebrew woman, who was the childs mother, and they called his name Moſes, becauſe he was taken our of the warter , and ſhe brought him up as her own ſon. Kein Tyran kan Gottes Rahtſchlufj veranderen. Zeitwahrender nruhe des wiitenden Pharaonis/ ber die unſchuldige Hebreifche Knablein / ge- bahr Jochebed / Amrans Hanſfrau und Baſe / einen Sohn / den ſie wegen ſeiner Schdnheit drey Monathen lang verborgen go_oees ; als ſte ihn aber nicht langer verbergen kunte / legte ſie 1hnin einen von Rohr geflochtenen Kaſten auffs Waſſer ; er trieb ſolcher geſtalt hinweg / aber weil Pha- raonis Tochter nach dem Fluſſe ging / ſich zu waſchen / und einen Kaſten ſchwimmen ſahe / lieſ ſte denſelben von ihren Dienſtmiagden zu ſich bringen. Sie ward im auffthun eines- lebendigen Kindes gewahr | das weinete / und das Menſchliche erbarmen gleichſam mub Hilffe rieff. Die Prinkeſſin ward durch dieſes traurige Geſicht bewogen / erbarmete ſich iiber das Kind / und liek es von einer Hebreiſchen Scaug-Amme aufferzichen ( Dieſe war ſeine eigene Mutter / und man nennete ihn. Moſes / denn er war aus dem Waſſer gezogen) des Borhabens / ihn als ihr ezgenes Kind zu halten / und zu Ehren zu bringen. Geen Tyran kan Gods beſluit veranderen. Nooit ſag men droeviger Treurſpel dat blijder eindigde, als hier van Jochebed, de moeder yan Moſes: als deſe hem quam te baren in die droevige tid, als Pharao de Koning van Egypten, uit jalouſieen vreeſe over het vermeenigvuldigen en magtig werden vande kinderen lIſraels, aan al {1jn volk hadde belaſt , dat ſy alle Soonen, welke Boren ſouden worden, ſouden in de riviere werpen, maar alle Dogteren in 'r leven behouden ſoo was ſy , die anders buiten twijfel een blyde moeder ſoude zyn geweeſt, om dartfy niet alleen een Soon, maar een {choone Soon ter waereld hadde gebragt, hier over ten hoogſten bedroeft en verlegen. Hoe groot het onrſag en de vreeſe voor Je Konings gramſchap was, de natuurlijke liefde en meedogentheid over haar kind, endesſelts ſchoonheid was egter nog veel grooter, en fy verbergr het telve daarom, te- gens het bevel des Konings, drie maanden lang. Dog her ſelve niet langer kunnende verber- yen , fooleide ſy her onnoſele kind in een kiſtje van bieſen (het geen {y om*r water belijmd en epikt hadde) in de bieſen aan den oever van deriviere z ende Mirjam , des kinds ſuſter ftelde fig van verre om te weten wat het ſelve wedervaren ſoude. Pharaos Dogter, by geval dat ſy mer haar Jongvrouwen aiging om fig inde rivier te waſichen, fiende het kiſtjen in*r midden van de bieſen leggen, {ond hare dien{tmaagd henen om her ſelve te halen : het welk ſy ontfangen en geopent hebbende, ſoo vond [y daar een jongsken inleggen, het geen weende, als of het ſijn nood aan d'aanſchouſters wilde yr ow De Princes, dice barmherriger als hare vader was, dit droevig ſchouſpel fiende, wierd alhoewel ſy wiſt dat het cen van deLoogrkoms der Hebreinnen was, egter hier over met meedogentheid bewogen. Her knegtkens ſuſter dir geſien, en de Prin- ces gevraagt hebbende of ſy een Voeſtervrouwe uit de Hebreinne ſoude halen, dic het knegt- ken ſoude ſoogen, ſoo beval de Princes ſulks terftond aan haar. Welke dan ftillwijgens her knegtkens moeder hier toe hebbende gehaald, foogat de Princes her knegtken aan dele blijde Voeſtervrouwe om het ſelve op te voeden. Het knegtken pgroot geworden zynde,ſoo bragrt ſijne moederhet ſ{elveaan Pharaos Dogter, die het voor hare Soon aannam, ea. fine naam Moſes noemde , om datſy hem uit het water hadde uitgetogen. _— — _— - 7, "_— - Th [| Wil" f | * , — - _ - | l, All | | Prom mee — -_ — — = — To o—— = an | WA KIN "1 1 I | rculus arbor. Illita dein puerum fiſcella bitumine, junco Texta, _ Moſen, qui natat inter aquas: Hzrentem algoſo ſub- littore filia Regis Extrahit, 2 magnz neſcia ſortis alit. Moyle ſauve des eaux. Dieu ſuſcite en ce tems un illuftre Prophete , Des lois de PErernel le fidele interprete : Dieu Parrache en naifſant des bords du monument , Pour etre de fa gloire un divin inſtrument. Moſes was Ele&ed of God. Ti Eg ptian Princeſs in a Basket finds þ | A nM babe, that ſprung from Levi's loins, Half floating on the flags, the bickne lay | | They reached it, and b'ing generous nurſt the boy. Kein Tyran kan Gottes Rahtſchluſ vercnderen. Was wiitet doch die Welt| wenn Gott ſein Bole>k bewahrt : Schau wie er Moſen his / dort aber Jeſum ſpahrt. | Was meyneſt du Tyran ! wilt pu Gotts Woxte brechen ? | Die Boſheit zejgt-die Axt | kan ſie ſich gleich nicht xachen. Geen Tyran kan Gods befluit veranderen. Wat woed men te vergeefs als God fjjn volk bewaart : Nu Moſes voor de vioed, thans Jeſus voor het ſwaart. Wart doetge, dwingeland, wilt gy Gods woorden breken ? De boosheid toont haar aard al weet(” haar niet te wreken. N 3 x __— —_—_ » ag 1 9. L. Moyle tus un Fgyptien. Moyſe ayant Ee eleveilacourde Pharao, & ayantete adopte par la fille de ceRoi, mepriſa tous ces avantatages, quand il fut un peu plus age , pour ſe joindre avec ſes freres. Un jour il vit un Hebreu, qui etoir outrage par un Egyptien. Il tur faifi de Veſprit de Dieu, & tua cer Egyp- tien, qu'1l cacha dansle fable. bo lendemain, 1l vit deux Hebreux quiſe querelloient , & com- me il rachoir de les acorder, en leurrepreſentant qu'ils eroient freres, Pun d'eux lui demanda, $'1l venoit pourletuer comme il avoir tue un Egyprien le jour precedent. Cette parole obligea Moylſe de s'enfuir au pays de Madian. Oppreſhon provokes the meek. When Moſes was grown to forty years of age, he refuſed tobe longer called the Son of Pha- | raoh's Daughter, and choſe rather to ſuffer with the people of God his brethren, than to enjoy the pleaſures of fin for a ſeaſon, thus he thoughr in his hearr,to go and viſit the children of Iſrael, and behold their oppreſſion : and as he went, it ſo fell out, that he ſaw an Egyprian ſmiteing an Hebrew : Moſes being provoked witha holy zeal, looked this way & that way , and when he ſaw that there was no man near heafliſted the Hebrew, ſlew the Egyptian, and buried him in the ſand, to the end that his brethren might thereby underſtand that it was by the appointmenr_ of God, that by his hand they ſhould be delivered out of their preſent ſufferings; and that it was not the chance of this ſingle Egyptian only, burt-moſt of all the Egyprians ſhould ina ſhort time, by divers and terrible plagues, cither ſuffer or fall thereby. Gerechtigkeit iſt beſſer dan Reichthum. Als Moſes vierkig Jahr erteichet hatte / wolte er nicht linger cin Sohn der Tochter Phargonis genant ſeyn / fondern beſchloſj / viel lieber mit Gottes Bolck ſeinen Bradern iibel gehandelt zu wer: den / als eine zeitlang der Sinden zu genieſſen. Dieſem zu folge nahm er in ſeinem Herhen far / die Kinder Jſratls einmahl zu beſuchen/ und thre Birden ngher zu betrachten. Bey dieſem Bornehmen - trugſichs zu / daſ ein Egyptier einem Hebreiſchen Mann Unrecht thate / und denſelben ſchlug. Mo- ſes mit gottlichem Eyffer crfilllet / ſahe hinter und far ſich / und weil er befand / daſ niemand zu.ge- gen | beſchirmete er nicht allein den Hebreiſchen Mann | ſondern erſchlug auch den Egyptier / und verbarg ihn im Sande / damit alſo ſeine Briider hierauſi abnehmen ſolten / daſ Gott beſchloſſen hatte | 1hnen durch ſeine Hand die Erloſung aus allem ihrem Elend zu wege zu bringen / und dah / was dieſen Egyptier getroffen | auch nachgehends allen Egyptiern durch verſcheidene und greuliche Plagen begegnen werde. Geregtigheid is beter dan Rijkdom. Moſes door Pharaos Dogter tot haren Soon aangenomen , ende door haar beleid inalle wijsheid der Egyptenaren onderweſen, inſyne woorden en werken verſcheide groote proeven van fijne wijsheid en verſtand gegeven hebbende ; geeft hier geen minder yo van liefde en gereg- tigheid. Als hy omtrent de veertig jaren oud was geworden, en hy tot die tijd toe als een Ko- ninglijke Soon inde weelde van het Hof had geleetr, kreeg hy (door Gods ſonderlinge beſtie- ringe ) groote begeerte ofn fijne Broederen de kinderen Ifſracls rebeſoeken. By die gelegent- heid niet alleen fiende met hoe ſware ſchartingen en laſten ſy wierden onderdrukten geplaagr, maar ook dat een der felve door cen Egyptenaart'onregrt kragt en geweld wierde aangedaan , {oo kon hy dirt niet verdragen, maar hy herwaards en derwaards geſfien hebbende, en meenende dat'crniemand was, verfloeg hy den Egyptenaar ende begroet hem in her ſand. Des anderen daags wederom uitgegaan zynde, ende fiende dat twee Hebrecuſche mannen malkanderen floe- gen, ſoo beſtraften hy den ongeregrigen, en vroeg waarom hy fijnen naaſtenfloeg : den onge- Tegtigen over deſe voorſpraak van Moles verſtoort, vroeg hem niet alleen, wie heefru tot cen Overtite enRegrter over ons geſet ? maar voegde ſeer verwijtelijk daar by , ſegt gy dit om my te dooden, gelijk gy den Egyptenaar gedood hebt? Moſes hier hoorende dat {ijne doodllag bekenr was, vreeſde fſeer, en veriſtaan hebbende dat deſe ſaak Pharao ter ooren was gekomen, en hy hem hier over ſogt te dooden, viood voor des ſelis aangeſigte uit her Hof en Egypten na Mi- dian, alwaar hy ging woonen. Gevende God hier door aan de [fracliten te kennen, hoe dathy beſlooten hadde Moſes nietalleen tot hunne Overſte, maar ook tot hunne verloſler te ſtellen ; ende ſoo als hy hier den ongeregtigen en geweltdoende Egyptenaar door Moſes hadde doen ſtraften en dooden, dat hy hier na den ongeregrigen en geweltdoende Phario, en fijn volk niet alleen met verſcheide plagen, maar ook met de dood felis ſoude doen ſtraffen. E X O D.U.S Canlit IF” ES WS", a4 .# — A HS — by Rt 17 - nf Fr ce * % k - - _ - -* od - 4, £ ef RX 54 * hn” -oa—- - - 2a p - an. - 4.5 age Y > _ - oP pe oe _—— 007 21 _ 4 - . - 4 ” _ —— _ g = ”* 69 YY " -4 4 —_ -. -_ EA FS . - A - * . + * 4 =o M _— 4 | * | A : - S- Wo”. --- uw « L = ; A \> > - Pp <1 * ia Fl : p4 \-- . of - - ag - = "I - 1.< - ate A 7v : -—= .- Rs &. _ —_— —_ —— Subit ira, cadentem Ulciſcs. Nitiaco Ifacidem vexatum filius Amrz | | Viderat itinocuum, nec tulir hanc ſpeciem : | Judicis officium prxftat, cadir alter, in omen Imperii Hebrzis, hoſtibus exitii. Moyfe tue un Egyptien. * Un Jour 1] fignala ſa force & fon courage z [1 voit avec douleur un Hebreu qu'on outrage , _Et devant etre un jour un grand Legiulareur, 11 en eſt le temoin, le juge & le vengeur. Opprefſion provokes the meck. . X As Moſes on a day went out to ſee, | - His friends oppreſt by Egyprs cruelty , He ſaw a baſe Egyptian ſmite his friend , | For which he flew, and hid him, in the fand. Gerechtigfkeit iſt beſſer dan Reichthum. Der grofſe Moſes kan das Unrecht nicht vertragen / Daſj ein Eqgyptier fok ſeinen Brrtder ſchlagen / Der Eyffer macht zhn ftar>/ er zeigt des Richters Hand / Erſchtagt den Bofen / und ſkerkt ſeinen Leib in Sand. Geregtigheid is beter dan Rijkdom. De groote Moſes kan het onregrt niet verdragen, Wanneer d'Egyptenaar fijn broeder had geſlagen: Gods yver maakt hem fterk, hy toont fin Rigters hand, Verſlaat A'Egyptenaar, verbergr hem in het End. mo a_ me ————T LI. | | Les fllles de Tetro. Moyſe s'+tant affis pres d'un puis au pays de Madian, ſept fillesdu Sacrificateur de Madian , nomme Jetro, vinrent y abbreuver leurs troupeaux z mais d'autres paſteurs repouſlant ſes filles avec violence, Moylſe les defendit, leur puiſa de Veau, & abbreuvaleur betail, de forte que leur pere Etant averti detous ſes ſoins charitables, voulut voir cet Egyptien. Moyſe voyant la bonte de cethomme, conſentit de demeurer avec ]ui;z & ayant pris ſa fille Sephora pour fem- me, paſſaquarante ans i paitre les brebis de ſon beau pere dans le deſerr. Moſes defendeth the women. Now it began to be noiſed about, that Moſes had ſlain an Egyptian, and it came alſo to the ears of Pharaoh King of Egypt, whortook it ſo 1ll, that he fought Moſes to kill him, but Mo- ſes hearing thereof, he fled out of SSP » and came into the Land of Midian, and there he fat down by a well of water, out of which the Herdsmen of that place did uſually warer their flocks, and it was then abour the time of day foto do, and there came firſt the Daughters of Jethro the Prieſt of Midian to draw water, and they filled the troughs with warter for their fathers flocks, of which they were the ſhepherdeſles, that they might drink : And there came al- ſoother Herdsmen thither , and without any reſpect, they drove away the womens flocks, to water their own withour labour, with the water already drawn. Burt Moſes ſeeing this injuſ- tice, ſtood up and delivered the Maids from this violence, and helped them to water their flocks. By this accident we may ſee the providence of God, ' where he doth not only find a hi- ding place in his baniſhment, buta wifealſo. Lohn nach Wercken. Der von Moſe begangene Todtſchlag an dem Egyptier / war dem Konig zu Ohren kommen / der cs ſo bel auſfnahm | dah er ihn defwegen todten laſſen wolte. So bald Moſes hievon kundſchaft hatte | nahm er die Flucht / verlief| Egypten / und begab ſich nach dem Land Midian. Alhie ſette er ſich bey einen Waſſerbrunnen nieder / woraus die Hirten derſelben Gegend gemeiniglich ihr Vieh trinc>feten. Dieſes geſchahe umb dieſelbe Zeit / die das Bieh nach ſeiner Gewohnheit zu un- terhalten pflegte. Dieſem nach kamen die Tochter Jethro des Prieſters in ernantem Lande zu erſk / Waſſer zu ſchopſfen / und fulleten die Troge mit Waſſer / damit die Heerde ihres Baters / welche fic hiteten | bequamlich trincken mochte. Aber die anderen Hirten ſahen weder ſte | noch die Prie- ſterliche Wimrdigkeit ihres Baters an / vertrieben dieſelbe / vorhabens / ſich ſelbſt mit dem ge- (chopfften Waſſer / und dann auch ihrer Heerde ohne Mithe zu dienen. Moſes kunte dieſes fInrecht nicht vertragen / ſonderntund auf / erloſte die Tochter von der Gewalt / und tranckte weiter ſelbſt ihre Heerde / durch welchen Borfall 1hn die Borſehung Gottes an den Ort geleitete / dg er eine Hauſſfrau und einen ſichern Ort in ſeinem Elende finden kunte. Loon na Werken. Gelijk Moſes hier voor groote proeven van ſijne deugd en regtveerdigheid heeft gegeven, ende God hem door {ijne daden klare voortekenen laten toonen, dat hy hem hadde verkoren tot Overlite, Regteren Verloſſer van het verdrukte Iſrael, ſoo doet hy hier nogmaals : by geval dat Moſes fat by een Water-putin Midian, quamen de ſeven Dogteren van Jethro, de Prieſter of Overſte van Midian by deſelve, om water daaruit te putren, de drinkbakken te vullen, endede kudde hares Vaders daar mede te drenken, eenige Herders van die Landſtreek dit be- nijdende dreven met kragt ende gewelr de gemelte Dogteren van de drinkbakken af, ende beletteden haarniet alleende kudde te drenken , maar bediende fig van hunnen arbeid , Moſes dit ongelijk en deſe groote oyerlaſt het geen deſe quaataardige Herders de gemelte Dogteren aandeden niet kunnende verdragen; ſtont op en ſtelde fig voor die weerelooſe te weer, ver- loſte haar niet alleen van die booſwigten, maar drenkte ſelf hunne kudde voor haar. Rehuel verwondert zynde, dart fijne Dogteren ſoo haaſt wederom quamen van het drenken der kudde, vroeg aan haar hier van d'oorſaak ; welke gehoort hebbende dat Moſes hier van d'oorſaak was , vond fig ten hoogſten overtuigd en voldaan over Moſes weldaden, begeerende daarom van . thne Dogteren dart ſy hem, dieſy ſoo onvergolden hadden laten gaan, ſouden roepen en eeten voorſetten ; welke begeerte Moſes Jethro niet alleen inwilligt, maar ook ſelf dat hy by hem ioude weonen. Onderwijlen hadde Jerhro ſoo groote agtinge voor deugden en verdienſten van Moſes, dat hy hem fyne Dogter Zippora tor een Vrouwe gat. Toonende God hier door Moſes dat hy de regtveerdigeen verdrukte wil beſchermen enverloſſen ; en dat hy de beſcher- mers en yoorſtanders yan deugd en geregtigheid wil ſegenen en beloonen. E X O D U $ Car, II, OO O—OO—— A} KK *-* 7 2 ea Br = - Ee - PT at. > ooh” Exodes 2. i” {rm Privid = = <5. hy — Auxiliumque domus , ſervatoremque fatentur. Sippora, que teneros ad flumina duxerat agnos Pellitur a pueris cum grege fonte patris. Advolat auxilio nupturz legiter Heros. Fata viam inyemunt unicuique ſuam. Les filles de Jetro. | Des filles de Jetro, d'un pere plein de zele, Il prend la juſfte cauſe, il defend la querelle. Il te charge du ſoin de leurs tendres troupeausx , Et de ſa propre main il leur puiſe des eaux. Moles defendeth the women. Moſes in Midian by a well fate down, Where ſeven maids, that kept their flocks, were come, Whom he defends | when the rough Herdsmen ftrove ] - Waters their flocks, and gain'd Zipporak's love. Lohn nach Wercken. Weil Moſes weichen mu / dafern er ſucht zu leben Wird ihm in Midian von Jethro gar gegeben Ein ſchones Weib | und auch des Leibes Unterhalt / Seht wie das nglii> ſteigt / und niederfallet bald. Loon na Werken. Gods Wijsheid ſchikt het al, en heerſcht in 's menſchen leven, De Dogr'ren Jerhros vinden Moſem aan de Pur; Haar Landvolk is haar ftraf, de Vreemdeling haar ftut Soo word den balling plaats, en werk, en Vrouw gegeven. O th _— Ge95-as ws w- _ I - ” <p di ie i CAE STARN CAA UE Io IL FEA 4 > 8. wg i "” m : ail Ec” Ce hs, Eg _—— PIR a. ena. A CES. le nin. & end LII. Buiſſon ardent. Un jour que Moyſe avoit mene ſon troupeau dans le licu le plus retire vers la montagne d'Horeb, Dieu lui aparut au milicu d'un buifſon ardent, qui ne ſe conſumoit pas. Il vou- lut voir de pius pres cette merveillez mais Dieu lui defendit d'aprocher, Il lui dit entuite qu'il avoit ovii les cris des Hebreux z qu'il avoit reſolu de les deElivrer de latyranme de 'Egyp- te, & que ce ſeroit lui, dont il ſe ſerviroit pour cet ouvrage. Moylſe S'en excuſa d"abord , & alegua divers obſtacles, qui lempechoient de ſuivre cette vocation. Mais enfin Dieu lut ayant tait connoitre , que rien n'etoit dificile a ſon infinie puiſſance, & ayant confirme ia fol par deux miracles, Moyſe fut tout reſolu d'aller ou Dicu Papelloit. The voice of God. When Moſes had been a refting time in Midian, and had dwelt in the houſe of Jethro his father in law keeping his ſheep, it came to paſs that on a certain day ashe was by Horeb, the Mount of God , behold there appeared the Angel of the Covenant in a flame of fire, out of the midſt of a buſh, by which fire the buſh ſeemed to flame, but afterwards, it was not conſumed ; and Moſes wondered greatly, and drew near to behold it; but God ſpoke out of the flame, and called him by his name, and commanded him nor ro come near, and alſo to put off his ſhoes, for by reaſon of Gods preſence there, it was holy ground: and here he received his firſt command about his going to Pharaoh, to deliver the children of Iſrael out of their ſlavery , and to afſure them that the time was come , in which God would ſhew his people, that he is in very truth, the true God, the Jehovah. Jſrafls Hitter ſchliffet noch ſchlummert nicht. Als Moſes eine geraume Zeit in Midian und dem Hauſe ſeines Schwieger-Baters Jethro ge- wohnet / und ſeine Heerde gehiitet hatte / Fam er an einem gewiſſen Tage an den Berg Gottes Horeb | alwo - ps der groſſe Engel des Bundes in einer Feuer - Flamme / mitten in einem Brambeer-Buſch erſchien /#durch welches Feuer zwar der Buſch in liechter Flamme zu ſtehen ſchiene / aber dennoch nicht verſehret ward. Hieriber verwunderte ſich der Mana_Gottes / und trat fort / aber im herbey nahen ward er bey ſeinem Mahmen geruffen / und durch gottliche Anſprache gewarnet / nicht naher zu kommen / und die Schuhe ſeiner Fiſſe ab zu thun / die- weil der Orth wo er ſtande / durch Gottes ſichtbahre Gegenwart heilig ware. Alhie empfnget er allererſt den Befehl zu Pharao zu gehen / und die Freyheit der Kinder Jjrafls auſj jhrer Dienſtbarkeit von ihm zu begehren / neben der Verſicherung / da| nunmehro die Zeit gekom- men / in welcher Gott ſeinem Bolck bezeugen wolte / daſ er warlich der Herz / der Jehova ware. Ifraels verloſler en ſluimert niet. De menſchen mogen iets beloven, en niet nakomen; maar God, dic getrouw is, belooft mets of hy komt het na. Helpt en verloſt hy fijne kinderen, diein nood zyn, niet terſtond op hunne gebeden, hy doet het evenwel daar na, en als hy het beſt oordeelr. Nooit ſag- men hem dit uitdrukkelijker bewijſen , als hier aan Moſes , wanneer hy de kudde fijnes Schoonvaders Jethro des Prieſters in Midian hoede. Hy de ſelve geleid hebbende agter de woeſtine , ende gekomen zynde aan den Berg Sinai of Godes tot Horeb , foo vericheen God de Heere hem aldaar in een Braamboſch, welke in lichte vuur en vlam ſtond , ende evenwel door het vuur niet verbrand nog verteert wierd. Moſes dit groote wonder van verre fiende , en begeerig zynde om hier van d'oorfake te weten, begeeft fig derwaarts, om het ſelve te yernemen ; dog de Heere Moſes voornemen fiende, riep hem tot twee- malen by fijnen naam uit het midden van den Braamboſch. Moſes niet weetende wie hem riep, en dat God aldaar tegenwoordig was, antwoorde fiet hier ben ik, na dat de Heere hem verboden hadde niet verder te naderen , maar de ſchoenen van ſijne voeten te trek- ken, om dat het land waar op hy ſtond, heilig was: ſoo maakt hy dan eindelijk aan Mo- ſes bekent wie hy was, die tegens hem ſprak. Moſes gehoort hebbende dat het de Heere was, gehoorſaamde hem niet alleen terſtond , maar verbergde fijn aangeſigte voor de vree- ſeljkheid van fijn aanſchijn. Waar na hem de Heere ſeer omſtandig verhaalde dat hy de verdrukkinge ſyjnes Voiks al lange geſien , ende haar geſchrei niet alleen gehoort, maar ook verhoort hadde ; dat hy was nedergekomen , om haar te verloſſen uit de hand der Egyptenaren, ende haar-op te voeren na een goed ende ruim land, vlocijende van melk en honing: met ecnen laſt gevende aan Moſes om dit uit te yoeren ende. voor af by Pharao daar toe verlof tc verſocken. Hier uit kunnen de geloovige de vervullinge van de boven- gemelte beloften Gods Kklaar fien ende fig in alle kruis en tegenſpoed daar mede trooſten. Fs uh ancy.o 5 .. — EX ©DUs cam ——. — _ — "I IE = Drone . fs ho Exodus. 3: BZ J-i2-:{.: 14 Hic tibi precipue fit pura mente colendus. Heic viſu ſeſe & di&tu mirabile monſtrum Flamma vorax offert,” devorat ecce nihil. Numen adeſt, facer eſt locus, exue, nec mora, plantas. Efte prope, at pura non fine mente, Deum. | Buifſon ardent. A de plus nobles ſoins deftinant ſa houlete, Dans un buiſſon ardent Dieu parle a ce Prophete. Va, dit-il, de ma part delivrer mes enfans, Faire eclater ma gloire, & pumr les tyrans. The voice of God. While Moſes kept his ſheep, behold the Lord, Appears in flames, and yet the buth preſery'd Quoth God, 'tis holy Ground, pull of thy ſhoes, By thee I'll ſend the Hebrews welcome news. Jſracls Huter ſchlifet noch ſchlummert nichs. Weil alles heilig iſt was Moſes ſicht und hort / Er ſeinen Schopffer auch mit bloſſen Faſſen ehrt : Denn wer ſein Hers entſ{chleuſt von allen eiteln Sachen / Den kan Gott in der Welt zum groſſen Furſten machen. Ifraels verlofler en {luimert nier. O Moſes , fiet dat gy u ſchoenen ner ontbind , En tefftens al het geen dat waereldſch is geſind. Een die fjja hert ontlaſt van aardſche en figtbre ſaken, Mag met ecn vry gemoed dan tot fijn God genaken. O 2 LIII. Moylſe devant Pharao. . Pharao, ayant oi les premieres propoſitions que Moyſe lui fit dela part de Dieu, delaifſer ſortir ſon peuple, pour lui aller facrifier dans le deſert, 1] ſe moqua de cette priere, & dit qu'il ne connoiſloit point VEternel, & apres avoir traite Moyſe de ſeditieux, 1] commanda qu'on redoublar les violences envers le peuple. Ce peuple ſe voyantdans ce renouvellement de maux, Sen plaignit 3 Moyſe & a Aaron, commectant la cauſe de cette perſecugion nou- velle. Moyſe gen plaignit a TErternel, qui touche de ce traitement de ſon peuple, Fenvoya de nouveau a Pharao. Moyle obeit a Dieu , & pour donner a ce Prince une preuve de ſa miſſion , & richer d'adoucir par la ce ceeur endurci, il changea en fa preſence, la verge A'Aaron en ſerpent. God hardneth whom he will. When God had commanded Moſes to ſpeak to Pharaoh for the children of Iſrael ; after ſome ſmall excuſe , he obeyed Gods command , being thereto incouraged by the various ſigns and wonders; and he took with him Aaron, whom God had ſent ro meet him onthe way , and they both opened the way for the Iſraelites deliverance, and the people belic- ved : ſo they preſented themſelves to Pharaoh , and did their errand, ſhewing him a ſign with a rod, which was immediately turned into a Serpent, and Pharaohs magicians in his reſence did the fame, whereon he proudly anſwered, and faid, that he knew not the He- Shar God, neither would he let the children of Ifracl go, they being now his bond{laves. So Pharaoh hardened his heart, like as God had before faid , and he oppreſt the children of Iſrael with heavier burdens. Gott verhartet den er wil, Moſes gehorſamete (nach dem ihme Gott gebotten hatte / fiir die Kinder Jſrafls bey Pharao zu reden | wiewohl er ſich entſ{chuldigte) dem Befchl Gottes. Er ward durch unterſchiedene Zeichen und Wunder geſtar>t / und nahm Aaron / den Gott auf dem Wege zu ihm ſchickte / mit ſich. Sie beyde eroffneten den Jſrafliten thren Befehl / und das Bol nahm es fur die Warheit an. Nach- gehends begaben ſie ſich zu Pharao / ſtelleten ihre Botſchafft fir | und thiten mit dem Stabe Wunderzeichen / der ſich dann in eine Schlange veranderte ; weil aber Pharao ſahe / daſi ſeine JZauberer dergleichen thaten / trukete er / und ſprach : er kennete keinen Gott der Hebreer / wolte auch das Bolck Jſracl / welches ſeiner Dienſtbarkeit nunmehro unterworffen / nicht zichen laſſen. Alſo ward Pharagonis Herk verhartet / wie Gott zuvor geſagt hatte / und plagte die Kinder Jſrafls mit ſchweren Plagen. God verhard, dien hy wil. | Invdien God (die Almagtig is, en die de herten der Koningen in fijne hand heeft,, ende ſel- \ ve, als waterbeken kan lyden werwaarts hy wil) gewilt hadde, hy hadde ook her lang ver- drukte Iſrael, ſonder eenige hinder wel kunnen verlofſen uit de wreede hand van dien Egyp- tiſche Tyran, Pharao : maar neen, hy heeft ſulks niet begeert; maar dat Moſes en Aaron voor at tot Pharao ſouden gaan ende aan hem bekent maken het bevel het geen ſy van God hadden ontfangen. Her welk ſy gehoorſaamden, dog Pharao, in de plaats van Gods bevel op te volgen, laſtert hem; in de plaats van Moſes en Aarons verſoek , wegens de kinderen liracls toe te ſtaan, weigert ſulks niet alleen, maar toont daarover ſ{1jn hoogſte miſnoegen z in de plaats van ſig Cabunhon over de klagten en ſmekingen van wegen de harde hande- lingen en -verdrukkinge Ifraels, ſoo laat hy de laften en plagen van haar nog verdubbelen en vertwaren;z ende hoe grooter wonderen en tekenen Moles van Gods wegen voor hem deed, om hem te bewegen en tot beter gedagten te brengen, hoe meer ſyn hert verſtokt wierd , en hy de kinderen Ifracls nog meer deed plagen, deſe, welkers vleeſch en ongeduld on- dertuſichen ging boven hun geloot envertrouwen op Gods belofte , murmureerden nier min= der als Pharao tegens Moſes en Aaron : welke hier over ten hoogſten verlegen, klaagden fulks aan God; maar deſe hoe groote reden van miſnoegen en gramſchap hy over haar mogte hebben, is egter van wegen fijne belofte ſoo langmoedig en getrouw, dat hy haar niet en {traft, maar door Moſes laat ſeggen, dar hy de Heere was; dat hy haar ſoude uitleiden van onder de laſten der Egyptenaren ; dat hy haar ſoude redden uit hare dienſtbaarheid, ende haar verloſlen door eenen uirgeſtrekren arm, ende door groote gerigten. Leert hier uitalle gelovige, welke lang in kruis en regenſpoed zyt geweelit, dat gy niet hoopeloos nog on- romey moet zyn, nog tegens God murmureren, maar valt vertrouwen en hoopen op de eloften en getrouwigheid van God, dic u ter bequamer tijd ſekerlijk ſal doen yerloflenen triumpheren, 6 JET pn Pont, ou - be” v2 "Y [ Mea. »y ET umn 0 $10 fi (ITY FETTaiI ' wry | £ \ | ; : x . 7 — FI = G - TH EET. ——= & " Erodus 5 Mz | = WOE C112, BY. OF CREED Prevail - GE ee ? v — _— —————_— —_—_ — Fibris muſtum ſtioma pertmacte. Anguivorum Moſes profert caducifer anguem. Tuque ad mandatum vertere terga Deo Rex miſer, auxiliis Magicis audentior, inſtas? Heu! fine divino Flamine, dura filex ! Moyle devant Pharao. De ce Dieu Toutpuiſſant IAmbaſſadeur fidele , Va trouver le Tyran ſoutenu d'un faint zele, Et pour gautoriler par un figne Eclatant , Jette a ſes pieds ſa verge & la change en ſerpent. God hardneth whom he will. Moſes to Pharaoh's ſent, ſent to implore That wretch , who with new labours plagu'd the poor, He ſhows a ſign, his rod's a living ſnake, The Kings magicians, they the ſame can make. Gott verhartet den er wil. Das Bolc> wird ſehr gedriickt / der Konig wil nicht horen / Was Moſes zu ihm pricht / er wil auch Gott nicht ehren / Sein Her bleibt gang verſto>t / er ſteht kein Wunder an / Die Straf iſt nah' genug / mit ihm 3ſts bald gethan. God verhard, dien hy wil. War doet de Son haar kragt al ongelijk gevoelen Aan ſneeu en lijk, aan hoef en vuile modderpoelen ! Gods goctheid is een Son, 'r is buiten fjjne {chult Verhard hy Pharoos hert, misbruikt hy fijn gedulr. "on . " s - * + s v S p » - fr ei tht DO I Ee rr ne) Oo — "41 LIV. Les plaies de 'Egypte. Dieu voyant que le cceur de Pharao &toit toujours endurci, frapaPEgypte de pluſfieursplai es. | La premiere tut le changement des eaux en-ſang. La ſeconde celle des grenouilles, qui remplirent toute $5 ioyp La troiſieme celle des poux.. La quatrieme fur celle des mou- ches. La cinquieme tur la peſte, qui extermina toutes les beres. La fixiemeplaie paſla des betes aux hommes, & les remplit d'ulceres. La ſeptieme fur la grele qui brifa rout ce qui. ſe trouva expole a fa violence. La huitieme fur celle des fauterelles, 8 la neuyieme fut celle | des tEnebres-qui couvrirent toute PEgypte. Tous ces fleaux epouvantablesnepurent point toucher le coeur de ce Roi. I eſt vrai que ſes.enchanteurs y contribuerent beaucoup', en contrefaiſant d'abord ce que Dieu faiſoit par Moyſe, & donnant ainſi unpretexte ſpecicux | 2 Fendurciſlement de ce Prince. The reward of oppreſſion. And Pharaoh's heart was ſtill hardned againſt the Lord and he would not let the children ; of Iſrael go, and God viſited him with plagues, ſo thatthe waters were turned into bloud , which the magicians of Pharaoh likewiſe did , and Pharaoh's heart was hardened thereby. So God threatned to ſmite the Land with frogs 3 bur rhis unthinking King ſtill refuſed rhe ſa- cred meſſage, and was not moved by thetormer ſigns and wonders : whereupon Aaron, by- 'the command of God, ſtretched our his hand, and all the Land of Egypt was filled with; frogs, and they came up into the Kings palace, even upon his table, and into his bed, and. 