Mnemosyne: Bibliotheca Classica Batava
Ernst Julius Kiehl , Carel Gabriel Cobet , Hendrik Willem van der Mey, Jan Leeuwen , Carl Wilhelm Vollgraff, Bernhard Abraham van Groningen , Willem Jacob Verdenius , IngentaConnect (Online service)
Tu. Bergk, Poefae Lyrici Graeci, ed. alt., Anlhologia Lymanca, door E. J. Kiehl Bl. 27. In locos aliquot Herodotus ad S. A. Naberuh Commentarii. Scr. E. Hehleh 63. Variae Leciones. Scr. C. G. Cobet. Continuantur e Mnem. IV. 524 61.81,181,233,379. Cicero pro Atchiaf door J. A. Schkeither Bl. 115. J. A. WvnriE, de fide el auctoritate Appiani in Bells Roma- noram Goitibus exploratis fonlibus, giabus utus esse videatur, door J. G. Hdllekan iM. De NoiDOthctarum Tribunal! in AUicniensium civitaie. Scr. I. Bake -203. De modis nuptiarum ineundarum lure Attico. Scr. A. H. G. P. VAN DEN Es j> 273. De Pavlo qui ferlur Claudio. Scr. I. G. Hullbuan... > 307. Leciones Tullianae. CapucI, II. Scr. W. G. Pldigebs. B1.51fi. 36S. De etnendanda et ciplicanda Cigeronis oraUone pro Mitretia. Scr. I. C. G. Boot ffl. 347. Tulliana. Scr. E. i. Kie H. H. RECENSIEN van DISSERTATIES. V. J. B. Kan, Disputatio antiquaria de Ephoris Spartanis. Scr. S. A. Naber BH29. VI. A. L. Brugsha, Specimen inaugurale continens Gymnasiorum apud Graecos descripti, door E. Hehler. 329. BLADVULLINGEN. AescHTLos, SmeekeUngen, 212, door E. J. K fil. 185. CICCO, Epist. ad Att. XII. 33, door S. H. R •26. Tusc. Disput. II. XI. 27, door D. Burger Jr. en T. J. H 80. Bpigraphische bladvulliog door L. J. P. JmssEn • 377. Folium SibyUae. Scr. C. G. C • 364. Frosto et Tacitds. Scr. C. G. C • 293. Otosander X. 37, Ser. G. G. C • 315. Onderschrift van een Codex vin Xenophons Hellenica, door E. J. K 314. XENORAÇA, Anab. VI. 5 § 17 door S. A. N > 464. 3vGoo(^lc AANTEBKFRINGEN OP BBNIGB PUATSBN TAN ARISTOPHANES. DE WSPBH. VS. 1159 vigg. iyvaq yap iv vuv 3' avx^ ytyv^vxeit- *M(jeA, iy^^ fii Tov if" od TolmV drip ^axei ys fui ioixivxi fixJiioTX Mofix"^ o'iyftuTi. Vers 1140 heeft veel van eetie kantteekeniag, door dezea of geneu lezer naast den tekst geschreven en later door eea ander, zoo goed het gaao wilde, in versmaat gebragt. Bet verraadt zich, zoowel door de noodelooze breedheid, waarmede het den voor niemand twijfelacbtigen zia van het voorgaande vers uitwerkt, als door het pronomen iy^ dat op het eiode Fbilokleon ia dea mond gelegd wordt. Zonder dit woordje zou bet vers eenen voet te kort geweest zljn: doch de inter- polator heeft er niet aan gedacht, dat iyii op die wijze Fbilokleon ia dea mond gelegd wordt. Zonder dit woordje zou bet vers eenen voet te kort geweest zljn: doch de inter- polator heeft er niet aan gedacht, dat iyii op die wijze Fbilokleon ia dea mond gelegd wordt. Alleen Blj ontkenningen gebruikt wordt, terwijl toch Philokleon hier een tocstemmend antwoord geven moel. Eindelijk blijkt bet, dat de schrijver van het scholium op vs. 1141. het vers niet het scholium op vs. 1141. het vers niet het gekend, daar htj anders als aanvulting van den zia bij fix riv Ai' ov ro'ivvv niet zou gevoegd hebben, oux ^hSov t'tg [Jig,l,z.cbyC00glc 3 DB WeSPBN VAH Aristopbakeg. £<ip3c(4 maar tuxi ytyv^t^xa. Ik hoop, dat mijn vennoeden door dit alles genotigzaam geregti'aardigd is. TS. 1256 vlgg. SSfA. t/ S', Ztxv Siapof itfli; iroim xxrxiuifuvof ^ii) Kxiuvoi; Xx^iiitveg rijg ie^ixg, *AS(i^TOu Jidyov, uTxTff, fiaiiiv rovg iyxSoug (pifkft, ouK iariv fcAaiTfx/^cjv xrl. Geen Allener heeft ooit kunDeo zeggen xiyetv ncSxiev in plaats van ^'Sstv, als of het zingen van eeo lied met eene ge- vroae rede gelijk stond. Niet minder binderlijk is het volgende jiiixcig iydi, waarva de zin mij lot nog toe door niemand verklaard is. Het gansche vers is geinterpoleerd. Philokleon moest het lied opvatten, zoodra Bdelykleon afbrak, zonder dat door een daar 'tusschen geplaatst vers, de voortgang gestoord werd. Zoo men voorbeelden begeert, vergelijke mea vs. 1226 en vs. 1247. vs. 1581 vigg. 'E,<pouSim.iiAaxi^ctff "Aaxiviif. lutku?, SSjj yifidiy m ■ tlrx rg vuyfi^ Sevav i irpeirl36repoi xari^xXe riv veazepov. irpbg txiJTX mpou ^(r A(i/3)K uiriTrix. SSfA. vij riv AT i^iftaiss yf rhv "'OXv/iTtctv. Vers 1587 is geinterpoleerd. De schrijver bedo Vers 1587 is geinterpoleerd. De schrijver bedo Vers 1587 is geinterpoleerd. Et dat Pbi-lokleon het verhaal van den kanipstrijd le Olympia, tusschen Ephndion en Askondas, dat Bdelykleon hem ten voorbeeld gegeven had in vs. 1190 vIgg., van buitei geleerd heeft. Maar de woorden, waarvan hij zich bedienl, drukken die gedacbte niet uit. Ik weet slechts twee gevallen, wasrin i^i/ixSeq t^v 'OAu^Tf'div op zijoe plaats zoude zija : een reiziger zou met die woorden de naauwkeurigbeid van den gids knnnen prijzen die hem te Olympia rondgeleid en niels vergclen had, of, beternog, een schoolmeesler, die aan zijnen leerling de declinatie j 'OfLUftiria opgegeven had, om van boiten te leeren, eo tot v^ riv At, i^inxtii ye viiv 'OXvfiTlxr I Overal elders, eo. niet bet minst ^ Tvaar wij ze thans leaea, zijde deze woorden oazin. v^ riv At, i^inxtii ye viiv 'OXvfiTlxr I Overal elders, eo. niet bet minst ^ Tvaar wij ze thans leaea, zijde deze woorden oazin. v^ riv At, i^inxtii ye viiv 'OXvfiTlxr I Overal elders, eo. niet bet minst ^ Tvaar wij ze thans leaea, zijde deze woorden oazin. v^ riv At, i^inxtii ye viiv 'OXvfiTlxr I Overal elders, eo. niet bet minst ^ Tvaar wij ze thans leaea, zijde deze woorden oazin. v^ riv At, i^inxtii ye viiv 'OXvfiTlxr I Overal elders, eo. niet bet minst ^ Tvaar wij ze thans leaea, zijde deze woorden oazin. v^ riv At, i^inxtii ye viiv 'OXvfiTlxr I Overal elders, eo. niet bet minst ^ Tvaar wij ze thans leaea, zijde deze woorden B5fA. op^g a ilSpxuxg; trpiyfiar' «u hT k») S/jmss ?%«v S/i riv ffiv olvov. 4>jA0]iA. oiiixtiut j-', irii Het moet iedereen. bij bel lezen dezer plaats opvallen, dat -vs. 139S niets zegt, dat niet i^eeds in het voorgaaade vers be^ grepen is, en derbalve een aanhangset voroit, waarvan bet nut door oiemand kan worden bevroed. Misscbien zullen som- mige iezers van meening zijn, dat vs. 1399 om die reden als eene interpolatie uit den tekst gebannen moet worden, doch, ten onregte. Zoo bier eene interpolatie beeft plaats gebad « is bet niet in dit vers, dat men die zoeken moet, maar veel- eer in het voorgaande, dat er de sporen van draagt. Want . bij hakxirreiv wordt nimmer als object de zaak gevoegd, waarover verscfiil beslaat, maar de personen, die het oneens zijn ; dus Diet tixXxdiTTSiv riiv ix^pAv maar ray? i^Sfioug ', en tocb zegt de schrijver van bet vers Arfyoi ha\?.a^ouinv xiri^ Men late d Us liever vs. 1594 als onecbt acbterwege en verbinde, met verandering van ao't' aJy in tZ ofS", Vs. 139S met vs. 1393: tiiixfiui y, It II til ofS' onii T«iJT}i iix^?iK%iiiaofti)it.' Vs. 1427 vlgg. avifp 2u^<)/t))? i^itsiTsv i^ xpfd-xroq ^ xxl TTui; xntTfxyti ry? «E$«Aij; fiiyx irCpi^px' Myxxvev yxp oii rpl/Sav uv iTT^ixiii;. KXKSiT £jr/ffri? fi3"' ^Viip xvT^ (plxog ■ oura 5£ xal 7U wxpxTpe% ei? tx UirTxf^ou. Het laaiste vers beeft niets te maken met het Sybaritische 3vGoO(^lc 4 SB Wespbn vak AiusTorHAKES. Vf. 1452; 1445 — 1444; 1511. verhaal, waarbij bet gevoegd is. Het is door ik Treet Diet welk toeval op eene verkeerde plaals geraakt en behoort bij bet tweede ytXa7ov vs. 1456 vigg. Immers nat de  Pbilokleon op ziJneD aaoklager toe: oSt« ii xxi ffu irxpdTftx' *^* t* nirr^AoM. vs. 1442 vIgg. BScA. ou rot fia t^v AtiftnTp' h' ivrauffi (ttveii , if^' dpiiftsvoi iy^ ffc — *iAoxA. t/ 5rfl/e7«; BSrt.pTi Jtcici', etva Iplpa ff' hreZSev t't ii fiif, xri.' In Sit gesprek begint Bdelykleon met eene bedreiging tegen zijnen vader, die evenwel, daar bij zijne rede juist bij het verbUm afbreekt, eeoigzins ooduidelijk hlijft. Pbilokleon vraagt hierop t/ toisi^; Dit kao oDmogelijk goed zijo. Want evenmin als bet verbum dat Bdelykleon verzwijgt , een praesens had kunnen zijn , mag Pbilokleon in zijne vraag van dien tijd ge* bruik maken; waaruit weder volgt dat 8 ri iroiu in dit vers en. eTtu (pipes in het volgende mede corrupt moet wezen. Ari- ST0PHANB8 bad waarschijnlijk geschreven: BifA. oS roi ftee rifv Ai}/«))t^' It'' ivrxu6) ftevejq, i^^' apxfievoi; cydi at — *iA(3jeA. r! irot^ast^i HtX.S tC oiffft? rpix^v ivTsiJiiv e'l ii ptii, ktI. De overige veranderingen bebben geene loelichting noodig,- dat ik ecbler van <pipa , Tpixuv geraaakt heb, kan op palae- ograpbiscben grond niet verdedigd worden. Hen moet aanne- men dat de verandering moedwillig gescbied is, on het verliea van het verbum te herslellen , dat men door de corruptie van otaa in fhu geleden had. vs. 1509 vIgg. 4>jAoxA. toutJ t/ jjv ri wpoaipirov; i^i, ? (paAaj-f ; BSeA. S mwoT^pa? curd's l<rri rou yivavq , & ir/iiKpdTxroi, og rilv rpxy^^lav iroitT. Het laatsle vers bevat eene aanwijzing van den in bet SE VoGBLS VAN Abisiophanes. Vs, 75—77; 140. S Toorgaande bedoeldeo persooo, welke de lijdgenooten van Xeno-, kles niet belioefden. Het heeft veel van een in versmaat gebragt scholium : wal de taal belrel), merken wij aan dat viai- KpirxTog elders bij Aristopbahbs niet gevoaden wordl, en dat de singularis r^v rpxyc^ixv, zelfs al is bet vers een scholao), wel zai tnoeten zijn, Tii? rpxytfilai. nB VOGELS. vs. 74 vigg. ; 'E.itXw. "ietrxt y'oip Spm x«i ^laxivou Tiviq; T^f^X- ouToq J-' XT', oJfixi, TTpiripov &v9panriq tot' Siv, rirt fiiv ip^ (Pxysiv atpiat ^xhnptxii;' rpix« V litpuas iyu kx^hv tS Tpu^klov. ■ In ouzea tekst is thans lea ocregte vs. 7S aan bel volgende verbonden en' cJto? tot het subject van ip^ gemaakt. Het moat op zich zelf slaan als bet ant Word van den voget Trochilns op de vraag van Euelpides ; daarentegen begint met voor éen nieuwe volzin. Natuurlijk moet daarbij rire fth plaats- maken voor éen de punt ^hter <PxMipixg veranderd worden in een comma: x^7£ ftiv Ip^ <p. «<p. «<p. «xK.y Tpix« *'"■ vs. 159 vlgg. K«A«? ys ftou riv uthv, u ZTik^ml^si, etipuv xmivf azo yuftmfhv ^.t^ouptevav oiiK ixuffxs, oi jrpo7tiirxq, oi vpoa^y^you, xrJ. De gymnasien waren geene badinigten en Stilbonides konnderhalve den zoon van zijnen vriend niet aantreffen, op het og enblik dat hij het gymnasium verliet na er een bad gebrügt te hebben. As oififlwou is ongetwijfeld bedorven; maar, wat kan er gestaan hebben? Waarschijnlijk bad de jongeling hier bet gymnasium gebruikt, zoo als, biJ Plato, de jongelieden bij ligcbaams-oefeaingen alUjd gewoon waren zich te zaiven, was daartoe de geschiktste plaals. Ik bond mij dits verzekerd, dal Abistot PHAHES geschreveo bad: DE VoGSLg VAN ARISTOraAHES. Tupim iriivr" iiri yu/iyofflou 'hii>jfi(ievov. De plaaU van Plato, die ik bedoel, vindt men p. 144 C; icij heefl le veet overeeDkomst met de oaze, om ze niel id haar geheel over te neinen. Theodorus wijst Theaetetus aan Sokra-tes, met de woordeD : ihha Yop i-riivh lav vfoativruv 6 iy T$ (AiiTCfi. ipTi yap iv t^ I$u ifijtt^ ^Xfl^avre iratlfai ri Tiv£i oiJTSt xiirdu xxi xirii, vuv ii ftoi ioxouo'iv i^£t\paftsvoi ieHpo livKt. VS. 166 vlgg, »iT!xit ixtt tr«p' ifftiv TOui veTOfiivat/g ijv lp\i, tU Sfvif euros i i T<Ai«$ tpei Tail. avipajTOf Spvii iiTTi6ftfirQ$, irsripttvog, ktL Hel woord Spvtf, dal men bier thans achter W; leesl, bederit den zin dezer plaals, Want bet spreekt van zeir, dat Teleas de ersle zijn moet, die op de vraag van den vorigen spreker den Tlngligen mensch, eeneo vogel noeml; zoo deze in de vraag reeds een vogel beet, brengt dat antwoord ons niets verder en gaat de aardigheid er van verloren. Hen leze deriialve rig inriv 1^70?. Al ware op den zin niets aan te merken, zou tiocb Iptti, waarvan de tweede letlergreep bij de Atbeners laiig is, op deze plaats niet kunnen slaan. vs. 308. ifp' dreiXouirlv ye y^v; oJftor lux^vaslv yt toi. Olfiot is een klaagtoon onder lijden hetiij van de ziel of van bet ligcbaam, en is derhalve bier niet op zijae plaats, waar Diet alleen geen lijden, maar zelfs geen ontoiddelijk gevfiar bestaat ; want {luelpides is, (erwiji bij dit zogt, nog onzeker of de vogels bem dreigen, ja dan neen Hen leze, oJ/^xi. De spreker beantwoordt hiermede de vraag, die bij zelze de vole, doet bevestigend; do vodgende woorden zeggen waarom, v. 581 vlg, trrt /iiv?.iyav dieouffKi vfurov, dt ifiTv ^oxei, Xf^^tf'OV, ftidoi yifi Slv tii; itijch guv lx.^pav ai><p6v. Van deze beide verzeu is bet tweede eene slecbte navolging ¥3n vers 376, 3vGoo(^lc Vs. 140; 168; 508; 582; 413—414; 480. t die daarenboven niet eens onveranilerd tot ons gekomen ie; want %p*iirtiMv, dat de inlerpolntor aaa vs. 374 ontteend beeft, behoorde ongetwijTeld als object bij ftxv6»v£iv, even als bet in geooenid vers bij Wiirxetv beboort; irotpi? daarentegen wag sub- ject, zoo als, in zijn voorbeeld, e'l joi^ol. Hen leze das: Xf^- fftftov fuiSoi y&p «c Ti KKTrh rav ixSpm- rro(pii;. Het is waar, dat het lidwoord voor o-ctp^^'ontbreebt; docb wij bebben tbans oiet te doen met Akistophahes, maar met eenen interpolator. vs. 413 vigg. ipui 0!ot/ hxl-mq re K») ffou ^uvoixeTv re joi ' xx) ^uveivKi tI TTsiv. De woorden jS/o? en Hmtx kunnen de bepaling, die hun door vcu toeknmt, niet missen; x«l mctet derhalve wegvallen en het vorige aldus gelezen worden: Hpui | /3/oy J/ss/tv? ri <riv \ ^wetxeTi> ri aoi XTs. vs; 479 vig. vfl tJv 'AWaAw , wAv^tbIvuv xpM^vyxo'S&i'TXftv tre ThX£iiriif eiiK dvro^KiTei T«;g^iu5 i Zfu? rh jx^Trrpov t^ ^pvxoxiirr^'' Het meet iedereen , die deze beide verzen met eenige opmerii- zaamheid leest, in bet oog vallen , hoe ongerijmd het is, dat Euelpides, die in het eerste vers toont mede te gelooven dat de vt^els eene grootscbe bestemming te gemoet gaan, daaren- tegen in bet volgende ontkent dat Zens bun zijn scepter zal overgeven. Bbrgk heeft om die reden bet tweede vers aan Epops toegescbreven , in wiens mond ecbter deze aanmerking bier ter plaatse volkomen onverklaarbaar is. Het vers beboort klaarblij' kelijk, even als het voorgaande, aan Euelpides, die veelal met de grootsche verwachtingen van Pisthetaerus den draak steekt, en daarom bier juist den 'SpuxoXxTTTtfi; , een klein .diertje , tot vertegenwoordiger van de vogels en opvolger van Zeus maakt. Het Yerband tusschen de beide verzen schüttet, op  &v6 moelen be- dienen. vs. 499, IxtTVo? 5' tZv Twv 'EWiivav ^px,ev rirt ni^xtrlxeut. Dit is weder een nieuw voorbeeld, dat Pistbetaerus aan* voert. Arietophanbs had den lezer bierop opmerkzaam gemaakt, door het partikel aZ: IxtTvo^ 3* aS tuv 'EAAiivuf xri., even als wij een weinig vender lezen: Alyuirrou 5' «u xxi ^otvUm urmg leixxu^ (3xiriKeiii h- Hel woordje ovv, dat men Ibaos op die plaats leest, veet ik mij niet te verklaren, vs. 657 vlg. liAA' S'ffa (ilv "ill ^iiiff TTfaTreiu, iv) raura Tera^i/isS' iifuU- osx S^ yvii/t)) Si? (3ou?kiu£iv, «»■) uol ruSi a-avr' civixencti. lets aan iematid opdragen , aan zijne zorg toevertrouwen , beet in het Griekscb, dvixTiSlvxt t/ ti»; het voorzetsel M vindt daarbij geetie plaats. Zoo zegt b. v. Abistophaabs , in dit stuk vs. S46 ivxdtU Y^tp ^7^ <^oi ri rs veoTrlx xiftxuriv o'lx^ua, en in de Wolken vs. 1463, raura 3/' U|tt«?, & 'NeCpi^at, viirsvi'- iyu, I vfiiv dtixSiii Sirxi/ra Tiifx.ci wfiyfixrct. Daar nu ivixeirxt beschouwd meet worden ais bet perf. pass, van av»Ti6evai , volgt biernil van zelf dat iwl in vs. 658 , niet goed kan wezen. Hen leze: hi vo) TfvSf t^^vt' £vc vs. 646 vigg. "Etoi^. ievpo toIvuv c^enov, Tliaih. iu'iAfV , e^KTYtyoXi ah Aa/3wv ^(A&g. "Ew. lih YIiuHt. ttrxp, TO SfTva, Sevp" tirxvixpousm viydv. De woorden , lUniyou aii }.x0ii» inixg , kunnen door Arisio- 3vGooglc Vs. 489; 499; 638; 647—648; 671. 9 PHANEs niet zoo geplaatst, noch in dezen zio gebruikt zijn. Vooreerst beeft elimyeTtrSxt attijd eeiie figuurlijke beteekenis, eene zaak aanradeb of voorstellen, iemand op bet deokbeeld van iel8 brengen ; deze regel, die ItiJ de klassieke schrijvers geene uitzoDdering lijdl, is bier venvaarloosd, cd eifitysTirdxt genomen voor betgeen Abisiophanes en zijne tijdgenooteo door elrdytiv plegen uit te drukken, zoo als b. v. in den Vrede vs. 842, iiAA' tJrrxy' £>g T^xf^Tx rauniv) Mt^div. Niet minder vreemd is de wgze, waarop A«/3^v tJiMcg aan den hoofdzin toe- gevoegd wordt: hel is waar dat de Alheners meermalen bet participium Ka^^v op bet verbum lalen volgen, waar wij in ODze taa) aan zulk een bijvoegsel niet gewoon zijn, omdat dit begrip, naar onze opvalling, reeds in hel verbum opgesloten ligt ; zoo als b. v. in de boven aangevoerde plaats van den Vrede, en, insgelijks in den Vrede, vs. 715. dfik' k« tkx^htk rijvSi riiv &£upiciv \ i W?-«j-« t^ (SouK^ Kctffiv. Plulus, VS. 228. TouToSi xfeaiStov j twv hioUv Tii Ei/TsvcyKiTu Kx^iv. Achamers, vs. 527. ui ^x^ y vfiZv ofiijpBU?, ou; iirov^^u Xa^iv. Men zal echter allijd vinden, dat dan bet hoofdverbum den accusativus bij zicb heefl, even als xa^^v, en dat dit laatste aan bel slot van den zin geplaatst wordt. Hier daarentegen hebben wij en verbum dat den dalivus regeert, ehttysiirSxl nviri, en slaat illt? acbter Ads/St^v; ook geloof ik niet dat xa^&v op die wijze met Ifii ot ijfiSi^ ats object gevonden wordt. Het antwoord van Epops, Ui, is merkwaardig om -den singularis, die bier even-min te pas komt als in bet vorige vers, waar bij de beide heeren met den dualis thtrov aanspreekt. Ik geloof niet dat men mij van te groole stoutheid zal beschuldigen, zoo ik op deze gronden vs. 647 voor eene interpolatie bond. Alleen Jiet erste woord, lufuv, wenscb ik te bebouden en met uitstooting van bel overtollige ^eiipo in bet volgende vers, daarmede tot dit ge Beel te verbinden: vs. 671. fyi> (tiv xirijv xx) tpiKti^al /ioi iaxu. Het verwondert mij dat de uitgevers niet reeds voorlang xxi in Kxv hebben veranderd. 3vGoO(^lc 30 DB VOGBLS VAN ARISTOPBANBS. VS. 676 vlgg. a (piX)t, Si ^ouSii, u (pixrcv ipviav, vivrav ^ivvofte tuv iftav S/ivuv, ^iJiTpaP' JcijioT, ilivv <pSiyyov i/io) 0ipouff\ cii>.h 0tiyftaiTiv ^pivoTg, &PX'" 'f^v ivx^alfrrav. In de volgérie dezer verzen is, naar mijD oonleel, eene kleine verandering noodig. Bel vers, viibv (pUyyov ifuii <pipoucr', is niet gescfaikt om acfater de woorden, ^xSs?, Hf-Stg, eiiipd*;?, lot slot le dienen voor dit eerste gedeelte van dezeo zang. Bet behoort veeleer zoowel door den rljmklank (pipoua-^ ais door den inhond tot hot tweede gedeelte en word waarschljniljk oudlijds gelezen aciiter vs. 685 : i£AA', S XKfiXi^ixv xpixoua-' a6)iiit 0SiyfiMfftv Hpivoii;, ^iiiv ^Hyyov iii.o) ^lpour\ KpXov tBv avcarxliTTUv. vs. 725 vlgg. iiv o^v Yificii; vopilatiTe Stoig, E^ETC xpijitSki ftivTefft Hoiffxi^, aupxig, Spaig, ;i;£f|Uwvi, Sipei, fiterpl^ vvi'/sf  onverståabare bijvoegsels eens interpo- latters gedeeltelijk bedorven. Al wat wij bier lezen over de waarzegging der vogels in de verschiliende jaargetijden is oat- leend aan vs. 709 vlgg. wpUnx fih apxq (pxhofitv iuMti Jipos, ^ei/iuvoi, i-TT&pui xtI. ; niaar wat de dichter goed te pas ge- bragt en met jniste woorden gezongeo heeft, is door den na- volger in slechte taal en le ongelegener lijd weder opgewarmd. Het valt Diet zwaar deze liescbuldiging met bewijzen te staveo. In de erste plaats is het een ongelukkige inval Moiaatg, op deze wijze, in de plaats te stelleo van Spvt<nv: want de vogels zal hi) daarmede toch wel bedoelen. Ik heb er niets tegen dat de zangvogels lietu aan de Muzen doen denken en zelfs niet dat hij ze Muzen noeml; doch dit Dioest zoo geschied zijn, dat de lezer (evens aao den waren aard dier Muzen herinoerd werd; thans kan men uit zLjne woorden niet opmaken, dat liij niet werkelijk het negental op bet oog heeft. Het volgende etSpaig, ufxi?, is votslagen oozin en kan zelfs door eenen interpolator niet i66 geschreven zijn. Misschien is Sfan, zoo al Bergk vermoedl, onlslaan utt ^pog; misschien scfauilt er iets anchter; wij zoiideo ecbter, al vonden wij de eigen woorden des sclirijvers weinig gewonnen hebben en zullen het daarom maar niet beproeven. De woorden xsiitHvi, Sipsi, die thans aan de beurt  verdacble verzen, gemakkelijk bersteilen; men twhoeft slecbls in v: 726 In oi^K te veranderen en het geheel aldus te lezen: ^y o5v ipt'Xq vspthtiTe Stain, b&x AjToSpxvTet xxSeioufiiS' &vw irsf^vuvdptsvoi TXpet ra/? ve<JiU»<5, eiXA^ vxpivTtg Oiiroiiev liftTv, auroTf, vxtfiv, irxfSuiv Triualv TTJ^uSuyUtxv, 01ov, tip-iv^v xri. In de codices vindt men achter Trxpx Txt<; vs^i^xi^ nog de woorden u^wep x^ Zfiig, die ik'weggelaten heb, omdat ik niet 3vGoO(^lc 12 DE VOGBLS VAH AbISIOPBANBS. geloof dal dil voorbeeld ter ophelderiiig van den dichler af- komstig is; maar er veeleer de aanteekening eens lezers in meen te lierkennen. Het woord eiiMfiovixv, dat in de codices achter Tr^ouSvyhixv te lezen staat, is biijkbaar daarvan de ver- klariag ; mea vergelijke elechts bet scholium: iftt^t rx 3uo — iic TouTou ln^xvtv eiimitovix? ifi^alvuv : daarenboven is de ct in vMuSvyietx kort en wordt dus het metrum door dil liijvoeg- sel bedorven. V8. 749 vlg. ivSgv uaicip i} ftiXiTTOi Het lidwoord bij nihiTTce. moet wegvallen; Phrynicbiis lieeft gedaan als eene bij , niet als de bij. Lees , uirirtps) lAihtTTX. vs. 8ff4 vlg. olsS" ^ fiikitrr' loixxg iTTspa/tivo^ ; eU eurixiixv xf"^ vvyyeypaftfAsvcfi, Hel participium truyyeypetuftiyv is bedorven. BatmcK heeft -wel dit vers vertaald met de woorden : ■ rudibus lineis anseri •depicto;" docb itvyypi<p€fv beteekent niet schilderen, noch teekenen, maar opschrijven, en wordt evenmin als <ruryp»(pt6i en de andere afleidingen , ooit voor ypa^tiv en <ypx^eiq. io de plaats gesteld. Kn daarenboven, weike geltjkheid kan er be- staan tusschen den bevederden Euelpides en eene goedkoope teekening van een gans? Men leze, met eene kleine verande- ring in de wijze , waarop de verzen tusschen de personen wor- den verdeeld : E^cAt. itri T^ yeX^i', YIktHt, ivi roTvi voTt uxwripof;. oJirS' $ fiixiar hixaq sTTepuf/thm ; 'E.ish.'ir. cjV eiri^eiccv xnv) rrii fciv KfKXpftiv^. ntvSh. (TV Sf KOi/ixv 7^ iTxicphv ajroTSTtkiiivcfi. E^fAn*. Tccur't (ih ^iixiyfu<rSa xre. De grap van Euelpides is van gelijken aard, als die van zij- nen vriend; want élste xsKctpfiht? en ffxiipiov sStotetjA- fiivoi komt op hetzelfde neder. De wijze van haarsnijden, die axi^K'j genoemd wordt, was zelfs volgens den scholiast op de Themoph. vs. 838. stiot xoupxi Soi/A/x^s. vs. 951 vlg. taut) ^«pi^ei ri xnxiv ^ftJv ireiyftxTx, Vs. 749; 80S~807; 932; 991; 1041. U f! nJi Ti Tdury ism; xr^Pfulsiifu^x. De herhaling van hetxdfde iwoooniea is iiiin»g,iiHM vsor het oor en kan door eene kleine Termdoiog Jtrmeiem mrdea. Men leze : ei fi^ W j-' «wr^ ierrtf ktL TS. 991. ouxow erifuvt xfl^l*^*-^!^*^!^*^ 'Exrpixti* wordt gebniikt ran JemauDd, die sit eeae besl*- lene plaats naar buiteo sndt, of tcb soldatea, die nit hsa rang Exrpixti* wordt gebniikt ran JemauDd, die sit eeae besl*- lene plaats naar buiteo sndt, of tcb soldatea, die nit hsa rang Exrpixti* wordt gebniikt ran JemauDd, die sit eeae besl*- lene plaats naar buiteo sndt, of tcb soldatea, die nit hsa rang Exrpixti* wordt gebniikt ran JemauDd, die sit eeae besl*- lene plaats naar buiteo sndt, of tcb soldatea, die nit hsa rang Exrpixti* wordt gebniikt ran JemauDd, die sit eeae besl*- lene plaats naar buiteo sndt, of tcb soldatea, die nit hsa Tredeo om eea aanral te doen; dock kier komt ket mieL le pas. Het woord dat door den xin Tereisckt wordl, is ixs- Tpex""- Zoo nndt men in dit stnk vs. 116S. aJJt.' iyx fth ajTOTpix"* I irni^oftai, en in den Pbtliu tsl 1153. rxvnp cTTtTiov droTpixuy mix xw <piitvK. De cormptie is •■Utau door verandering van de laalste I^Le^n^ vao xf9^f*^Tn- TS. 1012 vlgg. xvrtf a AaxiJaiftsn xAif^'oi mij^au xzt' irrv. Hel subject Tan ^eytiXxTewrcu wordl aid geaomd: wQ noe- len (lus aannemen dat het Hn is met dal Taa Mtx,-»iiyTxt tm men zoowel bij het eersle als by bet tweede verkna vi^xJ ilenken moel. Op die wijze gaat eckter de am Teridm ; w^ komen dns tot het beslnit dat de vorm dien wip kier toot oas bebben, bedorren moetzgn: Tcrmoedelqk had de diehler ge* scbreven : ^Ev^fAATCu^tfv. vs. 1040 vigg. XpnaSai Nf:Pf?Mxsxxurix4 ToTrit tsT; ftirfstn, km ttsA- In deze woorden schrgve meo rsis avru^, aaar eeoe emen- datie van Cobbt, in plaats van ■ni^'U riig. Zie Mnemotyme IL p. lOS.) Daarenboveo moet km ^^;V^7( wcfraliea. daar ^■n^hfiMTit Diet vA in ^n adem genoemd knniiea wordea n«l ftirpx en araiftoi. De omsland^lieid dat de spreker eea -i/^- (piirftxTOz-iiKu^ is, heeft waarschyniyk aasleidiiv gegere lot iKza interpolatie. I 14 DB V06BL8 VAN Aristophanes. vs. 111(3 vigg. ntvSh. <pifi' 13u, t/ Soi/i ri i^tiAifos tou Tei%ouf t/ws iTeipyaffmn' i "Kyy. SpviSet ^ireiv rixTrntq lyoCp^TXTOi 'TreKsKMTei, Het woord SpviSeg, dat thans bij bet aotwoord van den, bode gevoegd wordt, behoort eigenlijk bij de vraag  zijn moesleD, wist liij'. Daareategen is Sfvi6(t, waar men bet thans leest, overlollig, want dat TrtKixvTei; vogels zijn was een ieder be- kend. vs. 1542 vlgg. U*rpxk. a'tjioi. oix lord' euiiv tou Thiirdxt fXvKurfpav. ipa 3' lyi tj tuv Iv Spvivtv vi/Acov ipviSofixvu yxp xa.) vh-ofixt xx) 0ov?.ofAXi oifulv (££$' iftav xd^riufia txv vdfiuv, ThirSiT. Tolav v6fiuii woAAoi yip ipviiav ¥ifiOi. "Zo men den scholiast gelöven mag, vond men in sommige handschriften achler v. 1342 eene lacune van "a vers, en daarbij om tot aanvulling te dienen, de woorden : ipu y iyi Ti tUv iv Ifviiriv viftm, die van den grammalicus Abistopbaiws afkomstig zoaden zijn ; (tsTx Tounv kvhg ittIxo" Opus vii Tot deze noodelooze inlerpolalie hewogen zou hebhen, zoo hij den (ekst in denzeifden loestand, als wij, gekend had Ztj geeft ons in minder keurige woorden eenen zin, die in uiets verschilt van dien der beide volgende verzen, en waaraan- alleen beboefte heeft kunnen bestaan, zoo die verzen in bet door Aribiophanbs gebruikte bandelierte niet gelezen werden ; want dan volgde het antwoord van Pislbetaerus woiuv vii^uvi XT£. -onmiddelijk op vs. 1342, oux hm" Exhorte. En was bet verbaad verbrechen. Waarschlijk had das het leeken eener lach, dat in sommige handschriften gevonden werd, op die beide verzen het erungen werden, dacht  Het is meer dan tijd, dat wif van deze dwaling terugkomen en de onnoodig geworden aanvulling uit den tekst verwijderen. vs. 1579. T^v rupixvi}irriv fioi Sira. Lees Tj? iira: iiol is door etinen lezer bij den tekst geschre- ven en' heeft naderhand t/4 verdrongen : men vindt bet op de- zelfde wijze geinlerpoleerd in vs. ISBO, <pep^ ^i irxioiSeiov, waar de lezing der codices is: cpipe lAot tI irxiiitciov. vs. 1689 vigg. 'H/)fl!jeA. ^ouMsSs SijiT iy&i reaq ijTTu ri xpex txut) (tevav; vftiTi; S" 'ts. TloirsiS. iTT^g tx xpexi ■Jro>,\^v yc revSstxv Kiym' ovKji [isS" ^fiuv; 'Ufxxk. tu yt fiivrHv S/friSijv. Het passivum ^lersiiiv in het laatsle vers moot plaats maken voor bet aclivum "SuTld^v. Het eerste kan niets beleekenen dan xik zou bet goed gebad bebben", en is dus eeue' eenvoudige bekentenis dat Poseidon hem geen onregt doet en hij voorne- mens geweest was bet zicb goed te laten smaken. Neemt men daarentegen het activum en denkt zich daarbij als object rk Kpex, dan zegt Herakles met voordacht eene dubbelzinnigheid, die Poseidon van het bereiden van bet vieescb verstaan moet, terwiji bij zeir aan bet eten daarvan denkt. 3vGoO(^lc 16 DG LVSISTBATE VAN ArISTOPHAHES. UB LVSISTRATE. VS. 29 vigg. in Txii yuvcu^lv Ittiv ij rumflx. KaMv. iv Tx7s yvvxi^lv; iv Ihlyov y»f -etxtro. , AufftiTTp. cS$ Io-t' iv iifilv t3? iroAewf t» ^rpayfiXTX, H futKir' ihxi filers nefiOTrovvyjuloui xtc. • Lysistrate, die minder bekrompen dan hare medeburgers, niet Athene alleen, maar gebeel Hellas gered wilde hehben eo daarom zoo even nog zeide uird^ o^tig Tijf 'EJ^dSsi ktL, kan zich oomogelijk twee verzen later bepalen hij de belangen van haar vaderstad, t^s itixiuq t« irpxyftxTX. Het vers dat om deze reden alleen reeds verdacht zou zijn, wordt zulks nog meer, als men de volgende verzeD daarmede vergelijkt, daar blljkbaar 5 fiifiter' sJvatt fi^Tf IlfAoirovvtja'/oys BoiaTtovi re ffiewae i^oXciXEVXi. Niet het het op vs. 52, noch op t6jroAeai? rx Tepiy- fiXTx, maar tegenovergesteld wordt aan vs. 29 vlg., waarin sprake is van de redding van geheel Grieeland, vs. 99 vIgg. Tobi irxT^pxi ou 'jroSsTrt rev? rm wxiSlav em vTpXTix^ d'lrivTxg; eJ yxp oiS' on wxvxtffiv ufiTv Eo'Tfi' xTO^fjftuv xv^p. In het laatste vers vindt men drie gebreken, het gemis van het artikel voor iv^p, den singularis van hetzelfde woord in ptaats van den pluralis, en de conjugatio periphrastica ivTiv xvoS^f/iUv voor i-^tsStfiis!: om deze zelfde gedachle in zuver Grieksch uit te drukkcn, had men nioeten schrijven: oti wiirxts ufuv o'l avZpfg xiroSyifioHatv. Het vers is geinlerpoleerd door eenen lezer die daarmede het voorgaande cZ yxp oJi^ on heeft willen aanvullen. l)at overigens dit bijvoegsel het voorgaande laat in den lekst opgeuomen is, mag men uit de volgende aanleekening Opmaken, waarmede een scholiast nog meende dolle on te mötzen verklaren: on Sii tov iro^s/iov oii^eig Trxpsnnv. 3vGoO(^lc Vs. 32;!01; 166; 192; 193—196. 17 vs. 161i vig. flu yxfi DuSi^OT' euCppxniiiveTai Het artikel voor dviip is bier even onmisbaar'als voor j-avxf kI; men leze dvip. ^s. 188.vlgg. KaAoy. Ava-i(rTpar>i, Tiv' SpKBv opKciireig woS" ^ftx?; AvatnTp. oiitivx; tiff iawit', wffsTfp -(pxa-" iv Aitx^^c/j totc, jittjAor^«Afli!ff «?, KaAflw, (iii <rv y', u Au7iVT?an)j, e'li xir%lV 6fi67if? im^iv e'lp^vtt? wipi. Het laatste vers isverdacht. De Grieken zeggen wel fi>iKs- t!<i>xyiiv fU avTrl^K, maar dit bewijst niet dat zij ook hebben kunnen zeggen iftvvvat eU daTiSx; de ziii van het eersle is duidetijk, het beleekent, het bloed Van het gestachte offerdier in een schild opvangen; het tweede is onverslaanbaar. Daar eoboven is hel verbura dat, blijkens de heide voorgaande ver zen, hij f^ii si ys gedacht moet worden  van -ARISTORIANS. Dift,sT^;KxMv, eyi) aoi vij AP Hv /3owA)f Cfipiaa. SfTirxt fiikeuvav ktc. •Men ziet dat ik in vs. 193 voor eT fVTSitoii^sSa geschreveo heb 5 ivTB/icufteix, eeoe kleine verandering, walirdoor die woorflen zich op de gemakkelijlcste wijze mel het voorgaaude Helen verbiuden. De partikel if vervult daarbij dezetfde plaals ak in den Plulfit vs. 485. oux xv (p&KVDiTOv TouTO tcpxTTOvr''jj t/ yxp txoi Tig &v "Slxxiov x-rtiimtv?t(; vs. 200 vig. S) 0l^TXTxt yuvxixeQ, i xtpxfi^v ores, Txumv t^h Kv Tig cuSug ^irdtiii?^x^uv. ■ Beide verzen worden in de uitgaveu aan dezelfde vrouw Kalo- Dike, toegeschreven. Ten onregte. Zij behooren aan twee ver- schillende personen, waarvan de eerste geheel opgetogen is over de kruik, de tweedc over den beker. Men late ■ Der halve het erst vers aan Kalonike, maar geve het tweede aan Myrrhine. vs. 207 vlg, AuJiJTp. exTS wpUTiiv ft', a yuvxixig, Ifivvvxi. ExXov. fix Ti^v'A<ppctiTSiv, OUK, ixv ys fti) A«X!)S- Vers 207 wordt verkeerdel ijk in de uitgaven aan Lysistfale toegescbreven. Het komt niet met hare roi overeen, gulzig de ersLe te willen zijn bij het drmken; want dat met iftvuvxi drinken bedoeld Wordt, zal wel nieniand ontsnapl z^n. Men geve dus het vers liever aan Myrrhine, of dit aan Kalunike en het volgende aan Myrrhine. vs. 238 vlg. AuiTUTp. ipip' ij-u xx&xyiaM Tiji'Sf. K«A9V. tJ liipog y", a fJ>/Aif. oww; Siv afiEV tviug xXhYi^av (pl^xi. Het tweede vers zou hier beler gemist worden. Kalonike vor- dert hier driftig haar deel, tJ /iifn; dit is genoeg: de reden vaarom, die er in het volgende vers bijgevoegd wordt, ver- lamt de kracbt van haren uitroep en is buitendien slei^t ge- kozen; want het was n Let om vriendinnen te worden, maar om zich door eetv zelfden band te binden, dat zij aan een geza- mentlijk offer wilden deel nemen. V. 201; 207—208; 259; 311; 422; 424; 486—487. 19 YS. 310 vig. xiv (i^ xxfkOiivTm roii? ftsx^^oi'? x'^^^'^i" «' y^vifixeg Het ligt aiet in bet plan van de mannen van het koor oat de deureu van de burg in brand te steken «n zich z66 eenen doortogt te banen. Het vuur dat zij bij zicli badden, moest dieneo om een slapet van groen bout (pc^up^g IhAxq, vs. 25S) te oosteken.en de vrouwen door den rook en den vuurgloed tot onderdaDigheid te dwingen. Dit blijkt duidelijk uit vs. 266 vtg. AirsivKiMv, Si ^i\aupyt, (i,lxv TTupiv v^iTD!i'T« ifiwp^trufiiv xM^ttpeg irivxi uiro ;p)jiJ)DU i/.ixi;, xre., Dit maakt bet waarscbijnlijk dat ook in vs. 511 niet van deii' ren, maar van eene brandstapel gespraken vrerd, te meer daai* bet volgende xxl r$ xxwv^ Trti^eiv insgelijks daarop schijnt le doelen. Men leze derhalve: if^viftTpxyxt xp*i "^^iv '^vpom xre. vs. 421 v)g. ore y &v iyh vpi^ouXoq iiTrh Tuv yuvxixiiv iTOxlx^ciirfixi tUv jtuAwv. Men leze t«;$ ^niAaiif. Niet de loegang tot de pobrt werd hem belet, maar door de poorl. Vergelijk de Wespen vs. 773. oii^sli «■' A'KoxJiSiiret SuftoUrm f^ xtyx^fSt. vs. 424. ^^k' oii'&ev cpyov e(rrxvxr (pipe Toiig iiox^^"" Men leze: xXX' oix sr' Ipyov hrxvai, even als in vs. 614 oux tlr" tpyav iyxxhu^eiv En in de Togeh vs. 1508, oux xpx (4.x A/* ^fi7v It ipyov iinxvxi. VS. 486 vlg. x«l pLviv xvT&v tout' iiriSufiu vii Thv Alx t/utx jrySitrSxi, S Ti (iavXSiievxi rjfi' 'iriMv v^ww xvexkehxre roTirt ftox^oTinv. Het pronomett xitTav is niet overeen te brengen met den twee* den persoon x^sKf^ehxrs; men raoet of hiervoor lezen xHxhst- axv of avrav voor corrupt bouden. Dit laatste heeft meer waar- scbijnlljkheid voor zicb, omdat het gesprek ook verder tusschea Lysistrale,en den probnlus in den hveeden persoon gevoerd virordt, Bbrgk wil lezen xiuii; ; dat ecbter hier, waar de spre' 90 BB Ltsistratb van Ari^opdanes. ker zich niet met anderen vergelijkt of tegenover aoderen slelt, geheel overtollig wezeo zou. Ik vermoed, dat de dichterge- schFeven had: luil fiifv ^ivruv rovr' eTriSufiSi xri. Y8. 831 vigg.- iiAA* tl tout' s 90 BB Ltsistratb van Ari^opdanes. ker zich niet met anderen vergelijkt of tegenover aoderen slelt, geheel overtollig wezeo zou. Ik vermoed, dat de dichterge- schFeven had: luil fiifv ^ivruv rovr' eTriSufiSi xri. Y8. 831 vigg.- iiAA* tl tout' s 90 BB Ltsistratb van Ari^opdanes. ker zich niet met anderen vergelijkt of tegenover aoderen slelt, geheel overtollig wezeo zou. Ik vermoed, dat de dichterge- schFeven had: luil fiifv ^ivruv rovr' eTriSufiSi xri. Y8. 831 vigg.- fiiriSiiv sot, vcxji' ifiou tout) rd xiKufiftx Xx0kv !%£ xai vepiSov ^sf) ritv ite^xXiiv, 'X^TlX fl^'TTX, KsH TOUTOV riv xx}.xdhxov. De woorden xfra nus-os zijn niet van Aristophanes. De oor-zaak van de iaterpolatte moet gezocht worden in vs. &30; faet (To/ y,'3) xri van den probulus, moest, dacbt men, door Lysistrate met hetzelfde verbum l>eaDtwoord worden. Hierbij faecft men echter over het hoofd gezien, dat bet niet oni bet verbiuo, maar om den zin te doen is, en dat deze door de drie laatste verzen van Ly&istrale. xii^T» ^xlvttv tru^wiTXftveg, krachtiger en beter dan door K^Tot m^irx wordt uitgedrukt.* Dat overigens dif! woorden gcinlerpoleerd zljn. blijkl niet alleen uit hunne overlolligbeid, maar ook nit de ongeschikle plaats, ilie hun aangewezen is (usschen wip\ r^v xsi^xk'iv en reurov tov x>ixdiirxw. VG. 920. iZoit, xxtAksit" »vi7XQ ri, xayii 'xSiiofic^t. Zoo Kinesias in het voorgaande vers gezegd bad, dat hij zich ^ van zijne kleederen ontdecd, zou men er niets Tegen kunnen heben, da Myrrhine antwoordde, ik insgelijks, Kxyii'xi6o(txi. Thans echter is het pronomen ongepasl. Men leze even als in v. 925 xx) S^ 'xiiiofixt. Mvpp. dvisTxir', dvxirijiijirov.Kiti. jJij Trivr'?%«. Mupp. UTXVTX S^TX', K(v. ievpJ vuv, u %puvhv. De zaak, die fünfjährigen begeerde, was, zoo als wijweten, niet een hoofdkussen, maar geheel iets aiiders. Het is dus niet te denken, dat blj, toen Myrrbiue hem het hoofdkussen gehragt- had, met voldoening uitgeroepen hebbe: j^Stj •^xvt' ix^. Men ;vCooglc Vs. 554; 920; 221—922; 963; 1003. 21 denlie slechts aao bet antwoord, dat hij een weinig verder, ooder gelljke omslandighedeD, geeft: * fix A/* Di) iiefixi 'yay", eiy^Kx jStveTv ^oiiXoiiXi, Voorts is let gezegde van Myfrhioe, rSjravr* Svt«, naar den Torm niet eene vraag, zoo als men er in de uitgaveu van ge- maakt heeft, maar een lievestigend antwoord. De beide verzen zljn, naar het schijot niet goed tusschen de sprekers verdeeld. Men leze met verandering van txu in txetg; Mupp. xvittrxir', otvxT'^'S^irtiv fl3») wivr- ^x^"^- Ktv. KjrxvTx S?T«. Sfu/irf Vuv, 5; suff/ov. Hyrrhine beveelt haren man zich op te rigten, legt het kussea Deder en zegt dan om hem in den waan te brengen dat zij te- vreden i^ en een oogentdik later op nieuw le leur le stellen: ijiit vivf ixtti. Kinesias beSamt dit met graagte en roept haar om dan no ook te komen. vs. 962 vlgg. -xoli^ yxp vt<Ppig Siv avri^xot, xolx t^u%^. ^o7oi 5* ifx^ii, woix 3' iiT(p6i ; vota^ 2cv Sppoi KXTXTtiviftevoi Kx) fiii j3iyuv Tohq SpSpOUfi De plaats, welke ^ ^u^^ of de ziel bier inneemt, te midden Tan ve(ppig, opxei?, d<i(pvi, Sppo? , zai ongetwijfeld den meesleii lezers, even als mij, voor dat edelste deel van den mensch weinig gepast toegescbenen zijn. Dat 4"^x^ corrupt moet zljn, befaoeft geen t>ewijs. Het woord , dat Aristophanes gebruikt' bad, is Diet ver te zoeken en komt ook in dit stuk meer dan eens voor. Men scbrijve: mix t^vA^, toToi 5' Hpx^i'; xtL vs.' 1002 vlg, XV ySip tuv wih.iv firep Kvx^oCpopiiVTiq ijroKtxiitpxfue, Men leze {nrcxsKicpxiii?. Ik weet niet of xTOKiwrstv wel er- gens anders gevonden wordt ; docb al ware dit zoo, moet toch xiwTtn met iiri xamengesteld eene beteekenis krijgen, diehet voor deze plaats ongeschikt maakt. Het wi) zeggen: in een gedoken en gebukt zich scbuil houden, of, bukken; om icts te oDtwijken. { S2 DB Ltsisthatr van Aristophanes. vs. 1124 vigg. iy^ yuvii ftiv t'lfti, vovi V ivtirri /loi' TO it? 3' ix vaTfiif re ko) yepaiTipm y.dyouq iroXKoiiq ixBuo'ity ou fieftoiivu/ixi xttKui;. Lysistrate had, zegt zij, hare onLwikkeling te danken deets aan haar eigeo t^anleg, deels aao hetgeeD zij van anderen ge- hoord had; beidea vereenigd bebhen haar gemaakt tot wat zy is. De wijze, waarop zij die beide oorzakeo aan elkaAder te- gtsDover stelt en •verbUidt , is in onzeo tekst verduisterd door de verandering van rf in Si. Men leze: iya yvvii fiiv t'lfii, voui i' htrm fioi, Toiii t' sx wxTpog re xre. vs. 1182 vlgg. vuv ovv oTait a^vtuiriTf, STTCit XV a.] ywxJxii; ufiaf iv ir6>.ti I ^evlffUfMV Hv h vxlai xltrrxti elj^OfMV. Aristopæks had niet geschreven ojras & maar ea? liv. Wa- ren de mannen in de bui^ door de vrouwen onthaald genor- den en hadden zij daar elkander hun woord gegeven, dan mong- ten zij naar huis gaan ieder met zijne vrouw en l>ehoefden niet langer dyvol le blijven, xatrtiTx riiv aurod yuvaX^ "/*»" Aa/SwK j f^tia" hoffroi. Tot zoo lang echter moesten zij dyviiittv, daar blijkeDS V3. 912 de toegang tot de burg bun anders verbodeq was. vs. 119K vlgg. ^ia-iv ufuv Xiya Xpyil^^rav vvv hloOev, mt •fttlikv QOTUf cu irtatiftiiv 6x1 rh (iif oux^ Toi/g ^uTTOui; avx^ffiirxi. De inflnitivus fftirtiptxvixi hangt natuurlijk af van jtxviv i/iTu h^ya, even als ^xft^xvsiv tUv sfiavi doch f^iyu upCiy xxft^ivsiv Tuy ifiuv Iwteekent, ik zeg u aan of ik noodig u uit om van bet mijne te nemen, terwijl hetzelf de verbum, wanneer er op volgt /fjjSlw vuTus Ev irE<r>if(dvS»t, natuurlijk geene andere opvatling toelaal, als die van, ik deel n mede, ik maak u be- Vs. 1128—1126; 1183; 1198—11^9; 1216—1241.. 23 kend, dat en. Dit is een eerste zwarigbeid; eene tweede viad ik in de mededeeling zel, die inhouden zpu, dat de spreker opzeMelijk zljne zegels niet te best gemaakt had, teu eide men ze zou kunnep losrukken. Dit nu is blijkbaar eene ongerijmdbeid. Alles gaat goed, indiea men voor den infiniti?us den imperativus in de plaats stelt en leest: x«i J f^^v ovtu4 eu ffsirnfiiv | $u ri tA.ii oix'' \ 7sbi; ^uttoui; xvxirwxvxt. vs. 1216 vlgg. xvoiye T«v 6iipav Txpxx^peTv ou U\sii; U|U«4 nxranxiiiTa i ipopriieiv to Xdipiav. oix &v jTOi^Jici/i' Si Si Txvu Sfi touto Sp^K, iiftlv xxflX sa6xi, TxXxiirapyiiToiASV. Xyiiiiq yi fisTii aou ^uvrxKxiirsipltva/iiv. oiiK x^iTii KaKUjeHe txi; Tpi%xi; fiXKpx- cult istd', oraq iv xte. De wijze, waarop deze verzen in God. R. tusschen eenen straatslijper [xycpxloq], een bediende en bet koor der grijsaards v^rdeeld worden, beeft dit tooneel >ang onverstaanbaar gemaakt en is te ongerijmd om eene wederlegging te behoeven. C. Beer heft in eeo werkje Ueber die Schauspieler bei Arisophanes, p. 94 eene nieuwe verdeeling voorgesteld, die behouendens eene kleine verandering door Bbrgk in de Teubnersche Ditgave aa'ngenomen is. Docb ook tegen deze verdeeling, schuon beter dan de oude, zijn vele bedenkingen in het midden te brengen. Ik het daarom ))est geacht, met ter zijde stelling van alle vroegere en latere pogingen, de plaats voor mij te nemen, zoo ais zij waarscbijnlijk in de oudste handscbriften gevonden werd, zonder aanwijzing van personen, ten einde te broven of ik misschien op die ^vijze, alleen door den zin geleid, eene uitkomiit kon verkrijgen, die mij beter votdeed. Zie bier, boe ik ten alotte meen, mij de zaak te Mosten voor-stellen. De viel eerste verzen zijn alien van deiizelfden persoon, een Atbener, die deelgenomen beeft aan best gastmaal den manoea op de burg door de vrouwen aangcboden, en nn in eene opgewondene stemming met een fakkel in de band de burg verlaat. Bij bet eerste vers is hij niet zlglbaar, maar hoort mes- bem Achter de deutet den wachter spreken, die op zijn bevel de port ontsiuit en daar bij niet spreken genoeg ter zijde wljkt, met de woorden v»px%upt7v oi SiXeta eu een schop of een slag aan zijn pligt herinnerd wordt. Het bet tweede vers treedt hij de podrt uit en vindt daar een aantal arme liedeo gelegerd, die den doorgang belemmeren. Hij wordt boos en dreigt ben, zoo zij niet been gaan. met de fakkel te branden: Doch naauwelijks beeft bij deze woorden gesproken of eene bedenking rijst bij hem op. Znlk een grap, a practical joke, gelijk de Engelschen het noemen, is eigeiilijk plooip en gemeen, en'hij zou zich daarliever niet mede verledigeD; >maar, vervolgt hij en rigt daarbij het woord eensklaps tot het pubJiek, als ik hat dan volslrekt moet doen, dan zal ik mijn best doen om ul. 