Liberal and mystical writings of William Law:
Law, William, 1686-1761 | Dowson, Mary Emily, 1848- | Dubose, William Porcher, 1836-1918
 in leert, dan weer stijging tot in Juni (of July?), daarna waarschijn- jk daling tot aan October. Wat de betrekkelijke waarden der perioden betreft, deze zijn uidelijk weergegeven door de waarden der gemiddelde medianen, Ismede door het uitzicht der figuren 1 en 2 ; hier geven de op et millimeterpapier gemaakte berekeningen voor de perioden de olgende oppervlakten : 1 c periode 2 e periode 3 e periode 4 C periode 1889 1890 22,30 cm' 18,10 » 30,65 cm 2 23,60 » 30,40 cm 2 25,20 •(«) 21,85 cm 2 18,50 » Gemidd. 20,20 cm 2 27,12 cm, 27,80 cm 2 20,17 cm 2 Zoodat er met zekerheid kan worden uitgemaakt dat de rste en de laatste, de tweede en de derde perioden als equivalent >gen aanzien worden, hoewel zij alle vier, opzichtens het looljaar, eene goed vaneengescheiden beteekenis hebben. (') Dit cijfer valt natuurlijk wat te hoog uit. — 96 — Ik kail tlOg beslniten door te zeggen ; De physische bedrijvigheid der sehoolgaande kinderen door loopt gedurende het kalenderjaar, onafhankelijk van den faklc ontwikkeling, vier perioden overcenkomstig de vier jaargelijden twee Iagi\ eene in den herfst en eene in den winter, de eersti zij rule in stijgende, de tweede in dalende richting; twee hoog eene in de lenle en eene in den zomer, insgclijks opvolgentlijl stijgend en dalend. Ik meen verder dat de zomerperiode als de hoogste, herfstperiode als de laagste der vier mag aanzien worden, 5° Deze resultaten in overeenkonist gebracht met mijne aac dachlproeven (*) Ialen toe het volgende te besluiten : De psyehisehe en de physische bedrijvigheden der kindere stijgen van October tot Januari, dalen van Januari tot Ifeert ; dar seheiden zij zieh en nemen eene tegenovergestelde richting : ler wijl de aandaeht gedurende de zomermaanden snel daalt, stijg de spierkraeht op zeer duidelijke wijze tot in Juni (of Jail?) ; na de vacantieen zijn beiden tot een laagtepunt gekomen, om daarna weer paralleel te stijgen tot in Januari, enz. (•) Een niet minder voornaam resultant is dit : Tervvijl des zomers de atmospherisehe temperatuur (nog immer volgens mijne tot hiertoe door proeven gestaafde meening) de aandaeht, basis van het psychisch individu, opmerkelijk terzelfder tijd de spierkraeht, basis van het physisch individu, op zeer beteekenisvolle wijze. Mijn gevoelen dat de atmospherisehe temperatuur bier de hoofdrol -*peelt is sedert 1896 nog niet veranderd ; er zijn integcndeel, sedert dit tijdstip, bewijzen eelen ge worden bij het meten o. a. van zekere physiologische verschijnsels, die mijne meening in deze richtig nog zijn komen Er dient echter nicht het oug vertorben dat mijne vroeger aandaehts procuie gedurig op dezelfde leerlingen werden allerd t terwijl mijne kiiijpkrachtonderzockhigen het gansehe jaar door groepen vnn verschillendt, hoewel identische, kinderen werden waarge- i omen. — 97 — Strärken (*). Alleenlijk dient herhaald te worden dat ik gedurig e gemiddelde temperatur van een gegeven tijdstip bedoel als- lede de opeenvolging der gemiddelde temperatur. Het middelijkfer 10° b. v., komende na het middelijkfer 20°, heeft niet eelfde beteekenis als wanneer het volgt op een ander middelijkfer dan 20, b. v. 3 of 5 of 11. Van absolute temperaturen is een sprake. 6° Ik heb insgelijks de betrekking onderzocht tusschen linker-n rechterknijpkracht. Ik geef eerst, in de volgende tafels, de erkregen uitkomsten: (*) Zie verder in de Bibliographie de memories van Eyckman en Lam. I i i 3C ft <^ 3 o OS W C 3 5c 3 o a * *- 3 s ■; x J + as S3 1 Ifc^ £ J 9 £ J + d & H £ J ft W t-* so es ci ^ t- c* q& «*i 10 ffj ci © © © ei © oq = es © ©©©©©©© © © a ( r O t» C rt a p p d ao ^ d © © O ©  ^ * k si ©ooo©©© © © © « ^ ^ t; rt «  r: -*; 5* © OS ■ OS © © 30 90 © © ©©©©©©© © ©   ± &*£ a pL< ^ < ^ -j s * * =: =* J- ,© _3 JJ £ E 1 S g o o p o as q u * a as u o o o O *T a> a a of «; is u m c 9 © 9 S , a> 0) 8 ft a o g s ft ~ h / ** — f *3 cm m CO m ^« ** ca 00 oo 00 ^« X ** Oi o o> o Oi O Oi O  8,9 10: 8,9 De vergelijkning dezer serieen schijnt aan te geven dat de spierkrachtasymetrie toeneemt met den onderdom, althans bij de door mij onderzochte kinderen. De opeenvolging, in stijgende reeks, der betrekkingen van de laatste kolom, is treffend. Nu stelde ik mij natuurlijkerwijze deze vraag : Zullen de verhoudingen tusschen linker en rechterknijpkracht meer de eeenheid naderen naarmate men jonger menschen onderzoekt? In andere woorden, is de vermelde asymetrie nagenoeg nul bij de geboorte? Het is begrijpelijk dat ik dit problema voor alsnu niet heb kunnen oplossen. In de literatur zijn mij daaromtrent enkel de gegevens van Quetelet (*) bekend en deze zijn bepaald in tegenstelling met de mijne. Ziehier de door hem opgemaakte tafel : («) Physique Sociale, 1877- II, bl. 115. Tap. 103. — 101 — OUDERDOM MANNEN VROUWEN 2 handen Rechts Links 2 handen Rechts Links 6 jaren 10.3 4.0 2.0 — — — 7 » 14.0 7.0 4.0 — — — 8 » 17.0 7.7 4.6 11.8 3.6 2.8 9 » 20.0 8.5 5.0 15.5 4.7 4.0 10 > 26.0 9.8 8.4 16.2 5.6 4.8 11 » 29.2 10.7 9.2 19.5 8.2 6.7 12 • 33.6 13.9 11.7 23.0 10.1 7.0 13 > 39.8 16.6 15.0 26.7 11.0 8.1 14 > 47.9 21.4 18.8 33.4 13.6 11.3 15 » 57.1 27.8 22.6 35.6 15.0 14.1 16 > 63.9 32.3 26.8 37.7 17.3 16.6 17 » 71.0 36.2 31.9 40.9 20.7 18.2 18 > 79.2 38.6 35.0 43.6 20.7 19.0 19 > 79.4 35.4 35.0 44.9 21.6 19.7 20 » 84.3 39.3 37.2 45.2 22.0 19.4 21 » 86.4 43.0 38.0 47.0 23.5 20.5 25 • 88.7 44.1 40.0 50.0 24.5 21.6 30 t 89.0 44.7 41.3 — — — 40 » 87.0 41.2 38.3 — — — 50 » 74.0 36.4 33.0  Taf. 104. MANXES VROUWEN OLDERBOM VEHHOlDtSGKN VEHHOIOISGEX Rechls Links Rechls Links 6 jarcti. 10 5.0 10 — 7 •. 10 5.7 10 — 8 » 10 5.9 10 7.7 9 i 10 5.8 10 10 .. 10 8.5 10 8.5 11 •. 10 8.5 10 8.1 12 •. 10 69 13 », 10 9.0 10 8.7 10 8.3 15 i 10 8.1 10 9.4 16 i 10 8.2 10 9.4 17 i 10 8.8 10 9.4 19 a 10 9.0 10 9.1 19 a 10 9.0 10 9.1 20 i 10 9.0 10 9.1 20 i 10 9.0 10 8.8  met hegene Quetelet aangeefl: 10: 5.8 10: 8.5 10: 8.5. Maar het is goed mogelijk zich een denkbeid te vormen pn de waarde dezer cijfers als men nagat dat Quetelet veel te teinig personen onderzocht heeft (een tiental per onderdom) en crder zelf zegt (loc. cit. bladz. 107) dat het door hem gebruikte teste] (van Regnier) niet die waarborgen van juistheid opleverde Be hij wel gewenscht had. Verder springt het in 't oog dat er peene regelmatigheid bestaat in de opeenvolging der getallen van fe hiervoor aangehaalde tabels, wat mij zeer bedenkelijk voor- Jbmt. Wil men voor de verschillende ouderdommen van het ischelijk leven de spierkracht bepalen met dezelfde nauwkeu- leid als door mij uitgevoerd op kinderen van 9 en 10 jaar, r schijnt het dat mijne methode bestens als grondslag kan penen voor het onderzoekingsplan. 7. Maar nu verrijst een nieuw problema. In het voorgaande hoofdstuk III) zijn de berekeningen voortdurend gemaakt op al \e bekomen uitslagen. Aldus bepaalde ik wat de kinderen geven fedurende het schooljaar. Het scheen mij echter hoogst interes- int na te gaan welke spierkracht de leerlingen kunnen ontwik- pfen gedurende het schooljaar. Daarvoor was het voldoende de Dogste cijfers uit mijne aanteekeningen te verzamelen en te ferekenen. Ik geef eerst eene proevenrij in extenso om aan te duiden in elken algemeenen zin de cijfers varieeren voor een zelfde idividu en bij de verschillende individuen onder malkander; l tafel 107 zijn de medianen samengevat. - 1(U — KlNDEftEN GEROREN IX 1889. Taf. 105. Proeven van October 1898. N. Eehste JONGENS HKLFT DEH MAAND Tweed e I1ELFT DEH MAAN Links Rechls Links RechU Th. 5 40 33 37 42 46 47 31 34 36 43 « BeVr. 6 65 56 47 73 68 60 64 64 65 54 55 Ho - — ■ — — — — ** 88 30 45 II 40 Ho. 6 55 56 47 lo 64 66 56 54 53 60 65 \ h.Za.7 47 53 56 m 60 57 60 49 55 55 65 Ik- Co. 7 45 41 37 53 45 45 18 42 38 47 47 Gt 5 43 46 M n x> 43 45 90 40 44 ta Ca, — 30 36 28 48 43 30 23 37 28 45 Ko, 6 45 45 33 S6 55 43 44 43 55 54 r-i. s 40 40 36 55 43 49 45 40 56 so Cto, i a 44 55 IS 62 45 45 48 36 50 h«. - VI 42 :J5 40 37 _ , , Se. b 35 38 31 42 43 35 42 37 38 Ui 6 47 GO 40 55 55 43 47 55 60 Nil. M 30 33 -}£. 41 32 37 22 27 35 St. 3 30 M 28 u Sfi 31 32 27 25 32 El, 6 a 32 42 26 30 38 30 sa 35 35 V. Oo. - 24 24 22 30 27 24 22 25 2d 31 Du. 5 47 44 58 52 <yj. 49 52 46 WL 3<* 38 40 38 50 48 48 48 46 62 42 55 52 Br. 3-! 57 65 62 65 68 70 57 61 68 66 V. Ca, 2'* 27 28 30 31 33 38 37 a 35 39 37 Be. 1 23 24 25 18 34 34 27 19 25 27 32 Ch. 9  50 34 49 60 60 50 Re. 6 35 35 37 38 45 33 48 42 37 50 50 Si. 7 25 35 35 30 38 37 as 37 40 29 38 St. 10 42 38 38 SB 37 46 30 34 33 42 VA D. Wt. U) 50 45 55 55 62 57 47 49 46 53 55 Su. 11 53 56 57 58 76 70 50 60 50 66 68 Gft. 11 56 65 53 63 43 49 D. Ry. 9 V, Ai. 7 33 32 37 37 35 38 34 40 40 40 44 40 44 44 54 43 48 46 42 54 53 61 Si. - 27 36 27 46 42 30 55 50 38 44 33 La. 7 33 36 34 44 41 49 47 50 50 47 38 De. — 24 i 34 30 44 45 37 38 37 31 52 50 Be, - 40 | 35 34 37 35 33 Bo. 6 25 25 30 33 32 34 38 40 38 35 36 D.Sm. - 20 11 31 39 45 42 35 36 80 ' 47 43 Nc. 6 23 23 23 32 30 33 26 30 29 32 38 — 105 — ^ — JONGENS N. Eerste HELFT ' DEH MAAND TWEEDE HELFT DER MAAND — i *- Links H Rechts Links Rechts A r. St. - 23 28 23 22 26 25 33  Ha. - 46 44 50 57 59  36 35 35 40 45 Sc. 7 60 47 63 67 59 37 50 46 47 55 69 53 Ja. - 63 80 75 80 83 79 70 75 70 78 82 Co. 4 54 37 52 47 53 55 44 45 50 54 55  30 42 42 Sm. 6' 40 37 45 49 50 49 40 35 35 47  43 52 49 47 47 42 28 37 49 47 Ce. - 52 47 45 59 52 54 45 55 55 63 64 De. 5 52 57 65 63 68 65 61 55 47 57 68 60 Mi. — 36  43 32 37 37 45 40 42 40 35 D. Mo. - 50 47 53 55 54 59 54 50 52 59 53 52  37 37 30 42 38 33 21 25 33 27 40 38 Ca, 6 24 23 21 28 18 24 15 28 27 21 26 3 Go. 7 70 41 66 72 70 73 44 47 53 01 60 m V. Ha. - 27 34 38 35 37 33 29 35 36 30 30 31 Si. 9 65 m Gl 48 54 GO 60 60 58 57 60 55 27 I An. 6 37 37 23 23 40 46 30 21 25 24 18 ^ij- — 17 15 17 19 28 23 18 25 17 21 19 Ne. 14 24 28 25 30 33 29 La. 13 41 43 43 57 55 50 50 38 49 53 55 lM La. 12 17 23 22 21 25 22 17 15 17 24 17 17 CL 12 27 30 35 30 32 35 30 35 26 32 30 37 V. Sp. 12 38 35 35 38 42 29 30 30 33 38 33 12 iCo. 12 28 14 34 36 41 39 24 31 34 25 34 43 D. Gr, 10 28 35 27 35 32 32 32 31 27 35 27 30 D. SL 9 32 30 35 27 20 28 33 27 22 26 31 25 D, La. 3 33 38 29 30 38 39 34 33 32 42 40 10 D. Vo. 5 31 39 34 35 37 44 37 37 35 38 41 :.i: JPe. - 34 30 24 30 32 32 20 27 25 > 30 30 •ii V. Ro. 6 32 32 39 38 42 42 37 41 33 41 40 n CI. - 13 15 9 13 22 22 18 19 18 28 15 21 De, 7 52 44 47 52 45 53 49 50 51 58 60 55 V.d.No— 37 42 45 40 45 40 38 30 38 43 41 tt V. Th. 6 40 37 40 40 53 40 35 36 37 49 45 4* 1 Sm. — 49 44 45 50 50 38 44 37 I 40 | 41 \ 41 M ! 1 V.DXi. 5 28 29 38 31 37 30 35 29 35 33 1 « * 1 m. — 1 20 15 15 26 27 18 16 11 15 I 13 M4  38 26 39 1 1 MEISJES 1 N - Eerste Links HELP DER MAAL TWEEDE Links HELP DER MAAND Rechts V.d.Wij.9 40 30 29 37 34 35 33 35 35 37 32 38 V.Do 5 50 45 52 30 43 48 48 45 27 37 37 52 42 45 Co. 8 35 42 40 42 33 40 40 47 48 42 43 Li. - 32 47 50 50 55 48 58 54 60 1 Di. - 33 39 42 35 38 36 39 38 33 32 34 37 Ae. - 38 26 36 35 29 39 30 31 35 37 37 37 Mo. - 37 49 37 38 25 57 51 43 40 54 47 D. Vo. 7 30 31 36 45 41 40 26 31 27 37 41 37 Br. 4 — — 16 30 23 25 24 20 Pc. - 30 33 35 30 34 31 33 28 34 32 27 Be. 3 28 35 32 33 33 33 30 35 31 23 34 34 35 Ma. 5 16 20 25 32 23 35 Co.  30 29 37 Ja., 5 45 55 49 48 50 57 39 57 57 52 52 51 Cr. 5 27 32 34 29 37 42 27 35 39 39  i/3 895 lTlI OS :*- v: JZ CO i Cft v* r* <© in i-N i-. — i* i-i iO SB e f, K o — :^ n ^ ac 00 o 1 ■ 8 ■G S I if: x oa p-M^ » _ - Z : " l^» i^ © C 1 ^ C^ C* < P co Ed x; C3 5C 1^ £ x eg eg a T CO CO Tf CO Tf* tow *-i ifs h* -*C>5cO £ ib si c ffi *- £ -r.M O X ^^ * * * ■ ^ *~ 1^ — %i- 1QOIN © — © — rt _-- !>► t— CD S3? £2 !Oh« ^T* CO ^T i_o rC ^ cs C^ CH 00 30 © l-O ^ —  me betrekkelijke waarden onleenen aan bijkomende faktoren an toeval, maar de uitdrukking zijn van de wezentlijke gelijke spierkrachtvariatie gedurende het jaar. In de discussie mijner uitslagen op het iv e internationaal engres van Zielleer te Parijs (Oogst 1900) (*) zijn er geene noe-nswaardige bemerkingen gemaakt geworden. Ik vermeld enkel gegronde mij toen onbekende mededeeling van Clavtere, dat m. de berekeningen der knijpkrachten niet overeenstemmen hetgeen men bepaalt voor een zelfde trekkrachtcijfer op het stel. Dit is inderdaad zoo; maar de verschillen zijn experimentaal schier niet waar te nemen op mijne zorgvuldigst verirdigde apparaten. Ziehier eenige cijfers genomen op goed valt uit (de voorproeven) : Taf. 108. TREKSCHAAL KNUPSCHAAL. BERKEEND DEPAID 42.5 11.5 12.0 45.5 12.4 12.8 44.8 12.2 12.5 46.3 12.6 13.1 34.3 9.3 9.4 38.0 10.3 11.0 35.4 9.6 9.8 35.8 9.7 9.8 38.7 10.5 11.0 42.0 11.4 11.4 39.8 10.8 11.5 40.8 11.1 11.7 (f ) Waren aanwezig o. a. Binet, Ebbinghaus, Joteyko, Marillier, rizi, Scripture, enz. — 110 — Men ziet dat de bepaalde getallen een weinig boven de berekende gelegen zijn. Ik moet hier nochtans bijvoegen dat ik deze bepalingen niet uitgevoerd het door drukking op het toestel, daar dan de lezing zeer bemoeilijkt wordt. In de praktijk zouden er bijgevolg grover fouten begaan zijn dan door de berekening. Eindelijk is dit punt, voor het onderhavig geval, louter bijzaak zonder een welkdanig belang. Ik einde I met dezelfde vraag te stellen als in Paed. Jaarb.I, 1900, bladz. 100. Sur la yarimbilite de la force musculaire des enfants pendant les années civile et scolaire. RESUME. Les experiences qui forment l'objet du prévoir travail ont été années en 1897; dépôt lors j'en ai encore parle à l'occasion de mes travaux sur l'accroissement de la force musculaire. Il s'agissait de savoir si les resultats que j'ai trouvés pour l'attention volontaire allaient ou non se repeter pour l'activité physique des écoliers. J'ai (Tabortl etiidie a fond la metuode a suivre et j'ai depense à cela une annee scolaire entière (1897-98). J'ai appris ainsi comment il fallait proceder pour obtenir des resultats comparables; je pose, comme condition fondamentale, que tout le travail, dans son entier, doit être execute par l'experimentateur lui-meme. Les resultats tres encourageants, obtenus dans eelte serie preliminaire, sont condenses dans les tableaux 1-12 : Janv. Fevr. Mars Avril Mai Juin Juin Juillet Oct. Nov. Dec. iT.% 15.3 43.6 44.8 43.6 44.8 46.3 4L7 42^9 Garc Cons... 38-8 37.6 37.7 35.4 35.7 35.7 35.8 38.8 33.4 31.5 Filles 43.4 42.1 40.5 40.9 39.3 39.9 40.8 41.3 37.1 38.5 Enfants (Moyenne). J en 1888 La methode suivie lors des recherches definitives est la suivante : Les enfants nes en 1889 et en 1890 ont est le classes en douze groupes; 1c première mois (octobre 1898) j'ai examine les garçons et les filles nes en Janvier à laide du dynamometre elliptique; le second mois ceux nes en fevrier, etc. J'operais done pendant toute l'on nee (Octobre 1898-Juillet 1899) sur deux series d'enfants, chaque mois variables, à peu prés rigoureusement du même age. Chaque eleve donnait mensuellement douze resultats; six (trois pour la gauche, trois pour la droite) durant la première moitie, six (id.) durant la deuxième moitie du mois, avec un espace régulier fie quinze jours entre les deux periodes d'operation. Les experiences avaient toujours lieu dans les inemes conditions. Je reunissais ainsi 4845 resultats en moyenne par mois. lis sont tous representes par les chirres de l'échelle de traction dans le but d'avoir une plus grande precision dans la comparaison des med. L'ancienne; en ouvert ces chiffres se lisent plus facilement et plus rapidement durant le travail. Les médianes ont été determinees exprimentalement sur le médiumile et calculees en même temps. Les tableaux 13 4 72 represent les calculs generaux conduisant à cet ensemble de condensations (voir les tableaux 73 et 74). Jan v. Fevr. Mars Avril Mai Juin Juin Juillet, Oct. Nov. Dec. flarriins en 1889 Les tableaux 75 à 98 donnent les calculs etablissant les periodes remarquables representees par les figures 1 et 2. (Voir aussi les tableaux generaux 99 et 100). II est "peirnls de ne plus douter qu'ai point de vue de l'activité physique les eleves parcourent durant l'annee des phases" de hausse et de baisse, toujours independamment des faciles - accroissement et exercice : 47.0 44.1 44.9 46.9 47.0 50.6 49.9 44.1 44.7 46.5 Garcons.. 38.4 38.7 36.0 37.9 38.0 37.9 38.0 37.0 38.0 39.0 Enfants.. 399 38.4 35.9 39.1 41.2 43.5 41.3 38.2  35.1 35.3 36.6 Enfants... 112 Una premiere periode deccondante (Janvier, fivrier, Men). Wj* Una deuxieme periode deccondante (Avrfl, Mai, Join). ^ Una troisième periode deccondante, dub determinee a caw Septembre). W Una quatrième periode deccondante, dub determinee a caw Septembre). W Una quatrième periode aecendante (Octobr* Novembre, La deuxieine periode aecendante est plua petite que la La deuxieme periode descendante est plus grande que la U quatrième periode aeroble tue U plus basse. En coiDparant oea conchisioos avec cettes tireea de vokmtaire, je puia dire : Leaactttftespbysiqaeetpeychiqiiedes de Janvier a Mara I a cette epoque eltea ae separeot ; rattentioii continue am i deaeeodante juequ'en Juillet tandia ce que ia force muaculaire monte eUea ae rencontrent a nouveau an raoia d'Octobre pour recommemer le ineine cycle. < Gee fluctuations s'operent sui vant uneloi que Je propoee de nonuner la « Laid lee forces de Lea tableaux 101 et 101 repreaenteot lea rapports eotre \ gauche et'droite. En tenant compte dea Jaarb.I,1900)j*6btiena: Naiaaance. Garcona. FUlee. 1880 1880 18W-1887 10:9J 40 : M 10:8.0 10:04 10: Wl 10:M 10:0.4 10:0.1 10: at Ce qui semble indiquer que l'synietrie muaculaire croft atec rage. Gee concordent pas avec ceux four n is par Quetelet (tableaux 103 et 104) vu la dcfectueuse employee par celui-ci. Au 7° de l'interpretation generale de mes régulations, je souleve la question vanté, dûment l'importance n'échappera à personne : la variability saisonniere de la font impisculaire representée-elle ce que l'enfant de l'annee, ou bien donné-t-elle un état special de l'individu physique independent de l'annee, ou bien donné-t-elle un état special de l'individu physique independent de l'annee. Vais dit au debut que mes experiences ont été faites stimulation ; j'ai pu constât sur qu'à la cause peut-être laquelle les resultats fournis par une même main sont si variables (tableaux 105 et 111 en révérence qu'en prenant dans chaque serie de six chiffres (series gauche et pour les deux moils) la plus forte pression, il est presque certain que possède chaque fois ce que l'individu à pu pu proprète. Les calculs qui en sont sont representés par le tableau general 107. On peut voir qu'ils corresponde les fluctuations saisonnieres indiquees par les periodes et les courbet qu'elles renferment. Au été Congré international de Psychologie (Paris, Act 1900) on ma fait remarquer que les divisions du dynamometre elliptique ne sont pas Égalés. C'est exact. Mais cela n'entame pas serieusement mes célème de la force de pression inscrits sous chaque mediane. Au tableau 106 je compare quelques chiffres determine aux chiffres calculet correspondants. On peut voir que les différentes ne sont pas fremnes. Enfin, elles n'ont ici  zoo geschikt tot het doordringen van het wordende psyche als hct teekenen. Onze kleintjes van 2 a 4 jaar kuniien nog geen pot- lood of pen behoorlijk gebruikcn, maar krabhelen duchtig met krijt en houtskool op muren en deuren tot groote ergernis van moeder of huishoudster. Langs dezen weg kan er dus best van hct teekenen gebruik worden gemaakt. Meestendeels echter schijnen de voorlgebrachte , lijnen, in alle richtingen en zonder schijnbaar spoor van gedach- ^tloop, niets voor te slellen, hoewel zij dikwerf rijk zijn aan Vgegevens waaruit de kindergeleerde het grootste voordeel kan : trekken en die voor den schoolman als zoovele lichtende punlen zijn die hem leiden kunnen op de onzekere baan der opvoeding. Ik wil daar op deze plaats een voorbeeld van mededeelen en van de gelegenheid gebruik maken om een tamelijk volledige ontleding van een jongentje aan te geven. DE OORSPRONKELUKE TEEKENINGEN. Ik had een ventje aan de hand, R., van dri e jaar en half geboren te Antwerpen in Meert 1897 van edit Vlaamche ouders). Leerling der Anlwerpsehe künderluinen (*). Het baasje schonksteds zijn voile vertroiiweii. Daar het mij sedert geruimen tiji reeds z66 « een persoontje * scheen, had ik ook wel eens nag< Langs welken weg ik best een gedeelte van ziju binnenst tastbaa sob kunnen doorgronden, en nam mij etndelijk voor, bij midde van het vrij geheugenlcekenieii, te gaan wat ik opzichtens de unl-wikkeling van zijnen opmerkings-gecdl wel zon kunnen ondekkcii. Men lieefl reeds op verschil- lende plaatsen kinderteekeningen we^rgegeven (->, Maar men trachl vooral de ontwikkeling van de k u list n a te gaan bij mid del van de bedendaagsche psychologiscbe gegevens en dour vergelijking met de voorlbrengselen der wilden doch, voor zoo ver ik weet, zijn de voor bedden tot opsporing van pe- dagogische vingerwijzingen,! de/en weg, nieeslal zeldzaam(Pap- penheini). Ik plaals mij dan D bijzonderlyk op dil laatste slam- punL R., 3 1,2 jnar and Na den kleinen knaap reeht vriendelijk gestreeld en too gesproken te hebben, deelde ft hem mec dat bij voor mij moest teckeiien. Van papier of potloml was naturik geen sprake. Ik gaf hem een stukje krijt en plantsle hem voor eon bord ; en bij teekende achtereenrolgefis de onderwerpen die ik opgaf : eon paard, eenen bond, een sehaap* ' Sedert 000 semester. Hot toi hiertoe genoten ondenvfji b sehicr hoofdzakc-lijk uit spel. "Konn Sully, Baldwin, Corrado Ricci, Stanley Hall, Pertpenheim... als de nicest gekeuten" — 115 — te tafel, een rups, een bed, een ventje, een vrouwtje, eenen spin; de pop zijner zuster, eenen kikvorsch, eenen sh, eenen vogelenkooi, eenen huis, eenen holleblok, eenen pier (lombri- agricola), een huis, eenen boom. — Al deze dingen waren n volledig bekend. Aanduidingen of verbeteringen werden gegeven, voorafgaandelijke ondervragingen opzichtens de slen der voorwerpen werden zorgvuldig vermeden, afleidingen aandacht kwamen niet voor; enkel werden de aanmoediginiet gespaard, en meermaals drinkte ik mijne zeer grootc redenheid uit over den geleverden arbeid. Zoo werkte de kleine en half uur per zitting met veel genoegen; hij verlangde es op den duur ongeduldig mijne komst. Wij hebben ons op aatst van October 1900 gedurende verscheidene dagen bezig louden. Een gegeven onderwerp werd meer dan eens gevraagd i na te gaan of de teekeningen wel de uiting waren de voorstelling in den geest en ook of deze veranderlijk was niet. Ik heb gedurig voor een zelfde onderwerp een groote vasl-d van het voorstellingsvermogen kunnen bestatigen, en de zwarop de figuren zich ontwikkelden bleef, over het emeen, voor elk hunner, constant dezelfde. Geene enkele al het ik teekeningen van vermoeidheid of gemis aan interest lens de oefeningen kunnen ontdekken. De hieronder volgende teekeningen zijn door mij met groote g zoo nauwkeurig mogelijk van het bord overgenomen opier. Hunne onderlinge proportion zijn behouden gebleven. Fig. 1. Een paard, met lijf (de liggende lijn), pooten (de ande lijnen), een mond (het eerste punt rechts), twee oogen 5 twee volgende punten, een staart (de gebogen eindlijn links), i anus (*) (het punt onder den staart). Fig. 2. Hel speelhondje Bibi ; lijf, pooten, een mond, twee gen, twee ooren, een staart. Het alles op dezelfde plaatsen als Fig. 3. Een schaap ; lijf, pooten, twee oogen, een mond, een aart. Fig. 4. Eeneiafel ; het blad (de liggende lijn), poolen. Geene ntuigen, geen mond, geen staart (dit is op luiden toon, zonder agen, aangegeven ; ik moest het bijzonderlijk bemerken!) Fig. 5. Eene rups; lijf, pooten, een mond (het eerste punt chls), twee oogen, een staart. Fig. 6. Zijn bed; twee pooten (de onderste staande lijnen), ree bedsponden (de bovenste staande lijnen), ligplaats. Fig. 7. Een venlje ; lijf, twee pooten (2), een anus, een mond et puntje boven het licham), twee oogen, twee ooren. Fig. 8. Een madammeke; lijf, twee pooten, een mond, twee >gen, twee ooren. Fig. 10. Een duif; lijf, twee pooten, een mond, twee oogen. reene ooren!) Fig. 10. Een spin; lijf (aanvankelijk een streepje; doch dit 3rd onmiddellijk door het kind uitgevaagd met de bemerking it het een c rondeke • moest zijn), pooten, « veel » oogen r aarschijnlijk de zwarte stippen op de huid). Fif. 11. De pop van Zus; een kop (voor de eerste maal!), ree oogen, een mond (ooren weggelaten), twee pooten. (Geen Fig. 12. Een kikker; lijf, een mond, twee oogen, een staart. >e kikkers waarmede de knaap in den laatsten zomer speelde idden alien pooten.) Fig. 13. Een visch; lijf, een mond, twee oogen, een staart let opzet aangebracht). (') Door het kind in straatdialect uitdrukkelijk aangewezen. *> De knaap maakt geen onderscheid tusschen beenen en pooten. - 118- FlG. 14, De vogetkooi. (Soort langwerpige bouten kast siechts eene zijde tralieen*) Fig. 15, 16, 17, 18. Opvolgentlijk ten appei eene pruim, re. peer, eene kriek, (De steerljes (ateogels) ziju telkens opzettelijk nocnul en aangebracht.) Fig* 19. Een holltbfok* Fig. 2D. Ben schoen of bottien. (De plaats voor bet ingaair] van tlen voei is, op niijne vraag, juisl aangegevcn.) Fig. 21. lien pier. (Lombriens agricola). Fig. 22. Ken huts. De knaap oordeelde dil groote onderwc boven zijn voorsLelliiigsvermogen ; hij aarzelde om de teekenifl aan te vallen en zetle eindelijk de lijnen neer, op mijn aanhou dend aandringen, zonder overtuiging en met zieblbaren tegeiuM liij was over zijn werk onlevrcden. Ik heb dan ook dil onderwer niaar eens gevraagd. Fig. 23. Ben boom. Onderscheid wordt gemaakt tus 9 den boom *, de kronkelende van boven naar ondcr getrokkej Blaande lijn, en < de takken * die niet tot i\vn « booni » bebuomi,] op goed valt bet uit werden aangebraebt. De lijnen werden meestal gelrokken zonder uilvagen en groote gekerheid, in vetle, duidelijke strepen. De pootem nioesten telkens nog verlengd, dikwijls tot aan den ondersle boord van bel bord ; vandaar de meeste gebrankel lijnen. Yo bet liuis alleen werden de lijnen getrokkeil van onder lot bovt zoo hoog mogelijk. — De zintuigen en den mond werden opteekeningen als bet ware geworpen : de knaap wilde goed ziclil bare punten voortbrengen en sloeg bevig op bet bord slukken krijt braken. Vandaar dat de schikking van oogen ooren niet i miner de juiste is ; niaar altijd werden de twee ook en de twee ooren aelitereen aangebracht. De volgorde van leelen eener teekening was steeds dezelfde : lijl", pooten, zintu gen ; mond, staart, anus, en die deelen werden ook steeds Undo genoemd. De aandacht, zooals gezegd, bleef gedarig gespannen. De volgorde waarin de teekeningen gevraagd werden hail geenen invloed, Inderdaad, toen ik eene week later de oefenii genoemd begon en de figuren dooreen dicfeerde, kreeg — 119 - Identisch dezelfde schetsen, buiten iin geval : toen ik « een madammeke • vroeg na de pop, aarzelde de knaap even en jteekende daarna « eenen grooten kop » met a een hoedje », twee 4>ogen, twee ooren, eenen mond en « twee voetjes • (geen lichaam). Hier is de invloed van de oefening en de suggeslie onloochenbaar. De hier bovenstaande schetsen leeren het volgende : 1° De knaap heeft goed gevestigde voorstellingen van de hem omringende voorwerpen en weet ze juist te onlleden. Dit wordl 5>ewezen door de richting der lijnen, het aantal zintuigen (te ■pemerkcn het verschil tusschen de duif en het venlje), de snel- t^—jd en de onveranderlijkheid van uitvoering der figuren, de ~ ats die deelen bekieeden. 2° Hij is original. Underdas, zijn broeders en zuster, alien under dan hij, teekenen gansch anders en teekenlessen kreeg hij fit hiertoe van niemand. Wat hij voortbrengt is uitsluitelijk door ontworpen, daar nabootsing naar alien schijn totaal is itgesloten. 3° De getallen een en twee zijn hem bekend ; het begrip vier, zijn geheel, ontsnapt hem en heeft hier de beteekenis van «veel» ; vandaar het eindeloos vermenigvuldigen der a pooten • ij het paard, het schaap, het speelhondje, de laiel, de rups, de in ; tevens de juiste wcergave van de paren zintuigen en de pooten i bij het ventje en het madammeke, de duif, het bed. erkenswaard is nog het aangeven, in dit laatste figuur, van t begrip twee maal twee (de voorste pooten en de twee spon- n van het bed). 4° Het gedacht van « proportie » tusschen de verschillende len van eene gegeven schets is niet gansch afwezig. Hiervoor iten de betrekking tusschen en breedte van de verschillende len van de verschillende figuren, v . Goral bij het ventje, het madammeke, het bed; K tusschen de verschillende dingen is het waar te nemen: men Tergelijke slechts de grootte der vruchten met die der andere Yoorwerpen. 5° Van de begrippen lengte, breedte, dikte, volumen, schij- -en de twee eerste alleen gekend. De voortgebrachte schetsen « ope ». OpHKtfcdgk hchbcs de pup. dec fcikkcr, A het T n g rlfkni f dfe miMu en den holleblok we) vol u • gesloten * zijn l *t og vallend (pop) of afi adjn.V«dOTOoklrtioor*dkwTan bet t lijf. in %. l t *3 5, 7, 8, 9 eemroodig door eene horiaonlale tliggemie) lijn eti venranging in Ig- 11 door eeneo cgrooten kop ». Over Itrl meen zijn * koppen » nkt moq y ilgl I : bet iioofd tnaaki rdn bet fichaam. 