Catholijke Nederlandsche
None
(1) Ew niet gemakkelijk kan bedrogen trorden, hadden de Her- opnieuw ondervonden, Reb, Mesiaansche Professoren er kunnen bijvoegen;. Zij hebben dit de op den vrede, op de eendragt, en op onze rust, zich gewaardigen zal, de leer die wij hebben voorgesteld in de meletematibus theoligicis, aan een onderzoek te onderwerpen, zonder eenige. acht op Hermes te slaam, en dat ingevalle: wij,:zonder het te weten, of te wil- len in dat werk iets hebben uitgedrukt, ’t welk strij- dig is met het Catholijk Ge- loof, hij ons daarvan ge- lieve te verwittigen, als ook dat, ingevalle die Leer overeenkomstig wordt bevonden met: het Catholijk Ge- loof hij ons krachtdadige hulp gelieve te verleenen tegen hen, die niet-ophouden in de dagbladen en an- ‘dere -geschriften, ons de hatelijkste benamingen te geven en ons tot groote ergernis der geloovigen, te behandelen, als menschen, die verhard zijn in de dwa- ling, als schismatieken en: als ketters... Wat u be- treft, zeer verhe Vorst? Wij bidden w dringend chs ootmoedig verzoek aan den H, Vader te doen toe- komen en ons uwe vermogende bescherming bij zijne Heiligheid te verleenen. Wij zullen. altoos voor u de diepste erkentelijkheid voor die weldaad, in ons geheugen houden. - i pete 4 » Wij zijn van uwe Eminentie de zeer ootmoedige en getrouwe dienaren, f » Rome, 4 April 1838.. a fine we 4 7. +» JOHAN JOSEPH BRAUN, “ons. Professor en Doctor der Wajsbegeerte.  met weinige: woor- den, op den brief die ge mij gezonden hebt, onder dagteekening van 4 April. In eene zaak van 200 groot gewigt (het is hier werkelijk zake van de zuverheid des Geloofs, buiten ’t welk er niets dierbaar voor den Catholijk is) de liefde van Jesus Curistus en de pligten van mijnen post, nopen mij, mijne Heeren’, om openhartig. met u te spreken. Hk zal u dan zeggen, dat uit den inhoud van uwen brief blijkt, dat gij uop den dwaalweg begeven hebt, en dat gij het voetspoor.volgt dergenen die zich bedriegen. “De uitdrukkingen waarvan ik mij bediend heb ia den brief dien ik u, onder dagteekening van 5 Au. gustus heb geschreven, om u den wil des H. Vaders te'doem kennen, zijn zoo duidelijk, dat zij geene aan leiding kunnen geven tot den geringsten twijfel. Maar, in plaats van u te onderwerpen aan hetgene, wat’ u in naam van 4, H. is opgelegd,. doet gij den H. Stoel eene Zware belcediging aan, als gij de toe-wupt nemende, tot de ijdele onderscheiding van het feit en het regt, door de jansenisten uitgevonden, ontkent, dat er dwalingen door den 8. Stoel in. de geschriften van Hermes veroordeeld, in dezelye vers vat zijn, en gij weigert ze te onderwerpen aan de uit-Spraak van den H.: Stoel'y die de werken van Hen-MES veroordeeld; dat is zniver en eenvoudig:te verwerpen, alles wat de Stoel van Perrus verwerp. Het zal das geheel nuttelooos zijn, dat-ge niij, nog verder over dit onderwerp schrijft', want daar de uspraak van den H. Stoel altoos, vast, onwrak- baar is, is de zaak geindigd; moge de dwaling ge- lykelgk eindigen! th. é _ » Ik heb niet alleen het geschrift, dat ge mij ge zonden hebt, niet gelezen, ik heb het zelfs niet gee opend; gij zult het als bijvoegsel bij dezen brief -vin- den. Er blijft mij slechts over, den Almagtigen te smeeken. dat UHij van boven met zijne genade den geest gelieve te verlichten, opdat gij begrijpen muoovt dat het koningrijk van God, in de eenvoudigheid. des geloofs en niet in: twistredenen bestaat, en dat: ij in zijne barmbactigheid,.u den geest van ootmoedige heid schenke, opdat-gi uw verstand gevangen geeft onder het juk der gehoorzaamheid van Jesus CHRISTUS, ten einde gij niet.zijt als die Aleine Ainderen, die wankelen en geslingerd worden door elken wind van leering, en giyj aan zelven behagende, Gij de eenheid der Kerk van Cuaistus niet door tweedragt verscheurd. '« Ik blijf in de gevoelens eener opregte achting enz. "LAMBRUSCHINI." HET SCHOOLONDERWIIS IN NEDERLAND. Onder diegenen, die de maatregeten der regering tegen de afgescheidene Gereformerden openlijk en met klem hebben afgekurd, behoort MC. M. van perk Kemp; die dan ook zoowel als de Heer Groen vAN Prinstener, de (Gereformerde) Nederlandsche Stemmen, en de afgescheidenen zelven, met grond en reden klaagt, over het godsdienstig onderwijs inonze openbare scholen: wij zeggen: met grond en reden, want allen, die aan onveranderlijke Goddelijke en door God zelve geopenbaarde waarheden, van welker geloof en naleving de zatigheid afhangt, opregtelijk gelos ven, moeten dat zoogenaamd Christelijke onderwijs, ’t welk in onze openbate scholen gegeven wordt, als zoetmakend gif, als voedsel voor het indifferentismus en diensvolgens als hoogst verderfelijk beschouwen: en het is uit dien heofde, dat wij Catholijken, met de oud Gereformerden, zoo die gescheiden als die niet gescheiden zijn, volmaakt eenstemmig denken, en eig" Eine schön, voor Catholijke kinderen verloren: Wij heben de noodzakelijkheid daarvan in eenige vervolgartikelen in ons ‘blad betoogd, © Een na dien tijd ‘uitgevaardigd Koninklijk Be- sluit (1) waarover bereids de Noord Brabanider en de Onpartydige gesproken hebben en wanrover wij later opzettelijk hopen te sprelen, heeft dit verlangen niet (1) Wij heben de dagteekening van dat Besluit nog nergens aangetroffen, ~ : weinig opgewekt én bevestigd; terwijl alles wat ter verdediging van het tegenwoordig onderwijs gezegd wordt en gezegd kan worden, de noodzakelijkheid van eigen scholen voor de Catholijken, slechts des te ster- ker bewijst. Wij willen daarvan een staaltje aanvoeren. In het Bijvoegsel tot het Amsterdamsche Handels- élad van Dingsdag 26 Junij, wordt een'artikel aange- troffen, waarop wij meenen de aandacht van alle Catholijke ouders te moeten vestigen. Het is van den volgenden inhoud; ee e © Junij 1838. Geen groot vriend noch voorstander zijnde, van al wat naar twist en tweedragt, in zaken de Godsdienst betreffende, zweemt, bleef ik sedert verscheidene maanden onbekend met de: Beoordeeling van het Geschil over de Maatregelen tegen de erreichen: door. Mr. C. M. VAN DER KEMP. Eenige dagen geleden werd mij deze brochure toegezonden, en weldra ont-waarde ik denzelfden geest, welke het separatismus kenmerkt.” De schrijver moet niet vergeten, dat hij aan dien geest die het separatisme kenmerkt het aanwezen der hooggeroemde Hervorming te danken het aanwezen der hooggeroemde Hervorming te danken het aanwezen der verzaken. Hij zegt verder: Geen theologisch collegie gehouden hebbende, ben ik geenszins bevoegd, mijn oordeel over die kerkleer, welker gelöst in het gemelde geschrift des Heeren van per Kempe wordt verdedigt uit te spreken, echter ontwaardde ik met droefheid, maar al te zeer, dat, blinde partijdigheid de pen weder bestuurd had. Men leest, w I zou het gelöven, met zoo vele woorden in hetzelve bladz. 22: Zekerlijk zouden er z00 doende ook scholen komen, waarin het Evangelie miskend en verworpen, maar tevens ook scholen, waarin het zuver geheel, werd, terwayl het nu geheel en @l van ALLE scholen ge toeerd is." Zoo diep is, door de bemoeijingen der maatschappij, die {zich noemt: fof nut van ’t algemeen, door hare geschriften, en haren overwegenden invloed op het. onderwijs, de onverschilligheid bij de Nederlandsche Protestanten doorgedrongen, dat men de aangevoerde woorden van den Heer van per Kemp lezende, met verbaasdheid uitroept: wie zou het geloven? Intuse schen zal de schrijver zoo als wij in het vervolg zien zulelen, het gezegde van den Heer van per Kemp, hoewel bij blind genoeg is, om het niet te zien, wijl hij den waren geest des Christendoms niet kent, zelf bevestigen. Het schlügt dus, dat de Heer van pen Kemp bereids alle sacholen bezocht heeft: hoe zou Z. E. anders op zulk een’ toon durven spreken. Wij twijfelen er echter aan, ja, wij zijn zelfs overtuigd, dat de man, die verlangt, dat er scholen uitslui- tend voor Hervormden, Lutherschen, Remonstranten, Roomsch- Katholijken, Joden en ongeloovigen opgerigt werden (blz. 22), welf niet regt wist, wat hij eigenlijk wenschte, toen hij die regels ter neder schreef, en dat hij niet bevoegd was, op zulk eenen hoogen toon uitspraak te doen over den Godsdienstigen en zedelijken staat van het lager en middelbaar onderwijs in ons Vaderland.” De Heer van ner Kemp wist zeer goed, wat hij zeide, toen hij dat schreef, en wij weten ook zeer goed wat wij zeggen als wij beweeren, dat het open- baar onderwijs in de lagere scholen enkel geschikt is, om indifferentisten te vormen. Ook wij Catholijken werlangen, dat Flervormden of gereformeerden, Lutherschen, Remonstranten, Catholijken en Joden, vole ledige vrijheid hebben, om eigene scholen voor hunne eigene kinderen opterigten; omdat de grondwet, gelijk,s: bescherming aan alle bestaande Godsdienstgezindheden waarborgt, en het gouvernement door het schoon mönopolie en het onderwijs, ’t welk in de meeste opens bare scholen gegeven wordt enkel het indifferentismus, of het zoogenaamd algemeen Christendom beschermt tot prejudicie dier Godsdienst-gezindheden, die den hoogsten prijs op positive leerstukken stellen, ’t welk lijnregt strijdig met de grondwet is. Overigens kan noch aan de Gereformeerden, noch aan de Catholijken, met eenigen.schijn van regt worden geweigerd, wat aan de Joden wordt toegestaan; en dat deze eigene scholen hebben, kan niet worden geloochend. Zelfs heft men nog onlangs te Gouda, eene nieuwe Joodsche school ingewijd (1). En wat bewijst het ijveren van sommigen tegen de vrijheid van onderwijs? Niets an- ders, dan dat indifferentismus en guasie liberalismus, ondanks al hun gezwets op verdraagzaamheid en vrij- zinnig Held, veel onverdraagzamer zijn, dan de afgee scheiden Gereformerden, jazelfs, dan de Catholijken, die men gewon is, als de onverdraagzamen, af te schilderen. Voor de ongeloovigen behoeft men geene eigene scholen toe te laten: de tegenwoordige scholen zullen ongeioovigen genoeg voortbrengen; daarom heeft het ongeloof er niets tegen. IETS over ve DISCUSSIE mer pen PREDIKANT LE ROY en ner ANTWOORD op zine -BRIE- VEN, poor vex EERW. HEER H. HOE- PERMANS, R. C.° Pr. en PASTOOR tre MAKKUM, 1n FRIESEAND, Onder den titel van; Antwoord op het boekje van den Heer J. J. 1k Roy, Predikant te Oude-Tonge; getteld: Zestal Brieven, over de onfeilbaarheid van den Paus en van de Kerk van Rome; ter beant woording der Brieven van den Heer J. G. Lz SAGE TEN BROEK, voorkomende in NV.o 10 tot 13 van de Catholijke Nederlandsche Stemmen,. en betrekhing hebbende tot de hem voorgestel- de en door hem aangenomene onderhandeling over dat onderwerp, door H. HozPERMANS, Pastor te Makkum. Amsterdam, C. L. van LANGENHUYSEN, 1838, groot 12.m0, XXXVI. en 329 bladz. Prijs f 1,80. Onze lezers zijn te wel bekend met den loop en het afbreken onzer discussie met den Predikant ne Roy, om daarop terug te komen, of er meer van te,zeggen. De wijze waarop hij de zaak behandel had, ontnam ons de lust, om opzettelijk op zijn Zestal Brieven te antwoorden. Wij zouden daarbij welligt aan onze verontwaardiging te veel gehoor hebben verleend. Wij (1) Zie ous yorig Nummer. ; “d. | =m 2510. besloten dus tot het geven van een kort verslag van den inhoud zijner brieven en het aanwijzen van de’ drogredenen die er in voorkomen, doch meenden alvo- rens de Opdragt welke de Predikant te Roy zich ver- meten heeft, aan zine Catholijke Eandgenooten die de waarheid beminnen te schrijven, geheel enal, van onze aanmerkingen verzeld, in ons blad te moeten me- dedeelen.... De onverwachte gebeurtenissen in Pruis- sem en elders, hebben ons genoodzaakt, zoowel dit als andere Vervolgartikelen te schorsen. 'Intuschen is de Eerw. Heer Hornermans, een dier- genen, die ons tot het beantwoorden van Le Roy's Brieven had uitgenoodigd zelf opgetreden. In geen wonder! Wien betaamde het beter dan eenen Catholijken Herder, om aan een man, dien allé Catholijken als eenen dwaalleeraar moeten beschouwen, de waarheid onder het oog te brengen; hem het ongerijmde van zijne manier van onderwijs en zijne onbevoegdheid om als leeraar der Goddelijke openbaring op te treden aante- toonen, en aan de Catholijken het middel te verschafen, om zich tegen de drogredenen van den Predikant LE Roy en. van anderen, te wapenen? De Eerw. Heer Hornermans, toont voor die taak volmaakt te zijn berekend. Hij schrijft, met die klem en nadrok, die in een soortgelijk geval den man be- taamt, die de magt om anderen te onderwijzen heeft ontvangen van de Opvolgers der eerste Apostelen, aan welke de God-mensch gezegd heeft: Mi is alle magt gegeven in Hemel en op aarde. — Geltjk de Vader * My gezonden heeft, zoo zend ik u liedens, Mij be- handelt echter den Predikant 12 Roy met zoo veel be- scheidenheid, als in dit geval mogelijk was; terwijl hij op eene bevattelijke wijze het ongerijmde der Pro- testantsche manier van onderwijs, en der stelling: dat de Bijbel het feerboek der Christenen is, en de onbe- voegdheid van den Predikant, om zich Leeraar te noe- men, aantoont. Le eerste brief loopt geheel over de Opdragt. van den Heer te Roy aan zijne Catholiyhe Landgenooten die de waarheid beminnen. Wij willen een paar Staaltjes uit denzelven aanvoerene Verbeelden wij ons een kind, dat dikwijls in huis den klank der letters gehoord heeft, zonder derzelyer figuren te kennen, Dit kind gaat nu ter school, en ondervindt, dat de meester, eene vroeger gehoorde letter noemende, hem de daarmede o- vereenstemmende figuur»aanwijst. Maken wij nu verder de zotte verbeelding, dat dit kind den meester feilbaar beschous wende, op de gedachte komt dat de meester mistast, en hem eene letter als A aanwij * St, welke mening under meester B. Zou noemen. Wat dunkt vu van zulk een kind? Doch laten wij het zedelijke van zijn doen voorbijzien. Wanneer zal dit kind, ik zeg niet lezen, maar zelfs het ABC leeren? Zeker nimmer. En: toch dit kind handelt-naar het regt wat Gij hem in Uw voorbeeld toekent, Het is waar, zulk een kind kon zich naar eene andere school begeven: maar het zou ‘toch overal een feilbaren meester aantreffen, en dus overal dezelfde moeijelijk- cheid: ontmoeten. Dit geldt van den gewonen meester gelijk van den verstandigsten en bestgezinden; en Gij zict, hoop ik, dat zulk een kind niet vrijheid van onderzoek behoudt, dat het gehoorzaam en vertrouwelijk acht geven op ’s meesters leering niet slechts nuttig, maar ook noodzakelijk is, en dat dit altijd eenige vrucht van zijne lessen zal genieten. Gij zaagt dit ze- ker yroeger niet; want Gij leert het ons anders: doch _bij al. dien Gi het nu niet ziet, dan moet Gij U een kind veronder Stellen, gelijk er misschien noort een kind inde wereld geweest ist, Gij zoudt ook kunnen denken, dat die menschen, die thans niet lezen kunnen, in hunne kinderjaren naar Uw voor- beeld gehandeld hebben.” Blz. 9 en vee Het zou naar ons inzien niet wel mogelijk zijn, om al het ongerijmde, onnatuurlijke en tot wanorde (1) Jeidende, der manier van onderwijs, welke de heer Le Roy in de opdragt van zijn zestal brieven den Catholijken tracht aan te prijzen en waarop hij telkens terug komt, eenvoudiger en duidelijker te doen in het het oog vallen, dan de Eerw. Heer Horpermans in zijnnen eersten brief gedaan heeft, waaruit wij nog het volgende willen afschrijven. De Bijbel is voor u lieden zulk een gezag, De Bijbel, als boek, bestaande uit papier en letters, is eene stoffeikke zelfstandigheid, en, als zoodanig geheel zonder gezag en leven; de geest is tegenover den bijbel, wat eene menscheligke ziel tegenover het ligchaam is. 1s nu deze geest des Bij-bels waarlijk de geest Gods, in de personen der Apostelen gegeven, om eeuwiglijk bij hen te blijven, dan wordt het daar-door een Goddelijk boek, het zijn gezag onleent uit de leeringen van diegenen, die de personen der Apostelen wettig-lijk opvolgen en yertoonen, en het den Geest der waarheid maken, om eeuwiglijk bij hen te blijven (Jon. XIV. 16) is het echter darauf de Protestantsche geest, dan is het de geest van aan henzelve overgelatene menschen, de geest des vrijen, dat is van gezag ontblooten onderzoeks, de geest die van den Bijbel eenen twistappel maakt; de geest, die degenen, welke denzelven, volgens u, in handen heben moeten, in een gestadigen wind van leering heen en weer schommeld (Erez. LV: 19); de geest, die, wanneer hij soms al de Geest der waarheid is, zich toch nooit als de geest der waarheid kan vertoonen, nooit algemeen aangenomen is noch wordt, en, om zoo te spreken, alle oogenblikken door eenen anderen geest verjaagd wordt ; de geest, die onbeschaamd genoeg is, om iederen vorm, in welken hij zich bevindt, aan Jesus. Curisrus toe: te schrijven, en al zijn gezag uit ziju ge- waande woord te ontleenen, de geest, om maar op te houden, die aan den Bijbel niet alleen geen Goddelijk gezag overiaat, maar zelfs ook dit boek beneden alle menschelijke leerboeken stelt. Kn beschouwen wij den Bijbel als het wetboek der Christenen, dan is he Voor de Protestanten nog minder bruik-baar, dan ons burgerlijk wetboek wezen zou, ingevalle er geene verklärende en beslissende regters en geene commissarsen van politie, of andere beambten der uitvoerende magt; wettiglijk aangesteld en gezonden waren. Neen Eerwaardé Heer, de naam, ik zeg niet van Christen-Leeraars, maar zelfs van Leeraars, is voor de hervormde predikanten te hoog. Daar Gij-uw beschreven hebt, als blootelijk het volk toelichtende, zoo moesten zij zich met den ootmoedigen naam van toelichters yergenoegen: het zou hun waarlijk beter dan oosten passen, om den boven aangehaalden tekst (Mawr XXIII: 9, 10.) Et patrem etc. Nee vocemini magistrietc.), waarmede Gij ons wildet toelichten, op hen zelven toe te passen. Inders daad, de Hervorming heeft de Christelijke leerwijze zoo vere laagd, dat hare Predikanten met minder regt, en bij gevolg met minder, innig gevoel van waarde, dan een schoolmeester, sich leeraars mogen noemen,’ Blz. 88 en very. Ons bestek gedoogt niet, dat wij meerdere unittreke selten Brief van den Eerw. Heer Hoe-PERMANS Maken; en even weinig, dat wij dit 200 doel-treffend werk geregeld analyseren, waarvoor het trou- wens ook niet wel vatbaar is. Wij hebben slechts iets over den eersten Brief willen zeggen, en uit deazel- yen aanvoeren, om onze lezers te doen beseffen, hoe Belangrijk dit werk zij en in hen de lust op te wekken, om het zich aan te schaffen. Men leze de redenen, om welke de Predikant te Roy, zich niet bij de afgescheidenen voegt. Zie ons rr nummer ED. In den tweeden Brief gegen de Kerw. Schrijver over, tot de beantwoord van het eigenlijke Zesfal, en doct ook dit op eene zoo meesterlijke wijze, dat wij aan het slot van dien brief, met leedwezen, het volgende lazen; Zegt Gij dan nog eens ten slotte: » En dus ontbreekt in » de H. Schriftuur dat geheele bewijs, hetwelk wij als eene » Goddelijke getuigenis voor de onfeilbaarheid van de Bisschop- pen van Rome, met grond meenen te mogen vorderen.’’ — Zoo geeft Gij daardoor op nieuw het bewijs, dat het onmoge- lik is, om een Godsdienstig geschil alleen door middel der H. Schriftuur te beslechten: niet wijl dit Gaoddelijke Boek daartoe altoos ontoereikende zoude zijn; maar wij hetzelve in de verschillende handen der strijders altoos, een verschillend wapen schijnt te wezen! Wat wij Catholijken uit de H. Schrift bewijzen, dit verwerpt Gij, uit hoofde dat er soms niet met klare en uitdrukkelijke woorden in staat: en z00 lang wij niet too-nen dat er geschreven staat: De Catholijke Kerk is alleen de ware Kerk van CHRISTUS, en de Bisschop van Rome, is haarzigtbaar Opperhoofd, — zult Gij u wel altoos aan de duidelijkste en onbetwistbaarste bewijzen weten te onttrekken met de zinnige eischen, welke Gij aan den Heer Le Sage TEN BROEK Tibet hebt, op den voorgrond te stellen, en dan naderhandijk an om het andere woord, te zeggen: wij hebben niet. het minste spoor daarvan gevonden, Daarentegen is in Uwe hand de Bijbel niet zoo streng aan de letter gebonden; alles wat gij er uit trekt, staat er met klare en duidelijke, ja soms met ronde wo Orden ins; en wanneer wij dit niet zien kunnen, is de moeite u niet te groot, om ons dit met Uwe bijvoegingen en verdraaijingen tastbaar te maken Gij hebt de bewijzen der C@atholijken bestreden, also de Heer Le Sack, er niet een woord van gezegden had, ern het zwakste van al zijne gezegden uitgekozen, niet om het te wederleggen, maar om het door eene magtspreuk van zijne kracht te berooven. Met menschen die z00 eigendunkelijk den sleutel der wetenschap bemagtigen. (Lux. X1 52.), is het mij niet mogelijk, om altoos binnen de greuzen der diepste bescheidenheid te blijven, en daarom hoopik, dat Gij het mij vergeven zuit, waar ik er soms buiten gegaan mogt wezen Ten e¢inde mij echter buiten gevaar te stellen van mij in het vervolge tegen de wellevendheid te vergrijpen, sal ik op Uwe volgende brieven niet antwoorden ; eensdeels vermits Gij zelf erkent, dat wanneer onze bewijzen uit de H. Schriftuur voldoende waren, de zaak voldongen was, eh ten andere, wijl ik in Uwe behandeling der Kerkvaders enz. Uwen doorloopenden redeneertrant op menige plaatsen aantref.” Bla. 236. Gelukkig is dit voornemen van den rondbarstigen Frieschen Pastoor niet zoo onverzettelijk, of Zijn Kerwe zal het ten gevalle van het verlangen zijner Geloofsgenooten laten varen. Hij zegt ten slotte: » Mogten echter mine Geloofsgenooten mij laten blijken dat jk hunne Goddelijke Kerk, niet genoegzaam van wege Uwe bestrijding gewroken heb; ja mogtet Gij meenen, dat Uwe volgende brieven op betere gronden rusten en dat ik mij daarvan maar afmaken wil, dan ben ik, als de goede God mij leve en krachten spaart, terstond bereid, om den arbeid weder op te vatten en voort te zetten. Al wie zijn bloed niet spayeu mag wanneer het te doen is, om daarmede zijnnen H. Godsdienst te verdedigen, mag ten minsten den last van eenigen arbeid niet schroomen: en wat U aanbelangt, het zal mij een groote eer zijn U daardoor het bewijs te leveren, dat Gij in mij eenen liefhebber der waarheid gevonden hebt; terwijl ik,onder de hernieuwde betuiging mijaer hoogachting verblijve enzッенннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннннн Zonder te willen beweren, dat de Eerw. Heer Ilo.renmans onze Goddeliyke Kerk, wegens de besi- ding des Heeren un Roy, niet genoegzaam zou gee wroken hebben: en nog minder dat Le Roy's volgende brieven op betere gronden rusten, verzoeken wij ech- ter ook namens onze Catholihe Landgenooten die de waarhcid beminnen den Eerw. Pastoor van Makhum Aan nut Burnesu van pe CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN zijnenh nattigen en doeltréffenden arbeid’, niet oa. ter bevestigung der Catholijken, in het allerheiligst gelöst, maar ook ter inlichting van zoodanige Protestanten, die van goeden wille zijn, te willen voort zetten en ons ook een antwoord op de volgende brieven des predikants te Jeveren; terwijl wij vertrouwen, dat onze Catholijke landgenooten, die eenigen prijs op de verdediging der waarheid stellen, zich het boven vermelde werkje van den Eerw. Heer Hoerermann, zal-Jen aanschaffen, vour zoo ver zij ditniet reeds mögen, hebben gedaan. BISDRAGEN VOOR HET IVOOREN CRUCIFIX VOOR DEN - AARTSBISSCHOP VAN KEULEN BESTEMD, Montant in ons vorig N.°, van 30 Junij, vermeld. f 588.66 Van de twee R.C. Gemeenten te Z. - » « « « ». Van het R.C. Leesgezelschap te Helmond, met de volgende regela: 22. 2 2 « 0 2 6 0-0 » 6 3 43,50 Uit achting voor den man die niet van de aardsche mat, Maar ran syn God alleen,  ‘sGravenhage, is den 23.80 Juni. Leerrede over het PRIMAATSCHAP van den Paus vay Rome, voorgedragen in de Hoofdkerk te Lurk, door Mgr. den Bisschop, in de Vaste van 18383; gevolgd door eenige aanteekeningen, Uit het oorspronkelijke Fransch vertaald.. Deze leerrede is als een vervolg op het Mandement voor de Vaste van 1838, door denzelfden Prelaat vita gevaardigd, en waarvan bij denzelfden uitgever on- langs eene vertaling in het licht is verschenen. Deze Leerrede zal dus, even als het Mandement, de al- gemeene belangstelling wegdragen, te meer om de belangrijke aanteekeningen, waarmede de Prelaat de- zelve, bij het openbaar maken, verrijkt heeft. Bij de Kunsthandelärs FRANS BUFFA ew ZONEN, Kalverstraat, hoek van de Gapersteeg, N.° 221 te Amsterdam, wordt uitgegeven het welge lijkend PORTRET. van den Heogwaarden en Welgeboren Heer CORNELIUS LUDOVICUS Baron vag Waickersloth, Weer van Schalkwyk, Bisschop van Curium,. naar de originele schilderij van den Heer CH. van BEVEREN, geteekend en op staal gegrave erd door den Heer H. W. COUWENBERG, ge- pensioneerd door Z. M. den Koning der Nederlanden. te Gravee B. N.° 28. Nummer 28. 14 Juuy 1838 ~ oy iat -. ; > oy 6% CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN OVER | | ) _GODSDIENST, STAAT~, GESCHIED= EN LETTERKUNDE ag Ala JESUS. dit geregd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, teide Hts. - : if ‘Beilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in wwen naam; opdat xy één yn, gelyk wip. ese ee En tk bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun weord in mi gelooven sullen : opdat zy allen één zijn, gelk Gy, Vader, in mi en ik in U: dat x ook in ons mogen cén zyn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. En ik heb hun de heerlykheid gegeren, die Gy my gegeven hebt: opdat ty souden één zijn, gelijk wy ook één zijn, Ik in hen en Gi in my, opdat zy volkomenlyk cén syn: en dat de wereld wete, dat Gi mij gezonden hedt. Joann, XVII, Op dit blad ‘t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingetekend aan alle Postkantoren, ne bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzeelte wordt met den Post verzonden voor den prijs van $8.50 in het jaar; het half jaar of kwartal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te: Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Brie- cen sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Belgie kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. HET SCHOOLONDERWIIS IN NEDERLAND. Vervolg en Slot van bladz. 230. Vy eet dan de heer van der K. niet, vraagt de schrijver dat er vele scholen zijn, waar het voortreffelijk boekje van N. Ansuin: Het Leven van JKzuS, hetwelk voor de tiende waal herdrukt is, zoowel als de geschiedenis van Joser en 'andere werk. N. Ansuin: Het Leven van JKzuS, hetwelk voor de tiende waal herdrukt is, zoowel als de geschiedenis van Joser en 'andere werk. jes, waarvan dé geheele inhoud ecene zuver gods- dienstige en zedelijke strekking heeft, gelezen en herlezen sword (worden). whiny Het is volstrekt onmogelijk om eene geschiedenis yan onzen goddelijken Verlosser te. schrijven, die. voor alle Godsdienstgezindheden bruikbaar ise Zelfs is de uitdrukking het Leven van Jesus, zonder verdere bij- voeging reeds aanstootelijk voor hen, die den Heer Jesus, als hannen God en Zaligmaker aanbidden. En -wel verre van in de meeste werkjes, die in de schos Jen gelezen en herlezen worden, eene ZUIVER; gods- dienstige en zedelyke strekking te erkennen, be= wij dezelve alleen geschikt, om vadsche schouwen ( godsdienstgevoelens in te boezemen, en daardoor de ‘moraal van haren stevigsten steun te berooven. En. Zie-ons vorig N.e Hh Bhieea ance t.3 : -anstootelijk zijn, behoorde in scholen, zoo als onze Weet hij dan niet dat er geen dag omgaat, op welken de naam van Jazus, op de meeste scholen, niet met eerbied uit- gesproken, en geen schooltijd begonnen, noch getindigd wordt, zonder dat de onderwijzer den God der Christenen plegtiglijk dankt, voor de zegeningen, welke hij en zijne leer- lingen genieten? Kent hij den inhoud der schoolgezangen niet, welke uit zoo vele reine kinderharten tot hem, den vader der lichten, van wien alle goede gaven en volmaakte giften ne- derdalen, opgezonden worden? Dit alles klinkt frasi, maar het doet niets af. Wat zegt het, dat men nog wel staanshalve met eerbied den aanbiddelijken naam uitspreekt, die de eenige is welke op aarde is gegeven, door welken wy kunnen zalig worden, en in welken zich alle knieen moeten buigen, die in den hemel, op de aarde en onder de /¢/: aarde zijn? Juist dat bidden en danken voor en ta ify : zalig den schooltijd, op eene wijze en in bewoordingen, die, zoo wel voor oud Gereformen als voor Catholijken, openbare scholen zijn ingerigt, volstrekt geen plaats te hebben. Over de benaming: God der Christenen, willen wij hier niet spreken: de eerste Christenen gaven voorzeker aan die uitdrukking eenen geheel ans deren zin, dan de schrijver van, dit stuk. Metéde reine kinderharten, waaruit de schrijver de 8 hoot. "Gegangen tot den Vader der lichten lat opzenden, is het, helaas! Meestal zeer treurig gesteld..." "Is het het, den niet bewusst, dat de groote waarheden i "door Jezus uitgesproken: Hebt God lief boven alles en uw "maasten als u zelven, en het: doet aan anderen, wat gy wilt dat u geschiede, den kinderen dagelijks wordt voor oogen gehouden." "Dit zijn geene waarheden, maar Jessen en geboden. "En hoe worden ze door den schrijver van dit stuk nagelöcken? Al zeer slecht. Want hij betwist den heer "vonder DER Kemp, en naturlik ook ons, het regt om "acholen te hebben, zoo als wij die verlangen: en hoe "gou het hem bevallen, als die scholen, wier onder- "wijs zoo bijzonder naar zijnen smaak is, in Calvinis- "tische of Catholijke scholen herschapen werden, en "hij genoodzaakt was zijne kinderen derwaarts te zene "den? Alleen zij, die voor allen dezelfde vrijheid verlangen, gehoorzamen in dat opzigt aan het beve! des "Heeren! Men moge" In zulke schön währn een zu zulken schön währn een zu zulken schön währn, die gedacht, den kinderen das voor oogen houden, voor oogen houden, zij zullen noortbrengen, dan door het gelöst. Het is waar, zegt de schrijver verder en dit geven wij den heer van der K. c. s. volkomen toe, op de scholen wordt den kinderen de vraag niet gedaan: "Welk onderscheid is er tus-schen het nachtmaal des Heeren en de Paapsche Mis;” het is ‘waar, en wij ontkennen zulks niet, op descholen wordt  welke zijn die ALGEMEENE, GROOTE, EEUWIGE WAARHEDEN die door alle Christenen (dat. is: door die zich Christenen noemen), geöberte erklärt, en omhelsd worden? Wij kennen ze niet: en de schrijver zal ons vespligten, als hij ze ons kennen leert. Er is, voor zoo veel wij weten, slechts EENE, algemeene, groote en eeuwige waarheid, welke doorallen, die zich zel den naam van Christenen geven, geöberte erklärt; te weten: dat er een eenig God is. En dit hebben zij met de Deisten, de Joden en Mahomeda- nen gemeinen. Over al de overige leerstukken des Christendoms wordt getwist, onder hen, die zich bui- ten den schoot der Catholijke Kerk bevinden; dat is door dezulken die, zoo als de schrijver zegt, hunne argumenten uit den Bijbel: het woord Gods, naar eigen goedunken en met verwerping van het gezag der Apostolische Kerk trekken. De vraag uit den Heidelbergschen Catechismus, door den schrijver aangevoerd, en die voorheen in de schönsten aan de kinderen gedaan werd, was voorzeker, voor Catholijke kinderen, allerhatelijkst; maar juist daardoor veel minder gevaarlijk dan het schoonschijnend. — 234 — gachtklinkend, googenaamid algemeen Christendom, dat is indifferentismus, ’t welk men er tegenwoordig aon de kinderen tracht. in te boezemen, De Gereformeerde — scholen, van den ouden stempel, heben weinige Catholijke kinderen tot proselijten van het Calvinismus gemaakt: maar God alleen weet hoe vele kinderen van godvruchtige Catholijken, door het tegenwoordig schoolonderwijs in de netten van het indifferentismus gevangen zijn geworden. ose! aye » Waar moet het heen met de vrede, liefde en Christelijke verdraagzaamheid, als men steeds ten allen tijde de Regering. Bemoeijelijkt, en onwaarheden, als de zoodanige: » dat het Evangelie geheel en al, van alle scholen gewerde wordt,"’ door den druk verspreidt?, $ Niet zij, die op hunne eigene kosten eigene scho- Jen wenschen op te rigten, en daartoe in een land als het onze, en met een grondwet als de onze, vrije heid vragen, bemoeijelijken de regering; maar de re- gering. bemoeijelijkt zichXzelve, door ondanks en tee gen de grondwet het Toxzler over het openbaar one derwys, hetwelk haar bij dezelve wordt toegekend, zich de heerschappy over dat onderwis te blijven aanma- tigen. Wéij vragen, op onze beurt, weet de schrijver van dit artikel niet, dat die aanmatiging sedert drie en twintig jaren, een van de hoofdgrieven der Cae tholijke Kerk in Nederland heeft uitgemaakt! Weet hij niet, dat uit alle oorden van het destijds nog niet gescheurde koningrijk bij eerbiedige verzoekschriften, de onvervreemdbare vrijheid van onderwijs is: gereclae meerd geworden?  Kerk liefhebben, openlijk te hooren beweren, dat het doelmatigste middel, om hunne gelösteter uit de harten hunner kinderen te verdrijven, hen onverschillig, ja, welgevallig zijn moet: dat zij hunne kinderen naar zulke scholen moe- ten zenden, waar een quasie algemeen Christendom, dat zij verafschuwen bevorderd wordt. evallig, onderwegen worden;, terwijl zij in den huisselijken fring, aan geen leerstellig en kerkelijk onderwijs behoe¥en te laten ontbreken.’’ 3 Wij zijn het met den heer van per Kemp volkomen eens, dat het onderwijs in de openbare scholen niet Christelijk is of zijn mag; dat het niet Christelijk is, meenen wij onwederlegbaar te zijn betoogd, in de artikelen over het onderwijs, voorkomende in nummer 35 tot 39, des vorigen jaargangs van ons blad (1), naar welke wij hier verwijzen. En dat het niet Christelijk zijn MAG, spreekt van zelve, daar men wil, dat het voor’ allen, die zich verkiezen Christenen te noemen, geschikt zij. Er moet gezwegen worden van die grondieerstukken des Christendoms, over welke zich de Ariaan, de Pelagian, de Socinian, de Neo- Joog, de Rationalist, enz. zouden kunnen er- geren: en een dusdanig onderwijs is zoo lijnregt strij- dig, met het denkbeeld eener bepaalde Goddely ke open- baring, dat wij niet begrijpen kunnen, hoe men zulk ‘een onderwijs nog Christelijk, dat is, de door God geopenbaarde bepaalde leer en voorschriften des Christendoms bevattende, noemen durft. Waarlijk, in dat zoogenaamd algemeen Christendom, kan men ook de LS air ares (1) Deze artikelen zijn vervolgens afzonderlijk uitgegeven one der den titel van: geraarlyke trekking vap het Openbaar On- derwijs in Nederlandsche Stemmen, van N.° 35 toé 30, Te ’s Hertogenbosch, bij J..Je ARKESTEYN EN Zoon 1838, ‘deren gegeven wordt. Mahomedanen, die onze Heer Jesus Curistus, als een Profeet, en zoodanige verlichte Heidenen, die Hände als een voorbeldig mensch, als eenen grooten wijsgeer, aan Socrates gelijk, of dien zelfs nog overtreffende, beschouwen en eerbiedigen, zonder bedenkomme. Maar dit is niet, het Christendom, niet het Evangelie, zoo als het door de Apostelen ges predikt is. Deze verklaarden: Al wie wen ander Evangelie verkondigt, dan hegene, wat wy wu verhondigt hebben, als een engel uit den hemel, die zy Anathema! Hunne leer was: Zoo iemandt tout en deze leer niet medebrengt, ontvangt het in uw huis.... Met de maconnieke algegemeene broederliefde, die, alle menschen als breders lief heeft, en wier gezwets, veel meer naar het westen weergalmt, gelijk, dan de regtmatige klagten van den heer van per Kemp over het onderwijs, hebben wij zu. Ener weinig op: en het is algemeinen genoeg bekend, dat die algemeene broederlicfde tamelijk egoistisch is; de moeite die zij aanwendt, om meester van bet onderwijs te blijven, is daaryan onder anderen een sprekend bewijs. Het bezigen van eenige zedelessen uit het Evangelie, en eenige Evangelische, uit haar verband gerukte, en als magtspreuken aangevoerde uitdrukkingen, waar-an men meestal eenen geheel anderen zin heeht dan de gewijde schrijvers er mede bedelden, maken het onderwijs nog in verre na niet Christelijk. De leer des Christendoms vordert, in de eerste plaats een onvorwärts onvoorwaardelijk gelööt, aan positieve geopenbänder Goddelijk waarheden: zij zegt met ondubbelzinnige woorden: wie niet gelöt zal hebben, zal verdoemd worden. In ons schoolonderwijs daarentegen, is alles negatief, onbestemd, algemeen; en diensvolgens, anti Christelijk. Wij moeten eindelijk nog iets zeggen’, over het slot van het onderhavige stuk, ’t welk geschikt is om de oogen van alle Catholijken, die de gevaarlihe strekhing van het openbaar onderwijs in Nederland, nog niet bespeurd hebben, te openen. De schrijver zegt aldaar: dat ze (die over het onchristelijk van het onderwijs kla gen) het den huisselyhken kring en inzonderheid by de leerars hunner gemeenten hun kroost aan geen leer- stellig en kerkeljk onderwyjs behoeven te laten ont- breken. Dit is waar. Doch het is tevens waar, dat het leerstellig en kerkelyk onderwis in den huisselijken kring van regtgeaarde Catholijken en ook van oud Ge- reformerden, en inzonderheid bij de Catholijke ziel- zorgers hemelsbreed verschilt van het quasie Govis- dienstig onderwijs, ’t welk in de scholen aan de kin- Wat moet daarvan het gevolg zijn? Natuarlijk, dat de kinderen aan het fraaf klin- Kend, gemakkelijk, voor-zinnen en eigenliefde zoo strelend algemeen Christendom der scholen, de voorke keur geven, hoven de verootmoedigende de bedorvene menschelijke natuur zoo ongevallige leer des waren Christendoms, die hen, in den huisselijken kring en inzonderheid, door hunne geestelijken zal onderweren: worden? Of: dat zij, niet wetende wie zij meer ver- pligt zijn te geloven, den magistralen schoolonderwij- zer en de verieidelijke schoolboeken, of de eenvoudig Godvruchtige ouders en hunnen Catechismus: den Catholijken Priester, of den legalen schoolopziener, die veelal een protest Antsch predikant is, ’t welk de zaak voor de Catholijken nog hatelijker en onverdragelijker maakt: en dat zij dus in latere jaren alles betwijfenden! Die gevolgen zijn zoo natuurlijk, dat het schier als een wonder mag beschouwd worden, als sommigen daaraan ontsnappen en het gelödt der vaderen behouden! Waarlijk wij zien niet, hoe Catholijke ouders, wier kinderen ten gevolge van het tegenwoordig schoolon-derwijs, indifferentisten, twijfelaars, of ongeloovigen worden, zich voor God zullen kunnen verantwoorden, als Hij hen in den grooten oordeelsdag vragen zal: Waarom hebt gy uwe kinderen naar zulke scholen gezonden oeue 2 a. DE GEVANGENNEMING VAN DEN HOOG. WAARDIGEN AARTSBISSCHOP VAN KELLEN, OP DEN 20 NOVEMBER 1837. Onder de geschriften, die, ondanks de Argus-o-gen der Prüssische policie in de Ran-province, ter heoedigungen een opbeuring der Catholikken, gedrukten verspreid worden, is er een onder den bovenstaanden tief, waarvan men ons wel een exemplar heeft wieder doen geworden; en van welk belangrijk geschrift wij achtervolgens eene vertaling aan onze ‘lezers zul-len mededeelen. Het ‘is van den volgenden inhoud: Ziet ik zende u als schapen in het midden der wol- ven. Daarom weest voorzigtig als de slangen en ‘een- voudig als de duiyen.’ ane, Wacht u evenwel voor de menschen; want zij zullen u aan het geregt overleveren, en in hunne vergadenringen zullen zijy u geeselen.” En gij zult ook-om mijnentwil voor stadhouders en ko- ningen geleid worden, om hen en den Heidenen, ge- tuigenis te geven. Doch als zij u zullen overleveren, wees niet bezorgd, hoe of wat gij zeggen zult: want het zal: Doch als zij u zullen overleveren, wees niet bezorgd, hoe of wat gij zeggen zult: want het zal: Doch als zij u zullen overleveren, wees niet bezorgd, hoe of wat gij zeggen zult: want het zal: Doch als zij u zullen overleveren, wees niet bezorgd, hoe of wat gij zeggen zult: want het zal: Doch als zij u zullen overleveren, wees niet bezorgd, hoe of wat gij zeggen zult: want het zal: Doch als zij u zullen overleveren, wees niet bezorgd, hoe of wat gij zeggen zult: want het zal: Doch Uter zelf-der ure ingegeven worden, wat gij behoort te zeggen.’ Wants gij zije het niet die daar spreekt, maar hetis de geest uws Vadersdie in u spreekt.” De eene broeder zal den andere en de vader zal den zoon ten dood overleyeren; en de kinderen zullen te-gen hunne ouders opstaan, en hun dooden.” Gij zult om mijnen naam gehaat worden: Doch wie ten einde toe zal volharden, die zal zijn.” De leerling is niet boven den mecster, noch de knecht “boven zijn heer,” Het is dem leerling genoeg, dat hij gelijk 74j aan zijn.” Weest dan voor hen niet bevresd, want er is niets ‘yooverborgen, dat niet. openbaar, enniets zoogeheim, dat niet ontdekt zal worden.” Vreest ook’ diegen: “niet, “die ‘slechts het ligéiaam’.” Mean dem (imake ator gtel niet dooden kunnen; doch-vreest, liever Dengenen, die de ziel en Hechtigem, ter hel ‘ kan doemen,’ (lee be ‘ ‘ % - ; i?. a. a y ‘ De haren van uw hoofd zijn zelfs alle geteld. Daarom’ vreest niet.” ; DeORL NE Wass dG Marry. Hoofdst. X. 