Catholijke Nederlandsche
None
Daar ons Handelsblad, (wärme begreifen wir volstrekt niet) nog altoos voortgaat-met het overnemen van tergende zotheden uit Duistche bladen en Berlijn-sche correspondien: en men ons nog zeer onlangs uit Rome geschreven heeft, dat het van groot belang is, de al te ligtgeloovige Catholijken, tegen de leu-genachtigen, zoo betrekkelijk het gedrag van den Apostolischen Stoel, als van den toe-stand der kerkelijke zaken in Duistland, te wasar-schouwen; en hen tevens te doen opmerken, dat die deugens, eenmaal ondekt wordende, derzelver verspreiders met schande overladen, meenen wij hier te moeten mededeelen, wat het Handelsblad van Vrijdag 23 Februarij j!., betrekkelijk den Aartsbisschop van Posen en Gnesen geschreven heeft: Narigten uit Posen melden, dat de daar gezeten Bisschop van Gnesen almede een protest tegen de handelwijze van Pruissen in de Keulsche zaak wilde inzenden. Zoodra ons Hof hier-van kennis verkreeg, vaardigde het een kabinets-bevel uit aan den kommand erenden General van het Hertogdom Posen, den Heer von GROLLMAN, Wärbigen den zweiten instructie werd gezeigt, om den misstap des Bisschops te keer te gaan, of de krachtdadigste maatregelen tegen dien Prelaat in het werk te stellen. Na-een vriendschappelijk gesprekmet den General, veranderde de Bisschop zijne fanatische gezindheid en verklaart alzoo tot de verlichte geestelijkheid te behoore.” Thans’kunren wij de volgende bijzonderheden, de zask der gemengde huwelijken, in Pruissisch-Polen betrefrende, mededeelen: Door het uitvaardigen der circulaire van 6 September des vorigen jaars, die wij in ons Nummer van 10 Maart jl. hebben medegedöddel, had de Vicaris-General zich de ongenade van het Präsidenten op den hals gehalten, “t welk goedvond, den Groot-Vicaris het uitoefenen zijner functiéa te verhieden. De Aartsbisschop verdedigde zijne regten en het gedrag van zijnen Vicaris-General, en schreef den 26-October des vorigen jaars, den merkwaardigen brief, dien wij Hier boven heben medegedeeld. De handelwijze van het gouvernement ten opzigte van den Vicaris-General, had de hoofden reeds warm gemaakt in die echt Catholik streken, die reeds zoo veel grieven tegen het Pruissisch gouvernement het Pruissisch gouvernement het. De vervoering van den Aartsbisschop van Keulen en de vrees, dat ook hun Aartsbisschop een dergelijk lot zou ondergaan, bragt ook daar de ges moederen in onrust en gisting. Intusschen heeft de regering getracht den Aartsbis-schop bang te maken, maar te vergeefs; en toen men heeft, zijn tractement te zullen inhouden. (1) Zie Godsdienstvriend XXXIX.¢ Deel. — November. — Bladz. 211, — 218, IT SME SSE RI) Uh BA * SPST AAN net Burgau yan ps CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave. B. N.° 28. Antwoordde hij daarop koeltjes: zeer wel, dit had tk reeds lang gewacht. De Aartsbisschop van Posen en Gnezen heeft twee Hulp- of Wij-Bisschoppen, die Bisschoppen in partibus zijn: de een Bisschop van Maximianopolis, en: de andere van Hricomie; de eerstgemelde resideert te Posen en de tweede te Gnesen. BisDRAGEN VOOR HET 1VOOREN CRUCIFIX, VOOR DEN AARTSBISSCHOP VAN KEULEN BESTEMD. Sh w Montant in one van 10 Maart vermeld. 80° Van den Eerw. Heer J. H. S. e e owe. £6. > 5-00 — = — — N. JANSEN. a 8) ete 3°00 toile ¥ agptlleinns pu — TH. SPIERINGS « « » >» 1-00 Aah Sam ype — PP, ScnHoznMAKERS. - » 1-00 — oxen re J. DE Wir e e e > 1. oo _ —- — == (Cu. JANSON « « « « » L- OO — =o == P. -BisvoeT «4.4 ~ w0: 2 4= O00 — —<— = = J. Kamp oss.6 62 6 te» oS 1-00 dan YR — A.G. van Dam Pastoo ; te Vianen.. » 5-00 —_—-— — — F.J.J.Pastoor, te H. » 2-00 Mej. W. Vv: De G. te W. oe 0 was, eC RSce On Den WelEd. Gestr. Heer V. te We « « « » 3-00 2 Godsdienstvrienden te W. ows oa. a ee ee Mej. P, D. K, te W. ° 6 e e e ry e e >» 1 = 00 Den Zeer Eerw. Heer H. C. Bi te W... » 2-00 Den Zeier Eerw. Heer L. J. St te W... 2-00 Een Pastor uit het Dekanaat van Nijmegen 3-0G Den Eerw. Heer J. B. te Bo « «© « « 9 1-59 Eene Dienstmaagd. 2.29) 46) ele ie ie Sg Ee TIT Den Heer J. C. Wirte te Alkmaar... » 3-7] — Dr. A. te ee ee ee Me ele eet ir) Ce eae | J. V. te Cg. e a? e e ee ee s > 2-35 — Jj. P. te Cg. a et aoe amas e »s 2-00 mmo, Ni Negi te Cg, 4g co p00 eh et oa eae — W. A. te C. e eo. e e ee 4 s 54 hs OG CSmeeaseseyress JF 63 61 Plaatsgebrek noodzaakt ons hier de lijst af te bre- ken, die wij in ons volgend N.° verder zullen mede- deelen. SS I WN.) O leoD van N.° 3 der Uitspannings-Lectur voor Catholyken. Vurpe Deen. De blinde Thomas. — De Veroordenelde. — Doctor Strompeck, te Rome. — La Madonna, van den Deene. schen Ridder Thornwatpsen. Met Plaat. — De oogen van den kleinen Feuittann. — De Vaderstem. Dichistuhje. ——— Nummer 18. — 10 = 31 Maart 1838. CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN OVER GODSDIENST, STAAT=, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit getegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, zeide Hy:.. 20 gelyk WY « eos@ee Heilige Vader bewaar hen, die Gj my gegeven hebt, in uwen naam; opdat ry één zyns En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove zullen: opdat zy allen één zn, gelyk Gy, Vader, in my en ikin Us: dat x ook in ons mogen één xin, opdat de wereld geloove, dat Gy my gegeven hebt. En ik heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat zy zouden één xyn, gelyk Gy, Vader, in my en ikin Us: dat zouden één xyn, gelyk Kwy ook één syn. Ik in hen en Gy in my, opdat xy volkomenlyk één zijn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden helt. Joann. XVII. Op dit blad 't welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren, bij de yoornaamste Boekverkoopers in het Rijk.- Hetzelve wordt met den Postverzonden voor den prijs van $8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor te Grave; geene andere dan gefrankeerde Stukken en Bries ven sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatst. Voor Beigié kan men abonneren aan het Postkantoor te Antwerpen. ROT RISER GAY LIM SRR EOS eee EY SE ee EL lp RR I oe Aehdae PEE AROS = DE VERBLINDING, BD. vriend van Godsdienst en orde, is met we- meed getuige van de dwaasheid en onregaardighe- den, waartoe de geest des kwaads, de vorsten en mage tigen der aarde weet te vervoeren, om zijne aanval- Ten tegen de Kerk des levendigen Gods te begunsti- gen en ware het mogelijk, te doen slagen. Want, behalve dat de vorsten zich daardoor van de liefde, hunner Catholijke onderdanen berooven, de gemoeden verbi{teren en daardoor zelven de aanleidende vor- zaken worden van onrust en verdeeldheid, maken zij zich schuldig aan het misbruik van een gezag, het- welk God hen verleende, om de boozen te straffen en de goeden te beschermen: zij vergrijpen zich te- gen den regtvaardig zelven de eerste en geduchtste straf diergenen, die de Bruid des Verlossers verdrukken en vervolgen. END len zijn wij, gedurende de laatste vijftig jaren getünge van dusdanige verblinding geweest; en het schijnt uit alles, wat wij zien gebeuren, meer en meer te blijken, dat het oordeel der verblinding thans over do Prüssische regering, derzelerer agenten en yerdedi- Reeds meermae - Gegen uitgesproken is! Und derk, elk, die met een oplettend oog, de gebeurtenissen onzer eeuw heeft gegen gegen, behoft alleen de artikelen uit Berlyn, in het Amsterdamsche Handelsblad te lezen, om zich te overtuigen, dat niet slechts het Prässisch Ministerie, maar ook zij, die hetzelve in. zijne han- delwijze ten opzigte der Catholijke Kerk voorgeven te verdedigen, oogen hebben maar niet zien, ooren hebben, maar niet hooren! Men leze slechts in het Handelsblad van Dondete dag 15 Maart het volgende: Ten gevolge der allocutie van den Paus hebben de bis- schoppen van Paderborn en Munster zich verpligt geacht het gouvernement te doen weten, dat zij niet meer in staat zijn, om zich te gedr agen naar de, overeenkomstig het Pauselijke Breve van 25 Maart 1830, op 19 Junij 1834 geslotene conventie, betreffende de gemengde huwelijken, welke zij op 5 en 10 July als een volkomen gepaste transactie hadden erkend. Hier wordt wederom beweerd, dat die beruchte conventie met de Breve van Pius VIIL overeenstemd! Men behoeft die beide stukken, die wij in ons Blad heben medegedeeld (I) slechts te lezen, en een grein- Men behoeft die gezond verstand te bezitten, om zich te overtui-gen, dat die conventie wel verre van overeenkomstig te zijn met de Breve en de daarbij gevoegde instruc. tie, naar welke de Bisschoppen der westelijke pro- vincien van Pruissen hun gedrag, betrekkelijk de ge- mengde huwelijken verpligt waren te regelen, inte- gendeel, de voorschriften dier Breve en instractie il- lusoir maakte. Dat de Bisschoppen van Trier, Pa- derborn en Munster, zulks op het oogenblik, toen zij die conventie onderteekenden, niet begrepen hebben , kan het gevolg van fraaije beloften en misleidingen zijn geweest, och indien zij de conventie uit mensche- lijke zwakheid en vrees onderteekend hebben, dan bewijst hunne onderteekening niets anders, dan dat het Pruissisch gouvernement misbruik van hunne zwak- heid heeft gemaakt; het bewijst de noodzakelijkheid van eenen Opperherder in de Kerk van Cuaistus , die te allen tijde het bevel des Heeren, om zijne zwakke Broeders te versterken, volbrengen kan. Hoe bererend het ook moest wezen geestelijke opper- hoofden, op grond van eene hartstogtelijke en, naardien mente Rome op geenerlei wijze de nadere omstandigheden konde ken- nen, geheel eenzijdige redevoering van den Paus, hunne na lange en rijpe overwegvering verkregen overtuiging te zien opgeven; hoe weinig dit ook vertrouwen op hun beleid, nog minder op hunne geschiktheid kan inboezemen, om in de eene of andere kerke- 4ijke aangelegenheid eene beslissende raadgeving, noch aan enkelen, noch aan het bestuur, te verleenen, is dit niettemin Slechts wederom eene aanleiding voor onzen Koning geweest, om blijk te géjen van de hem steeds besturende toegevelijkheid en verdraagzaamheid met menschelijke zwakheden.”* Over de belagchelijke bewering, dat de allocutie hartstogtelijk is, behoeven wij geene aanmerkingen te maken; maar beweren dat men te Rome op geenerlet awijze de nadere omstandigheden weten hon, kan men niet, zonder het Pruissisch gouvernement ‘te beschuldigen, dat het, of door on vergeeflijk verzuzim, of met opzet, Rome van die nadere omstandigheden onkundig gelaten heeft, betrekkelijk eene zaak, in welke de Pruissische regering zelänger, het inroepen der tusschenkomst van Rome, had geprovoceerd. Desniettenstände was Rome niet onkundig van den waren toedragt der zaken, die men had willen verborgen houden. De Bisschop van Trier, had in die geduchte oogenblikken, toen de regtmatige vors der oppersten Regier, de vors vors der aardschen mensch overwonnen had, de geheime conventie en instructie, aan den Opperherder gezon-den, zijne zwakheid beleden, zijne toetreding herroepen en vergiffenis afgesmeekt. Men wist das te Rome zeer goed, dat het Pruissisch gouvernement gee tracht had, den Opperherder te misleiden; men begreep maar al te duidelijk, om welke redenen dat gouvernement adle registreeksche correspondeckte correspondentie met Rome, aan de Catholijke Bisschoppen die, zonder despotismus van het regt, om vrijelijik met hunnen Opperherder te corresponderen, niet kunnen verstoken word En, zoo gestrengelijk verboden had; men begreep er zeer goed, waarom de graaf Spicen, die beter hoveling dan Catholijke Bisschop was, hetzelfde vere bod aan zijne Geestelijken had gedaan. Men wist te Rome met zekerheid, dat de Aartsbisschop CiemeNns Aucust, gewelddadig, en wederregtelijk van zijnen zetel was weggevoerd. Met een woord, de Opper- herder der Catholijke Kerk wist genoeg, om zoo te spreken, als hij- gesproken heeft. Hoogtdezelve heeft de conventie nimmer anders begrepen dan dat aan niemand gewetensdwang vermag opgelegd te worden. Is nu de Katholijke partij niet te bewegen om die verklaring wegens de opvoeding der kinderen te gven, 200 moet daarom dezelve niet volgens het Pauselijke Breve geheel met geestelijke censuur behandeligend worden, doch van den anderen kant behoft ook de Katholijke priester niet gedwongen te zijn, de plegtigheid naar Katholijke gebruik te verrigten, maar alsdan bleef voor de mogelijkerwijze zich gekrenkt achtende partij de weg open om hare grieven [bij den Bisschop intebrengen, die de geschillen afdoend kan beslissen, waarnaar zoowel de Prister als het te huwen paar zich hadden te gedragen. Op deze wijze alleen ware de tot herstel eener geregelde orde uitgevaardigde instructie in toepassing te brengen zonder dat ies mand reden kan hebben tot klagt; willende dus Z. M. het slechts aan misverstand toeschrijven, wanneer dezelve vroeger nu en dan anders waren uitgelegd.” misverstand toeschrij- (1) Catholijke Bisschoppen, ambtenaren eener oncatholijke regering! Kan er wel aanstootelijker uitdrukking in Catholijke ooren klinken; kan er grooter ongerijmdheid zija? 4 ED. (2) Grecorius XVI heeft zijne allocutie niet als vreemde souverein, maar als Opperherder der Catholijke Kerk, voor welke de koning van Pruissen in kerkelijke zaken, vreemde souverein is, uitgesproken. ED. ven, dat Bisschoppen hunne adhesie aan de Berlijnsche conventie, hebben herroepen! De Catholijke Priester behoest niet gedwongen te zijn, de plegtigheid naar Catholyk gebruik te verrigten. Men heeft dus reeds gevoelt, dit punt, het gewigtigste in den geheime twist, te moeten opgeven! Wij zouden de eersten zijn, om dien stap van het Pruissisch gouvernement te te juichen als hij met loijaliteit gedaan ware. Maar te beweren, dat de gepleegde gewetensdwang, aan welke de conventie van Berlejn en de geheime instructie voor de Vicariaten-Generaal, de Catholijke Priesters onder-worpen, hadden, niet bestaan heeft; dat de klagten dien-aangaande, aan misverstand moeten worden tuegeschreven is waarlijk te kinderachtig, om ze eenen koning in den mond te leggen! En de dwaasheid, welke het Pruissisch Ministerie hier begaan heeft, zou onge-loofiijk zijn, als men het zich zelve niet reeds hon-dmaal had zien tegenspreken en logenstraffen. De conventie en geheime instructie zouden van kracht kunnen blij Venn den de Catholik priester zou niet beheben gedwongen te worden, om gemengde huweilen in te zegenen! Meint den het Prussisch Ministerie, dat al de afdrukken dier conventie en instruktion, die in alle talen in de verschillende landen van Europa, na het geweld aan den Aartsbisschop van Keulen gepleggen, zijn verspreid geworden, alle, door een wonderwerk op eens, vernietigd zijn; dat niemand zich den inhoud dier stokken meer herinnerd, noch dezelve bij gelegenheid van dit nieuwe Aabinets-bevel, eens nalezen zal. In art. VI der geheime instructie, wordt met ronde woorden gezegd: De passive assistentie, die buitengewoon, buiten gebrücken is, zal zoo veel, als mogelyh is, worden ter zijde gesteld, en slechts aangewend worden, als de Catholike party, wanneer zij met zekerheid weet, dat de kinderen in den Evangelischen godsdienst worden opgevoed, onverschilligheid jegens den Catholike godenst en jegens de plügten betrekkelijk de opvoeding, aan den dag legt. In andere gevallen, wnaarin zoodanige ligtzinnigsheid niet vermoed, of ONTSCHULDIGT WORDEN KAN, zal de PASSIVE assistentie geen plaats hebben; dat '48, ZAL DE FORMEELE INZEGENING VAN HET HU-WELIJK IN DE KERK VOLTROKKEN WORDEN. ‘Art. VIL der Berlijnsche conventie zegt stellig: Eene zoodanige instructie is naar deze principes opgesteld geworden, zij is hierbij gevoegd onder lit. B. en zal, door elk der bisschoppen aan hunne Vicariaten-generaal moeten worden gezonden, TOT HUN UITSLUITEND GEBRUI K.” Het onderhavige kabinets-bevel wordt derhalve, door de conventie en instructie, die het in stand wilhöhlen gelogenstraft: terwijl ten overvioede, ook de brief des Aartsbisschops van Gnesen en Posen, aan den kommen van Prüssen (zie ons vorig N.o) getuigen kan, dat het Prüssisch Ministerie, zoo wel in de Ostelijke als in de Westelijke provincien, de Catholijke priesters dwingen wilde, om  van Keulen, in de ogen van geheel Kuropa nog des te habelei, maken zal, als het dien door de Catholijken van alle landen, ins nig vereerden prelaat, niet in vrede naar zijnen zetel laat terugkeeren. Want, als er misverstand bij de bisschoppen van Paderborn en Munster, en dus ook vroeger, in de ure des doods, bij den Bisschop van Trier plaats heeft gehad, dan zou ook datzelfde misverstand bij den Aartsbisschop bestaan hebben; dan had men dit vroeger moeten zeggen, toen de Bisschop van Trier zijne retractatie inzond, en den Aartsbisschop om een misversiand op eene met alle denkbeelden van regt strijdige wijze, niet van zijnen zetel moeten weg-voeren: of ziet men zelfs nu eerst, dat alles misverstand was, dan moet men zich ook haasten om de onregvaardigheid den Aartsbisschop aangedaan, te herstelen, door dien prelaat op zijnen zetel terug te brengens. Waarlijk, het gezond verstand, verliest zich zelve, bij de beschouwing van het gedrag des Prussischen gouvernements. Het verliest zich bij het lezen der ongerijmdheden, welke de verdedigers van dat gouvernement, dagelijks begaan. En wie zou kunnen ge- looven als zijnne oogen er hem niet van overtuigden, dat het Amsterdamsche Handelsblad, dat in de hoofd- stad van een denkend en verstandig volk wordt uit- gegeven, dagelijks soortgelijke ongerijmdheden overs neemt, die den Catholijken walgen, hua gevoel op de teederste plaats kwetsen en hen verbitteren. Hiertoe be- hoort onder andere hetgene, wat in het blad van 15 Maart, op het boven medegedeelde kabinets-bevel volgt. Hierna kan men inderdaad. alle soort van bezwaar als opgeheven beschouwen, en zoude alleenlijk kwade wil daarin gewetensdwang kunnen ontwaren. Verstandige Risschoppen zullen welras, in het belang hunner Kerk medewerken om te zorgen, dat geen Geestelijke van hun kerspel beproeve het verbinden in den echt op eenigerlei wijze te weigeren, aan- een de katholiek aan het protestantsche huwelijk de yoor- ceur zoude kunnen geven, vermits het hem in geval van écht- scheiding, de mogelijkheid open laat, om eenen nieuwen echt aantegaan, hetgeen bij de katholijke trouwplegtigheid voor den katholijke onmogelijk is, die, wanneer de Evangelische wederhelft de schuldige is, dubbel wordt gestraft.” Waarlijk dit is de echte taal der domheid, zoo niet der krankzinnigheid! En niemand, die zulke zotheden zegt, vermeidige bisschoppen behooreen te doen! Waarlijk het gaat ver. Neen de zaak is hier niet afgedaan. Dat het Pruisisch gouvernement de Berliynsche conventie en de gehe Time instructie openlijk onverbindend verkläre; en den zal geen Catholijk priester zijne passive tegenwoordigheid, die in Pruissen tot het voltrekken van een gemengd huwelijk volstrekt noodig is, weigeren. Zoolang’ als de Catholijke partij niet tot de Prussische Staatskorps is overgegaan, kan het Protestantsch hu-welijk, volgens de bestaande orde van zaken in Prusssem haar niet wettig verbinden, zij is niet gehuwd, maar leeft in concubinage, in openbare hoerergy. Dit gevoelt men zelf, wijl men erkent, dat de Catholijke partij, bij dat zoogenaamde Protestantsche huwelijk, het voordeel eener echtscheiding zou kunnen genieten; “welk niet mogelijk ware als zij wettig getrouwd was. Zij kan dus even goed, zonder als met het zoogenaamd Protestantsch huwelijk, in concubinage leven; en ware dan misschien nog minder schuldig voor God, wijl daaruit de afschuwelijke verpligting, om al hare kinderen Protestantsch op te voeden, niet voortvlocijen zou. Alle ongelijke verhouding nadert dus met rasse schreden hare vereffening, en gaat de katholijke geestelijkheid dus niet met veel toegevendheid en beleid te werk, alsdan zoude het kunnen gebeuren, dat deze omstandigheid alleen de gemengde huwelijk algemeen Nach het Evangelische trouvätigkeiten. Gelöst men, dat de katholijke priester met über schilligheid de angenommen klinkende trouvätigenden nicht zijnnen. Hvangelischen angenommen zal verwijzen! Wie niet alle gevoel, allen eerbied voor het Catholijk gelöst, en voor den heiligen priesterstand geheel werloren heeft, kan zulken aanstootelijk bedenken niet lezen, zonder van verontwaardiging te gloeijen! Een trouvätigkeit, welk slechts verbindt om weer te kunnen scheiden, is niet Evangelisch, maar Heidensch! Erger hoon kan den Catholijk priester niet worden angenommen, dan door den bedenken van zulk een on-hristelijk altaar, den bedenken eener anti-Catholijk Staatskerk, zijnnen Kvangelischen angenommen te noen men. En weel den Catholijk priester, voor wien de trouvätigkeit van weerspannigen adpgenamer zouden klinken, dan de stem zijner conscientie, dan de stem des Opperherders, die de plaats van Jesus Curistus op aarde bekleedt. Het koninklijk kabinetsbeve] heeft mitsdien eenen hoogst yerstandigen weg ingeslagen, om zonder verdere botungs of onderhandeling, Romes eigenbaatzucht tot het uitvoeren der wetten van den staat te dwingen,’’ Wij bebben hierboven reeds doen zien, dat het nieuwe kabinets-bevel de zaak nog verergert en nog meer verwikkelt. Nooit zal Rome zich Jaten dwingen om de geldigheid van menschelihe wetten te erkennen, die strijdig zijn met de wet van God, met de leer van het Evangelie, en met de regten der Kerk, welke Rome verpligt is te handhaven, De uitdrukking : Romes eigenbaatzucht is onverdragelijk en tergend in den mond der verdedigers van een gouvernement, ‘twelk de Kerk van zoo vele wettig verkregen eigen- dommen en fondsen heeft beroofd. CELERCULATRE van den Groot-Vicaris Huscrun, zich noemende Kapitulaire Administrator van het Aaris- bisdom Keulen aan de gezamenlijke land- dehens van het gemelde Aartsbisdom. » Ingevolge een berigt van Z. Exc. den Minister » van eeredienst, onderwij VAN en geneeskundige za- ken(!) van den 194en der yorige maand, heeft de  dat eenige stap by de autoriteiten zal plaats hebben. Dien ten gevolge staat het den Catholijke Geeselijken ten allen tijde vrij, langs elken wettelijken weg na.te Sporen, of naar de beginselen der Catholijke Kerk niets de inzegening van een gemengd buwelijk belet. En bijaldien zij ten dezen opzigte gene geruststellende inlichtingen bekommen hebben en dus meenen mogten, niet tot de kerkelijke inzegening des huwelijks te moeten overgaan, zullen zij den Catholijken bruidegom of bruid in staat stellen, gebruik te maken van deszelfs bevoegdheid, om zijne bezwaren tegen den geestelijke bij zijnen Diocesan-Bisschop in te brengen, welke Bisschop in dat geval uits/uidend het regt heeft om de zaak te beslissen. » Heeren landdekens worden mitsdeze uitgenoodigd, den inhoud van bovengemelde circulaire ter kennis’ der geestelijken te brengen en hen te vermanen, dat zij zich bij voorkomende gevallen met bescheiden- heid, verstand en pligtmatig geweten daarnaar te gedragen hebben, » KeuLeN , » De Kapitulaire Administrator, 9 Maart 1838. (get.) HUSGEN.” De Heer Huscen gaat dus voort, ondanks de Breve des Hl. Vaders aan het kapittel, om de diocese van den onwettig vervoerden Aartsbisschop, aan wien het kapittel, door onlosmaakbare banden verbonden is, in naam van dat kapittel, te beheeren; en is dus, even ongehoorzaam aan den Apostolischen Stoel, als aan zijnen Bisschop geworden. Het kan dan ook niet meer bevreemden, dat hij in dit stuk eene waarlijk schis- matieke taal voert. Hij zegt: » Dien ten gevolge staat het den Catholijken geestelyken ten allen tijde wry, langs elken wetteli@kem weg na te sporen, of ese ese vevevesevsbervevyevvevyvye © eewersersevevsevwevs ves & & es @ese © naar de beginselen der Catholijhe kerk niets de in- zegening van een gemengd huwelizhk belet.” | Neen, dat staat den Catholijken geestelijke niet vrij. Zoo lang als in Pruissen de wetten bestaan, welke verbieden, die voorwaarde te vorderen, op wel- ke alleen, volgens de Breve van Pius VIII, van den 25 Maart 1830, de inzegening van een gemengd hu- _welijk kan worden toegestaan, is er geen geval denk- baar, waarin die inzegening zou kunnen plaats heb- ben. Want, ingevalle de bruidegom Catholijk is (’t welk bijna nooit gebeurt) en dus, naar de bestaande ‘Pruissische wetten, al de kinderen in de Catholijke religie zouden moeten worden opgevoed, zou het gou- vernement weinig zwarigheid maken, om, aangaande die burgerlijke wet, dispensatie te verleenen, daar zij zich wel vermeet in de wetten der Catholijke kerk te dispenseren, niet alleen, maar-te verbieden van Ca- tholijken het naleyen van die wetten, als voorwaarde _der kerkelijke inzegening van hun gemengd huwelijk te vorderen. En bovendien, heeft.de vermelde Breve geenerlei onderscheid gemaakt; maar de bekende Je- lofte; onvoorwaardelijk voorgeschreven, om ’t even, of de bruidegom of de bruid Catholijk is. — De Ca- tholijke geestelijke heeft dus niets te onderzoeken, niets te overwegen. Hij weet dat de Pruissische wet- ten het naleven van de wetten zijner kerk, betrekke- lijkk gemengde huwelijken, verbieden, en dat hij ze diensvolgens, zoo lang als die staatswetten gehand- haafd worden, niet.inzegenen mag. tuigenissen zijn moreel gedrag betreft, achtingwärtedigen Koning, te laten zeggen: Dat het volhomen onjuist is dat gelijk door cenige authorität schynt van de Rhijn: Provincien en Westphalen het inzegeben der gemengde huwelijken door de habinets-order van 17 Augustus 1825 onvoorwaardelyh zou zijn bevolen. Heeit men dan daarom met zoo veel moeite en aterhoudendheid, de geheime instructie voor de vie cariaten gemacht en ingevoerd, die slechts ecene uitzondering maakte, welke van dien aard was, datjij waarschijolijk nooit bestaan heeft; terwijl de Priester in alle andere gevallen de gemengde huwelijken inzegenen moest? Moest men zich daarom bij iedere gelegenheid, op die ergerlijke instructie beroepen, om nu te komen zeggen, dat de authorität het kabinets-bevel van 17 Augustus 1825 niet volkomen juist begrepen hebben, en dat de Catholijke Priesters niet gewongen kunnen worden, om, onvoorwaardelijk, gee meng de huwelijken in te zegenen. Wat het kabinets-bevel van 17 Augustus 1825 be- helst, weten onze lezers (1), en hoe men er te Ber- lyn in 1828 over dacht, blijkt uit den brief van Z. M. den Koning van Pruissen van 28 Februarij 1828 an de Bisschoppen der Westelijke provincién gerigt, die juist nu bekend geworden is. Hij is van den volgenden inhoud: Aan de Bisschoppen van Keulen, van Trier, van Munster en van Paderborn. Ik heb niet kunnen nalaten, kennen te nemen van de feiten die betrekkelijk zijn tot de uitvoering van hebvei van 17 Augustus 1825, aangaande de gee mengde huwelijken; en ik heb gezien dat gij meent an de Priesters die aan uwe jurisdictie onderwore pep zijn, niet te kunnen bevelen de verloofden te vereenigen, zonder hen alvorens te hebben doen bevören, van hunne kinderen in de Catholijke Religie te doen opvoeden. Dat gevoelen komt mij des te verender voor, daar de wetten, zonder zich te bemoeijen met kinderen die nog komen moeten, for meel zeggen, dat de echtgenooten zich vrijelijk kunnen verstaan, aangaande de opvoeding hunner kinderen, die den ouderdom hebben om er voordeel mede te doen, zoodat de vader door eene vroegere verbindtenis niet kan verbonden worden; en ik had des te meer reden om te hoopen, dat dit reglement in uwe diocesen stiptelijk zou worden nagekomen, daar die soort van huwelijken in de Oostelijke procien geenerlei moeijelijkheid ontmoeten (2); en daar zelfs dat gebru ik in een gedeelte der westelijke Casteljukke diocesen heerscht. Mijn vaste en onveran-derlijke wil zijnde, dat die replementen getrouwes lijk nagekomen worden, zoo wel door de Catholijken al door de evangelischen in alle gedeelten der monarchie, reken ik op uwe volledige medewerking, in een werk waarbij de orde des lands en de eense gedendend der familién belang heeft. Evenwel om uwe scrupules te bedaren, stem ik er in toe, dat ve Ve eeweweeevye ve vwevevevse ve eevupvevsese & — 10 = gij u tot den Paus wendt, aan wien gefj het vraagstuk zul voorstellen en ik zal bevel geven aan mijnen minister bij het hof van Rome om op de Pausselijke uitspraak aan te dringen. In het ge gronde vertrouwen, dat die gunstige en bevredigende uitspraak zich niet zal doen wachten, wil k wel de uitvaardiging van eenige bevelen schorsen en vooral van eenige strafwet, bestemd om de uitvoering van het bevel van 17 Augustus 1825, te verzekeren, ingevalle mijne billijke verwachten bedrogen mogten worden. Intusschen berust ik in uwen ijver en in uwe waakzaamheid, opdat er zich niet meer van die ongeregeldheden opdoen, die zelfs naar uw gevoelen en dat der andere Bisschoppen van de westelijke provincien, geene betrekking hebben met de kwestie der Auwelyjkhen zonder voorbehoud en die volgens de fondamenteele wetten mijner monarchie, onbestaanbar zijn met de openbare order en met de vrijheid van conscientie. Daartoe behoort in de eerste plaats, de weigering om in de Catholijke kerken, de huw Elijks-proclamatien af te kondigen, dergenen, die de verbindenen wäar van gesproken wordt, niet willen aangaan; en in de tweede plaats, het weigeren der absolutie, waar-mede de Catholijke Priesters, diegenen hunner geworden, wier huweilijk in eene Evangelische kerk is ingezegend geworden, aldus- indirect er toe komende, om aan de beide echtgenooten eene gedwongene belofte te ontrukken. Jk han en mag gegen enkel oogenblik langer een zoo geweldige aan-slag, tegen den vrede der familien en tegen de conscientie-uréyheid in spyt der wetten, gedoogen. Zoo dan, om aan den eenen kant de verbittering en botsing der geesten voor te komen en van den anderen kant, om de Geestelijkheid in de onmogelijkheid te stellen van te zeggen, dat de onschendbaarheid van bet geheim der Biecht haar niet toelaat te verkla-ren, dat het weigeren der absolutie eene andere ook van heeft, en haar dus te beletten, niet slechts van de wetten te ontduiken, maar ook van cenen onvermijdelijhk behoudenden maatregel in een hate Lik licht voor te stellen; verwacht ik van u, dat gij, overtuigd van de noodzakelijkheid der te nee mene maatregelen, diegenen nemen zult, welke uw Bisschoppelijk gezag ter uwer beschikking stelt, ten einde dusdanige misbruiken voor te komen en dezelve te straffen indien zij mogten plaats hebben. "Berlin, 28 Februar 1828. "Get." Freverix Wilhelm. In dien brief, gegen dus de Protestantsche monarch zoo ver van het weigeren der absolutie te verbieden, weve von M. de Catholijke Priester die weigeren möglichsten, wasrin de Catholijke Priester die weigeren möglichsten, en men sprechen nog van consciencesvrijheid! In de kabinets-order van 7 October 1825, zwei wordt uitdrukkelijk gezegen: » Er heben in die provincien (de oostelijke) gemengde huwelijhen plaats, EN ZIT WORDEN DOOR CATHOLIJKE GEESTELIJKEN INGE= ger zoo erger. ZEGEND EN ER BESTAAT GREENE REDEN, OM TE BELETTEN DAT DIE WET, OOK TOT DE WESTELIJKE PROVINCIEN WORDE UITGESTREKT. — En nu will men beweren, dat de autorität de zaak niet begrepen heben en dat de Catholijke Priester tot het onvoorwaardelijk inzegenen van gemengde hawelijken, niet kan gedwongen worden! Waarlijk, zoo als wij reeds vroeger hebben aangemerkt, het Pruissisch gou- " vernement weersprecht telegraphisch ziele zelze, en maakt zijne zaak, in de oogen van geheel Europa, hoe lane Wij durven gerustelijk voorspellen, dat het nieuwe kabinets-bevel, en de circulaire van Huscen, die wij stellig verzekheren kunnen, (de conanten mogen er van schrijven wat zij willen), dat door den Apostolischen Stoel, niet als wettige hapitu-laire Administrator erkend wordt, nieuwe verwikkes lange, nieuwe moeijelijkheden, nieuwe verbittering te weeg brengen zullen. NIEUWE HANOVERSCHE GRONDWET. De nieuwe constitutie, welke koning Ernest aan de stenden van Hanover heeft voorgedragen, is een _ontwerp van legale onderdrukking der Catholijke Kerk. Wij willen eenige artikelen derzelve, den Godsdienst betreffende, aan onze lezers mededeelen. Het IV. hoofdstuk handelt over de kerken, de schos len en liefdadige fondatien. § 44. De Evangelische kerk en de Roomsch-Cae tholijke Kerk, worden in de vrije uitoefening (!) van haren Godsdienst en in de essentieele regten harer constitutie gehandhaafd. § 45. Aan den koning komt krachtens zijne sous vereiniteit de tijdelijke suprematie, en, diensvolgens het regt van oppertoezigt en opperbescherming over beide kerken toe. § 46. De Godsdienst-zaken worden bij: voortdu- ring geregeld, onder toezigt des konings. door de kerkelijke authoriteit. aan welke de constitutie, van elke der beide kerken, die“magt toekent. § 49. In de Catholijke Kerk komt de aitoefening van het geestelijk gezag toe, aan de Bisschoppen of aan de Administratores, der diocesen van Hildesheim en QOsnabriick, overreenkomstig de canons dier Kerk. De in § 45 vermelde regten van den staat, worden op eene onmiddellijke wijzé uit geoefend door den koning: of diens gedelegueerden, wat het beheer betreff der goederen van iedere bifgondere Catholijke kerk en die der fondatien, ten behoeve der kerken of weldadige inrigtingen, gesticht. § 50. Alle algemeene reglementen, die voortkomen van Catholijke kerkelijke Overheden en die niet zai- ver geestelijke onderwerpen betreffen, kunnen geene publicité, noch uitvoering erlangen, dan voor oo verre zij de voorafgaande: uitdrukkelijke authorisatie des monarchs, zuller ontvangen  H. Stoel en met Synoden, bütten het konkonnen worden, moet aan den koning onderworpen Worden, zoo vaak als zij niet tot individueele conscientie-zaken, betrekking heeft. Alle Bullen, Breven, Reisteripten, Circularien of andere soortgelijke medede-lingen door den H. Stoel of door vreemde. Synoden aan de Catholijke Kerk van het koningrijk Hanover, aan parochien of aan particulieren ‘gerigt, kunnen noch bekend gemaakt, noch aan hen, voor welke zij be-stemd zijn, in handen gesteld worden, dan voorzoo verre zij de koninklijke authorisatie bekommen hebben. Die authorisatie evenwel moet niet worden gewegen, als uit derzelver inhoud blijkt, dat zij gee-nerlei gevaar voor den staat opleveren. § 53. De bedienaren der beide godsdiensten wier benoeming of voorstelling niet onmiddelijk van den souverein afhangt maar aan derden toekomt moeten door den koning worden bevestigd of door de authori-teiten, die Hier, zal hebben gedelegt: die besteigende kan echter niet worden geweigerd dan om wettige, duidelijk aangetoonde redenen. De konkolonieke authorit alleen beslist aangaande de canonieke hoedanigheden der candidaten. De suprematie, welke aan den koning over de beide Kerken wordt toegekend, houdt op in het geval bij art. 48 der nieuwe constitutie voorzien. Te weten: » het zal » kunnen gebeuren, dat de souverein tot eene andere » dan tot de Evangelische gezindheid behoore; maar in dat geval kan het landsheerlijk regt over de Her- vormde Kerk door hem niet meer worden uitgeoe- "V van Protestantsche leeräers." Ziedaar weder een dier ontelbare onregeljährungen die men zich dagelijks tegen de Catholijke Kerk veroorloofd. Wij wraken het geenszins dat de Protestanten de belangen van hunnen godsdienst trachten in zekerheid te stellen, tegen het mogelijke geval, waarin de souverein niet tot hunne gezindheid mogt behoore: wij wraken het niet dat zij hunne leer, hunne kerkelijke inrigtingen, de benoeming hunner jeeraars, met een woord, hunne godsdienstvrijheid verzekeren, door te bedingen, dat een vorst, die niet tot hunne gezindheid behoort, geene suprematie over hunne kerk zal kunnen uitoefenen. —- Maar de Catholijke Kerk, heeft ten minste hetzelfde regt, om zich tegen de suprematie van eenen oncatholijken vorst te ‘yerzekeren; daar zij die zelfs aan den Catholijken vorst niet kan toekennen. En daar § 44 de Catholijke Kerk met de zoogenaamde Evangelische Kerk gelijk stelt, had men den oneatholijken yorst geene heer- schappij over de Catholijke Kerk, die hij nooit wettig bezitten kan, behoore toe te kennen. De Catholijke Kerk is thans in het geval, waarin, bij art. 43, ten opzigte der Protestantsche gezindheid is voorzien ge- worden; en zij behoorde diensvolgens] tegenwoordig dezelfde vrijheid te genieten die de Protestanten voor zich bedongen hebben, in geval de koning niet Protestantsch zijn] mont. Dit vordert de strenge regt- vaardigheid. — Doch deze hebben wij Catholijken van den kant der wereld niet te verwachten. Maar God is regtvaardig; Hij haat alle onregt en zal, op zijnen tijd, alle onregtvaardigheid straffen en het regt doen zegepralen! DE PREDIKANT LE ROY EN DE  door Hünne gezinde, zij staatskerk en heerschende Kerk was, gedurende twee eeuwen, verdrukt en van alle burgerlijke voorregten verstoken werden, zouden in de bres treden. Wij echter, voor welke regt, regt is; al betreft het onze bitterste vijanden; wij zullen immer hunne regten, op conscientie en gedienstvrij- heid, niet als een Goddelyh regt:(want als zoodanig kan conscientie en Godsdienst-voorschriften met bevel- om? die te gelooven en te volbrengen, niet bestaan) maar als een constitutionel regt, hen dooronze grond- wet gewaarborgd, waar zulks: pas geeft, blijyen ver- dedigen. Omdat wij de zekere overtuiging het alle grond- wetetige regten.in het naauwste verband tot elkander staan, en het eene niet kan gekrenkt worden, zonder ook het andere in gevaar te brengen. Het doet on den ook leed, dat onze regering nog altoos op den ingeslagen weg voortgaat, en, in ons grondwettig land, de despotieke bepalingen van Na- PoLeons Strafwetboek tegen de afgescheidenen gelden doet, in eenen tijd, waarin zij vooral een Ioyaal voorbeld behoorde te geven van het beschermen der ge- waarborgde volledige Godsdienstvrijheid, Het doet ons leed, dat onze regering niet ziet aan welke moei- jelijkheden en gevaren een gouvernement zich bloot- stelt als het buiten de grenzen zijner aardsche en tijdelijke magt gaan wil, om ook in het gebied van den Godsdienst te bevelen. Het doet ons leed, dat men nog niet bespeurt, wat wij van den aanvang af voorspeld hadden, dat alleen de vervolging aan de zaak der afgescheidenen gewigt geeft en belangstelling in- boezemt; wijl die vervolging inbreuk maakt, op een grondwettig regt. De geschriften die het gedrag van het gouvernement tegen de afgescheidenen hebben verdedigd, vooral de Artikelen in het Journal de la Haye warover wij breederige gesproken heben, en het geschrift van den heer van Appelter heben, och als het altoos gegen, als men eene zaak verdedigen will, die men of niet begrijpt, of uiteen verkeerd oogpunt beschouwd, niet slechts den afgescheidenen meer voordeel dan nadeel toebragten, maar ook het valsche der grondstellingen, op welke der schrijvers zich ter verdes diging van het suprematie stelsel beroepen des te dui-delijker in het oog doen vallen. Ook de predikant te Roy is tegen de verdedigers van het gedrag der regering in het strijdperk getreiden. Hij heeft een geschrift uitgegeven getteld: Vrijmoedig woord over de geschriften van de heeren FRETS, VAN APPELTERE en eenen ongenoemden, door J. J. cE Roy, predikant te Oude-Tonge. In dit geschrift tracht de predikant te Roy niet al- Jeen, de bovenvermelde brochures te wederleggen, waarin hij zoo goed geslaagd is als een protestant er in slagen kan; maar hij geeft ook de redenen op: waarom hij zich niet met hen (de afgescheidenen) tot - hetzelfde wenschelijke doel vereenigt, maar ZICH LIE- VER OP ZICH ZELVEN HouDT, of vereeniging zoekt met de zoodanigen, die zich van beide uitersten even verwijderd houden. De afgescheidenen die in het Reformatie N.o voor Maart verslag van dit werkje des predikants van Ou- de-Tonge geven, trachten hem op grond der gerefor- meerde belijdt en eerbiedigt, te bewijzen, dat hij zich niet op zich zelven houden mag, en zeggen vervolgens: » Naardien deze dingen nu alzoo zijn, mag D.o LE Roy zich dan ook niet lan- ger aan ons ontekken, maar moet zick met ons vereenigen opdat wij te zamen medewerken tot opbou- wing des ligchaams Cunisti, en niet tot afbreking.” Daar ons tegenwoord In the bestek niet gedoogt breed- voeriger over dit verslag te spreken, zullen wij er in een volgend N.° een opzettelijk artikel aan toewijden. Aan net Bureau van pk CATHOLIJKE NEDERLANDSCHE STEMMEN te Grave. B. N.° 28. BIUDRAGEN VOOR HET IVOOREN CRUCIFIX, VOOR DEN AARTSBISSCHOP’ VAN KEULEN BESTEMD. Montant in one van 24 Transport. $130,11 Maart vermeld. © £63,61|Van den Heer 5a. GJs 1,00 Van J.H.F.te Amsterd. » 5,00| — » » A. H, » 3,00 —— G.J.F. S. — » 0,50 gtd » M.v.d. Ww. » 1,00 La  N. VERHOEVEN, Bookbindelar te Uder, J. PERRONE Quastiones Theol. I.mo Vol. continens Tractatum de Vera Religione adversus incredulos et heterodoxos, ad... 6. 6 « « f A753: MUZZARELLI. Ses 41 opuscules 6 forts Volumes in 12.mo Publié par Ia Société Nationale de Bruxelles ois tel eo eRe yam tay h et. xT 00; Arenpt, Professeur & l'Université Cath. A Lousvaine Manuel d'Antiguités Romaines, publié & Vassage de ses éléves. » ». « 2 « « © f£ 3,50, Moétuer. Prof. de VHistoire à l'Université Cath. a Louvain. Manuel de l'Histoire du moyen de-puis la chute de l'Empire d’occident jusqu’à la mort de Cantemacne, Louvain 1837.. «2 f 2,85. Masrrosini. Discussion sur lusnre.. £ 3,60. De la Marcuse. Atlas de la Géographie ancienne du moyen age et moderne, avec 37 Cartes fines 1837..£6,70. Men kan dezelve mede aanvragen bij de Boekhandelars J. J. Arnxesteyn en Zoon, te ’s Bosch. Cos ST PTO Nommer 14. — 113) — 7 April 1838. CATHOLIC NEDERLANDSCHE STEMMEN OVER GODSDIENST, STAAT-, GESCHIED= EN LETTERKUNDE. Als JESUS dit gesegd had, hebbende de oogen ten Hemel opgeheven, teide Hy ss. 00« Reilige Vader bewaar hen, die Gy my gegeven hebt, in uwen naam; opdat xy één syn, gelyk WHeeeeee En ik bid niet alleen voor hen, maar ook voor degenen, die door hun woord in my geloove sullen: opdat zy allen dén tyn, gelyk Gy, Vader, in my en ik in U: dat xi ook in ons mogen éen syn, opdat de wereld geloove, dat Gy my gezonden hebt. En sk heb hun de heerlijkheid gegeven, die Gy my gegeven hebt: opdat ty rouden één zyn, gelyk wy ook dén syn. Ik in hen en Gy in my, opdat zi volkomenlyk één zyn: en dat de wereld wete, dat Gy my gezonden hebt. JOANN. XVII SL en te Rey Rene Be EO eR Bac i A oP Ye eS SI i NR Op dit blad *t welk alle Zaturdagen met een Nummer wordt vervolgd, kan worden ingeteekend aan alle Postkantoren 5 bij de voornaamste Boekverkoopers in het Rijk. Hetzelve wordt met den Post) verzonden voor den prijs van f 8-50 in het jaar; het half jaar of kwartaal, naar Evenredigheid; zullende de betaling bij kwartalen moeten geschieden. Alle abonnementen kunnen worden opgegeven aan het Postkantoor tegen gefrankeerde Stukken en Bries ven sullen door de Redactie worden aangenomen. — Aankondigingen worden tegen betaling van 15 Centen den Regel geplaatat. 