A history of England principally in the seventeenth century
Ranke, Leopold von, 1795-1886
Ick heb naeder geconsidereert de alternatives van steeden van securiteyt die Dopp heeft opgestelt en ick sonde my wel kunnen laeten gevallen een van alle de vier voorslagen, maer soo veel Antwerpen aengaet, hoe het ons oock gegen leyt, kan men het qualyck van Spaense vergen, selfs niet om het casteel en de forten te demolieren; wat Luxemburgh belankt, is myn gedaghten altyt geweest om in die Stadt niet alleen trouppes van den Staet te leggen, maer oock van Ceurvorsten en' Princen van den Rhyn om haer soo veel te meer in d' behoudenisse van het Landt en' van' partey t' engageeren, want andersints moet ick bekennen dat wegens d' afgelegentheyt van plaets, deselve niet veel en kan contribueeren tot onse defentie; voor soo veel Venlo aengaet Is ons bovenal Aengelegen om de communicatie van Maes vry te hebben, maer dan moet absolut d'andre plaetsen van het over Quartier van Geldre geraseert warden behalve de Stadt Geldre selfs die in het landt leght die voor ons van sulcken importantie niet is, maer seer veel voor het Landt van Cleef. Ick vrees dat dese consideratien nogh wat premateur syn, want ick voor als nogh weynigh aparentie sie dat de Franse tot yets van dese nateur sullen willen kooilien, het is evenwel goet dat men in syn gedaghten op alles geprepareert is. — Ick ben neffens U. Ed. bekommert dat het trac* met Denem" nogh seer onseecker staet, naer de nieuwe pretensien die dagelyke voorkomen, het sal seer difficiel syn, dat wy Saxen guarandeeren sonder Sueden en d' Hartogh van Gottorp 'tenemael voor het hoofl te stooten, alhoewel het ons interest tegenwoordigh gans niet en is, dat den oorlogh daer wert gevoert, indien Lunenburg deze guarantie aen Sueden ofte Gottorp smaeckelyck kan maecken, het tyt heeft moeten equipeeren, maer d' intensie is om deselve voor Drei k vier maenden te victualieren. — CORRESPONDENCE OF WILLIAM III 1701. 381 Hamptoncourt, 22 April 1701. De saecken staen hier nogh in selven staet, men verwaght uyt Hollandt te veraeemen hoe het met de negotiatie staet, ende ick het U. Ed. in myne laeste gescreven 't geen oordeelde niet van effect te sullen syn, indien den Staet daertoe resolveert ter occasie van het addres van het Legerhuys, dewelcke tegenwoordigh geenander occupatie sigh geeft, als menschen te persecuteeren om haer wraeck te voldoen volgens de parteyschappen, het geen niet weinigh is te lamenteeren, waerdoor de publicque saecken seer komen te leleyden, ende ick in het besonder, de passie en' violentie van menschen gaen verder als ick oyt hadt kunnen. Denken, het scheint ofte het een straf is van den Hemel op deze natie. — Hamptoncourt, 26 April 1701. Het is seer embarassant dat d'Avaux sigh niet verder en expliquéert. Ick sie niet dat van wegen den staet yets verder kan werden geproponeert ofte gerelacheert van d' eerste eysch voor en aleer Vranckryck nader komt, ende wat wy concerteert so schon scheynt de negotiatie te syn gebraght geheel aen den Staet en wy niet geconsidereert als accessoir, ende ons te sullen contenteeren met het geene den Staet voor haer securiteyt nodigh sal aghten, wantick klaer sie, dat men hier niet sal blyven staen op Newport ofte Ostende, als ick U. Ed voor deze heb gescreven maer stip by het geene den Staet voor haer selven nodigh sal oordeelen en van derselven interest niet te weycken, hoe onstuymigh men hier oock is. Oock of men sal willen resolveeren tegenwoordigh een Esquadre naer Cadix te senden, alleen uyt vreese van occasie te geven tot een oorlogh 't geen men soeckt door alle middelen 't eviteeren, ende niet als in d' uyterste nootsaeckelyckheyt daertoe te komen. Men is hier gepersuadeert dat Vrankr. den Staet niet sal attaqueeren, maer daerop moet men niet gerust syn ende alles doen wat mogelyck is, om sigh profytelyck in posteur van defentie te stellen. — Ick ben seer bekommert dat het tractaet met Denem'^ soo lang fluctueert, sick vrees dat daervan niet sal vallen, ende sie groote swarigheyt hoe Sueden te gewinnen is, daer ons evenwel soo veel aen gelegen is. U. Ed. kan niet gelooven hoe veel quaet dat Lelienroth met syn sc ryven doet, synde 't enemael frans. — Het is bedroft dat Vrankr, overal in de voorboet is, 't geen nu niet te prevenieeren is, door d' onseeckerheyt daer in wy syn geweest en nogh syn, behalve de lenteurs van het Hof van Weenen. — Kensington, 29 April 1701. alleen seggen, dat in het tractaet aentegaen met den Keyser qualyck een secrete art. kan syn, om dat ick deselve aen het parlement moet communiceeren. Ick heb voorleeden weeck eerst ontfangen een brief van den Co. van Spagne tot notificatie van syn avenement tot de Croon ende syn aenkomste in Spagne. Ick heb daerop moeten antwoorden 't geen aparent het Keysershof sal alarmeeren evenwel sonder reeden, wantick nu eerder tot een engagement ofle tractaet met den Keyser sal kunnen komen waervan U. Ed. aen G, Goes verseeckering wil geeven en' waer het verder van dienst soude kunnen syn. Hamptoncourt 6 May 1701. Naerdien U. Ed. een conferentie met d' Avaux heeft gehad sonder Stanhop soo soude het scheynen ofte het concept dat ick U. Ed. heb Toegesonden niet meer applicabel soude syn, maer ick meen dat de toeval in geheele saeck geen veranderingh en maeckt, ende daerom U. Ed. versoeckende het daertoe te willen derigeeren, dat het werden op die manier magh werden germanieert, ick weet niet ofte men hier niet vreemt en sal vinden, dat Stanhop by de conferentie niet en is geweest ende suspitie soude vatten ofte den Staet in dese negotiatie sigh van Engeland soude willen separeren, dat ick wel sweet dat evenwel gans niet d' intensie is. — Kensington, 10 May 1701. De brieven die hier van dagh uyt Vranckr. syn aengekoomen, melden dat de voorl. courier aenstons raet was gehouden en weder gedepecheert, soo dat aparent nu al in den Hagh sal sullen weeten, wat men van die negotiatie heeft te verwaghten. — U. Ed. heeft groote reeden van sigh te beklagen, dat gedurende alles in onseeckerheyt blyft Vranckreyck daervan soo veel Princen te debaucheeren, ende die nogh scheynen met den Staet sich te willen verbinden, eyschen sulcke harde conditien dat men qualyck kan toestaen. — Die by den C. Paltz werden gepretendeert te weeten, d' inclusie van het reght van Keyser, ende het te niet doen van' schult van William II. 1701. 383 Madame en sie ick niet hoe men sal kunnen inschicken. — Wäde allantie met den Keyser aengaet, sien ick oock niet dat tegenwoordigh yets kan werden gedaen voor en aleen dat den oorlogh begint, andersints sullen wy werden aengesien als agresseurs, dat niet en dient Het sal seer noodigh syn dat een Esquadre scheepen wert gesonden tot rencontre van de Ost-Ind. scheepen, indien den oorlogh niet haest en begint sien ick van geen utilityt dat de Hollandsche scheepen veel langer tot Spithead hocTven te blyven liggen, insonderheyt van' klejmste chartre, die tot de voorseyde beveylinge van oostindische retourschepen sonde kunnen werden gebruyckt. Hamptoncourt, 22 May 1701. Het Legerhuys heeft gevoteert dat ick twalef Batt. uyt Irland magh nemen en die recniteeren om de tien duysend man te completeeren, Ick sal deselve aenstons doen embarqueeren in myn oorloghscheepen die ick ordre heb gesonden om naer Irland van Spithead te zeylen, soo dat ick hoop dat in een maent tyts die twalef Batt. in Hollandt sullen syn, middelerweyl dat ick hier sal doen recniteeren om deselve optemaecken tot het getal van 10,000. — U. Ed. sal light gelooven dat ick niets sal versuymen om dit transport met alle mogelycke spoet te doen effectueeren. — Hamptoncourt, 27 May 1701. Ick ben bleyde dat en Hollandt is geapprobeert den brief die den Staet aen my heeft gescreeven ende die alhier soo een wonderlyck goed effect heeft veroorsaeckt, daerom is Het gans niet vreemt dat het de Franse niet en behaßt maer dat d'Avaux daer uyt wil elicieeren als of den Staet genegentheits hätte, want den ganschen brief behelst meest de groote bekommen, voor deselve en om geattaqueert te worden en versoeckt dien volgende secours, maer wat Vranckr. meest moet choqueren is de verseckeringe die den Staet doet van haer noeyt van Engelandt te laeten separeren, het geen haer dessyn is en interest, ende de onse bie notoorlyck contrarie. Ick meen dat U. Ed. seer wel heeft geantwoort aen Lelienroth wegens die secrete negotiatie die Vranckr. onder de handt door d'Avaux soeckt voortestellen, dat niet als seer dangereus voor ons in de conjunctio kan syn soo wel hier als In reguard van den Keyser, soo dat indien yets te proponeeren heeft in ordinari forme hoort te geschieden. 384 EXTRACTS FROM THE Den G. Wratislaw heeft my over eenige daghen een memorie ge-presenteert waerby simpelyck eyst executie van de groote allantie, het geen in desen tyt my vreemt voorkomt, syn geheele intentie schynt te syn dat ick het aen het Parlement wilde communiceeren, het sal oock hier geschieden. De brieven uyt Denem met dese post heb ick nogh niet kunnen sien, soo dat ick niet voor d' aenstaende daerop kan doen antwoorden. Ick meen dat Greek op alles is geinstnieert, maer ick heb voor dese aen U. Ed. gescreeven, dat het voor my onmogelyck was subsidien te betalen gednrende de vreede eer den oorlogh was begont, het is redicuel, de jalousie tuschen Goes en Greek, het geen evenwel de negotiatie moge lyck heeft doen verlengen, maer seeckerlyck Goes heeft ongelyck gehadt in conferentie te houden sonder den anderen. Wegens de zeesaecken sal ick U. Ed. met de naeste post verder scr3rven alsoo ick den adm. Almonde hier hadt opontbooden, die morgen met myn adm" v. Rooke sal confereren. — Hamptoncourt, 31 May 1701. Ick sie dat men syn gedaghten tenemael nu sal moeten appliceeren tot den oorlogh, ende alhoewel ick by de gansche werelt wert gelooft deselve te desidereeren, soo is er mogelyck niemandt die het nooder sal syn, maer sonder securiteyt te bekoomen ende vervolgens op de genade van Vranckr. te leven, is het grootste quaet van al dat ons kan overkomen. Ick beken dat ick seer curieus sonde syn te weeten wat satisfactie Vranckr. aen' Keyser soude willen geven, maer dat is niet te weeten indien de negotiatie met d' Avaux niet voort en gaet Met dese post werd Stanhope toe gesonden om U. Ed. te communiceeren de memorie die ick van Wratislaw heb ontfangen en het antwoort, dat ick meen al seer engagent te syn, en waerop d6n Staet occasie heeft om verder te gaen, indien deselve daertoe kunnen resolvereeren. Ick ben blyde dat het tractaet met den C. Paltz is geslooten, voor als nogh sal het niet dienstig syn, dat sick daer in treede, maer wel daernae. Het komt my seer rediciel voor de gedaghten die den Con. van Prussien heeft om den Co* van Spagne te willen erkennen, want het directlyek strydigh is tegens het tractaet dat hy met den Keyser heeft en onlanks vernieuwt, anders voor ons isser weynigh aengelegen, want wy hebben d' erkentenisse gedaen. De pretensie van Munster syn onverdragelyck, maer seeckerlyck in cas van oorlogh, heeft den Staet dien Bischop seer van noden en' men moete sien, hoe dat men die conditien soude kunnen modereren. . CORRESPONDENCE OF WILLIAM III: 1701. 385 Ick heb gedepecheret volgens de toegesonde concepten d'orders aen Almonde voor het te formeerende Esquadre van Callenburg. Ick heb alleen een bedencken, daer U. Ed. sorg wil voor dragen dat de Kusten van Zeelandt wel in aghtinge magh werden genomen, want in cas van oorlogh is naer myn opinie daer meest te vreesen. — Ick sal U. Ed. met de naeste post kunnen informeeren, wat resolutie hier sal werden genomen om een sterck Esquadre te senden naer de Bay van Lagos, 't welck seer sal moeten werden gese-creteer. — Hamptoncourt, Juni 1701. Het sal absolut nodigh syn dat men in den Staet alles met soo veel speed mogelyck sigh prepareert tot den oorlogh ende tot de noodige defentie, wantick. Nu meer als oyt begin te vreesen, dat deselve sal werden geattaqueert, ende het is seer de swackste cant is den Rhyn en' Yssel, daerom wenste ick seer dat de laeste project van Coehorn magh reuceeren, om die rivieren te verstercken daer in geen uer behoort versuymt te werden om aen 't arbeyden, men sal met emst aen G. Goes moeten spreecken om den Keyser te bewegen een considerabel Leger aen den Opper-Rhyn te doen formeeren, ende dat met alie spoet anders krygen wy al de maght van Frankr. op oonse hals, gelyck alreede daer van daen wert gescreven dat 20 Batt en. 3 6 Escad. die voor het Leger van den Rhyn waeren gedestineert, ordre hebben om naer de Spaense Nederlande te marcheeren; 't geen considerabel ranfort sonde syn, indien het waer is, soo Dat U. Ed. Siet van wat importantie het is dat den Keyser ten spedigsten een Leger aen den Rhyn doet formeeren, sick heb ordre aen Hepney gesonden om hetselve te presseeren en' oock daerover gesprocken met de Gr. Wratislaw. Hamptoncourt, 10 Juny 1701. Ick heb van avont onfangen U. Ed. brief van den 7 deser, maer nogh niet kunnen sien de resolutie van haer Ho. Mog. wegens de negotiatie te transfereren van den Hagh naer Vranckr., soo dat ick met dese post, daerop niet in forme kan antwoorden, maer U. Ed. sal uyt mynen laeste brief hebben gesin dat ick daer tenemael tegen ben en meen dat men daer in gans niet moet ingeven maer belseve absoluut declineeren, waertoe men reeden genoegh heeft 't allegeeren. Die voorslagen van accomodement waer van onder de Ministers wert gedischender en gevallen, niet siende dat daer door de Keyser contentement sonde kunnen heben noghte wy securiteyt in RANKE, VOL. VI. C C EXTRACTS FROM THE Cas de Spaense Nederlanden aen den Hartogh van Lottheringen wert gecedeert. Ick heb U. Ed. ock in myne laeste gescreeven dat ick oordedelde dat men tegenwoordigh sigh naeder met de Keyser most verbinden, ende ick vinde hier meer genegenheyt daertoe als oyt voor dese, soo dat men staet kan maecken dat al het geen Hollandt daer in sal willen resolveeren, Englandt daer in sal koomen. — Hamptoncourt, 14 Juni 1870 1. Stanhop sal met dese post ordre ontfangen om aen den Staet te verklaeren dat ick my tenemael met haer sentiment confonnere om op geen derhande maniere de negotiatie Van den Händen naer Vranckr. te transfereren. Ick gelöt dat, die dese weeck een memorie die Geldermälle my sal geven conform den brief van den Staat aen het Parlement sal communiceeren, maer U. Ed. kan middelerweyl verseeckert syn dat men nu hier tenemael is geresolveert om sigh neflfens den Staat in al sulcke allantie en tractaen 't engageeren als deselve sullen nodigh oordeelen aentegaen mits daervan in forme kennisse gevende en daertoe werdende geenvende en daertoe werdende geinviteert het geen best door het canael van Stanhop kan geschieden. — Ick heb oock aen' selve ordre doen senden om met U. Ed. 't overleggen hoe met Sueden te tracteeren ende in negotiatie in te treeden, lick ben seer bekommert dat deselve in Lelienroots handen is gevallen, want behalve syn difficiel humeur soo is hy niet wel geintentioneert, aen d' andre kant schynt den Hart van Gottorf een quade pas te hebben gedaen, soo dat ick het werck seer difficiel aensien, ten ware men direct met Oxen stern kont negotieren. Ick vinde vyftig duysend Ryks, ter maent voor subsidien al te beswaerlyck ende dat moet vermindert werden. Kensington, 17 Juni 1 70 1. Ick en sal niet voor toe koomende weeck kunnen communiceeren aen het Parlement de memorie van Geldermalse, ende ick hoop daer op een addres 't ontfangen om neffens den Staet alliantien aentegaen met den Keyser en anderen volgens U. Ed. voorslagh, ende den hoop ick dat wy sullen bequaem syn om met den Keyser te tracteeren; het is my ondertuschen seer leet te sien dat Amsterdam continueert in haer oude vrees en' maximes,ick hoop dat als ick Hollandt sal syn dat men haer sal kunnen persuadeeren tot al het geen reedelyck sal syn, ick maeck nu staet dat het selve op is, is het altyt onseecker wat tusschen beyde kan voorvallen, ick ben van intensie om maer weynigh CORRESPONDENCE OF WILLIAM IIL 1701. Daegen naer het scheiden hier te blyven en alle haest te maecken om in Holland te syn waser naer meer verlangh als oyt meenende dat myne presenie aldaer van dienst sal suy. — Ick kan niet begrypen hoe den G. Goes soo weynigh schynt 't aghten het geen U. £d. heeft voorgeslaeghen, dat Engeland en Hollandt soude verklaeren dat niet soude handelen met Frankr. voor haer securiteyt als op condltie dat de Keyser satisfactie soude werden gegeven op syn pretensie, dit soude naer myn opinie een groote stap syn ende te pas sal koomen, indien d' Avaux verklaert gelyck uyt Vranckr. wert gescreeven ordre te syn gesonden, wel met Stanhop mede neffens den Staet te handelen als Principael, mits dat niet wert gesproocken V van andere pretensión, men is hier nu absoluut gerechselt sûr in negotiatie selfs niet van Keyser te laeten separeeren. — Ick meen dat nu binnen veertien daghen myn scheepen gevictualieren sullen syn om de expeditie naer Lagos ofte Cadix te kunnen on demeemen, waertoe alles wert geprepareert met soo veel secretesse doenlyck. — Ick heb ock eenige representatie gehadt van koopluyden die op Moscovien handelen om een convoy te geeven, maer beteilig is afgeslaghen, om dat men oordelde 't selve onnodigh te syn, niet twyfehide of Sueden sal het tractaet observeeren, soo dat ick meen hetselve te syn in 't reguard van den Staet. — Kensington, 21 Juni 1701. Ick ben nogh in hoop dat het Parlement toekoomende weeck sal kunnen scheyden, alhoewel seer bekommert ben weghens de disputen tuschen de twee huysen, rackende de judicature van beschuldigt. Lord, dat tot groote hevigheyt soude kunnen uytbersten. Indien bet Parlement aenstaende weeck eyndight, sal sick de weeck daeraen van hier vertrecken. Kensington, 2^ Juni 1701. Ick ben seer bleyde dat het tractaet met Denem is geslooten, sick en twyfele niet ofte myn Minister aldaer het naderhandt sal hebben geteeckent, maer de grootste swarigheyt is, dat men hier geen Trouppes noghte aenrighs Gelt sal willen betalen eer den oorlogh begint gelyck meer maelen aen U. Ed. heb gescreeven soo dat men daerin een Expedient sal moeten uytvinden. Ick heb aen Robinson doen toesenden het concept dat door de Minister van Hanover soude werden voorgeslagen aen Sueden, wegens d' overlating van trouppes, om met den G. van Oxenstem daerover te negotieren, ofte den minste precise ordres aen Lelienroth ofte den Hartogh van Gottorf te doen geven, om met den Staet en my daerover te convenieren en sluyten. — Ick heb oock van dagh by my gehadt Spanhiem, die my hetselve hetselve hetselve voorgehouden, 't geen Bondely aen U. Ed. heeft geconmiuniceert, ende ick heb hem  behoorde te derigeeren datter niets van importantie wiert gedoen tot myn komste in den Hagh ende van's gelycken sal het wel moeten geschieden in 't reguard van' negotiatie met den Keyser. — Hamptoncourt, ^Juli 1701. Synde seer gefatigeert en laet hier gekoomen, naer dat ick Godt sy gedanckt van naerdemiddagh het Parlement ten laeste heb ge- prorogeert. — Ick maeck nu vaste staet om aenstaende maendagh met Gods hulp van hier te vertrecken waer naer meer verlang als ick kan uyt drucken. Het Loo, 8 Aug. 1701. Ick ben bleyde geweest te vernemen dat het tractaet met den Keyser aentegaen in Hollandt soo veer is geapprobeert, ick hoop dat het haest syn perfectie sal hebben. — Ick heb gisteren met den Baron Heyde geconfereert wegens de se- curiteyt van den Rhyn en besonderlyck Ceulen, en ben geresolveert om morgen M^ Gallway aen C. van Pals te senden om met deselve daer over oock te conserteeren. Ick geef hem oock commissie om naer Bon te ga En en een compliment van mynent wegen aen C. van Ceulen te maecken ende te sien ofter nogh middel sonde syn, om hem van mesures te doen veranderen, soo dat alles sal werden gedaen dat mogelyck is tot defentie van die Quartieren. Ick maek staet om overmorgen de wercken by Panderen te gaen inspecteeren. Naer ick hier bericht werde, hebben seeckerlyck de H^ van Dort geen reedenen om bekommert te syn. CORRESPONDENCE OF WILLIAM III 1701. Te gens de saken hebben erlanckt, soo vrees ick dat onse negotiatie met Sueden daer doer te difficielder sal werden. — Ick heb naer Denem, ordres gesonden tot het naeder teykcenen vjyi bet traektaet. — Dieren, 12 Aug, 1701. Ick hadt niet verwaght dat d' Avaux op soo een manier soude werden gerappelleert ; ick kan niet seggen dat ick daerover verheught ben. Men sal nu seeckerlyck aen alle kanten wel op syn hoede moeten syn, ende alles sonder tydverlies prepareren tot syn defentie. — Het geen ick meest apprehendeere tegenwoordigh is den Rhyn, ick sal in een dagh k twee raports hebben, wat M*" Gallway sal hebben uytgeright, waervan ick U. Ed. kennisse sal geven. — Ick sende U. Ed. weder terugh de concepte obligatien tot lightinge van Pennin : voor Den : daer omtrent ick geen consideratie hebbe, de selve dienen met den eersten gedepecheert. — Ick heb geen ordres gesonden aen Calenberg men sal eerst moeten sien ofte het Esquadre naer Lagos sal zeylen, daer men veel diflScul- teyten in Engelandt maeckt, — De negotiatie met Sueden bekommert my, want het voor ons nu meer important als oyt is met die croon te sluyten, en haer pretensie loopen seer hoogh. In cas deselve Brandenb. soude willen atta- queren, was ons werk in uyterste confusie, daer tegens soo veel doenlyck dient gearbeyt te werden, waeromtrent Cranenburg ordre dient te hebben. — Loo, 16 August 1 70 1. Märkbaroug sal U. Ed. hebben geinformeert van myn naeder gedaghten wegens het employ van de Vloot, als ook die uyt England, en ick presumeer dat U. Ed. den seer, de Wilde sal hebben ook ook informeeren voor Almonde en Callenburg, deselve sal U. Ed. ook informeeren hoe veer Robinson in syn offres in Suede is gegaen sonder speciale last, 't welcke seer hoogh loopt, maer nu nootsaeckelyck gestandt sal moeten werden gedaen, in cas het werd geaccepteert, dat ick nogh al vrees van neen,ende nogh meer sal werden begeert — Wegens het project met Pruyssen sal het wel seer nodigh syn dat met deselve een conventie ofte tractaet wert aengegaen en ick meen dat U. Ed. remarques daeromtrent seer go et syn. Ick sal U. Ed. toesenden myne, op de conditien van het overaemen van vyf duysend men, maer ick sonde gaeme erst weeten ofte het oude ofte het oude ofte het nieuwe Regunenten sonde van en in wat tyt die op den bodem van den Staet sonde kunnen werden gelevert, het art. van de 8000 man is het embarrassentste, want die van' Keyser te nemen sonder deselve wert geramplaceert en dat Pruyssen dit Secours dubbelt sonde doen valideeren, is ten uytersten onredelyck en' niet toetestaen. — U. Ed. sal door den G. van Albemarle ofte den H' van Salick werden gein- formeert wat wy hier met den L* General van Swaerts hebben gedaen. — Loo, 18 Aug. 1 701. Ick twyfele niet ofte U. Ed. sal den Secretaris de Wilde hebben beschreven naer den Staet. Also, he had been given. Den. G. van Albemarle sal U. Ed. toesenden een concept wegens eene entre- prise tegens Cuyck dat van groote importantie en in bequaemen tyt behoorde te worden gefe'xecuteert, 't geene gans niet en accordeert met eene neutraliteyt. Ick verwaght alle uer M*^ Galleway en dan sal men pertinent weeten wat men van C. Ceulen te verw^aghten heeft en Kinsky sonde dan verder kunnen werden gebruyckt. — Dieren, 26 Aug, 1701. Het is gans niet wel dat Amsterdam haer niet positiver heeft ver- klaert op het bewuste dessin van' effecten van flota te saiseeren, ick sonde evenwel meenen dat het syn voortganck behoorde te hebben ten waere die tyding geconfirmeert wert dat het silver ontlaeden wert en' vervolgens geen retour is te waghten. Het sal nodigh syn dal van alles communicatie wert gegeven in Engeland, ende ofte het niel doenlyck sonde syn om het Esquadre te vergrooten waerover U. Ed. M. Marlborough dient te confereren, ende volgens het resultaet hy een instruktie conform mag hôt, opstellen, om by my getecken te werden voor adm. Rooke, als M. Godolphin in dese nevensgaende brief voorslaet die U. Ed. hem gelieft te communiceeren. — Ick sal nootsaeckelyck U. Ed. de moeyte moeten geven om by my te komen om te concerteeren, wegens de denombrement van' forces soo wel raeckende het tractaet met de Keyser als met Engelandt want dat kan met brieven niet geschieden. — Ick heb gisteren gevisiteert het werck tot Panderen, dat een seer goet werck is, maer de H' van Dordreght hebben geen reeden cm bekommert te syn, den Dyck is in syn geheel en sal niet doorge- Stocken werden, als in d' uyterste necessität. De wercken overal gegen seer lancksam voort by gebreck van Gelt dat seer te beklagen is, dat dese schonen tyt wert verlooren. — Dieren, 29 Aug, 1701. Ick vinde het project van het tractaet met Munster als seer ver- swaert, men sal dienen hetselve soo veel doenlyck te verminderen, maer evenwel soo goetkoop als men kan te sluyten, ick dien in dat tract, niet te werden begrepen om dat het van een gansche andre natuer is, als alle d' andre en in Engelandt niet sonde werden geap- probeert, maer ick ben niet van sentiment van M«" Marleboroug, dat met de Co. van Pruyssen en andre Princen niet moet werden ge- slooten, ter contrarie, het moet geschieden voor het sitten van het Parlement, ick sal wegens het tract, met Pruyssen U. Ed, naeder myn sentiment laeten weeten. — Den G*^ van Styrum is dese morgen naer Dusseldorf vertrocken, om met de C. Pals t' overleggen wat tot securiteyt van 't landt Ceulen kan werden gedaen, het presseert seer de betaling van aenrightgelden voor Palse trouppes en* al sonde schoon Zeelandt gepersuadeert wer- den, haer quote te betalen en is niet mogelyck dat soo promt kan geschieden als de necessiteyt vereyst, daerom moet men op eenigh expedient bedaght syn om die penningen te vinden, men sal oock commissaris moeten senden om die trouppes te monsteren en' in 's lands dienst overtenemen. — Ick weet niet precies wanneer Hollandt vergaedert, maer het ant- woort van Weenen op het tract, met de Keyser dient aengekomen te syn eer ick U. Ed. spreek, waervan U. Ed. my sal kunnen adverteeren, ende syne mesures tot syn reys nemen. — Loo, 6 Sept. 1701. Ick heb gefixamineert het project tractaet met de Keyser en aprobeere deselve tenemael, sick maeck geen swarigheyt dat den tyt van twee maenden van de continuatie van de continuatie van het teyckenen, sick hoop dat U. Ed. en M*^ Marleboroug het bewuste tractaet sullen kunnen teyckenen voor haer vertreck uyt den Hagh. Loo, 18 SepL 1701. Ick laet my wel gevallen het concept van Equipage voor aenstaende jaer van aght en dertigh scheepen, men kan deselve eerder verminderen als vermeerderen naer tyts gelegentheyt, wantick van opinie ben als U. Ed. weet dat men ter zee soo veel moet menageeren als doenlyck. Wegens het verbinden van' vaert naer Vranckr. soude ick oordeelen goet te syn ende men hee ft daer toe plausible pretexte genegen sonder te seggen wegens aprehensie van een aenstaende orogh, ick meen dat men niet en behoorde te leyden dat de Franse haer versterckten ofte logeerde in dorpen van redemtie, maer daer over klagen, ende geen satisfactie krygende dan examineeren ofte men het door gewelt sal kunnen beletten. — Wegens d' inlogeering van Stavelo, en kan niet sien dat den Staet kennisse van kan men, maer dat moet door den Keyser ofte het Ryck geschieden. — Wat ick alhier met Hop en Slingerlandt heb gebesogniert sal ick my refereeren aen het rapport van die Heeren. Dieren, 23 Sept, 1701, Ick aprobere tenemael de remarkes van Secretaris de Wilde op de memorie van d'Adm*^ ende heb oock vervolgens gedep^cheert d'ordres aen Almonde ende brieven aen de twee colegien, die U. Ed. sullen werden toegesonden, ick ben nogh niet volkoomen geinformeert uyt England, wat wintervloot sy staet maecken te hebben, maer indien den Staet syn proportie daer in soude dragen, kan ick wel voor-sien dat soude pretendeeren dat de scheepen op onse kusten soude moeten, soo dat ick U. Ed. in bedericken geefF ofte het niet best was, dat wintervloot van den Staet beveylinge van haer kus-ten wiert gebruyckt, insonderheyt voor Provintie van Zeelandt, daer ick seer voor bekommert ben, dese voorslagh dient niet geweeten dat van my komt. Ick wenste seer dat U. Ed. met Lelienroth eens konte werden over het project dat U. Ed. my heeft toegesonden, 't welck ick seer aprobeere, maer in alle gevallen soude Ick meenen dat men op geen formaliteyt behoorde te staen, maer liever eene goede somme gelts waegen om Sueden te gewinnen daer ons soo veel aen gelegen is. — Ick heb myn gedaghten laeten gaen wegens den voorslagh, om Hennekin tegenwoordigh naer Vranckr. te senden en' vinde daerin veel swarigheyt, insonderheyt naer de tyding dat in Vrankr. soude %y\i geresolveert in cas van' doot van Co. Jacobus syn gepretendeerde soon tot Co. van Engelandt 't erkennen dat my soude obligeeren om alle correspondentie met Vranck. te moeten afsneyden, maer selfs tot extremiteyten te koomen. — Dese en andere importante saecken om saturdagh acht dagen my tot Breda te willcn koomen vinden,ick meen dat dien dagh U. Ed. Let me, müssen, sal beletten, want sondagh daer bötende sondagh weder in den Händen kunnen syn om daeghs daer aen de vergadering an Hollandt waerten, sick maek staet om aenstaende Donderagh tot Breda te syn om des anderen daeghs van de Engelsche Legim de revue te doen. — Närdien U. Ed. tot d' ordinarisse besending naer Engeland als Invoy, niemandt weet beter voorteslaen als Vryberghe sal het my engenem syn dat hy daertoe met den eersten werdt genommert. — U. Ed. sonde den Secretaris van d' Avaux kunnen uytstellen om nötort te gevven tot dat U. Ed. my tot Breda hadt gesproocken. Het Loo, 10 Ocioh, 1701. Ick sende weder terugh de geteyckende act ens voor' negotiatie. ek wens dat Suede daer door gewonnen magh werden, maer het is er dubieus of wy ons gelt niet quyt sullen syn, sick oordeel het seer soot soude syn, indien men Lelienroth tenemael kont gewinnen, Ändern M' Marlborough U. Ed. sal spreecken, als oock informeeren 12X equipage dese winter in England sal werden gedaen waer naer J. E. in het overlegh met de Secret de Wilde haere mesures kunnen men in 't reguard van wintervoot, waeromtrent ick geen particuire gedaghten heb. — Het sal noodigh syn dat d* omissie in het Tractaet van den Keyser irert geredresseert. Ick sal de brieven aen het Ryck en Venetien, onform die van' Staet doen depecheeren en aen G. Wratislaw toe-enden. Ick ben oock van sentiment Dat Swued, behoort particulier n het Tract, geinviteert te werden. — Hamptoncourt, 18 Nov, 1701. Ick vinde my Godt sy gedankt veel beeter seedert de twee daghen lie ick hier ben geweest, als wanneer ick uyt den Hagh vertrock, hoewel ick door d' aenspraeck van menschen seer ben gefatigeert worden, tot nogh toe heb ick niet kunnen determineeren ofie dit arlement sal sitten ofte een nieuwen beroepen, ick geloof het laeste al resolveeren, het facheuse is, dat het niet als naer de heylige laghen van Kerckmisse sal kunnen vergaderen, met de naeste post sal ick U. Ed. kunnen scryven wat ick geresolveert sal heb-en. — U. Ed. sal aparentlyck syn geinformeert dat het Esquadre dat op le Gallioenen hadt gekruyst weder is gekeert sonder yets te hebben erescontreert, men is met reeden hier nied voldaen van Admi^" Berclo Men is van opinie dat men nogh een kans soude kunnen wagen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre scheepen ten zee te brengen en deselve te doen kruyssen Esquadre sche Ich verobligeert ben my te refereren aen 't geen den G' van Albemarle U. Ed. sal scryven 't geen hier passert. Hamptoncourt, 18/29 Novemb, 1701. Daer syn geen particuliere tydinge waer de silvervloot sonde invallen noghte wanneer, maer men presumeert dat het in een Franse haven sal syn ende daerom was het concept om daer op te passen en te kruyssen gelyckick U. Ed. heb gescreven, men is besigh om het Esquadre vaerdigh te maecken, deselve sonde bestaen in aghten-twintigh ofte dertigh goede scheepen en' men maeckt staet om het-selve gerett te hebben om zee te kunnen kiesen in 't laeste van deze manent ofte in het beginsel van Decemb. Ick vinde niet dat men staet maeckt op eenighe Hollandsche scheepen. Het is eenighen tyt geleden dat men op' versoeck van Koopluyden, twee fregatten naer de hooghte van Cadix heeft gesonden op presuppost dat de Silvervloot daer soude ko omen, evenwel met ordre om nogh in Bay nogh te haven te konomen uyt vrees van genomen te werden, maer in cas dat de Silvervloot daer soude koomen waeren de Koopluyden in hoop dat sy steels geweyse yets van haere effecten soude kunnen krygen maer men maeckt staet dat die fregatten nu haest weder terugh sullen koomen. De tydinge dat den C. van Ceulen franse trouppes in syn steeden en plaetsen heeft genomen en surpreneert my niet, alsoo ick het al lance hadt verwaght. — Ick wil hoopen dat den Keyser en het ryck het sullen aensien als een rupture, het is seecker dat den Staet alles daertegens moet doen, ende dat Landt voortaen considereren als vant ende sien wat men kan doen om de Franse te delogeeren, sick ben tenemael van sentiment dat men voortaen niets en moet leyden dat haer eenighe adventage soude geven, ende dienvolgende verbleyt van resolutie die den Staet heeft genomen om niet te gedoghen het maeken van het fort by S^ Antonie, maer dat moet met vigeur werden belet, wegens het fort aen Boughoutse haven welcker plaets My seer wel is bekent, sal het difficielder syn 't welck Coehom best sal van kunnen oordeelen, waemaer men sigh dient te regu leeren. — Hamptoncourt, 6 Dec, 1701. Het project van Weenen gekommen bevalt, maer alles sal daerop aenkommen op een promte executie waeraen ick seer twyfele en insonder heyte datter soo veel trouppes van Keyser sullen syn als wert ter neerder gestelt, waerop voomamentlyck moet werden geinsisteert, ende dat deselve uyt Ungeren en d' Erflanden met den ersten marcheeren. — Het is klaer dat het Hof van Weenen traght de  traghten eenighe diversie te maecken en daertoe alles van nu aen met den eerste toe prepareeren, 't welck ick versoek dat U. Ed. soo veel doenlyck wil bevorderen, waer het van noden soude mogen syn, want den tyt verlooren is alles verlooren. — Ick ben geinformeert dat de C. Palz meest alle syne trouppes behalve die in soldey van den Staet syn naer den boven Rhyn heeft gonden dat in dese tyt niet wel en komt, alsoo wy meer trouppes tegenwoordigh aen Nederrhyn van nooden hebben. — Ick wil hoopen dat den Con. van Pruyssen veerder derwaerts sal doen marcheeren, naer het geen in 't Ceulse is gebeurt, insonderheyt niet syn Ruyterey uyt het Cleefse doen terugh marcheeren op pretext van manquement. Van fourage. Het is secker indien den Keyser en het Ryck geen meer efforten willen doen als scheynen, soo moeten onse saecken qualyck gaen, want England en Holland t en kunnen alleen die groote lasten niet dragen. — Ick ben al seer bekommert wegens de partey die sigh in Duytslandt formeert voor Vranckr.; indien Polen daer by komt sullen wy seer geembaresseert syn, sick maeck weynigh staet op de verseeckering die ons dien Co. doet doen. — Het sal seer nootsaeckelyck syn dat den Adm. Callenburg met den ersten hier nae toe komt, geinformeert synde van gedaghten die men in Hollandt heeft wegens d' operatien ter zee voor het aenstaende jaer. — Hamptoncourt, 14 Dec. 1701. Het waer seer te wenschen dat men Keyserswaert in dit winter-saisen konte bemaghtigen maer ick vrees dat het difficiel sal syn in syn executie insonderhecht de nodige preparatien daertoe niet gerett synde, sick meen dat men die met alle spoet behoorde te vervaerdigen om als dan in staet te syn om hetselve aenstons 't ondememen 't welck man best sal kunnen oordeelen ofte in die tyt met hoop van succes sal kunnen werden geexecuteert. Het is onbegrypelyck dat de Stadt van Ceulen nogh difficulteert trouppes van den Staet in te nemen, sick wil hoopen dat voor de receptie dese daertoe sullen hebben gecon-senteert, sick ben oock bekommert wegens de conduite van Munster men sal dienen deselve soo veel doenlyck te contenteeren en deselve traghten te engageeren tot defentie van 't Ryck en insonderhecht de Nederrhyn Volgens het geen M' Marleboroug my best gerapporteert syn daer nogh soo veel difficultieren wegens het tract, met Co. Van Prässen, dat ick niet en sy hoe die soo ras als het nodigh was sal kunnen werden geadjusteert, middelerwyl is het absolut nodigh dat de 5000 man marcheeren, ick wenste in staet te syn om die alleen tot myne lasten te nemen, maer voor het sitten van het Parlement is dat onmogelyck, sick sal dan gaeme traghten soo veel lasten van den Staet op my te nemen als mogelyck is, waervan U. Ed. de Heeren van Amsterdam uyt myn naem kan verseeckeren, want sick geconve-nieert ben van swaere lasten daer den Staet nu gesurchargeert is. De conventie met Hessen dient oock ten spoedigste te werden geconcludeert want andersins sal men geen effect hebben van die trouppes voor te aenstaende campagne. Naer de advisen uyt Vranckryck sal den oorlogh ha Est beginnen, want Torcy sonde hebben verklaert dat indien den Staat woude beletten het maecken van het fort by S^ Antoine men dat voor een rupture most aensien, soo dat men alles daer toe niet alleen prepareeren moet, maer hetselve verwaghten en op syn hoede te s>ti, ick meen dat onse conditie dan niet slimmer sal saus als tegenwoordigh. — Ick vrees dat d' instantie die aen het Hof van Weenen werden gemaeckt om tegenwoordigh meer trouppes naer den boven Rhyn te doen marcheeren van weynigh effect sausen het geene ick uyt den G. van Wradislaw heb gehoort. — Ick ben seer bleyde dat het Consent tot d' Extr. middelen is ingeschickt en dat den Staat van oorlogh is geconsenteert, het sal  laeste d'Extr. middelen tot conclusie heeft gebraght, als mede de Staaten van oorlogh. — Ick sal afwaghten de komste van 'L' Adm. Callenburg, die ick hoop dat volkoomen geinstrueerdt sal syn van de sentimenten in Hollandt, wegens het employ van volk voor d' aenstaende Champagne. Ick meen dat hier goede dispositie sal vinden om in alios te concureeren. — Windsor, 20 Dec, 1701. Ick meen dat men wejrnigh reflectie heeft te maecken op het geen de Vrouw van Heemskerk U. Ed. heeft geseyt, alhoewel het claer toont d' intensie die Vranckryck continueert te hebben, om intrigues in den Staet te formeeren, en jalousie te veroorsaecken, ick man niet sien dat het in desen tyt raetsaem Sonde syn in eenige particuliere ofte secrete onderhandling te treeden. — Ick verlangh te vememen wat Coehom sal hebben verright, het werden eens begonnen synde moet met vigeur werden vervolght, want het een schande sonde syn indien men niet konte beletten het voltrecken van het bewuste fort. Ick wenste dat den Staet trouppes genoegh had om naer Coblentz te senden, maer dat en is tegenwoordigh niet docnlyck en moet door den Keyser ofte het Ryck besorght werden, want het seecker een van importantste plaets is van alle, ick hoop niet dat men sal tenteeren om alle toevoer van amunitie van oorlogh als andersins lancks den Rhyn naer Bon te beletten, waerin de trouppes van den Staet geen difficultyt moeten maecken om mede geemployeert te werden. — Hampton Court, 12/23 1701. 