De mensch zoo als hij voorkomt op den bekenden aardbol [microform]
Stuart, Martinus, 1765-1826
Skinghum in er heuvelert bij een, dac krijgsbouw-i rkennen, en irg enafzon- , wier beftorle en andere schijnen ge- men, voor rekenende, ierd duizend menfchen zou opklimmen (i). Waar is dae volk gebleven? Hoe is deszelfs naani en geheugen zoo geheuren verloren? Iloe zijn deszelfs kunften zoo ginsch vergieten? — Aan do rivier Huron lieeft men twee volkomene krijgsfchanzen van ronde en lialfron-de gedaante gevonden, met een aantal grafplaatfen buicen dezclvcn (a): nergens echter vindt men eenig blijk van metaalgebruik tot deze vestingen. In fommige graven heefc men kisten van gebakken fteen gevonden en de beenderen V van menchen daarin: de rigt  oni de oudheidvan dat volte berekenen, welks grootheid de krijskun-de hcefc opgemaakt. Uit de eikenboomen, die men van ouderdoni ter neder geyallenf gevonden heeft op deze hoogtens, terwljl andere noch in voile kracht stonden, heeft men befloten, de laatft te moeten houden voor een tweede geflacht, en alzoo den aanleg dczer hoogten wel dulzend jaren te moeten verfchuivcn (2). Door het ganfche bondgenootfchap wordc de Muskogttlgifche taal gefproken , fchooir elke natie bovendien haare eigcne heeft, De algemeene taal is zeer aangenaam voor het oor : de letter R komt in dezelve niet voor. De vrouwen vooral fpreken haar met zoo veel welluidendheid en zachtheid^ ah hoorde men kinders neurcn (3) Dit aangenaame voltooit de bevallighe- dcn, waarmede zich deze menfchen in zoa vel» (i) Fojags T. rir. Ch. 8. p. 507. (2) CuTTLER, Cclebre Botaniste. — FoyageT. III. Ch. 8. p. 203. Zie 00k Bartram B. IVl H. 6. bl. 6,95. (3) !i ART a AM B. IV. fl. 6, bl. (Jpo, (Jpi. '•I . jCffi^SS^^KSSS^S^SsT', >TscirAp: eeft dc plant-' d van dac voile de krijgskun- ;ikenboomen ,< eder gevallei* gtens, terwljl londen, heeft n houden voor o den nanleg 'en te mocten otfchap wordc >ken , fchooir eigcne heeft, igenaam voor dezelve niec fpreken haar en zachtheid^ Jn (3) le bevallighe- ifchen in zoa vela- S07. iste, — Foyage T. RTRAM B. IVL CREEK- BONDGENOOTSCHAP. 115 vele opzlgten hebbcn aanbevolcn aan on "5 hart, dat hct oog mi met ftil vermaak zai vcrtocvcn bij hct tafcrccl, door het kunst- penfecl van him gcfchetst. De man is hec welgcflaagd afbeeld?el van koohassen, een Onei'disch krijgsman Ci)* ^^ vrouw de afteekening der befchrijvingen van bar- tram, en het tooneel, waarop zij voorko- men , ftcmt overecn met alle de bcrig- tcn, wclkc wij 'er van bijeon bragten. Ter- wijl dc zedige huisvrouw haar handwerk ijvcrig verrigt, grijpt de man h'et jagtroer ter hand, om de vogcls te fchleten, die in zijnen korenakker zullen vallen, daar men ze reeds boven het ronde raadsgebouw ziet, waaraan dezelve grenst. (0 ^ej^^e T. I, Ch. 7. p. ii5. PI. li. ^1^ II a MEXI- 0 m)> MEXICO. Anahuac, de oorfpronglijke naamaan hee dal van Mexico gegeven wegens deszelfs ligging aan de zee, werd naderhand uitge ilrekt tot de geheele landdreek die thans NieuW' Spanje genoemd wordt ( i ), bij welken laatilen naam men tegenwoordig hec oude van het nieuwe Mexico op de kaarc van Noord- America onderfcheidt. Hee (i) The History of Mexico iyf, s. clavigero trattflated from the Italian by Cd. c u L L K N Lond« 1787, Vol. I. p. X. » MEXICO. "7 O. naamaan hen (gens deszelfs lerhand uitge- eek die thans rdt (O, bij enwoordig hec ) op de kaarc lieidc. Hee S. CLAVIGERO CULLUN Lond« Het nieuwe Mexico ftrekt zich uit van 30'* tot 46** Noorder breedte, en 250° toe aBo" Ooster lengte, en worden bevolkt door eenige offpronglijke ftammen, die, der overweldiging van hun vaderland ont- komen, in de boschen en op de bergen dezer uitgcftrekte landstreek hunne vrijheid l»ewaard maar hunne vroegere befchaving zoo geheel verloren hebben, dat zij in eenen ftaat van woestheid en onkunde verkeeren, bij welken die der overige Noord - Indianen, in beA:having uicmunt (i). Het oide of eigentlijke Mexico, thans ^ieuw-Spanje geheeten, ftrekt zich van 9** tot 30** Noorder breedte uit, en doorloopt in eene fraalle landtong, van 270*' tot 296* Ooster lengte. Tot hetzelve bepaalt zich on- ze befchrijving, daar het ons thans te doen is, cm den inboreling te leeren kennen zoo als hij er onder vreemde heerfchapj verzonken ligt, daar wij toch de ontvugters der Europefche veroveraars onderfcheidenlijk genoeg ontmoet hebben in de meer woeste Noord-Indianen en Nauw-do-St. sauveur.  voor het ovcrvvigt van aangctiaamheid der Jig- ging dezcs, fchier alcijd groeqen, altijd vruchtbaren lands (i). Ileczclve is bergagtig, boschrijk en met rivieren doorfnedcn, die zich gedeeltelijk in den golf van Mexico, gedeeltelijk in dq flillc zee, ontlnstcn (a). De bcrgen zijn vol delfftoflen en bevat- ten inzonderheid die kostbare metalen, wel- CO JJ'Stor. cf Mex. Vol. I. p. s, B. I. Sect. 4. (2) Ilinor. of HL-x. Vol. I. p. s, B. I. Sect. 3,. Mu i;.; J '^^^^RSIS^^^SfcS^^SS^^SS^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^SS^^ Nid der worden, ich den even- en even hui- behörde, er dikwijis r zich meer- welkc echter achten voor 2id der lig- jeqen, altijd irijk en met cdeeltclijk in Itclijk in dq m en bevat- letalen, wel- kc I-— 13. B. r. , B. I. Sect. 3, MEXICO. Jce de Spanjaarden bet meest tcr overvcldi- ging dczcs lands hebben aangefpoord. Twaalfhonderd geneeskundige plan ten gijn de inborclingen van dezcn rijken grond, die daarenboven met de fraaifte gewasfen en bioemen praalt, de smakclijkfle vruchcen draagc, koorn, mai's, pataten, ba-nanen, ignamen en voortreffijke moeskriiden voortbrengc en aan de tabaksplanc wegen wasdom geefc CO* Vcle dieren heeft Mexico met Europa gemeen, als denlecuw, tijger, beer, wolf, vos, wezel, marter en meer cnderen: eeni-gen zijn aan hetzelve bijzonder eigen, die geen gering aanzicn hebben in de verzamclingen der naturlik gefchiedenis van de vervoeiige dieren (a). De schoonstgevederde vogelen bewonen alhier bet fraaifte geboonue, bet welk fteeds door vruchcen, bioemen of loofwelfzel uit-munt. Meer dan twee h onderde geheel eigene soorten maken derzclver brcede lijstuit, waaronder vijf en dertig fchicieren met glansrij- (i) Histor. of Mexic. Vol. I. p. 13 — 32, 439. B. I. Sect. 5 — 9. B. VII. Sect. 69. (9) Histor. of Mexic. Vol. I. p. 36. B. I. Sect. 10. H 4 I to MEXICO. I, -: Ker bckoorljkhcden, dan het oog in eeniT gen Ettropefchen vogel bewondert. In hej algemecn hceft dc Naiuur den fraaiftcn zang wcl niet verbondon met de fchoonfte ve-deren: hier echter ontbreekt het niet aai) welluidende zangprs qndcr dit fchitierende pluimgedierte. Ook de goudvink en de nachtcgaal zijn 'er vreenid noch fprakeloos; maar ^6n inborcling bovenal laat *er zigh alom hoorcn met een geluid, welks rijke loonverwisfing en toonverdubbeling hem den naam doet dragen van duizendtong (i), Krokodillen, hagedisfen, kikvorfchen eii padden zoo wel, als aiJerleijc foorcen van flangen, bevolken 'er de nioerasfen en bos-fchen, terwijl de RIexicaanfche golf aan den cenen k. Ant en de l'ille zee aan de an-r uere zijde fchier geene vischfoort, die zich ergens onder deze luchtdreek ophoudt, vreemd laat aan de welgelegene kust, en de livieren en meiren lijk zijn in hare eigcne gefchubde geflachten (a). Schigr onielbaar zijn de foorten der bloar de- 0) NJit' of Mex. Vol I. p. 4^. B. I. Sect, i r, (s) Hist, of Alex. Vol. I. p. 54, $1. B. l, Sect. 13. "^^^^^^M&Si^sm^iS^-,. HH og in eeniT !rt. In hcQ raaiftcn zang :hoon(le vc- ict nice aat) fchitterende ink en de sprakeloos; *er zich al- welks rijkc tbeling hem 'ndtong (i)^ i'orfchen eii foorten van fen en bos- e Golf aan J aan de anr re, die zich ophoudc, kust, en de hare eigcne n der bloQr de- 5. 1. Sect. I r. MEXICO. I2J Dooxc diercn, welkc de hete luchtflrcck Dij de stilftande nieircn en de veelvuldigc wateren, die Mexico omgeven en doorfnij- Qon, voortbrcngt. Kwaadaardige en on- fchadc!ij!(c, verdervende en voordcclige, verfchrikkclijke en bckorclijkc ondcrfcheidc men ondcrfcheidc men ondcrfcheidc men ondcrfcheidc van hec allerfraaisc fcharla- ken, is de bijzondere inboreling van deq Mexkaanfchen grond (i). De redenlijke inbordingen van die land, zijn niet mcer die zelfde mcnfchen, welkc hetzelve als een magtig, onafhankelijk en reeds aanmerklijk befchaafd volk bewoonden en bchcerschten, alvo- rons z icli de Spanjnarden voor omtrent diic ecu wen van hetzelve mccster maaktcn; zij gelijken naar hiinnc voorouders van dien tijd niet nicer, dan de tegenwoordig gegenwärtigen. Clavioero echtcr, die zelf vole jarcn lang gcmcenzaam met hun ein gefchieden aan en zijnc gefchieden aan de onzij. (i) Uht. ofMes, V. T. p. <jp. J3. i. Sict. 14, II 5 MEXICO. z',i(li;;hcid gewljd hccft, gccft, ondankj dcze aanmcrking, van de Mcxkanen dc volgende bcfchrijving. Zij zijn van ccnc gocdc gcftaltc, ccr bo-ven dan bcncdcn hct middelmat jgc, en wcl gcvenredigd van Icdematen. Zij hebben mächtig voorhoofden, zwartc Oogcn, klcine, vaste en gerende wiccc tanden, dik, jähr, kräft, glinftcrcnd haar, dunne baarden, maar elders gecn haar op de huid, die oUjfkleiirig is (i). Men vindt onder hun Tchier geene gebrüderige perfonen. Vice onangene van hunne klur, fmal voorhoofd en dunnctf baard wordt door de regelmatigheid en even-redigheid hunner leden genocgzaam vergoed, om een middelflag tusfchen hct fchoone en bet afzigtelijke voor den Europeer geacht te worden. Onder de jonge meisjcs van Mexico zijn er zelfs cenigen, die zeer bevallig mogen genoemd worden, zoo wel wegens de naiuurlijke zedighcid van hare bonding en de ongemecne aangenaamheid van hare unspreak, als uic hoofdc van hare evcn- (i) //«/. ofMex. V. I. p. 78. B. I. Sect. 15. V. II. p. 330. Disfert. V. Sect, i 51. Ondanky Xkanen de :e, ccr bo- gc, en wcl 'C\] hebben Ml, klcine» en, dik, lar, dunne )p dc huid, geene ge- rename van en dunnei> id en even- in vcrgocd, fchoone en ^eer geachc neisjcs van ie zeer be- , zoo wel I van hare genaamheid ic van hare evcn- I. Sect. IS. M £ 1 C 0 123 pvcnredigc gellalte en wc! jefn Im gclaat. llunnc zintiilgen 7«jn fchcrp, inzondcr- hcid hoc gczigt, hct welk zij ongrcnkc tot hoogen puderdom behouden. Ilim gcftcl is fterk, hunne gczondhcid gaaf. Zij zljn vrij van vclc ongclleldheden, die den Spanjaarden eigen zljn. März, wenn der de lachteres van bemettigen zieht. Hunne ademhaling blüht altitud frisch. Schon wärmerichtig van bloeden,  maar biii- tcnfporig in ftcrke drankcn. De gcmccn- zaamheid van dac vcrdcrflijke vochc en dc ftraiTclooshcid der dronkcnfchap hebben de ccne helfc van deze naiic tot zckc- rcn trap van redenlooshcid gcbragt. Die niisbriiik , gcpaard met hunncn tegcn- woordigen ellendigen levcnsltaat, die ver- oftokcn is van allc geneesmiddelen bij ccnig ontftaan verderf, fchijnt de voornanic oor- zaak dcr vervvocsting , welke dc bcfmet- CO Ilht. ofMcx. V. r. p. 7p. B. 4. Y. ir. p. 357. DisfeTt. V. Sa-t. 2. Sect. 15. > <j IS 11 I- ! I ! ! i J 11 el til ' J! ^&: li* MEXICO. kc zijblttcn gewoon zijn ondor hun aan ta xigtcii. Mun gcest is oonVronkciijk gciijk aan dicn van dc ovcrige nicnfchcnkindcrcn : nooit dcdcii de Europeiirs hunnen cigcn gcest mccr fchandc aan , dan tocn zij nan dc redenlijkhcid dcr Mexkancn durfdcn twljfelen. Dc llaac van hunnc bcfchaving bij hunnc ccrfte ontmoeiing door de Spati' jaards , vecl hooger , dan die dcr Span- jaat'ds zclve , loen hun de Phceniciers ecrst Icerden kcnnen, ofdicder G<i///eyj bij hunno vrocgc gcmcenfchap met de Grieken , of dcr Gcrmanen en Britten vooral bij dcr- zclver eerlle bezock door de Romeinen , bcwees genoegzaam hct ongegronde van al zulken twijfel, dicn de fnoodftc baatzuchc alleen wilde gevormd hebbcn , om het men- fchelijk medelijden bij de wreedfte mishande- lingen van dit onfchuldige volk te verdoo- ven. De ondcrvinding heefc bcvve/.on, da: ^X\ vatbaar zijn voor allcrlcije wctenfchap- , pen. Hct gcringe aantal van vvel onderwe' Ecncn onder hun, die mcestal ils lastdieren onophoudciijk worden to wcrk gcfteld, hecfc gocdo wiskunilenaars , voortreflijkc bouw- meescers en zelfs waardige godgcleerdcn VOOIL- I. " ?*^..^il|> ^- V^^fvVT . ..= ji^^te-^^^^^fe^^ mumtm •It. MEXICO. Hun aan ta gclijk aan nkindcrcn : ncn cigcn )cn 7.ij &an 7; durfdcn fchaving; bij de Spati- der Span- \iciers ecrst 's bij hunno rieken, of ral bij dcr- Romeinen, iiidc van al c baatzuchc n het men- e mishande* te verdoo- vveion, dac vctenfchap-, ;1 onderwC' s lastdieren :{teld, hecfc lijkc bouw" odgcleerdcn VOOIL- voortgebragt. Ook dwaalc men even zeer ^ wannccr men hun mecr vermogcn tcr naar- bootzing, dan ter ultvinding, tocfchrijft. Hun hart heeft wel dezelfde driftcn ab hec onzc, maar wordt *cr zelden tot ceno gcHjkc mate door vervoerd. Zlj zijn traag in hunne bewcgingen, maar cooncn eene bcwonderenswaardlge volharding in lanir/ij- llgen Arbeid. Zfj zljn zachtmodig bJ' or-ongelljking, en hoogst dankbitt v /^i dh bewijs van gocdhartigheW, w.:r? icci /.n j-.o^ kwaad oogmerk vcrdenken: vr..\\ ^i.-ic: belljk en al te gcgrond wan u,,.:. „^,. veemdelingen maakt hun vc. a^ met leu-gen en bedrog. Zlj zijn uft den aard ftilzwijgend, ern-ftig en ilroef, en toonen zich angstvalliger, cm kwaad te (IraflTen dan om goed te be-loonen. Edelmoedigheid en onbaatzuchtigheid echter zijn de hoofdtrekken van hunkarakter. Het geld heeft in hun oog weinig waarde. Zonder wefirzin fchljnen zelfa afftand te doen, van het geen hun veel arbeids ter vcrkrijging heeft gekosr. Bij ecn- zoo groote onbaatzuchtigheid munten zij tevens door eene nutte arbeidzaamheid  fchijnt bij hun een aangeboren gevöel. De liefde der ouders is ook zeer viirig voor hun kroost. Die van den echt-genoot daartegen beantwoorden maar zeldeni an de hartelijkheid zljner gade: cene over-fpelige liefde is zelfs een algcmecn verwijder der vrouwen tegen hunnc mans. Mood en blooheid wisfelen zich zod beurtelings af bij die onderdrukte volk, dac hec dikwijls mocilijk valt, te z'lggen, wat bij hun de overhand hebbe. Gevaren der natuiir gaan zij onverfchrokken te gemoet: do strenge blik van eenen Spanjaard doet hun beven. Hunnc bijzondere gehechtheid aan ui-terlijke godsdienstplegtigheden is zeer ge-Icidelijk tot bijgeloof: maar ten On regte gegen de naam na van een eigenen, bekeren, zijn. Men  van goed en kwaad, zegt cla-viGERo; maar hec kwaad is ligt in hun te verbeteren door eene gefchikte opvoeding, gelijk de ondervinding ten overvlotde heefc doen zien. Het zou zelfs moeilijk vallen, elders eene leerzamer jeiigd, dan de tegenwoordige bij hun, aan te treffen, of cen ganscb volk meer gefchikc voor de verlichting der Openbaring, dan wel eer hunne voorouders waren (i). De volkrijkheid der oorfpronkelijke Mexicanen is thans zeer klein, ondanks de vruchtbaarheid hunner vrouwen, die reeds met de twaalf jaren huwbaar zijn. Zoo veel invloeds hebben overheerfching eii endrokking zelfs op de werkzaamhe-den der natur, die, even als de vermo-gens En vruchten van den menfchelijken geest, eeniglijk door vrijheid en welvaarc blocijen. (O //'^^ 0/ I'fiex. V. I. p. 77— 'tt. 1). I, Secc. 15. < i, M E X I C Or H Zij, die niec in de ftcden wonen, heben ellendige hutten tot verblijf en flapen in hangraatten. Hun brood is mais, hun gevvo-nc drunk de chocolnad. Het gemeen draagt cenc foor, van wijden broek en ecn hcm^ van bont dock, als made nOgeene dubbelde floof, die van achtcren en van voren neder-hangt. De vrouwcn hebbcn over hec blootc Ujf een ronden rok en daar over cene foort van langen mantel; voorts cene dock ora bet boofd, waarbij Zich zich met armbanden, oofringen en halbfnoeren op- fchikken (i). Nach deze opgave heeft de kunst de tegenwoordige Mexicanen afgebeeld, waarvan man en vrouw tcr zijde van hunnc armögen, but zijn gezeten op den voogrcnd der graanvelden, die zij bebouvven. De bij, waarop de man met de hand rust (2) frekt hem tot veldgebruik; de holle fteen en de rol, die dwars over den zelven ligt, is het werktuig voor de vrouw gefchikt, om het graan, uit de nevens-staande mand, fijn le wrijven en tot brood. St, sauveur p. 18. ip. St. XVII. wonen, heb" ijf en flapen in is, hun gevvo- gemeen draagt en een hondl eene dubbeldo a voren neder- (i) St. XVII. 5cn over hec en daar over '. ; voorts cene ij 2ij zich met alifnoeren op- i kunst de te- ebeeld, waar- van hunnc ar- den voogrcnd ibouvven. De hand ruse (2) k ; de hoi- ars over den^ voor de vrouw uit de nevens- 1 en toE brood te p. 76. B. VI r. s«ct. MEXICO. lajf tc breken of tc kneden, waarna het met de hand tot eenen bol gevormd en daarna in de bijgcvoegde pot of op de ronde plaac gebakken wordt (i). De man onderhoudt, naar het fchijnt, zijne gade met een verhaal, het geen hare aandacht met cene ftille treurigheid ver- Vult en gcacht mag worden, den rampa- ligen ondergang van eigen ftaat en rijksbe- ftuur ten onder Vult en werp te hebben. Ten tijde van de landing dcr Eitropeers warcn mcer dan vijfhonderd fteden on- derworpen aan het rijk van Mexico , zijnde de Tlascalanen alleen in hetzelve vrij. Naar gelang der verdere verwij- dering van dit tljdperk wordt het al on- ge- • (i) Hist, of Mex. V" I. p. 132. B. VII. Seer. 64. PI. XXI. De beelden, weike wij in cla- TiGERO gevonden hebben, komen niet overeen met de naauwkeurige befchrijvitig , door ons van hem overgenomen , daar zij ons gelaatstrekken voor- ftellen, waarin de teekenaar de waarheid geheel voorbij gezien heeft , om bijna Griekfche omtrek- ken te leveren. Bij zijne befchrijvini; ziifi ons te ftade gekomen de uitinuntende aflieeldingen van W. RALEIGH, in Hlstoria Novi orbis. Francof. 1590, ons daartoe gunftig verleend uit de Naiio* Bale Boekerij. IV. DEE L. I. • i ' • 130 MEXICO. Geloovclijker, hoe de geduchte raagt vai eene zoo groote Mogcndheid kon bczwij- k£n voor eene handvol ftoiite fortuinzoe- kers, door gouddorsc eeniglijk gedreven en om hetzelve afraatting, eer noch leven tcllende. Montezuma voerde toen hec rijksgebied. Hernandes, in 1507 van Cuba uirgeloopen, ontdekte Yucatan wel h€t cerst, maar durfde tot Mexico niec doordringen. Dit deed cor tes, die zicb onder zijne gelukzoekers onderfcheidde als «en bekwaam zeeman, braaf veldheer, on- vermoeid foldaat en tevens als een man van »oo veel beleids als moeds. Eenige fchcpen en een klein aantal mannen achtede hij ge- »oeg, om de verovering von Mexico te belooven. Zij werden hette geftändigen door den Bevelhebber van Cuba, en n. een maand gekruist te hebben in den golf van Mexico, onftepte hij te Fera Crux, hij zwoer te veroveren of te fneuvelen, en dwong zijne togtgenooten tot dezelfde gevoelens, door het vcrbranden van zijne vioot. Elk krijgsman werd nii een held, of iiever een wanhopig flrijder : twintig duizend Mexicanen vielen bij den eerften flag en de Had Tabasco gaf zich over, De- mmmt^imt ijimm o. hte raagt vaii I kon bczwij- te fortuinzoe-;lijk gedreven r noch leven erde toen hec in 1507 van Tucatan wel Mexico niec Es, die zicl> erfcheidde als veldheer, on-een man van enige schweben. Cpen chcede hij ge- in Mexico te egeftaan door ?n, na eene den golf van Vera Crux, :e fneuvelen, tot dezelfde ten van zijne III een held, der : twintig i den eerften zich over. De- MEXICO. Oeze maar doorvloog gantsch Mexico en trotz zag zich nu door vijfcig duizcnd mannen het hoofd geboden. Hij leverde den tweeden flag. Zijn donderend krljgstuig en zijnc rnicerij vernielden en verfchrikcen even zeer. Met twee honderd mannen over- won hij meer dan twee honderd maal zoo vele menfchen. Nu kwamcn eenige afhankelijke volkeren van Mexico, bij zulk eenen inagtigen arm (leun of wraak zoeken tcgen hunne onderdrukkers : beide beloofde de Spaanfche ilaatkunde gaarne, en de ccrde verriging van cortes was eenen ophef- fing en verbod van alle cijnzen, die aan MONTEZUMA werden betaald. Thans fcheen hij een befchermgeest in de oogen-  aan den vreemdeling op voorwaard6 van zijn vertrek. Cortes nam de gefchcnk n niet de voorwaarde, aan, maar vorderde montezuma zelven v66x zich en verfchrikie tevens het gezantfchap zoo «eer, door hun de werking zijner vuurmonden en ruiteren te toonen » iat hetzelve de vucbc nam. tlij volgde, en trok, met la achr MSz:. 132 MEXICO. aclnerlating van ;i:ljn gefchut tc Vera Crux ^ regtftrecks op de hoofdftad aan. Diiizend j4mcricanen maakten de hulpbenden iiit van liondcrd en vijftig Sparijaarden. De Tlas- calanen boden hem wederftand met vier en twintigduizcnd manncn, die wel den febrile voor ruitcrij en gefchut verwonnen , maar voof het beleid der vijandelijke wapcns tc korc fchoten. Cortes rukte Tlascala in. Mon- tezuma bood hem een gedeeite van zijn rijk aan voor den afftand sun Tlascala: maar CORTES maaktc de Tlascanen tot zijne bondgenooten , en kwam met dczc verfter- king voor Mexico. Nu ging montezuma hem met zijnen ganfchen hofftoet tegcn; en CORTES betrok met zijne eigene ben- den het keizerlijke paleis. Zijne hulpbenden legerden zlch buiten de ftad. Drie maanden lang duurde deze houding. Inmiddels be- merkte cortes den toeleg van monte- zuma, ontving berigt van eenen aanval te- gen debezetting van^^f^ Crux, en zag een Spaansch hoofd aan den koning ten gefchen- ke zenden. Hij verklaarde daarop den Vorst voor zijnen gevangen, riep de priesters en grooten ter verantwoording voor zich, en deed zich gehoorzamen eu eerhiedigen. Een nieu- •iP.*i««!>«fcR«;:s»i!pf,rt=Wt-«!«>r*S»«e»C^^ o. tc Fera Crux ^ aan. Diiizend benden iiit van kn. De Tins- id met vier en wel den fchrilc men , maar voor 'apens tc korc cala'm, Mon- leelte van zijn Tlascala: maar 'ncn tot zijne dczc verfter- WONTEZUMA offtoet tegcn ; le eigene ben- ne hulpbenden Drie maanden Inmiddels be- van MONTE- :nen aanval te- 'X , en zag een g ten gefchen- irop den Vorst e priesters en ^oor zich, en biedigen. Een nieu- M ri IVI E X I C O. 133 Nuw Vork, te Vera Cruz angelanil, kwam cortes de eer zijner verwirren betwisten: maar hlj bood het hoofen en kcerde als verwinnaar van zijne eigene landslieden terug. Inmiddels echter was de läat der zakcn veranderd. De Mexicanen waren opgellaan. NONTEZUMA-zelf, die hun had willen bewiesen, was het llachtoffer geworden. Cortes nam de wijk te Tlascala, maar flocg daarna het beleg om Mexico en werd met hetzelve den opvolger tevens van mon- TEZUMA meester. Thans rigtde hij een Spaansck bewind op, verrijkte zich en de zijnnen, en vondt bij zijnne terugkomst in Spanje de ondankbaarheid tot loon zijnner schicr ongeloovelijke feiten. Het Mexicaanfclie r ijk werd daarna in yludiemies of landvoogdijcln verdeeld, met nieuvve havens en fteden verrijkt, en alzoo de rijkfte bezit-ing der nieuwe wereld (i). De ftichting van het oiide Mexico was nog niet zeer oud ten tijdc der verovering, schoon (i) ROBERTSON Histoire de FAmerique T, \\, p. 16—414. ^^'^ of Mex. V. II. p.  vreesde tcvens voor cenkwaadwezen, en verwachtcdocenen van vergelding. Hunne verbödlich fieldc zich nog ecn derticntal voorname Goden voor in het beftuur der aarde, het welk zij aan zon, maan, lucht- berg- warter- rivier- aard- nacht- hel- krijg- handel jagt- en visch- goden toefchreven. Ontcl- baar waren derzdver afgodsbeelden, en geenszins ontbrak het aan gedaanteverande- ringen in hunne fabelleer. Zcer talrijk waren hunne tempels. Derzelver grootfte te Mexico was een verbazend gefticht van bouwkunde, fterkte en grotoed, omgeven met een gansch aantal van gebouwen, *llen aan den heiligen dienst gewijd. De prairie- Co Hist, Of Mm, V. I, p. 84 — 240. B. II — V. i: -««^ --ws^teW-*'*?* ■fe:: lands tot l-ec ; reikt. riet- ;n kwam 28 ja* ider hec cen- lec elfmaa! zag verkeering in :o. t vereerde een vreesde tcvens wachtcdocenen ne verbcelding ntal voornamc der aarde, hec :ht- berg- wa- krijg- handel- •even. Ontel- sbeelden, en ^daanteverande- Zcer talrijk ver grootfte te geftichc van >theid, omge- an gebouwen, c gewijd. De pries- 84 — 240. B. MEXICO. >35 prlcsters waren de rentraeesters van de in- komftcn der tempels, en genotcn zelve wcinig mindcre verccring, dan de Godhe- den, wier altaren zij > Bedienden. Hunne werkzaamhcid bepaald zich eeniglijk toe den Godsdienst, hct onderwijs der jeugd, de tijdrekening en de uiilegging der beldspraak. De priesterfchap was nice bepaald tot het mannelijk geflacht: 00k vrouwen namen aan hetzelve deel, met uitfluiing echter van verhevener heiligdonimen. Mans en vrouwen beiden waren in onderfcheidene orden en zamcnwoningen verdeeld en leefden in velerleije onchouding. Hec menfchenoffer bezoedelde menigmaal de altaren en werd tekens vervangen door hec offer des zwaardgevechis van voorname krijgsgevangenen : deze offers beliepen een ontzeitend aantal in elk jaar. Ook andere offers en vele onthoudingen op vastcnda-gen vorderde de afgodendienst, die tevens de fmartelljkfte boetdoeningen afeischte. De feestdagen waren zeer calrijk ; en niec minder de plegtigheden bij velerleije gelegenheden. Bij de geboorte had een dubbelde wacerdoop plaats ; bij hec huwelijk enr De vvijsheiJ en wcldadigheid der op-voeding llak llcrk af bij dc on,<,'enjmdhcicl en wreedhcid der afgoderij. Men zorgdo even zer voor de gczondlvcid van ligchaani al van gecst der kinder, zondcr in huncenig kwaad tc gedoogen. Moedcr en vader namen bcidcn hicrin dccf, en zondcn hunne kinders in openbare kweekcliolen, naar de onderfcheidenc ftandcn der burgers gefchikc (2). De regcring des lands beftond in een verkiczelijk koningfchap. De verkozen Vorsc werd plegtig gezalfd en door doopzuive-ring gcheiligd ; en noest zieif daar na te veld trekken, om krijgsgevangencn toe flachtoffers bij zijne krooning te maken. Zijne magt was oorfpronkelijk eene vaderlijke magt, maar ontaardde In een meester chap. Hi) had zijne drie afzouderlijke riden en zijne groote ambtenaars van ftaat: Cl) l/ist. cfA/ex. V. I. p. 241. B. VI. (2) //«/. of Msx, V. I. p. 328— 338, Bv VII. Sect. 1—5. heid der op- onj^erijmdhcii Men zorgdo I van ligchaani zondcr in ban ledcr en vader zondcn hunne cholen , naar r burgers gc- id in ecn ver^ rkozen Vorsc r doopzuive- If daar na t& vangencn toe 5 te makcn. t eene vader- een meester- Miderlijke ra- rs van (laat: ook B. VJ. ' 2«— 333. R. M E X I C i). '37 ook hicid hij rcnbodcn, om zijnc bcvclen bekend tc niakcn. Dc ftandcn vvaron onderfchciden in ede- Icn en gemecnen : dc add zclf had verfchci* dcno rangcn , aan kicedcrdragt kcnnclijk, en was niccital erflijk. Dc landerijcn waren vcrdeeld tusfchen de kroon , den adel , de gcmeente en dc pries- ters. De oudftc zoon volgde als erfgenaam op , ten zij hij daartoe ongcfchikc was. Nooii verviel de eigendom op dc dochters. Alle wingevvestcn waren cijnsbaar aan de kroon. Ilet regt werd door verfcheidene geregtshoven en regters bedicnd naar vastge- fteldewetten des rijks. De doodftraf ftond op hoog verraad, mishandelingvan afgezanten, oproer, misdrijf tegen krljgstucht, verval- fching van macen en gewigten , moord , hec zij aan eenenflaaf , het zij aan eene vrouw in overfpel, op overfpel zelf, blocdfchande , mannenmin, verkleeding , onherftelbare die- verij , marktroof , iroiiwlooze voogdij , to- verij , jeugdige dronkenfchap , in fomraige gevallen zelfs op den leugen. Men had driecrleije flaven: krijgsgevan- genen, geringe misdadigers en gekochten, De flaven mogten zich eigendom verwer- I 5 ven; { ■ fl i i ^ ■r' r 1 ii 138 MEXICO. ven; ook ging de (lavender niee op de kin deers over: behocftige ouders vcikochcen daartcgcn wel hunne kinders (i), I let krijgsbcrocp was in de grootfte ach- ting: de gefneuveldc in den krijg fchccn de gclukkigfte in het andere Icvcn. De krijg- raagt had eenen oppcrbcvclhebber en vcr- fchcidene onderbcvelhcbbers. Zekcrc orde- ceekenen prikkelden de eerzucht: elk had ook te veldieekenen gegen de verrerende; (lingers, speren, pieken, zwaarden, pijlen en bogen de aanvallende wapenen. Hunne veldieekenen gelcken naar de Ro- meinfche. Trommels, hoornen en fchellcn niaakten hun krijgsrauzijk. De krijg werd in 's konings raad beflicht en vooraf aangekondig; de Orijd ging geregeld; de overwinning werd plätig gevierd; de (leden waren met warten, schonen en vestingen verfertigt (a), De werken des vredes werden door de t........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... angekondig; winning werd raren met werd  en bij elke (lad bijzondere voor- raadhuizen, wier aanlcg zclfs van nog veel vroegeren djd getuigde. Op de graanvel- den zelve hadden zlj houtcn wachitorcns , van waar men hct gcvogclte uic het koorn verjoeg. ' - ,. Deminnaars van blocmsn , vooral voor godsdicndig gebruik ten fieraad van tcmpeJs en altaren, als medc ter vercering van af- gezantcn , vorften en cdclcn , hadden zij da aankwecking dcrzelve en het aanleggen van niinen tot eencn trap van volkonienheid ge- bragt , die met der Chintzen fmaak , van welken wij onlangs ecrsc onze tuinverbete- ringen hebben overgenomen , mag worde» vergeleken. Behalven de mais , bouwden zij vooral de cacao, de catoen, de aloe, de chia en den grooten peper, waar van de aloe in- zon- n -^e^. m^Ms^smum^ ,p '-3 140 MEXICO. i ;* zonderbcid hun op allerleije wljze dien-. de Ci). Met hunncn landbouw paarde zich eeno vcchocderij van ecn zeer groot aantal die- ren, zoo wel uit hct visfchenrijk en gevo- gelte als van viep'octige dicren. De dier-L gaarde van den koning overtrof zeer verre die dcr Europefche vorften van dicn tijd.. Eene uitftekende vaardigheid ter jagt be- volkte dezelve telkens met nieuwe foorten. Pijl en boog , net en ftrik en de lange blaas-^ pijp waren het jagttuig, waar mede elk zijn© eigene prooi vervolgde, maar foratijds oofc eene algemeene jagt gehouden werd ; waarin zij £00 zeer tot heden uitmunten , dat on-, ze brakken naauwlijks beter opfporers zijti van het wild (2). De ligging der hoofdftad en vischrijkheid dcr meiren en rivieren noodigden hun niec minder ter visfcherije uit, meestal met net- ten, maar ook met hoeken en harpocnen. De krokodil zelf ontkwam hunne vaardig-heid (O Hist. of Mex. V. I. p. 375—380. B. VII. Sect. 27 — 31. (2) Hist. of Mex, V. I. bl. 380— 384. B. VII, Sect. 32, 33. O. wilzc dien-. de zich eeno oc aantal die- irijk en gevo- n. De dier-L of zecr verre an dicn tijd.. ter jagt be- ;uwe foorten. le lange blaas-< tncde elk zijne fomtijds ook werd; waarin iten, dat on-t Dpfporers zijti 1 vischrijkheid ;den hun niec Jstal met net- ;n harpocnen. Linne vaardig- heid —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog —380. B. VII. —384.8. VII. MEXICO. 141 Held niet, waarmede zij hem nog Hegen wel een afmaken, door, even als de Eifpienaars viel eer, zich viel voor dit schrift, te ftellen met eenen dubbeld gepunten en zeer ftevigen stok in de hand, die, wanneer het dier zljnen verwalten muil opent, oder in den zenen geftoken wordt, zich dezen stok onder en boven door denzelven heen bijtc. De visfcherij, de jagt, de landbouw en handwerkken werden tevens de voorwerpen van hunnen handel, die door opzetlijke handelaars op openbare en algemeinen markten werd gedreven. Om hier een denkbeld te erlangen van de befchaving der Mexicanen ten lijde hunner overweldiging, heeft men flechts te vernemen, dat op deze markten alles te. Koop kwam, het geen de bhoefte, hetgemächt, dewelde, de pracbe of de lief hebberij van den mensch vorderde, als ontclbare soforten van levende en doode dieren, allerleije gebruikelijke eetwaen, alle hier bekende metalen en edele. Eileen, allerleije geneeskundige kriiiden, gommen, bars en geraengde geneesmiddelen, als olijcn, pleiscers, zalvcn, voorts allerlei handen en naald - werk, van aloe, palmbladen, catoen, vedercn, haar of wol, hout, fteen, goud zilver of koper verväardigd. Hun handel was ok gnösse ruilhandel, maar ward met vijfderleije foort van geld gedrevcn, waartoe zij of de cacao, of de catoen, of de catoen, of een iluk koper in gedaance van cen T, of dunnc stukjes tin, in plaats van eigenlijke munt, gebruikten. Zij verkochten bij maat en getal. Hun handel itond onder toe-voorzigt van an. "-^f^ars en onder zeker bezwaar, ten be x c van den Koning. De kooplieden reisden meestal In gezelfchapfter jaarraarkt, langs welgebaande wegen, waarop zij herbergen vonden tot nachtverblijf en bruggen of vaartuigen bij rivieren en meiren. Bij gebrek aan lastdieren leen den zich dragers tot de vervoering der pakken te land. De algemeheid der Mexicaanfche taal door. Co Hiit. of Mtx, V. I. p. 399 — 401. B. Vn. Sect. 45. Indige kruiden, Ingenieers, zalvcn, Id - werk, van dercn, haar of Ivcr of koper vas ook gccn •d met vijfder- waartoe zij of ' het ftofgoud, te van cen T, cs van eigenlij- verkochten bij :ond onder toe- mder zeker be- Koning De in gezelfchap, de la gefährliche wegen,  gegen een woord met denzelven aan. Hec gegen van zes medeklinkers verarmt haar niet, daar zij zeer rijk, vrij wel befahre en bijzonder krachtig is. Zij is coereikende voor den rijkdom der naturelijke gefchiedens des lands, en laat den prediker des Euangeliums nooic verlegen, om zijne verhe- venfte, meest afgetrokkene en naauw- keurigst bepaalde, denkbeelden met Mexi caanfche woorden te bekleeden. Zij heefc geenen overtreffenden trap van vergelij- king, maar is rijk in verkleining of ver- groo'.ing in werkwoorden zoo wel, als naamwoorden, heeft hare vaste regels, cm beleefdheden naar rang en waardigheid van perfonen in te rigten, en bezit het vermo- gen, om verfcheid. Eine woorden tot iin za men te ftellen. Bij zoo grooten rijkdom, vloeibaarheid en fierlijkheid van taal hadden de Mexica- fien de dichtkunst en welfprckendheid tot gedeelten der opvoeding gemaakc Zij had- den. MEXICO. den ook hunnc openbare redenaars en dich- ters, die geenszins verwerpelijk waren, schoon ver te kort fchietende bij de let- terkunde der befchaafdfte JEf/ropaW (i). Hec tooneelvermaak had bij bun vasce fchouwburgen : cvenwel was het niet vccl verdcr gevorderd, dan het allervroeg* fte tooneel der Grieken. Hunne toon- kunst was nog nieer achterlijk. Zij had llechts, behalve eenige kinkhorens en fchreeuwenden fluitjes, de overeinde fände en de liggende trom was van de eerfte van boven met gefpannen vel bedekt was en met de vingers befpeeld werd, de laat-fte geheel van uitgehold hout en met twee ilokken geflagen werd. Dit gctrommel gelde den zang, die zer raauw in de Europafche ooren klonk. Bevalliger was hun dans, waar in zij van Jongs af door priesters geefend werden. Zij had den hunne kleine en groote ballet-ten, fommige voor mans alleen, andere voor (i) Hist, of Mex, V. I. p. 391 — 3p6. B. VII. Sect. 41, 43. (a) Hist, of Mex, V. I. p. 396 — Z99, B, VII. Sect. 43, 44. a aMNWB«MMMIM«nW* ^^m^J^m c o. redenaars en dich-verpelijk waren, tende bij de let-Europeers (i). lad bij bun vasce was bet niet vccl bet allervroeg-f. Hunne toon-hterlijk. Zij bad i kinkborens en ! overind ftaande raar van do eerfte n vel bedekc was ;ld werd, de laat-bout en met twee Dit gctrommel gearauw in de Eu- ). Grosse ballet - nach alleen, andere voor p. 391 - 396 - 399. B. MEXICO. M.? voor vrouwen alleen gefchlkt, maar waar- bij altijd de hoogfte kleederprachc en op- fchik werden in acbt genomen. In den groten dans telde men wel eens eenige bonder- den perfoneh, in wier midden de speellie- den en zangers geplaatst waren. Daar de dans 00k een gedeelte van de godsdiendige plegtigheden uitmaakte, namen in denzel- ven de Priesters en Priesteresen vooral, en 00k de Kotiing zelföc aan- deel (O. Behalve tobneel en dans baddSn de Mexi- canen bunnc fpelen en vermakelijkheden aan die onzer jaarmarkten niet ongelijk, maar dezelve in vaiirdigbeid, bebendigbeid en kracht van springers, kuns K. renaars en balan- ceerders ver overtrefende (a}. Bclartgrijkelr waren bunne gefcbiedkundige fcbilderingen, daar dezelve bet gebrek aan letterfchrift moesten vergoeden, en dit ook in zoo verre deden, dat zij niec jdechcs bet gebeugen der gebeurtenisfen le- (i) Hist, of Mex. V. I. p. 399 — 40 1, B. VII. Sect. 45. (a") Hist, of Mex. V; I. p. 401—405. B, VI f. Sect. 46'. IV. DEEL. K % II I i4<^ MEXICO. levendig hidden, maar ook, de vcrborgeiv- h«den van den godsdicnst, ja zclfs de wet- ten, gebruiken, bclastingen en regten ken- baar maakten; zoo dat het bcjaninicrens- waardig is, dat de onverflandlge [ijver dcr ecrrte Euangelie - predikcrs fchier alles vcr- nicld heeft , het geen hiervan aloni voor handen was, doch door hun voor bloot af- godisch tuig werd aangezien. De Mexican «tf« fchilderden op doek, op pergamenr, en op papier van zeker aloe-blad vervaar- digd. Z'x] wisten zich van de fraaifte verweii te voorzien, die zij uit houten, bladeren, bloemen , dieren en frcenen zclfs haal* Hen , en gavcn levens beftendigheid aan hun- ne klcuren: hunne teekening echter miste fchier alle evenredigheid , waarop ook de haast van hun fchilderfchrift him niet toe- !iet oplettend te zijn. Die haast bragt tevens verkortingen bij hun voort, in welke men het Egyptifche beeldfchrift wedervond (i), Behalve door bunne ovcrleveringcn , ge- aangen en fchilderijen, wisten zij zich nog, door het gcbruik van vcrfchillend geklcurde en (i) Hist, of Mex, V. I. p. 405 — 411. B, VU. Sect. 47 — 4p. i, lifcta o. de vcrborgei*" zclfs de wet- in regten ken- bcjamnicrens- idlge [ijver dor hier alles vcr- m aloni voor roor bloot af- De BJexica" >p pergament, ■blad vervaar- Vaaifte verweii en, bladeren, n zclfs haal- jheid aan hun- ; echter miste larop ook de him niet toe- st bragt tevens n welke men edervond (i). 5veringcn, ge- zij zich nog, end geklcurde enr 05 — 411. B,. M E 1 C O. En unterfchiedenen geknöpfte draden, bij- ;:ondorc gevallen te herinnenjährigen welk dus ccn fcinfchrifc kan gcacht worden, vvaar mode ons de latere ukvindirigcn hebben be- kend gcmaakt. Na f!iAt\mn<.\c Spanjaat'flen in Icttcrfchrifc hcbben ondcrvvczen, zijn 'er vcrfchcidcnc Mcxicaanfche pcnncn in de Spnanfchz en ook in vie Mcxicanufche tale gevoerd (i). I Ice eigenlijke bccldwerk was bij de on- de Mexicancn verdcr gevordcrd, dan de tcekcn- en fchildcrkunst. Zij wcrkton de ofbccldingcn van hunne helden in hout, flecn, goud, zilver en vedercn. De vuur- Hcen was him ecnige gcrcedfchap voor de beeldhouwerij in hout en fteen: in hunnc bee Iden namen zij echter alle evenredigheiden en de onderfcheidene houdingen van de menfchelijke geläulte zorgvuldig in acht; ook waren zij op halfvcrheven becldwerk aufgergt. De gegotcnc belden werden bij bun hooger gcacht dan de gehouwene, en hunne werken hierin ftaan als ongeloovclijkc. (i) Iliit, ofMtx. V. I. p. 411, 4 1 2. B. VII, Sect. 49. MEXICO. wonderen re boek, voot zoo ver zij de Europefche goud-cn zilverfmits zoo wel, als lood- en geelgieters, verftonid hebbcn. Vis-chen, vogelen en andere dingen na tc bootfen, was hun bijzondre fmaak. De visch nad bij hun de ecne schub van goud de andcre van zilvcr; dc vogel had bewecgbaen kop, tong en vlerken; hec dicr bewoog hoofen en vocten; zoodat de Spaatt' jche gouddorst zelf het maakzel dezer kunst-llukken hoogcr waardeerde, dan derzelver lof. Als juweliers droegen zij geenc mindere be wondering weg; 00k maakten dezekunftaars een bijzonder en acbtbaar lig-chaam uit in den Mexicaanfchen ftaat. Hun Muzaik of leg-werk van under-fcheidene vogel vefiren was, behalve dit alles, zoo kunftig en schoon, dat de opperlakte in eisenheid en dunhcid een, keurig penfeelwerk gelijk deze kunst nogte Guatemala geoefend wordt, doch in onge-lijken graad van verdiensten met den vroegeren tijd (1). De noodzaaklijke handwerken konden niet Hist, of Mex. V. I. p. 4 1 2 — 416. B, VII. Sect. 50 — 52. MEXICO. M9 joo ver zij de its zoo wel, als lid hebben. Visigcn na te boot- ittak : de visch ) van goud de had bcvvcegba- ; hec dier be- odat de Spaan- zel dezer kunst- , dan Der zij geenc mink makten deze Ml achtbaar lig- fchen ftaat. k van onder- s, behalve die , dat de opper- licid een, keurig eze kunst nog te doch in onge- met den vroege- ken konden niei 412 — 4i<y. B. 