Our great West; a study of the present conditions and future possibilities of the new commonwealths and capitals of the United States;
Ralph, Julian, 1853-1903
Patongan, dorp op Sumatra, residentie Tapaaoeli, aafdeeling Maudabeling. Patongoi, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeliug, distrikt Kahajau Oeloe, op den r^teroever der Kabajan. Patokong, waterval in de rivier Katiugan, in Borneo's Zuid- eu Oosteitifdeeling. Patokolong, waterval in de rivier Katiugan, in Borneo's Zuid- eu Oosteitifdeeling. Patrol, dorp op Borneo's Oostkust, rijk Koetei, aan de rivier Belasan. Patral, dorp op Java, residentie Patram, dorp op Java, residentie Tjiamies, aafdeeling Galoe, distrikt Tjiamies, aan de Tjiataudoei. Patram, dorp op Java, residentie en regentschap Madioeu, distrikt Tjjaroeban. Patrang, dorp op Java, residentie en regentschap Madioeu, distrikt Tjjaroeban. Patrang, dorp op Java, residentie Bezoeki, afdeeling Boudowos So, distrikt Dj ember. Patrasana, dorp op Java, residentie Santam, aingelderung Serang, partikulier land Tjikandi Uir, aan de rivier Tanara. Patreman, dorp op Java, residentie Kadoe, regentschaft Magelaug, in bet Noord-Oosten van bet distrikt Bandongau. Patrol Tjikramas, onderdistrikt op Java, resideutie Preauger Egeutscbappen, afdeeling Soemadang, distrikt Tandjong Sari. Patrol, zie: Toe ban. Patai, distrikt, rivier eu dorp in Borneo's Zuid- eu Oosterafdeeliug, afdeeling Doesou eu Bekompai. De rivier, booger op ook K a r i n g e u g eu, outspriugt op den berg Boetoeng eu valt onder den naam vau Koewala Pattai of Siraauw in de Barito, op 2° 4' Z. Br. Twee of drie uren vareus binuen de mouding is de e In der gang tot de rivier van Pattai. De Siraauw loopt uog drie uren ver tot Kambas, alwaar zij zicb in twee takken splitst, waarvan de r^er Siong geuoemd wordt eu de linker zicb spoedig in bet boscb verliest. De bodem vau Pattai bestaat uit gele klei-aarde eu is gescbikt voor rijstbouw eu audere kultares. Er bestaan nog vele oorsproukelijke bosscbeu. Roian komt er in overvloed voor, even als bamboe aau de rivier-oevers. De ber volkiug bedraagt 1,400 zieleu (1860). Meer dan eeu derde gedeelte vau baar beboort tot den stand der pandelingen. De scbadelijke invloed der Maleijers is overal in Pattai te beuierken. Diefstal, bauengevecbten, dobbelen en drinkpartijen ziju er algemeeu. Het dorp is bewooud door 40 Mobammedanen, die bun bestaan viudeu in bet aauplauteu. van rijst voor eigeu onderboud. Patter, dorp op bet cilaud Bawean, distrikt Koelon I^eri. In de nabijbeid is eeu onderaardscbe gang, Gowa gcnaamd. Warrover men dat woord raadplege. Patti, verkeerde scbrijfwijze van Patl 2Cie dat woord. Pattong, dorp in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling, afdeeling Bekompai, distrikt Karrau, met ruim 100 inwoners. Pau, distrikt op Sumatra, residentie Padang, 744 PA 3 uren Noord-Oost van Padang, grenzende ten Noorden aan Kota Tengah, tea Westen aan, Nangalo en Fadang, ten Zuiden aan Loeboe Kilangan en Limoe Manies en binneo's lands aan de XIII Kota's. Men vindt er eenige goed bebouwde rijstyelden. Hot berat 10 dorpen, waaronder het hoofddorp ran gelljken ^aam, die in 1755 met ons eea nieuw verboud |esloteu hebben. Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die bet Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die bet Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die bet Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die bet Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die bet Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die bet Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die bet Het distrikt Pan beeft in 1770 in geea ge- tinge mate deel genomen aan bet oproer der Acbinezeu, die Fort van Fadang in de ascb legden en de Hollandera de plaata deden verlateu. Nadat bet geasag door ODze irdtpen hersteld was, bleef Pau met Kota Tengah gedurende lange jaren de boofdsetel der misnoegden, die van 1665 tot 1740 vel 20 malen te- gen de Kompagnie zijn loagetrokken. Pau, dorp op Sumatra in de Lampong-scbe distrikteuj aan den Unker-oever der Sa- laboeng. Pau, drie dorpen op Sumatra, lesidentie Padang, in de distrikten Oelakan, Tikoe en Kiambang. Pau, twee dorpen op Sumatra, residentie PadangBcbe Bovenlanden, een in de VII Loe-rah's, en een in de XIU Kota's, op den berg Talaug. Pau of Boekit Pau, dorp op Sumatra, residentie Padangscbe Bovenlanden, in de vallei Boekit, aobter Kamang. Het beslaat dennoor-delijken hoek van bet dal Agam. Pau, dorp op Sumatra, adsistent-reeidentie Benkoelen, ten Noorden van de rivier van fienkoelen. Pau, dorp op Sumatra, adsistent-reeidentie Benkoelen, afdeding LaSs, distrikt Oek>e Ben-toeban. Pau, kampong in bet Noord-Westen van Midden-Florea, bewoond door Langa's. Pau, kampong in Bet Noord-Westen van het rijk Matan. Pau of Pouw, rivier in Borneo's West-Afelkeeling, lijk Sanggouw, aan de Sekajam-rivier. Pau (Noesa), eilandje in den Molukscheu Archipel, bij Batjan. Pau Tengah, dorp op Sumatra, residentie Palembang, afdeeling Kommering Ilir, aan de Babatang. Pauk, dorp op Java, adsistent-residentie Buitensorg, distrikt Parong. Paulohi, dorp op het eiland Ceram, onder Saparoea. Het is bewoond door ruim 1,000 asielen, Ghristenen en Heidenen. Paulus-berg (St.) of Pajong, berg op het eiland Banks, in het westelijk gededte van het distrikt Toboali. Hij is, rolgens MelviLL ViJf Carnbee, 985 en, volgeos Smits, 1,030 Rijnlandsche voeten hoog. Pauneran, dorp op Celebes, residentie Manado, in de Minahassa, afdeeling Tondaao, distrikt Tondano Toelimambot , met eene bevolking in 1852 van ongeveer 230 ueleo. Pauwarena, kampong in het Noord-Western van Midden-Flores, bewoond door Langa's. Pauwer, bank aan de Westkust van het eiland Billiton, op de reede van Tjeroetjoep. Pavia, dorp in Borneo's Zuid- ea. Ooster-afdeeling, rijk Koetci, distrikt Bahau of Fan. Pawak, dorp op Java, residentie RHnbasg, afdeeling Toebao, distrikt Rengel. Pawan, rivier in Borneo's Westerafdee- liug, rijk Matan. Zij ontspringt op de greo- zen van Pinoh en doorstroomt hf^ oostc^k gedeelte van Matan. Zij neemt ondersche- dene riviertjes op, van welke de Kriouw de voornaamste is. Aan den linker-oever der P^ wan komt, even boven het dorp Batoe Be5i, een weiuig ijzererts voor, echter yan geeae seer goede kwaliteit Evenwel komt aan ha- ren zijtak Pendjawaan veel ijzerets voor. Ver* geUjk over de monden dezer rivier het artikd Ketapang. Pawatauga, dorp op Sumatra, adsisteat- residentie Benkoelen, in het Noorden der af- deeling Ommelanden. Pawatauga, vlakte op Sumatra, residentie Padangscbe Bovenlanden. Hier ligi de grass van de landschappen Alaban en lintouw, Taa beide zijden door diepe loopgraven en hooge, met doom-bamboe beplanten wallen bepaahl. Pawatte, dorp op het eiland Makjan, dat, bij de uitbarsting van den vulkaan op d&i eiland, in December 1861 werd verwoest. Pawean, berg op Java, residentie en regentschältig Pekalongan, distrikt Sawangan. Pawenang, formalig distrikt op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeiing Soemadang. Pawenang, onderdistrikt op Java, residentie Preanger Regentschappen, afdeeiing Tjiandjor, distrikt Tjiheulang. Pawenang, onderdistrikt en dorp op Javi, residentie Preanger Regentschappen, afdeeiing Soemadang, distrikt Melamboeng, 7d4 Rijn-laudsche voeten boven de oppervlakte der zee. Weleer was Pawenang bet hoofddorp van het gelijknamige distrikt, dat later met Melamboeng vereenigd werd. Bambo Esen beinüchtigt, scheiden aan weder zijden den breeden dorpswe van de tuinen en vruchtboomen, die men hier men. Pawidian, dorp op Jara, residentie Cheribod, aan den oostelij-ken oever van de Indramajoe. Pawidian, berg op Jara, residentie Ba-njoemaas, afdeeling Bandjar Negara. Pawism, berg op Sumatra, residentie Padangsche Bovenlanden, afdeeling Baa. Pawisan, groot dorp op het eiland Sollok. PawitrOf dorp op Java, residentie en regentschap Pekalongan, distrikt Sawangan, met saikeraauplantingen, behoorende tot de fabrik Wonopringo. Pawon, eilandje aan Java's Zuidkust, in de Indische zee, bi de Zuidzijde der afdeeling Bon-dowosso van Bezoeki. Pawon (Telogo Kali-) of Tilagi Lali, minerale bron op Java, residentie Samaraog, afdeeling Salatiga, distrikt Ambarawa, aan de 2uid-suid-oostelijke helling van den berg Oengaran, op circa 1,800 k 2,000 Rijnlandsche voeten boven de oppei'vlakte der zee, onder het dorp Panoeeng, Vs P^ Banjoe Koe-uing of 1 paal van Taroekan. Het water, dat nit deze bron met kracht wordt opgeworpen, heft een zeer prikkelenden, koelen en daarua zamentrekkenden, doch aangenamen smaak, en eene temperatuur Van-ZlVj* Pahkenheit bij 72 V4* Pahrenhwt luchtwarmte; specifiek ge- wigt = 0,99. De Javanen drinken het als heilzaam tegen uitslag. Do bron is tevens eene geschikte badplaats. Dit water is door den Heer A. Waitz, Apotheker, scheikundig onderzocht. Uet resultaat zijner analyse is, dat 360 grammes in- Louden : grammen. acidum carbonicum.. 0,288 bicarbonas oxjd. ferri. 0,080 g magnesia. in geringe hoeveelhdd or ozyd. manga- nesiL in zeer geringe hocveelheid or sodae... . in geringe hoeveelheid phosphas calcis... sporen # Magnesiae. Materies organica. Pawor, dorp op Java, residentie Soerabaja, regentschap Sidajoe, aan den linker-oever der SoXo-rivicr. Paya Kombo, zie: Paja Kombo. Pebajoeoraiiy dorp op Java, residentie Batavia, aan de Tjitaroem, op Krawang's grens, 5 palen van den weg naar Krawang. Pebantajan, rivier op Sumatra's Ostkust, landschap Paneih. Peboearan, zie: Paboearan. Peboeneeng, rivier in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, welke in de Barito valt, af-deeling Doeson en Bekorapai. Pebongen, hindschap op Sumatra's Ostkust, onderfahrung aan Siak, met 100 in-wunder, die bestuurd worden door een Hoofd, met den titel van Mstdjja (1855). Pebowangan, rivier op Sumatra's Ostkost, landsofaap Serdang. Aan haren oever ligt, oenen afstand van do mending, een dorp met Boz zielen, onder eenen Taewankoe, De voortbrengselen van den omtrek zijn: kaijang, tabak, ivoor eo benzoin. Pedada, baai, dorp en rivier op Sumatra, in de Lampongsche distrikten. De baai, in het Zuid-Westen der Lampong'baai gelegen, is berucht wegens de vele krokodillen, die zich hier ophoudeu. De rivier ontspringt aan den Westkant van het Tangka-gebergte en valt in de Lampong-baai. Zij is van weinig beteekenis. PedadOy Pedagangan, dorp op Java, residentie Probo- linggo, afdeeling Kraksan, distrikt Gen- ding. Padajoe, dorp op Java, residentie Probo- linggo, afdeeling Lamadjang, distrikt Kan- dangan. Pedak, dorp op Java, residentie Samarang, rentschap Grobogan, in het Westen van het distrikt Kradenan. Pedakon, dorp op Java, residentie en regent- schap item bang, in het Noorden van het dis- trikt Soelang. Pedakon, dorp op Java, residentie Ta- gal, regentschap Brebes, distrikt Losari. Pedakkan Benanw, heuvel in Borneo's Zuid- en Oosterafdeeling, landschap Tanah Laut, behoorende tot de keten der Batoe- bergen. Op de zuid-oostelijke helling ligt de goudmijn Pontain. Op de oostelijke helling wordt ook ijzer in aanzielijke hoeveelheid als magneetijzer aangetroffen. Pedalla, rivier op het Eland Soembawa, koungrijk Bima. Pedalogan, dorp op Java, residentie Sa- marang, regentschap Kendal, distrikt Perboean. Pedamaran, voornaam dorp en rivier op Sumatra, residentie Palembang, afdeeling Kommering llir. Het dorp ligt bij het meer Ajer Hitam. De rivier is vrij diep en breed en PE. heft hooge, sterk berolkte oers. De bewo- ners vindeu bun bestaan hoofdzakelijk in den rijstbouw, ook kweeken zij aardvrachten en planten djarai, uit wier vruchten zij olie be- reiden. Pedang, dorp op Sumatra, residentie Palembang, distrikt Ampat Lawang, aan de ri-vier Kikim. Fedang (Karang-), zie: Zwaard-klip. Pedang. (Noesa-), eiland ten Noorden van Gilolo, bij het eiland Morotai. Pedang, zie: Padang. Pedang, hoofdplaats van het dis'rikt Bengawan Djero op Java, residentie Seabaja, regentschap Lamongan. De gelijknamige rivier vloeit in genoemd distrikt. Pedanten, dorp op Java, residentie Madioen, op den weg van Madioen naar Kediri, over Pooorogo, 20 palen van Madioen: Pedapawan, dorp op Sumatra, residentie Pa-lembang, afdeeling Kommering Ilir. Pedas, rivier op de Westkust van het eiland Groot Karimon, residentie Biouv, in wier bedding tinerta wordt gevonden Pedat, dorp op Java, residentie en regent-schap Japara, dbtrikt Bandjaran. Pedati, groot dorp en boek op Sumatra, adistant-resideutie Benkoeleo, op het Wester-strand van de Ommelanden. Pedawetan of Wiradessa, poststation op Java, residentie en regentachap Pekalougan, distrikt Wiradessa, 6 palen ten Westen van de hoofdplaats Goemawang Kidool en 37 van Tagal. Pede, dorp op Java, residentie Soerabaja, regentschap Lamongan, distrikt Lengkir, aan de rivier Lamong. Pedegolan, dorp op Java, residentie Ba-geleii, afdeeling Keboemen, distrikt Kedong Tawon. Pedeng, dorp op het eiland Madura, distrikt Bangkalang. Pedeng, dorp op het eiland Madura, afdeeling Soemanap, 6 palen van Soemanap, 12 van Madura. ura en 109 van Bangkalang. Pedes, dorp op Java, residentie en regent-schap Pasoewan, distrikt Porrong. Pedes, dorp op Java, residentie Samarang, distrikt Salatiga, op Soerakarta's grondgebtcd. Pedes, dorp op Java, residentie Djokdjo-karta, afdeeling Mataram W^tau, distrikt Sle-man. Pedes, zie: Tjipedes. Pedeslohor, dorp op Java, residentie Ta-gal, regentschap en distrikt Brebes. Pedir, Maleische Staat op de Noord-Oost-kust van Sumatra, beslaandc dat gedeelte van de zeekust, dat zich van de Diamant-kaap of Tandjong Perlak tot aan Achin uitstrekt Dit gedeelte van de Sumatrasche knst is bij Eizropesche reizigcrs bekend onder den naam van de # Kust van Pedir," eu is beroemd om zijn-nen rijkdom aan betel- of jn'mui^-xxoten, die in meuigte worden uitgevoerd. De verdere voortbrengselen zijn: een weinig peper, i^st, vele vruchten, inlandsche groenten, een veinig kamfer en stofgoud. In de bosscheu zijn tijger, wilde varkens, rhinocerosseu, enz. De huis-dieren, die men er aantreft, zijn: buffels, paar-den, geiten en varkens. De kuat is op \dt plaatsen laag en moerassig, doch Meer Munen waars is het land hoog en bevat het eenige belangrijke bergen. De Vorst van Pedir is een vassal van den Sultan van Achin. Be Pedirezen zijn donkerder van kleur dan de Achinezen, doch verschilien niet van hen in zedeu en gewoonten. Zij leggen zich bijzonder op den landbouv toe. Er bestaat een aauae&lijke handel met Poeloe Pinaug ea Singapoexa. Het vlek Pedir heeft eeue goede haveu en is bekend als de rijstschuur van Achin. De rivier van gelijken naam is toegankeliik voor kleine vaartuigeu, doch alleen bij laag water, daar er bij vloed branding staat. De kaap van Pedir ligt, volgens Mslviu VAN CAINNE, op 5** 29' N. Bi, eu 96^ 0. L. In het bekannt der 16c eeuw was Pedir en onafhankelijke staat, een der negenentwintig op de kust van Sumatra. Het iraa de eerste plek, die door de Portugezen werd aangedsjui en alwaar zij een belangrijken buitenlandsdieu handel vonden, die gedreven werd met S(^pe£ van verschillende plaatsen van het vastelad van Indie. Pedir Daholi, gebergte op Sumatra, ia het binneoland van het kouingrijk Achin. Pedjabaug, eilandie in de rivier Tan Bandjermasin, in Borneo's Zuid- en Ooster- afdeeling. Pedjagalan, zie: Padjagalan. Pedjaganan, poststation op Java, resden tie Bagelen, regentschap Karang Anjar, districtok Sokka. Pedjalen Aseum, dorp en postsutioa op Java, residentie Cheribon, 13 palen West van Cheribon eu 21 palen van Karang Samboas. Pedjalen KidooI, -Lor, PH 747 -Wetan, vier dorpen op Java, residentie Sararang, afdeeliug Salatiga, districtok Ambarawa. Het eerste en tweede zijn bewoond door een 120tal, Pedjalen Koelon telt  westelijk grens van het distrikt Loewar Costa. Pedjambon, dorp op Java, residente Cheribon, afdeeling Madja Lengka, distrikt Radja Galoe. Pedjambon, dorp op Java, residente Sa-marang, afdeeling en distrikt Demak, op de grens van het regentschap Samarasg. Pedjambon, dorp op Java, residente en regentschap Fasoeroewan, distrikt Redjasa. Pedjankongan, dorp op Java, residente Soerabaja, afdeeling Sidho Ardjo, distrikt Ruwah Poeloe II. Pedjaran, zie: Padjaran. Pedjaran, zie: Padjaran. Pedjaten, dorp op Java, residente Sama-rang, afdeeling en distrikt Salatiga, bewoond door een 360tal Javanen. Pedjaten, dorp op Java, residente Cheribon, partikulier land Kandang Hawor, distrikt Lelea. Padjaten, dorp op Java, residentie Bagelea, regentschap en distrikt Karaug Anjar. Pedjaten, dorp op Java, residentie Djok-djokarta, afdeeling Goenong Kidool, distrikt Semanoe. Pedjinahan, dorp op Java, residentie Ba-geleu, afdeeling Ledok, distrikt Kali Wiro. Pedjoe, zie: Pidjoe. Pedjokan, zie: Padjok. Pedjok, dorp op Java, residentie Rembang, afdeeling Bodjo Negogo, distrikt Pelem, in het hoofddorp. Pedo, dorp op Java, residentie en regentschap Madioen, distrikt Maospatti, bij het hoofddorp. Pedo, dorp op Java, residentie en regentschap Madioen, distrikt Koehin, afdeeling Sampit. Pedro, dorp op Java, residente en regentschap Samarang, distrikt Serondol. Pedro, dorp op Java, residente Samarang, residente distrikt Kendal. Pedro Bawa, dorp op Java, residente Samarang, residente distrikt Kendal. Pedro Bawa, dorp op Java, residente Baiz, aan de rivier Singkoeang. Pedro, dorp op Sumatra, residente Ta-panoeli, aan de rivier Singkoeang. Pedro, dorp op Java, residente Tagal, regentschap Brebes, distrikt Losari. Pedro, boa poco op Sumatra, residente Tapanoeli, aan de rivier Singkoeang. Pedro, dorp op Sumatra, residente Tapanoeli, aan de rivier Pohou. Pedro, dorp op Java, residente Batavia,  Java, adsiatent-residence Buiteuzorg, distrikt Tjibaroesa, aan de Tjiketing. Pedoerdnan, dorp op Java, adsistent-residence Buiteuzorg, in het Noorden van het distrikt Tjibinong. Pedol, zie: Pedoeli. Pedongan, meer op Java, residentie Soekararta, afdeeliug Soekowati. Pedon Qawan, dorp in Borneo's Zuid-en Oosterafdeeling, rijkje Kota Waringin, bewoond door 45 Dajaks (1853). Pedro, ook Batoe genoemd, kaap aan Sumatra's oordkust, waarvan zij de noordkust is. Zij is met zware boomen b^roeid. Pedro, dorp op de Noord-Westknst van het eiknd Ternate. Pedro Branca, rots in de straat Singa-poera, ten Noorden van het Kiouw^and Bin-tang, op I' 19' N. Brasil, kampong in het Zuiden van Midden-Fiores, bewond door Rokka's. Peendjor, dorp op Java, residentie en regentschap Samarang, distrikt Singen Koelon. Peer, dorp op Java, residentie Preangcr Regentschappen, afdeeling Tijandjor, distrikt Tijdamar. Peerot, theetuin op Java, residentie Preangcr Regentschappen, afdeeling Limbangan, distrikt Wanaradja, ter hoogte van 2,668 Rijuland-schwe voeten boven de oppervlakte der zee. Peerot, zie: Perot. Peekwa, dorp op de Westkust vauNieuw-Guinea, distrikt Koiwai. Pegadeng, distrikt met gelijknamigehoofd-plaats op Java, adsistent-residentie Krawang, met ruim 9,300 zielen. Pegadeng, derdistrikt op Java, residentie Preanger Regentschappen, aufdehnt Tassikmalajoe. Pegadeng, dorp op Java, residentie en regentschap Pekalongan, distrikt Fekadjangan, Zuid-West van het hoofddorp Kedong Woeni. Er is een Controlenr gevestig. Hier liggen suikern plantingen, behooreude tot de fabriek Woonopringo. Pegadeng, dorp op Java, residentie Pascoerocvran, aufdehnt Malang. Pegadeng, dorp op Java, residentie Pa-soerocvran, aufdehnt Malang. Pegadeng, dorp op Java, residentie Kediri, aufdehnt Berbek, distrikt Gemengeng. Pegadeng, dorp op Java, residentie Banjoemaas, regentschap Pjilatjap: Het be vat 10,4^7 zielen, van welke de helft Soendanezen zijn. In dit distrikt ligt te Panarawan eene zoutbron. Pegadingan, dorp op Java, residentie Banjoemaas, regentschap Po Erwokto, distrikt Djamboe. Pegadaman, dorp op het eiland Bali, rijk Boleling. Pegadeengan, zie: Pagadeengan. Pegahat, een der monden van de Koetei-rivier op Borneo's Ostkost. Pegahat, dorp in Borneo's Westerafdeeling, adistant-residentie Montrado, afdeeling Larah. Pegahat, zie: Pegahat jam an. Pegalongan, dorp op Java, residentie Banjoemaas, regentschap en distrikt Poerwokerto. Pegambaran, berg op Sumatra, in de Batta-landen, landschap Pak-pak. Hij is met boseh bedekt en 730 Rijnlandsciie voeten hoog. Pegambir Oedang en -Keljil, twee rivieren op Sumatra, adsistent-residentie Ben- koelen, afdeeling Ommelanden. Het zijn eigen- lijk twee takken van de rivier Pémbir, welke zieh in de Kamoemoe ontlast. De Pegambir Gedang heeft vele Watervalien en bevat een kolenlaag aan den berg Soenoer. De andere is 4 a 5 Nederlandsche ellen breed, zeer ondiep en vol groote steenklompeu. Deze bevat veelsteenkolen. Pegandan, berg in Borneo's Westerafdee-ling, rijkje Mampawa, nabij welken de bronnen van de rivier van Mampawa zijn gelen. Pegandon, dorp op Java, residentie Sa-marang, 19 palen van de stad, 50 van Salatiga en 61 van Poerwodadi. Het is de hoofdplaats van het distrikt Perboean, regentschap Kendal. Pegandon, dorp op Java, residentie Cheribon, afdeeling Madja Lengka, distrikt Djati Wangi. Pegandon, dorp op Java, residentie Japara, aafdeeling en distrikt Pati. Pegandon, dorp op Java, residentie Japara, afdeeling Djawana, distrikt Mergotoeho. Pegandon, dorp op Java, residentie Soebabaja, afdeeling Grissee, distrikt Petambakan. Pegandongan, dorp op Sumatra, in de Lampongsche distrikten, aan de Zuid-Oostizijde van de Semangka-baai. Pegang, eiland aan Sumatra's Westkust, in de Sats-baai. Het noordelijk en zoidelijk gedeelte is vlak en met kokosptdm^i be^roeid. Peganten, dorp op Java, residentie Banjoe-maas, afdeeling Bandjar N^ara. Het Dei 4,000 Eijnlandsche voeten boven de oppervlakte der zee, heeft eene pasanggrahan en eene druk bezochte marktplaats. Pegantoengan, dorp op Sumatra, in de Lampongsche distrikten, op den Zuid-Oostizijde Vivan de afdeeling Telokh Betong, aan destraat Sondan. Pegaron Koelon en -Wetan, twee dorpen op Java, residentie Samarang, afdeeling Salatiga, het eerste met 490 en het laatsle met 512 inwoners. Pegasangan, zie: Pagarawan. Pegat, berg op Java, residentie Soerabaja, regentschap Lamongan, op de noord-westdijke grens van het distrikt Lengkir. Pegat, eiland je aan Java's Znidkust, residentie Kediri, in de baai Segoro Wedi. Pegat, berg op Java, residentie Kediri, regentschap Treugalek. Hij is 2,818 Rijn-landsche voeten hoog en bestaat uit lavabrokken, die door het Kloet-gebergte uitgcworpcn zgn. Pegat, berg op Java, residentie Rembaag, afdeeling Toeban, distrikt Djati Rogo, in het Oosten. Pegat of Oedong Sidajoe, kaap aan de Noordkust van Java, residentie Soerabaja, zijnde een hoek van de mouding der Bengawao. Pegatan, zie: Pagatan. Pegedangan, rivier op Java, residentie Bezoeki, zijnde eene aftakking van de rivier Lampan. Zij is 8 palen lang en heeft bocſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſſ� Pegedangan, dorp op Java, residentie Bagelen, affeeling Keboemen, distrikt Frembocii. Pegerwodjo, dorp op Java, residentie en regentschap Soerabaja. Pegiran, dorp op het eiland Madors, in het Noorden der afdeeling Madura. Pegiri, dorp op Java, residentie Samaimng r^entschap Grobogan. Pegiriaxi, zie: f igirian. Pegoegan, dorp op Java, residenie Tagal, regentschap Brebes, distrikt Boemi Ajoe. Pegoegan, zie: Pagonejangan. Pegoek, dorp  Peheliengan, 3orp op Java, resideniie Soerafaaja, nabij de hoofdplaats Grissee. Het is den li^ Maart 1856 bijna geheel door eenen brand vernield. Pehingy zie: Peking. Pehraky dorp op Java, resideniie en regentschap Soerabaja, distrikt Djabakota, waar eenige Ghinezen wonen. Peinan, zie: Peking. Peirak of Boerong, eiland in den mond der Indragiri-rivier, aan Sumatra's Oostkust. Pejankringan, dorp op Java, resideniie Saxnarang, regentschap Kendal, distrikt Perboan* Pejatin, dorp op Java, resideniie Saxnarang, regentschap Paneih. Pejoedian, rivier op Sumatra's Oostkust, landschap Paneih. Pejta Dorp op het eiland Groot Sangir, rijkje Taboekan. Peka, dorp in Borneo's Westerafdeejing, rijk Meliouw, bewoond door een Sotal Malejers, Pekadja, dorp op Java, resideniie en regentschap Baujoemaas, distrikt Soekaradja. Pekadjangan, distrikt op Java, resideniie en regentschap Pekalongan, ten Zuiden van het distrikt Wiradessa, ten Oosien van Seragi, ten Noorden van Sawangan en ten West en Tan het Batangsche distrikt Massin. De hoofd-plaats heet Kedong Woeni. Pekadjangan, dorp op Java, resideniie Pekalongan, in het Noorden van het distrikt Pekalongan, mei eene indigofabriek. Pekadjangan, rivier en dorp op Java, resideniie Bagelen, afdeeling Keboemen, distrikt Xedong Tawon. De rivier komt van het Kendang-gebergte. Pekae, rivier op het and Boero, die uii het gebergte Loemara ontspringt en aan de Zuid-Oostkust in zee vali. Pekaeeng, dorp op Java, resideniie Ba- tavia, Wester Kwartier, 4 palen Zuid-Oost van Tandjong Kaik, 2½, paal van zee. Pekalongan (Viedermüchsenverblüff), resideniie op Java, grenzende ten Noorden aan de Java-zee, ten Oosien aan Samarang, waarvan zij door de rivier Koetoe gescheiden is, ten Zuiden aan Kadoe, Bagelen en Banjoemaas, waar de grens langs den bergrug van den Prahoe loopt, en ten Westen aan Tagal, waar de scheiding gevormd wordt door de rivier Oeloedjami of Seragie. De dampkring is er over het algemeem gizond. De warmiead is hier door de vlakie van het terrein aan weinig verschil onder-worpen. Het zuidelijk gedeelie is alleen eenig zins koeler. De thermometer van Pahbknheit teekeni gewoonlijk, des morgens, van 74** tot 76% des middags, van 82** tot 84% terwijl de berg-koelie van den Prahoe des avonds van veel in-vloed is. Op de hitte. Het klimaat is gewonlijk zeer be9tendig, hetgeen de Europeanen en Ja- vauen hier gezoud doet leven. De bodem van Pekalongan is niet zoo vruchtbaar als van andere streken van Java, daar het vlakke land schaars van water is voorzien en ook te ge riuge bevolkiug telt. De rivieren zijn van weinig belang en slechis op geringen afstand van de uiiwaiering bevaarbaar. Tot de voor- naamsie b^ooren de Seragie of Oeloedjami, de Pab^jan, de rivier van Pekalongan, alien in het regentschap Pekalongan, en de Koetoe, de Orang, de Batang in het regentschap Batang. Door het aanwezeu van een groot aantal riviertakken zijn er in deze resideniie, in vergelijking van anderen, de meeste bruggen te onderhouden. Bede voor de bevolking hoogst bezwarend is. De wegen zijn alom  de maand September 1846. Zie daarover Natuurk. Tijdichrifl voor Nederl. Indie, Jaarg. I, biz. 43. De kust is veilig en kan zelfs door groote schepen tot op geringen afstand genaderd worden. AUeeu loopt benoorden Oedjong Goe-nong een koraalrif tot omtrent twee mijlen in zee. De mondingen der rivieren Batang en Pabjjan bieden voor inlandschen vanartuigen reilige ligplaatsen aan. Die van de rivier van Pekalongan daarentegen is door eene uitge-strekte bank versperd, welke het in- en uit-varen zelfs voor sloepen door ondiepte en branndmoeijelijk maakt. De groote landwärts loopt door deze residentie van het Weeten naar bet Oosten, ter lengte van 40 palen, en van het Noorden naar bet Zuiden 37 palen. Men treft in Pekalongan vele zware bosscbeu aan, als het bosch Sadjati, op 24 palen bezuiden Batang, ketwelk zieh 6 palen ver uitstrekt, de bossehen Banjoe Poetih, Patjelongan, Soeba, Trogon en Segon in Soeba; Ageng, Groedoe, Lolong, Heger, Tanaloon, Padata in Sawangan; Bokor, Oedjong Nftgoro en Winong in Bandar Goeniwang. Sommigen leveren timmer en anderen meubel- en schrijn- werkershout op. In 1854 telde men 124 hout-bosschen. Deze residentie bevat de twee regentschauen Pekalongan en Batang, die ieder weder in distrikten verdeeld zijn. Ieder regentschapheft een Regent. Over de politic is een Regent. En l'ordre des Âgelles gesteld. De Arabieren, Maliejers en Ghinezen hebben ieder eenafzonderijk Hoofd. Voorts zijn er vijf Controleurs bij de landelijke inkomsten en kultnres en negen voor de indigo-knüstaur. De inlandscfae bevolking staat bekend als zachtzinnig, goedhartig, arbddzaam en uiter-mate gastvrij. In vroegere tijden werd er anzienlijke handel gedreven in rijst, gedroogd vleescb, kapas, nila of indigo, zoowel natte als drooge, en tabak. De duurte der levensinidde-len heeft de kapas-it^i en handel geheel doen op goed-koopere wijs in de behoefte wordt voorzien. Vroeger voorzag Pekalongan geheel Java van nila, doch deze kultuur is geheel vervallen en de handel in tabak is ook in de laatste jaren zeer achteru%egaan. De uitvocr over land naar Tagal, Cherihon en de Preangerhnden uit-gevoerd. De markten van Pekalongan worden naar de Preangerhnden uit-gevoerd. De markten van Pekalongan worden naar de Preangerhnden uit-gevoerd. De markten van Pekalongan worden naar de wegen verkocht, daar de koopliedea thans niet meer verpligt zijn hnnne waren op vaste markten te brengen. De vrouweo zijii zeerervaren in het spinnen van garen eo het weven van kleedjes nit gekienrde garois, in den handel bekend onder den naam van tiaa Fek Alongan'* De bevolking der residentie Pekalongwi telde: in 1856 255,264 xiden If 1857 262,129 1868 273,032 M 1859 287,208 1860 324,602 onder deze waren: a, Europeanen: in 1856 435 zieltt M 1867 420 r 1858 432 „ 1859 405 „ 1860 423 b, Ghinezen: in 1856 3,426 zielen M 1857 3,452 0 1858 3,570 m 1860 3,695 m 1860 3,765 c, Arabieren en andere vreemde Ooster-  hebben wij voor de jaren 1856—1858 opgenomen bet getal slaven, dat bedrageo berfl: in 1856. 107 1857 96 1868 100 In de jaren 1859 en 1860 worden geeoe flor opgegevfo. PB. In 1866, 250,757 zielen  vreemde Oosterlingen mede fluotnerende is geweest, ofschoon zij, in vergelijkiDg met 1856, in 1860 eene vermeerdering aanwijst met 90 zielen; . 4°. dat de groote vermeerdering heeft plaats gehad onder de inlandsche bevolking, die, vergeleken met het getal in 1856, in 1860 niet minder dan 68,921 zielen of 27,6° sterker was. Daar de grootste vermeerdering in 1860 heeft plaats gehad en wel tot het aanzieDlijke cier van 37,251 zielen en dit wordt toege-schreven aan meer naanwkeurige telling, zoo kunnen wij daaruit geene berekening maken van de waarschijnlijke, gemiddelde jaarlijksche toeneming. De aanziellijke vermeerdering der inlaodsche bevolking in 1860 wordt toegeschrevcn aao meer naar. Anwkeurige telling. In verband tot de vorige noot Igdt het geen twijfel, dat dit gemiddelde te hoog is. In vergelijking met het egfer van elk voorgaand jaar heeft de toeneming der inlandsche bevolking bedragen: in 1857 6,832 zielen 1858 10,744 In 1856, the city of St. Louis, Missouri, was visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. The city of St. Louis was also visited by a great influx of people, including the city of St. Louis, the city of St. Louis, and the city of St. Louis. Die landbouwende bevolking met velden, zoo aanziellijk zijn, als men maar in zeer weinige residentien zal aantreffen. Dit pieit niet zeer ten gunste van Pekalongan, ofschoon niet te ontkennen valt, dat, da, dit gewest eene strandresidentie is en vrij wat kust aan het Noorderstrand beslaat, een niet onkennen deel der bevotking zich welligt bezig houdt met scheepvaart, handel en vischvangst. In wecrwil evenwel, dat het getal der land- bouwende huisgezinnen hier niet gezegd kan worden zeer aanzienlijkx te zijn, is toch de uit- gestrektheid der aan hen toebehoorende velden niet groot. Daarvan blijkt het totaal te hebben bedragen : voor de bevolking zeer bezwarend en onvoordeelig was, in 1869 is opgeheven goworden, zoodat velen, die zich misschien aan die kuJtnur hadden ont- trokken, met de intrekking er van en zelfs een jaar te voren, reeds begonnen waren naar hnnne \Toegere woonplaatsen terug te keerenp 758 FR in 1856 50,780 boms , 1857 ....... 60,779 ^. ^ 1868 ...... 50,Z82V, w , 1869 5.1,528V4 #. ir 1860 55,587 r- coodat men per laiodbouwend hnbigesin geoftid- deld heefi gebAd: ml856 1.49 bbuw ^ 1857 1 44 .... 1S8 .... 1.^^ .... i:4o ; ' •I •" ■ t '' '"" Van het totaal der velden had mei^:* a, Aan rdden, die geirrigeerd kuimen worden: , . ^ i ■» , W58 , 1859 , 1860 in 1856 I, 1857 , 1858 , 1859 , 1860 46.651V, bpuw^ of 89»/« 45,64j6V, f #r. r89Vit. 45,647 • . r . f . 89Vi» 45,666 ^ ir S8V* 50,423' n 9 90V, r i. Du8 aan Telden, vier beyochtiging fan regens afhankelijk is: in 1856 M 1857 r 1858 , 1859 , 1860 5,128V, bouw^ of W\^ , % , 6,132V4 f M 10V«, r- ^ 5,135V, . , r W/m, j^ 5,862V4 # # ilV, r 6,264 ^ r 9V, r ::36«: ■ M I.I. Deie rerhoudiHg in a^ gnnakig en. ^eit Yoor het streven, om door gepasieunaatf e^^aLen de bevolking in staat te stellen, hare velden te irrigereu, hoeaeer fiet*ni6t Schljnt te bebben bijgedragen, om de ^rcJduktib tan padi, die hier eeuc dcr miest 'ongnilstig bekeude is; te doen toencmen. " * . ' Van het totaal van de velden der bevolking waren : 1"*. Voor 's Gouvernements kultures afge- conderd geworden: in 1856 2,485>/« bouws M 1867 ....... «,485»/4 , » 1858 ?,435>^ M M 1859 1,506 ^ >) t 1860 ..... 1,500 M t) De vermiaderiDg in difc eo het volgend jur staat in verband met deiairekking der iudi^oteelt. 8". door de berdUdng voor eigen fadtur gebesigd: in 1856 42,285V4 bouws r 1857 ....'. 43,156 , , 1«58 ...... 44,5I6V4 r ^ 1S59 46,650 , , 1860 52,736 waarvan zij had beplant; tf. met jMi^f : in 1856 . • . • 9 1857 ••.•'. , 1858 , 1859 , 1860 41,154 bonvs 42^048 , 43,459V« , 45,118 , 49»835 , h, met aardrmchten en andere drooge ge- wassen:. inlS56 1,131 V^boavs , 1B57 ..... 1.114 # 1858. ..'... l,05r/, # M 1859 ..... 1J538 , , f 1860 . . . ". *. . * 2.90i ,. 3^ l^ej^wigil gei^onbieplaiit^Hwren.gciblerai: in 1856 6,0097. boawa # 1857 5,187»/4 r /1868 ..... 3,780V,. r 1899 3,872V4 r r 1860 . .' . . . 3,220 , sesECs Uit eetr en atider bYjJkt, dat van bet totial def reWeni • -. 1°. ten beboeve van 's Gouveraements kul* ium xjjn »^geza«derd gewordeA: in 1856 4.89 •/, i 1857. , 1868 , 1859 M 1860 4.89 4.89 2.92 8.69 r r # 9 ') 2". door de bevolkiitg Voor eigen knltuor was beplant: in 1856 83.27 M 1857 84.98 , 1858 87.66 , 1869 90.54 , 1860 94.70 § § 1} Zie met betrekkiog tot dcze Tcrmiadcruf ^ voorgaande noot. PE. 758 a, met padi; in 1856 81.04 1857 89.79 1868 85.58 1869 87.55 1860 89.filO r 0 It b. met aardrrncbten en andere drooge ge- wassen: in 1856 2.93 r 1857 2.19 # 1858 2,08 » 1859 2.98 # 1860 5.20 9 7t^ 3*. en geheel onbeplant is gebleven: in 1856 11.S3 1857 ...... 10.12 1858 7.44 1859 6.54 1860 5.78 9 9 9 9 Men net daarnit, dat, terwijl door de in- trekking der indigoteelt de beyolkiDg ten be- boeve Tan 'a Gouvernements kultures in de betde laatste jaren veel ipinder van hAve vel- den dan in de drie eerste jaren beeft moe- ten missen, de nitgestrektbeid, die sij yoor eigen knltuur, voond met /nu^i, beeft beplant, met elk jaar is toegenomen en dat daaientegen bet onbeplant geblevene gedeelte al minder ea minder is geworden. De boereelbeid geprodno^erde foii irordt gezegd te bebben bedrageu: in 1856 1857 1858 1859 1860 # 9 9 9 pikols 9 9 9 9 316,410 250,091 437,960 226,822 249,469 dat is: a. per  ■*■ ■ ■ — — h. en per landbouwend gesin: U. ia 1866 9 1867 r 1868 9 1859 9 1860 • pikols 9.27 9 7.10 • 9 11.88 9 5.83 9 6.30 Met nitsonderihg' der residentie Japaraj beb* ben wij gelukkigerwijs nog in geen geirest op zolke boogst trenrige resultaten behoeven te wij- zen, en zonderUng is bet, dat,] terwijl de indigo- teelt, altbans zoo als die van Gouvemements- wege plaats yindt, gezegd woidt zeer uitput- tend Yoor den grona te zijn, de pjstproddctie der laaJifibfi jaren». toen die teelt reeds was op- geheven, slecbter is geweest dan in de drie Toorgaande jaren, toen die teelt nog bestoud. Met zulk eene. ongelukkige jMrodnktie, die, zonder nog te spreken van bet totaal der bevol- king, naauwelijks beeft kunnen voorzien in een vierde dat beboefte aan rqst bij de bindbouwende gezinnen met y^elden, zijn de voor de padi op- gegeyem pr^zen^ in ^et bebandelde tijdvak, als zeer laag te bescbonwen, zoodat bier sterke invoer van rijst moet bebben plaats gebad. De boogste en laagste prijzen der padi wor- den gezegd per pikol te bebben bedragen ^) ; bl856/5.— •en/1.25 gemiddeld/ 3.12 V, , 1857 9 4.38V, 9 If 8:97^/3 \ ^4.18 r 1858 , S.IO , , 2.41 Vo ' ' r 9 2.75V, r 1859 9 3.09 r t 2.02 ' \ , 2.65V, , 1860 , 3.60 , , 2.12 , , 2.S6 Naar de bier berekende middenprijzen moet de waaEde vm . bet iwu^prodnkt calcolatief bebben bedinigon;. in 1856 , 1857 1858 1859 1860 •/ 988,781 'm • 1,045,380 9 1,206,552 9 579,530 9 713,480 en aangezien bet bedrag der daarvan verscbu digde landrente wordt opgegeven: ,  opga&f fler bobgste en laag«te ^/u;fi'prijzen zal men voor de drie eerste jaren een versehil kunnen opmerken met de in de regerings* veralsgen vermelde prgzen, yoortsprottende nit de herleiding van duiten tot een ten. 48 754 Ffi. dat is van de berekende waardc: in 1856 25.21 % r 1857 ...... 16.12 , M 1858 ...... 24.65 # , 1859 28.20 , , 1860 21.71 , zoo kau de heffing er van voor de bevolking niet anders dan uiterst bezwarende aijn ge- weest, daargelaten nog, dat, uitgezonderd het jaar 1857, de heffing jaar voor jaar soms zelf Trij belangrijk faoQger is geweest dan het Hn vijfde der waarde, dat wij nog in geene resi- dentie hebben zien overschrijden ^). Widers heeft de landrente bedragen: «, per bouw: in 1856....../ 6.05»/4 , 1857 r 4.00</, 1858 r 6.84 » 1859, 3.62V4 M 1860......,r S.lOVs b. per pikol padi : in 1856 / 0.78»/4 M 1857, 0.67V, » r 1858, 0.68 , 1859, 0.71»/b ^ 1860 0 0.62 e, per landbonwend hui^esia: in 1856 / 7.30Va 0 1857 r 4.78V2 # 1858...... ^ 8.06V, , 1859, 4.20 , 1860, 3.92 Berekend per bouw en per landbouwend ge- zin zou men, niet bekend met de ellendige produktie, de heffing als allezins gematigd kun- nen besohouwen. Alleen bij de berekening per pikol padi blijkt het, hoe drukkende zij Most geweest zijn. Ook is de klapperteelt in deze residentie niet bijzonder Yoordeelig en heeft zij, in ver- Hoe vreemd men met dieD a&D»Ieg der Uod- rente to werk gnat, hebben wg in dit Woordeoboek reeda op meer dan eene plaats aangewezen. Maar bet is nog al cnrieus om met den aansla^c van Pe- kalongan in de jaren 1859 en 1800 te vergelgken dien van Patjitan in de jaren. Zie in voce op pag. 737 van dit Deel. hottdii)g tot de sterkte der berolkmg, niet die uitbreiding erlangd, welke in andere gewesten op Java daaraan in de laatste jaren is gegeven. Aan hetgieon wij in het ariikel OTer de klapperteelt op Java hebben bijeengi^iragt, en waaruit blijkt, dat de aanplant in PdaloDgin Aan hetgieon wij in het ariikel OTer de klapperteelt op Java hebben bijeengi^iragt, en waaruit blijkt, dat de aanplant in PdaloDgin Aan hetgieon wij in het ariikel OTer de klapperteelt op Java hebben bijeengi^iragt, en waaruit blijkt, dat de aanplant in PdaloDgin Aan hetgieon wij in het ariikel OTer de klapperteelt op Java hebben bijeengi^iragt, en waaruit blijkt, dat de aanplant in PdaloDgin Aan hetgieon wij in het ariikel OTer de klapperteelt op Java hebben bijeengi^iragt, en waaruit blijkt, dat de aanplant in PdaloDgin Aan hetgieon wij in het ariikel OTer de klapperteelt op Java hebben bijeengi^iragt, en waaruit blijkt, dat de aanplant in PdaloDgin Aan hetgieon wij in het ari op ultimo December 1858 tdde 237,904 vrocht- dragende en 106,050 jonge, n(^ niot vrucht- dragende boomen, Toegen wij hiertoe hetgeen dienaangaande vermeld wordt in de sedert ge- publiceerde ministeriele verslagen over de ja- ren 1859 en 1860. Daaroit blijkt: 1**. dat de vrach.tdiageDde aanplaat^ die op ultimo December 1858 bedro^ 237,904 boo- men, telde: op ultimo December 1859. 0 , Een difer van 20,693 boomen tögenomen. Wij heben evenwel hier weder te wieder op de groote onnaauwkeurigheid, welke in de opgaven in die ministeriele verslagen maar al te dikwals voorkomt. Op ultimo Dec. 1859 of op I". Januar 1860 bedroeg het getal vruchtdragende booswii. Zi« 4en etaai betrifende de klapperteelt enr 1860, sob K N., gevoegd ab bglage bg heft rer- •iag over dat jaar. gelqk vri) sagOL ^3,930 een jaar later, das op ultimo Decernbar bar 1860 sleohts. S81,623 en toch wordt in den staat beireffen- de de klapperleelt bet totaal verlies in 1860 aan nitgestorven of uitge- roeide boomen opgegeren te zijn. 4,392 of. . . Op ultimo, December 1859, of op 1°. Jannari ISGO telde de. jonge aanpknt, ge- lijk wij zagen 109,837 boomen, terwijl, volgeus den bedoel- den staat, in den loop van 1860 zou zijn bijgeplant een cijfer van... 16,M9 boomen, zoodat die jonge aanplant, gesteld dat daarblj geen enkele boom gestorren of tot de kategorie der vruclitdragende boomen overgegaau ware, op ultimo December 1850 hoogstens kon aanwijzen een cijfer van....., 126,099 boomen. Uit bet verslag evenwel blijkt, dat bij meer telde.... 6,^25 >) boomen. Of in bet gebeel... » 1331,094 boomen. Hoe dit ook zi^ tegen een jaarlijkscb ren- dement van gemiddeld 50 noten per boopfi, kon de vrucbtdragende aanplant van Pekalo- ngan afgeworpen bebben: in 1859 12,147,000 noten ^ 1860 11,681,150 g en daar ou de prijs der noten per 100 stuks, voor deze residentie wordt opgegeven: in 1859 4.72 , 1860 4.— Dit eijfer is, op eene kleinigbeid na, bijoa betzelfile als dat van 6,915 boomeo, die bij den Trachti- dragendea aanplant alleen, gelijk bierboven is be- rckend, meer sgn verloren, dan voor bet gehecle verlies wordt opgegeven. Wat heeft men toch aan zuike slordige opgaven, en dat nog wel in officicle gedrnkte atukken, die in de Staten General mocten dieaen, 9m's bnda vertageowoordiging met den stand van zakcn in de k . olouien back to make. zoo beeft de vruobidragende aaaplant, gesteld al eens, dat die gebeel alleen aan de landbouwende bevolking toebehoorde, wat onzekcr is, an baar een voordeel kuunen afwerpen: in 1859 van 573,338.40 1860, 473,246.— Aangaande den veestapel wordt vermeld, dat die beeft bedragen l^ aan bufels: in 1856 mannetjes. 15,927 wijfjes. 31,368 1857 mannetjes. 16,897 wijfjes. 34,314 1858 mannetjes. 19,122 wijfjes. 36,570 1859 mannetjes. 22,856 wijfjes. 38,798 47,295 51,211 53,502 55,698 61,654 2^ Aan rundvee: in 1856 stieres.. koeijen. 1857 atieren.. kodjen.. 1859 stieren.. kodjen.. 1860 stieren.. kodjen.. 1860 stieren.. merrien.. 1860 aan paarden: in 1856 bengsten... 2,756 merrien 3,177 5,93 1857 bengsten... 2,997 menien 3,347 6,344 48* 756.  zien wij: l"*. dat het getal buffeb jaar voor JMr is toegenomen, zodidat, in yergelijking met het cijfer van 1856, dat van 1860 eene Yeniieer dering aanwijst van 14,359 atuks, of niim 307, »/o; 2"". dat het rundvee^ na eenige vermindering in de eerste drie jaren, in de beule Uat^teu belangrijk is afgenomen, eoodat het cijfer van 1860, in vei^lijking met dat van 1856^ eene vermindering aanwijst van 1,084 stuks of bijna 447*70; S"". dat evenaoo • hot getal peardeuj na eene vrij aanzienli^e toenemiug in de eerate drie ja- ren, in de beide la&teten, vooral in I860, aterk is afgenomen, zood At het cijfer van 1860, in yergelijking met dat van 1856, eene vermindert aanwijst van 1,586 stuks of bijna 2674. In verhouding tot het getal landbouwende huisgezinnen, komen wij; bQ eene vergelijking van den geheelen veestapel in verhouding tot bet cijfer der landbouwende huisgezinnen op Java (daaronder niet bärepen Batavla, Büttenzorg, Soeiakarta. en Djpkdjokaria), voor het jaar 1860 tot de volgende resultat. In dat jaar bedroeg het getal landbouwende huisgezinnen op Java 1,427,968 Dat der buffels 1,808,909 >) , van het rundvee' 715,694 g der paarden. 481,186 II., — Derhalve stond het getal landbouwende huisgezinnen: ') De cijfers. Hier voor de buffels, ninderen en paardeD gegeven, verschillen eenigzins met het totaal, dearvan opgegevea b\j den ataat van den veestapel, Bylage B, B^ o^.27 van het verslag over 1800. Het verschil zoeke men daarin, dat wij van de bedelde totalen hebben afgetrokken de offers voor Boiteazorgen en Madara, Ook van het totaal hniagesinien' ia aigetrokken het cgfer voor Madura. 