Afschaffing der slavernij in de Nederlandsche West-Indische kolonien, uit officiële bronnen zamengesteld microform
Sypesteyn, C. A. (Cornelis Ascanius), Jonkheer van, 1823-1892
(ffet eertte verslag (♦) loopt tot en met 81 December 1863.) De bovengeoemde emaacipatiewet vaa 8 Augustus 1862 (Staatsblad a. 164) is zoodra mogelijk, bij brief vaa 27 Augustas 1862, L*. B, a°. 34/244, door deo Minister vaa Koloniea ter uitvoeriog toegez odea aaa dea goaveraeear vaa Suriaame ea werd reeds den 4° October 1862 te Paramaribo afgekondigd. (Gouverneur-blad a 0. 6.) De goaveraeur rigtte te gelijker tijd eeae proclaiaatie tot de slave-bevolkiag (Gouverneur-blad a 0. 7), waarbij deze werd aange-epoord, om, door last tot arbeid ea door eea onbesproken gedrag zich de weldaad der vrijmaking waardig te betooneu, terwijl voorts eae vertaliog der wet ia het ueger-engelsch gratis ia de kolonie zoo algemeeo mogelijk werd verspreid. Ofschooa ia het laatst vaa 1862 eeaige oageregeldhedea voor-viele op eea zeveatal plaatages, werd de gewigtige tijdiag der vrijverklariag, welke op 1 Julij 1863 zou plaats hebben, door het meerendeel der slaveab evolkiag met kalmle veraomea, ea dat tijdstip werd rastig door hea afgewacht. Zoo wel door stadsslavea all door eeaige plantage-magtea werd dea goaveraear de erkeatelijkheid betaigd voor de vastgestelde emaacipatie, oader bijvoegiag vaa het verzoek om daarvaa den Kooiag de verzekering te gevea. Terstond werd door het kolooiaal bestuur het noodige verrigt tot het voorbereidea vaa de uitvoeriog der gewigtige emaaoipatie- <> Door den Minuter via Kolonien bij brief ran den 26° September 1804 «ia de 8* Jtanar der SUten-GeqereeJ toegeronden. Zie gedrukte »tukken sitting 1864/65 (XLVI;. Digitized by Google 20 wet tegen den 1» Julij 1863, het vastgestelde tijdstip der vrijver- klaring, waarbij eene vooruame plaats word bekleed door het ont- werpen der verschillende uit do wet voortvloeijeade ea ter uitvoe- ring daarvan noodzakelijke ea voorgeschrevene verordeningen. Oedureade het jaar 1863 werden dan ook een aantal dier ver- ordeningen, deels na verkregen magtiging desKoniugs, d eel » door den gouverneur, onder Zijuer Majesteits nadere goedkeuring, afge- kondigd en in werking gebragt REGELING VAN DE VASTSTELLING EN UITBETALING DER TEGEM.OETKOMING. Eene der voornaamste van die verordeningen, den 5 n Maart 1863 bij publicatie afgekondigd, (Gouvernemeotsblad no. 6), rogelt do wijze waarop, ter voldoening aun artt. 5 tot 17 der emancipatiewet, zou worden vastgesteld en uitgekeerd de tegemoetkomiog toegekend aan eigenaren van slaven. Zeer vele moeiten en zorgen waren besteed aan het zamenstel- len van die verordeniag, waarbij het eerbiedigen en behartigen van zeer veler uiteenloopende belangen in het oog gehouden moesten worden en waarbij op het bestuur in de eerste plaats en vooral de rerpligting ru^tte om te zorgen, dat het bedrag der uit te keeren tegemoetkomiog in de regie handen kwam. Die verordening werd spoedig daarna door 's Konings goedkeuring bekrachtigd, nadat nog eene geriDge wijzigiug daarin was gebragt betreffende de wijze waarop, indien niet alle eigendomsbewijzen in orde werden be- vouden, onder bo rgs telling , betaling der tegemoetkomingsgelden kon worden verkregen. VEB1PICAT1B. Een voornaam punt dat bij die verordening te regelen viel, was de veriflcatie der borderellen van aaogil'te met de aanwe- zige slaven, zoo als dit bij art. 7 der emancipatiewet, binnen een door den gouverneur van Suriname te bepalen korte termijn,' was voorgeschreveo. Bij het geriuge daartoe beachikbare personeel kostte het uiet weiuig moeite, om de commissien naar behooren zamen te btellen en om de geneeskundigen aan te wijzen, die met deze verificatie der slaven zouden worden belast. Tot leden van die commissière werden benoemd een aanal leden der gewupende burgermagt en ambtenaren van de verschillende departementen, terwij in het onvoldoend getal burgergeneesheeren. Digitized by Google om aan die commiaaien toe te voegen, werd voorzien door de aanwijzing van oflHeren van gezondheid. De regeling bleek zeer goed aan hetdoel te beantwoorden, want de voorgeachteven verge lijking der borderellen van aangifte met de aanwezige alaven had over de geheele kolonie op eene zeer voldoende en geregelde wijze plaats in het laatate gedeelte der maa d Maart 1863. Eene speciale coramiaeie tot het onderzoeken en beoordeelen der titela of bpwijzen van eigen<1om werd door den?ouverneur b°noerad en te Paramaribo werkzaam geateld. Aan het te zamenatellen van die commiaie, waren ook niet weinig bezwaren veTbonden, ten gevolge van het zeer beperkfa peraoneel waarnit eene keuzemoest worden gedaan, vooral daar het raadzaam voorkwam. om, althana voor zooveel mogelijk, geene belanghebenden Digitized by Google om aan die commiaie, te voegen, werd voorzien door de aanwijzing van oflHeren van gezondheid. De regeling bleek zeer goed aan het doel te beantwoorden, want de voorzien door de aanwijzing van oflHeren van gezondheid. De regeling bleek zeer goed aan het doel te beantwoorden, ten gevolge van het zeer beperkfa peraoneel waarnit eene keuzemoest worden gedaan, vooral daar het raadzaam voorkwam. om, althana voor zooveel mogelijk, geene belanghebenden Digitized by Google om aan die commiaie, te voeg De alaven die tücken het tijdstip van de inlevering der borderellen en dat er verificatie overleden waren, werden op de ataten van tegemoetkommen niet in aanmerking gebragt. Hiertegen werd door de betrokken belanghebenden verzert aangeteekend, ten gevolge waarvan door het Geregtahof, bij zijn arreat van den 27n August 1863, wert uitgemaakt, dat door het gonvernement ook voor deze alaven tegemoetkommen verachdelt was. AANTAL OPGEGEVBN SLAVEN EN BED RAO DEB TEGEMOETKOMING. Voor tegemoetkomme zijn door het iuleveren van borderellen in ananmik gebragt: 26,825 plantagealaven tegen / 300... f 8 047,500 6,086 privealaven, waarvan 6063 tegen / 300 en 23, op grond van reeda verkregen regt op manumisaie, tegen / 60 - „ 1 820,280 te zamen 32,911 aangegeven slaven tegen.... / 9,867,780 Vd6*r 1 Julij werden daarvan echter nog 39 alaven gemanurait- teerd, (*) waarvan 32 waarvoor / 300, en 7 waarvoor / 60 tege- moetkoming had moeten worden betaald Het geheele cijfer der voor tegemoetkomme te betalen aom be- draagt dua / 9,857,760 en alzoo / 342.240 minder dan de aom van / 10,200,000 ter zake op de begrooting uitgetrokken. (*) Nagenoeg alien op hun rerzoek door haooe meetters, oa nettling aan dezen »an / 300 of meer, en ten einde niet onder de werkiog van bet SUatitoezi^t te worden getteld. Digitized by Google 22 649 op den 1° Julij 1863 aanwezige gouvernementa slaven iijn Diet in de bovenstaande opg taf begrepen. Tot en met uit. December 1863 werd voor tegemoetkomme uit- bezahlt: Aan specie wbb uit Nederland gezonden / 5 000,000, waarvan das slechts een gering bedrag werd uitbetaald, omdat de meeste belanghebenden betaling in wissel verkozen. De geheele afloop der uitbetalint? kan nog lang annhouden, daar vele der ingediende eigendomsbewijzen onvoldoende zijn bevonden en ook omdat processen over de toewijzing der tegemoetkomings' gelden aanhangig zijn, waarvan de afloop nog geruimen tijd kan anhangig. Art 16 der wet stelt bovendien een termijn van 4 j area om uitbetaliog te vorderen. De verschillende processen ontstanden, hetzij door aanspraken van der den op het bedrag der tegemoetkomingsgelden, hetzij door tegen den Staat ingelden vorderingen, den het noodzakelijk voorkommen om het Oeregtshof der kolonie tijdelijk te versterken, o. a. met drie tijdelijk leden. Yier regierlijke ambtenaren werden dien ten gevolge in Nederland benoemd en ter beschikking van den gouverneur gesteld. Zooals vroeger werd aangeteekend, was, ten gevolge van een in de Tweede Kamer der Staten-General, bij het behandelen der emancipatiewet, aangenomen amendement het regeringavoorstel, — dat de Staat zich gedurende eenigen tijd met den aanvoer van im immigranten zou belasten — vervangen door de bepaling (*) dat, gedurende hoogstens 5 jaren, een bedrag van 1 millioen gulden als preroien voor aan te voeren immigraoten zou worden uitgekeerd, bij voldoening aan de daartoe te stellen voorwaarden. Bij het Koninklijk besluit van 19 Maart 1863, n". 71, werden vastgesteld twee verordeningen : betrefentle het loezigl en Lieutenant van premie a van Staatioge op den aanvoer van vrije arbeiders in Snriname. In beginsel is daarbij aangenomen, dat de werving en de iusche-C) Zie art. 4 drr wet, bl. 11 en 12, aan specie.. aan wissel.. alzoo te zamen. . / 1,650,114 53 . „ 4 107,467 25 775 757781.78 IMMIGRATIB EN KOLONISATIE. Digitized by Google 28 ping van vrije arbeiders slechts mag geschieden van uit daartoe aan- gewezen havens en onder toezigt van de aldaar gevestigde Neder- landsche consuls, terwijl nog een aanal formaliteiten zijn voorge- schreven, ten einde alle misbruiken te weren en aan de over te voeren vrije arbeiders eene goede behandeling te waarborgen. De première die daarbij worden nicht an die, bij nakomme van al het vorgeschrevene, in Suriname worden uitbekannt, begrüßen: voor eenen werkbaren arbeid van het mannelijk geslacht: nit China. 125 „Britisch Indien - 100 „ de Vereenigde Staaten van Nord-Amerika 40 „ de Azores. Madera, de Canarische en Kaap-Verdische eilanden - 30 „ West-Indie - 25 Voor bejaarden, vrouwen en kinderen wordt in evenredigheid minder betaald. Tevens werd vastgesteld eene instructie voor de consuls, wanrbij van dezen het tozigt over de werving werd opgedragen, doch waarbij strong verboden werd om als offtcieuse werfagenten op te treden. Tevens werd daarbij het bedrag bepaald, dat door de consuls voor het verleenen van hulp en voor het uitoefenen van het bedoelde tozigt, in rekening kan worden gebragt. Overigens liet het zich niet aanzien, dat althans in den aan-vang veel gunstige resultaten van de immigratie te verwachten zouden zijn, daar de Britsche Regering, evenmin als de Spaansche, Portuguese of die der V ereigneten de Staten geneigt bleken te zijn om op eenige wijze den uitvoer van vrije arbeiders naar onze kolonien te vergemakkelijken. Integendeel, het bleek weldra, dat die regeringen zonder eenige uitzondering, niets wilden aan wen-den,omons daarin behulpzaam te zijn. Dit was dan ook eigenlijk te voorzien geweest, daar ook die rijken. voor zooveel zij in het genot van kolonien zijn, bevolking aldaar trachten aan te werven en zelf, veeltijds met toekenning van premien tot aanmoediging, vrije arbeiders daarhenen voeren. Het wenschelijk om ook vrije negers van de Westkust van Afrika naar Suriname te doen overvoeren, mont niet leiden fot het opnemen van deze categoric van vrije arbeiders in de bedelde verordeningen, doch bij art. 2 wordt nog de bepaling aangetroffen, dat emigranten ook kunnen worden verschept uit zoodanige andere landen en plaatsen als later mogen worden bepaald, zoodat alle hoop om met der tijd ook Afrikanen te zullen erlangen, nog niet Deze verordeningen werden in Suriname afgekondig (Gouverneur aentensblad N°. 12), doch leidden, zooals werd verwacht, niet tot gunstige uitkomsten, ten gevolge van de weigering van vreemde Regeringen om aanwijzing te doen of toe te laten van havens ter verscheping van immigranten. Die weigering is vooral daarop gegrond, dat de iramigratie niet van gouvernementswege wordt besteutend en geleid. Dientengevolge konden alleen in China eenige havens (*) tot plaatsen van verscheping worden aangewezen, hetgeen geschiedde bij het Koninklijk besluit vau 10 Augustus 1863, N°. 91 (f (Gouvernementsblad N°. 25). De vele aan den overtogt uit China verbonden kosten, en de onbekendheid met dien overvoer stonden echter tot nog toe het aanvoeren van immigranten van daar in den weg, zortat sedert de emancipatie tot heden nog slechts weinige Chinesche arbeiders in Suriname zijn gebragt. Uit Barbados en Madera werden gedurende het jaar 1863 een gering getal arbeiders aangevoerd, doch daarvoor konden in den anang geene premien worden betaald, omdat van de daarbij be-trokken Regeringen geene aanwijzing van havens kon worden vcrkregen. Door de belanghebenden werden daar op van verschillende zijden bedenkende bepalingen der im migratie-verordningen. Naar aanleiding daar van werden deze, — ten einde bieran zooveel raogelijk te gemoet te komen, — herhaal-delijk gewijzigd, in dior voege, dat ook voor immigranten, aan-gebragt van niet aangewezen havens premien kunnen worden uitgekörde. Ecrst had dit plaats voor immigranten koraende van de Azores, Madera, de Canarische en Kaap Verdische eilanden en uit West-Indie, bij het Koninklijk besluit van 19 Mei 1864, No. 29, dat in Suriname word afgekondigd (Gouvernementsblad 1864, N°. 12). Later, toen door eenige belanghebenden in Xederland gevestigd, een plan was ontworpen, om arbeiders uit China naar Suriname te brengen, bleek het, dat ook eene wijziging van de immigratie-verordeningen in den aangegeven zin, voor zoover China betreft, dringend noodzakelijk was, wilde men eenige uitkomst verwachten van zoodanig plan, waarbij men zich ook wenschte te bed Ilen van daartoe geschikte van der vreemde (Engelsche) vlag en Canton, Foo-Chow, Araoy en Shnngae. Van al deze immitérable-verordningen zijn afzonderlijlice a fd rule ken in de NederduiUche en EogeUche taleo door de Segering bexorgd en venpreid. Digitized by Google 26 waarbij Hong kong, — mede eene Engelsche kolonie — als plaata van warring en van inscheping was verkozen. Dientengevolge had ook die wijziging plaats bij het Koninklijk beslait van 26 Januarij 1865, N 0. 46, waarbij zooveel mogelijk en op de meest welwillende wijze door de Regering aan de gerezen bedenkingen en bezwaren werd tegemoet gekomen. Eene in verband daarmede genomen proef heeft reeds aanvankelijk tot de verblijdende uitkomst geleid dat een aantal van 493 (*) Chinesche arbeiders (f) per het sehip Tricolor den 2„ Mei 11. uit Hongkong naar Suriname zijn gezeild (§) terwijl zich te Amsterdam eene Surinaarasche Immigratie-maatschappij heeft gevormd, op wier statuten reeds de Koninklijke goedkeuring is verkregen. Bij de Publicatie van den 1„ Augustus 1863 (Gouvernementsblad N°. 23) zijn de voorwaarden geregeld toaarop de vesliging van personen of gczinnen ale landbouwers in de kolonie Suriname eal kunncn plants hebben. Van kolonieatie overreenkomstig deze laatste verordening is tot dusverre echter niets gekomen, en er werden slechts aan een paar reeds aanwezige, nog van de kolonisatie te Groningen aan de Saramacca af komstige, kolonisten kleine voorschotten verstrekt. (**) ST A A TSTOEZIG T. BKHEJSB DEB DISTRICT EN. Achtereenvolgens werden door den gouverneur uitgevaardigd de Koninklijke beslu Iten en de publication, voortvloeijende uit dewet op de emanoipatie en wel meer bijzonder uit art. 18 dier wet en uit het vorgeschreven Staatsozigt over de vrijgemaakten. Waaronder 120 vrouwen en 17 ktnderen. Er zijn than* nog in Sorinsme ruim 800 Chineache arbeidere, aedert 1856 aldaar aanwesig. Van dezen kunnen bij aanroer van Chineache arbeiders, aU tot ken belangrijke diensten worden getrokken. Latere berigten uit Surioaroe melden dat het echip Tricolor den 28n Augustus 1865 in Surtname is aangekomeo, na eene reia Tan 115 dageo, doch dat er van 476 ingeacheepte Chinezen, 197 waren owleden aan eeoe op reia uitgebrokeneziekte. De overveblevenen zijn thana op de plantagea te werk geeteld en voldoen zeer goed. Weldra hoopt men weder een aanUl Chinezen in Sariname aan to brengen. (**) Men hoppen nog altitud alle kolonieten te bekommen Vringemaakte negere, afkomstig uit de Vereeninde State van Noord-Amerika. De Regering blyft daar teil op bedeht. Digitized by Google 26 Zij betroffen voornaraelijk: a, de verdeeling der kolonie in districten (Conklinik beslnit van 21 December 1862, n°. 26; (Gonvernementsblad 1863, n°. 3). b, de plaatsing van districtcommissarissen (Conklinik beslnit van 26 December 1862, n°. 54; Gouvernementsblad 1863, n°. 4). c, de vaststelling en afkoadiging van eenige beheer dier districten (Gouvernementsblad 1863, n°. 10). d, de vaststelling en afkondiging van eenige bepalingen regelende den bürgerlijken stand (Gouvernementsblad 1863, n°. 11). bij de eerstgenoemde verordening wordt het bewoende gedeelte der kolonie, met inbegrip van het etads-district, verdeeld in zetiien districten, wier begrenzing daarb I werde auch beweisen. Daarbij is tevens bepaald, dat in de districten het beheer wordt gevoerd door eenen districtscommissaris, doch dat aan dezen, zoo noo-dig, het bestunr over meer dan een district kan worden opgedragen. Bij de Gouvernements-resolutie van 29 April 1863, n. 11, werden de negen districtsoommissaris Ben en hunne secretarissen be-noemd. (f) Van dezen werden 2 in de eerste, 3 in de tweede en 4 in de derde klasse geplaatst. Deze districtscommisgarissen en secretarissen traden met 1 Mei 1863 in functie. Tot 1 Julij 1863, den dag der vrijverklaring, bezochten zij de plantages in hnnne districten, zorgden voor de bij de art. 21 der emancipatiewet bevolene insohrijving in registers en het toekennen van familienaraen aan de vrij te makoneu, gaven hun alio noo-dige inlichtingen, vooral omtrent den aard en de working van het in te stellen Staatstoezigt en beijverden zich om alles te doen wat eene rigtige uitvoering der emancipatiewet in de hand zon knnnen werken. Aan hnnne ijverige medewerking gednrende dien tijd is men het (*) Vroegw wu de kolonie rerdeeld in 8 divieten, wearin het beheer werd geroerd door heemraden (tevent honoriftqoe leden Ten de Kolonialen Reed) cd is 8 diatricteej — Kiokerie en Coronie, — welke door ambtenaren, landdrosten geoeeeed, werden beatoard. (f) By die benoemiogen raoe&t worden gelet op het foonchrift van de Iaatste alinea vto art. 18 der emancipatiewet, leidende: .Die ambtenaren tnogen geen beheer voeren over plantagee of eenig geldelijk „belaog bebben by eenige oaderneming op Sariosme." Digitized by Google 27 veelal versehuldigd, dat de slaven zoo rustig en ordelijk den dag der vrqverklaring hebben afgewacht. BEOTBH BH VBBPLIOCTHOEK VAN BE ONOBB 8TAATSTOEZI0T OEPLAAT8TBJT BN HTJWNE KUUBDEBS. Den 16„ April 1863 was door den gouverneur eene publi- catie afgekondigd, regelende de regten en yerpligtingen Tan de onder Staatatoezigt geplaatsten en van hunne huurders. (Gou Digitized by Google 27 veelal versehuldigd, dat de slaven zoo rustig en ordelijk den dag der vrqverklaring hebben afgewacht. BEOTBH BH VBBPLIOCTHOEK VAN BE ONOBB 8TAATSTOEZI0T OEPLAAT8TBJT BN HTJWNE KUUBDEBS. Den 16„ April 1863 was door den gouverneur eene publi- catie afgekondigd, regelende de regten en yerpligtingen Tan de onder Staatatoezigt geplaatsten en van hunne huurders. (Gou Digitized by Google 27 veelal versehuldigd, dat de slaven zoo rustig en ord Vernementsblad n 0. 9). In deze verordning, welke met 1 Julij 1863 in werking is getragen, in alles te zamen gevat, wat tot uitToering van het Staatatoezigt behoort, zoo als dit in het IIP en IV hoofdatuk der emancipatiewet in beginsel is vaatgesteld en omsohreven. Bij de publication van 19 Junij en 22 December 1863 (Gouvernementsbladen n 0. 20 en 29) zijn daarin sedert eenige onbeduldende wijzigingen gebragt, doch de verordening zelve is thane nog geheel van kracht en voldoet zeer good aan de verwachting. Die versohillende verordenen zijn ook in het neger-Engelsch vertaald en zooveel mogelijk onder de vrijgemaakten verspreid. DISSOLUTION DE DISEIPTICMÈS. De diseplinaire regtamagt, daarbij aan de districtBOommissariasen verleend, draagt goede vruchten en de gouverneur acht, vooral in het belang der vrijgemaakten, de handhaving van het Staatatoezigt vol-strekt noodzakelijk, inzonderheid ook om de daarmede verbonden verpligting tot het sluiten van werkovereenkomsten. . Opmerkelijk is hetgegen daaromtrent door den gouverneur wordt aangeteekend op bladz. 6 en 7 van zijn verslag: „Zoolang het Staatatoezigt duurt en althans in de eerste jaren „n4 de emancipate, wordt eene epoedige regtsbedeeling vereischt, „waartoe, zoolang geene verzwarende omstandigheden aanwezig „zijn, diseiplinaire straffen worden gevorderd. Zonder eene spoedig „werkende diseiplinaire regtsmagt, waarbij uit den aard der zaak veel „aan den daarmede belaBten ambtenaar moet worden overgelaten, „en waarbij, met aanwijzing bij wettelijke verordeningen van de „perken zijner magt, nogtans overigens geene vormen of termijnen „kunnen worden voorgeachreven, — zonder zoolang geene voorzien „werkende diseiplinaire regtsmagt, is niets van het Staatatoezigt te „wachten, zal  Britsch-Guyana, alwaar men „sedert kort zelfs do vroeger afgeschafte straf van slagen (*) weder „heft moeten invoeren voor afgoderijen, herhaalden diefstal van „banannen of anderen kost. Waartoe zon het ook leiden, indien, „bij het gerois van de bedoelde regtBmagt, de arbeiders, die zich .op de plantages aan geringe overtreding schnuldig maken, naar ^Paramaribo moesten worden gezonden om aldaar voor denregter „te regt te staan? „Misschien is geene vo lk planting, geen land, waar slavernij be- „staat of bij het begin dezer eeuw bestond, minder gunstig gen legen om van de emancipate goede resultaten te erlangen dan Sari- „name, waar de plantages, dikwijls op verre afstanden van elkander „gelegen, door bosschen en moerassen omgeven, zonder andere „communicatie dan gebrekkige en tijdroovende waterwegen, overal „den  gebrek aan personeel en snelle t vervoermiddelen in de uitgestrekte districten even traag in hnnne „uitwerking zijn moeten. Zonder, zoo ale in Demerary, ter vervan- „ging der vroegere huisselijke tucht te kunnen rekenen op eene „plaatselijke politie van vertronwde werklieden op de plantages „waarvan soramige eene bevolking bevatten, welke in Enropa een „dorp zoude vormen, moot door een commissaris en eenige weinige „marechau88ee's, in enkele gevallen bijgeBtaan door burgerofficieren, „de wet worden gehandhaafd, over een uitgestrekteid, waar- „van men soma in geen drie dagen reizens de grens bereiken kan. „Bij die ongunstige omstandigheden telt Surinarae er nog eene, die „haar uitsluitend eigen is, namelijk eene bevolking van boschne- „leeren, die de onwilligen eene les uit het verledene „leeren, die hun de mogelijkheid aandnidt om, ver van het be- „woonde gedeelte der kolonie, ongemeid in afzondering te leven; „tot opvolging van welk voorbeeld de vrijgemaakten echter, be- „tot opvolging van welk voorbeeld de vrijgemaakten echter, be- „tot op volging van welk voorbeeld de vrijgemaakten echter, be- „tot op volging van de vrijgemaakten echter, hetiij ion der Hgte ketting- boei, van aebt dageu tot drie maanden. 29 „houdens hunne zucht om zich op grondjes te vestigen, waarop „hierna wordt teruggekonien, tot dusver geene geneigdheid aan „„„houdens hunne zucht om zich op grondjes te vestigen, waarop „hierna  der commissarissen is dus, het boheft geen verder betoog, volstrekt noodig. Zonder haar is het „Staatstoezigt onmogelijk; en de handhaving van dat Staatstoezigt „die, gelijk de ondervinding nu schijnt te leeren, minder zwaar „zal vallen en veel minder kostbaar zal wezen dan aanvankelijk „gedacht was, is de basis waarop ons geheel emancipatestelsel rust. „Dat toezigt mag dus, wat de tegenstanders daarvan ook mogen „aanvoeren, niet opgeheven, maar eve Drain door daarop inbreuk „makende maatregelen of voorschriften verslapt of ontzenuwd wor- sen: en dit zoowel in het belang van den vrijgemaakte als van „den planter, of liever in het welbegrepen belang der geheele maat- „schappij. De tot dusver verkregen uitkomsten zijii gunstig en be- „palen zich niet enkel tot den arbeid, maar tot den lustom op de „plantages de kinderen naar school te zenden. Zonder Staatstoezigt „zouden er weinig kinderen der vrijgemaakten onderwijs genieten, „maar de meesten met hunne ouders rondzwerven van de eene „plaats naar de andere, tot dat zij zich eindelijk, even als in n Demerary, op eene of andere verlaten plantage of grond neder- n zetten om aldaar geheel gedemoraliseerd te worden. Krachtig moet n dus de hand aan het Staatstoezigt gehouden worden en niet min- n der aan de daaruit voortvloeijende en daaraan onmiddellijk ver- n bonden verpligting tot het sluiten van werkovereenkomsten. " huwelijxek. Het sluiten van huwelijken onder de vrijgemaakten is met alle ten dienste staande middelen aangemoedigd, waartoe in de eerste plaats medewerkte de bepaling door het bestuur (Gou- vernements-resolutie van 11 September) gemaakt — dat de onder Staatstoezigt geplaatsten, ook zonder overlegging van een bewijs van onverraogen. vrijgesteld zijn van de betaling van de daarvoor aan de ambtenaren van den burgerlijken stand toegekende eraolu- menten, terwijl voorts ook daartoe strekten de pogingen der Mo- ravische Broeders. Gedurende het laatste halfjaar van 1863 hadden er zoowel te Paramaribo, als in de buitendistricten plaats 64 huwelijken ondor vrijgemaakten, waarvan bij 32 man en vrouw,bij3 alleendeman, en by 29 alleen de vrouw, onder Staatstoezigt waren geplaatst Digitized by Google 30 Y66t de emancipate werden er gemiddeld 68 huwelijkeB jaarlijka in Surinam e gesloten. ONT8LAO YAK HZT 8TA.AT8TOEZIOT. Gedügere het jaar 1863 werd door den gouverneur geen gebrüik gerakt van zijn, hem bij art. 20 der emancipatiewet toe-gekende, bevoegdheid om enkele vrijgemaakten, die zich. door zede-Hjk gedrag en arbeidzaaroheid gunstig onderscheiden, van bet Staatetoezigt te ontslaan (*). De gouverneur venneent dan ook, dat van deze bevoegdheid, in bet algemeen belang, waaronder ook dat der vrijgemaakten, geen te veelvnldig gebruik moet worden gemaakt, wil het staatstoeaigt an zijn beatemming blijven beantwoorden. VERPLIOTINO TOT QEZETTEN ARBBID. HET SXOTTKV VAN WR&KOVSBBE2TKOM8TE2T. De bepalingen dienaangaande zijn geregeld bij de publicatie van 1863 (Gouvernementsblad n°. 9). Hoewel de vrijgemaakten aanvankelijk grooten weerzin betoonen tegen het sluiten van eontracten, en wel voornamelijk door de vrees die zij koesterden van zich daardoor in eenen aan Blavernij gelijk staanden toestand te plaatsen, zoo week toch hun weer Zijn langzaraerhand, naarmate zij de overtuiging bekwamen, dat deze vrees ongegrond was en toen zij beter bekend geraakten met den aard van de te sluiten overeenkomsten. „Aan die verpligting tot het aangaan van eontracten," zegt de gouverneur „moet strong de hand gehoudea worden, welks handhaving zoo dringeod vereiacb* „wordt, niet illneoir maken." Het werd onnoodig geacht gebruik te maken van de aan 4en gouverneur toegekende bevoegdheid, om gedurende de twee eerste jaren de keuze der vrijgemaakten tot het sluiten van eontracten, te beperken tot de diviaie of het district, waarin zrj tot op het oogenblik der emancipate gevestigd waren, ten gevolge waarvan nog al aanzielijke verhuizing in verschillende district plaats voad. Alleen werd de bepaling raadzaam geoordeeld, dat voor's hands noch uit Nickerie, nooh uit Coronie, onder Staatstoezigt geplaatatea Digitized by Google 81 Sioh zouden mogen verwijderen alvorens het den betrokkenen districts-commisarissen zou zijn gebleken, dat zij in een ander district overeenkomsten hadden zesloten. SCHOOL-SK AODBMEWBTI ONDSRWIJS. In de onzekerheid waarheen de bevoiking zich zou begeven en welke plantages na de emancipatie al dan niet zouden irorden  hen gehörden, waarvau echter op verre na niet alle planr stages ten gevolge van hare ligging gebruik kunnen maken, op enkele waarvan zich echter door de genoeuide zendelingeo opge- „leide negeronderwijers bevinden. Ook hunne school te Parama-ribo, alwaar zich even als op enkele plantages mede scholen van de Itoomsch-Katholijke geestelijken bevinden, wordt door vele qOnder staatstoezigt geplaatsten bezocht, die trouwens ook, even „als andere onvermogende kinderen op de overige scholen, voor „zoover de beschikbare middelen dit toeiaten, gratis kunnen „worden onderwezen. „Hoezeer in den latsten tijd vooral door de zorg vaa de Mo- „ravische Broeders veel tot verbetering van het onderwijs is ge- „daan, zoo moest hierin nog veel door het bestuur worden verrigt, * jjbetgeen niet vrij van bezwaar was, zoolang niet uitgemaakt was, „welke plantages ten gevolge van de emancipatie verlaten en welke „aangehouden werden, en op welke plaatsen gevolgelijk scholen „vereischt zouden worden. Thans is een plan tot oprigting van „scholen en tot verbetering van het onderwys in bewerking, waarbij „ „ n ook op de hulp der Moravische Broeders en Roomsch-Katholijke n geestelijken wordt gerekend. Worden in den vervolge de  Moravische Broeders schijnt te be* „staan, dan zal eene der grieven, die bij sommigen tegen het „schoolonderwijs dier zendeliugen worden aangevoerd uit den weg n zijn geruimd. Zijn hunnescholen voor het oogenblik al niet onder toe* „zigt der schoolcommissie gesteld, zoo staan zij tooh open voor „de leden dier commissie die haar zouden willen bezoeken." ONDEBESTEUNING TAW HULPBERHOEVEWDBW EN VBBPLEOIXG VAX ZIEHEN. Kort na de emancipatie bleek het. dat ten aanzien van dit punt de vrijgemaakten de artt. 19, 32, 34 en 35 der wet verkeerd hadden opgevat, en wel zdd dat zij zieh voorstelden, dat het Bestuur gehouden zou zijn om alle kinderen en ouden, zonder onderscheid te verzorgen, ook zelfs dan wanneer hunne betrekkingen daartoe in staat waren. Daar dit in de gerolgen het gouvernement in groote kosten zou hebben gesleept, en tevens eenen zeer verderfelijken invloed op de maatschappelijke opleiding der geemanciperenzen zou hebben uit* geoefend, achtte het Bestuur eene aankondiging harerzijds noodig, waarbij er de aandacht op geveatigd werd, dat van af 1 Julij op de alsdan yrijgemaakten. zoowel wettelijk als zedelijk, de verpligt inguste om hunne kinderen of ouders, die niet in staat zijn zich zelven van het noodige te voorzien, te verzorgen, terwijl het Bestuur zich uitsluitend zou belasten met de verzorging van die ouden, gebrekkigen en kinderen, die tot geene gezinnen beho-rende, geen arbeid kunnen verrigten en mitsdien onverzorgd op zich zelven staan Deze aankondiging had het gewenschte gevolg. Sedert werden door het gouvernement regelen gesteld voor de wijze waarop de bij de wet voorgeschreven ondersteuning zou worden verleend en daarbij bepaald, dat fl's weeks zou worden betaald aan deeigen of admiuistrateurs V van plantages, welke de hulpbehoevenden aldaar verzorgden. De overigen werden op *s lands grond Boniface opgenomen en verpleegd. Tot uit. December 1863 werd aan ongeveer 700 hulpbehoevenden besteed eene som van £19,797.93 De geneeskundige verpleging laat, vooral in de buitendistricten, nog veel te wenschen over. Bij het onzekere, welke plantages na de emancipate zouden worden aangehouden, en in welke distrikten zich alzoo meer of minder arbeiders zonden vestigen, kon het Bestuur niet al dadelijk dienaangaande doeltreffende maatregelen nemen, doch thans is een ontwerp die zaak betrefFende in behandeling. Het gebrek aan behoortigke geneeskundige verpleging der geeman- cipeerden op de plantages zu selte, is voor een groot deel toe te schriven aan hun onwil, om zich bij ziekte in de hospitalen of zieken- localen te begeven, alwaar beter voor de toediening van genees- middelen en voor onthouding van nadeelig voedsel kan worden gewaakt. In afwachting van de wettelijke regeling van dit onderwerp, — welke men nn hoopt, dat eerlang tot stand zal komen — is intusschen een scherp toezigt voorgeschreven op de zieken-localen, welke zich op de plantages moeten bevinden. (*) In het goed ingerigte militair hospital te Paramaribo is wijders, even als op de buitenposten, de gelegenheid tot behoortigke ver- pleging der vrijgemaakten opengesteld. De officieren van gezondheid der landmagt bewijzen daarbij uitnemend goede diensten. GRONDEIOENDOM DER VRIJOEM A AKTEN. De procureur-generaal en vele andere bevoegde beoordeelaars waren van gevoelen, dat aan den onder Staatstoezigt gestelden het in eigendom verkri jgen, ja zelfs het in hunr nemen van vast goed moest worden onzegd. Zij gronden zich daaromtrent op de on- dervinding in het naburig Britsch Guyana opgedaan. Hoewel het koloniaal bestuur de juistheid van die bezwaren ook inzag, zoo heeft het echter, na hetgeen daaromtrent bij de discussion in de Tweede Kamer der Staten-General van den 9«» Juli 18862U verhandeld, en na het bij die gelegenheid door de Regering aan- gevoerde, (f) geene vrijheid gevonden om den eigendom van on- roerend goed aan de vrijgemaakten te verbieden, maar het heeft er zich toe moeten bepalen om dien, behoudens eenige beperking, te vergunnen. (*) Dit hospitaal is oDlangs geheel rerboawd, aanxiealijk vergroot, en ook in* wendig op eeoen zeer goedea voet gebragt. (*) Zie Bijblad blads. 1010. Door een aantal planters werd aangedrongen op de vaststelling van een verminderd farief van werktaken en loonen, daar zij vermeenden dat het nog vigerende tarief van 1861 (Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverneur-Gouverne Mosten worden te werk gesteld, mindere loonen te gven dan bij dat tarief zijn voorgeschreven. De nadeelen die men zich hiervan voorspiegelde, zijn gelukkigerwijze niet verwezenlijkt, doordien, tot groot geluk der kolonie, nagenoeg de geheele werkbare magt voor den particulieren landbouw werd aangehuurd, en dus slechts zeer enkele vrijgemaakten door het gouvernement behoefden te worden te werk gesteld. LEDIGGAXQ KN ZWEKBIJ. De ontwerpen van verordeningen op dit stuk werden aan het opperbestuur ter goedkeuring opgezonden, doch alzoo de beslissing daarop in de eerste helft van Junij 1863 nog niet in Suriname was ontvangen, werd, bij het naderen van den dag der vrijverklaring, de afkondiging dier verordeningen, onder nadere goedkeuring, dringend gevorderd. Zij zijn vervat in de publication van 1863 (Gouvernementsbladen Nos. 16 en 17.) In het lästst der maand Juli 1863, werd in Surioame ontvangen een in Nederland vastgesteld gewijzigd ontwerp, dit punt betreffende. Der vermijding van verwarring, werd eehter, op voordragt van het  zoo is het echter gobleken, dat de al te lange termijn van dri© maandeu geen gunstige uitwer-king heeft gehad en dat die bepaling niet heeft gestrekt ter verze-kering van eene gewenschte uitvoering der wet. De redactie van het onderhavige artikel, die daartoe wel eenigzins anleiding gaf, was dan ook ook ook, dat verschillende belanghebenden van gevoelen waren, dat voor de 4 dagen arbeid's weeks, waartoe de vrijgemaakten gehouden waren, aan dezen daarvoor, boven de huisvesting, niets geen loon behoefde te worden betaald. Door het koloniaal bestuur werd echter, — op grond van het beginsei, dat vrijgemaakten niet dan tegen loon behoefde te arbeiden, — de bepaling gemaakt, dat het loon voor die 4 dagen arbeid zou bedragen I van dat, vastgesteld bij het tarief van 1861 (Gouverne-mentsblad n°. 1). UELASTING DOOR DE VRIJGEMAAKTEN OF TE BRENGEN. De emancipativie schrift bij art. 35 voor het heften eenerjärkten van de vrijgemaakten, die in de tcrmen vallen om werkovereenkomsten te sluiten, ten bedrage van /3 voor elken man en van /1.50 voor elke vrouw, welke contracten heben gesloten. Vermits verreweg het meerendeel der contracten eerst op 10 October 1863 is gesloten, achtte de gouverneur het naturhjk, om deze belasting eerst te heften over het jaar 1864. Voor 1864 was geraamd eene som van/ 38,750. —, te betalen door 15000 contractanten en/ 5000. —, de betalen door im mi gran ton werd bijgedragen, reeda op / 4 1,000. —, waarvan: voor de districten Boven- en Beneden-Suriname.... / 4858.60 u ii i» ii i» •• Para, 5243.60 u ii i» ii i» •• Para, 5243.60 u ii i» ii i» •• Bo?en-enBen Committee on Commissions, 6475.60 M „ Boven-Cottica en Perica 3306.00 „ „ Boven- en Beneden Saramacca, 2032.50 „ Nickerie „ 2350.50 „ het stadsdistrict met 3160 contracten „ 7120. — te zamen / 41,530.— ST RAF FEN op het niet nikomkn ukk ovekeenkomsten. Bij het verslag van den gouverneur zijn twee staten gevoegd, waaruit blijkt hoe dikwijls, en voor welke overtredingen door de commissariBsen in de verschillende districten disciplinaire straffen zijn opgelegd aan vrijgemaakten gedurende de zes laatste maanden van het jaar 1863; en wel voor de volgende overtredingen: 3e quartaal. 4e quartaal. Totaal. 129 231 270 590 16 32 onbetamelijk gedrag ill 142 253 Verwijdering van de plantage conder pas 72 44 116 23 59 58 105 Total 704 682 1386 Tegen gezagvoerders van plantages werden vijfmalen wegens bekeuteten, de straf van boete uitgesproken en e'en ne actie werd ingesteld tegen eenen huurder van vrijgemaakten, wegen het niet behoorlijk betalen van het bedongen loon. Daarop volgde echter vrijspraak. VERSTERKING VAN ZEE- EN LANDMAGT. Tegen het tijdstip der eraancipatie werd de landmagt tijdelijk versterkt met eene kompagnie mariniers, van oageveer 200 man en nog 144 manschappen, bestemd voor het bataillon jagers, werden Digitized by 37 in 1863 uitgezonden. Deze werden grootendeels ingelijfd bij het nieuw opgerigte korps marechausse'es De zemagt werd in 1863 gebragt op eene korvet met stoomvermogen, vier stoomflottille vaartuigen, en een schoener. Nog vddr het einde van 1863 verlieten echter de kompagnie mariniers, de korvet en twee der stoomflottille vanartuigen de kolonie weder toen het bleek dat rust en orde 'ongestoord waren gebieven. POLITIE. Bij de Koninklijke besluiten van 19 November 1862, n 0, 99 en 100, (Gouvernementsblad 1863 n 0. 7) werd het politiewezen geregeld. Bij het eerste besluit werd een korps marechaussees in Suriname opgerigt, ter sterkte van 122 onderofficieren en manschappen, waarvan : te Paramaribo 1 opperwachtmeester; 2 wachtmeesters; 8 brigadier; 20 marechaussees le kl.; 20 marechaussees 2c kl. ; in de districten 13 brigadiers; 28 marechaussees l e kl.; 30 raardchaussees 2C kl. Dit besluit kwam met 1 Julij 1863 in working. Bij het tweede besluit waren een 20tal politieagenten aangewezen, doch dit besluit is, op voorstel van den gouverneur, niet in working gebragt. Eene aanziellijk uitbreiding van het korps marechausse'e kwamden gouverneur daarentegen hoog noodig roor. Eene voorloopige versterking van dat korps met een 50tal manschappen is thans dan ook reed 8 bevolen. Vooral in de districten blijkt de thans vastgestelde sterkte der politik onvoldoende te zijn, zoodat daarin waarschijnlijk nog verbetering zal moeten gebragt worden. DAG DER EMANCIPATIE. Door het gouvernement was alles voorbereid om dien merkwaar-digen dag van 1 Julij 1863, op een gepaste wijze te doen vieren. De uitschrijving van eenen algemeenen dank- en bedestond, het gevven van saluten met geschut, het houden van godsdienstoefenningenbij de verBchillende gemeenten, bleken daartoe de meest gepaste middelen te zijn. Alles liep in uitnemende orde rustig af. Dankuitingen van de vrijgemaakten, optogten met vlaggen, groene takken en bloemen en des avonds eenige dauspartijen waren in de de eerste dagen te Paramaribo de voornaamste teekenen der vreugde. Die zich nicht den in ufterst gepasten vorra lucht gefangen. (Ook hier had vooral de goede invloed der Moravische broeders weder uitnemende vruchten gedragen. Zij hadden alles voorbereid om dien dag door de vrijgemaakten inzonderheid op eene gods-dienstige wijze te doen vieren en zij lieten scherp toezien of aan die ver muuing gevolg werd gegeven. Bij de stronge tucht, die er kerkgenootschap heerscht, was dit van krachtige uit-working. „De 2 C en 3 e Juli " zegt de gouverneur „werden aan eenig open- „baar vrengdebetoon gewijd. Scharen geomanciperen, met vlag- „gen, groene takken en bloemen, liepen juichende en zingende „langs de straten, bij herhaling zich voor het gouvernementshuis „vertoonende ten einde hunnen dank te uiten, en bij al dit gejoel, „was niet de minste onordelijkheld te bespeuren, hetgeen te op- „merkelijker is. wanneer men in aanmerking neemt, dat die menigte M bestond uit het minst beschaafde gedeelte der vrijgemaakten en „uit jongens en meisjes. „DeB avonds hadden er op verscheidene plaatsen danspartijen „plaats. En hiermede liep te Paramaribo alios af. Op den 4„ was „alles weder stil. „Ook in de buitendistricten hecrschten eene gewissenheitenen en „orde en werd de gewigtige gebeurtenis in dans en vrolijkheid w gevierd." Aan de berigten der Moravische broeders opgenomen in het hi Eu vergessen de hij blad, onleenen wij nog de volgende bij-zonderheden, waarvan de mededeeling hier niet overbodig schijnt: „Toen op den morgen van den lu Julij de zon in al hare pracht „opging, verkondigden 21 kanonschoten, dat de dag der vrijheid „voor de slaven aangebroken was De stad had het voorkomen van „eenen Zondagmorgen. Men zag niets dan vrolijke gezigten op de „straton, maar niets dat naar uitgelatenheid zweemde. Die elkander „tegenkwamen drukten elkaar de hand en wenschten elkander geluk. „In alle kerken was' ten half negen ure eene Godsdienstoefening „aangekondigd. " Digitized by Google Reeds ten ure kwaraen de eerste negers, in het wit gekleed, „in onzo kerk en ten half 8 ure kon reeds niemand meer daarin „plaats vinden. Kwartier over achten ving ik (*) de Godsdienst- „oefening aan. „Na de godsdienstoefening gingen de negers gezamentlijk „eerst naar den gouverneur, toen naar den procureur-generaal, „naar den gouvernements secretaris en naar den commissaris, die „met de ten uitvoer legging van het Staatstoezigt is belast, en „spraken hunne hartelijke dankzeggingeo uit, waarna zij het „Ko- „„„ingslied" zooalszij het noemen, op de wijze van het volkslied „„Wien Nedrlandsch bloed" aanhieven. Dit lied, door mijvoorhen „in het Neger-Engelsch vervaardigd, is in waarheid een volkslied „ge\vorden. „Bij onze godsdienstoefening was zoo veel volk toegestroomd, „dat niet alleen de plaats vdo*r en de tuin achter de kerk vol „stonden, maar ook op de straat nog velen waren, die n "Hohen, wat er gesproken werd. Wij besloten daarom ook des middag's nog eene godsdienstoefening te houden en, hoewel wij "dit slechts aan weinigen konden bekend maken, toch was om "half drie de kerk reeds weder vol." — — — "Ter naauwernood was ook deze godsdienstoefening geeindig, "of de menschen kwamen reeds weder om het avondfeest, dat op "7 ure bepaald was, bij te wonen. Dit zou nu geene eigentlijke gedienstoefening, maar een op verlangen der negers aldus in- "goddie feizang-Hond zijn. Er zou onder begeleiding der muziek "bij arwisseling door de schoolkinderen en door de gemeente geworden worden, om God te loven en te prijzen. Ook zou de kerk M tot eer van den Heer versierd en geillumineerd worden. „Zijne Exc. de gouverneur, de proc.-genoraaal en andere hooge „overheidspersonen verlangden ook dit feest bij te wonen. Bit zou „het meest schitterend punt van het feest zijn. Geen wonder der- „halve, dat reeds anderhalf uur voor den bepaalden tijd. de kerk „letterlijk vol gepakt met menschen scheen, en nog honderden daar „buiten s ton den. De kerk zag er in hare tooi, waarlijk fraai uit. „Met guirlanden versierd en met bloemvazen, waarvan er twee „ waren die meer dan eene manshoogte bereikten , opgetooid ; verlicht „met 270 kaarsen , waarbij de holder witte kleeding van de zich in het „schip der kerk bevindende gemeente zoo gunstig uitkwam , maakte „het geheel eenen bijzonder feestelijken indruk op den toesehouwer. (•) De voorataoder der Mor. broedergeineente in Suriname Th. C. vtnCaJker. Digitized by Google 40 „Toen de heer gouverneur en zijn eohtgenoote ten 7 ure aan- „kwamen, nam de feesteiijkheid een aanvang. " „Tegen 8 ure liep het feest af. De menigte van vele „duizend menschen ging uiteen in eene treffende orde en stilte. „Allen gingen naar huis en de nacht was even zoo rustig als de „vorige. Over de stad ruste een vrede, die slechts van God komen „kon. Het is waarlijk een groote en dankenswaardige zaak, dat „bij een zoo groot gedrang, alleB, zonder eenige stoornis of eenig „ongeluk in volkomen orde is afgeloopen. Geen enkel policie-dienaar „is daarbij noodig geweest Het was natuurlijk de pligt der Eegering geweest om gepaste maatregelen van voorzorg door de politie te p nemen, waartoe in beide nachten patrouilles door de stad gingen; „maar zij marcheerden door ledige straten, ruBtig en ongestoord „bij den heldersten maanschijn." — — — „Op den 2° en 3 en Julij vertoonde zich nu ook de feestvreugde H naar buiten. Geheele scharen van jongelieden trokken met vluggen „en groene takken door de straten en zongen en juichten. Op de ^wijze der Negers zongen zij Spreuken, die zij op honderdvoudige „wijzen herhaalden en omzetten, welke meestal van zeer onschul- „digen aard waren, en betrek „„en betrek” King had den op de hun ten deel ge- „vallene verlossing uit de slavernij. Onwelvoegelijke en onzedelijke „deunen werden nergens vernomen. Nergens zag men een' beschon- „kene, en geene uitgelatene, wilde dansen werden gehouden." In een later berigt (van den 17en Julij 1863) leest men nog het volgende : „De feestviering is op alle posten evenzoo schoon en schitterend „ geweest als in de etad, altijd in betrekkelijken zin tot de plaatsen. „Overal hebben wij getracht aan deze feesten' een ernstig karakter „te gven." „Met scharen stroomden de Negers overal ter kerke en, zooals „ik vernomen heb, hebben zij op de overige plantages, waar de n Broeders niet komen konden, op den leo Julij zelf kerk gehouden, „des morgens en des avonds met gezang, bijbellezing en gebed. Slechts „op zeer weinig plantages heeft men gedanst en gespeeld. „Maar nu zal de proef komen. Het feest en de opgewekte stem ning zijn voorbij. Het dagelijksch leven met al zijne nuchterheid „is teruggeerd. Zullen nu de Negers in hunne godvruchtige „ stemming blijven? Zullen zij nu aan alle menschelijke verordeningen n onderdanig zijn om des Heeren wil?" — „Gedurende de eerste dagen, die op den 1 en Julij volgden, werd „er nergens gearbeid, het was vrije tijd. Toch waren de Negers Ord heb, verlangen de Negers M allen tegen Maandag den 6en Juli weder aan het werk te gaan. „Hier, in de stad, heeft men nergens voor te vreezen, een ge- „deelte der Negers is in hunne vToegere betrekkingen gebleven, „en zij dienen nn voor loon; anderen zijn vertrokken en zoeken „weder andere diensten. De stad heeft thans het yoorkomen Tan „eene Kuropesche stad, ten tijde, waarop de verhui zing van knechts „en meiden plaats heeft Op de plantages is de toestand iets „anders." TOESTAND NA DE EMANCIPATE. Reeds sprengt nadat de werkzeitige op de plantages moesten worden hervat, en wel op den 6. Juni, vertoonde zich op een aantal plantages, vooral in het district Beneden-Cottica, onwil bij de vrijgemaakten om voor het bepaide loon te arbeiden en op vele plaaten sloeg dat tot openijk verzet over. „Men scheen" zegt de gouverneur „zich langs den geheelen „regteroevor der Commewijne van Alliance, aan den mond der „Matappica tot aan Rejoin tie, de laatste plantage aan den mond „der Suriname, verstaan te hebben. Op twee plantages, wier be- „volking zich tot dusverre altijd door rust en orde had gekenmerkt, „was de oproerige geest zelfs zoo groot, dat noch de tnsschenkomst van den op een dier beide plantages gevestigden Moravischen „zendeling, noch die van den districts commissaris en van de door „dezen ter adsistentie geroepen militaire magt, noch het arresteren „en aan het strafwerk plaatsen van eenigen hunner iets baatte. „Verkelte rädgevingen, opruijingen, wantrouwen jegens de „gezagvoerders Wartoe van sommige zijden ook wel aanleiding „gegeven werd, verkeerd begrip van hunnen nieuwen toestand, „ovennoed vooral bij de jongeren, waren de voornaamste oorzaken M van dat verzet, hetwelk echter na een persoonlijk bezoek van „den gouverneur op een aantal der aan de beido oevers van de „Commewijne en Cottica gelegen plantages allengskens bedaarde, „ten gevolge van de door hem met behulp van een tolk, zonder „vertoon van eenige militaire magt, tot de onderscheidene magten „gevoerde toespraken, waarbij hij hunne regten en verpligtingen „trachtte voor te houden. „W*1 waren hun reeds vroeger door den districts-commissarig „daaromtrent inlichtingen verstrekt, maar, bij den zich zoo veler- „wilden zij zo van de hoogste autoriteit zelve vernemen. 